Notulen concept raad 21-7-2021 gemeente Heerlen.docx

Conceptnotulen raadsvergadering

Presentielijst Vergadering:

Gemeenteraad Heerlen Vergaderdatum:

21 juli 2021 Tijdstip vergadering:

18.00 uur

Aanwezig: Leden: K. Adema, S. Bayraktar, M.M. van den Berg, S. Bottenberg- Brylka, P.H.A. Brauer, F.W.S. Daamen, P. Diederen, H.M.J. Gelissen, E.A.N.M. Géron, T.G.M.M. de Groot, L.C.H. Hazen, J.A. Heine-van Dartel, A.M.G. Hendriks-Berg, C.J.W. Hesse, P.C.C. Kastrop, E.M. Kerssemakers, H.A. de Kleijn, H.W. Leeman-Nöllgen, R.H.F. Leers, R.P.E. Meyer, P.A. Pauwels, A.A.W.G.M. Santegoeds, M.H. Schreurs, W.F.G. Sijstermans, J.A.H.M. Vaessen en H.M.A.M. Verreck Wethouders: M.E.E. De Beer, C.M.J.P. Claessens, P.M.A. van Zutphen

J.M.M.

Clemens,

A.W.A.

Keulen

en

Voorzitter: R. Wever Griffier: T.W. Zwemmer Verslaglegging: O.H.M.H. Toirkens-Geurts Afwezig: Leden: N.A. Aarts, J.P. Bertholet, H.A.H.M. Butink, W.G. Gouders, J.J.G. Horssels, O.W.M. Mous, A. Oulad Lmaroudia, M.P.G.M. Peters, P.S.M-L Plusquin, E.J. Tijdeman en A.A. Winkens Wethouders: A. Damen

Pagina 2/33 1. Opening en vaststellen agenda raadsvergadering De voorzitter Dames en heren, ik open deze extra raadsvergadering. 2. Vertrek DSM uit Heerlen De voorzitter Ik geef als eerste het woord aan de heer Meyer, omdat hij dit debat heeft aangevraagd. Daarna geef ik het woord aan de heer De Groot. Ik denk dat alle fracties het woord willen voeren. Ja, dat is het geval. Ik begin bij de heer Meyer. Eerste termijn De heer Meyer, SP Voorzitter, dank u wel. We hebben net tijdens de demonstratie een bedrijf kunnen zien dat in deze stad is groot geworden. Duizenden mensen in deze stad en streek, onze grootvaders en grootmoeders, hebben er in de afgelopen 120 jaar gewerkt. (geluid valt weg) Velen in onze streek hebben een directe band met de oude staatsmijnen, maar zeker ook met de Dutch State Mines, zoals DSM tegenwoordig heet. We hebben gezien hoe die multinational zich na 120 jaar op een wat mij betreft ongekend wereldvreemde manier gedraagt. Stel dat je een kantoor moet verlaten, omdat het betreffende kantoor niet meer voldoet aan de eisen van deze tijd. Als je dan stelt dat de verhuizing naar Maastricht goed verdedigbaar is vanwege de ecologische voetafdruk en de flexplekken - alsof dat hier niet zou kunnen - en dat de verhuizing goed is voor de regio, dan getuigt dat echt van een volkomen wereldvreemdheid.

Je zou kunnen zeggen: meneer Meyer, kijk je dan op van de wereldvreemdheid van CEO's en besturen? (geluid valt weg) De heer De Beer, de directeur Vastgoed van DSM, had een vaag verhaal en durfde te zeggen waarom ze voor Maastricht hebben gekozen, namelijk: het is gewoon dichterbij, waar je chic kunt lunchen en dineren. Ik denk dat ze dan onderschatten hoe je dat ook in deze stad kunt doen. Dat heeft niets met respectvol te maken. Meneer de voorzitter. Ik wil mij vandaag eigenlijk niet per definitie heel erg veel meer uitlaten over DSM, want we hebben net gehoord hoe zij in de wedstrijd zitten. Ik wil mij vandaag ook uitlaten en het debat aangaan over wat er in vredesnaam in Maastricht is gebeurd in de afgelopen maanden. Ik meen dat echt in alle oprechtheid en inhoudelijkheid. Meneer de voorzitter, u kunt mij straks hopelijk in uw beantwoording corrigeren als ik het verkeerd heb begrepen uit alle stukken, de beantwoording van schriftelijke vragen en de beantwoording van schriftelijke vragen door de provincie. Inmiddels hebben we ook het verslag, of in ieder geval een aantal stukken, kunnen zien van de vergadering van de gemeenteraad van Maastricht.

Begrijp ik nu goed dat de gemeente Maastricht al in maart in het provinciehuis is geïnformeerd over het vertrek van DSM uit Heerlen en is verzocht om met een voorstel uit Maastricht te komen? Ik laat even in het midden of dit 1 maart of eind maart was, want dat weten we niet. Ik heb wel geconstateerd dat uw antwoord, meneer de voorzitter, als burgemeester, op mijn schriftelijke vragen over wanneer Heerlen geïnformeerd is, eind april is. Kan ik concluderen dat DSM het weinige respect heeft gehad om niet alleen Heerlen pas veel later te informeren, maar intussen ook al succesvol heeft geprobeerd om zowel de gemeente Maastricht tegen Heerlen als ook het Provinciehuis tegen Heerlen, of in ieder geval voor het vertrek van het hoofdkantoor van DSM uit Heerlen voor het karretje te spannen? En verder, wat blijft er van samenwerking in Zuid-Limburg over, als je je zo makkelijk laat uitspelen? Ik wil toch het voorbeeld geven van enige tijd geleden, toen de Belastingdienst landelijke plannen had om uit een aantal gemeenten in onze provincie te vertrekken. Ik herinner me dat dit onder andere uit Heerlen, Maastricht en Venlo was. Heerlen trok toen samen op met Maastricht en Venlo. Uiteindelijk ging de Belastingdienst weliswaar weg uit Venlo, maar bleef de Belastingdienst in Maastricht en Heerlen.

Heerlen was toen degene - dat gebeurde enige tijd geleden door een van uw voorgangers - die actief de samenwerking opzocht met zowel Venlo als Maastricht. Meneer de voorzitter, zo hoort het. Dat is hoe je het hoort te doen. Dat is wat een Limburglobby hoort te zijn. Als je Annemarie Penn, de burgemeester van

Pagina 3/33 Maastricht, bent en je hoort in Maastricht, of het nu het gemeentehuis of het provinciehuis betreft, dat een bedrijf met historische banden, al 120 jaar, in deze streek van plan is om weg te gaan, dan is het bellen met je ambtsgenoot in Heerlen toch het eerste wat je doet? Je zegt dan tegen DSM: "Ik ga eerst met mijn collega bellen en ik laat u naderhand wat weten. Tring, tring, beste Roel, hier ben ik, Annemarie Penn. Ik wil je informeren over wat hier aan de hand is, want dit gaat iets betekenen voor jouw stad en voor jouw streek". Ik wil weten of dat actief of passief ergens tussen maart - in hun stuk hebben we kunnen lezen dat zij toen door DSM benaderd en gevraagd zijn - en eind april is gebeurd. Heeft men vanuit Maastricht, vanuit welk gebouw dan ook, een telefoontje gepleegd of iets anders gestuurd om Heerlen te informeren of alarmeren, om zo samen op te trekken om DSM voor de regio en in dit geval voor de streek waar het bedrijf is groot geworden te behouden? Meneer de voorzitter, als ik doorredeneer dan zie ik in al die verschillende stukken ook staan dat zowel de provincie als de gemeente Maastricht zegt: het was al een onherroepelijk besluit. Ja, als dat je houding wordt, schrijf dan alle samenwerking maar op je buik.

Dan gaat ieder bedrijf en iedere organisatie voortaan zeggen: ja, het is een onherroepelijk besluit, dus nu kunt u wel het vingertje opsteken. Meneer de voorzitter, stelt u zich nu eens voor dat Mosa of de medische faculteit of de rechtenfaculteit waar ik zelf heb gestudeerd - in Maastricht u zouden bellen en zeggen: "meneer Wever, we willen weg uit Maastricht. Dat is een onherroepelijk besluit. Wilt u een voorstel doen?" Echt, de Maas zou overkoken. Ze zouden schuimbekken in Maastricht als we dat zouden doen. Echt, de wereld zou te klein zijn als dat zou gebeuren. En nu moeten wij hier zeggen: ja, het klopt, de werkgelegenheid voor de regio is behouden. We moeten ze bijna dankbaar zijn dat ze dit voor óns hebben gedaan. Dat is zo ongeveer wat ze suggereren. Meneer de voorzitter, ik begrijp het werkelijk waar niet. Als ik teruglees wat men er in Maastricht over heeft gezegd, dan zie ik dat men er één zinnetje aan heeft gewijd. Mevrouw Penn, de burgemeester, heeft gezegd dat de burgemeester van Heerlen het wel jammer vond, maar er wel begrip voor had. Ik wil wel weten hoe dit gesprek naderhand kennelijk is gegaan. Ik vind het verbijsterend dat er zowel in Maastricht als in het provinciehuis zo weinig gevoel is voor hoe je samenwerking in Zuid-Limburg zou moeten oppakken.

De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik hoor de heer Meyer zeggen dat er kennelijk het een en ander staat in de raadsnotulen van Maastricht. Ik heb daar geen kennis van genomen. Als de stukken openbaar zijn, dan ga ik ervan uit dat die stukken een bepaalde datum kennen. Ik vind het raar dat als die datum voor de datum lag dat wij kennis hebben genomen van dit besluit, er niet iets is gebeurd vanuit fracties vanuit Maastricht. Hebt u daar ook iets van gehoord? Mij stoort het, net zoals u, dat dit zo lang is stilgehouden. Ik ken die notulen nog niet, maar ik neem er graag kennis van. Als ze openbaar zijn al helemaal. De heer Meyer, SP U mag ervan uitgaan dat alles wat ik zeg, is gebaseerd op openbare stukken. Ik ben nergens betrokken geweest bij enige geheime of vertrouwelijke vergadering in Maastricht. Dan had u het wel gehoord, kan ik u vertellen. Maar dat is natuurlijk niet zo. Alles is te vinden. Voor de goede orde, ik combineer openbare beantwoording van vragen in de Staten, hier en in Maastricht. Ik ben bereid om de heer Leers van elke informatie te voorzien, maar die kan hij ook zelf vinden. Inderdaad, ik ben zeer benieuwd hoe dat precies is verlopen. Ik weet in ieder geval dat mijn eigen fractie niet aanwezig was bij die bespreking. Daar heb ik contact mee gehad. Iedere partij moet dat maar zelf doen, zou ik willen zeggen. Maar die stukken zijn verder te vinden.

Meneer de voorzitter, ik stel dus zeer grote vraagtekens bij hoe wij ... Kijk, wij zijn gekke Henkie niet. Wij hebben in het verleden geregeld klappen opgevangen. Laten we zeggen, hoe boos we vandaag ook zijn ik was echt woedend afgelopen week, volgens mij geldt dat ook voor u, meneer de voorzitter - wij komen uiteindelijk deze klap weer te boven, zoals we elke klap weer te boven komen. Wij rechten onze rug, de borst gaat vooruit en we gaan weer in een nieuwe transformatie, zoals onze stad en streek dat al 100 jaar doet. Ik heb daar geen enkele twijfel over. Je zou bijna denken, laat ze het met elkaar oplossen - daar ben

Pagina 4/33 ik nog lang niet, want ik vind dat we alles moeten doen om DSM te behouden - want wij gaan het beter doen in de toekomst; hoe dan ook, met of zonder DSM. De echte vraag is: hoe moet je nu verder met de samenwerking in Zuid-Limburg als je op deze manier ik wil dat woord toch maar gebruiken - genaaid lijkt te worden. We zijn gekke Henkie niet. Ik blijf graag openstaan voor andere informatie, mocht die er zijn. Maar na alles wat ik nu heb gezien in de openbare stukken, kan ik niet anders zeggen dan dat het op z'n minst verraderlijke lucht is. Het stinkt wat daar is gebeurd. Voor zover ook maar iemand denkt "ach, ze zullen het vervelend vinden, maar ze hebben er begrip voor", zal ik in ieder geval namens mijn fractie uitspreken dat er geen enkel begrip bestaat voor de handelswijze, laat staan dat je er vervolgens ook nog geld bij doet. Dat is mijn volgende punt: DSM heeft een ereschuld aan deze streek. En niet een beetje ook. En niet zuinig ook. Ik wil de vergelijking maken met Philips. Ik maakte net de vergelijking met de Belastingdienst over hoe wij dat in het verleden hebben gedaan. Wij, in deze stad, hebben de samenwerking opgezocht. Ondanks dat we alle reden hebben om te zeggen "laten we op de allereerste plaats voor onszelf gaan", hebben we het altijd samen gedaan.

Toen in Eindhoven bij Philips niet alleen de productie grotendeels verdwenen was, maar ook het hoofdkantoor verdween van Eindhoven naar Amsterdam, heeft Philips behoorlijk veel geïnvesteerd in die regio. Daar kun je over redetwisten. Sommigen vonden dat te weinig, maar er is in ieder geval heel veel geïnvesteerd in Eindhoven en omgeving. Mijn vraag is: wat gaat DSM hier investeren als zij onverhoopt weg zou gaan? Wat is haar ereschuld? Tot dusver kunnen wij zien dat zij niet alleen haar ereschuld niet inlost, nee, ze krijgt 3,5 miljoen euro gemeenschapsgeld mee, waarvan de helft van de provincie en nota bene cynisch genoeg van de provincie zo ongeveer een half miljoen uit deze eigen regio. Je zou dus kunnen zeggen dat wij uit een bizarre omgekeerde solidariteit meelappen voor de verhuizing van DSM van de streek waar zij vandaan komt naar Maastricht, omdat de directie - laat je niets wijsmaken over ecologische voetafdruk en flexplekken - graag chic wil dineren aan de kade van de Maas. Dát is wat hier gebeurt, en niets anders dan dat. Laat ze dat dan ook erkennen, zou ik willen zeggen. Meneer de voorzitter, tot slot. We hebben een conceptmotie voorgesteld. Voor de helderheid: ik noem nadrukkelijk dat het een concept is, waarbij we open staan voor ieders samenwerking. Er mag ook ieders logo op. U mag het logo van ons ook nog rechtsonder zetten als u dat wil.

Het maakt ons allemaal niet zo heel veel uit, als er maar een duidelijk signaal en een hele duidelijke boodschap komt, zowel over de ereschuld van DSM als ook over hoe wij niet met ons laten sollen in deze stoere en moedige stad. Ik nodig dus de hele raad uit om die motie mee in te dienen, te verbeteren of wat je maar wil. Tot slot, meneer de voorzitter, de laatste opmerking en laatste vraag voor nu in deze eerste termijn. Ik weet dat we er niet over gaan, maar het is interessant om dit tot ons te nemen. Heeft u er kennis van genomen dat het gemeenschapsgeld dat de provincie inzet komt uit de pot ... Ik citeer uit het stuk van de Staten zelf: "Middelen beschikbaar te stellen voor de leefbaarheid in kleine kernen, wijken, buurten en dorpen." Er gaat 1,75 miljoen van de provincie, waarvan ongeveer een half miljoen indirect uit deze regio, uit een pot die bedoeld is voor kleine kernen, wijken, buurten en dorpen. Nu zou je met een knipoog kunnen zeggen dat Maastricht misschien een dorp is, maar dat is natuurlijk niet wat hier aan de hand is. Wat hier aan de hand is, is dat er geritseld en geregeld is achter onze rug om. Het is echt abracadabra van jewelste, waar je alleen maar furieus op kunt reageren. U hoort aan mijn kalmte dat ik dit inhoudelijk probeer te doen en niet zozeer in verbale toon, maar u mag echt van mij aannemen dat de SP-fractie kookt van woede.

Hier is het laatste woord nog niet over gezegd. De samenwerking in Zuid-Limburg is door de gemeente Maastricht en door het provinciehuis op het spel gezet, zo niet vorige week door hen diep in de koelkast gestopt, als het aan de SP-fractie ligt. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. De heer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen

Pagina 5/33 Dank u, voorzitter. Het is ongebruikelijk, maar ik wil me hier rechtstreeks richten tot de eindverantwoordelijken van DSM. Beste bestuurders van DSM, helaas bent u niet aanwezig vanavond en kan ik het woord niet rechtstreeks tot u wenden, in de zin van een persoonlijk contact. Onze uitnodiging om u voor het DSM-kantoor of in deze raad te verantwoorden, heeft u niet opgepakt. Dat zegt veel. Ik ga er echter van uit dat u meekijkt en luistert. Welnu. U verwoordt in het persbericht van 15 juli jongstleden het volgende: het nieuwe kantoor in Maastricht verbindt de historische wortels van het bedrijf door oud met nieuw aan elkaar te koppelen. Bij blijkbaar gebrek aan historisch benul help ik u, topbestuurders van multinational DSM, met een korte recente geschiedenisles. Ik bespaar u de ontwikkeling van de mijnbouw in Zuid Limburg. Juist ja, die waar uw bedrijf de basis heeft gelegd om zich door te ontwikkelen tot een wereldconcern. Op 17 december 1965 kwam minister-president Joop den Uyl met het plan op de proppen om de mijnbouw in Zuid-Limburg langzaam af te bouwen. We konden niet meer concurreren met de goedkopere mijnbouw in de ons omringende landen - Slochteren was ontdekt - maar er zou worden gezorgd voor vervangend werk. In 1974 werd de laatste mijn gesloten. Rond die tijd begon ook de ellende.

Heerlen transformeerde langzaam van tweede rijkste stad van Nederland naar heroïnestad nummer 2. Ondanks de vervangende arbeid bij ABP, CBS, Donorregister en Pensioenfonds Defensie, holde de regio achteruit. Met als gevolg sociale achterstanden waar de stad al vele jaren hard aan werkt om deze in te halen. Jazeker, ABP en CBS zijn gekomen. Maar de destijds ook aangewezen andere overheidsdiensten zijn inmiddels alweer verdwenen. Ook ABP zit inmiddels al met 800 arbeidsplaatsen in de Zuidas. CBS laat aan duidelijkheid niets te wensen over; zij hinten om hier eveneens te verkassen. Kunt u zich voorstellen welke rol DSM als referentiebedrijf had kunnen vervullen voor deze regio? Een stad waar het grote DSM zetelt, een multinational die zijn roots nooit zal verloochenen, dachten wij. Een regio in opbouw, waar bedrijven graag hun activiteiten willen ontplooien en waar mens en werk elkaar vinden in wederopbouw en bloei. "Helaas pindakaas", zeggen de DSM CEO’s. "Wij gaan lekker naar Mestreech. Doei, zoek het verder maar zelf uit". Hoezo maatschappelijke betrokkenheid? De heer De Vreeze werkt al 31 jaar bij DSM. Dan mag je toch enig historisch besef verwachten. Dat mag je sowieso verwachten van iedere topbestuurder van een multinational, dus ook van de dames Schippers en Matchet.

Zij moeten weten waar de zaden geplant zijn, de wortels gespreid zijn en de eerste oogsten zijn binnengeharkt. Hierop heeft dit bedrijf kunnen bouwen, voor een groot deel over de ruggen van koempels en hun families. U zult het amper gevolgd hebben, maar wij in Heerlen zijn inmiddels goed op weg. Echter op sociaal gebied zijn we nog lang niet bij de finish. Dat ziet ook de landelijke overheid. Plan Heerlen-Noord wordt gezien als grote noodzaak om de Oostelijke Mijnstreek te helpen weer back-on-track te komen. Het is een generatieplan, beste DSM-bestuurders. Over 30 jaar hopen wij daar de vruchten van te plukken. Maar ook nu al werken wij keihard samen met onze inwoners aan de ontwikkeling van Heerlen. En dan, dit besluit van DSM. Heeft u enig idee wat dit persbericht van u heeft losgemaakt in de huiskamers in Kerkrade, Brunssum, Landgraaf en Heerlen? Bij families die hun opa’s, hun vaders hebben zien ploeteren, die hoestend en ziek uit de mijnen kwamen, het zwarte goud delvend voor de Dutch State Mines. Die tegelijkertijd ook trots waren op het mijnverleden, de saamhorigheid van de koempels, voor elkaar door het vuur gingen, vriendschappen voor het leven smedend. U, bestuurders van DSM, begraaft dat gevoel met een ongevoeligheid die onovertroffen is. Wij zijn verbijsterd over zo veel onfatsoen en gebrek aan respect aan de regio die aan de wieg stond bij uw geboorte.

Die u heeft gevoed en onderhouden, die u nooit in de steek heeft gelaten, die u heeft groot gemaakt. Stiekem met Maastricht een dealtje sluiten; daar werd net al aan gerefereerd. Fraai hoor. Ook van de kant van het Maastrichtse bestuur. Besef goed, burgemeester van Maastricht, dat u hiermee een bom onder de onderlinge samenwerking in de regio legt. Weg is het vertrouwen, mevrouw Penn. En dan, alsof het niet nog gekker kan, vangt DSM als klap op de vuurpijl ook nog eens 3,5 miljoen euro aan overheidsgeld van de gemeente Maastricht en de provincie Limburg voor de bouw van een nieuw kantoor in Wyck. Megawinsten. In 2020 heeft DSM een minder gedraaid jaar door corona met slechts 506

Pagina 6/33 miljoen winst, en dan dit bedragje ook nog eens verzwelgen. Mevrouw Schippers, mevrouw Matchet en de heer De Vreeze, u moet zich diep schamen. Voorzitter. Tot slot enkele vragen aan ons college. Heeft u op enig moment overwogen om de geheimhouding te beëindigen toen u in de gaten kreeg dat dit concern vastbesloten was om Heerlen de rug toe te keren? Dit om wellicht op een andere manier DSM en de gemeente Maastricht onder druk te zetten om op zijn minst tot heroverweging over te gaan. Waarom heeft u het seniorenconvent van de raad niet eerder geïnformeerd? Ik kan me niet voorstellen dat er geen vooroverleg heeft plaatsgevonden binnen de burelen van Maastricht. Is hier nadere informatie over op te vragen? Graag uw reflectie hierop. De OPH vraagt u met grote klem om er alles aan te doen om in ieder geval de 3,5 miljoen aan overheidsgeld ten behoeve van de bouw van het DSM-kantoor terug te draaien. Totaal onaanvaardbaar dit. Wij hebben hier vandaag een motie over ingediend. Wij vragen het college om zo spoedig mogelijk met een actie- c.q. lobbyplan te komen met als doel om de werkgelegenheid in het Heerlense te borgen c.q. uit te breiden. Dit tegen de achtergrond van de tendens, zoals zojuist geschetst, van mogelijk vertrekkende instellingen uit Heerlen en de haar omringende gemeenten. Tot zover in de eerste termijn, voorzitter.

De voorzitter Dank u wel, meneer De Groot. Meneer Van den Berg. Ik ga maar gewoon het rijtje af. De heer Van den Berg, VVD Dank u wel, meneer de voorzitter. Meneer de voorzitter, to the point. DSM heeft aangekondigd om onze stad na 120 jaar te verlaten; naar Maastricht nota bene. Daardoor is de werkgelegenheid voor de regio weliswaar behouden. Velen hoeven niet te verhuizen. Maar meneer de voorzitter, het voelt niet goed. Onze stad heeft recht op antwoorden. Op de eerste plaats van de DSM, van de provincie, van de gemeente Maastricht, maar uiteraard ook van ons college. Hoe kunnen we als raad begrijpen waarom DSM deze keuzes maakt, maar vooral hoe kunnen we het uitleggen aan onze inwoners? Heeft DSM geen oog voor het verleden en niet voor de toekomst van onze stad en regio? Meneer de voorzitter. DSM is een autonoom bedrijf, maar ze lijken een bedrijfsmatige afweging te hebben gemaakt. Is dat fout? Zeker niet. Dagelijks maken bedrijven op vele vlakken hun afwegingen, maar als er één bedrijf is dat zo verbonden is met Heerlen, dan is DSM dat wel. Beseft DSM dat ook? Kennen zij onze gemeenschappelijke geschiedenis? Kennelijk was die van zodanig ondergeschikt belang, dat ze eroverheen zijn gestapt. Het lijkt erop dat DSM in essentie een koude, nuchterige, zakelijke bedrijfsmatige afweging heeft gemaakt.

Dat het voor Heerlen teleurstellend is, is op z'n zachtst gezegd een understatement. Krijgen we daar een besluit mee omgebogen? Hoogstwaarschijnlijk niet, maar het is zaak om juist nu in gesprek te blijven en hen aan te spreken op hun Heerlense verantwoordelijkheid. Het lijkt ons dan ook niet te veel gevraagd om nog dit jaar tot afspraken te komen over de herinvulling van de huidige locatie, maar breder tot betrokkenheid van DSM bij de stedelijke opgave. Als stad zitten we immers niet te wachten op een spookgebouw. Ook voor de provincie ligt daar een belangrijke rol. Maar meneer de voorzitter, op de achtergrond speelt een veel kwalijkere zaak. Met gemeenschapsgeld DSM lijkt daar ontvankelijk voor - wordt een voor de Parkstadregio belangrijk bedrijf naar een andere stad op 25 kilometer afstand gefaciliteerd. Dat een bedrijf om hen moverende redenen een keuze maakt, is nog tot daaraan toe. Maar dat het door de gemeente Maastricht en de provincie wordt gefaciliteerd, is beneden peil. Argumenten dat de facilitering in de renovatie van het te verwerven gebouw zit, mag dan wel formeel zo zijn, maar iedereen ziet dat het gekunsteld is om DSM te lokken. We kunnen ons niet aan de indruk onttrekken dat hier sprake is van verkapte staatssteun. Wat vindt Den Haag daar eigenlijk van? DSM is toch een van de Nederlandse parels? Is daar contact over geweest? Meneer de voorzitter, het proces.

Wat is het belang geweest voor Heerlen om mee te gaan in de geheimhouding? Waarom wordt het nu pas wereldkundig gemaakt, zo vlak voor de zomervakantie? Zijn

Pagina 7/33 we door DSM, de provincie of de gemeente Maastricht aan het lijntje gehouden? Graag daar uw antwoorden. Meneer de voorzitter. Als Heerlen kunnen we niet de agenda van Maastricht bepalen. Ook zij zijn in zekere mate autonoom. Maar wat wel duidelijker geworden is, is dat onze relatie met Maastricht niet oprecht is. Als er geen vertrouwen is, moet je hooguit nog samenwerken tot hetgeen in regionaal verband minimaal nodig is. Ook hier zijn antwoorden gewenst. Het moet voor de gemeente Maastricht toch vanaf minuut één duidelijk zijn geweest dat dit zeer gevoelig zal liggen? Is er door Maastricht contact gezocht met Heerlen? Zo ja, wat was het resultaat van die beraadslagingen? Zo niet, hebben wij de telefoon gepakt? Wanneer? Meneer de voorzitter. Met de provincie hebben wij een andere relatie. Die lijkt, voor zover ik kan beoordelen, warmer een heeft ook een formeel wettelijk karakter. Maar ook hier kunnen we dezelfde vragen stellen als bij de gemeente Maastricht. Primair: waarom? Waarom? Wie heeft contact gezocht met de provincie? Wat waren de argumenten van de provincie? Zijn er überhaupt afspraken gemaakt? Is er nog een rol weggelegd voor de Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg? Hoe denkt de provincie verder te gaan? Meneer de voorzitter. Er zijn tig vragen te stellen.

De antwoorden zorgen misschien voor verheldering, maar ik waag te betwijfelen of dit onze teleurstelling wegneemt. Er is hoe dan ook werk aan de winkel. Het gesprek moeten steviger, met de DSM en de provincie. Hoe denken zij ons tegemoet te komen ten aanzien van een leegstaand DSM-pand en onze stedelijke agenda in het algemeen? Tot zover mijn bijdrage in de eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. De heer Verreck. De heer Verreck, PvdA Dank u wel, voorzitter. Er is al veel gezegd. Ik begin met een citaat uit een brief van de provincie Limburg. "Op de ongeëvenaarde veerkracht van Heerlen, een stad die zichzelf keer op keer met succes heeft heruitgevonden, wordt opnieuw een beroep gedaan." De provincie zegt: Heerlen redt het wel. We hoeven DSM niet in Heerlen te houden, want Heerlen komt er wel bovenop. Ik denk: waar komt dit vandaan? Het is natuurlijk zo dat wij ons keer op keer heruitvinden, zoals ik net refereerde op het plein bij DSM. We regelen dat ook wel, maar hoe gaat de provincie met ons om? U schrijft in uw eigen brief in de beantwoording van de heer Meyer dat u eind april door mevrouw Schippers bent geïnformeerd over deze stap. Vervolgens schrijft u dat u de provincie als medestander hebt ervaren. Vervolgens schrijft u dat de provincie in maart al wist wat er ging gebeuren. Ik snap het niet, maar misschien kunt u een toelichting geven op hoe dit kan.

U wordt gewoon in de maling genomen door diezelfde provincie. Deze ambtenaar is aan het werk om te regelen dat die 1,75 miljoen voor DSM wordt vrijgespeeld en daar is een ambtenaar aan het lobbyen om te kijken hoe we het kunnen tegenhouden. Er is een soort tweesporenbeleid dat ik niet vat. Misschien kunt u daar duiding aan geven. Anders hoop ik dat de heer Remkes dat een keer komt doen, of zijn opvolger. Maar ik snap het niet. Dat zou misschien aan mij kunnen liggen. Over de 1,75 miljoen van de provincie zei de directeur Huisvesting net dat elk bedrijf daar recht op heeft. Ik zou dat nog weleens willen zien. Hoe kan uit de nota Kleinekernenfinanciering 1,75 miljoen worden gehaald om de kleine kern van Wyck te herorganiseren? Ik snap het niet. Ik ben verbaasd. Ik wist dat er ergens in het voorjaar een besloten vergadering is geweest in Maastricht. Nadat het deze week bekend is geworden, heb ik navraag gedaan bij mijn partijgenoten in Maastricht. Zij zeiden: het is een besloten vergadering geweest, waarvan de stukken ook niet openbaar zijn. Ik hoor nu dat de stukken openbaar zijn. Ik wil daar graag kennis van nemen en zien wat mijn partijgenoten daarover hebben gezegd. Dat weet ik natuurlijk nog helemaal niet, omdat het besloten was. Maar daar hebben we ook nog wel een gesprek mee te voeren.

Ik denk: wat doe je mij nu aan? Waarom overleg je daar niet over? Waarom geef je niet het signaal af: jongens, er gaat iets gebeuren in die stad rondom DSM? Het is volstrekt helder dat DSM weggaat. De vraag is: welke erfenis laten zij achter? Pakken zij - net zoals Philips heeft gedaan in Eindhoven - de rol op of niet. Dat is natuurlijk de grote vraag. Ik ben heel benieuwd

Pagina 8/33 hoe wij in Zuid-Limburg bepalen hoe we moeten omgaan met dit soort werkgelegenheid. Wie bepaalt dat: de gemeente, de regio, stadsregio Parkstad of de provincie? Hebben wij dit met elkaar vastgelegd in een goedgekeurd plan? Zoals dit nu gaat, lijkt mij niet de manier hoe wij met elkaar moeten omgaan in deze provincie. Dat legt gewoon een bom onder elke vorm van samenwerking. Tot zover. De voorzitter Dank u wel, meneer Verreck. Mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dank u. Ik kan mij in zeer grote mate aansluiten bij wat mijn collega's zeggen. Wij zijn boos. Wij zijn ontdaan door zo'n rotstreek. Vervolgens moeten wij niet in boosheid handelen, maar moeten we nadenken. Wat kunnen we uit deze situatie halen? De bestaande samenwerking die er in Zuid-Limburg is, moeten we niet meteen kapotgooien. Hoe kunnen we de ereschuld vaststellen? Wie stelt deze vast? Hoe kan Heerlen dit naar een positieve kant draaien? Wie heeft de eerste stap gezet? Is dat DSM of heeft DSM Maastricht gelokt? Is Maastricht misschien toch een beetje jaloers op wat Heerlen allemaal kan en heeft? Kunnen ze nog meer pareltjes van ons binnenhalen of andersom? Als wij onze collega's in de Staten benaderen en zeggen - dat hoeven we misschien niet eens te zeggen "jongens, er moet een motie komen om die bijdrage van de provincie aan DSM tegen te houden", dan lijkt me dat ook een goede zet.

Dat was het, tot zover. De voorzitter Dank u wel. De heer Hazen. De heer Hazen, Stadspartij Dank u, voorzitter. Ik zal ongetwijfeld gedeeltelijk in herhaling vallen, maar dat kan ook niet uitblijven met dit onderwerp. Gebrek aan historisch besef. Een slag in het gezicht van Heerlen en de hele mijnstreek. Pijnlijk. Ongehoord. En door ons met een voldongen feit te confronteren, ook zwaar onbeschoft. Meneer de voorzitter, conclusie: Heerlen is blijkbaar niet aantrekkelijk genoeg. Waarom? Dat weet ik niet. Wat rest voor Heerlen? Wij zitten straks met een onbruikbaar kantoorpand aan de rand van ons centrum. Heerlen heeft de laatste jaren geïnvesteerd. Heerlen heeft veel geld uitgegeven om overtollige kantoorvierkante meters en winkelruimte uit de markt te halen. Nu wordt ons ongevraagd een hoop ellende in de maag gesplitst. Deze ellende wordt ook nog eens gesubsidieerd door gemeenschapsgeld, 3,5 miljoen, van de provincie en de gemeente Maastricht. Het is natuurlijk allemaal geld van de burgers. Dat is helemaal te gek. Meneer de voorzitter, hoe moeten we verder? Het is een voldongen feit, dus - hoe zal ik het zeggen Schadebegrenzung is gevraagd. We moeten van dat kantoor af. Ik zou het college willen oproepen om op welke manier dan ook DSM te verplichten om dat ding af te breken en schoon op te leveren, zodat wij als gemeente iets nieuws in de markt kunnen zetten met dat stuk grond.

Misschien voegen we het toe aan het natuurgebied Terworm, misschien starterswoningen of seniorenwoningen aan de rand van het centrum. Dat beslissen wij dan wel. Daarvoor kan 3,5 miljoen subsidie, die volledig ten onrechte naar Maastricht gaat, best worden gebruikt. Ik zou het college dus willen oproepen om daar echt werk van te maken. De Stadspartij heeft de volgende openstaande vraag. Ergens in maart is het besluit genomen door de provincie om geld te geven voor deze verhuizing. Wie is daar verantwoordelijk voor geweest? Is dat het voormalige college van gedeputeerden geweest? Welke gedeputeerde dan? Daar weten we van dat er in het verleden heel wat is gekonkeld. Ik zou dat dus wel graag willen weten.

Pagina 9/33 Ik roep dan ook op om een krachtig protest te laten horen over de hele procedure en een oproep aan de provincie te doen om de subsidie niet naar DSM te laten gaan, maar naar Heerlen te laten komen, zodat het gemeenschapsgeld ook voor de gemeenschap wordt gebruikt en niet voor een individueel bedrijf. Dan heb ik toch een vraag. Ik heb in het betoog al gezegd dat ik het heel respectloos vond dat wij zonder overleg met een voldongen feit zijn geconfronteerd. U bent daarover onder geheimhouding geïnformeerd. Dat vond ik respectloos. Dat heb ik al gezegd. Hebt u niet overwogen om ook respectloos te zijn en te zeggen: geheimhouding, ammehoela, dat gaan we natuurlijk delen met onze gemeente. Waarom hebt u dat niet gedaan? Ik heb het al een paar keer gehoord. Het is en blijft een heel schrale troost dat de arbeidsplaatsen behouden blijven voor Zuid-Limburg, maar dat is wel belangrijk. Dank u. De voorzitter Dank u wel, meneer Hazen. Mevrouw Schreurs. Mevrouw Schreurs, Partij Hoensbroeks Belang Dank u wel, voorzitter. Wat een slechte timing. Wij waren allemaal bezig met de watersnoodcrisis van Limburg, toen DSM een feestje afkondigde: "hiep hoi, we gaan verhuizen van Heerlen naar Maastricht". Ongelofelijk. En dan kwam het verkoopverhaaltje. "We doen het vanwege duurzaamheid. We doen het vanwege het nalaten van een kleine footprint".

Net alsof dit niet realiseerbaar zou zijn in Heerlen. Wij waren dus nogal verbijsterd toen deze berichten langskwamen. Wij waren net helemaal verbijsterd als je het verhaal hoort van de vastgoedmeneer van DSM - de directie zelf nam niet eens de moeite om te komen - die dan ook nog zegt: Heerlen heeft geen internationale allure, dus daarom kiezen we voor Maastricht. Hoeveel messen kun je Heerlen in de rug duwen? Vervolgens kwam ook nog het verhaal dat er extra geld komt van de provincie en de gemeente Maastricht. Dus met andere woorden, met de belastingcenten van onze Limburgse inwoners financieren we ook nog deze verhuizing mee. Onbegrijpelijk. Hoe kan een provincie hieraan meedoen? De vragen over de procesgang zijn eigenlijk allemaal al aan de orde geweest, dus die zullen dadelijk ook wel worden beantwoord. Wij hadden die vragen ook. Wij hadden ook de grote vraag: kunnen we hier überhaupt nog iets aan doen? Wat kunnen we in de toekomst doen? Meneer Hazen ging net al wat verder. Hij dacht al na over wat je met het pand doet. Is er nog iets te doen voor Heerlen in dit verhaal of is het allemaal al in kannen en kruiken? Betalen we dus met z'n allen mee aan deze verhuizing? Ik vroeg me ook af of de burgemeester hierover contact heeft gehad met de gouverneur.

Wat is de onderbouwing waarom de provincie überhaupt 1,75 miljoen wil bijdragen? Ik begrijp dat daar in het provinciehuis op dit moment ook al kritische vragen over worden gesteld door diverse partijen. Het is onbegrijpelijk dat zoiets met gemeenschapsgeld wordt gefinancierd voor een bedrijf dat afgelopen jaar een nettowinst heeft gemaakt van meer dan 500 miljoen euro. Die zijn echt wel in staat om op eigen kosten een pand te verbouwen. Als je het daar dan toch over hebt, wij hebben in Heerlen genoeg prachtige gebouwen die ook omgebouwd hadden kunnen worden en duurzaam gemaakt hadden kunnen worden voor dat geld. Er zijn genoeg creatieve geesten om dit allemaal vorm te geven. Dan heb je het over innovatie. Dat was een van de argumenten. Ze willen innovatie. Ze willen lef. Ze willen duurzaamheid. Volgens mij is dat precies waar onze stad in uitblinkt. We willen wel nog even ingaan op de moties. De moties van de OPH en de SP liggen een beetje in het verlengde van elkaar. De vraag is of we niet één gezamenlijke motie kunnen componeren als raad. We hebben wel wat moeite met het punt om meteen al aan de voorkant de samenwerking ... Het lijkt net alsof het een soort opzet tegen elkaar is in Limburg, terwijl we juist sterker zijn - de heer Meyer gaf het zelf al aan - als we juist samen optrekken op bepaalde gebieden.

Moet je dus meteen al die samenwerking opzeggen of kunnen we dat op een andere manier vormgeven? Daar willen we nog graag even naar een oplossing zoeken.

Pagina 10/33 Tot zover in eerste termijn. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Heine. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA Dank u, voorzitter. De antwoorden op onze vragen zijn duidelijk. Het CDA vraagt zich wel af hoe de communicatie met Maastricht is gegaan, aangezien de burgemeester van Maastricht duidelijk in de notulen van 7 juli, waarin de raad van Maastricht unaniem voor de 1,7 miljoen stemt, zegt dat de burgemeester van Heerlen door DSM is ingelicht en natuurlijk niet blij is, maar weet dat Maastricht niet het initiatief heeft genomen, maar is benaderd. Zij zegt: er is dus geen sprake van verwijten richting Maastricht. Klopt dit dat de burgemeester dit zo heeft gecommuniceerd of is dit de interpretatie van de burgemeester van Maastricht? Wij hadden graag een zo duidelijk mogelijk verhaal over dit gesprek. Verder vragen wij ons af waarom wij niet net als de raad in Maastricht in het geheim geïnformeerd konden worden. Aangezien wij toch uiteindelijk de verliezers zijn, kon er toch gecommuniceerd worden dat DSM wegging zonder de nieuwe locatie te benoemen? Voorzitter. De CDA-fractie in de provincie gaat niet instemmen met de subsidie, omdat zij vindt dat dit geen taak van de provincie is. Wij vragen ons dan ook af welke vrijheid de tijdelijke gouverneur zich heeft genomen om deze subsidie toe te zeggen, en vinden dat daarover zeker een reactie naar de provincie moet gaan.

De subsidie die Maastricht geeft, is zeker onnodig voor zo’n groot bedrijf, maar dat is aan de raad van Maastricht. Waarschijnlijk is het tekort op hun sociaal domein toch niet zo belangrijk. Wij hopen ook dat de andere fracties in deze raad met de fracties van hun partij in de provincie communiceren, zodat ook zij niet gaan instemmen. Verder vragen wij ons af hoe het contact de laatste jaren van ons college met het bestuur van DSM is geweest, aangezien er in2017 ook al twijfels waren of DSM niet uitkeek naar een ander stad, onder andere Amsterdam. Hoe vaak bent u sinds die tijd in gesprek geweest met het bestuur en heeft u het gehad over eventuele andere locaties in onze stad? Heeft u nooit getwijfeld over de mogelijkheid dat zij zich ergens anders gaan vestigen? Hoe gaat u om met andere grote bedrijven in onze stad, zoals onder andere APG, om ze voor Heerlen te behouden en ervoor te zorgen dat niet nog meer bedrijven onze stad verlaten? Hebt u geregeld contact met de besturen? Voorzitter. Wat betekent het financieel voor Heerlen nu DSM de stad verlaat? Dat was het voorlopig. De voorzitter Dank u wel, mevrouw Heine. Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter. Vorige week vrijdagmorgen deed onze fractie het voorstel om over dit onderwerp bij elkaar te komen. We zitten hier vanavond bijeen.

Ik heb een stuk op papier gezet nadat ik kennisnam van het aanstaande vertrek van DSM uit onze stad. Ik heb dat als titel meegegeven: een mokerslag voor Heerlen. Dat is het natuurlijk ook. Als je dan de stukken bekijkt die ons de laatste dagen hebben bereikt, dan vraag ik mij het volgende af. Ik hoop dat ik de stukken op de juiste manier heb begrepen. Zo niet, dan hoor ik dat. Uit een van de stukken begrijp ik onder andere dat de provincie in maart contact heeft gehad met de gemeente Heerlen. Ik weet dat de voorzitter van onze raad toen nog in de lappenmand lag. Hij was aan het herstellen van een zware operatie. Ik vraag me het volgende af. Als dit heeft plaatsgevonden, als er vanuit de provincie contact is geweest met de gemeente Heerlen, met welk collegelid is dan gesproken?

Pagina 11/33 Vervolgens begrijp ik ook dat er pas eind april contact is geweest met de burgemeester. Dat klopt. Half april is de burgemeester pas teruggekomen, dus eerder zal het wellicht moeilijker zijn geweest. Daarbij werd gezegd: houd de kaarten voor de borst; u mag niets delen. Maar in een eerder gesprek is er kennelijk geen sprake van geweest om dat vooral niet te delen. Ik vraag me dus het volgende af. Als dat gesprek in maart tussen de provincie en het college heeft plaatsgevonden, wie van het college heeft er dan waarom voor gekozen om dit niet te delen met de gemeenteraad? Het is nogal iets wat er in onze stad te gebeuren staat in 2023. In maart stond het er wellicht allemaal nog anders voor dan inmiddels nu. De provincie heeft een besluit genomen. De gemeente Maastricht heeft een besloten vergadering gehad, zo bllijkt vanavond. Informeel hoorde ik dat onlangs al. Daar blijkt ieder 1,75 miljoen vrij te maken om een monument een functie te geven en om allerlei verschillende zaken. Dit gebeurt op basis van een investering die kennelijk 35 miljoen bedraagt voor het nieuwe hoofdkantoor in Maastricht. Zeg, twee keer de koopprijs van het Maanhotel in Heerlen, dan kunnen we het een beetje in perspectief plaatsen. Ik zou ook graag het volgende willen weten.

Als de burgemeester met de burgemeester van Maastricht heeft gesproken, of de geheimhouding die kennelijk bedongen was in dat gesprek wel losgelaten kon worden, maar niet losgelaten kon worden naar onze gemeenteraad of in het ergste geval in een besloten gesprek met de fractievoorzitters. Vanavond zijn een aantal mensen naar het hoofdkantoor van DSM getogen. Zij hebben gepoogd om daar hun woede te uiten. Dat zal zonder meer hartstikke goed gelukt zijn, maar wat behalen wij hier nog mee? We hebben maanden verloren, terwijl deze of gene zeer waarschijnlijk ook in dit huis, sterker nog in deze zaal vanavond, al sinds maart op de hoogte was. Uit de stukken begrijp ik dat er in maart door de provincie niets van geheimhouding of beslotenheid is afgedwongen richting de gemeente Heerlen. Ik zou dus graag willen weten wat er op welk moment precies is gebeurd en wie hier akkoord heeft gegeven om het stil te houden. Dát wil ik weten. Dat is gewoon de basis van dit verhaal.

Hoe is dit intern aangepakt? Wie heeft hier wel of niet akkoord voor gegeven? Wist alleen één portefeuillehouder het, omdat de burgemeester er niet was? Wist de burgemeester het via DSM per eind april? Was het hele college op de hoogte? Zo ja, als het hele college op de hoogte was, waarom werd de raad dan niet op de hoogte gesteld? Een hoger orgaan dan de gemeenteraad is er in deze gemeente, en in alle gemeenten van ons land, niet. Wat voor een gemene rotstreek ik het ook vind van DSM om Heerlen te verruilen voor Maastricht, vraag ik me echt af hoe het hier intern is gelopen. Hadden wij met een andere opzet en een andere aanpak, door tijdiger te reageren en niet nu reactief, maar proactief bezig te zijn, dit kunnen voorkomen? Dat vraag ik mij af. Ik wil inzicht krijgen in het hele verhaal. Het ligt nu op straat. We weten dat DSM van plan is om te vertrekken. We weten dat de gemeente Maastricht geld heeft vrijgemaakt en dat de provincie dat doet op een investering van kennelijk 35 miljoen. Zo concludeer ik het uit de stukken. Ik wil weten wanneer hier precies iemand van de gemeente Heerlen, van wie dan ook, vertrouwelijk of niet vertrouwelijk, vernomen heeft dat DSM gaat vertrekken. Als er dan een besloten raadsvergadering is in Maastricht, kennelijk op 7 juli ... De heer Verreck, PvdA (interruptie) Ik hoor uw verhaal aan en ben benieuwd naar het volgende.

Wat u vertelt, zie ik niet in de stukken staan. Ik zie het niet, maar misschien heb ik andere stukken dan u hebt. Dat weet ik niet. Kunt u duiden in welk stuk staat dat er in maart contact is geweest met de gemeente Heerlen? Dat wil ik wel graag even wat preciezer weten, want ik kan het niet terugvinden. De heer Leers, Hart-Leers Ik heb begrepen dat om 17.00 uur de betoging startte en dat er rond die tijd ook nog een aantal stukken naar de raad zijn gestuurd. Wellicht kunt u dat bezien in uw computertje. Ik heb die stukken rond die tijd bekeken. Na het lezen van die stukken, de brief van de provincie, kwam ik tot de conclusie dat er ergens in maart vanuit de provincie contact is geweest met de gemeente Heerlen. Bij mijn weten is het een brief van drie pagina's, heet van de naald. Zeg dat we die anderhalf uur geleden hebben gekregen. Dat lees ik uit die stukken. Ik kan u niet euvel duiden dat u die stukken niet hebt gelezen. Ik zie u knikken dat u het nu ook hebt gezien. U bevestigt dus daarmee mijn verhaal. Ik kan u dat niet euvel duiden, want die

Pagina 12/33 informatie is ons pas heel kort voor deze vergadering ter hand gesteld, terwijl meer dan de helft van deze vergadering op dat moment voor het DSM-hoofdkantoor stond en wellicht zelfs op dit moment nog niet eens kennis heeft genomen van die stukken. Ik heb dat ook op heel korte termijn moeten doen. Vervolgens ben ik tot die conclusie gekomen. Vandaar dat ik vanavond die vraag stel. De heer Verreck, PvdA (interruptie) Ik heb de stukken net ook gekregen. Daar kwam ook mijn zinsnede uit over dat wij het als Heerlen wel gaan redden. Ik heb de stukken dus gelezen, maar ik heb er niet de conclusie uit getrokken die u trekt. Ik wil graag de beantwoording van het college daarover horen. De conclusie die u trekt, trek ik dus niet. De heer Leers, Hart-Leers Dank u wel. Ik trek die conclusie na het lezen van de stukken, zelfs nadat wij die pas te elfder ure hebben gekregen. Dat kunnen wij van het college horen. Vandaar dat ik vraag om een duidelijk stuk, zeg twee A4'tjes, waarin wordt opgenomen wie met wie waarover contact heeft gehad en vooral ook wat de gemeente Heerlen allemaal heeft ondernomen. Wie heeft wat gedaan? Ik kan me zomaar voorstellen dat je vanuit het bestuur van Heerlen tegen het bestuur van Maastricht zegt "Goh, we hebben begrepen dat DSM naar jullie stad wil. Jullie zijn daarmee bezig. Je begrijpt, wij zijn daar niet zo blij mee".

Ik wil graag weten wie op welk moment wat met elkaar heeft besproken en waarom wij daar niet van in kennis zijn gesteld, zelfs niet in het geheim. Vorige week dinsdagavond hebben we hier een aantal uur samen gezeten, als fractievoorzitters of vertegenwoordigers daarvan met het college, om mogelijke kou uit de lucht te halen, elkaar serieus te nemen, te informeren en wat duidelijkheid te krijgen. Bijna 24 uur later hoor je dan, zo van, men wist al maanden hiervan af en wij weten dat niet, terwijl dit wel zeer relevant is. We kunnen nu wel allemaal kwaad zijn op DSM. Dat is duidelijk en dat begrijp ik. Ik heb ook een bepaalde boosheid. Dat steek ik niet onder stoelen of banken. Maar als er nog iets te redden viel, dan was dat in die periode van maart, toen het boven tafel kwam, wellicht tot begin van deze maand, tot er besluiten werden genomen in zowel het provinciehuis als in Maastricht. In die tussentijd had je wellicht nog iets kunnen bewerkstelligen. Nu lijkt het erop dat de race is gelopen, het is zoals het is. Heerlen kan stampvoeten, maar bereikt daar niets mee. Ik wil dus inzicht in dit dossier. Een paar antwoorden op vragen vanuit deze gemeenteraad en wat stukken vanuit de provincie, en wellicht straks ook van de gemeente Maastricht, vind ik leuk en aardig, maar wat mij betreft is dat veel te weinig om me op te kunnen baseren.

Op dit moment is het ook nog veel te weinig om daarmee naar DSM te togen en daar mijn woede te uiten. De heer Meyer, SP (interruptie) De heer Leers bouwt een heel betoog op, op de heel simpele vraag: is er voor het contact met u, meneer de voorzitter, de burgemeester, eind april - ik weet niet of het 28 of 29 april was - al contact geweest? Dat is de vraag die is gesteld. Ik heb die vraag gesteld. De heer Verreck heeft die vraag gesteld. De heer Van den Berg heeft die vraag gesteld en de heer Leers stelt hem ook. De heer Leers bouwt een heel betoog daarop, alsof het al waar zou zijn. Ik heb de stukken even bekeken waar hij naar verwijst. Ik kan daar niet uit halen wat u zegt. Kunt u ons citeren? Misschien leest u iets waar ik overheen lees. Kunt u uit dit stuk citeren waaruit zou blijken dat uw redenering klopt? Als u dat niet kunt, zullen we dan gewoon de beantwoording van de vragen afwachten in plaats van te veronderstellen dat uw redenering klopt, die niet uit de stukken te halen valt? Kunt u ons vertellen waar dan in die twee stukken, die om 16.30 uur zijn binnengekomen - ze zijn overigens al van enige tijd geleden, namelijk van vorige week - staat dat er al in maart contact is geweest met Heerlen? De heer Leers, Hart-Leers Die stukken hebben ons tegen 17.00 uur bereikt. Meneer Meyer zegt nu dat deze van een eerder tijdstip zijn. Dat klopt, want de data staan erop.

Alleen hebben wij er bij mijn weten op een eerder tijdstip nog geen kennis van kunnen nemen. Uit de brief van de provincie meen ik te concluderen dat daarin staat dat

Pagina 13/33 er in maart contact is geweest met het college. Die vraag stel ik hier aan het college. Daarom wil ik weten, als dat zo is, met wie dat is geweest en wat er verder uit is voortgekomen. Dat is een vraag die ik stel over stukken die ons op het laatste moment ter hand zijn gesteld. Ik wil weten of de conclusie die ik daaruit trek juist of onjuist is. Ik heb die stukken nu niet bij me. Die zijn wel voor iedereen toegankelijk, ook voor de mensen thuis die de stukken willen zien. Ik wil gewoon weten of ik de juiste conclusie trek. Als dat niet zo is, dan hoor ik dat vanzelf wel. Dat is de vraag die ik hier heb gesteld. Kortom, wist het college hiervan? De heer Meyer, SP (interruptie) Na een 10 minuten durend betoog - ik heb dat geduldig afgewacht, want misschien heeft Leers iets gevonden wat ik niet heb gezien; dat kan - hoor ik nu op de vraag waar dat dan in de stukken staat, dat ene kleine zinnetje: ik meen te kunnen concluderen. Op "ik meen te kunnen conluderen" in plaats van gewoon het antwoord af te wachten op de vraag die al tien keer is gesteld, is er een soort tien minuten durende razernij - dat gaat misschien wat ver - maar in ieder geval een tien minuten durend betoog, waarin het college, de ambtelijke organisatie of wie dan ook ervan wordt beschuldigd, dat er hier al eerder iets bekend zou zijn. Meneer de voorzitter, ik zou het volgende willen voorstellen.

Misschien is dit ook wel wat de heer Leers in antwoord op mijn heel simpele vraag nu ook bepleit, dan kunnen we de tien minuten ook gewoon vergeten, namelijk: hoe zit het nou precies? Dan hoeven we daar niet over de speculeren. De heer Leers, Hart-Leers Ik heb gevraagd wat ik heb gevraagd. Meneer de voorzitter, ik weet dat in uw afwezigheid een partijgenoot van de heer Meyer heeft waargenomen. Het zou dus ook zomaar zo kunnen zijn dat de heer Meyer zich daarom op dit moment aangevallen voelt. Ik wil gewoon weten hoe de vork in de steel zit. Daar komt het college dadelijk op terug. De heer Meyer, SP (interruptie) Voorzitter, excuus, maar dit is geen manier van met elkaar debatteren. Ik stel alleen maar: waar staat u? U betoogt van alles. Meneer Leers, u beweert van alles. U zegt ook nog: er zijn stukken die u niet heeft kunnen zien, want u was bij de demonstratie. Nou, daar staat niets. Alles wat u beweert, staat niet in die stukken. Ik vraag u daarnaar. U geeft daarna het antwoord: ik meende te kunnen concluderen. Dat is dus niet meer "het staat erin". Vervolgens omdat ik ernaar vraag, zou ik ineens medeplichtig geworden zijn. Ja, meneer de voorzitter, zo lust ik er nog wel een paar. De voorzitter Volgens mij is de vraag helder. Daar komt straks antwoord op van het college. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter. Ik heb het zo gelezen.

Ik vind het trouwens apart dat als je weet dat de gemeenteraad onder aanvoering van een aantal partijen op een andere plek is, in die tijd op het laatste moment wat stukken te sturen die volgens mij toch wel zeer relevant zijn. Maar dat tot daaraan toe. Ik kan me ook niet aan de indruk onttrekken dat een groot gedeelte van de hier aanwezige raadsleden die stukken nog niet kende tot het moment dat eraan werd gerefereerd. Maar dat tot daaraan toe. Laten we dadelijk afwachten hoe het college dit verder duidt. Kortom, de vragen zijn gesteld. Die zijn duidelijk. Ik ben benieuwd naar de beantwoording. Afsluitend wil ik het volgende graag weten. Als je weet dat DSM al een aantal keer heeft laten doorschemeren mogelijk uit Heerlen te willen of te gaan vertrekken, hoe heb je dan in de afgelopen vijf jaar de contacten onderhouden met DSM? Op welk niveau deed je dat? Wie deed dat? Waar werd over gesproken? Welke frequentie was daarin? Waren daar warme contacten? Waren er geen contacten? Hebben we hen gewezen op: jullie zullen wellicht iets met jullie kantoor gaan doen, omdat Sittard-Geleen is gesloten en Heerlen overblijft; hoe kunnen we jullie faciliteren? Ik ben er erg benieuwd naar hoe dat allemaal is gelopen.

Pagina 14/33 Afsluitend heb ik een vraag die ik ook al in een eerder betoog op papier zette. Ons werd tot voor kort niet medegedeeld dat DSM-plannen had om weg te gaan. Zijn er nog andere zaken in onze stad die op een dergelijk niveau spelen waar het college de kaarten voor de borst houdt? Ik heb al eens in het ergste scenario gezegd: nu is het DSM. Er werd door een eerdere spreker - ik geloof dat het de heer De Groot was - over APG en CBS gesproken. Zijn dat de volgenden die onze stad verlaten, waarvan het college al op de hoogte is dat iets dergelijks in de pen staat? Ik wil open en eerlijk met elkaar omgaan. Kennelijk lukt dat nog niet helemaal. Dat vind ik een heel trieste constatering, die ik enigszins ... Ik zal maar in het midden laten wat ik hieraan toe wilde voegen, want dit stoort mij behoorlijk. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel, meneer Leers. Meneer Diederen. De heer Diederen, Fractie Diederen Voorzitter. Ik had eigenlijk weinig tot niets willen zeggen, maar ik vind het jammer dat de heer Leers het debat zo insteekt, want het leidt af van de kern en van de kernspelers. De kernspelers zijn DSM, de gemeente Maastricht en de provincie. We zullen dadelijk antwoord krijgen op wat de rol van het college daarin is.

Het moet niet zo zijn dat we dadelijk om een procedureel akkefietje hier vol in het geweer gaan tegen het college, want mevrouw Schippers - luister u mee - zit zich al kapot te lachen. Wij gaan het hebben over het vertrek van DSM, hoe we daar nog wat aan kunnen doen en wat het voor Heerlen betekent. Daar horen ze: hé, daar in Heerlen vliegen ze zich onderling al in de haren over wat de rol van het college is geweest. Goed, ik had het volgende willen zeggen. Het is cynisme ten top. Ik vond het opmerkelijk dat ik op mijn leeftijd - voor de kijkers thuis, ik ben 67 - nog zo boos kan worden. Dat was in het begin even een dreun, maar ik heb ook geleerd dat je boosheid kunt omzetten in energie en kracht. Het tweede opmerkelijke. Waarom heeft het hele idee mij zo geraakt? Ik zal u mijn mijnwerkersverleden besparen. Maar in de loop van de jaren ben ik ook fan van DSM geworden, omdat ze een slag hebben gemaakt naar, laten we noemen, een maatschappelijk verantwoord ondernemende multinational. Opvoeding, in Afrika helpen. Dat begrip maatschappelijk verantwoord ondernemen heeft sinds 15 juli een andere betekenis. Die status en dat etiket dat ze zichzelf hebben gegeven, komt niet voort uit ethische waarden. Die kun je namelijk op dat niveau niet hebben als je ze dichtbij huis niet hebt en niet hebt in je eigen familie, want dat zijn wij van DSM.

Dat zijn gewoon bedrijfseconomische overwegingen. We gaan naar voeding, want dat hebben mensen altijd nodig. Maar petrochemie en alles wat we daarvan maken, ja ... Dat is dus het eerste wat ik ervan wil zeggen. Mevrouw Penn was nog niet aangetreden toen ter sprake kwam dat de rechtbank van Maastricht naar Roermond zou vertrekken. Overigens had een andere burgemeester, maar van hetzelfde Maastricht, een aantal jaar geleden geen boe of bah gegeven toen het kantongerecht van Heerlen naar Maastricht moest. Dat was de normaalste zaak van de wereld. Als u zich nog kunt herinneren hoe die mevrouw Penn met een gestrekt been en alleen maar via de krant probeerde om de ook pas aangetreden burgemeester van Roermond, mevrouw Donders, te kakken te zetten en af te branden, dan is de mededeling van haar dat zij zich wel wat kan voorstellen bij het verdriet of de boosheid van Heerlen, huichelachtigheid ten top. Dan mevrouw Schippers. In haar tijd als minister heb ik eens een interview met haar gelezen. Ik dacht: goh, daar zit toch wel een warm mens achter die wat kille minister. Ik zou haar het volgende advies willen geven: neem vanaf vandaag dat warme mens ook eens mee naar kantoor. Daar leidt de winstgevendheid van DSM niet onder. Dat zal u goed doen, de organisatie goed doen en ook de gemeente Heerlen en alle stakeholders die je hebt. Dat was het. De voorzitter

Pagina 15/33 Dank u wel. Dan ga ik naar de beantwoording door het college. Ik verzoek de heer Kastrop om de voorzittershamer over te nemen, want de heer Meyer voert het woord en ik zal namens het college als eerste het woord voeren. Eventueel word ik aangevuld door wethouder De Beer van Economische Zaken. De heer Kastrop is nu de voorzitter van de vergadering. De voorzitter Dat doe, ik. Burgemeester, aan u het woord. Burgemeester Wever Dank u wel, voorzitter. Ik heb een heleboel vragen en sommige vragen hebben een glazenboleffect. Daarbij moet ik dingen gaan voorspellen of bedenken wat anderen bedacht of gezegd hebben. Dat wordt voor mij ook lastig. Laat ik beginnen met te zeggen dat het hele college gigaverontwaardigd en boos is. Het college is ook verbijsterd over hoe dit is gegaan. Het is met stomheid geslagen dat je zo makkelijk van een regio als de onze, Parkstad Limburg, afscheid kan nemen. Dat je van de stad Heerlen afscheid kan nemen. Ik heb het net bij de demonstratie ook gezegd: de colleges van Parkstad Limburg hebben hun steun uitgesproken in de richting van Heerlen. "Dit kan toch niet", is de letterlijke tekst van de buurgemeenten. "We helpen jullie en we steunen jullie in het verhaal naar DSM". Hoe moeilijk dat verhaal ook zou zal zijn, want dat hebben we net ook gehoord. Laat ik daar maar mee beginnen.

Klopt het dat ik later geïnformeerd ben? Ik loop gewoon wat vragen na en ik kom op het einde wel bij het hele traject geheimhouding en dergelijke. Dat neem ik misschien ook wel eerder mee. Klopt het dat ik later ben geïnformeerd? Als je heel goed kijkt, dan klopt het dat ik later geïnformeerd ben. Als je goed de stukken leest, dan zijn Maastricht en de provincie eerder geïnformeerd door DSM dan ik. Ik ben pas op 29 april door DSM geïnformeerd. Je kan uit alle stukken opmaken dat de gemeente Maastricht en de provincie Limburg eerder zijn geïnformeerd. Heeft dat met mijn ziekte te maken? Dat is weer een glazen bol. Dat weet ik niet. Wilden ze per se de burgmeester spreken? Hebben ze daarop gewacht? Ik ben inderdaad in die week begonnen. Dat zou kunnen, maar ik heb geen glazen bol. Ik weet het ook echt niet. Heb ik dat zomaar geaccepteerd en gezegd: ja, ik snap ook wel dat je dat doet. Nee, natuurlijk niet. Ik heb mijn verbazing en verontwaardiging uitgesproken. Ik heb aangegeven: kunnen wij niet alsnog wat doen? Kunnen wij niet een bod uitbrengen? Het hele simpele antwoord - dat is ook het simpele antwoord dat ik uit Maastricht en uit het provinciehuis terughoor - is dat van het begin af aan tegen iedereen, dus vanaf half maart bij de provincie en bij de gemeente Maastricht en vanaf eind april bij ons, is gezegd: "Dit is besloten. Punt uit.

Onze supervisory board heeft dit besluit genomen. Er zitten daar nog ongeveer twee Nederlanders in. "Wij kiezen tussen Amsterdam, Basel of Maastricht. Je mag ongeveer blij zijn als het Maastricht wordt. Punt. Dat willen wij eigenlijk ook wel graag". Dat is hoe ik het gehoord heb gekregen. Wat doe je dan? Ik krijg het onder geheimhouding te horen. Geheimhouding, mede omdat het personeel van niks weet. Pas als de onderzoeken gedaan zijn en de huisvesting bekend is, zou ook het personeel geïnformeerd worden. Dat zou naar verwachting medio juni zijn. Dat is dus uiteindelijk dik medio juli geworden. Geheimhouding. Die heb ik. Na 29 april ben ik op 11 mei naar het college gegaan. De week daartussen was de meivakantie. Toen heb ik dit in vertrouwen gezegd. Ik zei: jongens, onder geheimhouding ga ik jullie iets vertellen. Wat doen we ermee? Wij hebben gemeend die geheimhouding te moeten respecteren. Niet in de laatste plaats, als je dat niet doet, dan straal je uit naar elk bedrijf dat zich ooit al gevestigd heeft in Heerlen of zich wil vestigen in Heerlen: helemaal betrouwbaar zijn ze niet, want ze vertellen gewoon openlijk wat er met onze bedrijfsgeheimen aan de hand is. Dat was één van de redenen waarom wij hebben gezegd: we vertellen het niet.

Moet je achteraf dan niet concluderen dat je het misschien toch had moeten doen en niet zo netjes had moeten zijn? Dat was ook één van de vragen. Ik heb liever dat u mij verwijt dat ik te integer ben en het

Pagina 16/33 college te integer is, dan dat we dat niet zijn. Ik vind dat een hele rottige, want stiekem, met een beetje straatvechtersmentaliteit, zou ik natuurlijk ook wel hard hebben willen schoppen op straat. Maar één ding: ik heb wel van het begin af aan door gehad, ook in mijn gesprekken die ik ben gaan voeren, dat dit inderdaad een vastgenomen besluit was. Het is dus verdomd lastig om daartegen te vechten. Wat ben ik gaan doen? Ik ben zo snel mogelijk, en dat was echt snel, naar de gouverneur gegaan. Dat was echt een kwestie van dagen. Op dat moment kan het volgens mij niet anders zijn geweest dan dat de provincie nog niet gezegd heeft: wij geven geld aan DSM. Ik heb namelijk een gesprek gehad waarin ik heb toegelicht aan de commissaris en de gouverneur: "Dit er aan de hand. Wat moet ik hier nu mee? Wat kan ik?" Daar hebben wij opelijk over gesproken. Daar is niet gepsroken over steun van de provincie. Meneer Leers, heeft u een interruptie? De voorzitter Ik stel voor om eerst even de vragen te beantwoorden. Als er dan nog vragen zijn, dan kunnen die worden gesteld. Burgemeester Wever Prima, dan maak ik mijn verhaal helemaal af. Dan laten we de heer De Beer en dan doen we een tweede ronde. Ik heb op die manier met de gouverneur gesproken. We zijn nagegaan welke mogelijkheden er zijn. We hebben ook heel voorzichtig al verkend wat je moet doen als dit nou echt doorgaat.