- Jaarstukken 2020 versie 21-06-2021 DEF na commissie MF van 16 juni 2021.pdf

Deze wijzigende wet- en regelgeving en veranderende financiering vanuit het Rijk vormen een risico voor de uitvoering van onze Uitvoeringsagenda Beschermd Wonen & Maatschappelijke Opvang.  Maatschappelijke begeleiding statushouders Statushouders die vanuit het AZC in Heerlen komen wonen, krijgen een half jaar maatschappelijke begeleiding aangeboden. Indien nodig verlengen wij deze begeleiding, de duur van het traject is maatwerk. Het aanbieden van maatschappelijke begeleiding aan volwassenen is wettelijk verplicht en de gemeente krijgt er geld voor van het Rijk. Voor minderjarigen ontvangen wij echter geen vergoeding, terwijl zij wel begeleid worden. De gemeente bekostigt deze begeleiding zoals gebruikelijk zelf. Een hoge taakstelling en de komst van meer grote gezinnen leveren hierbij een risico op.  Een groeiend aantal multi-problem casussen Wij zien een groei van de multi-problem casussen, zowel in aantal als in complexiteit. Dat betekent dat er meer middelen, zowel wat capaciteit betreft als financieel, benodigd zijn.

83

Beleidsindicatoren BBV-indicatoren Indicator

Eenheid

Banen

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar

Heerlen 975,7

Nederland Jaartal 792,1

2019

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

Aantal per 10.000 inwoners

840*

640*

2020

Jongeren met een delict voor de rechter

% 12 t/m 21 jarigen

2

1

2019

Kinderen in uitkeringsgezinnen

% kinderen tot 18 jaar

13

6

2019

Netto Participatiegraad

% inwoners

61,2

68,8

2019

Werkloze jongeren

% 16 t/m 22 jarigen

4

2

2019

Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per 10.000 inwoners 18+

731

460

2020

Lopende re-integratievoorzieningen

Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar

254

202

2020

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

17

12

2019

Jongeren met jeugdbescherming

% van alle jongeren tot 18 jaar

2,6

1,2

2019

Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

0,8

0,4

2019

Overige indicatoren Indicator

Eenheid

Heerlen

Nederland Jaartal

Huishoudens met kinderen die een laag inkomen hebben % van het totaal aantal huishoudens met thuiswonende minderjarige kinderen

15,8

8,1

2018

Netto-arbeidsparticipatie

% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking

61,2

68,2

2019

Inwoners die zich (soms/vaak) eenzaam voelen

% inwoners 18+

20

2019

* De gemeente Heerlen heeft gekozen voor een andere inrichting van het WMO domein (begeleiding en dagbesteding) dan landelijk gebruikelijk. De verplichte BBV indicator voor de WMO sluit niet aan op ons inkoopmodel waarin wij uitgaan van resultaatsturing. In de indicator worden enkel maatwerkvoorzieningen vermeld, informatie over algemene voorzieningen is niet beschikbaar. Hierdoor is deze indicator niet vergelijkbaar met de landelijke referentiecijfers.

84

Kernthema Sociale basisvoorzieningen

Wat hebben we gedaan, opgeleverd? (prestatie, output, product) Transformatie Van individueel naar collectief In 2020 is meer ingezet op groepsbegeleiding, groepswerk en zelfregiegroepen bij volwassenen. Dit blijkt voor veel cliënten een goede vorm van ondersteuning te zijn. In een groep leren de deelnemers van elkaar, kunnen ze elkaar tot steun zijn en zien ze dat ze niet de enige zijn die ergens moeite mee hebben. In de zomer 2020 is een vakgroep collectieve ondersteuning gevormd met als doel de verschillende vormen van collectieve ondersteuning in Heerlen samen verder ontwikkelen. De uitvoering start in 2021. Collectieve begeleiding is een efficiënte vorm van ondersteuning, die STAND-BY! de kans biedt meer mensen te ondersteunen. Focus op ontwikkeling cliënt In september 2020 heeft STAND-BY! bij de Algemene Ledenvergadering een visie en plan voorgelegd voor de transformatie van de dagbesteding. Transformatie begint met een andere manier van denken vanaf de start. Tijdens de intake wordt gekeken naar de talenten van de cliënt en het stimuleren van zijn ontwikkeling. Daarnaast worden zogenaamde hybride arrangementen geïntroduceerd van verschillende vormen van ondersteuning waar daginvulling een onderdeel van is. Hierbij wordt de aandacht verlegd van doelgroepen naar activiteiten en diensten, die zoveel mogelijk ten goede komen aan de buurt.

Ook wordt er naar gestreefd om dagbesteding die nu bij leveranciers plaats vindt, uit te laten voeren door leden van STAND-BY! Eén van de intakers heeft hierbij de rol gekregen van ”adviseur dagbesteding”, en ondersteunt collega-intakers bij de keuze voor een daginvulling op basis van de transformatie gedachte. Verbinding Eerste kwartaal 2020 is de pilot “online buurtplatform” gestart in vier buurten. Met de online buurtplatforms worden zowel activiteiten in de buurt, als kleine hulpvragen online samengebracht op één plek via het platform van Wijkconnect. Iedereen kan het platform gratis raadplegen en buurtbewoners, verenigingen of non-profit organisaties kunnen ook zelf een bijdrage leveren door een activiteit voor de buurt te publiceren in de agenda, of een post-it met een hulpvraag op het prikbord te plakken. In elke pilotbuurt is een team van buurtbewoners gestart met het inventariseren wat belangrijke activiteiten en organisaties in hun buurt zijn. De bewoners hebben online een training gevolgd, met uitleg over Wijkconnect en het beheer van het platform. Afgelopen jaren zijn overal in Heerlen buurtpunten geopend, die inmiddels een belangrijke plek vervullen en steeds meer buurtbewoners weten te vinden voor een praatje, een kop koffie of een activiteit.

Het buurtplatform van Wijkconnect biedt iedereen in de buurt de mogelijkheid om bij te dragen aan de verbinding in de buurt. Positieve gezondheid STAND-BY! geeft vorm en uitvoering aan het scholingsplan Positieve Gezondheid, waarbij medewerkers in eigen tempo een theoretische module doorlopen. Daarna volgt een groepstraining over toepassing van het gedachtengoed op zichzelf en het werk. Eind 2020 hebben de meeste STAND-BY! collega’s de basistraining Positieve Gezondheid afgerond. Daarna wordt aandacht besteed aan de implementatie. De komende jaren worden ervaringen opgehaald rondom de implementatie om verdere verankering te garanderen. Partnerschap Huis van het Recht Het eerste “Huis van het Recht” is begin 2020 van start gegaan. Mensen die te maken hebben met verschillende problemen op gebied van bijvoorbeeld schulden, huisvesting, verstoorde familierelaties of een verslaving kunnen bij een fysiek loket terecht voor hulp. In deze pilot van het Huis van

85

het Recht werken rechtbank Limburg, gemeente Heerlen en Het Juridisch Loket samen. Daarnaast sluiten ketenpartners als Openbaar Ministerie, Raad voor de Kinderbescherming en woningcorporaties aan. Stichting Mentorschap Limburg In 2020 is een samenwerkingsconvenant getekend met Stichting Mentorschap Limburg, een vrijwilligersorganisatie, aangesloten bij Mentorschap Nederland. Mentorschap wordt opgelegd door de kantonrechter. Dit samenwerkingsconvenant maakt het gemakkelijker om mentorschap aan te vragen voor cliënten die geheel of gedeeltelijk wilsonbekwaam zijn of niemand hebben die hun belangen kan behartigen. Zuyd Hogeschool De hogeschool voert een pilot uit om de effecten van ondersteuning beter in kaart te brengen, de zogenaamde Effectencalculator. Drie vragen staan centraal: – wat gebeurt er in het leven van de cliënt? – welke ondersteuning is hiervoor nodig? – wat kost de ondersteuning? Samenwerking HSB! met JENS Vanaf 1 maart 2020 huurt STAND-BY! samen met JENS een pand aan het Horstplein in Hoensbroek. Op deze kantoorlocatie kunnen alle medewerkers van JENS en STAND-BY! uit Hoensbroek (gebied 1) terecht, samen met de medewerkers van het expertiseteam. Op deze manier wordt een intensieve samenwerking gefaciliteerd tussen medewerkers die vaak in dezelfde gezinnen werken en worden werkwijzen en processen op elkaar afgestemd.

Ook biedt de locatie praktische voordelen, zoals een vermindering van reistijd voor overleg of huisbezoeken. Geweld hoort nergens thuis (GHNT), onder andere Huiselijk Geweld en Kindermishandeling In 2019 is gestart met het driejarig landelijk programma ‘Geweld hoort nergens thuis’. Dit programma is gericht op het terugdringen en voorkomen van huiselijk geweld en kindermishandeling. Het is ingezet door VWS, V&J en de VNG. Heerlen heeft hierin, als centrumgemeente, een taak voor de regio Parkstad. In 2020 hebben we vooral ingezet op de acties vanuit de uitvoeringsagenda GHNT Zuid-Limburg:  Accordering van de regiovisie Zuid-Limburg door alle gemeenten.  In 2020 is de bevordering van de deskundigheid bij de aanpak van kindermishandeling gestimuleerd en voortgezet. Met subsidie van de Provincie heeft scholing (opnieuw) plaatsgevonden bij diverse organisaties: voor nieuwe medewerkers van de wijkteams, het onderwijs, kinderopvang, kraamzorg, jeugdhulpverlening en de GGZ is scholing georganiseerd. Daarnaast hebben eerder geschoolde professionals nascholing gevolgd. Aan vrijwilligers is voorlichting gegeven, onder andere over de gratis e-learnings.  Met Zuyd Hogeschool werken we samen om de aanpak kindermishandeling structureel te borgen in de leerplannen, zodat de aankomende professionals in staat zijn om te signaleren en te handelen bij vermoedens van kindermishandeling.

Zo is met subsidie vanuit het landelijk programma ‘Geweld hoort nergens thuis’ een pilot ingezet om middels e-learnings, voor zowel studenten als docenten/decanen, het thema te behandelen. Ook is in de Week tegen Kindermishandeling een digitaal symposium georganiseerd vanuit de Zuyd Hogeschool in Heerlen; deze was via een digitale opname te volgen door docenten en studenten in heel Nederland.  Uitvoer gegeven aan de projecten MDA++ (Multidisciplinaire Aanpak) en Plegeraanpak (PIP=Pleger In Positie).  Samen met een landelijk team hebben we de meldcodetour georganiseerd op het thema ouderenmishandeling.  Handle with Care: de succesvolle pilot ‘Handle with Care’ is 1 januari 2019 uitgerold naar alle Heerlense basisscholen. Hiermee worden kinderen die huiselijk geweld hebben meegemaakt de dag erna goed opgevangen op school. Net als in 2019 hebben in Heerlen in 2020 gemiddeld drie

86





kinderen per week door deze inzet snelle steun ontvangen. Het is in 2020 niet gelukt om deze inzet structureel te implementeren. Handle with Care is opgenomen in het landelijke actieprogramma ’Geweld hoort nergens thuis’ én opgenomen als wapenfeit in de sociale agenda van de Provincie Limburg. Nieuwe gelden voor projecten in de regio ontvangen: Samen voor Veiligheid (uitrol van een gezamenlijke visie en aanpak in casussen geweld in afhankelijkheid), Citasafe (meldcode en GHNT in en met VMBO/MBO Citaverde), Ontwikkeling van een Traumabehandelingplatform (samen met nog 17 regio’s in Nederland) en een project verbetering van de samenwerking tussen zorg en veiligheid. We hebben inspiratiesessies georganiseerd op allerlei thema’s om huiselijk geweld en kindermishandeling zichtbaar te houden.

Rond het thema Zorg en Veiligheid, waartoe ‘Geweld hoort nergens Thuis’ behoort, wordt door een groep ambassadeurs van ZL-gemeenten, Openbaar Ministerie, de Politie, GGD-ZL, Veilig Thuis en GGZ-instellingen gewerkt aan een governancestructuur. Veilig Thuis Zuid-Limburg 2020 stond in het teken van de doorontwikkeling en professionalisering van Veilig Thuis. Er is geïnvesteerd in onder andere het verstevigen van de samenwerking tussen zorg- en strafketen, samenwerking tussen Lokale Toegangen van de gemeenten en Veilig Thuis en aandacht voor deskundigheidsbevordering. Tevens is er gewerkt aan de kwaliteit van de dienstverlening en een efficiëntere bedrijfsvoering. Een voorbeeld van dit laatste is dat de triagetafel en routeertafel gecombineerd worden (pilot Heerlen). Het aantal meldingen huiselijk geweld daalde ten opzichte van 2019 met bijna 7%. Het aantal advies- en ondersteuningsaanvragen steeg daarentegen ten opzichte van 2019 met 14%, mede als gevolg van de introductie van de chatfunctie. De hoeveelheid werk bleef desondanks hoog, hetgeen in december leidde tot inhuur van tijdelijk extra capaciteit om de wachtlijst weg te werken. Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg Op 1 januari 2020 trad de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (WvGGZ) in werking en verving de Wet bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (de Wet BOPZ).

De WvGGZ stelt gemeenten voor nieuwe taken en verantwoordelijkheden bij het verlenen van (toegang) tot verplichte zorg. Nieuw is de mogelijkheid tot het voeren van een Verkennend Onderzoek (VO) bij degene waarover (psychische) zorgen omtrent zijn/haar gedrag bij de gemeente kenbaar worden gemaakt. In 2020 zijn er 36 VO aangevraagd. Van deze 36 zijn er uiteindelijk 18 doorgeleid naar het Openbaar Ministerie om te beoordelen of er een zorgmachtiging afgegeven kan worden. Gestart is ook met het verplichte regio-overleg waarin primair vertegenwoordigd zijn: colleges van burgemeester en wethouders, Geestelijke Gezondheidszorg, Openbaar Ministerie en Politie. Het aantal crisismaatregelen bedroeg in 2020 104 (op grond van de WvGGZ en 23 inbewaringstellingen (op grond van de Wet zorg en dwang): in totaal 127 gedwongen opnames. In 2019 bedroeg het totaal aantal gedwongen opnames (inbewaringstellingen) op grond van de toenmalige wet BOPZ 162. Informele zorg Ondanks de coronacrisis signaleert de grootste aanbieder van ondersteuning (bij) mantelzorg (Meander/CIZOP) geen stijging van het aantal mantelzorgers dat ondersteuning vraagt. Het ‘bestand’ is ongeveer even groot als in 2019.

Steunpunt Mantelzorg, LEVANTO-Groep vrijwilligers en SGL-Buddyzorg hebben de bij hen bekende en nieuwe mantelzorgers ondersteund; fysiek waar dat nodig was en meer op afstand (digitaal, telefonisch) waar dat kon, eventueel in een hogere frequentie. Daar is ook het beeld uit naar voren gekomen dat de mantelzorgers het ondanks de zwaarte van de taak het aardig wisten te redden in 2020.

87

Door de extra aandacht is er nauwelijks ruimte geweest voor doorontwikkeling, dit wordt in 2021 weer opgepakt, in het bijzonder rondom thema versterking zelfhulp en respijtzorg. De regionale samenwerking verloopt goed. Er zijn minder mantelzorgcomplimenten aangevraagd en verstrekt in 2020: 2456 ten opzichte van 2626 in 2019. Het mantelzorgcompliment-PLUS (extra diensten voor mantelzorgers ter ondersteuning van hun taak) is uitgevoerd door Werk voor Heerlen. Er is heel weinig gebruik gemaakt van de aangeboden diensten, onder meer door de coronacrisis. Er zijn 4 contacten geweest en uiteindelijk is er 1 klusdienst verleend. Wonen & Zorg Bij de uitvoering van de prestatieafspraken 2020 hebben we met de woningcorporaties en bewonersorganisaties gewerkt aan een eerste opzet voor urgentiebeleid voor sociale huur. Daarnaast hebben we opdracht verstrekt voor het uitvoeren van een woonzorganalyse als start voor het ontwikkelen van een woonzorgvisie en bijbehorend uitvoeringsplan. Zorgbuurthuis Afgelopen jaar hebben wij de eerste gesprekken met zorgorganisaties gevoerd inzake de realisatie van Zorgbuurthuizen. Nieuwkomers Jaarlijks dienen wij op grond van de Taakstelling Huisvesting Statushouders een door het Rijk bepaald aantal statushouders in een woning te huisvesten. De corona-uitbraak, met maatregelen zoals de lockdowns, heeft de invulling van de taakstelling in 2020 vertraagd.

De achterstand die daardoor is ontstaan, schuift door naar 2021 en is inmiddels voortvarend opgepakt, bijvoorbeeld door gebruik te maken van het online aanbod van interieurwinkels dat in de tweede lockdown ontstaan is. Statushouders worden door Vluchtelingenwerk geholpen bij het (online) bestellen van de woninginrichting en stoffering. Aan de statushouders die in onze gemeente komen wonen, bieden wij de wettelijk verplichte maatschappelijke begeleiding aan. Vluchtelingenwerk verzorgt gedurende de eerste zes maanden begeleiding, een periode die indien nodig verlengd wordt. In 2020 is steeds meer de samenwerking gezocht met Heerlen STAND-BY! (HSB!), zodat er na afloop van de begeleiding door Vluchtelingenwerk een warme overdracht richting HSB! kan plaatsvinden. Jonge statushouders die zonder ouders of andere familie naar Nederland zijn gekomen, hebben het vaak extra moeilijk. Daarom zijn we in het najaar van 2020 gestart met een pilot, waarbij 24 jongeren gedurende het jaar een reeks workshops krijgen waarin zij leren hoe de Nederlandse maatschappij werkt, hoe zij hun talenten kunnen ontdekken, welk toekomstperspectief er voor hen is in Nederland en wat zij ervoor nodig hebben en moeten doen om dit te bereiken. Daarnaast krijgen deze jongeren gedurende een jaar wekelijks twee uur persoonlijke begeleiding door HSB!, bovenop het collectieve aanbod dat er in de wijken is.

In 2020 zijn er voorbereidingen getroffen voor de invoering van de nieuwe, uitgebreidere Wet inburgering, waarbij de regie over de inburgering naar de gemeenten komt. In regionaal verband is er een aanbesteding voorbereid voor de taaltrajecten, een programma opgezet voor de participatieverklaring en is er nagedacht over de inrichting van de module Arbeid en Participatie en de maatschappelijke begeleiding. Inmiddels is in november 2020 bekend geworden dat de inwerkingtreding van de nieuwe Wet inburgering verschoven is van 1 juli 2021 naar 1 januari 2022. Verwijsindex Heerlen werkt in de Verwijsindex al jaren samen met de Regio Parkstad en vanaf 2019 ook met Zuid-Limburg. In 2020 is de verdere samenwerking vormgegeven: gezamenlijke nieuwsbrieven, PR en Communicatie.

88

Kindercollege Als gevolg van de getroffen coronamaatregelen hebben de activiteiten van het kindercollege zich beperkt tot het uitreiken van de eerste jeugdlintjes. Daarmee sprak de gemeente haar waardering uit naar kinderen die iets bijzonders hebben gedaan voor onze stad. Gezien de beperkte activiteiten in 2020 is in overleg met de leden van het kindercollege besloten om de zittingsduur met een jaar te verlengen tot september 2021. Scouting De scoutingverenigingen hebben binnen alle coronarestricties een uitdagend programma kunnen bieden. Scoutingorganisaties ontvingen naast reguliere subsidie voor de ondersteuning van scoutingactiviteiten, extra financiële steun van de gemeente voor het goede werk dat zij hebben geleverd in coronatijd. In samenwerking met scoutingvereniging Pytheas zijn we gestart met het verkennen van mogelijkheden om te komen tot nieuwe huisvesting voor hen. Speeltuinen Speeltuinorganisaties ontvingen reguliere subsidies voor het beheer en onderhoud van de besloten speeltuinen. Met de overkoepelende speeltuinorganisaties zijn daarbij afspraken gemaakt over de veiligheid van de accommodaties, optimalisering van hun bestuurskracht en het bereiken van kinderen. Ook zijn we in 2020 gestart met het evalueren van het gemeentelijke speeltuinbeleid. Voor de speeltuinorganisaties was 2020 een pittig jaar vanwege corona.

Desondanks hebben zij, onder voorwaarden, de speeltuinen rond Pinksteren weer kunnen openstellen. Speeltuinorganisaties ontvingen afgelopen jaar extra financiële steun van de gemeente voor ondersteuning van het goede werk dat zij hebben geleverd in coronatijd. Kansrijk van Start Met het actieprogramma Kansrijk van Start Heerlen hebben de gemeente Heerlen en betrokken partners de krachten gebundeld in een lokale coalitie rondom de eerste 1000 dagen van het allerjongste kind. Samen met partners is in 2018 een start gemaakt in de uitvoering van projecten en activiteiten voor het jonge kind. Zo zijn er inmiddels 3 Sjpruutcafés in Heerlen waar ervaren moeders andere jonge ouders ondersteunen (de Ooievaarmoeders), kunnen ouders die een steuntje in de rug nodig hebben een babystartpakket ontvangen en is ‘Vraag het aan Sjpruut’ in de bibliotheek gestart. Er zijn de afgelopen 3 jaar goede stappen gezet en mooie resultaten bereikt, maar we zijn er nog niet. De investeringen en acties die we de afgelopen jaren zijn gestart gaan we dan ook de komende jaren verdiepen en verbreden middels het nieuwe Actieprogramma Kansrijk van Start 2021-2023.

Kansrijke Start Parkstad en Zuid-Limburg In navolging van de gemeente Heerlen en het landelijke actieprogramma Kansrijke Start is er op Zuid-Limburgs niveau sinds eind 2018 ook een actieprogramma Kansrijke Start en een regionale coalitie Kansrijke Start actief die zich inzet voor een kansrijke start van zoveel mogelijk kinderen in Zuid-Limburg. Programmabureau Trendbreuk (gepositioneerd bij de GGD Zuid-Limburg) coördineert de aanpak Kansrijke Start op Zuid-Limburgs niveau. Vanwege het feit dat de gezondheidsachterstanden in de Parkstadgemeenten groter zijn dan in de rest van Zuid-Limburg, is in Parkstad gestart met een versnelling en intensivering van de Zuid-Limburgse aanpak. Nauwe samenwerking en afstemming tussen het lokale actieprogramma in Heerlen en het regionale actieprogramma op Parkstad- en Zuid-Limburgs niveau zorgen voor een sterk preventieaanbod voor het jonge kind en ouders in onze stad. Zowel het lokale als de twee regionale actieprogramma’s zijn gebaseerd op het landelijke actieprogramma en volgen de landelijke ontwikkelingen. Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG): In 2020 is met de lokale en integrale JOGG-aanpak doorgewerkt aan het realiseren van een omgeving waarin kinderen en jongeren structureel gezonder opgroeien. Basisscholen zijn ondersteund bij de gezonde schoolaanpak. Er is weer volop ingezet op het bewegen (o.a. peuter-

89

en kleuter4daagse), water drinken (o.a. plaatsen watertappunten) en eten van groente en fruit (o.a. deelname aan Nationaal Schoolontbijt met veel scholen). Aan het begin van het jaar is een “peuterleesplank” ontwikkeld om de verbinding te maken tussen gezond eten en bewegen en laaggeletterdheid. JOGG participeert in de Gezonde Basisschool van de Toekomst. JOGG is bovendien actief in de samenwerking met het consultatiebureau (uitdelen pakket: groentehapjes in 10 stapjes, beweegboekje en broodtrommelboekje met suggesties voor gezonde voeding) en er is geïnvesteerd in gezonde sport- en bedrijfskantines. De JOGG-aanpak is tot medio 2021 verlengd met het voornemen om deze periode daarna met 2 jaar te verlengen.

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Sociale basisvoorzieningen wordt hieronder weergegeven: Programma 6:

Baten

Sociaal Domein

KT Sociale basisvoorzieningen

Lasten

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening begroting begroting 2020 begroting begroting 2020 begroting begroting 2020 2020 2020 2020 2020 2020 2020 0 558 508 -10.467 -9.911 -9.939 -10.467 -9.353 -9.431

Resultaat 2020

-77

N

Bedragen x € 1.000

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema Sociale basisvoorzieningen Reguliere afwijkingen

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Baten

Lasten

Vreemdelingen: Een aantal projecten hebben door corona geen doorgang kunnen vinden waardoor niet het gehele budget is besteed. Vrijval voorziening niet geheel gerealiseerd (accommodaties).

54

-132

Minder inspecties bij de kinderopvang, gastouders en Peuterspeelzalen.

Diverse afwijkingen.

C orona afwijkingen

V(oordeel)+ / N(adeel)-

I

V

I

N

36

I

V

-104

I

N

83

-14

I

V

-49

-28

Deze post heeft betrekking op personeelsgerelateerde lasten en wordt centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering.

Subtotaal reguliere afwijkingen

I/S

-77

N.v.t.

Subtotaal corona afwijkingen Totaal kernthema Sociale basisvoorzieningen Bedragen x € 1.000

90

0

0

0

-49

-28

-77

Kernthema Jeugd maatwerkvoorzieningen

Wat hebben we gedaan, opgeleverd? (prestatie, output, product) Jeugd & Onderwijs De samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs primair onderwijs, voortgezet onderwijs en mboinstellingen en de gemeente/JENS hebben afspraken gemaakt over: afstemming jeugdhulp, het tegengaan van thuiszitten en voortijdig schoolverlaten, doorlopende leerlijnen, passende onderwijshuisvesting, leerlingenvervoer en aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt. Voor wat betreft de aansluiting tussen de voorschoolse voorzieningen en onderwijs (PO, VO en MBO) en de jeugdhulp is ingezet op preventie en toegang, de doelgroeparrangementen en overgangen. De zogenaamde knooppunten onderwijs-zorg, waarin kernpartners deelnemen, waren actief op alle voorschoolse voorzieningen en scholen. Uitgangspunt is: vindplaats is werkplaats. JENS JENS, een coöperatie van zeven jeugdpartijen, voert per 2019 voor Heerlen, Landgraaf en Voerendaal de Basishulp Jeugd (ambulante jeugdhulp en lokaal preventieve activiteiten) uit. Afgelopen jaar heeft in het teken gestaan van de verdere opbouw van de organisatie maar met name van het verder invullen van de transformatie, onder andere door het uitvoeren van het meerjarig Perspectiefplan. Ook hierbij heeft COVID-19 voor beperkingen en vertraging gezorgd.

Desondanks wordt inmiddels 43% van de ambulante jeugdhulp dicht bij huis gegeven, waar kinderen voorheen naar een jeugdhulpaanbieder toe gingen. De samenwerking met huisartsen zorgt voor minder en gerichtere doorverwijzingen naar jeugdhulp. JENS werkt nauw samen met kinderopvang, peuterspeelzalen en scholen, gericht op het voorkomen dat kinderen onnodig doorstromen naar het speciaal onderwijs. In het kader van passend onderwijs zijn daarnaast afspraken gemaakt met JENS over onder andere afstemming jeugdhulp en het tegengaan van thuiszitten en voortijdig schoolverlaten. Tijdens de coronaperiode heeft JENS een actieve rol gespeeld bij de noodopvang, samen met de kinderopvang en het onderwijs en werd in de praktijk het voordeel van 1 partij voor ondersteuning en hulp aan jeugdigen duidelijk. Ook het jeugd- en jongerenwerk is in 2020 zoveel als mogelijk gecontinueerd. Zo is in de zomerperiode een gevarieerd vakantieprogramma aangeboden aan alle Heerlense kinderen en jongeren en heeft sport en cultuur in het programma van jeugd- en jongerenwerk een plek gekregen. Het ambulant jongerenwerk heeft contact gehouden met jongeren in de buurt en heeft waar nodig ingegrepen daar waar overlast dreigde te ontstaan. Crisiszorg Per juli 2019 is de Crisishulp Jeugd Zuid-Limburg opnieuw ingekocht.

Hierdoor werken zorgaanbieders beter samen, wordt er meer geïnvesteerd in preventie en ligt de nadruk op een snelle en goede triage waardoor snel de juiste expertise kan worden ingezet. In het afgelopen jaar zien we een afname van het aantal kinderen dat in de crisiszorg terecht komt. Echtscheidingsloket Het Echtscheidingsloket is er voor alle inwoners van de gemeente Heerlen en omstreken die overwegen of voornemens zijn om te gaan scheiden. Het Echtscheidingsloket wordt uitgevoerd door het Juridisch Loket. De werkwijze is gericht op het aangaan van een fysiek gesprek met inwoners om vechtscheidingen te voorkomen. Wegens de coronacrisis was het Juridisch Loket per maart genoodzaakt om de locatie te sluiten waardoor fysieke gesprekken niet meer mogelijk zijn geweest (er kon wel telefonisch contact zijn). Het Echtscheidingsloket was een pilot tot eind 2020. Ondanks dat het bereik in 2020 is gedaald, zien we wel dat sinds de start van het Echtscheidingsloket in 2019 het bereik voldoende is om het Echtscheidingsloket voort te zetten. Per 2021 zal het Echtscheidingsloket in de reguliere dienstverlening van het Juridisch Loket worden opgenomen.

91

Pilot Leefhuizen In 2020 hebben we een vervolg gegeven aan de pilot Leefhuizen. In drie regio’s wordt middels drie Leefhuizen gekeken of verblijf kleinschaliger, lokaler en integraler kan worden ingericht. De samenwerking tussen jeugdhulpinstellingen is hierbij essentieel. Om meer ervaring op te kunnen doen en om meer zicht te krijgen op de financiële consequenties, is besloten de pilot met twee jaar te verlengen en ook in 2021 en 2022 door te laten lopen. In die periode zal worden gekeken hoe dit concept bestendigd kan worden in de bekostigingssystematiek in 2023, zodat deze werkwijze verder uitgerold kan worden naar andere types van verblijf. Tevens is in 2020 gewerkt aan een nieuwe inkoop van Gesloten en Intensieve Klinische Jeugdhulp (GIK-J) per 2022. In interactieve sessies met zorgaanbieders wordt toegewerkt naar een nieuwe wijze van inkoop, waarin de inhoudelijke doelstellingen die passen bij deze opdracht de komende jaren kunnen worden verwezenlijkt. Betere samenwerking tussen zorgaanbieders, het verkorten van de doorlooptijden, het verminderen van het aantal jeugdigen die gebruik maken van dit type zorg en het verminderen van het aantal verhuisbewegingen van jeugdigen tussen verschillende zorgaanbieders staan onder andere centraal bij de nieuwe inkoop.

Het contract, dat afgesloten zal worden met één opdrachtnemer (bestaande uit verschillende zorgaanbieders) start per 1 januari 2023. Leerlingenvervoer Leerlingenvervoer heeft als doel leerlingen die zonder dit vervoer niet naar school zouden kunnen, te vervoeren naar de betreffende onderwijslocatie. Uitgangspunt hierbij is dat we de zelfstandigheid van kinderen en gezinnen zoveel mogelijk bevorderen; ook leerlingenvervoer is ondersteuning op maat. In 2020 hebben we middels een gezamenlijke aanbesteding de regionale samenwerking binnen Parkstad en op Zuid-Limburgse schaal versterkt. Door intensief contact met de vervoerder komen geïndiceerde kinderen zo snel mogelijk in aanmerking voor vervoer en wordt de reisduur zo beperkt mogelijk gehouden. In het belang van de kinderen wordt zoveel mogelijk vastgehouden aan eenzelfde chauffeur en dezelfde ritten. Ook wordt eerder gesignaleerd dat een kind geen gebruik meer maakt van leerlingenvervoer en eventueel actie ondernomen. Kinderen die extra hulp nodig hebben tijdens de rit, krijgen die aangeboden.

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Jeugd maatwerkvoorzieningen wordt hieronder weergegeven: Programma 6:

Baten

Sociaal Domein

KT Jeugd maatwerkvoorzieningen

Lasten

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening begroting begroting 2020 begroting begroting 2020 begroting begroting 2020 2020 2020 2020 2020 2020 2020 262 727 759 -38.929 -40.561 -46.196 -38.668 -39.834 -45.437

Resultaat 2020

-5.603

N

Bedragen x € 1.000

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema Jeugd maatwerk voorzieningen Reguliere afwijkingen

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Baten

Lasten

I/S

V(oordeel)+ / N(adeel)-

De financiële verantwoordelijkheid voor de PGB ligt sinds 01-01-2019 bij JENS. Vanuit het budget PGB zijn de middelen overgedragen aan JENS. De bevoorschotting van het SVB wordt doorbelast aan JENS. Per saldo is het resultaat voor de gemeente Heerlen nihil.

237

-237

I

V/N

Dit betreft de meerjarige begroting van Kansrijke Start - regio Parkstad, die niet in de begroting was opgenomen. Per saldo is de impact nihil.

-474

486

I

V

92

Kernthema Jeugd maatwerk voorzieningen

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Baten

I/S

V(oordeel)+ / N(adeel)-

-4.940

I/S

N

Het Landelijk Transitiearrangement betreft zeer specialistische hulp waarvoor er landelijke tarieven zijn afgesproken. De hulp wordt a-specifiek toegekend, dat wil zeggen bij de indicatie is er vaak nog geen omvang bekend en de problematiek is vaak zo complex dat er gedurende het traject vaak wordt op- of afgeschaald. Een aantal lopende kostbare LTA-trajecten welke gestart waren in 2019 zijn verlengd in 2020, waardoor extra kosten zijn gemaakt. Deze extra kosten zijn al gemeld in de forecast van de novembernota.

-33

I

N

Dit betreft de uitvoeringskosten voor de inkoop Jeugd op Zuid-Limburgse schaal, betreffende residentiele jeugdhulp en crisishulp en maatregelen binnen het gedwongen kader. Deze uitvoeringskosten zijn deels gebaseerd op variabele activiteiten en deels naar rato van het aantal afgegeven beschikkingen en declaraties op basis van t-1 (peildatum van het vorig jaar is leidend).

-45

I

N

63

I

N/V

-148

I

N

61

I

V

-248

I

N

16

-16

I

V/N

32

-5.058

Binnen de jeugdhulp maken we een onderscheid tussen ambulante en residentiële hulp. De ambulante jeugdhulp en de lokaal preventieve activiteiten worden per 1-12019 uitgevoerd door JENS. Een van de uitgangspunten van JENS is het vroegtijdig signaleren van problemen waardoor zwaardere zorg kan worden voorkomen. Dit wil JENS onder andere doen door het hulpaanbod dichtbij in de wijk aan te bieden. JENS wordt gefinancierd middels een lumpsum budget. We hebben gezamenlijk de gewenste inhoudelijke ontwikkeling ingezet, maar financieel blijft er sprake van een moeilijke opgave. Onder verwijzing naar het zgn. hulpventiel uit de overeenkomst met JENS is voor 2019 en 2020 de lumpsum incidenteel verhoogd. Met JENS is afgesproken dat ze aanvullende maatregelen treffen om de inhoudelijke transformatie verder vorm te geven en daarmee ook een structurele kostenbesparing te realiseren. Daarnaast is er een addendum AZC met JENS getekend. In de opdracht Basishulp Jeugd is de bovengemelde doelgroep inhoudelijk en financieel niet meegenomen.

Lasten

164

Het college heeft in mei 2020 afspraken gemaakt met JENS over een aanvullende vergoeding vanaf 2020 voor de aanvullende werkzaamheden voor het uitvoeren van de taak ‘ambulantisering’, die erop gericht is om intramurale zorg te voorkomen. De inkoop van de residentiële jeugdhulp loopt centraal voor Zuid-Limburg via centrumgemeente Maastricht. We zien een stijging in de kosten voor verblijf. Er is niet zozeer een stijging van het aantal cliënten, maar wel een toename van de inzet van zwaardere vormen van verblijf. De gemiddelde kosten per cliënt stijgen van ca € 38.000 (2019) naar € 44.000 (2020). Een analyse incl. beheersmaatregelen is gemaakt ten aanzien van deze stijging. Ook in Zuid-Limburgs verband wordt gekeken naar mogelijke oorzaken en oplossingen voor deze stijging in 2020. Een stijging van verblijf heeft als gevolg dat ook de daarbij horende ambulante inzet stijgt.

Dit betreft het project Kansrijk van start, welke loopt van 2018 t/m 2020. Dit betreft het vervolg van het Sjpruutcafe in 2020 en een overheveling van een deel van de gelden naar de subsidiemodule.

-63

In het gedwongen kader zien we de afgelopen jaren een stijging in de ingezette trajecten. Deze afwijking is al gemeld in de forecast van de novembernota. Dit budget wordt gebruikt om initiatieven gedurende het jaar te bekostigen. In 2020 zijn de uitgaven hiervoor lager geweest dan gebudgetteerd. Daarnaast is er een incidenteel voordeel vanuit schoolmaatschappelijk werk, waarbij geen rekening was gehouden met het feit dat deze activiteiten sinds 2019 in de lump sum van JENS vallen. Het bedrag dat hiervoor gereserveerd was kan daardoor vrijvallen.

151

Deze post heeft betrekking op personeelsgerelateerde lasten en wordt centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Diverse afwijkingen. Subtotaal reguliere afwijkingen C orona afwijkingen

-5.026

Meerkosten JENS: Op basis van contact met zorginstellingen zijn dit de verwachte meerkosten. De definitieve afrekening van deze meerkosten vindt later in 2021 plaats.

-494

I

N

Meerkosten Maastricht: Op basis van contact met zorginstellingen zijn dit de verwachte meerkosten. De definitieve afrekening van deze meerkosten vindt later in 2021 plaats.

-83

I

N

Subtotaal corona afwijkingen Totaal kernthema Jeugd maatwerkvoorzieningen Bedragen x € 1.000

93

0

-577

-577

32

-5.635

-5.603

Kernthema Volwassenen maatwerkvoorzieningen

Wat hebben we gedaan, opgeleverd? (prestatie, output, product) Woningaanpassingen Corona heeft weinig invloed gehad op het aantal aanvragen voor vergoeding van woningaanpassingen en voor het in bruikleen verstrekken van trapliften. Hierbij speelt dat het streven erop gericht is om burgers zo lang mogelijk thuis te laten wonen. Woningaanpassingen zijn daarbij een absolute noodzaak en cliënten zijn deze dan ook blijven aanvragen. Door het beperkte aanbod van aangepaste woningen hebben burgers ook nauwelijks een keuzemogelijkheid in de regio. Een aantal duurdere aanpassingen heeft er verder voor gezorgd dat het voor 2020 beschikbare budget overschreden werd. Als gevolg van de coronaperikelen en de werkdruk die dit bij de diverse betrokken partijen opleverde, zijn de voor 2019 met de woningcorporaties gemaakte afspraken, ook in 2020 voortgezet. Deze afspraken hebben in ieder geval een positief effect op onze uitgaven op dit terrein. Hulpmiddelen Bij de aanbesteding van de hulpmiddelen zijn met de ‘oude’ leverancier afspraken gemaakt over het uitstaande bestand: gefaseerde inname van de hulpmiddelen gedurende 3 jaar (afgerond in 2021). Van dit ‘sterfhuis’ bestand is na 2 jaar minder dan 50% ingenomen. Inname geschiedt hierbij in eerste instantie door natuurlijk verloop: het hulpmiddel heeft de technische levensduur bereikt of cliënt heeft het hulpmiddel niet langer nodig.

Daar waar het hulpmiddel technisch nog niet is afgeschreven levert dit een financieel voordeel op omdat de huurtarieven voor het oude bestand lager liggen dan de nieuwe hulpmiddelen. Er zijn in 2020 25% minder leveringen geweest dan in 2019 en 5% minder innames. In de zomermaanden is er een kleine opleving geweest in het aantal aanvragen/leveringen. Dit komt overeen met de landelijk trend en is grotendeels aan corona toe te schrijven. De leverancier heeft conform contract geleverd, echter klanten waren afwachtend/terughoudend omdat zij geen bezoek wensten te ontvangen. Hierdoor is het preventief technisch onderhoud ook achtergebleven. Het aantal uitstaande hulpmiddelen is ten opzichte van vorig jaar met 49 verminderd tot 2048. Het uitbreiden van het aantal scootmobielpools heeft als gevolg van corona geen doorgang kunnen vinden. Doelgroepenvervoer In 2019 heeft er voor het CVV (collectief vraagafhankelijk vervoer) een aanbesteding plaatsgevonden; vanaf 2020 gelden derhalve nieuwe vervoerscontracten. De bundeling van verschillende vervoersvormen is op basis van nader onderzoek uitgesteld, waardoor de beoogde bundelingswinst vooralsnog uitblijft. Door toeleiding naar het Openbaar Vervoer en sturing naar het gebruik van de Voor-Elkaar-Pas, is gepoogd de zelfstandigheid van de mindervaliden te vergroten en de kosten van het doelgroepenvervoer beheersbaar te houden.

Met de Voor-Elkaar-Pas kunnen WMO-geïndiceerden met een gratis begeleider tegen gereduceerd tarief reizen met het Openbaar Vervoer. Normaal gezien is er sprake van een trendmatige stijging van het gebruik van het WMO-vervoer. Dit speelt in 2020 niet vanwege de coronacrisis. De vervoersbehoefte is door corona aanzienlijk afgenomen. Daarbij komt ook dat onze inwoners vanaf eind 2020 pas in aanmerking komen voor een vervoersindicatie als er minimaal eenmaal per kwartaal een vervoersbehoefte is in het kader van de WMO. Voorheen was dat eenmaal per jaar. De verwachting is dat als de vaccinaties achter de rug zijn, het CVV weer als vanouds toeneemt. Uiteindelijk werken we toe naar de realisatie van een efficiënte organisatie die in staat is regie te voeren over de uitvoering van al het doelgroepenvervoer, het vervoer te analyseren, door te ontwikkelen en de kwaliteit van het vervoer te optimaliseren.

94

Hulp bij het Huishouden In 2019 zijn de contracten met Meander en ATZ verlengd voor de periode 2020 tot en met 2023. De tarieven zijn aangepast en sluiten nu aan bij de loonkostenontwikkelingen. Dat is voor gemeentes verplicht in de AMvB “reële kostprijzen WMO”. Vanwege corona was het niet altijd mogelijk alle Hulp bij het Huishouden (HbH) uit te voeren. In het begin van de eerste lockdown ontbraken bijvoorbeeld persoonlijke beschermingsmiddelen. Personeel of cliënten waren in quarantaine of ziek. Of mensen zagen liever niet dat er iemand over de vloer kwam. De landelijke afspraak dat de dienstverlening wel doorbetaald wordt, ook als niet alle zorg geleverd werd, komen wij na. Zo wordt voorkomen dat organisaties in de problemen komen en personeel ontslagen moet worden. In 2020 is de vraag naar HbH met ruim 8% toegenomen. In absolute zin gaat het om 241 meer toekenningen. Er zijn nu ongeveer 3200 gebruikers. Het aantal PGB’s is nagenoeg constant gebleven (104 in totaal). Beschermd Wonen In 2020 hebben we de uitvoeringsagenda Opvang en Beschermd Wonen uitgevoerd. Op het gebied van preventie, het voorkomen van dakloosheid, zijn werkafspraken gemaakt tussen de sociale diensten van Parkstad. Voor wat betreft de verbetering van de maatschappelijke opvang hebben we een nieuwe locatie gevonden aan de Gasthuisstraat als alternatief voor DNO de Klomp.

Wonen Limburg heeft het pand gekocht en de verbouwing is inmiddels afgerond. Daarnaast wordt gewerkt aan de realisatie van 6 Skaeve Huse op het terein van Mondriaan, voor zorgmijders die niet ‘gewoon’ gehuisvest kunnen worden. Elders in Parkstad wordt gezocht naar geschikte locaties om ook daar Skaeve Huse te realiseren. Ook de jongerenopvang is verbeterd: van groepsopvang in pension Mijnzicht naar opvang in de vorm van wonen met begeleiding in een studentenflat op de Putgraaf. Daarnaast is gewerkt aan de realisatie van een Credohuis in de gemeente Kerkrade: kleinschalige opvang voor jongeren in huiselijke sfeer. Daarnaast zijn een zestal appartementen voor kleinschalige opvang gerealiseerd in een buurgemeente. PGB’s Beschermd wonen Voor het Beschermd Wonen hebben we meer maatwerk in de vorm van Zorg in Natura (ZiN) voor individuele situaties afgesproken met aanbieders. De regels voor PGB’s zijn aangescherpt.

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Volwassenen maatwerkvoorzieningen wordt hieronder weergegeven: Programma 6: Sociaal Domein

KT Volwassenen maatwerkvoorzieningen

Baten

Lasten

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening begroting begroting 2020 begroting begroting 2020 begroting begroting 2020 2020 2020 2020 2020 2020 2020 3.797 4.265 3.979 -70.468 -71.700 -75.394 -66.672 -67.435 -71.415

Bedragen x € 1.000

95

Resultaat 2020

-3.980

N

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema Afwijkingen worden veroorzaakt door: Volwassenen maatwerkvoorziening Reguliere afwijkingen

Baten

Lasten

I/S

V(oordeel)+ / N(adeel)-

I

V

I

N

-147

I

V

Woningvoorzieningen: De kosten voor woningaanpassingen vallen vanwege een aantal redenen hoger uit dan begroot. We streven ernaar dat burgers zolang mogelijk zelfstandig blijven wonen. De vergrijzing, het gebrekkige aanbod van reeds aangepaste woningen (lagere mutatiegraad) - vooral voor 1 of 2 persoons huishoudens - en het gegeven dat er geen inkomensafhankelijke eigen bijdrage meer bestaat, dragen bij aan de toename van het aantal kostbare verstrekkingen. Daarnaast dwingt recente jurisprudentie ons om bepaalde woningaanpassingen, in tegenstelling tot voorheen, te vergoeden.

-259

I

N

Ondersteunende activiteiten: Het aantal medische keuringen is afgenomen. Medische keuringen worden steeds selectiever ingekocht en daarnaast wordt zo veel mogelijk de (goedkopere) route via de huisarts bewandeld. In de forecast van de novembernota is deze afwijking gemeld.

63

I

V

Hulp bij huishouden: De eerste 12 weken van 2020 zagen we een toename in aanvragen HbH van bijna 13% t.o.v. deze periode in 2019. Er was voor 2020 al rekening gehouden met een toename vanwege de invoering van het abonnementstarief, maar deze valt hoger uit dan verwacht. We zien in 2020 tot op heden al een toename van ruim 200 cliënten. Daarnaast is er in de begroting 2020 rekening mee gehouden, dat door meer hercontroles op verstrekte voorzieningen, de kosten minder hard zullen stijgen. Door alle corona maatregelen kunnen deze hercontroles momenteel beperkt doorgang vinden. In de forecast van de novembernota is deze afwijking gemeld.

-1.204

S

N

Dag- en nachtopvang: In de begroting van 2020 hebben we incidentele middelen gereserveerd voor de eenmalige kosten die zullen plaatsvinden bij de verhuizing van de Klomp naar de nieuwe locatie. Omdat de verhuizing in 2021 zal plaatsvinden, zullen de frictiekosten ook in 2021 landen. In het raadsvoorstel van deze jaarverantwoording wordt verzocht om € 200.000 van deze middelen over te hevelen naar 2021 middels de reserve nog uit te voeren werkzaamheden. Het restant voordeel is gemeld in de forcecast van de novembernota.

369

I

V

Housing Parkstad: Het aantal Housing Parkstad trajecten in 2020 is fors lager dan waar in de begroting rekening mee is gehouden; enerzijds door corona waardoor vooral in de eerste twee kwartalen minder trajecten zijn gestart en anderzijds doordat er teveel trajecten zijn begroot.

236

I

V

Pgb's beschermd wonen: Er is ieder jaar een duidelijke groei waarneembaar in het aantal klanten dat een beroep doet op een BW indicatie. De groei van het aantal PGB BW indicaties is vervolgens onherroepelijk het gevolg van een hogere vraag dan dat er ZIN aanbod is. In ongeveer 2 van de 3 aanvragen betreft het een PGB BW dagtarief wat betekent dat het geheel toegekende pgb budget zal worden ingezet.

-655

I

N

Afrekening 2020 van de Kredietbank. Dit betreft hoofdzakelijk afboekingen van oninbare kredieten.

-55

I

N

Uit de startprognose van de Kredietbank is gebleken dat er sprake was van hogere lasten van KBL ten opzichte van onze primitieve begroting. Dit beeld werd in de najaarsrapportage van de Kredietbank bevestigd. Deze lasten hebben voor het grootste deel betrekking op bewindvoering. De hogere lasten zijn verwerkt in de begroting 2021 en meerjarenraming.

-187

I

N

De stijgende kosten van beschermingsbewind zijn een landelijke trend. Het aantal mensen dat door de rechter onder bewind wordt gesteld neemt nog steeds toe. Dit vertaalt zich in een toename van de kosten. De trend van stijgende kosten is meegenomen in de begroting 2021 en meerjarenraming.

-712

I

N

Deze post heeft betrekking op personeelsgerelateerde lasten en wordt centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering.

-206

I

N

48

84

I

V

-49

-2.757

Vervoersvoorzieningen: Het betreft kosten die gemaakt zijn in het kader van vervoersvoorzieningen, niet zijnde collectief vervoer. C oncreet gaat het om aanpassingen van de eigen auto van burgers met medische beperkingen, die geen gebruik kunnen maken van collectief vervoer (Omnibuzz). Verder betreft het forfaitaire vergoedingen voor het gebruik van een eigen auto in dit kader.

3

Eigen bijdrage WMO: Bij het C AK zijn er landelijke problemen met het innen van de eigen bijdrages, deze zullen later met terugwerkende kracht worden geïnd. Risico van het later innen is dat er relatief meer betalingsregelingen gesloten moeten worden die weer een impact hebben op de te ontvangen eigen bijdrage. In de forecast van de novembernota is deze afwijking gemeld.

-459

Beschermd Wonen: In 2019 inde het C AK veel minder eigen bijdrages bij de cliënten Beschermd Wonen. In 2020 zien we weer een toename. Het blijft lastig deze goed te voorspellen omdat er op basis van kasbasis doorbetaald wordt. De bedragen die het C AK doorbetaald, hebben vaak ook betrekking op verblijf in eerdere jaren. Hierdoor schommelen de bedragen altijd.

359

Diverse afwijkingen. Subtotaal reguliere afwijkingen

96

-84

-2.806

Kernthema Afwijkingen worden veroorzaakt door: Volwassenen maatwerkvoorziening C orona afwijkingen

Baten

Omnibuzz: Vanwege de coronacrisis vinden er aanzienlijk minder ritten plaats. Vanuit de landelijke oproep ‘continuïteit van zorg‘ zijn wij overgegaan tot gedeeltelijke doorbetaling van de ritten. Ten opzichte van onze begroting betekent dit een financiële meevaller. Omdat het aantal vervoersbewegingen door de impact van het C oronavirus sterk is afgenomen, zal hierdoor de eigen bijdrage evenredig sterk afnemen. In de forecast van de novembernota zijn deze afwijkingen gemeld.

-123

Eigen bijdrage WMO: Voor de maanden april en mei is geen eigen bijdrage WMO geïnd, de gemiste opbrengsten zijn via de corona compensatie van het rijk gecompenseerd. Deze inkomsten worden centraal verantwoord. In de forecast van de novembernota is deze afwijking gemeld.

-113

Lasten

199

I/S

V(oordeel)+ / N(adeel)-

I

V

I

N

Dag- en nachtopvang: Door de impact van corona hebben we gebruik moeten maken van extra ruimte voor noodopvang en dagopvang. In de forecast van de novembernota is deze afwijking gemeld.

-506

I

N

Hulp bij huishouden: Team Wmo zou in het jaar 2020 ruim € 400.000 aan bezuinigingen realiseren door hercontroles van lopende Wmo-verstrekkingen. Door corona is dit slechts in beperkte mate gelukt. Huisbezoeken konden de eerste twee maanden van corona niet plaatsvinden en vervolgens slechts zeer selectief en beperkt. Daarnaast moest het team door corona deels overstappen op een andere werkwijze, wat ten koste ging van tijd en capaciteit. We schatten in dat de opbrengsten uit hercontroles hierdoor € 200.000 lager zijn uitgevallen.

-200

I

N

Meerkosten beschermd wonen: Op basis van contact met de zorginstellingen zijn dit de verwachte meerkosten voor beschermd wonen. De definitieve afrekening van deze meerkosten vindt later in 2021 plaats.

-269

I

N

Meerkosten hulp bij huishouden: Op basis van contact met zorginstellingen zijn dit de verwachte meerkosten. De definitieve afrekening van deze meerkosten vindt later in 2021 plaats.

-106

I

N

Meerkosten hulpmiddelen: Op basis van contact met zorginstellingen zijn dit de verwachte meerkosten. De definitieve afrekening van deze meerkosten vindt later in 2021 plaats.

-5

I

N

Meerkosten maatschappelijke opvang/thuislozen: Op basis van contact met zorginstellingen zijn dit de verwachte meerkosten (excl. extra gehuurde ruimten/ m 2's). De definitieve afrekening van deze meerkosten vindt later in 2021 plaats.

-16

I

N

Meerkosten persoonlijke begeleiding: Op basis van contact met zorginstellingen zijn dit de verwachte meerkosten. De definitieve afrekening van deze meerkosten vindt later in 2021 plaats.

-34

I

N

Subtotaal corona afwijkingen

-236

-937

-1.173

Totaal kernthema Volwassenen maatwerkvoorziening

-285

-3.694

-3.980

Bedragen x € 1.000

97

Kernthema Arbeidsmarktbeleid

Wat hebben we gedaan, opgeleverd? (prestatie, output, product) Zuid-Limburg is een van de 35 arbeidsmarktregio’s in Nederland. Heerlen is voor deze regio aangewezen als trekker. Samen met Sittard-Geleen en Maastricht geven wij het regionale arbeidsmarktbeleid vorm. Deze drie steden vertalen dit naar hun eigen gewest. Voor Heerlen is dit Parkstad. Bij arbeidsmarktbeleid maken we daarom onderscheid tussen: 1. Arbeidsmarkt Regio Zuid-Limburg; 2. Arbeidsmarkt Parkstad-Limburg; 3. Arbeidsmarkt Heerlen. 1. Arbeidsmarkt Zuid-Limburg Perspectief op werk (POW) In de arbeidsmarktregio Zuid-Limburg (AMR-ZL) hebben we met de partners in de AMR-ZL in 2019 een Doe-agenda opgesteld onder de noemer Perspectief op Werk. Het betreft een pragmatische aanpak die direct lopende initiatieven versterkt c.q. uitbreidt of nieuwe initiatieven kan stimuleren. Deze aanpak heeft in 2020 geleid tot 1841 mensen in beeld voor de Zuid-Limburgse arbeidsmarkt. Uit deze groep zijn 690 mensen aan het werk gegaan en 180 mensen een ontwikkeltraject gestart. Regionaal Werkbedrijf (RWB) In de regio Zuid-Limburg zijn reeds 7455 banen beschikbaar voor mensen met een arbeidsbeperking, behorend tot de doelgroep voor de banenafspraak tussen overheid en sociale partners. Het doel voor geheel 2020 was 6096 banen.

De samenwerking tussen RWB en WSP-en Zuid-Limburg heeft geleid tot meer herontwerp van bedrijfsprocessen, waardoor er meer banen zijn gecreëerd. Hierdoor is de kans op duurzame arbeid sterk toegenomen voor mensen behorend tot de doelgroep. 2. Arbeidsmarkt Parkstad-Limburg Gemeenschappelijke Regeling Werkgeversservicepunt (GR WSP) In samenwerking met het WSP zijn in 2020 meer dan 700 mensen uit Heerlen aan een baan geholpen, ondanks de invloed van de beperkingen door het coronavirus. De partnerships in de diverse speerpuntsectoren zijn toegenomen, ondanks de invloeden van corona. In 2020 is het partnership met de medisch logistieke sector voor de toekomst geborgd door afspraken te maken met onderwijs, gemeenten en werkgevers voor 2020 en verder. In de zorgsector is de werkgelegenheid toegenomen. Van het totaal aantal geplaatste mensen in Heerlen is 17% in de zorg aan de slag gegaan. Verder bieden de speerpuntsectoren steeds meer interessante kansen voor diverse werkgevers en doelgroepen. Werkplan Instroom-Doorstroom-Uitstroom Parkstad Eind 2019 hebben de bestuurders het “Werkplan instroom-doorstroom-uitstroom Parkstad” vastgesteld, met daarin afspraken om de samenwerking te optimaliseren en niet alleen te kijken naar de individuele resultaten van een gemeente/(I)SD. In 2020 zijn de eerste stappen gezet om de integrale uitvoering daadwerkelijk te concretiseren. 3.

Arbeidsmarkt Heerlen Uitstroom naar werk In samenwerking met diverse partners zijn in 2020 719 mensen vanuit bijstand aan het werk gegaan. De verdeling in fulltime en parttime is respectievelijk 397 en 322.

98

Geringe bestandstoename Door het verder optimaliseren van de re-integratieketen samen met WSP en Werk voor Heerlen (WvH) is het bestand beperkt toegenomen, vanwege met name de uitstroom naar regulier werk. In 2020 is door deze optimalisatie het bestand van mensen met een bijstandsuitkering, ondanks de coronacrisis, zeer beperkt toegenomen met 2,67 % (100 personen) ten opzichte van het jaar 2019. Implementatie cascademodel Het cascademodel is verder ingebed in de Heerlense gemeentelijke organisatie, waardoor de gemeente Heerlen, samen met WSP en WvH, grotendeels is ingericht als organisatie conform cascademodel. Dit heeft geleid tot een opmaat naar een andere positie van WSP en WvH, waardoor zij mensen beter zelfstandig hebben kunnen toeleiden naar werk en ontwikkeling. Op deze manier hebben we Heerlense bijstandsgerechtigden zo snel als mogelijk gebracht naar betaald werk, leerwerktrajecten - of andere ontwikkelplekken. In 2020 hebben we ons gericht op mensen die binnen 1 jaar toe te leiden zijn naar werk. Als bijstandsgerechtigden niet of nog niet klaar waren voor de reguliere arbeidsmarkt hebben zij een ander passend maatwerktraject gekregen. Stichting Werk voor Heerlen (WvH) Met ingang van 1 januari 2020 is Baanbrekend Werk integraal overgedragen aan de Stichting Werk voor Heerlen.

De mensontwikkeling door Werk voor Heerlen heeft geleid tot een uitstroom uit de uitkering van 153 mensen. Basisbanen Dit is een maatwerkoplossing voor mensen die niet binnen een jaar zelfstandig naar werk kunnen. Deze banen worden deels door de werkgever en deels door (loonkosten)subsidies gefinancierd. Aan het einde van 2019 is Werk voor Heerlen gestart met de uitvoering van de pilot. Dit heeft geleid tot 5 concrete basisbanen. Nieuw beschut Dit is een regeling bedoeld voor mensen met een arbeidsbeperking die zijn aangewezen op een beschutte omgeving. In 2020 is de uitvoering van nieuw beschut ontwikkeld en hebben we 37 mensen met de indicatie “nieuw beschut” aan het werk geholpen.

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Arbeidsmarktbeleid wordt hieronder weergegeven: Programma 6: Sociaal Domein

KT Arbeidsmarktbeleid

Baten

Lasten

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening begroting begroting 2020 begroting begroting 2020 begroting begroting 2020 2020 2020 2020 2020 2020 2020 100 3.872 6.810 -37.507 -44.895 -44.756 -37.407 -41.023 -37.946

Bedragen x € 1.000

99

Resultaat 2020

3.077

V

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema Arbeidsmarktbeleid Reguliere afwijkingen

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Baten

Lasten 1.319

I

V(oordeel)+ / N(adeel)V

103

I

V

-969

I

V

-186

I

N

-31

-128

I

N

2.938

139

Voorlopig jaarrekeningsaldo WOZL en WSP 2020. De tekortfinanciering stichting Werk voor Heerlen zorgt voor een nadeel. Hier tegenover staat een voordeel op het BUIG budget, doordat meer mensen aan het werk gaan. Arbeidsmarktbeleid Zuid-Limburg: de gemeente Heerlen voert de administratie voor de gehele Arbeidsmarktregio Zuid-Limburg. De baten en lasten zijn vooraf lastig in te schatten. Het saldo van € 2 mln zal worden toegevoegd aan de reserve nog uit te voeren werkzaamheden.

2.969

Deze post heeft betrekking op personeelsgerelateerde lasten en wordt centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Diverse afwijkingen. Subtotaal reguliere afwijkingen C orona afwijkingen

I/S

3.077

N.v.t.

Subtotaal corona afwijkingen Totaal kernthema Arbeidsmarktbeleid Bedragen x € 1.000

100

0

0

0

2.938

139

3.077