DEF Zomernota 2022 20220524.pdf
Tekst van het document
Zomernota 2022
2
Inhoudsopgave 1.
Bestuurssamenvatting
5
2.
Leeswijzer
7
3.
Opgaven
8
3.1 Heerlen-Noord
8
3.2 Onderwijs naar de binnenstad
8
3.3 Omgevingswet
10
3.4 Dienstverlening/digitalisering
10
3.5.1
Rode draad: Duurzaamheid
12
3.5.2
Rode draad: Burgerbetrokkenheid en Lokale democratie
12
4
Ontwikkelingen
14
5
Zomernota 2022
16
6
Ontwikkelingen per programma
18
6.1 Toelichtingen op de afwijkingen ten opzichte van de begroting per programma
19
6.1.0 Bestuur en Ondersteuning
20
6.1.1 Economie
21
6.1.2 Sociaal Domein
21
6.1.3 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening, Stedelijke Vernieuwing (VHROSV)
23
Bedrijfsvoering
24
7.1 Post onvoorzien
24
7.2 Inhuur derden
25
7.3 Ziekteverzuim
26
8
27
7
Budgettaire neutrale begrotingswijzigingen
Bijlagen
28
1
Budgettair neutrale begrotingswijzigingen op kernthemaniveau
28
2
Budgettair neutrale begrotingswijzigingen – detail op taakveld
30
3
4
1.
Bestuurssamenvatting
Voor u ligt de zomernota van het begrotingsjaar 2022. Dit is de eerste tussenrapportage van dit begrotingsjaar. De tweede (en laatste) tussenrapportage, de novembernota, wordt in het laatste kwartaal van dit jaar aan u voorgelegd. De P&C cyclus van dit begrotingsjaar eindigt vervolgens met de jaarrekening 2022 die u als raad in juni 2023 voorgelegd krijgt ter besluitvorming. De zomernota heeft inhoudelijk betrekking op het eerste kwartaal van het lopende begrotingsjaar. De financiële basis wordt gevormd door de maandafsluitingen van het eerste kwartaal met nog aanvullend de majeure wijzigingen en afwijkingen die in april en mei hebben plaatsgevonden. In deze bestuursamenvatting duiden wij op hoofdlijnen de financiële huishouding van de eerste maanden en daarnaast geven wij u in het kort een overzicht van de belangrijkste onderdelen van ons beleid die wij gerealiseerd hebben in de stad. In financiële zin kunnen wij u een voorzichtige prognose voorleggen van 0,5 miljoen euro positief. Positieve ontwikkelingen zien wij bij ons participatiebudget waar het aantal cliënten afneemt en bij de maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Relatief kleine nadelen lijken zich vooralsnog te ontwikkelen bij de residentiele jeugdzorg, hulp bij het huishouden en de schuldhulpverlening. De oorzaak daarvan moet gevonden worden in de verwachte toegenomen vraag ten aanzien van deze regelingen.
We komen er niet onderuit tegelijkertijd een belangrijke winstwaarschuwing af te geven ten aanzien van onze lopende fysieke projecten én onze reguliere uitvoering, waar we aanlopen tegen tekorten door kostenoverstijgingen. Het betreffen enerzijds meerkosten door de explosieve stijging van energiekosten en bouwkosten als rechtstreeks gevolg van de oorlog in de Oekraïne in combinatie met een toch al oplopende inflatie en anderzijds doordat de krapte op de arbeids-markt het ons onmogelijk maakt op onderdelen van onze uitvoering/beleid mensen te vinden om de dingen te doen die moeten gebeuren. Door het inhuren van specialisten kunnen we de schade beperken maar dat betekent dat de personeelskosten stijgen en dat betekent ook dat we door deze adhoc maatregelen geen duurzaamheid in onze uitvoering kunnen ontwikkelen. De eerste drie maanden van dit jaar stonden in het teken van het afbouwen van de coronamaatregelen. Was in er in januari nog een volledige lockdown, eind februari werd er al hier en daar behoorlijk carnaval gevierd en in maart waren alle coronamaatregelen zo goed als ingetrokken. En dan waren er natuurlijk de gemeenteraadsverkiezingen op 16 maart jl. met als apotheose het bekend maken van de uitslagen in de splinternieuwe zaal van de Nieuwe Nor. De blijdschap van het verdwijnen van de Lockdown werd flink getemperd door de inval van Rusland in Oekraïne.
Naast de vreselijke ellende waar de mensen in Oekraine mee geconfronteerd werden, waren er ook de angstgevoelens bij onszelf die een oorlog zo dichtbij met zich meebrengt en kreeg iedereen te maken met de rechtstreekse gevolgen van die oorlog in de vorm van een hogere energierekening en het ontbreken van producten in de supermarkt. In januari opende het zgn. Public Services Lab officieel zijn deuren op de Brightlands Smart Services Campus. In het lab werken onderzoekers, studenten en ondernemers samen met gemeenten en andere overheden aan digitale innovaties. De focus ligt daarbij op digitale oplossingen die aansluiten bij maatschappelijke ontwikkelingen, burgerparticipatie en een duurzame leefomgeving. Na twee jaar bouwen opende het poppodium Nieuwe Nor haar deuren weer. Maar nu met een splinternieuwe zaal. Met de nieuwe grote zaal verdrievoudigt de capaciteit van het Heerlense poppodium. Er is in de twee zalen gelijktijdig plaats voor in totaal ruim duizend bezoekers. De bekendmaking van de verkiezingsuitslagen op 16 maart was het eerste evenement in deze zaal die we als een nieuw pareltje mogen beschouwen in het stadscentrum.
5
De Stadsregio Parkstad Limburg maakte bekend dat zij in totaal ruim € 2.160.000 toegekend heeft aan acht projecten in de regio. Voor Heerlen is dat het project waarbij een wooncomplex aan de Sittarderweg door het kunstenaarscollectief Boa Mistura uit Madrid samen met de bewoners werd getransformeerd tot het grootste streetart kunstwerk van Europa. Daarnaast is er de investering in de herontwikkeling van Giessen-Bautsch tot een vernieuwd en modern winkelcentrum in het hart van de wijk. In februari zijn we van start gegaan met de invoering van digitale parkeervergunningen. Het gaat daarbij om het aanvragen van een vergunning en de handhaving. Beide onderdelen worden nu geregeld via een centraal computersysteem. We namen als gemeente het besluit dat er per direct geen onzelfstandige woningen (kamerverhuur) meer mogen worden toegevoegd aan de stedelijke woningvoorraad. Hiermee willen we de overlast die gepaard gaat met grootschalige huisvesting van onder meer arbeidsmigranten, tegengaan. Ook het opsplitsen van woningen op één adres hebben we via de huisvestingsverordening per direct verboden. Het begeleiden van mensen met een korte afstand tot de arbeidsmarkt hebben we na een testperiode van vier maanden, definitief overgeheveld naar WSP (Werkgevers Servicepunt Parkstad) en WvH (Werk voor Heerlen).
De overdrachtsmomenten tussen organisaties worden op deze manier verminderd en de nadruk komt meer te liggen op wat mensen wel kunnen. Dat leidt tot een snellere begeleiding naar werk. Vanaf maart 2022 zijn we van start met een pilot van zes maanden, waarbij inwoners voor selecte producten en diensten vrijblijvend kunnen videobellen met de gemeente. In deze pilotfase kunnen inwoners videobellen bij de aanmelding een voorgenomen huwelijk, een geregistreerd partnerschap en bij het eerste gesprek over naturalisatie. Daarnaast zetten we videobellen ook in bij schuldhulpverlening voor het eerste contact en voor een verhelderingsgesprek. Heerlen is hierin één van de eerste gemeenten in Limburg die videobellen in haar dienstverlening opneemt. We hebben in deze periode de leegstaande verdieping van het kopgebouw aan de Promenade 1b gekocht. Hier zijn op de begane grond de wafelkraam Le Gaufra en ijssalon La Veneziana gevestigd. De aankoop past binnen de plannen om de Promenade en de Bongerd te vergroenen en commerciële leegstand tegen te gaan. Daartoe kocht Heerlen in 2021 ook al het kopgebouw aan de Geerstraat en het gebouw iets verderop, op de kruising Promenade/ Honigmannstraat. Ook in het centrum hebben we de periode dat de terrassen mogen worden uitgebreid met twee jaar verlengd.
Door de zware wissel die de coronamaatregelen de afgelopen twee jaar hebben getrokken op de horeca willen we de ondernemers helpen en ondersteunen. Minstens net zo belangrijk is dat een verruiming van terrassen ook bijdraagt aan een levendige stad en de aantrekkelijkheid van de stad voor inwoners en bezoekers, in het bijzonder jongeren en studenten. Het consultatiebureau bij de GGD in Heerlen werd in deze periode uitgebreid met een mondzorgcoach. Deze mondzorgcoach geeft ouders en verzorgers van jonge kinderen (0-4 jaar) tips over hoe ze het gebit van hun kind(eren) goed kunnen onderhouden. Ook adviseert de coach over gezond eetgedrag. Dit initiatief is gestart dankzij samenwerking van Tandartsen Heerlen, KNMT (Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde), Hogeschool Utrecht, Kindertandverzorging Limburg, CZ, GGD Zuid-Limburg en gemeente Heerlen.
6
2.
Leeswijzer
In deze Zomernota zijn de afwijkingen opgenomen ten opzichte van de programmabegroting 2022. Hoofdstuk 3 geeft inzicht in de opgaven en de voortgang in begrotingsjaar 2022. In hoofdstuk 4 komt de beleidsontwikkeling tot uiting (niet direct financiële impact). In hoofdstuk 5 staat de prognose weergegeven. Dit betreft de huidige prognose tot ultimo 2022. Deze is toegelicht per programma in hoofdstuk 6. In hoofdstuk 7 zijn relevante aspecten rondom de bedrijfsvoering opgenomen. In het laatste hoofdstuk zijn de budgettair neutrale begrotingswijzigingen verwerkt. In de tabellen worden de lasten gepresenteerd met een - en de baten met een +. Indien er een - bij baten staat, betekent dat minder baten; dus een nadeel. In de tabel prognose worden afwijkingen gekenmerkt met een I of S. Een I staat voor incidenteel, een S staat voor structureel.
7
3.
Opgaven
In dit hoofdstuk reflecteren wij aan de gestelde opgaven uit onze begroting 2022. Er is per opgave een doorkijk op de ontwikkeling en de voortgang van de door ons college opgestelde opgaven.
3.1
Heerlen-Noord
De routekaart die Alliantie Heerlen-Noord eind 2021 heeft opgesteld wordt medio 2022 uitgewerkt in een uitvoeringsplan. Hierin worden de doelstellingen uitgewerkt in concrete aanpakken en projecten. Voor de uitvoering van dit Nationaal Programma Heerlen-Noord (NPHN) zal een beroep worden gedaan op diverse Rijksbudgetten, onder andere vanuit volkshuisvestingsfonds en regiodeal. Bij het vaststellen van de begroting 2022 werd ervan uitgegaan dat eerste helft al extra rijksmiddelen hiervoor beschikbaar zouden komen. Vooralsnog is alleen het werkbudget van het op 1 april gestarte programmabureau NPHN gedekt via de decentrale uitkering van het Rijk. Mochten aanvullende rijksmiddelen voor extra inzet in Heerlen-Noord niet tijdig ter beschikking komen, dan zullen hiervoor aanvullende middelen moeten worden gevonden, die voor een deel kunnen worden gezien als voorfinanciering van toekomstige middelen voor het NPHN en de Heerlense activiteiten hierbinnen. In de begroting zijn middelen opgenomen die al een impuls geven aan inzet in Heerlen-Noord. Deze zijn ingezet om burgerparticipatie-initiatieven voor vergroening van de buurt te ondersteunen (Groen Samen Doen), om uitvoering te geven aan het wijkontwikkelingsplan GMS en extra impuls te geven aan klein onderhoud van buitenruimte n.a.v. signalen van bewoners.
Vanuit het actieprogramma Kansrijk van Start verkennen we de opstart van een babyspullenruilwinkel en een inloopspreekuur/ontmoetingspunt voor kwetsbare jonge ouders. Extra middelen zijn vrijgemaakt voor het mogelijk maken van de Bovengrondse Vakschool en het continueren van de aanpak Sociaal Veilig in Kasteelkolonie-Hoofdstraat-West en Vrieheide en om deze vanaf 1 april uit te breiden met de wijk GMS. Regiodealmiddelen worden ingezet om overlastgevende panden te herontwikkelen.
3.2
Onderwijs naar de binnenstad
In het ambitiedocument “Samen maken we het centrum” is de ambitie opgenomen om onderwijs te huisvesten in de binnenstad. Dit moet bijdragen aan het verlevendigen en versterken van het centrum van Heerlen voor de regionale concentratie van stedelijke voorzieningen, alsook als economische motor. Het betreft zowel het voortgezet onderwijs (Herle College, Grotius College en Vrije School Parkstad), het hoger beroepsonderwijs (Zuyd Hogeschool) en het wetenschappelijk Onderwijs (Open Universiteit (OU). Met de besturen van de onderwijsinstellingen zijn we in gesprek om de ambitie voor de verhuizing naar het centrum en de (her)ontwikkeling van de vertreklocatie te realiseren. Het zijn complexe business cases die elk hun eigen dynamiek hebben en in verschillende (ontwikkel)stadia verkeren met verschillende resultaten. Er wordt constructief samengewerkt met de onderwijsinstellingen Onderstaand is per onderwijsinstelling de stand van zaken kort weergegeven.
8
Zuyd Hogeschool Het project bevindt zich in initiatief fase (onderdeel voorverkenning haalbaarheid). Zuyd Hogeschool heeft aangegeven zeer enthousiast en geïnteresseerd te zijn in verplaatsing naar Centrum. Het gaat om een voorkeursgebied midden in de stad. Naast het gebouwelijk concept beraadt Zuyd Hogeschool zich momenteel over hoe het nieuwe onderwijsconcept er uit moet zien. De Hogeschool trekt deze ontwikkeling, de gemeente vervult hierin een faciliterende rol. De haalbaarheid en de business case zal gefaseerd opgebouwd en aangepakt worden. Voor de rest van 2022 staat het doorlopen van initiatief en definitie fase gepland. Doel van deze fasen is de haalbaarheid ruimtelijk, programmatische en financieel te onderzoeken en te komen tot een ontwikkelstrategie. Open Universiteit De ambitie van de OU is eveneens te verplaatsen naar het Centrum. De OU wil strategisch samenwerken met stad en regio en zich beter profileren en een locatie die dit beter mogelijk maakt. In constructief overleg met het bestuur is inmiddels een (globale) business case opgesteld. Vanaf maart van dit jaar worden opties (kansen en risico’s) onderzocht. Verwacht wordt dat In Q2-3 onderbouwd door de OU een afweging en keuze gemaakt kan worden over de voorwaarden tot aankoop van de beoogde centrumlocatie.
Herle College (SVPOL) Op basis van het integraal Huisvestingsplan is in afstemming met SVOPL een projectplan opgesteld voor de definitiefase om de verplaatsing van het Herlecollege naar het centrum mogelijk te maken. Inmiddels is er een Intentieovereenkomst gesloten. Doel van de definitiefase is het maken van een definitieve locatiekeuze op basis van een ruimtelijk en technisch Programma van Eisen, een totale investeringsraming met dekkingsplan. Om onderbouwd een afweging en keuze te kunnen over een locatie is een multicriteria analyse opgesteld. Parallel aan de multicriteria analyse wordt het programma van eisen momenteel afgerond. Van daaruit wordt bezien welke locatie het meest geschikt zou zijn. Van belang daarbij is dat SVPOL vanuit haar onderwijsvisie leerlingen een meer beschermde omgeving wil bieden en zoeken in het onderwijsprogramma niet zozeer de verbinding met organisaties in het centrum. Grotius College en Vrije school Parkstad (LVO) Op basis van het integraal Huisvestingsplan is in afstemming met LVO een projectplan opgesteld voor de definitiefase om de verplaatsing van het Grotius College en de Vrije School naar het centrum mogelijk te maken. Daarnaast moet de Vrije school die nu tijdelijk gehuisvest is in het Grotius College worden ondergebracht.
Doel van de definitiefase is het maken van een definitieve locatiekeuze op basis van een ruimtelijk en technisch programma van eisen. Bij de start van het schooljaar 2022-2023 zal LVO de onderwijsvisie gaan herijken waarin de combinatie Grotius College en Vrijeschool Parkstad opgenomen wordt. Als deze gereed is, is er ook meer duidelijkheid over het programma van eisen. De inschatting van LVO is dat de herijking van de onderwijsvisie van september 2022 tot en met april 2023 in beslag zal nemen. Vervolgens kan na april 2023 op basis van het programma van eisen een definitieve ruimtelijke vorm opgesteld worden. Dat laat onverlet dat nu wel al gestart zal worden met de zoektocht naar een geschikte locatie.
9
3.3
Omgevingswet
Onlangs is de inwerkingtredingsdatum voor de Omgevingswet met een half jaar uitgesteld. Dit half jaar is bedoeld om te oefenen met nieuwe systemen, processen en de manier van anders werken. Tevens zullen de opgedane ervaringen zorgen voor bijstelling en doorontwikkeling van systemen en processen. Dit leidt binnen het programma tot extra inzet van mensen, zowel van eigen personeel als inhuur en middelen. De structurele effecten van de stelselwijziging zijn nog ver weg, van veel factoren afhankelijk (zowel binnen als buiten de invloed van de gemeente). Inmiddels is bekend dat de invoering van de omgevingswet niet kostenneutraal door gemeenten uitgevoerd kan worden. Het Rijk draagt bij in de incidentele extra lasten en de structurele lasten. Deze bijdragen zijn niet kostendekkend om de invoeringskosten te compenseren binnen 10 jaar. Getracht wordt om, samen met de VNG, de structurele effecten zo volledig mogelijk in beeld te brengen ten tijde van de MJB 2023-2026, rekening houdende met de onzekerheden.
3.4
Dienstverlening/digitalisering
1 Wij moderniseren de gemeentelijke dienstverlening en bedrijfsvoering om de klant beter te bedienen. Hiervoor voeren we een aantal projecten uit. a Slim Digitaal samenwerken Een belangrijk onderdeel om digitaal te kunnen werken is de ingebruikname van een nieuw zaaksysteem. In de eerste maanden van het jaar is veel aandacht uitgegaan naar het betrekken van de organisatie op alle niveaus. Dit is nodig om het systeem en daarmee het digitaal werken goed te doen landen in de organisatie. De pilot bij het KCC (Klant Contact Centrum) is gestart. In deze pilot gaan we de eerste processen afbeelden in het nieuwe zaaksysteem en concrete werkafspraken met elkaar maken. In de zomer volgt de definitieve livegang. Daarna zullen gefaseerd de andere teams aansluiten op dit nieuwe zaaksysteem. b Archief op orde Om de achterstand van ons archief aan te pakken worden in dit project papieren dossiers geschoond, geordend en toegankelijk gemaakt. Er is een evaluatie in voorbereiding waarin we in een doorkijk meenemen wat er nodig is om het totale archief op orde te brengen. De huidige capaciteit is onvoldoende om het archief binnen de huidige projectkaders op orde te brengen. Deze evaluatie wordt na het zomerreces aan het College aangeboden en aansluitend aan de Raad.
c Signalen voor meldingen over de openbare ruimte Signalen is een applicatie, waarmee inwoners en ondernemers op een gebruikersvriendelijke wijze via diverse kanalen, zoals de website, meldingen over de openbare ruimte kunnen maken. De daadwerkelijke livegang staat gepland voor juni 2022. d De uitbreiding van de vergunning dienstverlening Vanaf 1 februari is het digitale parkeerloket beschikbaar. Via dit loket kunnen inwoners en ondernemers een parkeervergunning digitaal aanvragen, verlengen of beëindigen. Ook het bezoekersparkeren kan digitaal geregeld worden. Hierbij is ook aandacht voor inwoners en ondernemers die minder of niet-digitaalvaardig zijn. Hen ondersteunen wij door contact via mail, telefoon of aan de parkeerbalie. In het najaar wordt het loket uitgebreid met de toegang tot het centrum.
10
De dienstverlening voor de omgevingsvergunning wacht op de gecombineerde uitrol van de nieuwe vergunningen- en toezichtapplicatie, die gezamenlijk is ingekocht met de Provincie en meerdere Limburgse gemeentes, en het zaaksysteem. De uitrol is voorzien in de tweede helft 2022. Verder zijn we afhankelijk van de landelijke software van het digitaal stelsel Omgevingswet. Voor meer informatie hierover verwijzen wij naar https://aandeslagmetdeomgevingswet.nl/implementatie/voortgang-monitoring/update-slagwerkend-stelsel-omgevingswet e De functie van de website meer verbinden met de dienstverlening Het verbeteren van de dienstverlening op de website is een continu proces. Inwoners en ondernemers kunnen al een groot aantal zaken online regelen. Vanaf dit jaar is de digitale dienstverlening uitgebreid met o.a. het aanvragen van een energietoeslag, het aanvragen van een tegemoetkoming WMO voor chronisch zieken en het aanvragen van leerlingenvervoer. Later in het jaar wordt het mogelijk aanvragen voor o.a. volwasseneducatie, sportondersteuning en de fit en funregeling digitaal te doen. Van feedback van inwoners en ondernemers maken we dankbaar gebruik om website en dienstverlening te verbeteren en aan te passen. Ook bieden we diensten op een andere wijze aan. Binnen Burgerzaken behoort beeldbellen tot de mogelijkheden. Zoals de naam al aangeeft betreft dit bellen met beeld.
En nog in 2022 willen we de chatmogelijkheden op de website uitbreiden. Hiermee beogen we onze bereikbaarheid vergroten, ook via Whatsapp en andere sociale media. f Het ontwikkelen van gegevensbeheer De gemeente is een informatieverwerkende fabriek, die mede door toedoen van de verregaande digitalisering de beschikking over veel gegevens heeft. Het is de taak van de gemeente zorgvuldig om te gaan met deze gegevens en ervoor te zorgen dat de gegevens de juiste kwaliteit hebben. Datagedreven werken, big data en managementinformatie zijn termen die in dit kader vaak gebruikt worden. Ook Heerlen doet mee aan deze ontwikkelingen. Hiervoor is het natuurlijk van belang o.a.te weten welke gegevens we in huis hebben, waar ze opgeslagen zijn, wie hier gebruik van maken. In 2022 zijn de eerste stappen in dit traject gezet. g Het doorontwikkelen van informatieveiligheid & privacy In de afgelopen maanden is gewerkt aan het verbeteren van de slagkracht van het privacy caseteam, zodat cases snel en adequaat worden opgepakt. Verder is er gewerkt aan het verbeteren van de privacy transparantie richting de burger. Een nieuwe algemene privacyverklaring is in de maak. h Het voldoen aan wet- en regelgeving op het gebied van digitalisering, veiligheid en privacy De voorbereidingen zijn getroffen voor het voldoen aan de wet Modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer.
Met de inwerkingtreding van deze wet in 2023 krijgen inwoners en ondernemers het recht digitaal te communiceren met de overheid. De gemeente moet hiervoor een digitaal kanaal beschikbaar stellen. Ten aanzien van de wet Open Overheid is een projectteam aan de slag gegaan onder regie van Juridische zaken. Per 1 mei voldoet de gemeente aan de minimale vereisten van de Wet Open Overheid.
11
3.5.1
Rode draad: Duurzaamheid
Op het terrein van energie zal eind 2022 de transitievisie warmte 2.0 worden afgerond. De wijkaanpak gaat dan van start. Met de wijkaanpak wordt nu ervaring opgedaan samen met bewoners en buurtorganisaties. Het traject windmolens is vertraagt in afwachting van de eerste onderzoeken rondom effecten van trillingen in relatie tot de Einsteintelescoop. De samenwerking met de woningcoöperaties is intensiever geworden, dit mede in relatie tot de aanpak Heerlen Noord en de bijdrage vanuit het Volkshuisvestingsfonds. Het thema energiearmoede leidt tot eenmalige uitkeringen aan inwoners tot 120% van het bijstandsniveau. Daarnaast wordt er een project ontwikkeld op basis waarvan deze groep bewoners geholpen worden op korte termijn energie te besparen zodat de lasten structureel beperkt worden. Ten aanzien van klimaatadaptatie loopt het integraal beleidsplan openbare ruimte, waarin klimaatadaptatie, gezondheid, biodiversiteit en duurzaamheid belangrijke waarden zijn. Samen met Parktstad wordt gewerkt aan een gezamenlijke uitvoering rondom de vermindering van de negatieve effecten van klimaatadaptatie. De projecten Steenbreek en de afkoppelingsregelingen hemelwater lopen. Circulaire economie kent voortgang, het project Green Transformable Building (GTB) is nu zichtbaar bij de Woonboulevard.
De samenwerking met maatschappelijke partners in de betonketen en ten aanzien van biobased bouwen verloopt steeds beter. Hergebruik van materialen is in de praktijk gebracht rondom het van Grunsvenplein, ook particulieren konden materialen ophalen indien zij dit hergebruikten. Het project Wellbased( gezondheid en energiearmoede) verloopt moeizaam in die zin dat de zoektocht naar een partner die medische gegevens van bewoners kan en mag verzamelen nog niet is gevonden. Dit moet voor de zomer positief worden afgerond, anders leidt dit tot het stopzetten van dit project. Afrondend is ook een doorkijk gemaakt naar de aanpak van duurzaamheid in de komende jaren.
3.5.2
Rode draad: Burgerbetrokkenheid en Lokale democratie
De acties die in 2021 zijn ingezet met het programma ‘Samen maken we de stad’ zijn in de eerste maanden van 2022 doorgezet, waarbij er een sterke verbinding is met het buurtgericht werken in Heerlen. Zo is er in maart dit jaar, samen met belanghebbenden, huis aan huis gesproken over hoe we onze inzet voor de buurten kunnen verbeteren en hoe we inwoners beter kunnen faciliteren en betrekken bij wat er in hun buurt en in de stad gebeurt. Daarnaast is er op 5 april een interactieve, bruisende en druk bezochte bijeenkomst geweest met alle buurtorganisaties om het over betere inrichting van het buurgericht werken te hebben. Hierop volgend organiseren de buurtorganisaties samen met ons een vervolg op 14 juni. We starten hiermee een intensievere, langdurige samenwerking met onze buurtorganisaties en hun vele vrijwilligers. Ook krijgen we, om nog meer in gesprek te raken met al onze inwoners, een echte “Hoi Heerlen Bus” voor onze stad. Deze oude SRV wagen wordt van buiten en van binnen vormgegeven in onze herkenbare, sprankelende Heerlen stijl en zorgt zomer en winter voor ontmoeting en samenkomst met een kopje koffie of thee. We verheugen ons er op om met deze mobiele ontmoetingsplek nog meer samen de dialoog te gaan voeren over vraagstukken zoals duurzaamheid, het klimaat, buurtgericht werken en diverse andere thema’s die op ons af komen .
De bus zal eind juli in Heerlen te zien zijn. In februari heeft er een workshop rondom burgerbetrokkenheid met de raad plaatsgevonden.
12
Tijdens deze avond zijn verschillende thema’s rond burgerbetrokkenheid besproken en uitgediept. In de komende maanden zal hier op worden voortborduurd en komt er een vervolg. In het eerste kwartaal van dit jaar was er een extra focus op het verhogen van de kiezersopkomst bij de lokale verkiezingen in maart. Er zijn stembureaus op ongebruikelijke plekken bijgekomen en er was een mobiele stembus. Inwoners konden een stemwijzer invullen die aangaf welke partij goed bij hun eigen standpunten past. Ook is er samengewerkt met het onderwijs om aan leerlingen te laten zien dat het belangrijk is dat iedereen zijn stemrecht gebruikt om invloed uit te oefenen in eigen buurt en de stad. Om de lokale democratie nog meer aandacht te geven, zijn er in februari en maart een aantal kleinschalige bijeenkomsten geweest met actieve bewoners rondom vernieuwende instrumenten zoals burgerberaad, burgerbegroting en het versterken van lokale economie in buurten. Deze instrumenten zullen we in de komende maanden samen met de nieuwe raad, het nieuwe college en bewoners van onze stad verder onderzoeken. Als het gaat om burgerbetrokkenheid, kijken we niet alleen naar de bewoners en de stad, maar ook naar onszelf als gemeente. In het kader van het ‘Heerlen van Morgen’ is er verder gewerkt aan een cultuurverandering binnen de gemeentelijke organisatie.
Daarnaast wordt het thema diversiteit binnen onze organisatie onder de aandacht gebracht en onderzocht. Er zijn en worden workshops voor de gemeentelijke organisatie georganiseerd waarin er samen nagedacht wordt over de ontwikkelingen die leiden tot een pro-actievere gemeentelijke organisatie die de inwoners als vertrekpunt neemt en zo van buiten naar binnen leert werken. Er hebben zich in de eerste helft van 2022 geen financiële of beleidsmatige afwijkingen op het programma Burgerbetrokkenheid en Lokale Democratie voorgedaan.
13
4
Ontwikkelingen
In dit hoofdstuk komen zowel de inhoudelijke, beleidsmatige als financiële ontwikkelingen in relatie tot onze begroting 2022 tot uiting (indien aanwezig). Middels het betrokken (bestuurs)programma is aangegeven waar de ontwikkeling in relatie tot onze begroting plaatsvindt. Algemeen Stijging energieprijzen Het zal u niet verbazen dat ook Heerlen niet ontkomt aan de prijsstijgingen op de energiemarkt. De tarieven voor 2022 zijn recent vastgelegd, aan de uitwerking van wat de impact hiervan is op de begrote 2,1 miljoen energiekosten wordt op dit moment gewerkt. Deze berekening kent een bepaald complexiteit door bijvoorbeeld het gebruik van dag- en nachttarieven en energiekosten die worden doorbelast aan gebruikers. Programma Sociaal Domein Beschermd wonen De Staatssecretaris van VWS heeft in maart 2022 de gemeentes laten weten dat de zgn. doordecentralisatie van Beschermd Wonen niet met ingang van 2023 gerealiseerd zal worden. Het wetsvoorstel “woonplaatsbeginsel beschermd wonen” had uiterlijk begin 2022 ingediend moeten worden om parlementair behandeld te kunnen worden voor de beoogde inwerkingtredingsdatum van 1 januari 2023. Dit is niet gelukt. De invoering van het nieuwe verdeelmodel voor de rijksmiddelen voor Beschermd Wonen kan hierdoor ook niet per 1-1-2023 plaatsvinden. Dit betekent dat Heerlen in 2023 nog als centrumgemeente de rijksmiddelen zal ontvangen.
Met de VNG heeft de staatssecretaris afgesproken dat uiterlijk in juni 2022 besluitvorming over de indiening van het wetsvoorstel woonplaatbeginsel en het verdeelmodel kan plaatsvinden in een bestuurlijk overleg (BO) tussen Rijk en gemeenten. Intussen werken wij met de andere gemeentes door aan het ingezette traject om Beschermd Wonen inhoudelijk samen opnieuw vorm te geven. Wij gaan ervan uit dat we dat wel per 1-1-2023 afgerond hebben. Leefgeld Oekraïners Met ingang van 1 april 2022 hebben gemeenten de taak te voorzien in leefgeld voor Oekraïners die naar Nederland zijn gevlucht voor de oorlog. Deze regeling is voorlopig voor drie maanden, met een mogelijke uitloop naar 6 maanden. Er wordt onderscheid gemaakt tussen ontheemden die verblijven in de Particuliere Opvang Oekraïners (POO) of in de Gemeentelijke Opvang Oekraïners (GOO). Voor voeding is het bedrag per persoon per maand € 205 en voor kleding/persoonlijke verzorging € 55 in zowel POO als GOO. De POO kent nog een wooncomponent van € 215 per volwassene en € 55 per minderjarige. Gemeenten kunnen daarnaast nog vergoedingen verstrekken voor buitengewone kosten die ontheemden moeten maken (POO en GOO). Medio april 2022 telt Heerlen circa 35 POO-ers en nog geen GOO-ers. Per veiligheidsregio zijn afspraken gemaakt over het aantal opvangplekken dat moet worden geleverd.
Voor de GOO ontvangen gemeenten een normbedrag van € 700 euro per week per gerealiseerde gemeentelijke opvangplek. Financiële verstrekkingen aan POO-ers kunnen apart worden gedeclareerd op basis van de SiSa systematiek door middel van een Specifieke Uitkering die momenteel uitgewerkt wordt.
14
Bestuursprogramma Centrum Ambities Detailhandel, horeca, kantoren en wonen Door de latere oplevering (uitval bouwvakkers door corona en latere levering van materialen) van de renovatie van het Raadhuis naar einde 2022 vindt de ingebruikname van de raadzaal plaats in december 2022. De meerkosten kunnen we nog opvangen binnen de Begroting 2023. Ambities Openbare ruimte De start van de herinrichting van het Raadhuisplein verschuift naar begin 2023, na oplevering van het Raadhuis en opruimen van het bouwterrein. Het aanbestedingstraject van gevelrenovaties heeft helaas geen geldige inschrijvingen opgeleverd. Een nieuw gevelrenovatiefonds zal later dit jaar ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. Financiële ontwikkeling Algemeen De sterk stijgende prijzen voor materialen en brandstof zetten het investeringsbudget voor de diverse projecten zwaar onder druk, zowel projecten in uitvoering als projecten in voorbereiding hebben hier last van. De prijsstijgingen zijn van dien aard dat de post onvoorzien verre van toereikend is. Het is op dit moment nog niet mogelijk een actueel overzicht van deze sterke kostenstijging te geven. Dit komt ondermeer omdat de prijzen op dit moment dagkoersen zijn. Daarnaast verwerken we thans in de ontwerpen ook de door u gestelde ambitie dat in het centrum de boodschap ‘Kwaliteit, Kwaliteit, Kwaliteit’ leidend is bij de ontwerpopgave.
Dit betekent ook dat er sprake is van toevoegingen/scopewijzigingen bij projecten die ook leiden tot extra investeringskosten. Generiek gezien is er sprake van prijsstijgingen van 10 tot 40 procent ten opzichte van de raming bij het vormen van het investeringskrediet. We zijn dit thans per project uit aan het werken en komen daarmee bij u terug. Openbare ruimte Romeins Kwartier Gelet op de deels reeds in uitvoering zijnde openbare ruimte projecten binnen het Romeins Kwartier komen we hier in deze zomernota reeds op terug en kunnen we de totale uitwerking niet afwachten. De openbare ruimte bestaat uit 5 deelprojecten (Raadhuisplein, Coriovallumstraat, Dr. Poelsstraat, Cityring/Museumplein en Putgraaf (rotonde Akerstraat tot aan stoplichten Groene Boord). Het door uw raad toegekende investeringskrediet (BWV-20000626) voor dit gebied is op basis van een vierkante meters verdeling verdeeld over de 5 deelprojecten. Met uitzondering van deelgebied Putgraaf gaan c.q. zijn de overige deelgebieden in uitvoering. Voor het deelgebied Putgraaf zijn nog geen ontwerpstudies gemaakt en deze worden ook niet voorzien voor 2025. De overige vier deelprojecten zullen uiterlijk in 2025 gerealiseerd worden. Deze projecten staan thans ook onder financiële druk ten gevolge van de eerder beschreven kostenstijgingen en kwaliteitsimpulsen.
Daarom hebben we als college in november 2021 besloten (BWV-21001471) om het investeringskrediet Putgraaf naar voren te halen en toe te voegen aan de investeringsbudgetten van de overige vier deelprojecten. Na uitwerking van de ontwerpen Putgraaf (na 2025) komen we bij uw raad terug om hiervoor een nieuw investeringskrediet aan toe te kennen.
15
5
Zomernota 2022
Na twee jaar coronacrisis lijkt het erop dat we kunnen zeggen dat we het ergste gehad hebben. Langzaamaan kunnen we de financiële steun en effecten van de coronacrisis afwikkelen. De blijdschap van het verdwijnen van de coronamaatregelen worden nu weer getemperd door de inval van Rusland in Oekraïne. Met de rechtstreekse gevolgen van die oorlog in de vorm van een hogere energierekening, prijsinflatie in zijn algemeenheid en nog meer schaarste van producten. Daarom willen wij u meegeven dat de zomernota een foto, een momentopname is van nu. Het scherpstellen en bijwerken van deze foto is een continu proces, omdat de externe invloeden dagelijks veranderen. De foto die wij u presenteren is gemaakt met de kennis van nu, maar is nog omgeven met vele onzekerheden. Op alle onderdelen van onze begroting heeft deze onzekerheid invloed. We blijven de ontwikkelingen nauwgezet volgen. Op programmaniveau zijn hieronder de afwijkingen ten opzichte van de begroting 2022 weergegeven:
Programma 0. Bestuur en Ondersteuning 1. Veiligheid 2. Verkeer en Vervoer 3. Economie 4. Onderwijs 5. Sport Cultuur en Recreatie 6. Sociaal Domein 7. Volksgezondheid en Milieu 8. VHROSV
Prognose zomernota 2022 -159.000 150.000 557.000 -85.000 463.000
Totaal
In onderstaande grafische weergave geven wij inzicht in de grootste mutaties ten opzichte van de primitieve begroting en de zomernota 2022: Nadelige mutaties t.o.v. begroting 2022 -1,5
-1
-0,5
0
-0,51
Residentiële Jeugdhulp
-0,47
Personeelskosten
-0,43
Hulp bij huishouden
-0,41
Inkoop KBL Schuldhulpverlening
Voordelige mutaties t.o.v. begroting 2022 0
0,5
1
Participatiewet
1,3
Opvang en beschermd wonen
0,92
OZB inkomsten Dividend BNG
1,5
0,4 0,2 16
Centraal in deze zomernota staat de prognose voor het jaarrekeningresultaat 2022. Deze prognose is gemaakt op basis van cijfers van januari tot en met april 2022 en is tot nu toe € 0,5 positief. Hierbij tekenen wij nogmaals aan dat het een geprognotiseerd voordeel is, het betreft een momentopname, een foto. De meicirculaire is niet verwerkt in deze zomernota. Vanzelfsprekend zullen wij u als raad van de consequenties van de meicirculaire op de hoogte brengen middels een raadsinformatiebrief. Bij de jaarrekening 2021 rapporteerden wij een positief saldo van € 3,5 miljoen. Hiermee steeg de beschikbare weerstandscapaciteit ultimo 2021 naar € 13,3 miljoen (2020 € 7,9 miljoen). Het weerstandsvermogen moest naar aanleiding van het herstelplan uiterlijk op 31 december 2021 op een minimumniveau zijn van 0,8 en hebben wij reeds bereikt bij de vorige jaarafsluiting 2020. Met het genoemde positieve resultaat stijgt het weerstandsvermogen alleen maar door en is dat per ultimo 2021 1,2. Hoewel we als gemeente Heerlen de financiële positie hebben verbeterd in boekjaar 2021, dient er alertheid te zijn voor het aanstaande begrotingjaar. De eerste drie maanden van dit jaar stonden in het teken van het afbouwen van de coronamaatregelen.
Was in er in januari nog een volledige lockdown, eind februari werd er al hier en daar behoorlijk carnaval gevierd en in maart waren alle coronamaatregelen zo goed als ingetrokken. Het resultaat 2021 is dan ook beïnvloed door deze corona rijksbijdragen. Zoals voorgesteld bij het raadsbesluit van de jaarrekening 2021 hebben wij de voordelige gelden corona daarom ook gereserveerd voor de coronakosten die wij in 2022 verwachten. Tevens zullen we de tegenvallers die wij verwachten bij onze bouwprojecten als gevolg van stijgende grondstofprijzen deels uit coronabudget financieren. Het resultaat uit jaarrekening 2021, de prognose bij deze zomernota en de geïnventariseerde risico’s geven geen reden tot het ingrijpen met beheersmaatregelen op de gemeentelijke financiën. Echter de invloeden van buitenaf, zoals inflatie en producttekorten, zullen uiteindelijk vertaald worden in een financiële cijfers welke behoorlijk van invloed zijn op het gemeentelijke resultaat. Daartoe benoemen wij nogmaals dat de zomernota 2022 een momentopname betreft. De invloeden zoals hierboven besproken nemen wij in het volgende rapportagemoment (Novembernota) mee. De programma’s waar de meeste afwijkingen te melden zijn in deze zomernota betreffen programma’s 0. Bestuur en Ondersteuning en programma 6. Sociaal Domein. In programma 0.
Bestuur en Ondersteuning bestaan de afwijkingen uit hogere OZB inkomsten door toedoen van herwaardering (waardebepaling WOZ), hierdoor valt de OZB € 0,4 miljoen hoger uit, daarnaast zijn de personeelskosten als gevolg van de cao bijstelling € 0,47 miljoen hoger. Tevens is er een bijstelling van het dividend BNG, waardoor een voordeel ontstaat van € 0,2 miljoen. In programma 6. Sociaal Domein zijn de volgende grote afwijkingen te melden; er is een voordeel te melden op de Participatiewet/BUIG budget waar we een voordeel verwachten uit een dalende trend uitkeringsgerechtigden/ cliënten maar neemt ons rijksbudget af waardoor we per saldo een resultaat van € 1,3 miljoen melden. Verder is er een voordeel bij opvang en beschermd wonen (€ 0,92 miljoen) welke tot stand komt door doorrekeneffecten uit de septembercirculaire. Er zijn ook een aantal tegenvallers te melden; zo zijn de kosten residentiële jeugdhulp (€ 0,51 miljoen); de stijging kosten verblijf blijven doorzetten, Hulp bij huishouden van € 0,43 miljoen door de aanzuigende werking van het abonnementstarief en vergrijzing en is er sprake van een hogere last inkoop schuldhulpverlening van € 0,41 miljoen door een toename in de financiële hulpvraag (door inflatie en de oplopende energieprijzen).
17
6
Ontwikkelingen per programma
In dit hoofdstuk komen de belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de begroting 2022 aan de orde. Indien een kernthema niet voorkomt in dit hoofdstuk, dan zijn er geen, danwel geringe afwijkingen ten opzichte van de lopende begroting te melden. In paragraaf 6.1 komt de prognose van financiële ontwikkelingen per programma aan bod, deze posten zijn onvermijdelijk.
18
6.1 Toelichtingen op de afwijkingen ten opzichte van de begroting per programma In deze paragraaf komen de financiële ontwikkelingen per programma aan bod. De structurele (S) afwijkingen hebben een meerjarig effect op onze begroting, incidentele (I) afwijkingen hebben betrekking op 2022 of zijn vanaf 2023 opgenomen in de Begroting 2023.
Program m a 0. Besuur en Ondersteuning
Kernthem a
Onderw erp
Zom ernota 2022 I/S
Inkomsten RNI
50.000 I 50.000
Dividend BNG
200.000 I 50.000 I
0. KT Dienstverlening Dividend Enexis Energiekosten en de doorberekening Flexw erken Onderhoudskosten ambtenarenhuisvesting OZB inkomsten Portokosten Projecten Personeelskosten 0. KT Middelen en heffingen
-50.000 I 141.000 I -50.000 I 400.000 I -30.000 I -400.000 S -470.000 I -209.000
3. Economie
Liquiditeit Beitel Zuid 3. KT Econom ie
6. Sociaal Domein
Participatiebudget/BUIG Bijzondere Bijstand / Energietoeslag Fit & Fun 6. KT Inkom ensondersteuning
150.000 I 150.000 1.304.000 I PM I -100.000 I 1.204.000
Residentiele Jeugdhulp
-513.000 I -513.000
Eigen bijdrage Wmo
-215.000 S -425.000 S
6. KT Jeugd m aatw erkvoorzieningen Hulp bij huishouden
-414.000 S Gemeenschappelijkeregeling Kredietbank Limburg (KBL) Opvang en beschermd w onen 6. KT Volw assenen m aatw erkvoorzieningen 8. VHROSV
-134.000 Gegevenshuis Omgevingsw et
8. KT Ruim telijke ordening Totaal
920.000 I
36.000 S -121.000 I -85.000 463.000
19
6.1.0 Bestuur en Ondersteuning Kernthema Dienstverlening Inkomsten RNI € 50.000 Als gevolg van de corona pandemie is het aantal RNI inschrijvingen landelijk en ook in Heerlen sterk terug gelopen. Al enige tijd zien we het aantal inschrijvingen weer sterk toenemen. Al enige maanden is er sprake van een record aantal inschrijvingen terwijl de traditionele piek periode nog moet beginnen. Dat is een landelijke trend, maar we zien het aantal inschrijvingen in Heerlen verhoudingsgewijs sterker groeien. Kernthema Middelen en Hefingen Dividend BNG € 200.000 De dividenduitkering van de Bank Nederlandse Gemeenten in 2022 is hoger dan verwacht. Conform het advies van de provincie Limburg is in de begroting 2022 rekening gehouden met een dividend van € 1,81 per aandeel. Over 2021 heeft de Bank Nederlandse Gemeenten een nettowinst gerealiseerd van € 236 miljoen, een stijging van 7% ten opzichte van 2020 (€ 221 miljoen). De dividenduitkering bedraagt € 2,28 per aandeel. Voor Heerlen per saldo een voordeel van € 200.000 ten opzichte van de begroting. Dividend Enexis € 50.000 De dividenduitkering van Enexis in 2022 is hoger dan verwacht. Conform het advies van de provincie Limburg is in de begroting 2022 rekening gehouden met een dividend van € 0,50 per aandeel. Het totale uit te keren dividend bedraagt € 0,66 per aandeel, voor Heerlen per saldo een voordeel van € 50.000.
Energiekosten en de doorberekening -/- € 50.000 Door het langer in gebruik houden van de ambtelijke huisvesting Putgraaf 188 worden onvoorziene energielasten van € 50.000 verwacht voor 2022. Flexwerken € 141.000 Als gevolg van de hoge vraag naar laptops wereldwijd is de levering van laptops ten behoeve van Flexwerken vertraagd. Hierdoor schuiven de kosten door naar 2023, dit betekent een voordeel in 2022. Onderhoudskosten ambtenarenhuisvesting -/- € 50.000 Door het langer in gebruik houden van Putgraaf 188 worden onvoorziene onderhoudkosten van € 50.000 verwacht voor 2022. OZB inkomsten € 400.000 Bij het opstellen van de begroting wordt gerekend met concept herwaarderingscijfers van de BsGW. Het herwaarderingsproces (waardebepaling) van het vastgoed in de stad is dan nog niet volledig afgerond. De definitieve herwaardering valt hoger uit, waardoor een voordeel op de OZB inkomsten voorzien wordt. Portokosten -/- € 30.000 onder andere door het meer thuiswerken van ambtenaren worden hogere porto- en verzendkosten gemaakt.
20
Projecten; Stadsinfra -/- € 400.000 Er kunnen minder kosten van medewerkers uit projectbudget gefinancierd worden. Dit wordt onder andere veroorzaakt doordat er onvoldoende budget is voor projectleiders binnen het programma Centrum. Personeelskosten -/- € 470.000 Er is een verwacht tekort ter grootte van € 470.000 op de personeelskosten (€ 68 mln.) als gevolg van premies- en cao-stijging en thuiswerkvergoeding. 6.1.1 Economie Kernthema Economie Correctie liquiditeit Beitel-Zuid € 150.000 In 2019 is er een storting gedaan van € 150.000 ten gunste van Beitel-Zuid, dit had via de rekeningcourant Beitel-Zuid moeten lopen maar is destijds geboekt als last in onze exploitatie (Marketing en acquisitie). Daardoor was er geen aansluiting tussen de rekening courant en BeitelZuid.
6.1.2 Sociaal Domein Kernthema Inkomensondersteuning Participatiebudget / BUIG € 1.304.000 Op dit moment is cf. geschatte uitgaven en het nader voorlopig budget (Uitkering Rijk) sprake van een voorlopig voordeel op de BUIG. Daarbij moet de kanttekening worden geplaatst dat nog onduidelijk is hoe de aantallen uitkeringen zich gaan ontwikkelen. Daarnaast beschikken we nu over het nader voorlopig budget en is er nog geen zicht op het definitieve budget. Het definitieve budget zal in oktober door het Rijk bekend worden gemaakt. Onderstaand wordt de huidige stand van zaken ten opzichte van de begroting aangegeven voor BUIG en het saldo verklaard: Dalende rijksinkomsten voor de BUIG -/- € 6.820.000 De inkomsten vanuit het Rijk dalen op basis van het voorlopig budget. In het nader voorlopig budget, op macroniveau, zijn de realisaties van vorig jaar en recente inschattingen van de conjuncturele situatie verwerkt. Het nader voorlopig budget betreft een tussenstand. In het voorlopig budget was op macroniveau een reservering voor corona opgenomen. Dit corona deelbudget is van het regulier te verdelen macrobudget afgehaald. Onderstaand een overzicht van de rijksinkomsten BUIG. 1. Primitieve begroting 2022 € 67.467.004 2. Voorlopig budget (oktober 2021) € -2.990.130 3. Nader voorlopig budget (april 2022) € -3.830.720 4. Totaal rijksbijdrage 2022* € 60.646.154 5.
Saldo bijstelling rijksbudget -/- € 6.821.000 (afgerond) *Op basis van het nader voorlopig budget (uitkering Rijk) wordt de begroting budgettair neutraal aangepast op een bedrag aan lasten en baten van € 60.646.154.
21
Participatiewet: positieve ontwikkeling bijstandsvolume € 8.125.000 Ook in de eerste maanden zien wij een dalende trend van het bijstandsvolume. We verwachten dat deze trend zich de rest van het jaar doorzet. Onderstaand een overzicht waarin het BUIG budget voor de uitgaven wordt afgezet tegen de op dit moment verwachte uitgaven: 1. BUIG budget 2022 (lasten primitieve begroting): 2. Prognose uitgaven 2022 3. Saldo forecast lasten
€ 67.466.341 € 59.341.315 € 8.125.000 (afgerond)
Voorlopig resultaat BUIG Onderstaand een totaaloverzicht van het voorlopig verwachte resultaat 1. Nader voorlopig budget (april 2022) 2. Definitief budget (volgt in oktober) 3. Prognose uitgaven 2022 4. Voorlopig resultaat
€ 60.646.154 pm € 59.341.315 € 1.304.000 (afgerond)
Bijzondere Bijstand / Energietoeslag PM Door het Rijk is er geld uitgetrokken om huishoudens met een laag inkomen te compenseren voor de gestegen energieprijzen in de vorm van een eenmalige energietoeslag. Aan huishoudens met een inkomen tot 120% van de toepasselijke bijstandsnorm keren wij een eenmalige energietoeslag van € 800 uit. Op 7 april is de energietoeslag aan circa 5.000 huishoudens verstrekt, die bij ons bekend zijn. Andere minima kunnen de energietoeslag sinds 11 april 2022 aanvragen. Voor Heerlen is het geraamd bedrag eenmalige energietoeslag lage inkomens voor 2022 € 64 per inwoner, het gaat naar verwachting om in totaal € 5,6 mln. Hieruit kunnen ook uitvoeringskosten voldaan worden. Huishoudens die onvoldoende gecompenseerd worden door de energietoeslag kunnen bijzondere bijstand aanvragen voor de extra energiekosten. Om de kosten en eventuele overschrijding die hieruit voortvloeien te dekken, is extra inzet van TONK-gelden (coronareserve) een optie. Fit en Fun regeling -/- € 100.000 Bij de aanvragen energietoeslag wordt ambtshalve beoordeeld of er recht op de Fit en Fun regeling bestaat en als dat zo is wordt die mede uitgekeerd. Het gebruik van de regeling zal hierdoor toenemen.
Kernthema Jeugd Maatwerkvoorziening Residentiële Jeugdhulp -/- € 513.000 In 2022 zien we een stijging in de kosten van verblijf, als gevolg van gestegen aantallen waaronder een aantal complexe maatwerktrajecten, indexering van tarieven en het effect van invoering van het nieuwe woonplaatsbeginsel. Vanuit het gemeentefonds staan daar (deels) bedragen tegenover. Kernthema Volwassenmaatwerkvoorziening Eigen bijdrage WMO -/- € 215.000 De ontvangen eigen bijdragen blijven achter op de begroting, welke structureel van aard is. We zien dat iets meer dan de helft van de eigen bijdrage plichtige burgers vallen onder het minimabeleid.
22
Daarnaast is er een groep burgers die, door de komst van het nieuwe abonnementstarief, een samenloop hebben met een andere wetgeving of voorziening die voorliggend is op de WMO. Hierdoor blijven slechts 1300 burgers over waarbij ook daadwerkelijk de eigen bijdrage opgelegd wordt. Hulp bij huishouden -/- 425.000 Ook in 2022 zien we het aantal burgers dat gebruik maakt van hulp bij het huishouden toenemen. Deze toename ligt met ruim 2% procent (tot medio april) aanzienlijk lager dan in de voorgaande twee jaren. De verklaring voor deze stijging ligt zoals bekend vooral in de aanzuigende werking van het abonnementstarief en de vergrijzing. Ofschoon de procentuele stijging afzwakt levert deze wel hogere kosten op. Daarnaast is momenteel het aantal her-controles op WMO voorzieningen laag omdat de prioriteit bij het terugdringen van wachttijden voor burgers ligt. Gemeenschappelijke regeling Kredietbank Limburg (KBL) -/- € 414.000 De basis voor de eerste begrotingswijziging 2022 van de Kredietbank Limburg is grotendeels de gerealiseerde dienstverlening over 2021. Deze was destijds gebaseerd op een te hoge verwachting qua afname dienstverlening. Hierdoor is het exploitatietekort van de KBL-GR toegenomen.
Voor 2022 houdt men opnieuw rekening met de nasleep van Corona maar ook met de zorgelijke ontwikkelingen in de Oekraïne met daaraan gekoppeld een stijgende inflatie en de oplopende energieprijzen. Voor 2022 verwacht men derhalve een toename van het aantal financiële hulpvragers en dus mogelijk een stijging van het aantal trajecten schuldhulpverlening. Op bewindvoering leidt de KBL verlies, dit wordt geprobeerd te compenseren voor de groei van andere vormen van dienstverlening. Opvang en beschermd wonen € 920.000 De septembercirculaire heeft duidelijkheid gebracht over de hoogte van de WLZ uitname, de financiële doorwerking hiervan wordt pas duidelijk bij het aangaan van nieuwe verplichtingen met de diverse aanbieders. Voor 2022 resulteert hier een voordeel uit voor de gemeente Heerlen. Er zijn echter ook een aantal tegenvallers aan de baten en lastenkant binnen beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Per saldo leidt dit tot een plus van 920.000.
6.1.3 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening, Stedelijke Vernieuwing (VHROSV) Kernthema Ruimte Gegevenshuis € 36.000 Op basis van de bijgestelde begroting 2022 van het Gegevenshuis is de bijdrage van Heerlen € 36.000 lager. Het verschil wordt grotendeels veroorzaakt doordat de landmeetactiviteiten voor Heerlen minder zijn dan voorzien. Omgevingswet -/- € 121.000 Extra kosten € 121.000 bovenop de overheveling van het verplicht restantbudget 2021 ter grootte van € 190.000 met vaststellen jaarrekening 2021 door de raad.
23
7
Bedrijfsvoering
7.1 Post onvoorzien Post onvoorzien Bij de begroting 2021 hebben wij de post onvoorzien opgenomen als structurele post in de begroting ter grote van € 1.500.000. De post is gevormd om incidentele uitgaven die als onvoorzien en of onuitstelbaar en/of onvermijdbaar worden aangemerkt, op te vangen. Het benutten van de post onvoorzien vergt een collegebesluit. Door gebruik te maken van de mogelijkheid tot mandatering wordt de snelheid van besluitvorming (en uitvoering) bevorderd. Onderstaande tabel geeft de uitputting weer over 2022. Onvoorzien – Totaal budget College- / Raadsvoorstel Hybride werken Vaststellen Huisvestingsverordening 2022 Totaal besloten Onvoorzien -Nog beschikbaar budget
Besluitnummer BWV-22001621 BWV-22001631
24
1.500.000 Bedrag € 44.040 € 209.500 € 253.540 €1.246.460
7.2 Inhuur derden De norm voor inhuur van derden bedraagt 10%. In 2021 hebben we aan deze norm kunnen voldoen, in 2022 zien we een toename op het gebied van inhuur. Door de krapte op de arbeidsmarkt is er fors meer inhuur gaande in 2022. Vooralsnog vallen de gestelde inhuurpercentages binnen de gestelde norm van 10%, echter met de doorkijk naar geheel 2022 lijkt de 10% benaderd te worden. Tot en met april 2022 is er sprake van een inhuur percentage van 8,9%. In dezelfde periode in 2021 was dit 6,2%. Over geheel 2021 zagen wij eerder ook al aan het einde een aantrekkende beweging van het inhuurpercentage om uitvoering in de bedrijfsvoering en projecten gestalte te geven.
Externe inhuur 10% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% 0% 2021
t/m april 2021
25
t/m april 2022
7.3 Ziekteverzuim Het gemiddelde ziekteverzuimpercentage van gemeente Heerlen over de eerste vier maanden bedraagt 8,11%. Dit ligt iets hoger dan in dezelfde periode in 2021 (7%). Het ziekteverzuimpercentage is in het eerste kwartaal vaak relatief hoog. In 2022 zien we een piek in de maanden januari, februari en maart, waar het verzuim gemiddeld hoger is ten opzichte van vorige jaren. Ieder jaar is er een duidelijke cyclus te zien met een hoger verzuimpercentage in het eerste kwartaal. De verhoging van het verzuimpercentage is onder andere een gevolg van de coronacrisis. We vinden het van groot belang om ziekteverzuim te voorkomen en geven hier onverminderd veel prioriteit aan. Gezien het toenemende ziekteverzuimpercentage is er onderzocht hoe, met een gewijzigde aanpak, het ziekteverzuimproces verbeterd/veranderd kan worden. Per 01.01.2022 beschikt de Gemeente Heerlen over 2 verzuimcoaches die samen met de nieuwe arbodienst Qare (per 01.04.2022) het verzuimproces gaan optimaliseren. Daarnaast zal er ook in samenwerking met de nieuwe arbodienst opnieuw worden gekeken naar de opzet van SMT’s. Naar aanleiding van gewijzigde behoeften van leidinggevenden wordt er gewerkt aan een nieuwe gestructureerde en doelgerichte opzet waarin naast beleid ook ruimte is voor het bespreken van casuïstiek.
Tot slot wordt er een vervolg op de verzuimtraining voor leidinggevenden georganiseerd met focus op de preventieve kant van verzuim.
12,00%
Verzuim
10,00%
8,00%
6,00%
4,00%
2,00%
0,00%
26
8
Budgettaire neutrale begrotingswijzigingen
Dit hoofdstuk beperkt zich tot de budgettair neutrale mutaties. In de zomernota worden geen voorstellen tot wijziging van de begroting gedaan die impact hebben op het saldo. In de ontwikkelingen worden alleen de belangrijkste afwijkingen tot op heden gegeven. Onderstaande tabel laat het effect van deze budgettair neutrale mutaties op programmaniveau zien. In bijlage 1 is een tabel op kernthema opgenomen en bijlage 2 laat de wijzigingen op taakveldniveau zien. Deze budgettair neutrale begrotingswijzigingen zijn een onderdeel van de zomernota omdat deze, conform de financiële verordening en de begrotingsrechtmatigheid, aan de Raad ter accordering voorgelegd moeten worden. Alle wijzigingen zijn slechts administratieve verschuivingen en bevatten géén nieuw beleid en géén wijziging van het bestaande beleid.
Lasten Programma
Prim. Begroting
Baten
Bijgest. Zomernota Realisatie Begr. Tot 2022 t/m april zomernota 2022
Prim. Begroting
Saldo
Bijgest. Zomernota Realisatie Begr. Tot 2022 t/m april zomernota 2022
Prim. Begroting
Bijgest. Zomernota Realisatie Begr. Tot 2022 t/m april zomernota 2022
0. Bestuur en Ondersteuning
-71.574
-70.838
282
-26.713
320.069
320.069
2.860
124.327
248.495
249.231
3.142
97.614
1. Veiligheid
-13.098
-13.096
-310
-4.646
46
46
0
47
-13.052
-13.051
-310
-4.599
2. Verkeer en Vervoer
-12.751
-12.761
-222
-3.222
1.504
1.504
0
198
-11.248
-11.258
-222
-3.024
3. Economie
-7.515
-7.515
-990
-1.046
906
906
590
782
-6.609
-6.609
-400
-264
4. Onderwijs
-18.676
-18.648
-5.642
-8.807
6.630
6.630
6.751
6.214
-12.046
-12.017
1.109
-2.593
5. Sport, C ultuur en Recreatie
-33.763
-34.518
25
-18.970
4.043
4.043
50
1.395
-29.720
-30.475
75
-17.575
6. Sociaal Domein
-232.834
-232.834
-5.358
-94.128
71.468
71.468
1.660
22.036
-161.366
-161.366
-3.698
-72.092
7. Volksgezondheid en Milieu
-26.863
-26.863
-725
-8.826
22.046
22.046
205
23.427
-4.818
-4.818
-520
14.601
8. VHROSV
-13.412
-13.412
757
-3.204
2.466
2.466
25
695
-10.946
-10.946
782
-2.509
Totaal saldo van baten en lasten
-430.486
-430.486
-12.182
-169.561
429.179
429.179
12.140
179.121
-1.307
-1.307
-42
9.560
0. Bestuur en Ondersteuning
-708
-708
0
0
2.336
2.336
42
390
1.628
1.628
42
390
1. Veiligheid
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
2. Verkeer en Vervoer
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
3. Economie
0
0
0
0
404
404
0
0
404
404
0
0
4. Onderwijs
-1.359
-1.359
0
-29
996
996
0
0
-363
-363
0
-29
5. Sport, C ultuur en Recreatie
-499
-499
0
-4
73
73
0
0
-427
-427
0
-4
6. Sociaal Domein
-8
-8
0
-4
28
28
0
0
20
20
0
-4
7. Volksgezondheid en Milieu
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-26
-26
0
-13
71
71
0
0
45
45
0
-13
8. VHROSV Bestemming
-2.600
-2.600
0
-50
3.908
3.908
42
390
1.307
1.307
42
340
0. Bestuur en Ondersteuning
-72.282
-71.546
282
-26.713
322.405
322.405
2.902
124.717
250.123
250.859
3.184
98.004
1. Veiligheid
-13.098
-13.096
-310
-4.646
46
46
0
47
-13.052
-13.051
-310
-4.599
2. Verkeer en Vervoer
-12.751
-12.761
-222
-3.222
1.504
1.504
0
198
-11.248
-11.258
-222
-3.024
3. Economie
-7.515
-7.515
-990
-1.046
1.310
1.310
590
782
-6.205
-6.205
-400
-264
4. Onderwijs
-20.035
-20.007
-5.642
-8.836
7.626
7.626
6.751
6.214
-12.409
-12.380
1.109
-2.622
5. Sport, C ultuur en Recreatie
-34.262
-35.018
25
-18.974
4.116
4.116
50
1.395
-30.146
-30.902
75
-17.579
6. Sociaal Domein
-232.842
-232.842
-5.358
-94.132
71.496
71.496
1.660
22.036
-161.346
-161.346
-3.698
-72.096
7. Volksgezondheid en Milieu
-26.863
-26.863
-725
-8.826
22.046
22.046
205
23.427
-4.818
-4.818
-520
14.601
8. VHROSV
-13.438
-13.438
757
-3.217
2.537
2.537
25
695
-10.901
-10.901
782
-2.522
-433.086
-433.086
-12.182
-169.612
433.086
433.086
12.182
179.511
0
0
0
9.900
Resultaat Bedragen x € 1.000
27
Bijlagen 1
Budgettair neutrale begrotingswijzigingen op kernthemaniveau 0. Bestuur en Ondersteuning Totaal
KT Bestuurskracht (Comm.+reg. samenw) KT Dienstverlening KT Middelen en heffingen
Lasten Baten
-12.916 0
Lasten Baten Lasten Baten
-45.083 0 118.971 2.859.549
Resultaat voor bestemming KT Bestemming P. 0
Lasten Baten
2.920.521 42.029
Bestemming Resultaat na bestemming
42.029 2.962.550
1. Veiligheid Totaal
KT Crisisbeheer KT Veiligheid
Lasten Baten Lasten Baten
100.000 0 -410.101 0
Resultaat voor bestemming KT Bestemming P. 1
-310.101
Lasten Baten
0 0
Bestemming Resultaat na bestemming
0 -310.101
2. Verkeer en Vervoer Totaal
Lasten KT Mobiliteit Baten Lasten KT Wegen, straten en pleinen Baten Resultaat voor bestemming KT Bestemming P. 2
24.890 0 -246.451 0 -221.562
Lasten Baten
0 0
Bestemming Resultaat na bestemming
0 -221.562
3. Economie Totaal
KT Economie KT Economische promotie
KT Bestemming P. 3
Lasten Baten
-975.240 590.000
Lasten Baten Resultaat voor bestemming
-14.396 0 -399.636
Lasten Baten
0 0
Bestemming Resultaat na bestemming
0 -399.636
4. Onderwijs Totaal
KT Onderwijs
Lasten Baten
-5.642.046 6.750.991
Resultaat voor bestemming KT Bestemming P. 4
Lasten Baten
1.108.945 0 0
Bestemming
0
Resultaat na bestemming
1.108.945
28
5. Sport, Cultuur en Rereatie Totaal
KT Sport KT Cultuur KT Cultureel Erfgoed KT Groen
KT Bestemming P. 5
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten
12.988 50.000 -3.503 0 -30.675 0
Lasten Baten
172.555 0
Resultaat voor bestemming Lasten Baten Bestemming
201.364 0 0 0
Resultaat na bestemming
201.364
6. Sociaal Domein Totaal
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten
-720.350 671.962 -3.013.236 -17.869 -818.380 422.385
KT Arbeidsmarktbeleid
Lasten Baten
-714.601 583.200
KT Inkomensondersteuning
Lasten Baten
-91.303 0
KT Buurtgericht werken
Lasten Baten
0 0
KT Sociale basisvoorzieningen KT Jeugd maatwerkvoorzieningen KT Volwassenen maatwerkvoorzieningen
Lasten Baten Resultaat voor bestemming
0 0 -3.698.192
KT Integraal ouderenbeleid
Lasten Baten
KT Bestemming P. 6
0 0
Bestemming Resultaat na bestemming
0 -3.698.192
7. Volksgezondheid en Milieu Totaal
KT Volksgezondheid
Lasten Baten
-368.791 0
KT Riool, afval en milieubeheer
Lasten Baten
-256.762 205.000
KT Begraafplaatsen
Lasten Baten
-4.452 0
KT Bestemming P. 7
Resultaat voor bestemming Lasten Baten
-425.005 0 0
Bestemming Resultaat na bestemming
0 -425.005
8.Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (VHROSV) Totaal
KT Ruimtelijke Ordening KT Centrum KT Herstructurering KT Wonen
KT Bestemming P. 8
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Resultaat voor bestemming Lasten Baten Bestemming
25.934 0 753.074 0 2.549 0 -24.924 25.004 781.637 0 0 0
Resultaat na bestemming
781.637
29
2
Budgettair neutrale begrotingswijzigingen – detail op taakveld
Onderstaande tabel laat alle budgettair neutrale wijzigingen op taakveldniveau zien. In de laatste kolom ‘Afletteren’ is te zien welke posten bij elkaar horen. Kernthema
Taakveld
Omschrijving
Lasten/ Baten
Saldo 2022
Aflette ren
Programma 0. Bestuur en Ondersteuning 0. KT Bestuurskracht (C omm.+reg. samenw) 0. KT Dienstverlening
0.1 Bestuur
Verdeling salaris over taakvelden
Lasten
-12.916 b