Conceptnotulen raadsvergadering gemeente Heerlen, 21 december 2022.docx

Pagina 56/90 Ja, het ligt misschien aan onze voornaam. De voorzitter Waarschijnlijk. Dat gaan we niet veranderen. De heer Leers, Hart-Leers Het zal ergens aan te wijten zijn. Van hetzelfde laken een pak. Ook hier wordt gemikt op inwerkingtreding van 1 juli 2023 en niet op inwerkingtreding van 1 januari. Op pagina 4 van 6, punt 2, dit betekent dat de grondslag voor dit besluit pas ontstaat bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Nogmaals, op dit moment had dit zo niet gehoeven. Dat had onze agenda flink kunnen uitdunnen en een ander moment kunnen bespoedigen om hier veel dieper op in te gaan en op een moment nader bij de inwerkingtreding misschien ook wat concreter te kunnen zijn. Dat wil ik bij deze nog als nabrander meegeven. De voorzitter Dank u wel. Dan zullen we ook deze op deze manier afstemmen. Dank u wel. Dan is ook dit voorstel op die manier aanvaard. (Tegen: PVV, Forum voor Democratie en Hart-Leers) 18. Adviesrecht raad bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten Omgevingswet De voorzitter Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, als ik mag? De voorzitter Vooruit! De heer Leers, Hart-Leers Pagina 5 van 10, punt 2, dit besluit gelijktijdig in werking te laten treden met de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Naar verluidt zou dit 1 juli zijn. Het wordt waarschijnlijk nog later.

Dus de noodzaak om dat nu op zo'n korte termijn te doen - daar zijn nog meer argumenten voor, maar die kent u inmiddels in veelvoud zelfs - noopt mij ertoe om nu te zeggen: nee. De voorzitter Dank u wel. Mogen we die ook weer op deze manier afstemmen? Dan is ook deze op deze manier akkoord bevonden. (Tegen: PVV, Forum voor Democratie en Hart-Leers) 19. Verordening nadeelcompensatie gemeente Heerlen 2022 De voorzitter U raadt het al: meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Volgens mij ben ik niet de enige die daar iets over wil zeggen, dus dan wil ik eigenlijk graag iemand anders het spits laten afbijten op dit agendapunt. Of ben ik wel de enige? De heer Reijnders, SP Ik heb de indruk dat de heer Leers mij aankijkt. Dat klopt. Ik heb u zo weinig gehoord vanavond. Ik zou graag nog wat meer van u willen horen. De voorzitter

Pagina 57/90 Dat is een genereus gebaar! De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter. Hoe kan ik zo'n vriendelijk verzoek nou afslaan? De voorzitter Daarom. Gaat uw gang. De heer Leers, Hart-Leers Dat doe ik natuurlijk ook niet. U begrijpt met de eerder gemaakte argumenten, Omgevingswet, verwachting in werking treding, noem maar op. U kent het liedje inmiddels al. Dit noopt mij om op dit moment te zeggen: doe maar niet. Dan heb ik het nog niet over die € 300 gehad, waarvan ik verwachtte dat de heer Reijnders dat zou opperen. Maar dat komt wellicht nog op een ander moment. De voorzitter Ik daag u uit voor een carnavalssong voor dit jaar. Maar vooruit, zullen we hem op deze manier ook maar weer akkoord ... De heer Reijnders, SP Gezien mijn excellente tijdsindeling tijdens de commissies, heb ik die vragen kunnen stellen en kreeg ik ook een bevredigend antwoord. Vandaar dat ik daar niet op terugkom. De voorzitter Prima. Dank u wel. Zullen we het ook weer op deze manier afstemmen? Dank u wel. Ook dit voorstel is aanvaard. 20. Subsidieverordening gevelverbetering Heerlen Centrum 2022 De voorzitter Wie mag ik daar het woord geven? De heer Daamen. Eerste termijn De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Dank u wel, voorzitter. Zoals in de commissie al aangegeven, gaan we het steunen.

We blijven benadrukken dat er in Hoensbroek centrum en Heerlerheid ook hele mooie gevels zijn waar we in de toekomst nog een keer op terug zullen komen met betrekking tot dit besluit. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Heine. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA Dank u, voorzitter. We vinden het een heel goed initiatief. We zijn ook blij dat het Willemskwartier wordt meegenomen. Ik had alleen de volgende vraag. Men kan tot 50% subsidie krijgen. Er staat ook dat het college een maximum kan stellen. Maar wat is dan de eigenlijke bovengrens? Tot welk bedrag gaat u uiteindelijk voordat de pot leeg is? De voorzitter Dank u wel. Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers

Pagina 58/90 Meneer de voorzitter, dank u wel. Ik heb onlangs begrepen dat de heer Huisman een adviserende gemeentelijke taak heeft gekregen als het onder andere gaat om gevels. Hij wordt daarvoor ingehuurd of is zelfs gemeentelijk ambtenaar. Als dat zo is, hoe zit dat? Kan dat nader worden geduid? Als je dan kijkt naar wat in de afgelopen jaren is gepresteerd met betrekking tot de mooie geveltjes in de stad, dan zijn er een aantal voorbeelden die enorm in het oog springen. Dat is natuurlijk bakkerij Voncken op de hoek van de Dautzenbergstraat en de Saroleastraat en de rij woningen op de Honigmannstraat, wat daar is gerealiseerd. Dat is allemaal gerealiseerd buiten ASTA om. Eenieder die de evaluatie van ASTA heeft gelezen, weet dat het allesbehalve gelopen is zoals de bedoeling was. Als ik dan het krantenartikel van ongeveer een half jaar geleden memoreer waarin de suggestie werd gedaan dat binnen no-time een aantal panden onderaan de Sarool verbouwd zouden worden en ook de gevel zou worden aangepakt en ik zie daar helemaal niets gebeuren, dan vraag ik mij af hoe ik dat moet duiden in dit stuk. Een andere vraag gaat over het feit dat het Ondernemersfonds kennelijk iets met vouchers gaat doen voor pandeigenaren die van plan zijn iets aan hun pand te doen. Daarvan vraag ik mij af of het Ondernemersfonds daarvoor in het leven is geroepen.

In het ergste geval zou het zo kunnen zijn dat pandeigenaar x die bijdraagt aan het Ondernemersfonds en in een nieuwbouw zit, zijn buurman die jarenlang niets aan de gevel heeft gedaan subsidies verstrekt om iets aan de gevel van zijn eigendom te doen. Ik heb ook een andere vraag. In de huidige tijd waarin heel veel ondernemers moeten knokken om het hoofd boven water te houden, hoe reëel is het dan dat zij nu prioriteit geven aan het opknappen van hun gevel? Ik weet niet of we dat hierin hebben meegenomen. Ik zie dat niet. Ik denk dat dit toch wel een punt van aandacht is. Te meer omdat dit fonds voor een bepaalde tijd loopt. Alhoewel over het spoor richting het Willemskwartier wordt gekeken, wordt er bijvoorbeeld niet gekeken naar de Akerstraat buiten de cityring, waar ook een aantal beeldbepalende gevels zijn. Zoals de heer Daamen daarstraks zei, bijvoorbeeld - dat is niet uitputtend - ook in Hoensbroek zijn er pareltjes van gevels. Dus ik denk toch dat we onze hele stad goed doen om ook wat verder te kijken dan alleen ons centrum. Dan wat betreft de dekking. Dan sluit ik daarmee af. Een ton of vier komt van het Maankwartier, terwijl wij allemaal weten dat bijvoorbeeld de liften, de roltrap en noem maar op daar nog een zorgenkindje zijn. Ik kan me zomaar voorstellen dat daar op korte termijn nog wat extra geld voor nodig gaat zijn.

Aan de ene kant maak je de pot leeg die vervolgens met ander geld wellicht gevuld zal gaan worden. Ik ben benieuwd naar het antwoord van het college. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan wethouder Clemens. Wethouder Clemens Voorzitter. Je kunt het niet over het Gevelfonds hebben zonder het ook over de grote successen van de afgelopen jaren te hebben. De heer Leers had het al over bakkerij Voncken. Daar zijn we heel trots op. Zo ben ik even trots op bijvoorbeeld Kakauw, de Tosti Bar, de Aroma, de Groene Gevel en noem maar op wat er allemaal in onze stad bij is gekomen. Het verbaast mij dan ook niet dat de heer Daamen meteen de vraag stelt: kunnen we dit ook in Hoensbroek doen, in Heerlerheide en op andere plekken in de stad? Nu is dat nu niet onderdeel van dit besluit, maar natuurlijk inspireren de successen van het Gevelfonds ook tot nadenken over hoe je daar op andere plekken mee kunt omgaan. Ik weet bijvoorbeeld dat de heer Peters ook al voorbereidingen treft om in andere stadsdelen ook dingen te verfraaien. Wellicht kan hij daar putten uit de ervaringen die we hier opdoen. Mevrouw Heine vroeg hoe het precies zit met die bedragen. Het klopt dat het college straks in de uitvoeringsplannen die hierop volgen bedragen per gevel gaat vaststellen die kunnen worden uitgekeerd als maximaal 50% subsidie. Dat kunnen we doen totdat het budget leeg is.

Als het leeg is, dan kunnen we zeggen: we stoppen hier of we gaan opnieuw geld vrijmaken om opnieuw een tranche gevelverbeteringen te stimuleren.

Pagina 59/90 De heer Leers vroeg nog naar de heer Huisman. Die heeft natuurlijk een heel positieve rol gespeeld rondom ASTA. Hij heeft daar heel mooie dingen gedaan. Het klopt dat hij momenteel bij de gemeente in dienst is. Dat betekent simpelweg dat hij zich aan alle regels moet houden waar ook andere ambtenaren zich aan moeten houden. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik heb een korte vraag. Met welke functie en onder welke omstandigheden? Is het mogelijk om dat nader te duiden? De voorzitter Wethouder. Dat hoeft u niet te doen. In de gemeenteraad gaan wij niet in op individuele ambtenaren. Dat zou heel raar zijn. U spreekt het college aan op dingen, maar niet op individuele ambtenaren. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Meneer de voorzitter, ik zou het nader willen duiden, als u mij dat toestaat. Staat u mij dat toe? De voorzitter Ja, gaat uw gang. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) De heer Huisman is via de Stichting Stadsrevisie in staat gesteld in een periode een aantal geveltjes en De Worstenhemel te realiseren. Hij werd via een zzp-constructie voor € 135.000 een jaar daarvoor ingehuurd. Dat is niet zo goed afgelopen, zullen we zeggen. Sla de evaluatie daaropna. Dan verbaast het mij om te horen dat de heer Huisman op dit moment in dienst is. Er wordt niet prijsgegeven in welke functie.

Ik hoop dat u mij niet euvel duidt om daar dan een opmerking over te maken zonder de waarde of de integriteit van Heerlense ambtenaren aan te tasten. Ik vind het opmerkelijk, zeg ik daarbij. De heer ? Voorzitter. Een punt van orde. Ik wil erop wijzen om hier niet mensen met naam en toenaam in deze raad te noemen die zich hier niet kunnen verdedigen. De voorzitter Ja. De heer De Groot aanvullend daarop. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ik wil er ook wel even op reageren. De naam wordt in de stukken genoemd, even voor de duidelijkheid. Dat maakt het wel een beetje lastig. Ik ben het wel helemaal eens met het argument dat de burgemeester aangeeft. Toch heel even ten aanzien van de heer Huisman, laten we hem zo maar even noemen. Als hij een adviserende rol zou hebben met betrekking tot de gevels in onze stad en daarnaast is hij ook gewoon uitvoerend in te huren voor de uitvoering van gevelrenovatie bij particuliere eigenaren, dan vraag ik me wel even af hoe het één en ander zich tot elkaar verhoudt. Die vraag zou ik graag willen stellen aan de wethouder. Wethouder Clemens Voorzitter. Volgens mij zijn wij in onze organisatie altijd heel helder over integriteit. Op dat punt is het hier allemaal hartstikke zuiver en correct. Heb ik dan te veel gezegd? De voorzitter Nee, dan hebt u niet te veel gezegd.

Als we iets anders willen, dan moet dat achter gesloten deuren. We gaan eigenlijk gewoon niet in op verdere zaken. Dit is een heel dun randje waar wij ons op begeven. Als

Pagina 60/90 we over dat randje heen gaan, zitten we hier inderdaad over mensen te praten die er niet bij zijn. Ik vind dat we dat niet moeten doen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Om het gesprek ook maar gelijk bij de persoon weg te halen, zijn we wel heel erg blij met het voorstel dat er ligt om voort te borduren op de trail and errorperiode waarin we heel veel goede dingen hebben gezien en wellicht ook wel wat vertraging en tegenstand. In dat gevelverbeteringsfonds, kunnen daar ook als onderdeel van wat die pandeigenaren deels met subsidie kunnen doen, rekening houden met bijvoorbeeld de verduurzaming van die gevels? Ik kan me nog goed herinneren dat u sprak over het extreem vergroenen van de binnenstad. Kan dat daar ook een onderdeel van zijn? Wat mij betreft kijk ik dan niet naar de persoon, maar kunt u als wethouder nog wat meer vertellen over hoe we dan wat sneller tractie kunnen krijgen op het mooier maken van die binnenstad? Wethouder Clemens We hebben het al eens gehad over radicaal vergroenen, over rigoureus vergroenen en vandaag voegen we daar extreem vergroenen aan toe. Wat mij betreft gaan we het allemaal doen. Dat is ook precies de reden dat we ruimte hebben gemaakt in het Gevelfonds om ook met groene gevels aan de slag te kunnen.

Het idee is dan natuurlijk dat die groene gevels de binnenstad verfraaien, maar dat ze ook bijdragen aan biodiversiteit en helpen in de strijd tegen hittestress en al die andere onderwerpen die we natuurlijk ook heel belangrijk vinden in relatie tot groen. Ik denk daarmee dat het antwoord op uw vraag ja is. Ja in de zin van daar waar gevels in schoonheid, in uitstraling en in betekenis voor de stad meer bijdragen. Nee, daar waar het gaat over: we hebben enkel glas en we gaan naar dubbel glas. Daar is deze regeling niet voor bedoeld. Mijn interpretatie van de vraag van de heer Leers is: wat nou met de gevels die nog in de oude regeling zaten en nog niet helemaal af zijn? Die moeten ook nog gewoon binnen de oude regeling worden afgemaakt. Die komen dus niet in aanmerking voor deze nieuwe regeling. Het Ondernemersfonds werd nog genoemd. Het Ondernemersfonds wil volgens mij bijdragen aan inspirerende initiatieven van en voor ondernemers in de stad. In de gesprekken die wij met hen hebben over hun mogelijke rol ook in relatie tot het Gevelfonds, sluiten daar natuurlijk ontzettend goed op aan. U vroeg ook: hoe reëel is het dat het opknappen van de gevel nu prioriteit heeft? Ik denk dat pandeigenaren die graag hun pand interessanter, aantrekkelijker willen maken, misschien zelfs wel aantrekkelijker voor een toekomstige verhuurder, zeer gebaat zijn bij deze regeling.

Dan krijgen ze juist een zetje in de rug. Dat is juist in economisch moeilijke tijden heel erg belangrijk. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Denkt u niet dat pandeigenaren op dit moment met deze grote energiecrisis er wellicht eerder toe geneigd zijn om een pand te verduurzamen achter de gevel dan geld uit te geven aan de gevel, als een keus moeten worden gemaakt? Of denkt u dat dit helemaal niet speelt? Wethouder Clemens Ik hoop dat eigenaren beide doen. Dan was er nog een vraag over de budgetten van het Maankwartier. Natuurlijk maakt het Maankwartier op geen enkele manier onderdeel uit van deze regeling, behalve dat theoretisch een aanvraag vanuit het gebied mogelijk is. De specifieke onderwerpen die u aankaartte, worden volgens mij tegenwoordig allemaal waargenomen door beheer en onderhoud. Dat klopt, meneer Peters? Ja, dat klopt. De voorzitter Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn? De heer Oulad. Tweede termijn

Pagina 61/90

De heer Oulad Lmaroudia, D66 Bedankt, meneer de voorzitter. Ik heb een korte vraag voor de wethouder. Ik kan me voorstellen dat een aantal ondernemers in bepaalde wijken of in ieder geval in het Willemskwartier niet weten dat deze nieuwe regeling bestaat. Gaat de gemeente deze ondernemers aanspreken? Komt er een brief? Komt het op de website? Met andere woorden, hoe gaan we deze ondernemers over deze regeling informeren? De voorzitter Dank u wel. De heer Reijnders. De heer Reijnders, SP Ik houd het heel kort. Volgens mij zijn het prachtig gerenoveerde gevels, zowel bij Aroma, als bij Pat's Tosti Bar als ook bij Voncken. Ik zou dus zeggen: meer van dat, meer van dat. Volgens mij gaat het voorstel daar ontzettend bij helpen. De voorzitter Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter. Het moge duidelijk zijn dat ik zeer kan genieten van authentieke, mooie, oude gevels in onze stad en buiten onze stad en van monumenten, bijna-monumenten, noem maar op.

Als ik dan van de wethouder in de eerste termijn hoor dat het Atelier Stadsrevisie nog een aantal zaken af te maken heeft, terwijl ik begrijp dat ook een gedeelte van het budget is teruggestort in het budget dat nu wordt vastgesteld, en dit Atelier Stadsrevisie mogelijk opdrachten kan uitvoeren van mensen die een beroep doen op deze subsidieverordening, terwijl een niet nader te noemen iemand inmiddels ook een functie heeft waarvan ik niet weet welke en ik daarbij een belangenconflict niet uitsluit, noopt mij dat ertoe, alhoewel ik graag zie dat er snel wat gebeurt aan de geveltjes in onze stad, met dit ongewisse en een dergelijke basis en kennis hebbende van de evaluatie, in ieder geval niet in te stemmen met dit voorstel om in ieder geval uit te sluiten dat het straks zo is dat de slager zijn eigen vlees keurt. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Wethouder, volgens mij is er nog één vraag aan u. Wethouder Clemens Voorzitter. Wat dat laatste betreft, hebben we er volgens mij alles aan gedaan in deze regeling, en anders moet u het er zeker nog eens op naslaan, om een zo zuiver mogelijke regeling te hebben met een duidelijk onderscheid tussen beoordeling van de subsidie aan de ene kant en uitvoering door andere partijen. Volgens mij is dat heel goed. Ik deel met u de liefde voor de historische gevels in de stad.

Daarom gaan die ook een belangrijke rol spelen in de eerste oproep. Meneer Oulad, over die eerste oproep gesproken, we gaan er alles aan doen, we gaan het van de daken schreeuwen, dat deze regeling eraan komt. Daar gaan we een communicatieplan voor maken waarin al die mogelijke middelen voorbijkomen. Ik reken daarbij vanzelfsprekend ook op u om het woord in de stad te verspreiden. De voorzitter Dank u wel. Is er behoefte aan stemming? Meneer Leers heeft een stemverklaring. Gaat uw gang. De heer Leers, Hart-Leers

Pagina 62/90 Met leedwezen moet ik na het vernemen van de nodige informatie tegen dit voorstel stemmen. Dat doe ik echt niet graag. De voorzitter Daarmee wordt u geacht tegen te hebben gestemd. Geldt dit ook voor anderen? Dat is niet het geval. Dan is het op deze manier vastgesteld. 21. Vaststellen subsidieverordening volkshuisvestingsfonds Vrieheide – de Stack 2023 De voorzitter Wie mag ik het woord geven? Meneer Van den Berg. Eerste termijn De heer Van den Berg, VVD Voorzitter. Schoon van ver, maar inmiddels verre van schoon. Nederland maakte na de oorlog een ongekende ruimtelijke transformatie door. Het motto van de naoorlogse stadsuitbreiding was: licht, lucht en ruimte. Het Heerlense bouwbedrijf Vascomij kreeg in 1959 carte blanche van de gemeente voor de ontwikkeling van de wijk Vrieheide. Onder architectuur van Peter Sigmond werden 837 woningen gerealiseerd voor de hoogopgeleide werknemers in de mijnindustrie. Woningen die daarnaast ook nog eens snel bouwbaar waren en tegen lage kosten. Deze voor die tijd ongekende grote moderne seriewoningen in een omgeving met een grote hoeveelheid openbaar groen zorgde voor een grote mate van aantrekkelijkheid. Een balans tot ongeveer 1980. Daarna ging het snel bergaf. Met de toename van het autogebruik, de verkoop van de woningen en landjepik werd openbaar groen eigen groen.

Woningen werden naar eigen inzicht uitgebreid en het oorspronkelijke karakter werd de prullenbak ingegooid. Voorzitter. De gemeente liet het gebeuren. Een steeds rommeligere wijk zonder enige vorm van handhaving. Oorspronkelijke eigenaren en bewoners verkochten hun woningen, ook nog eens in een slechte tijd, waarbij je op het dieptepunt op de veiling een woning kon kopen voor € 35.000. Het resultaat is een verloederde wijk met vele uitdagingen en een gifbeker die nog lang niet leeg is, maar waar gelukkig wel de bodem van in zicht is. Voorzitter. Een bedreiging is ook een kans, getuige dit raadsvoorstel. De kapstok als een duvel uit een doosje is de energiecrisis. Verloederde woningen inkopen om ze vervolgens te verduurzamen en te verhuren aan bijvoorbeeld middeninkomens. Dat is een gedachte om zo de wijk op te krikken. Het idee is om een vliegwiel te creëren in de hoop anderen mee te krijgen. Voorzitter. Het idee is niet verkeerd, maar is ook naar andere modellen gekeken? Waarom is niet overwogen om deze bouwkundige gedrochten na verwerving te slopen om vervolgens, zoals in het woonbehoefteonderzoek van Parkstad, zogenaamde nultredenwoningen te realiseren? Mijn idee is dat door het weer een keer te renoveren je het imago op korte termijn niet verandert.

Ik heb dan ook echt de behoefte om te laten onderzoeken of er alternatieven zijn dan de bestaande woningen voor heel veel geld te renoveren. De heer Reijnders, SP (interruptie) Heel kort. Noem mij wellicht sentimenteel, maar we hebben vanavond al twee wijken gesloopt. Ik zou wel een beetje willen oppassen dat de mensen straks nog wel een dak boven hun hoofd hebben. De heer Van den Berg, VVD Het moge duidelijk zijn dat we nooit oude schoenen weggooien voordat er nieuwe zijn. Dat was ook in de eerdere bijdrages aan de orde. Voorzitter. Mijn oproep is dan ook om parallel aan deze ingeslagen weg ook te onderzoeken of sloop- en nieuwbouwscenario's kunnen worden meegenomen in de wijkontwikkeling en daarmee ook de raad

Pagina 63/90 periodieke te informeren welke andere stappen, sociaal en fysiek, genomen moeten worden om Vrieheide naar een ander niveau te brengen. Kunt u dat toezeggen? Voorzitter. Wat ook duidelijk is: niets doen is uiteraard geen optie. De wijze van ombuigen is alleszins bepalend of we er nu wel of geen succes van kunnen maken. We zijn dan ook benieuwd naar de antwoorden van de wethouder. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Het is evident dat er in deze wijk, in dit stadsdeel iets moet gebeuren. Daar staat de OPH natuurlijk volledig achter. Ik sluit een beetje aan bij de woorden van de heer Van den Berg. De vraag is inderdaad of deze maatregel met betrekking tot de insteek van renovatie en de keuze die daarin wordt gemaakt de juiste is. De reputatie van deze woningen is er. Het woord reputatie zegt het al, daar wordt meestal niet iets positiefs mee geassocieerd. Dat is ook niet iets wat zo een-twee-drie weggaat. Ik denk dat je je te rijk rekent als je een beperkt aantal woningen uit die hele wijk gaat renoveren en vervolgens denkt dat daar de middeninkomens graag zullen gaan wonen omdat die woningen zo mooi gerenoveerd en verduurzaamd zijn, dan denk ik dat je de plank misslaat. Dat gaat niet gebeuren. Die hele vliegwielconstructie zoals die wordt genoemd, gaat daarmee mank.

Daarnaast vragen wij ons ook het volgende af. We hebben begrepen dat een aantal jaar geleden ook al een keer een poging is gedaan om woningen aldaar te renoveren. Dat is geen succes gebleken. De vraag aan de wethouder is dus: kan hij daar iets meer duiding aan geven waarom het nu bouwtechnisch wel zou moeten kunnen binnen een bepaalde financiële ruimte. Ook het idee om dadelijk blokken van zes eigenaren bij elkaar te laten komen, zodat zij gezamenlijk een renovatieplan voor het hele blok zouden gaan doen, is denk ik een te ideaal plaatje zoals dat wordt geschetst. Het maakt niet uit of dat nou mensen zijn in Vrieheide, Bekkerveld of Heerlerbaan, mensen hebben altijd hun eigen individuele wensen, ook voor wat betreft de verduurzaming in hun eigen woning. Ik denk dat dit niet gaat werken. Een vraag die wij wel stellen is: je moet wat met die wijk. Waarom is het niet mogelijk om net zo goed als je vanuit een bepaalde zienswijze werkt ... We hebben het er net uitgebreid over gehad met betrekking tot de Promenade 1. Daar ligt een zienswijze aan ten grondslag, waarbij je de Wet voorkeursrecht gebruikt. Zal dat niet ook een mogelijkheid zijn voor in ieder geval dat stadsdeel? Die vragen hebben wij aan de wethouder. We zijn benieuwd naar de antwoorden. De voorzitter Dank u wel. De heer Hendriks. De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen Dank u, voorzitter.

Wij zijn zeker voor dit raadsvoorstel. We zijn erg blij dat er iets gaat gebeuren in een van de wijken van Heerlen die de hoogste prioriteit verdient. Het is mooi om te zien wat we in samenwerking met de woningcorporaties kunnen betekenen voor Vrieheide. Gezien het enthousiasme van de wethouder rondom deze casus gaan we er dan ook zeker van uit dat er iets gaat veranderen en dat we met rasse schreden stappen kunnen zetten en er constructief iets kan veranderen in deze wijk. We gaan er ook van uit dat logisch en goed is nagedacht over deze casus en het proces. We zouden wel graag gaandeweg goed op de hoogte worden gehouden van het proces en eventuele ontwikkelingen. Verder hopen we vooral dat snel resultaten gezien worden welke een positieve impuls hebben in Vrieheide. Een laatste vraag. We zijn erg benieuwd of er al reacties zijn van de huidige bewoners van de wijk op deze plannen. Zo ja, wat zijn deze dan? Tot zover.

Pagina 64/90

De voorzitter Dank u wel. Meneer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Voorzitter. Er wordt regie gepakt bij de verduurzaming van woningen in een van de wijken waar dit het hardst nodig is. Daar zijn wij als D66 blij mee. Complimenten voor de woningcorporaties, maar ook voor de wethouder. Het is een mooie stap om de energiearmoede in Vrieheide terug te dringen door deze woningen te verduurzamen naar energielabels B of A. Juist in deze tijden zien we hoe belangrijk dit is. Maar we lazen in de krant dat meerdere bewoners van de wijk huiverig tegenover instanties als de gemeente en woningcorporaties staan. Heeft de wethouder ideeën over hoe deze barrière om andere bewoners mee te krijgen beslecht kan worden? Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Het woord is aan wethouder Gelderblom. Wethouder Gelderblom Dank u wel, voorzitter. Ik heb het al een keer gezegd, maar ik ga het toch nog een keer zeggen. Ik vind het echt heel erg bijzonder om hier te staan en het hierover te mogen hebben.

Dit is in de praktijk gebracht wat we voor een heel groot gedeelte van onze stad moeten doen, namelijk in het meest kwetsbare gebied van de stad echt stappen zetten, ook regie pakken, zoals net werd gezegd om de energiearmoede terug te dringen en op die manier de energierekening naar beneden te krijgen om de woonkamertemperatuur leefbaar te houden en om de ecologische voetafdruk van onze stad beheersbaar te houden. Volgens mij is dat in samenwerking met de woningcorporaties precies wat we hier doen. Daar ben ik dus erg blij mee. Ik ben ook erg dankbaar dat dit door een aantal sprekers als zodanig wordt gezien. Dan ga ik naar de vragen. Eerst de vragen van de VVD. Het zijn terechte zorgen. Ik wil de VVD bedanken voor de weloverwogen bijdrage. Ten eerste, zijn alternatieven overwogen anders dan renovatie gezien de kosten? Zeker. Dat is gedaan. Ik wil met nadruk zeggen dat de corporatie dat eerst en vooral doet, want dat is de partij die deze aankoop doet. Er is een aantal redenen waarom dit niet de voorkeur had. Een aantal dingen zijn al genoemd: de identiteit, de unieke cultuurhistorische positie van de woningen, maar misschien nog wel belangrijker gewoon de logica in deze. Alle 51 woningen die zijn aangekocht, maken onderdeel uit van een rijtje van ongeveer zes in de meeste gevallen.

Daar kun je niet zomaar een woning tussenuit halen zonder dat hele rijtje als zodanig bouwkundig in de problemen te brengen. Die zomaar eruit halen was in deze zeker niet logisch. Dan hebben we het nog niet eens over het kostenplaatje. De stichtingskosten voor nieuwbouw zijn ook niet altijd zodanig dat je daar positief uitkomt. Het is dus een combinatie van factoren. Er zijn er nog meer te noemen, maar ik denk dat ik hiermee de belangrijkste wel heb afgedekt. Dit heeft met nadruk de corporaties ertoe genoopt om deze weg in te slaan. Maar ik denk dat de volgende vraag misschien nog wel belangrijker was binnen de vragen van de VVD. Dit is een eerste stap. Een metafoor die we zouden kunnen gebruiken, is: als de wijk een akker is, dan gaan we nu hoopvolle zaadjes planten en zien we wellicht de eerste bloemen ontstaan. Dat is heel mooi, maar misschien moet er op termijn ook wel gesnoeid gaan worden op die akker. Dat is volgens mij terecht. Er was een concrete vraag om een toezegging. Kunnen we op termijn ook gaan kijken in die wijk in den brede, nu we deze beweging met zijn allen ingaan, of sloop en nieuwbouw scenario's voor de hand liggen? Ja, dat kunnen we zeker. Ik denk ook dat daar concreet in de subsidieverordening een aanknopingspunt voor is om dat in overweging te nemen, en overigens veel meer. Die vindt u in artikel 6 lid e van de verordening.

Daar gaat het over een wijk ontwikkelingsmaatschappij. Daar is die zo aangeduid. We zijn er nog niet uit wat precies de vorm is. Ik kan wel zeggen dat we samen met de corporaties in een samenwerkingsvehikel gaan zitten om een bredere visie - daarmee ga ik ook deels in op de vragen van de OPH - voor de wijk te creëren. De investering die we nu doen is het begin van de kwestie van de lange

Pagina 65/90 adem. Door meerdere mensen wordt terecht gezegd dat de wijk van ver moet komen, op allerlei manieren. Als we in dat samenwerkingsvehikel breder gaan kijken naar wat er in de wijk moet gebeuren, om met de Rijksoverheid te spreken, om de parkachtige aard van de wijk ook weer te herstellen, dan is het niet gek om ook na te denken over op termijn eventueel sloop- en nieuwbouw. Zeker als je het hebt over nieuwbouw, dat kan wellicht ook via aanpassing van wat er dan wel staat, dan kijken we uiteraard ook naar de woonbehoefte. Het klopt, de toename van de woonbehoefte in de komende 10 jaar, zien we vooral in nultredenwoningen in onze regio. Dat zijn deze woningen in beginsel niet. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ik hoor de wethouder een heleboel goede argumenten opsommen. Ik snap dat er haast bij is. We moeten ook wat. Laat dat duidelijk zijn. Dat is evident. Ik vraag me wel het volgende af. Is het dan toch niet verstandiger om eerst die visie te ontwikkelen en vervolgens vast te leggen en op grond daarvan pas te kijken in de totale integrale aanpak wat dan het beste zou zijn voor dat stadsdeel? Misschien worden we een beetje gedwongen door het feit dat we nu die rijksgelden ter beschikking krijgen. Maar dan denk ik bij mezelf: we hebben het net ook gehad over mogelijkheden in Meezenbroek, waar woningen verduurzaamd zouden moeten worden.

Ik kan me voorstellen dat daar ook nog mee geschoven kan worden. Hoe kijkt u daartegenaan? Wethouder Gelderblom Ik snap de vraag heel goed. Er zijn verschillende soorten visies. Volgens mij doelt u op een gebiedsvisie. Daar zou je aan kunnen werken. Maar we hebben meer dan genoeg visie die ons juist tot deze beslissing noopt. We hebben de noodzaak om energiearmoede terug te dringen. Dat alleen al is een veelontstijgend verhaal waar dit heel erg goed binnen past. We hebben een heel grote opgave in onze stad waar de leefbaarheid onder druk staat om toe te werken naar verduurzaming van de woningvoorraad. Daarvoor hebben we in 2020 de bijdrage uit het Volkshuisvestingsfonds gekregen. Dat is eigenlijk gewoon een opdracht die we krijgen van de Rijksoverheid. Ga in drie focusgebieden, waarvan Vrieheide eigenlijk de voornaamste was, aan de slag om die woningvoorraad te verduurzamen. Daar zit natuurlijk een hele visie en een analyse achter. Wat is het probleem van de woningvoorraad in Heerlen? Dat probleem concentreert zich na Molenberg in heel Heerlen het sterkst in Vrieheide. Dat is qua visie en analyse de onderlegger voor deze stad. Zoals ik al zei, bijvoorbeeld de vergelijking met Meezenbroek. Daar hebben we al veel corporatiebezit.

Het bijzondere aan Vrieheide- De Stack, of in ieder geval de witte woningen, is dat van de 837 woningen die er staan tot zeer recentelijk maar 6 in corporatiebezit waren. In de hele stad hebben we meer dan 40% corporatiebezit. Dat heeft ook te maken met het sociaaleconomisch profiel van onze stad. Op die plek heb je er zo weinig op een plek waar dat juist heel erg nodig is. Het verkrijgen van positie in die wijk is een vereiste om tot het type gebiedsvisie te komen dat u voor ogen heeft. Daarom kiezen we voor deze volgordelijkheid. Om die twee redenen. De eerste visie is: we moeten die woningvoorraad linksom of rechtsom verduurzamen. En ten tweede: de gebiedsvisie zoals u die voor ogen heeft, kun je pas redelijkerwijs maken als de corporaties een positie krijgen waardoor we een aanspreekpartner hebben. Dat zijn de voornaamste redenen. Dit was een interruptie, want er waren nog meer vragen vanuit de OPH. De constatering dat de reputatie van Vrieheide en van de witte woningen niet een-twee-drie weggaat, klopt. Zoals ik al zei, is het een kwestie van de lange adem. Maar ik wil ook benadrukken dat de belangrijkste reden waarom wij deze stap zetten niet per se de reputatie is. Zoals ik net al aangaf, is de energiearmoede bij de mensen die er nu wonen, die nu hulp nodig hebben, zeer sterk geconcentreerd.

Dus nog even los van wat wij uiteindelijk misschien graag zouden willen qua reputatie van de wijk, er zijn nu mensen die nu deze ingreep keihard nodig hebben. Dat is op dit moment de allerbelangrijkste reden om deze ingreep te doen. Het voordeel van het op deze manier doen, is dat je ook perspectief biedt om op termijn - het zijn best wel ruime woningen - wellicht dit bezit terug te laten vloeien naar bijvoorbeeld middenhuur als de reputatie inderdaad gaandeweg beter wordt. Dat is een van de mogelijkheden die we

Pagina 66/90 in het samenwerkingsvehicel kunnen bespreken. Maar dat is iets voor een langere lijn. Daar kunt u iets van vinden. Volgens mij kunnen we het allemaal eens zijn over de korte lijn. Dat is ontegenzeggelijk zo. Er zit nu enorme pijn in deze wijk. Deze wijk schreeuwt eigenlijk om een ingreep. De OPH verwees ook naar een eerdere poging om te renoveren, die niet geslaagd zou zijn. Daar wil ik graag op reageren, maar dan heb ik iets meer informatie nodig over wat de aard was van de ingreep. Dat weet ik nu zo niet, dus daar kan ik niet zoveel over zeggen. Waarom we inschatten dat het nu wel zou kunnen, is omdat het door de corporatie zo is ingeschat. Op dit moment vinden er natuurlijk in het hele land ingrepen plaats om labelsprongen te maken bij allerlei woningen. Op basis van die expertise hebben zij ingeschat dat dit kostenplaatje hoort bij deze ingreep. Daar is dat uit gerold. De vergelijking met een eerdere poging kunnen wij maken, maar dan heb ik natuurlijk wel die andere pogingen nodig om dat op een betekenisvolle manier te kunnen doen. Dan een heel belangrijke toevoeging hieraan. Dat haakt aan bij wat de OPH net zei over de kans dat wij erin gaan slagen om die blokjes van zes echt bij elkaar te brengen. Dus dat vliegwieleffect. Eigenlijk is dat een van de belangrijkste dingen die wij hier doen.

Het gaat hier over de eerste 51 woningen, maar die zijn bijna allemaal gebouwd in een rijtje met vijf andere. Je hebt inderdaad 51 keer een rijtje van zes, waardoor je tot honderden woningen kunt komen die je via het vliegwieleffect kunt aanpakken. De OPH verklaart daar wat sceptisch over te zijn. Dat kan. Ik hoop die scepsis een beetje weg te kunnen nemen door het feit dat wij het eerste proefblok al hebben gerealiseerd. Zijn dus al met deze aanpak aan de slag gegaan. We zijn gaan kijken hoe je bij mensen binnenkomt. Hoe kun je ook die particulieren meenemen? Dat is bouwkundig ook logisch, want die rijtjes hebben natuurlijk dezelfde aaneengesloten gevel en hetzelfde aaneengesloten dak. We zijn dus naar die andere woningen gegaan en hebben gezegd: "Goh, zou u mee willen doen met de renovatie van in dit geval het dak?" Dat alleen al zorgt voor een significante labelsprong. Het is inderdaad niet per se makkelijk. Dat haakt ook aan bij de vraag van D66, want er zit zeker in die wijk wat argwaan richting publieke instanties. Maar dat is gelukt. Al die mensen hebben meegedaan. Het dak is al opgeleverd of wordt zeer binnenkort opgeleverd. Dus dat laat zien dat het kan.

De les die we daaruit trekken, vormt weer de onderlegger - dat gaat van de benadering die werkt om mensen aan boord te krijgen tot welke ingrepen zijn nou succesvol - voor een tweede subsidieverordening voor die particulieren. Dat staat ook in het voorstel. Daarmee gaan we het vliegwieleffect echt inregelen. De heer Van den Berg, VVD (interruptie) Soms denk ik dat meneer Gelderblom familie is van mevrouw Heine. Hij gaat ook altijd als een trein, als de brandweer, voordat er een komma komt. De voorzitter Moeten we de vergadering nu even besloten maken? De heer Van den Berg, VVD Ik werd even getriggerd door het meedoen enzovoorts. Ik werd ook getriggerd door de opmerking van de OPH rondom de Wet voorkeursrecht en het bezit krijgen in de wijk. Het instrument van de Wet voorkeursrecht in die wijk is heel anders dan we die hadden bedoeld om de Zuyd Hogeschool naar de binnenstad te krijgen. Stel dat iemand in de wijk Vrieheide zegt: ze willen toch eigenlijk meer bezit hebben en ik wil toch eigenlijk verkopen, dan kunnen ze mijn woninkje aan het bezit toevoegen. Is daar ook over nagedacht? Kunnen mensen zich melden bij Weller, Wonen Zuid enzovoorts om hun woning aan te bieden, zodat er meer bezit in de wijk komt en de corporatie het meer in de greep krijgt? Is dat een mogelijkheid? Wethouder Gelderblom Absoluut.

Sterker nog, in de verordening staat ook dat de subsidie verstrekt zal worden aan een maximum van 70 en niet 51, precies met het oog hierop. We zien het ook gebeuren. De corporaties zijn er dus zeker

Pagina 67/90 actief mee bezig. We hebben er nu al rekening mee gehouden. Het biedt ook perspectief naar de toekomst toe, want het kan nog veel meer worden. Ik had het net over die verhouding 837 in totaal en na deze ingreep 57 corporatiewoningen. Dat is nog steeds inderdaad helemaal niet rechtgetrokken. We moeten daar dus ook naartoe werken. De verordening is daarvoor een eerste stap. Voorzitter. Er komt nu een rust over mij. De voorzitter Interruptie van de heer Janssen? Die denkt: ik pak het rustmoment. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Dank u wel, voorzitter. Dat is misschien dan wel een goed moment om die rust weer even te onderbreken. Dit hele verhaal is natuurlijk hartstikke goed. Worden de particuliere woningbezitters in die blokken geadviseerd om gebruik te maken van die renteloze duurzaamheidslening die nu onderdeel is van de landelijke richtlijnen, zodat zij heel voordelig mee kunnen doen aan de verduurzaming van hun eigen woning zonder dat dit heel veel impact heeft op hun eigen maandkosten? Wethouder Gelderblom Ja, absoluut. Dat is een heel goede vraag. Dit is waar ik eigenlijk naartoe wilde, ook in reactie op de vraag van D66. Inderdaad, men is in deze wijk en op heel veel andere plekken - soms om begrijpelijke redenen en soms om wat minder begrijpelijke redenen - huiverig tegenover instanties.

Maar eigenlijk is dit natuurlijk in de kern een goednieuwsverhaal waarmee je komt aankloppen. We willen namelijk meedenken om de energierekening naar beneden te krijgen, het dak niet meer te laten lekken en een aantal andere dingen. Dat is tot nu toe ook de les geweest van dat eerste proefblok. Die boodschap zorgt er wel voor dat je iets makkelijker binnenkomt. Daarbij verwijzen we zeker naar alle mogelijkheden die er zijn. In dit specifieke geval weet ik dat we ook hier door de werkelijkheid werden ingehaald. Dat heb ik ook eerder gezegd. We begonnen met het verhaal over de verduurzaming zonder dat het Nationaal Warmtefonds bestond. Toen bestond het in één keer wel. Dan heb je natuurlijk een nog makkelijker verhaal, want het is hartstikke aantrekkelijk. Dus dat gaan we zeker doen. Daar komen ook een aantal dingen samen. Zowel Weller als Wonen Limburg zijn aangesloten bij het Verbond voor energierechtvaardigheid. Dat heeft natuurlijk ook precies die insteek. In die hele lijst van deelnemers aan het verbond zit altijd wel een club - of dat nou een zorginstelling is of iets anders - waar mensen iets meer vertrouwen in hebben dan de gemeente of de woningcorporatie. Het is ook zeker de bedoeling om bij deze structurele verduurzaming gebruik te maken van dat netwerk. Tot slot de vragen van de Jongerenpartij.

Kunnen we goed op de hoogte worden gehouden van de voortgang? Jazeker, graag. U merkt ook aan de snelheid dat dit een onderwerp is waar ik graag over praat. Dus dat gaan we zeker doen. Dan de reacties van de bewoners. Ik noemde al het dak. Voor zover ik heb gehoord, zijn er louter enthousiaste reacties. Je merkt het natuurlijk meteen als je een dak laat renoveren. Zeker nu, in de winter. Dan gaat het nogal naar beneden. Dit is niet van mij, maar ik heb dat gehoord van een corporatiebestuurder. De eerste aanschaf recentelijk dit jaar van vijf woningen in Vrieheide die corporatiewoningen werden, zorgde voor opluchting bij mensen die voorheen te maken hadden met een huisjesmelker die gewoon nooit aanspreekbaar was. Dat is ook een component van dit verhaal. Door ze te kopen en te verduurzamen, doe je twee dingen tegelijkertijd. Je verduurzaamt ze, maar je haalt ze ook van de markt af waardoor ze niet overgenomen zouden kunnen worden door eventuele malafide investeerders. Dat was het geval bij sommige van de mensen die in de eerste slag zaten. Om beide redenen denk ik dat mensen tot nu toe enthousiast zijn geweest. Ik hoop dat dit zich voortzet. De voorzitter Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn? Is er behoefte aan stemming over dit onderwerp? Dat is niet het geval. Dan is het voorstel aanvaard.

Pagina 68/90

22. Vaststellen van de Gebiedsvisie Willemskwartier De voorzitter Wie mag ik het woord geven? De heer Oulad. Eerste termijn De heer Oulad Lmaroudia, D66 Bedankt, meneer de voorzitter. Zonder een herhaling van zetten die we al hebben gehad bij de commissie, wil ik het volgende zeggen. Natuurlijk zien we dat niet alles in de visie staat. Dat is ook begrijpelijk. We zien ook dat een aantal dagen geleden een stuk is gestuurd met betrekking tot de SVREZL. Ik wil daarop aanmerken dat het een gemiste kans is dat we alleen maar kijken naar het niet-realiseren van bijvoorbeeld horeca of nieuwe winkels. Ik werd heel erg getriggerd door een documentaire die ik gisteren zag. Die ging over een wijk ergens in Oslo. Daar is de grote fout gemaakt dat ze alleen maar hebben gekeken naar de invulling van woningen. Mensen verblijven daar dan enkel en alleen. Dat noemen ze dan een bedwijk. Mensen gaan daar alleen maar heen om te slapen. Ze gaan weg, doen hun ding en komen weer terug naar die wijk. Ik zou toch willen meegeven dat we binnen de kaders van de SVREZL - dan kijk ik naar meneer De Beer, want hij weet de correcte uitspraak van dit woord; ik denk dat ik het goed doe - kijken. Als we tot en met het saldo kunnen spelen en als er ergens ruimte is, we toch kijken naar in ieder geval wat invulling. We kunnen bijvoorbeeld kijken naar iets van horeca.

Het hoeft niet alleen maar horeca te zijn, maar dat we toch kijken of we met toekomstige ontwikkelaars kunnen kijken naar horeca of misschien iets van retail. Dat wil ik even meegeven aan de wethouder. Ik wil graag horen wat zijn visie daarop is. Ten tweede. In de visie staat niets over de openbare ruimte. Dat is ook logisch, omdat dit niet de plek is om daarover te praten. Dat betekent niet dat wij als D66 daar geen zorgen over hebben. Laat ik het volgende concreet vragen aan de wethouder. Is het college het met D66 eens dat naast de ruimtelijke ontwikkeling zoals in de visie wordt verwoord, ook de openbare ruimte waar wij als gemeente zelf over gaan een kwaliteitsimpuls nodig heeft en dat daar financiële kaders aan worden verbonden? Kan de wethouder daar misschien iets over zeggen? Wat bedoelen we met kwaliteit? Hoe hoog willen we gaan? Met andere woorden, hoeveel willen we uitgeven? Twee. Kan het college ook toezeggen dat de openbare ruimte in de driehoek Kempkensweg- WillemstraatSpoorsingel wordt aangepakt? En dan de belangrijkste vraag: over welke termijn hebben we het dan? Kunt u hier een termijn aan plakken? Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. De heer Karabacak. De heer Karabacak, CDA Dank u wel, voorzitter. We zijn enorm blij en positief dat dit stukje van Heerlen wordt verbeterd. De visie maakt mensen in het gebied enthousiast.

De woningen zorgen voor een grote kwaliteitsverbetering van het hele gebied. Daarbij willen we natuurlijk ook de panden aan de Willemstraat betrekken. Daarom zou het nog beter zijn als de aan het begin van de Willemstraat gelegen probleempanden ook gelijk worden aangepakt voor een leuke entree van de straat. Dan de openbare ruimte in het gebied. Zorg voor de verdere vergroening en pak die openbare ruimte aan. Pak de Kempkensweg en de Spoorsingel ook zodanig aan dat het er voor het oog goed uitziet en het een goede verbinding tussen het station en het plangebied is. Daar moet goed over worden nagedacht, zodat het gebied via het Maankwartier wordt verbonden met het centrum, zoals het ook is bedoeld. We moeten er ook rekening mee houden dat het een enorm sociaal en multicultureel gebied is. Het heeft een sterk karakter. Juist dat willen wij stimuleren. Dit was onze bijdrage. Dank u wel.

Pagina 69/90

De voorzitter Dank u wel. Meneer Reijnders. De heer Reijnders, SP Dank u wel, voorzitter. Ik heb de gebiedsvisie over het Willemskwartier met veel interesse gelezen. Het is een stadsdeel met een uniek karakter en met heel veel potentie. Bovendien is het ook een wijk die van heel ver komt. Ik ben zelf opgegroeid in Schandelen in de jaren tachtig en negentig. Toen wilde je niet in de Willemstraat en de Kempkensweg zijn. Daar concentreerde zich alle prostitutie en alle drugsproblematiek die je maar kon bedenken. Dat was echt vreselijk. Gelukkig ligt die tijd achter ons, maar volgens mij verdient deze wijk nog steeds verdere opwaardering. Ik vind het top dat de gebiedsvisie voortborduurt op het mediterrane karakter dat je er nu al een beetje voelt en ziet. Dat maakt het volgens mij heel sterk. Die visie kan op de volle steun van de SP rekenen. Ik heb ook nog wel een vraag. Die sluit een beetje aan op de eerste vraag van D66. Die SVREZL. En vooral, we willen daar eigenlijk horeca. In die visie staat heel erg: we willen daar horeca. Hoe kunnen we dat nu gaan doen? Kunnen we daar ook iets van een plan voor ontwikkelen, zodat we dat ook voor elkaar krijgen zonder dat we steeds met hangende pootjes en misschien ook wel met de staart tussen de benen terug moeten naar dat we het hebben neergelegd bij onze vrienden van de SVREZL. Tot zover.

De voorzitter Er komt nog een gebruiksaanwijzing voor de SVREZL. Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Het Willemskwartier opkalefateren, is natuurlijk een heel goede zaak. We hebben het er al eerder over gehad om de natuurlijke koppeling naar noord te creëren. Toch heb ik een aantal kritische opmerkingen op de inhoud van deze visie. Een conclusie die ik uit het stuk trek, is dat er vaak tegenstrijdige zaken worden benoemd. Ik geef een voorbeeld. Is er nu wel of geen mogelijkheid voor winkel- en horecauitbreiding in dit gebied? Is er nu wel of geen mix van kwaliteit van woningen, het duurdere en het goedkopere segment? De Kempkensweg wordt op voorhand al uitgesloten. Dat is toch een wezenlijk onderdeel van het Willemskwartier, dacht ik. Met deze visie kun je eigenlijk alle kanten op. De vraag die de OPH dan ook heeft, is: wat is het doel om deze visie nu vast te leggen? Moeten we er wat mee, omdat het is opgenomen in het coalitieakkoord? We hebben ook de volgende vraag. De sfeer werd net al even genoemd. Dit is ook al eerder in de commissie ter sprake gekomen. Bij de sfeer van een soort Arabische soek hoort dat je ook kleinschalige, zelfstandige detailhandel en horeca faciliteert.

Daarmee maak je niet alleen de koppeling naar Heerlen-Noord, maar creëer je ook een nieuwe exotische sfeervolle attractie in de stad, waarmee de stad nog aantrekkelijker wordt. We krijgen in één keer dat SVREZL-rapport onder de neus geduwd. Ga nu niet al zeggen dat we wel moeten afwachten of we die plannen wel door de SVREZL krijgen. Houd ook niet nu al een slag om de arm of we alles wat we nu in deze visie neerzetten ook daadwerkelijk gaan realiseren. Er wordt zelfs concreet van genoemd: houd er maar rekening mee dat dit niet gaat gebeuren. Voorzitter. Met andere woorden, de ambitie knalt niet van dit stuk af. Sterker nog, het lijkt erop dat je nu een heel voorzichtig stapje doet, om wat voor reden dan ook, met heel veel slagen om de arm en dat je je daardoor kan verschuilen achter alles wat ertoe bijdraagt om je visie niet te realiseren. De vraag die wij dan ook hebben, is: waar zit in dit kader, in dit visiedocument de lef qua aanpak? Voorzitter. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Meneer Leers.

Pagina 70/90

De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter. Voor alles is een eerste keer. Ook voor je jas aantrekken en je sjaal omdoen tijdens een raadsvergadering. De energiecrisis heeft ons inmiddels bereikt in de raadzaal. We voelen het allemaal aan den lijve. Maar dat tot daaraantoe. Met betrekking tot dit voorstel is het inderdaad zo - zoals ook de voorgaande spreker benoemde - dat er wel een wil is - dat lees ik hier tenminste duidelijk - en een wens tot verbetering. Alleen waar je aan de ene kant zegt: winkeltjes, horeca en noem maar op, staat aan de andere kant: "Ja, maar die winkeltjes hebben we het liefste binnen de cityring. Die horeca moet eigenlijk daar en daar en niet in het Willemskwartier." Na afloop van de raadscommissievergadering sprak ik met een ondernemer die al 30 jaar actief is in dat gebied. Hij heeft het gebied van heel ver zien komen tot op het punt waar het gebied nu is. Hij vertelde dat hij zich eigenlijk niet helemaal gekend voelde in dit stuk. Hij dacht dat er veel meer in zit. Ik deel dat met hem. Zoals ook de heer De Groot zegt, denk ik dat dit een prachtige aanzet kan zijn tot iets beters. Maar dit is nog niet hetgeen wat je een gebiedsvisie zou moeten noemen, althans, in mijn ogen. Ik denk dat hier nog wat meer diepgang in moet gaan zitten en wat meer tijd.

Dat zou betekenen dat we wellicht als commissie of als raad samen de boer op zouden moeten gaan met een aantal mensen in dat gebied en daar wat meer tijd voor uit te trekken. Ik zou eigenlijk willen vragen om het stuk aan te houden, zodat we in het eerste kwartaal van komend jaar samen met mensen uit dat gebied het een en ander wat concreter kunnen maken. Ik zie bijvoorbeeld dat wordt verwezen naar het gebied van bandenhandel Sampermans, houthandel Franck, noem maar op. Ik krijg niet precies een vinger achter wat daar het idee is. Als je dan de tegenargumenten bekijkt, waarin punt 1.1, nota bene het allereerste punt, aangeeft: niet alle ambities zijn 100% haalbaar. Een ambitie is leuk, maar metiemand een worst voorhouden en vervolgens zeggen "die worst zul je zeker niet krijgen, want dat kan gewoon niet" doen we dit gebied volgens mij gewoon te kort. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren (interruptie) Het lijkt erop dat de heer Leers niet op de hoogte is. Afgelopen zomer hebben door GMS rondleidingen plaatsgevonden door een bureau waar ik de naam even van kwijt ben. We hebben uitgebreid rondgelopen door GMS en ook door het Willemskwartier. Het was zeer leerzaam en zeer inspirerend. Er werd ook inbreng van alle kanten gegeven. De heer Leers, Hart-Leers Ik weet nog goed dat de mogelijkheid bestond.

Ik heb daarvan gebruik gemaakt door naar het Cultuurhuis te gaan, daar wat informatie te krijgen en vervolgens door de buurt te lopen. Weliswaar waren de Willemstraat en de omgeving daar een klein onderdeel van, maar het ging niet louter en alleen om dat gebied. Natuurlijk waren er een aantal mensen bij, maar de insteek was de wijk en niet dat kleine gedeelte. Ik denk dat er meer uit te halen is dan op dit moment op papier staat. Te meer omdat je wat concreter moet worden. Dit is meer een soort wensbeeld van wat we graag zouden willen. Dat klinkt allemaal mooi, maar ik denk dat de buurt, en zeker deze buurt, erbij gebaat is als we een stuk concreter worden. Ik wil er niet tegen stemmen, maar ik zou daarom willen vragen om het stuk aan te houden voor ietwat verdieping, want dat is hier wel nodig. De heer Dragstra, D66 (interruptie) Misschien maai ik wat gras voor de voeten van de wethouder weg. Is het niet juist ook de bedoeling van de visie dat een breed beeld wordt gegeven met voors en tegens? De uitwerking komt later. Dat hebben we ook al gevraagd in de commissie. Ik vraag aan de heer Leers hoe hij dat ziet. De heer Leers, Hart-Leers Ik zie dat op een dermate manier dat waar je de een een visie schetst en achter in het stuk tot de conclusie komt, het staat er letterlijk: dit zouden we wel willen en dat zouden we kunnen doen, maar in de praktijk

Pagina 71/90 mogen we het niet, kunnen we het niet of is het zelfs helemaal tegenstrijdig aan beleid. Als je zo de wedstrijd gaat beginnen - u hebt nogal eens vaker met wedstrijden te maken naar ik weet - moet het niet de bedoeling zijn om al heel snel het fluitsignaal te horen met meerdere kaarten om de oren. Ik denk dat we dan niet al te sportief bezig zijn. Dus wat dat betreft denk ik dat we er misschien wat verder in moeten gaan zitten. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Géron nog in de eerste helft. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Ik heb een paar kleinere puntjes. Wij waren enthousiast over deze visie en met de kwaliteitsimpuls voor dit gebied. Het unieke mediterrane karakter. Wij vinden toch echt wel dat die levendig moet blijven. Dat bereik je met diversiteit. Ik wil weten of de Mobiliteitsvisie naast deze visie heeft gelegen. Er is nogal wat parkeerdruk in het gebied. Er mogen geen auto's staan, want we willen de ruimte gebruiken als leefgebied en als groengebied. Is een deelautoproject voor dit gebied gepland? Dit is natuurlijk bij uitstek geschikt gezien het openbaar vervoer dat daar in de buurt ligt. Zo hoeft straks niet iedereen een eigen auto te hebben. Dat was het. Dank u. De voorzitter Dank u wel. Wethouder Peters. Wethouder Peters Voorzitter, dank u wel.

Laat ik beginnen met te horen dat iedereen die hier spreekt vandaag enorm begaan is met het gebied, net als dit college. We hebben het natuurlijk al heel uitgebreid bediscussieerd totdat mijn tien minuten op waren in de commissie. Dit is in ieder geval een visie waar mensen in het gebied enthousiast over zijn en waar wij ook minstens even enthousiast over zijn. Het gebied heeft een sterke identiteit. Aan de ene kant dat mediterrane, dat exotische karakter, aan de andere kant de directe link naar het mijnverleden. Zoals u allen hebt kunnen lezen, is de realisatie van de woningen, zoals ook in de visie staat, een soort vliegwiel voor een zo integraal mogelijke ontwikkeling van het gebied. We hebben het ook al gehad over het aantal woningen. We gaan in ieder geval proberen om daar een zo goed mogelijke mix te realiseren. We hebben het al gehad over een heleboel onderdelen, maar de dingen die ogenschijnlijk niet met elkaar verenigbaar zijn komen steeds terug. Dat snap ik ook wel. Aan de ene kant praten we over SVREZL, over horecabeleid en over wat niet kan en we praten over wat wel kan. Voorzitter. Eén ding. Waarom staat dat in zo'n stuk? Omdat we ook aan verwachtingsmanagement doen. We laten duidelijk zien wat ons wensbeeld is of wat het wensbeeld voor de buurt is, maar aan de andere kant ook wat de obstakels zijn.

Niet alleen aan u als raad, maar zeker ook aan de marktpartijen die op het moment dat deze visie is vastgesteld daarmee aan de slag moeten gaan. De partijen in de ontwikkelgesprekken moeten uiteindelijk komen tot een voldragen ontwikkelstrategie. SVREZL en horecabeleid zijn daar gewoon onderdeel van. Dat zijn zaken die we ook al eerder hier met elkaar hebben afgesproken. Er zitten mogelijkheden in. Overigens zitten er ook mogelijkheden in bijvoorbeeld de reshuffeling van vierkante meters wellicht. Daar wordt inderdaad ook onderzoek naar gedaan in hoeverre dat mogelijk is. In de commissie hoor ik ook al: het is een karig stuk; houd het aan. Nee, we gaan het helemaal niet aanhouden! Er wordt al 20 jaar gesproken over dit gebied. Er wordt al 20 jaar gesproken over visies. Tot dusver worden daarin geen stappen genomen. Ik wil namens het college voorstellen om dat vandaag wel te doen. Om gewoon te kunnen zeggen: wij stellen die visie vast. Ja, daar zit een heleboel ruimte in. Die ruimte hebben we ook nodig. In al die gesprekken moet uiteindelijk het beste initiatief, een volwaardig, zo integraal mogelijk plan komen bovendrijven.

Pagina 72/90 Op de punten waar we die winstwaarschuwing moeten afgeven, doen we dat. Op de andere punten niet. Ik zou dus eigenlijk richting uw raad willen zeggen: laten we gewoon die stap zetten. Laten we ophouden met praten. Laten we gewoon beginnen met doen. De heer Oulad Lmaroudia, D66 (interruptie) De wethouder heeft mijn vragen nog niet beantwoord, maar ik ga er zeker van uit dat hij dat zo meteen gaat doen. Het is dus een beetje voorbarig. Wanneer krijgt de raad het uitvoeringsplan van hetgeen hij net heeft gezegd? Kunt u daar een indicatie van geven? Wethouder Peters Op het moment dat dit is vastgesteld, is het de bedoeling dat de ontwikkelgesprekken aan de gang gaan. De voorspelling is dat er tussen de zes en acht maanden nodig zijn om die ontwikkelstrategie te realiseren. Die komt vervolgens bij het college, dat er vervolgens verder mee aan de slag gaat. De heer Oulad en de heer Karabacak hebben ook de openbare ruimte aangehaald. In het verleden ging het met betrekking tot dit gebied altijd over een ruimtelijke ingreep. Wij zien wel degelijk de noodzaak om ook in de openbare ruimte zaken te gaan verbeteren, te vergroenen en ervoor te zorgen dat het aangenaam is om er te verblijven. We moeten zeker ook onderzoeken hoe we het beste de verbinding richting het centrum kunnen maken. Het ligt een beetje apart, terwijl tegelijkertijd de afstand tot het centrum minimaal is.

In de visie staat summier beschreven hoe we dat zouden willen doen. Wij willen in ieder geval voorstellen om parallel aan de ontwikkelgesprekken die nu gaan lopen met u de afspraak te maken om hier ook mee aan de slag te gaan. Ik vind hetgeen u opmerkt daarom ook heel waardevol. Ik wil aan de voorkant zeggen dat we de tijd die nodig is wel willen nemen om met een verdere concretisering te komen. We komen in het voorjaar richting u met concretere plannen. Daarna werken we ook aan een procesvoorstel. Als je bijvoorbeeld op de Kempkensweg kijkt, dan zijn er natuurlijk legio plekken waar je gewoon de openbare ruimte zou kunnen verfraaien. Dat hoeft allemaal niet heel moeilijk te zijn, maar we willen het wel goed doen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Misschien wellicht ten overvloede. Maar heeft u dat nog wel goed onthouden als onlosmakelijk onderdeel. Als Jongerenpartij hebben wij natuurlijk expliciet gevraagd om in de openbare ruimte rekening te houden met ruimten waar kinderen en jongeren in hun vrije tijd kunnen bewegen. Neemt u dat expliciet mee in de planvorming? Kunt u nu ook toezeggen dat daar ook aan wordt gedacht in dat gebied of geeft u aan dat daar geen ruimte voor is? Wethouder Peters Ik wil het beste meenemen in de planvorming voor zover het mogelijk is. Op het moment dat je een dergelijk gebied inricht, moet het natuurlijk wel in samenhang zijn.

Ik wil er wel heel graag naar kijken. De heer Pauwels, CDA (interruptie) Wethouder, u geeft blijk van daadkracht, vasthoudendheid en doorzettingskracht. Het is goed om dat te horen. Dat steunen we ook. U noemde ook: we zijn al 20 jaar bezig met plannen. 20 jaar! Dat klopt. De senioren in deze raad kunnen zich wellicht herinneren - ik kijk even naar collega Damen - dat ooit plannen zijn gemaakt om dat gebied ook op te waarderen. Het kan geen kwaad om eens terug te gaan in de tijd. Wat waren toen de knelpunten? Waarom zijn die plannen nooit echt van de grond gekomen? Dat is een welgemeend advies dat ik u kan meegeven hierin. Dat sterkt u straks alleen maar om door te zetten. Wethouder Peters Dank u wel. Ik hoor net naast mij dat ik al meteen een antwoord kan geven. Dat was destijds de crisis in 2008. Wij doen er in ieder geval alles aan om zo snel en zo goed mogelijk daar resultaat te gaan boeken.

Pagina 73/90 Even kijken. De meeste vragen heb ik gehad. Ik begin maar even bij mevrouw Géron. Ligt de Mobiliteitsvisie ernaast? De parkeerdruk? In het stuk staat heel duidelijk dat we bij de ontwikkeling van de woningen best willen kiezen voor een mobiliteitsverplichting. Dus de ontwikkelaar die uiteindelijk de woningen gaat realiseren moet ook kunnen aantonen hoe mensen die in dat gebied wonen mobiel kunnen zijn. Een voorbeeld dat wij in het raadsvoorstel hebben genoemd is bijvoorbeeld het afhuren van capaciteit in de parkeergarage onder het Maankwartier. Dat zou een richting kunnen zijn. Uiteraard is dat ook weer - dan kom ik toch weer op de essentie van een visie - het wensbeeld. Uiteindelijk is het aan de partijen aan tafel die met een plan komen om daar ook werk van te maken en een voorstel te doen. Heb ik dan alle vragen gehad? Volgens mij wel. De voorzitter Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn? Ik zie meneer Oulad als enige. Meneer Oulad. Tweede termijn De heer Oulad Lmaroudia, D66 Heel kort toch over die SVREZL en de woningbouw die erboven komt. Even wat duidelijker: hoe zit het nou met het toekomstige beeld? Gaat u het meenemen dat we kijken of we daar toch wat horeca en retail in meenemen? Misschien heeft u het al gezegd, maar het antwoord was mij ontgaan. Ik wil u toch echt meegeven dat we daar wel heel scherp naar moeten kijken.