Conceptnotulen raadsvergadering d.d. 5 en 6 november 2025

Conceptnotulen raadsvergadering

Presentielijst Aanwezig: Vergadering:

Gemeenteraad Heerlen Vergaderdatum:

5 en 6 november 2025 Tijdstip vergadering:

14.00 uur

Leden: K. Adema, S. Bayraktar, M.M.M. van den Berg, J.P. Bertholet, M.T. Bosch S. Bottenberg-Brylka, M.T.A. Butink, F.W.S. Daamen, A. Damen, T. Dragstra, J.L.M. Ermers, E.A.N.M. Géron, T.G.M.M. de Groot, J.A. Heine-van Dartel, A.M.G. Hendriks-Berg, J.T.M. Hendriks, P.E.J. Hoogers, S. Jacobs, A.L.B. Janssen, B. Karabacak, P.C.C. Kastrop, A.W.A. Keulen, R.J.A. Kockelkorn, R.H.F. Leers, T. Nefjodov, P. M. van Oosterhout, A. Oulad Lmaroudia, P.A. Pauwels, T. Reijnders, R.W.T.A. Rozestraten, A.A.W.G.M. Santegoeds, M.H. Schreurs, A.A.M. Stöcker-Bus, P.S.G.M. Vaessen-Stollman, I.J. Vermeulen-Klamerek, H.M.A.M. Verreck en P.M.A. van Zutphen Wethouders: J.M.M. Clemens, C. Gelderblom, W. Houben, M.P.G.M. Peters en A.E.H.T. Vrusch Voorzitter: R. Wever Plv. griffiers: C. Bartholomé en A. van der Weijden Verslaglegging: J.H.C.J. Toirkens

Pagina 2 van 195

Agenda 1. Opening en vaststellen agenda raadsvergadering

pag. 3

2. Vaststellen begroting 2026

pag. 3

- SP - OPH - CDA - Jongerenpartij - Partij Hoensbroeks Belang - PVV - VVD - Forum voor Democratie - D66 - Hart Leers - Partij voor de Dieren - GroenLinks - PvdA - Fractie Damen Wethouder Houben Burgemeester Wever Wethouder Clemens Wethouder Peters Wethouder Vrusch Wethouder Gelderblom

pag. 3 pag. 6 pag. 12 pag. 16 pag. 19 pag. 24 pag. 30 pag. 35 pag. 41 pag. 43 pag. 45 pag. 49 pag. 52 pag. 54 pag. 56 pag. 70 pag. 81 pag. 93 pag. 108 pag. 118

2b. Bijdragen fracties tweede termijn - SP - OPH - CDA - Jongerenpartij - Partij Hoensbroeks Belang - PVV - VVD - Forum voor Democratie - D66 - Hart Leers - Partij voor de Dieren - GroenLinks - PvdA - Fractie Damen - Burgemeester Wever - Wethouder Gelderblom - Wethouder Vrusch - Wethouder Peters - Wethouder Clemens - Wethouder Houben

pag. 129 pag. 131 pag. 136 pag. 142 pag. 143 pag. 145 pag. 149 pag. 149 pag. 152 pag. 154 pag. 157 pag. 159 pag. 163 pag. 166 pag. 167 pag. 170 pag. 171 pag. 175 pag. 182 pag. 185

Pagina 3 van 195

3. Vaststelling belastingverordeningen 2026 1. Opening en vaststellen agenda raadsvergadering

pag. 194

De voorzitter De vergadering is geopend. Welkom op deze zonnige lentedag. Ik denk dat u allen liever was gaan wandelen en leuke dingen was gaan doen, maar u mag het feestje van de lokale democratie twee dagen met elkaar vieren. Daar gaan we ook een feestje van maken, lijkt mij. Het is belangrijk. Het gaat over nogal wat geld en het is goed dat we dat zo doen. We hebben een strak schema: tien minuten per fractie in de eerste termijn, dan een schorsing om te eten en daarna de beantwoording door het college. Morgen gaan we vrolijk verder met de tweede termijn. Dat hebben we afgesproken in het presidium voor de eerste termijn. Dus vandaag wordt er niet geïnterrumpeerd. U mag een aantal vragen – als dat nodig is – na afloop van een spreker stellen, maar daar blijft het bij. Morgen kunt u wat dat betreft nog even lekker losgaan, maar vandaag is het gewoon strak georganiseerd. Daarom hebben we natuurlijk ook wel gezorgd voor een enorme traktatie in de pauze. Er is vandaag echt verzekerd dat er friet is. Het moet goedkomen vandaag, maar we gaan snel beginnen, want ik heb al één minuut volgekletst. Dat is niet de bedoeling, want dat doe ik straks in de beantwoording wel. Ik mag graag het woord geven aan de fractievoorzitter van de SP, de heer Reijnders. Gaat uw gang. 2. Vaststellen begroting 2026 De heer Reijnders, SP Dank u wel, voorzitter. Op 2 september 2024 viel ik om.

Een flinke hartaanval veranderde een gepland bezoek aan het Zuyderland om de Tweede Kamer toe te spreken, in een spoedrit naar de SEH. Wat volgde was een jaar van vallen en opstaan. Van knokken voor het behoud van het ziekenhuis tot vechten voor mijn eigen leven in datzelfde ziekenhuis. Ik leerde wat kwetsbaarheid is en hoe belangrijk nabijheid van zorg en dierbaren is. Ik leerde via mijn eigen hartenkreet ook die van heel veel Heerlenaren kennen. Het is echt wat anders om die hartenkreet in theorie te kennen dan hem in de praktijk te ervaren. Ik leerde het verschil tussen wat bureaucraten zeggen en wat ze doen. Het verschil tussen het rotsvaste vertrouwen in de modelmatige werkelijkheid en de weerbarstige praktijk. Ik heb ervaren hoe onmachtig dat mensen maakt. Doen wat je zegt en zeggen wat je doet, is het minste wat mensen mogen verwachten. Anders oogsten we ongewild cynisme en dat kunnen we niet gebruiken. Het is een les die ik vandaag graag toepas. Voorzitter, want ook Heerlen weet wat vallen en opstaan betekent. Een stad die door de opening van de mijnen als een komeet opkwam en daarna keihard viel door de sluiting van diezelfde mijnen. Een stad die zich aan de eigen haren uit het moeras trekt, terwijl zij tijdens het opstaan steeds nieuwe klappen krijgt. Maar telkens weigert deze stad zich neer te leggen bij de gevolgen van landelijke besluiten en economische krachten.

Hub Cobben organiseerde oud-koempels voor betere pensioenen, bewoners kwamen in actie tegen heroïne- en prostitutieoverlast, en met Operatie Hartslag overwon Heerlen de verwoestende heroïnecrisis dankzij samenwerking en doorzettingsvermogen. Die bereidheid om in actie te komen als de belangen van de gemeenschap in het gedrang zijn, maken ons tot wie we zijn. Als moderne Hub Cobbens gaan duizenden mensen al twee jaar de straat op voor behoud van ons volwaardige ziekenhuis. Ze zetten druk op bestuurders die zichzelf heel slim vinden, maar niks snappen van de levens van tienduizenden alleenstaande moeders, ouderen en zieken in onze gemeenschap. Daarom groot respect voor al die bewoners, medici, verloskundigen en bekende Nederlanders als Emil Szarkowicz, Marcia

Pagina 4 van 195

Luyten en Huub Stapel voor de steun. Maar ook – dat zal ik niet zo vaak doen – grote waardering voor de collega’s in deze raad en het college die blijven strijden voor het behoud van een ziekenhuis. Samen vertegenwoordigen we een stad die zich niet neerlegt bij slechte voorstellen en bedrijfseconomische belangen. Vastgoedbelang gaat niet boven volksbelang. Geld gaat niet boven gezondheid. Voorzitter, ook dit college is onderdeel van het Heerlen dat zich steeds verder opricht. Met het bevechten van hardnekkige armoede en achterstanden, maar ook met het opwaarderen van ons centrum, als plek waar je graag wil zijn. Als het lukt om de UM naar Heerlen te halen, is dat een historisch succes. Ik wilde hier eigenlijk vragen: hoever staat het met die onderhandelingen? Maar vlak voordat ik hiernaartoe kwam, las ik een persbericht van het UM. Ik sprong een behoorlijk gat in de lucht. Ik zie dat sommige andere raadsleden dit ook deden, dus laat ik vooral de wethouder vragen om een toelichting te geven op dit veelbelovende persbericht. Maar minstens zo belangrijk: er wordt ook flink geïnvesteerd in renovatie en nieuwbouw van onze basisscholen, want leren begint niet pas op de universiteit. Dat begint al veel vroeger en daarvoor heb je een veilige en een prettige omgeving nodig om je te kunnen ontwikkelen. De SP wordt ook blij van de bouwsteigers in Vrieheide.

Honderden woningen worden opgeknapt. De huis-aan-huis operaties van de energiecoaches en de Ooievaarsmoeders zijn mooie voorbeelden van de menselijke maat. Ook het geplande zorgbuurthuis in Meezenbroek smaakt naar meer. Zorg daar waar het hoort, in de buurt, dat is sociale vooruitgang volgens de SP. Laten we de opwaardering en extra investering van Hoensbroek Centrum niet onvermeld laten, waarbij we graag van het college vernemen hoe het rijke verenigingsleven in Hoensbroek een plek krijgt in die belangrijke plannen. De SP is trots op deze resultaten, maar beseft ten volle dat armoede en achterstanden nog steeds groot en hardnekkig zijn in onze stad. Niet achteroverleunen dus, maar met volle kracht vooruit de komende jaren is het advies. De invoering van de Parkstadwet zal bijdragen aan sterke en stabiele buurten, een lang gekoesterde wens van de SP. Het is een compliment aan het college en alle betrokkenen waard. De Parkstadwet en de woonpijlers zijn goede voorbeelden van ijzersterk onderzoek en strakke samenwerking. De SP wil wel weten hoe ze precies in deze begroting staan.

Met hoeveel niettoegewezen huishoudens wordt rekening gehouden? Waar vinden we de financiële effecten terug? Hoe voorkomen we dat de Parkstadwet als bezuiniging wordt gebruikt? De SP wil de toezegging dat alle financiële voordelen van het beperken van kwetsbare instroom ingezet wordt om de aangewezen buurten sterker en stabieler te maken. Kan het college dat toezeggen of moet de raad hierover een uitspraak doen? Met het actieplan Fijne buurten en de verhoging van het budget voor groenonderhoud is een eerste belangrijke stap gezet om de publieke ruimte in onze buurten te verbeteren. Maar pas op: samenhang en samenwerken zullen bepalend zijn voor een succesvolle uitvoering van het actieplan. De SP ziet veel potentieel in het handboek openbare ruimte, waar we op basis van buurt en de karakteristieken beleid gaan formuleren over hoe die publieke ruimte eruit moet gaan zien. De wethouder geeft aan dit in het tweede kwartaal van 2026 te zullen opleveren. Graag zien we dat dit in het eerste kwartaal gebeurt. Graag een reactie hierop van de wethouder. Samenhang is een woord dat vaak terugkeert in de raadsbrede kritiek op het ruimtelijke beleid. Het is wat vaak ontbreekt. We zagen het recent bij discussies over de Spoorsingel en het Willemskwartier.

De raad luidde de noodklok en dat bleek terecht, want een week later lazen we in de krant dat de eigenaar van Studio 2000 een plan bij de gemeente heeft ingediend om het pand om te bouwen naar een appartementencomplex en de wethouder bleek nergens van te weten. De SP maakt zich zorgen over de gebrekkige samenhang en focus. We

Pagina 5 van 195

zijn niet de enige. We kunnen dit veel beter doen, in samenwerking en in samenhang, op basis van de besluiten en de richting die deze raad heeft bepaald en in samenwerking met al die maatschappelijke partners, die niets liever willen dan er samen de schouders onder zetten. We ontvingen vorige week een brief van de voorzitter van het Nationaal Programma HeerlenNoord. Een brief voor onze verkiezingsprogramma’s en mogelijke onderhandelingen. Meneer de voorzitter, u kent hem vast, die voorzitter, want hij heet Roel Wever. Hij schrijft: “Waar in theorie gezamenlijk gekozen werd voor drie focuswijken (GMS, Vrieheide en omstreken en de Kasteelbuurt-Hoofdstraat Hoensbroek) blijkt de praktijk weerbarstiger. Om tot samenhangende investeringen te komen, stel ik voor dat we, naar voorbeeld van de Ladder van Lodewijks, tot een systematiek van prioritering komen.” De SP is ervan overtuigd dat het verder bouwen aan sterke en stabiele buurten één van de grootste uitdagingen voor onze stad is de komende jaren, te beginnen in de buurten waar de nood het hoogst is. We hebben drie wijken tot focuswijk gekenmerkt, maar in deze raadsperiode hebben we daar nooit specifiek geld voor gereserveerd. Als er nu weer geen geld vrij wordt gemaakt voor de focuswijken, waarom zijn het dan focuswijken? Er wordt immers wel veel geld geïnvesteerd in andere buurten en projecten.

Wat wel kan in Benzenrade, kan niet in Vrieheide? Vergroening in Lindeveld en verkeerschaos en verloedering in GMS? Dat kan toch niet de bedoeling zijn? Ik ben het met Roel Wever eens, op één punt na. We moeten prioriteren, maar we hoeven niet te wachten tot de coalitieonderhandelingen. Daartoe zal de SP een motie indienen. Tot slot, voorzitter, wil ik met een hartenkreet uit onze volksbuurten afsluiten. “Niet opstapelen, maar afstapelen” staat er op de posters in de Hoofdstraat in Hoensbroek, maar ook in Schandelen in de vruchtenwijk tussen de Meezenbroekerweg en de Oude Kerkstraat en in de Weggebekker zijn zulke geluiden te horen. Kwetsbare buurten die de meeste kwetsbare maatschappelijke voorzieningen en een grote hoeveelheid beschermd wonen op hun smalle schouders dragen. Omgekeerde solidariteit, omdat de grond er toevallig goedkoop is of de panden leeg staan. Het college zegde toe te zullen afstapelen, maar hoeveel is er eigenlijk al afgestapeld in de Hoofdstraat, in GMS of Weggebekker? Welke concrete plannen heeft het college om de nood van buurt en buurtbewoners te verlichten en hen op afzienbare termijn perspectief te bieden? Wie pakt hierin de lead? Laten we werk maken van onze goede intenties, onze woorden omzetten in daden, laten we doen wat we zeggen om verandering te bewerkstelligen zoals we dat al zo vaak deden. Tot zover.

De voorzitter Dank u wel en keurig binnen de tien minuten. Ik zie in ieder geval meneer De Groot die een vraag wil hebben. Meneer De Groot, gaat uw gang. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Ik hoor de heer Reijnders terecht een pleidooi houden voor de nood in Heerlen Noord. Ik denk dat we dit in deze raad allemaal onderschrijven, maar een vraag die ik aan de heer Reijnders heb, is dat met de insteek van die betere verdeling, of hij het ermee eens is dat dit niet mag leiden tot een verplaatsing van de problematieken naar de wijken die op dit moment niet gebukt gaan onder die zware problematiek. Zou u eens daarop willen reageren? De voorzitter Meneer Reijnders. De heer Reijnders, SP

Pagina 6 van 195

Daar ben ik het zeer mee eens. Ik bedoel, we zijn volgens mij ook met een Nationaal Programma begonnen om de problemen aan te pakken en niet om ze door te schuiven. Dat is nadrukkelijk niet de bedoeling, dus in alle eerlijkheid kan ik het eens zijn met uw stelling, maar ik zie ook niet zo het risico dat als wij investeren in die wijken waar het heel zwaar is, als wij daar de omstandigheden verbeteren, dat ertoe zal leiden dat er ergens anders een wijk achteruit gaat hollen. Laten we dat vooral monitoren met elkaar, maar ik zie dat risico niet per se als een groot risico. De voorzitter Dank u wel. Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, dank u wel. De heer Reijnders heeft namens de SP verteld over het nieuws rondom de Universiteit Maastricht. Nu weet ik niet of hij op een andere manier aan dat nieuws geraakt is dan ik. Ik zag het toevallig op heerlen.nl staan. Als dat enkel op heerlen.nl staat, vindt u dan niet dat het een goede zaak is als wij over dergelijke dingen tijdig en goed geïnformeerd moeten worden en niet constant de krant of heerlen.nl in de gaten moeten houden? Hoe denkt u daarover? De heer Reijnders, SP Ik vond in de loop van de ochtend een mailtje in mijn mailbox. Ik ga ervan uit dat andere raadsleden die ook hebben ontvangen, dus in die zin lijkt me de vraag dan ook niet relevant. De voorzitter Dat was hem? Dank u wel, meneer Reijnders.

Dan ga ik door naar de heer De Groot van de OPH. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Voorzitter, collega’s en inwoners, ik ga bijna niets zeggen over het ziekenhuis. Dat heeft mijn voorganger net uitgebreid gedaan. Wat ik wel wil doen, is iedereen in deze raad en ook het college danken voor de steun die we samen oppakken voor het behoud van het volwaardig ziekenhuis. Ik denk dat we elkaar daar in de toekomst nog in zullen vinden. Primair de basis op orde. Dat zijn dikwijls gelezen en uitgesproken woorden uit de koker van het college van Heerlen. Echter, over de inhoud van wat basis is, verschilt de OPH van mening met dit college. Het verschil is simpel. De coalitie kiest primair voor stenen en cultuur. De OPH kiest voor mensen en wijken. De voorzitter Kunt u uw microfoon iets dichterbij u houden, want ik zie dat iemand het niet goed hoort. Dank u, sorry. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Eerst de basis op orde betekent voor ons: leefbaarheid, veiligheid, sociale cohesie mede door een bloeiend verenigingsleven en een fatsoenlijk en robuust ouderenbeleid. Als we die prioriteiten niet waarmaken, zijn alle mooie plannen eromheen decorstukken. Vandaag vraag ik om keuzes die houdbaar zijn - maatschappelijk en financieel. Sinds 2024 is 40 procent gekort op het Buurtgericht Werk. Dat heet dan efficiënter, maar in de praktijk breekt het de ruggengraat van onze wijken.

Vrijwilligers en buurtteams hebben

Pagina 7 van 195

jarenlang netwerken opgebouwd. Door deze korting vallen initiatieven stil, haken vrijwilligers af en neemt het onveiligheidsgevoel toe. Dat is de realiteit op straat, de dagelijkse praktijk voor bewoners. Wilt u nu echt bezuinigen op het aantal buurtinitiatieven, de bijdrage aan de buurtorganisaties en minder ambtelijke steun? Wat ons betreft gebeurt dat niet. Daarom wil de OPH dat het college de verdere korting op Buurtgericht Werk schrapt en het budget ten minste terugbrengt naar het niveau van 2025. Wij doen dat dat door middel van het indienen van een amendement. Dan het integraal ouderenbeleid of beter gezegd: wat daar nog van over is. Het onlangs met veel bombarie gepresenteerde Heerlens Ouderenakkoord 2025-2030 is een zoveelste visiedocument, maar visie zonder uitvoering is uitstel. Een gratis bibliotheekpas of eenmaal per jaar naar het museum is aardig, maar het is geen antwoord op de volgende kernvragen: zijn er voldoende passende woningen in de eigen wijk? Wordt eenzaamheid merkbaar bestreden? Is er iemand die luistert en handelt? De OPH vraagt het college dan ook om uitvoering te geven aan het opstellen van een uitvoeringsagenda met drie concrete onderdelen. Eén: een ouderenmonitor op wijkniveau met indicatoren voor wonen, zorg en participatie, halfjaarlijks openbaar.

Twee: ouderenconsulenten -minimaal één per wijkcluster - die actief behoeften ophalen en elk halfjaar daarover zakelijk rapporteren. Drie: een doorstromingsmonitor in de woningmarkt. Zet om te beginnen de Marechausseekazerne in Welten, de Tarcisiusschool in Bekkerveld en het LOMA-huis in Hoensbroek om in concrete projecten met start- en opleverdata. Dat levert passende woningen voor ouderen en vrijgekomen gezinswoningen voor jonge gezinnen op. Voorzitter, dit is geen wenslijst. Dit is uitvoerbaar als je wilt. Dan de financiën. De context kennen we: een geopolitiek onrustig landschap. Een opgeschoven, maar niet geschrapt ravijnjaar. Torenhoge ambities voor Heerlen. Juist dan stuur je strak. Uit recente cijfers van het BDO blijkt dat Heerlen een schuld heeft per inwoner van 5800 euro. Ter vergelijking, dat is in Nederland gemiddeld 2000 euro. Daar kunnen bruto/netto verschillen in zitten, maar we mogen gerust concluderen dat dit twee à drie keer zo hoog is. Deze begroting presenteert voor 2026 een miniem plusje dat vooral ontstaat door onttrekkingen aan de reserves. In 2028 doemt alweer een tekort op door het uitgestelde ravijnjaar. Voorzitter, dat is geen structurele sluiting van een begroting; dat is tijd kopen. Tijd die je alleen nuttig gebruikt als je nu kiest voor financiële hygiëne.

Wat de OPH betreft: voer per direct een investeringspauze in voor projecten zonder sluitende businesscase. Uitzonderingen alleen voor veiligheid, onderhoud en wettelijke taken. Daarmee laten we de algemene reserve echt groeien en creëren we weer wat meer financiële ademruimte. Dus geen nieuwe nice-to-haves zolang de financiële weerbaarheid niet op orde is. Over cultuur is de OPH helder. We zijn trots op Cultura Nova, ons carnaval, de IBE en het Parkstad Limburg Theater. Hun uitstraling is van grote waarde. Meer cultuur naar de wijken? Doen! Tegelijkertijd zijn de verhoudingen scheef. Het CBS leert het volgende. Het landelijk gemiddelde qua cultuurbijdrage per inwoner bedraagt 127 euro. Ter vergelijking, in Tilburg, een stad die vaak met Heerlen wordt vergeleken, is dat 156 euro. In Amsterdam – dan mogen we gerust zeggen: cultuurhoofdstad nummer één is dat bedrag 247 euro. In Heerlen is dat bedrag 293 euro. Op één na zijn wij koploper in Nederland! Eén van de weinige lijstjes waarin we van de 243 gemeentes die ons land telt, bovenaan staan. Voorzitter, het is tijd voor reflectie. In stormweer breng je het zeil naar proportie. Wij stellen daarom voor om terug te gaan naar een cultuurbijdrage van plusminus 245 euro per inwoner— vijftig euro minder.

Hiermee blijven we nog altijd in de top 10 van grootste cultuurinvesteerders in Nederland, maar dat levert een structurele jaarlijkse besparing op van ongeveer 4,4 miljoen. Daarmee maken we het buurtwerk weer gezond, zetten we de ouderenmonitor en consulenten neer en houden we lucht voor veiligheid. We bezuinigen niet

Pagina 8 van 195

op impact. We temporiseren nieuwe stenen en stoppen met megaprojecten zonder sluitende exploitatie. Koesteren wat werkt, remmen wat niet is onderbouwd. Veiligheid dan. Zichtbaarheid en voorspelbaarheid helpen bezorgde bewoners het meest. Wat ons betreft ligt er op 1 juli 2026 een plan. Wij noemen dat elke wijk een BOA: een vast aanspreekpunt per wijk, gefaseerd ingevoerd. Niet anoniem rondzwerven verdeeld over verschillende wijken, maar herkenbaar, aanspreekbaar en vooral dichtbij. Een motie hiervoor zullen wij indienen. In de winkelstraten van het centrum hanteren we één duidelijke regel: winkels open, fietsers lopen. Ik heb dat gepikt uit Kerkrade, beste mensen. Daar zie je het namelijk geverfd staan op de drukste winkelstraat in Kerkrade. Duidelijk voor fietsers, voetgangers en handhavers. In de aanloopstraten naar het centrum gaat de snelheid wat ons betreft naar 30 kilometer per uur met een concreet handhavingsplan samen met de politie. En ja, de indicator onveiligheidsgevoel komt terug in het begrotingsboek. Dat zit er nu niet in. Als je zegt dat je veiligheid serieus neemt, meet je ook dit voor bewoners belangrijke gegeven. Tot slot, de portemonnee van onze inwoners. In deze begroting staan voorstellen voor het verhogen van de gemeentelijke belastingen rondom afvalstoffenheffing, OZB en riool. Deze lopen van 2 tot 7 procent.

Ons principe is eenvoudig: verhoog in 2026 dit tot maximaal de inflatiecorrectie. Hiervoor vinden we voldoende dekking binnen het overschot gemeentefonds en/of de besparing op cultuur. Gebeurt dit niet, laat dan bij de voorjaarsnota twee heldere rekenvoorbeelden zien met verschillende WOZ-waarden en maak zichtbaar wat een huishouden bovenop inflatie extra betaalt. Transparant en eerlijk naar onze Heerlenaren. Voorzitter, zo legt de OPH het neer: we herstellen het buurtwerk, we maken van het ouderenbeleid echte uitvoering, we bewaken de financiën met een investeringspauze, we houden cultuur sterk, maar proportioneel, we maken veiligheid zichtbaar in elke wijk en we bewaken de lasten van inwoners met een helder plafond. Dat is temporiseren waar het moet, herprioriteren waar het kan en pauzeren als het risico te groot is. Zo blijven we weg van een mogelijke curatelestelling door de provincie middels artikel 12. Eerst financiële hygiëne, daarna de vlag uit. Collega’s, dit is geen verhaal van tegenhouden. Dit is kiezen voor de kern die een stad draagt: de mensen die er wonen, de wijken waar ze leven en de veiligheid die ze verdienen. Zet de koers bij. Dat is wat wij bij het college oproepen. Maak het uitvoerbaar, meetbaar en betaalbaar. Dan kunnen we met recht zeggen: de basis is op orde. Dank u wel. De voorzitter Kijk eens.

De wekker ging ook al af hoorde ik hiernaast, dus dat is wel heel mooi. Precies op tijd. Ik zie vragen bij mevrouw Heine, meneer Reijnders en meneer Jacobs. Mevrouw Heine. Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA Dank u, voorzitter. Ik heb een vraag aan meneer De Groot over het ouderenbeleid. Er is in deze periode meer geïnvesteerd dan ooit tevoren: 7 ton en volgend jaar weer. Wat vindt u ervan? De volgende vraag: u wilt gaan bezuinigen op cultuur. Wat gaat het betekenen voor onze verenigingen als u hierop gaat bezuinigen? Het is eigenlijk het cement van onze buurten en wijken. Dat zijn de vragen. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Ten aanzien van die 7 ton: ik heb het over het integraal ouderenbeleid. Ik weet natuurlijk ook dat heel veel zorg en input rondom ouderen verdeeld is over de verschillende portefeuilles, maar het gaat met name over de integraliteit en het volgen van. Daar is een budget voor

Pagina 9 van 195

opgenomen wat ook weer iets minder is dan verleden jaar. Het is alleen erg karig, maar mijn kritiek gaat met name uit naar het visiestuk. Dat is prima. Er staan helemaal geen verkeerde dingen in. Dat zou je bij elke gemeente kunnen neerleggen, maar het gaat vooral om de uitvoering. Welke dingen doe je dan? Welke doelen stel je? Welke KPI’s koppel je daaraan? Hoe monitor je ook het effect daarvan? Daar moet op geïnvesteerd worden. Dat zie ik in de begroting niet terug. Ten aanzien van cultuur, daar was uw vraag hoe zich dat verhoudt ten opzichte van de verenigingen. In het begin van mijn betoog heb ik al gepleit voor een bloeiend verenigingsleven. Dat mag natuurlijk nooit ten koste gaan van verenigingen. Verenigingen zijn – dat zegt u terecht – smeermiddel in de buurten en in de wijken. Als we daarop gaan korten, waar blijven we dan voor wat betreft de sociale cohesie? Maar cultuur is een groot en veelomvattend begrip. Ik ga ook niet aangeven waar het college dan precies dat geld op moeten halen. Dat laat ik ook aan het college over. De voorzitter Nog een aanvullende vraag daarop. Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA Dat vind ik dan een gemakkelijk antwoord. Waar wil je dan op gaan bezuinigen? Dat is nou net wat wij willen weten. Waar wilt u dan op cultuur gaan bezuinigen? Want dat is net belangrijk voor iedereen.

De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Het antwoord wat ik geef is dat ik dat de opdracht vindt die wij meegeven aan het college om te gaan kijken waar we dan datgene wat wij zeggen over die 4,4 miljoen – dat is het namelijk in totaliteit – weg moeten halen. Dat zie je ook in andere bezuinigingsvoorstellen. Er staat ook niet op elk begrotingsonderdeel precies waar je die bezuinigingen dan moet gaan halen. Bijvoorbeeld in Buurtgericht Werk, waar ga je die korting dan weghalen? De voorzitter Meneer Reijnders. De heer Reijnders, SP Dank u, voorzitter. Ik hoor de heer De Groot namens de OPH zeggen: wij bezuinigen niet op impact. Ik hoor hem tegelijk zeggen: één zesde van de cultuurbegroting bezuinigen. Dat is nogal wat, namelijk 4,4 miljoen. Ik ben het ook zeer met mevrouw Heine eens dat ik echt wel zou willen weten welke bibliotheek u dan gaat sluiten. Gaan de senioren geen gratis pas meer hebben? Want cultuur is meer dan alleen het theater. Cultuur is ook de carnavalsverenigingen. Dus als u een dermate grote hap uit die cultuurbegroting wil halen, dan zou ik echt willen weten welk poppodium, welke bibliotheek of wie hiervoor de prijs gaat betalen. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Om even in te steken: nogmaals, ik kan hetzelfde antwoord geven als aan mevrouw Heine, maar dat is natuurlijk ook een beetje flauw.

Als je het bijvoorbeeld hebt over de gratis bibliotheekpas, dan zou ik wel eens willen weten – die is nu namelijk voor iedereen gratis – hoeveel mensen al een bibliotheekpas hadden die gewoon betaald hebben en die dat ook zouden kunnen betalen en hoeveel daarvan nu er nieuw bij zijn gekomen doordat die gratis is. Daar geef ik maar een voorbeeld van, want nu krijgt iedereen gratis die bibliotheekpas. Ik heb net een aantal voorbeelden genoemd waarvan ik zeg: die grote culturele evenementen waar

Pagina 10 van 195

we trots op moeten zijn. Met betrekking tot ons carnaval is dat fantastisch. Daar hebben zo veel mensen zo veel plezier aan, maar ook een IBE met een internationale uitstraling. Een Cultura Nova festival. Het Parkstad Limburg theater. Maar ook binnen dat soort evenementen en binnen dat soort culturele instanties zou je ook wel eens kritisch kunnen kijken of je daar hier en daar wat efficiënter met de centen zou kunnen omgaan. Zo moet je, denk ik, door dat hele culturele landschap gaan om te kijken waar we dan dat geld weghalen. De voorzitter Dank u wel. Meneer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Dank u wel, voorzitter. Ik moet een vraag stellen, dus dat doe ik in een vraagvorm. Dan vraag ik de OPH of ik ze mag complimenteren met dit realistische verhaal wat u net verteld heeft. Hulde daarvoor. De voorzitter Ik denk dat dat mag. Meneer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Voorzitter, meneer De Groot begon z’n betoog met dat het college graag speelt met cultuur. Ik zou eigenlijk aan hem willen vragen of hij een voorbeeld kan geven op welke wijze dit college speelt met de cultuur en dat in reflectie op zijn verhaal. De voorzitter Dank u wel. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Ik moet u toch – sorry dat ik het zeg, meneer Van den Berg – even wat voorlezen.

“De coalitie kiest primair voor stenen en cultuur.” Dat is wat ik gezegd heb, dus niet dat er gespeeld wordt met cultuur. Ik weet niet of u uw vraag dan wil herformuleren. De heer Van den Berg, VVD Nee, dan heb ik het niet goed gehoord. Ik ga ook voor zo’n dingetje. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Prima. De voorzitter Nu even een reclameblokje voor Schoonenberg Horen. Sorry. Ik zie meneer Janssen. Hij wilde ook nog wat vragen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter. Ik heb een aantal vragen. Ik hoor de heer De Groot van de OPH zeggen: we willen een directe investeringspauze, behalve als het om het thema veiligheid en ouderenbeleid gaat. Dit is nogal wat, want op het moment dat we bijvoorbeeld concreet kunnen worden richting die onderwijsinstellingen of de middelbare scholen en het college komt daar met een goed voorstel, dan zou het toch heel vreemd zijn als we dat soort voorstellen niet op hun merites gaan behandelen, simpelweg omdat het niet over veiligheid of over ouderen gaat. Dus misschien dat de heer De Groot daarop kan reageren. Dan stel ik gelijk

Pagina 11 van 195

mijn vervolgvragen erachteraan. U zegt: in elke wijk willen wij graag een boa en dat we het gevoel van veiligheid belangrijk vinden. Dat kunnen we ergens wel begrijpen, maar vervolgens zegt u ook: we willen niet dat die boa’s anoniem rondzwerven in de wijk. Ik vroeg mij eigenlijk af: we hebben het pas drie keer over toezicht en handhaving gehad. We hebben een aantal toezeggingen gekregen over hoe we daar de komende periode als raad nog verder op voort kunnen borduren. U geeft eigenlijk ook al aan wat u wil. Lijkt het u dan niet verstandig om eerst het gesprek aan te gaan met in mijn ogen de boa’s die zeker niet alleen maar in de wijk rondzwerven voordat we tot conclusies gaan komen wat er nodig is? Dat is mijn tweede vraag. Het derde is inderdaad het besparen op cultuur. Ergens kan ik dat vergelijk wel volgen, maar denkt u niet dat het ontzettend zonde zou zijn in een stad waar nog heel veel jongeren en jeugd moeite hebben met lezen en schrijven? Ook die middelen die daarvoor geïnvesteerd worden mag daarvan niet ten koste gaan. Nog los van carnaval en al die andere dingen die we belangrijk vinden, zou u daar wat explicieter en preciezer willen zijn waar die middelen vandaan moeten komen? De voorzitter Dank u wel, maar graag de volgende vragen kort en zakelijk proberen mensen. Anders wordt het nog betogen en dan wordt het nog heel erg laat. Meneer De Groot.

De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Ik zal ze proberen allemaal te beantwoorden en anders helpt meneer Janssen me wel, denk ik. Ten aanzien van wat u noemt uit mijn betoog: meneer Janssen, ik heb aangegeven dat uitzonderingen alleen voor veiligheid, onderhoud en wettelijke taken zijn. Ik heb het niet gehad over ouderenbeleid. Dat zijn natuurlijk basiszaken die per definitie elke stad nodig heeft. Daar moet je ook uitzonderingen voor kunnen maken. Alleen tegelijkertijd heb ik daarvoor ook gezegd: wat ons betreft een investeringspauze voor projecten zonder sluitende business case. Dat wil dus niet zeggen dat wij de tent helemaal sluiten voor initiatieven. Dat is één. De andere vraag had betrekking op de boa’s. Ik en ook mijn fractiegenoten praten regelmatig met ook boa’s in wijken. Op dit moment zijn boa’s natuurlijk gekoppeld aan wijken, alleen door de beperkte capaciteit moeten ze hun tijd verdelen over verschillende wijken. Betekent dat dat de zichtbaarheid niet groot genoeg is? Het is veel prettiger voor mensen in een eigen wijk zoals je vroeger ook een wijkagent had, dat ze herkenbaar regelmatig dat blauw op straat zien. Dat is dan dichtbij, zodat ze ook het gesprek kunnen aangaan. Dat kan heel breed zijn. Dat kan ook gaan over vuilniszakken of rotzooi wat op straat gedumpt is of whatever. Die mensen moeten aanspreekbaar zijn.

Dat is het pleidooi om ervoor te kiezen om in ieder geval die kwantiteit uit te breiden of de kwaliteit van boa’s. Ook daar moet voldoende aandacht voor zijn. Laat dat duidelijk zijn, maar laat ook zien aan mensen dat die ordebewakers er zijn en dat ze zichtbaar zijn. Mag ik de laatste vraag nog even doen? De voorzitter Ja. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Het ging over cultuur. Ik ben even kwijt wat u precies vroeg. Het ging over cultuur. Dat weet ik wel. De voorzitter Kunt u het concreet even herhalen?

Pagina 12 van 195

De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Eigenlijk komt het erop neer: ergens kan ik uw oproep wel volgen, maar ben dan veel explicieter in waar dat dan binnen die cultuurbegroting vandaan moet komen, want anders kunnen we er totaal geen afweging in maken in wat u eigenlijk aan ons vraagt. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dit is de derde keer dat die vraag gesteld wordt. Ik heb daar net ook wel een antwoord op gegeven, maar u had het ook over lezen en schrijven. Lezen en schrijven vind ik een basisingrediënt voor inwoners in onze stad en in elke stad. Je moet je afvragen: valt datgene wat je daarin investeert onder de paraplu cultuur? Ik weet het niet. Dat is discutabel. Maar laten we eerlijk zijn – dan zitten we op één lijn – dat dat absoluut noodzakelijk is. De voorzitter Dank u wel. Ik ga naar mevrouw Heine van het CDA. Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA Dank u, voorzitter. Het CDA Heerlen zet de buurten op één. Iedereen in onze stad verdient een buurt waar het fijn wonen is. Leefbare buurten met het liefst een sterke gemeenschap. De afgelopen jaren hebben wij flink geïnvesteerd in zaken als meer groen en onderhoud, het stimuleren van meer gemeenschapszin, maar ook meer veiligheid.

Van investeren in Hoensbroek Centrum, tot rigoureuze vergroening, meer boa’s, de kraan dichtdraaien als het gaat om ongewenste woonontwikkelingen, het afstapelen van zorgpanden in gebieden waar de concentratie te hoog is, tot meer inspraak en betrokkenheid van onze inwoners. Dat helpt, maar we constateren ook dat wij er nog lang niet zijn. Vorig jaar spraken wij over Jan van de Bokstraat. Hij woont daar al meer dan 40 jaar. Zijn buurt gaat hem erg aan het hart. In die 40 jaar heeft hij de leefbaarheid in het gedeelte van zijn straat hard achteruit zien gaan. Vroeger een straat met veel bedrijvigheid, waar nu op te veel plekken kamerverhuur voor in de plaats gekomen is. Die kamerverhuur brengt niet veel goeds. Vervuiling, verloedering en overlast. Dag en nacht. Jan meldde met regelmaat, maar zonder zichtbaar resultaat. Dat tast het vertrouwen in onze gemeente aan. Jan is een voorbeeld zoals je die op heel veel plekken in onze stad tegenkomt. Van de Hoofdstraat in Hoensbroek tot de Heerlerbaan. Overal straten met voormalige bedrijvigheid, nu ingevuld op een manier die afbreuk doet aan de buurt.

Deze raad heeft de afgelopen tijd heel wat goede raadsvoorstellen aangenomen om deze problemen aan banden te leggen, maar hoe laten wij de inwoners in onze stad zien dat er echt iets wordt gedaan met hun klachten en hun eigen leefomgeving erop vooruitgaat? Daar zit de kern om weer echt te kunnen bouwen aan vertrouwen! Juist daarom moeten wij onze inwoners laten zien dat het ons menens is. Meer zichtbare inzet op bestaande overlastpanden, zodat pandeigenaren de hete adem in hun nek voelen. Zodat inwoners met eigen ogen kunnen zien dat hun betrokkenheid ertoe doet. Wat ons betreft mag dat beginnen met minder parkeerboetes uitschrijven en meer posten voor bekende overlastplekken. Vorig jaar tijdens de algemene beschouwingen hebben wij een motie ingediend die aangenomen om is. Dat ging om te komen tot een actieplan waarmee de aanpak en controle van bestaande overlastpanden maximaal wordt geïntensiveerd, overal in onze stad. In het kader hiervan alle registers open te trekken en alle mogelijkheden te onderzoeken. Hierin ook de mogelijkheid tot herprioritering van taken bij handhaving evenals de mogelijkheid tot regionale samenwerking op dit vlak te onderzoeken. Dit actieplan uiterlijk

Pagina 13 van 195

in het tweede kwartaal van 2025 af te ronden en de raad hierover te informeren. Voorzitter, het is inmiddels het vierde kwartaal van 2025. Waar blijft het actieplan? Investeren in veiligheid draagt bij aan sterkere buurten. Hopelijk brengt een nieuwe regering verandering in onze politiecapaciteit. Wij kiezen ervoor om daar niet op te wachten en verder te blijven investeren in het deel van veiligheid waar wij grip op hebben. Onze boa-organisatie is de afgelopen jaren ook verder gegroeid. Maar hebben wij er nu genoeg? De burgemeester zegt van wel. Op basis van de problemen in onze stad denkt het CDA Heerlen van niet. 45 boa’s verdeeld over zeven dagen en verschillende diensten. Reken maar uit. De komende jaren staat wat ons betreft de doorontwikkeling van de boa-organisatie centraal. Meer boa’s, meer bevoegdheden en nog meer kwaliteit, maar ook nog meer aanwezigheid in onze buurten en wijken op bijvoorbeeld de aanpak van overlastpanden. Wij denken dat wij minimaal moeten uitgroeien tot 100 boa’s, maar willen graag van het college horen hoe zij daarover denken. Bent u bereid om onderzoek te doen naar deze doorontwikkeling en ons verschillende scenario’s voor te leggen? Dan, voorzitter, willen wij in eerste termijn ook stilstaan bij het volgende. Heel veel mensen willen ook op hun oude dag in hun buurt of wijk kunnen blijven wonen.

Een buurt wordt sterker als die mogelijkheid er is. Helaas kan dat nog te vaak niet. Daarom dat wij ons ook hebben ingezet voor de komst van het zorgbuurthuis. Een fijne plek waar mensen met de juiste ondersteuning en in hun vertrouwde omgeving oud kunnen worden. Wij zijn dan ook verheugd dat nu het eerste zorgbuurthuis in Meezenbroek wordt gerealiseerd. Maar voorzitter, dat is pas het begin. Elke buurt verdient wat ons betreft zo’n zorgbuurthuis. Daarom dat wij het college op pad willen sturen om hier actief mee aan de slag te gaan en dit in elk van onze buurten mogelijk te maken. Hiertoe dienen wij een motie in. Voorzitter, dan nog dit. Een betrouwbare overheid. De kern van wat wij hier doen is dat wij dienstbaar zijn aan de inwoners in onze stad. Wij zijn er voor hen. Daarbij hoort ook uitstekende dienstverlening en communicatie. Allereerst de dienstverlening. In het coalitieakkoord is opgenomen dat wij bij wijze van experiment op zaterdag onze publieksbalies openen. Vorig jaar hebben wij het daarover gehad en ook dit jaar komen wij tot de conclusie dat deze afspraak nog altijd niet is nagekomen. Sterker nog, kregen wij vanochtend een memo van het college waaruit eigenlijk bleek dat het niet lag aan haar ambitie om dit te doen, maar dat er onvoldoende werknemers gevonden konden worden die hieraan mee wilden werken.

Voorzitter, met wie maken wij hier afspraken? Met het college, toch? Of geeft u de ambtenaren de schuld dat dit niet lukt? Het college levert niet op dit punt. Hoe gaat u ervoor zorgen dat u onze afspraken nakomt? Dan voorzitter, weet u dat wij voorstander zijn van de terugkeer van de stadsdeelwinkels in de verschillende stadsdelen. Een hele concrete afspraak die wij hebben gemaakt staat in het coalitieakkoord op pagina 32, namelijk dat dienstverlening zo dicht mogelijk bij de mensen in de stadsdelen moet plaatsvinden en ook persoonlijk moet zijn. Hiertoe zou een onderzoek worden gestart. Ook hier hebben wij het vorig jaar over gehad. Hoe staat het met dit onderzoek? Wat zijn de resultaten? Tenslotte voorzitter, communicatie. Nog veel te vaak schort het aan fatsoenlijke communicatie vanuit de gemeente richting de inwoners. Vaak verschuilt men zich achter juridische argumenten, brieven, e-mails, wordt er niet teruggebeld, wordt er niet uitgelegd waarom iets wel of niet wordt gedaan en schijnen er mailadressen binnen de gemeente te zijn waar als je geen reactie op wilt, vooral naartoe moet mailen. Wij twijfelen niet aan alle goede bedoelingen, maar de manier van communiceren doet te vaak afbreuk aan het vertrouwen dat inwoners krijgen. Desondanks is het lastig om er een vinger achter te krijgen hoe slecht of hoe goed het met onze communicatie op deze punten gesteld is.

Dat is de eerste stap in een verdere verbetering. Is het college bereid om een nulmeting uit te laten voeren als het om

Pagina 14 van 195

onze communicatie gaat en vanaf daar de raad voor te leggen hoe wij de communicatie richting onze burgers kunnen verbeteren? Dan hebben wij nog een vraag over het gemeenschapshuis in Welten. Wij hebben vanmorgen artikel 33 vragen ingediend over het gemeenschapshuis in Welten, omdat daar te weinig geld is. Het gemeenschapshuis in Welten ligt in een goede buurt en niet in een Heerlen Noordbuurt. Wij vinden dat het daar ook heel belangrijk is dat daar een gemeenschapshuis blijft en dat de gemeente daar z’n eigen verantwoordelijkheid in neemt. Voorzitter, wij sluiten af onder dankzegging aan de griffie, de bodes en het ambtelijk apparaat voor al hun ondersteuning het hele jaar. Dank jullie wel allemaal. De voorzitter Dank u wel. Zijn er vragen aan mevrouw Heine? Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA Ik wilde weer gaan. De voorzitter U bent in alles snel en dat is hier ook. Ik zag meneer Leers als eerste zijn vinger opsteken. Gaat uw gang, meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, mevrouw Heine had het over een goede buurt en niet een Heerlen Noord-buurt. Wat bedoelt u daar precies mee? Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA We hebben het hier in Heerlen de laatste tijd allemaal over slechte buurten met verloedering en dat de goede buurten ook goed moeten blijven.

Daar had meneer De Groot het eigenlijk ook over, dus vinden wij dat in die goede buurten ook vooral gekeken moet worden en extra geld naartoe moet voor een gemeenschapshuis. De heer Leers, Hart-Leers Kent onze stad niet heel veel goede buurten en wijken? Zijn er niet door de hele stad uitdagingen waaraan gewerkt moet worden? Dat geldt voor Welten net zo goed als voor delen van Heerlen Noord. Bent u dat met mij eens of niet? Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA Ja. De voorzitter Dank u wel. Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Ik hoor in het betoog van mevrouw Heine met veel aandacht voor veiligheid. Dat onderschrijven wij natuurlijk. Ook rondom dienstverlening en communicatie waren het terechte opmerkingen. Daar heb ik ook geen vraag over, maar wat ik een beetje mis in het betoog – misschien kan mevrouw Heine daar even op reflecteren – is dat wij hier een begrotingsboek hebben voor 2026. Daarin staat wat het college de komende jaren wil gaan doen en hoe ze dan ook de beschikbare budgetten daarover willen verdelen. Heeft u nog ten aanzien van met name die financiële verdeling kritische punten op waarvan u zegt: vanuit

Pagina 15 van 195

mijn rol als raadslid en toezichthoudend orgaan op het college hebben wij toch wel een aantal zaken waar wij vraagtekens bij stellen? Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA Wat ons betreft meer naar veiligheid, maar we vinden dat het college daar eerst moet gaan uitzoeken of dat kan, want we willen meer veiligheid, maar op bepaalde andere dingen willen we ook niet bezuinigen, dus dat moet goed uitgezocht worden. Veiligheid is wat ons betreft de eerste prioriteit. De voorzitter Dank u wel. Meneer Reijnders. De heer Reijnders, SP Dank u wel, voorzitter. Ik hoor mevrouw Heine ook aandacht vragen voor het afstapelen in het voorbeeld van de Hoofdstraat als ik me niet vergis. Hoe kijkt mevrouw Heine daarnaar? Vinden we dat we daar al voldoende mee aan de slag zijn of wordt het tijd dat we daar een start mee maken? Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA Nee, dat is net onze vraag. Die aanpak moet er gewoon komen. Die was vorig jaar beloofd en die is er gewoon nog niet. Daar wachten we op. De voorzitter Dank u wel. Aanvullend. De heer Reijnders, SP Ik las vanochtend in de Limburger over Aristacura. Die mogen nu tijdelijk geen mensen plaatsen in een begeleid wonen-concept. Volgens mij ligt daar wellicht ook een kans om af te stapelen. Hoe ziet mevrouw Heine dat? Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA Dat ben ik het me u eens. De voorzitter Meneer Van den Berg.

De heer Van den Berg, VVD Voorzitter, via u aan mevrouw Heine. Mevrouw Heine had het over buurthuizen. Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA Zorgbuurthuizen. De heer Van den Berg, VVD Dat zorgbuurthuizen de spil in de buurt zouden kunnen zijn. Zou mevrouw Heine kunnen vertellen hoe zij die organisatie voor ogen ziet, welke mensen daar dan zouden moeten gaan werken en wie de exploitatie dan op zich zou moeten nemen? Zou de gemeente Heerlen daar de regie in moeten nemen? Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA

Pagina 16 van 195

Niet alleen. Ook de woningverenigingen en ook bijvoorbeeld die instanties zoals Holikiday waarmee ze het nou in Meezenbroek doen. Wij zijn geloof ik in Kunrade Voerendaal geweest. Dat is een prima manier om die zorgbuurthuizen te organiseren. De voorzitter Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Hendriks van de Jongerenpartij. Die kreeg net te horen: veel plezier. Dat lukt altijd, denk ik. Toch? De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen Voorzitter, er ligt een sluitende begroting voor ons en dat is geen vanzelfsprekendheid. Daarvoor verdienen het college en alle betrokken medewerkers een groot compliment. Het uitblijven van het zogeheten ravijnjaar helpt, maar we moeten scherp blijven en bewuste keuzes blijven maken. Een begroting gaat niet alleen over cijfers, maar over visie. Over wat we met onze middelen doen en waar we als stad naartoe willen. Wij investeren wat de Jongerenpartij Heerlen betreft in het Heerlen van vandaag, morgen en de toekomst: een stad waar jongeren kansen krijgen, gezinnen zich thuis voelen en iedereen zich trots kan voelen om hier te wonen. Heerlen verandert zichtbaar in positieve zin. We zien het, we horen het en we waarderen het. Er wordt gebouwd aan de toekomst, letterlijk en figuurlijk en projecten zoals de Promenade laten zien welke richting we op gaan. Tegelijkertijd is er nog veel werk te doen, vooral in onze wijken en in het centrum.

Die verandering kost tijd en we weten dat er nog grote ontwikkelingen aankomen, maar wij zijn vastbesloten door te pakken, want Heerlen verdient dat. Iedereen die wil meedoen, jong of oud, starter of student, moet de kans krijgen om bij te dragen aan onze stad. Dat maakt Heerlen sterk met inwoners die elkaar vooruithelpen. Het beeld van Heerlen als stad van negatieve lijstjes moet dan nu ook echt verleden tijd zijn. Wij zien juist vooruitgang en potentieel. Daarom roepen wij het college op om het nieuwe kabinet aan zijn beloftes te houden en te blijven investeren in die potentie. Heerlen denkt niet meer in krimp, maar in kwalitatieve groei, in trots en in toekomst. Dat vraagt ook om een overheid die met ons meebeweegt en investeert. Tegelijkertijd realiseren we ons dat niet alles tegelijk kan en dat duidelijke keuzes nodig blijven om tot concrete resultaten te komen. Een van de grootste opgaven blijft wonen. De ambities zijn helder, maar het tempo moet omhoog. Wij pleiten voor versnelling van plannen en stevige woningbouw in alle wijken en in diverse prijsklassen, zoals vastgelegd in het Woonfundament en de woonvisie. We onderschrijven de ambities van de Woondeal en Limburg Centraal, maar zien ook grote opgaven in de stadsdelen. De komende jaren moeten duizenden woningen worden toegevoegd en er ligt een forse renovatieopgave.

Woningcorporaties hebben toegezegd alle rode labels uiterlijk binnen drie jaar aan te pakken. Daar moeten we ze aan houden. Ook particuliere woningeigenaren verdienen ondersteuning bij verduurzaming en het passend maken van hun woningen. Al deze ambities vragen ook om uitvoeringskracht. Wij willen voorkomen dat projecten vertragen door gebrek aan capaciteit, zoals we eerder hebben gezien bij bijvoorbeeld de intaketafel voor woningbouw initiatieven. Kan het college ons verzekeren dat dit nu en voor de toekomst goed is geborgd? Daarnaast vinden wij dat startersleningen beschikbaar moeten blijven en dat met Grip op Wonen en de Parkstadwet eindelijk meer regie ontstaat op wie hier komt wonen en dat we actief inzetten op het aantrekken en vasthouden van mensen die hier werken. Wonen gaat verder dan stenen. Investeren in woningen betekent investeren in buurten, veiligheid, groen en ontmoeting.

Pagina 17 van 195

Dit alles vraagt om een lange adem en diezelfde lange adem is ook nodig in Heerlen-Noord. Niet als tegenstelling tussen Noord en Zuid, maar met het besef dat de meest urgente opgaven prioriteit verdienen, zowel in middelen als in uitvoering. Heerlen-Noord is namelijk geen probleemgebied, maar een kans. Een kans om generaties vooruit te helpen en achterstanden in te halen. Mede dankzij het Nationaal Programma Heerlen Noord gaan meer kinderen naar de peuteropvang, hebben scholen verrijkte programma’s, worden woningen in Vrieheide opgeknapt en zijn honderden inwoners via de Bovengrondse Vakschool aan het werk. Dit is geen project, maar een beweging van lange adem. De basis staat en de eerste resultaten zijn zichtbaar. Nu vasthouden, versnippering voorkomen en doorgaan met bewoners en partners. Dan ons onderwijs. Onderwijs vormt de basis voor onze toekomst. Wij ondersteunen de grote investeringen van ruim 75 miljoen in de vervanging en renovatie van onze schoolgebouwen, vooral in de wijken. Scholen zoals De Schakel, De Vlieger en De Regenboog kunnen aanjagers voor wijkvernieuwing zijn. De ontwikkeling van onderwijs in het centrum en de komst van de Universiteit Maastricht naar Heerlen bieden een enorme kans. Samen met de OU, Zuyd, RWTH en Vista ontstaat een krachtige kenniscluster voor alle opleidingsniveaus.

Wij willen dat deze unieke kans om talent op te leiden en in Heerlen te houden volledig benut wordt. Daarom vragen wij hoe het college de komst van de UM dit jaar concreet gaat verankeren en hoe de raad wordt meegenomen in de voortgang van de grote onderwijshuisvestingsopgave die op ons afkomt. Ook onze economie verandert snel. Technologie, kunstmatige intelligentie en robotisering bepalen steeds meer hoe we leven en werken. Heerlen moet hierin vooruitlopen door slim te verbinden wat we hebben. De ligging in de grensregio, de kennisinstellingen en innovatieve bedrijven bieden kansen om jongeren klaar te stomen voor de banen van morgen en ondernemers te helpen groeien. Heerlen kan hierin vooroplopen door niet af te wachten, maar zelf het verschil te gaan maken. Tegelijk verdient het sociaal domein blijvende aandacht. De jeugdzorg staat onder druk. De lumpsumevaluatie laat zien dat er nog onvoldoende grip is op middelen en resultaten. Dat moet anders. Jeugdzorg is mensenwerk. Wij vragen het college om de aanbevelingen uit het rapport uit te voeren en resultaten zichtbaar te maken in deze begroting. Een ander belangrijk thema voor onze stad zijn onze verenigingen en evenementen. Heerlen leeft dankzij haar verenigingen. Sportclubs, fanfares, scoutinggroepen, buurtverenigingen en onze rijke carnavalstraditie vormen het sociale hart van onze stad.

Zij geven jongeren kansen, brengen mensen samen en versterken buurten. Via Heel Heerlen Beweegt en het Sportakkoord investeren we in jeugd, breedtesport, talentontwikkeling en gezondheid. We investeren in sportvoorzieningen zoals sportcomplex Varenbeuk en toekomstbestendige sportaccommodaties in bijvoorbeeld Heerlen Noord. Grote evenementen zoals Limburgs Mooiste, wintertijd en bijvoorbeeld Aod òp Nuj blijven we ondersteunen. Er wordt gekeken naar nieuwe initiatieven. Carnaval is geen feest, maar erfgoed, gedragen door vrijwilligers die onze stad kleur en verbinding geven. Zij verdienen onze waardering en steun. Een stad met actieve verenigingen is een sterke stad. Daarom vinden wij het belangrijk dat grote jaarlijks terugkerende evenementen, die aantoonbaar bijdragen aan de uitstraling, economie en verbinding in onze stad, toekomstzekerheid krijgen. Deze evenementen, die inmiddels deel zijn van het DNA van Heerlen, verdienen een stabiele basis. Wij stellen daarom voor dat het college onderzoekt hoe we met deze organisaties meerjarige samenwerkingsafspraken kunnen maken, inclusief een passende indexatie, zodat zij niet elk jaar opnieuw hoeven te starten aan de subsidie-tekentafel. Dat geeft rust, ruimte voor kwaliteit en zorgt dat Heerlen kan blijven bouwen aan evenementen die mensen verbinden,

Pagina 18 van 195

bezoekers trekken en onze stad op de kaart zetten. Hiervoor dienen we de motie meerjarige afspraken terugkerende evenementen in Heerlen in. Dan ten aanzien van het raadsvoorstel. U heeft in onze eerdere vragen en in ons stemgedrag kunnen zien dat wij achter de renovatie en investeringen in de Rijksmonumenten van de Royal Filmhub en het Romeins Museum staan. Ook nu wordt gevraagd om een aanvullende ophoging van het budget. Dat begrijpen wij en wij zullen dat ook steunen. Tegelijkertijd willen wij een belangrijke zorg uitspreken. Wij willen voorkomen dat er middelen worden verschoven richting het beoogde zwembad in de kerk. In uw beantwoording zien wij nog ruimte ontstaan om budgetten tussen centrumprojecten te verschuiven en dat vinden wij op dit moment niet wenselijk. Wat ons betreft is het verstandig eerst de twee projecten die nu prioriteit hebben zorgvuldig en met focus op te pakken en daarnaast de aandacht te richten op de andere grote ambities die in uitvoering zijn, zoals onderwijs naar het centrum en de woningbouwopgave. Daar komt bij dat wij als stad weer geconfronteerd zijn met oplopende en moeilijk beheersbare kosten rondom exploitatie, ondanks forse investeringen in verduurzaming.

Zo bereikte ons afgelopen week nog een noodsignaal van Sportfondsen, de beoogde uitbater van het Centrumbad, dat de energiekosten van het zwembad in Hoensbroek opnieuw tot een aanzienlijk tekort leiden van 2 ton per jaar. Dat maakt dat wij reëel moeten blijven over toekomstige risico’s. Zijn er vergelijkbare risico’s bij een zwembad in de kerk? We vragen het college daarom om een duidelijke toezegging dat er voorlopig geen verdere kosten worden gemaakt voor dit project, zodat we niet voorbij een punt komen waarop terugkeren lastig wordt, terwijl er op tal van andere terreinen ook grote investeringen nodig zijn. Er is al ruim een half miljoen aan voorbereidende kosten opgegaan. Gezien de vele opgaven in onze wijken, onze centra en onze voorzieningen lijkt het ons verstandig om de definitieve besluitvorming niet te overhaasten. Het is ook een kwestie van bestuurlijke zorgvuldigheid om dit vraagstuk eerlijk mee te geven aan de volgende bestuursperiode die hier een integrale afweging over zou kunnen maken. Dan tot slot, voorzitter, keren wij terug naar één van de belangrijkste punten in dit raadsvoorstel: Hoensbroek. Hoensbroek verdient een stevige plek in deze begroting en in onze toekomst. Het is een trotse kern met sterke verenigingen, ondernemerschap en veerkracht.

De plannen voor Hoensbroek Centrum zijn omgezet in concrete actie, ondersteund met 5 miljoen om zichtbare eerste stappen te zetten en het fundament te leggen voor nieuwe woningen, een compacter winkelgebied en verkenning van een cultureel centrum op het Gebrookerplein. Ondernemers doen mee, bewoners doen mee en de gevelsubsidie maakt straks het centrum aantrekkelijker en herkenbaarder. Ook de reuringregeling wordt structureel ingezet voor Hoensbroek, zodat lokale energie ruimte krijgt. Hoensbroek is geen bijlage bij Heerlen, het is één van de gezichten van onze stad. We bouwen door, voor een levendig centrum, nieuwe woningen en een fijne plek om te wonen. Afsluitend voorzitter, Heerlen staat er beter voor dan vaak wordt gedacht. Wij kiezen ervoor om vooruit te kijken met vertrouwen, ambitie en lef. We steunen de koers, maar blijven scherp op uitvoering, tempo en heldere keuzes. De vragen die wij indienen spreken voor zich en zijn bedoeld om deze begroting nog sterker te maken. Samen bouwen we aan een Heerlen waar iedereen kan groeien, meedoen en trots op kan zijn. Tot zo ver. De voorzitter Dank u wel. Vragen aan de heer Hendriks? Meneer Reijnders.

Pagina 19 van 195

De heer Reijnders, SP Dank u wel, voorzitter. Het is een optimistisch verhaal van de Jongerenpartij. Ik heb er eigenlijk wel van genoten. Wat je heel vaak hoort, is Heerlen Noord. We moeten het niet over Heerlen Noord hebben, want dat is allemaal zo negatief. Ik kan daar nooit zo goed bij. Ik hoor u misschien wel impliciet hetzelfde zeggen. Als je goed naar Heerlen Noord kijkt en alle initiatieven die daar nu worden gestart, worden doorontwikkeld en worden verdergezet, dan levert dat inderdaad ook heel veel positiviteit op en hele beloftevolle resultaten, of het nou over de Bovengrondse Vakschool of over sociaal veilig gaat. Dus kunt u het met mij eens zijn dat er bij Heerlen Noord ook prachtige resultaten zijn? Dus dat dit niet altijd negatief moet worden ervaren, maar dat dit juist ook veel laat zien van wat er in deze stad mogelijk is en waar keihard aan gewerkt wordt. De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen Dank u. Volgens mij was dat hetgeen wat ik letterlijk zei. Dat is wat u nu nog een keer herhaalt. Dat is hetgeen wat ik letterlijk zei, namelijk dat er juist heel veel kansen en mogelijkheden liggen en dat we nu vooral moeten doorpakken met alle hele goede resultaten die we al gehaald hebben. De voorzitter Meneer Reijnders.

De heer Reijnders, SP Tot slot, betekent dat dan ook een mentale gymnastiek voor mensen om er anders naar te kijken of moeten we dan die positieve resultaten nog meer over het voetlicht brengen? Hoe kunnen we dat andere beeld dan bestrijden? De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen Ik denk dat de mensen die het nog niet snappen wel enige mentale gymnastiek kunnen gebruiken. De voorzitter Dat plannen we in op zaterdagochtend om 9.00 uur. Dank u wel, meneer Hendriks. Dan ga ik naar de heer Hoogers van de PVV. De heer Daamen, sorry. Meneer Daamen van Partij Hoensbroeks Belang. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Dank u wel. Ik ga mijn best doen. Mijn stem kan mij verlaten, maar dan merk ik het vanzelf. Vandaag hebben we de begroting 2026 voor ons liggen. Een bijzondere begroting – de laatste van deze bestuursperiode. Voor PHB is dit de gelegenheid om even stil te staan, om terug te kijken, maar vooral ook vooruit. Wat hebben we bereikt? Waar staan we nu? Wat gaan we nog doen? Wij zijn blij dat de begroting sluitend is. Complimenten daarvoor aan het college en aan de organisatie. Maar een sluitende begroting is pas écht waardevol als mensen dat ook merken – in hun straat, in hun wijk en in hun dagelijks leven. Pas dan wordt financiële balans ook maatschappelijk voelbaar.

Daarom wil PHB blijven investeren in wat mensen dagelijks raakt: leefbaarheid, bereikbaarheid en betrokkenheid. Niet in dikke rapporten, maar in zichtbare resultaten.

Pagina 20 van 195

Voorzitter, financieel staan we voor de grote uitdagingen. De kosten voor het sociaal domein stijgen, de rente stijgt en de bouwkosten blijven hoog. En wat doet het Rijk? Het Rijk kort op het gemeentefonds – en dat voelt Heerlen direct in de portemonnee. Toch moeten we blijven investeren in onze stad. Dat het college daarvoor ruimte zoekt, verdient waardering. Maar we moeten ook eerlijk zijn: hoe structureel is dit beeld eigenlijk? Hoeveel dekking is incidenteel en wat betekent dat voor de komende jaren? Ambitie is goed, maar realisme is noodzaak. Heerlen heeft grote plannen – het Romeins Museum, het centrumplan Hoensbroek en diverse andere vastgoedtransformaties. Allemaal stuk voor stuk belangrijk. Maar plannen op papier zijn nog geen uitvoering in de praktijk. Onze vraag aan het college is: hoe bewaakt u dat de uitvoeringskracht in balans blijft met de ambities? Vertrouwen bouw je niet met plannen, maar ook met zichtbare resultaten. Voorzitter, het sociaal domein blijft het grootste en meest kwetsbare onderdeel van onze begroting. De uitgaven aan de jeugdzorg blijven grillig en tekorten verrassen ons bijna elk jaar. Hoe zorgen we voor structurele grip op zowel de kosten als de kwaliteit van zorg? We zijn blij met de extra middelen voor armoedebestrijding en schuldhulpverlening, want nog steeds hebben te veel gezinnen in Heerlen het moeilijk.