Conceptnotulen raadsvergadering d.d. 28 januari 2026 (openbare gedeelte)

Als het aan ons ligt: een koppeling met uitsluitend Heerlense culturele instellingen, ondernemers en sportactiviteiten, zodat de middelen ook weer terugvloeien naar de stad. Tegelijkertijd constateren wij dat Heerlen al beschikt over bestaande digitale middelen zoals bijvoorbeeld de ’t Heerlens Heitje-app. Wij vragen ons daarom af of het daar slim op aangesloten kan worden zonder te vervallen in een systeem met bonnetjes, want ook wij denken dat het voor veel mensen eerder drempelverhogend werkt dan dat het helpt. Het kost natuurlijk ook veel tijd om dat te controleren. Je zou zeggen: met de huidige digitale middelen zijn alternatieven mogelijk. Daarom spelen voor ons toch nog wat praktische vragen. Waarop baseert de wethouder het door haar genoemde bedrag van 300.000 euro en kan ze dat op basis van de documentatie of eerdere onderzoek overleggen met de raad, zodat er een inzicht kan komen in de kosten en we op basis daarvan afwegingen kunnen maken? Wat gebeurt er met het bedrag van 100 euro bij mensen die in het rood staan? Die verordening zegt iets over mensen in de schuldhulpsanering of bewindvoering, maar het is ons niet duidelijk of die middelen dan ook verdwijnen aan onbetaalbare rekeningen of roodstand

Pagina 58 van 64

bij mensen die niet in een traject zitten. Hoe zorgen we dat dit geld daadwerkelijk terechtkomt bij sport, cultuur en ontmoeting en dan bij voorkeur in onze eigen stad? Voorzitter, wij stemmen vandaag in, maar zien dit ook als een tussenstap. Daarom willen wij vragen of de wethouder bereid is richting de begroting van 2027 niet alleen een aangepast bedrag voor te leggen, maar ook het volgende te onderzoeken: een inzicht bieden in de effectiviteit van de huidige uitvoeringsvorm, waarbij ook duidelijk wordt waar de middelen door onze ontvangers aan besteed worden, of en hoe er alternatieve uitvoeringsvormen mogelijk zijn en welke kosten en baten, of bestaande systemen daarbij benut kunnen worden zoals zojuist gezegd met dat van ’t Heerlens Heitje en hoe de regeling toekomstbestendig kan worden ingericht. Dit tegen de achtergrond van de door u eerder gecommuniceerde verhuisbewegingen en de risico’s dat de middelen terechtkomen bij mensen zonder binding met de stad. Zou u dat inzichtelijk kunnen maken? Met dat perspectief blijft de Fit & Funregeling niet alleen goed bedoeld, maar ook zo effectief mogelijk. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Hendriks. Mevrouw Hendriks-Berg, SP Dank u wel, voorzitter. De SP is in ieder geval blij dat de Fit & Fun-regeling voor 2026 verhoogd gaat worden naar 100 euro.

De SP vindt het ook goed dat de mensen die hiervoor in aanmerking komen niet eerst hoeven te bewijzen dat ze het geld ook goed besteden door het inleveren van bonnetjes, want dan moeten de mensen het ook eerst voorschieten voordat ze het geld terugkrijgen. Als je al in aanmerking komt voor deze regeling, dan is het heel lastig om 100 euro voor te schieten. Dus daardoor zullen ook heel veel mensen hier geen gebruik van maken. De SP-fractie vindt het ook heel goed dat de Fit & Fun-regeling van 100 euro per jaar wordt meegenomen in het begrotingsproces voor 2027. Ik hoor van andere partijen dat ze het wel eens zijn met de Fit & Fun-regeling. De SP is wel heel blij mee dat het in ieder geval al voor dit jaar is, maar toch moeten de mensen met bonnetjes of kaartjes werken, zodat het ook weer in onze stad gebruikt wordt. Het is natuurlijk altijd moeilijk om te kijken waar de mensen het aan uitgeven, maar het gaat om 100 euro per jaar. Terwijl, bijvoorbeeld heel veel mensen of wij allemaal kinderbijslag krijgen. Dat is bedoeld om uit te geven aan je kinderen, maar daar heb ik nog nooit iemand over gehoord dat we daar ook bonnetjes voor moeten inleveren, zodat we duidelijk kunnen zien dat we dat ook aan onze kinderen besteden. Dus die mensen vertrouwen we wel dat ze hun kinderbijslag krijgen en ook besteden aan hun kinderen.

Deze mensen die het sowieso al heel moeilijk hebben en 100 euro per jaar krijgen, moeten met pasjes, bonnetjes en van alles gaan werken. Dat vindt de SP wel een beetje dubbel. Nog één korte vraag. Kan de wethouder toezeggen dat er ook gekeken wordt naar de mogelijkheid tot jaarlijkse indexering van de Fit & Fun-regeling? Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Meneer Nefjodov. De heer Nefjodov, GroenLinks Voorzitter, complimenten aan het college voor de vooral voortvarende uitvoering van onze eerdere motie. Dank voor deze sociale keus. Ik begrijp verder ook inderdaad dat er per 2027 te zijner tijd een structurele bekostiging zal worden gezocht, dat is allemaal prima. Aanvullend inderdaad eigenlijk in aanvulling op wat mevrouw Hendriks al zei. Ik vroeg me af of het college wellicht iets meer zou kunnen beantwoorden, maar wellicht ook zou kunnen toezeggen om bij

Pagina 59 van 64

de eerstvolgende begrotingsbehandeling de nieuwe raad te voorzien van alleen die overwegingen omtrent een structurele inflatiecorrectie. Dit in de hoop dat ons beleid niet enkel sociaal is, maar ook duurzaam sociaal blijft. Dus los van een eventuele inflatiecorrectie, zou gewoon het delen van die overwegingen wel fijn zijn. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Meneer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. D66 zal even kort zijn in deze inbreng. We hebben natuurlijk hier al uitgebreid over gesproken tijdens de algemene beschouwingen en ook in de commissie. Wat D66 betreft kunnen wij ons ook aansluiten bij de Jongerenpartij en bij de VVD dat wij vinden dat de Fit & Fun-regeling doelgerichter moet zijn. Voor nu kunnen we dit voorstel steunen. We hebben ook de motie tijdens de algemene beschouwingen gesteund, maar ook de oproep naar het college en naar de volgende periode om deze bijdrage aan mensen doelgerichter te kunnen inzetten, zodat mensen het meer gaan gebruiken om deel te nemen aan de samenleving. Het gebeurt voor een deel natuurlijk wel, maar juist om te stimuleren dat mensen gaan sporten en deelnemen aan cultuur. Een pas helpt daar zeker bij, maar we zouden graag ook die bredere discussie willen zien. De voorzitter Interruptie van de heer Nefjodov.

De heer Nefjodov, GroenLinks (interruptie) Op zich staan we daarvoor open, alleen vroeg ik me wel af hoe D66 kijkt naar de verhouding tussen enerzijds het relatieve lage bedrag van de Fit & Fun-regeling en anderzijds de mogelijk relatief hoge kosten die komen kijken bij nog meer controle. De voorzitter Meneer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Ik denk dat dit sowieso ook meegenomen moeten worden in die afwegingen. Het werd net ook al genoemd. Er zijn natuurlijk steeds meer mogelijkheden op het gebied van technologie - ik weet niet of je daar AI voor in moet gaan zetten - om die controles veel efficiënter te laten verlopen. Dus ik denk dat dit zeker ook meegenomen moet gaan worden in dat onderzoek. De voorzitter Dank u wel. Volgens mij kan ik dan naar de wethouder. Het woord is aan wethouder Vrusch. Wethouder Vrusch Dank u wel, voorzitter. Dit raadsvoorstel komt natuurlijk op basis van de motie zoals die inderdaad is voorgelegd bij de algemene beschouwingen om het nu eenmalig te verhogen en daarna te kijken hoe het structureel kan. Dat roept de motie op. Dus om meteen de vragen van GroenLinks en de SP te beantwoorden: aan de raad wordt in november voorgelegd om te kijken of het structureel gemaakt kan worden en die indexatie erbij gezet kan worden. Dat is in opdracht van de raad, dus u gaat daar dadelijk ook weer als raad over.

Dat is dan voor de afweging van de begroting in november.

Pagina 60 van 64

Ik hoor ook zeker de oproep van D66 dat we vooral gerichter moeten werken en dat we moeten zorgen dat het geld daar goed aan uitgegeven gaat worden. Dat neem ik ook mee naar de beantwoording van VVD en de Jongerenpartij van Heerlen. We willen natuurlijk dat de gelden zo veel mogelijk bij onze inwoners terechtkomen in de breedste zin van het woord bij deze regelingen. Daarin hoort ook gewoon een stukje borging van de toekomst en de evaluatie. Dat geldt voor mij niet alleen voor de Fit & Fun-regeling, maar ik vind dat dat geldt voor alle regelingen. Bereikt wat wij doen onze inwoners en komen die gelden ook zo veel mogelijk bij hen terecht? Dat zal dadelijk ook in de nieuwe periode via het armoedebeleidsplan zeker opgepakt gaan worden, omdat we daarin niet alleen de Fit & Fun-regeling willen evalueren, maar gewoon alle regelingen. De Jongerenpartij vroeg nog specifiek waarop ik het bedrag pinpointe. We hebben al eens met Parkstad een verkenning gedaan de afgelopen jaren. Kunnen we dat nu invoeren? Daar was het bedrag van Kerkrade in ieder geval al op gebaseerd. Zoiets zal het voor ons gaan kosten. Nu hebben wij een grotere gemeente, maar het zit vooral in de eenmalige aanschaf van het systeem dat die gelden dat gekost hadden. Dat is de vraag als we het hebben over het gerichter inzetten van die middelen.

Eenmalig is het een investering en aan de andere kant moet je het ook onderhouden. Het gaat dan natuurlijk ten koste van de armoedemiddelen. Dus we moeten kijken dat als we al een ander systeem hebben, hoe we dat gaan doen en hoe we dat slim aanpakken. Niet sec dat we gaan werken met armoedepassen. Wellicht kan het ook gekoppeld worden aan meer. Denk bijvoorbeeld aan cultuur, openbaar vervoer of echt iets breeds inzetbaar en dat het verdergaat dan sec het stukje armoede. Als het gaat over armoede, dan is er niemand die sec rood staat. Want ook mensen in schuldhulpverlening hebben in principe geld op de rekening. Is het heel weinig? Ja, dat klopt. Maar zij staan dan niet rood. Zij krijgen juist de hulp om de schulden af te kunnen lossen en te kijken hoe zij rondkomen. Dat volgen onze collega’s van de schuldhulpverlening heel nauw. Natuurlijk willen we dat alles bij sport, cultuur en ontmoeting terechtkomt. Inzicht in activiteiten is op dit moment lastig, omdat we ook de vrijheid geven om te zeggen: ga het daar uitgeven waar het hoort. Ik hoor de oproep in Heerlen, maar laten we het voorbeeld uit de commissie nemen. Stel, iemand gaat twee kaartjes halen om bij het Rodastadion een wedstrijd te gaan kijken, dan moeten eerst die kaartjes worden voorgeschoten. Dat is lastig als je heel weinig op de rekening hebt staan. Vervolgens moeten die bonnetjes hier weer ingediend worden.

Alleen op die manier kun je het haast traceren, tenzij je al die investeringen hebt gedaan in een uitvoeringssysteem wat dat allemaal bij zou houden. Maar dan zeg ik: laten we dat breder bekijken in de volgende periode. Niet alleen voor de Fit & Fun-regeling doe ik die oproep, maar vooral voor alle regelingen om te zorgen dat dat op de juiste manier bij onze inwoners terechtkomt. Daar sluit ik het mee af. De voorzitter Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn? Ik zie mevrouw Butink en meneer Dragstra. Mevrouw Butink. Mevrouw Butink, Jongerenpartij Heerlen Niet zozeer een tweede termijn, maar wel ter verduidelijking. U had het net over die schuldhulpverlening. Wordt dat bedrag specifiek gealloceerd zodat dat echt ter besteding is aan die Fit & Fun-regeling of wordt dat dan toch ergens geparkeerd? Even ter verduidelijking: wij zijn absoluut niet voor een armoedepas. Alleen al de naam begint te jeuken. Dat wil ik wel even verduidelijkt hebben. De voorzitter

Pagina 61 van 64

Dank u wel. Dan neem ik meneer Dragstra ook maar meteen mee. Dan kunt u het in één keer beantwoorden. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. Kort inderdaad. Heel fijn en een mooie toezegging van de wethouder om in de breedte te evalueren en te kijken: hoe kunnen we onze regelingen beter laten aansluiten bij de behoefte van onze inwoners? Dus dat is heel mooi. De voorzitter Dank u wel. Wethouder. Wethouder Vrusch Om daar meteen op aan te haken: er kan een groot verschil zijn tussen de systeem- en leefwereld van onze inwoners. Dan kunnen we het nog zo goed denken te hebben geregeld in systemen. Als het niet landt buiten of als inwoners er niet mee in aanraking komen, dan hebben we echt wel een discrepantie die we nog te overbruggen hebben. Maar dat geldt gelukkig niet alleen voor deze, maar voor heel veel gemeentes. Inderdaad, wij kunnen ons de hand schudden dat we niet aan armoedepassen gaan, maar dat we kijken: hoe kunnen we dat anders doen? Het is altijd goed om dat te bevestigen met elkaar. Het bedrag wordt niet sec gealloceerd. De meeste mensen hebben maar één rekening. Dus daar komt het dan wel bij te staan. De voorzitter Dank u wel. Is er behoefte aan stemming over dat onderwerp of kunnen we hem accorderen? Dat is het geval. Dan is deze vastgesteld. 12.

Motie 'vreemd aan de orde van de dag' PvdD/PHB/FD/GL/PvdA/CDA/SP/JPH/OPH/D66/VVD inzake 'ieder kind telt mee, stop thuiszitten in Heerlen' De voorzitter Als de andere partijen nu ook hadden getekend, dan hadden we ook dit meteen akkoord kunnen bevinden, geloof ik. Dat was wat makkelijker geweest. Maar mevrouw Géron, u licht hem toe. Eerste termijn Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dank u. Eigenlijk met zo veel mensen die mee helpen indienen hoef je niet veel te zeggen, maar ik wil toch eigenlijk wel een beetje een context scheppen of voorleggen. Ieder kind telt mee, stop thuiszitten in Heerlen. Afgelopen woensdag kwam het idee om hier een motie over te maken. Het vraagstuk van thuiszittende kinderen kwam nadrukkelijk aan de orde. Dit is geen typisch Heerlens verhaal. Overal zien we hetzelfde patroon. Ouders die vastlopen in een eindeloos kastje-muurverhaal en professionals die zich inzetten, maar gevangen zitten in onderwijs- en zorgwetgeving en uiteindelijk niemand die daadwerkelijk verantwoordelijkheid neemt. Juist nu we nieuw universitair onderwijs in onze stad met open armen verwelkomen, er veel middelen voor vrijmaken en hoog opgeven over talentenontwikkeling, mogen we deze kinderen niet in de kou laten staan. Wat zegt dit dan over onze ambities en over onze

Pagina 62 van 64

waarden? Voormalig kinderombudsman Marc Dullaert pleitte al in 2013 voor het borgen van het leerrecht. In 2016 was er het Thuiszitterspact met als doel het aantal thuiszittende kinderen drastisch te verminderen in 2020. Tien jaar later is het leerrecht nog steeds niet vanzelfsprekend en hebben we nog veel meer thuiszittende kinderen. Landelijk wordt het geschat op 17.000. Kinderen die vastlopen in het huidige onderwijs fungeren eigenlijk als kanaries in de kolenmijn. Zij zijn de zichtbare slachtoffers van een systeem dat te weinig ruimte biedt aan diversiteit en niet langer voor elk kind werkt. Deze motie vraagt misschien om moedige stappen. Misschien denken we zelfs wel dat het niet kan, maar vooral vraagt het om erkenning, samenwerking en lef. Lef om initiatieven die werken serieus te nemen. Lef om verantwoordelijkheid te pakken waar anderen die laten liggen en bovenal, lef om te kiezen voor onze kinderen. Zoals Heerlen op geheel eigen wijze Preventie met Gezag vormgeeft, kan onze stad ook hier pionier zijn met organisatorische slagkracht, bestuurlijke durf en overtuiging dat geen enkel kind mag verdwijnen tussen de systeemraderen in. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Is er nog iemand anders die behoefte heeft? Ondertekenaars mag natuurlijk ook, maar hoeft niet. Ik zag de heer Jacobs in ieder geval. Dus daar begin ik maar eens even.

De heer Jacobs, Forum voor Democratie Dank u wel, voorzitter. Ik heb dat ook al aan mevrouw Géron medegedeeld. We staan best sympathiek tegenover deze motie. Alleen wat ik niet helemaal uit die motie haal, is dat we natuurlijk al heel veel initiatieven hebben. We hebben JENS. Twee weken geleden hoorde ik iets over een citizenproject met gezinnen, maar wat gaan we nu concreet met deze motie doen? Gaan we daarmee ook zeggen … Want we hebben dus een aantal instellingen en blijkbaar werkt dit om ervoor te zorgen dat kinderen niet thuis blijven zitten. Blijkbaar werkt dat in de huidige organisaties of de projecten die we hebben niet. Gaan we die dan ook eens onder de loep nemen om te kijken: waar stagneert het? Waar lukt het niet? Wat kan dit initiatief dan wel bijdragen? Is dat de bedoeling van de motie? De voorzitter Dat is een vraag aan de indiener, dus ik ga even naar mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dank u. Meneer Jacobs, we weten en het is een feit dat alles wat we tot nu toe doen, niet werkt. Wij vragen een opening om te kijken welke initiatieven wel werken. We kunnen dan ook meten en kijken welke keuzes er gemaakt gaan worden en wie dat dan gaat betalen.

In artikel 3 van het internationaal Verdrag inzake de rechten van het kind zegt men: een oplossing moet worden gevonden in het belang van het kind waarbij financieel belang niet leidend mag zijn in de besluitvorming. Ik hoop dat dit een antwoord is voor meneer Jacobs. Ik denk dat het motto is: een begin zoeken en kijken hoe we verder rollen. De voorzitter We krijgen ook zo nog een waardering vanuit het college over de motie. Meneer Nefjodov en dan mevrouw Schreurs. De heer Nefjodov, GroenLinks GroenLinks dient mede in. Geen kind hoort immers thuis te zitten. Dit is zoals de motie benoemt dan ook niet enkel een politieke keuze, maar een wettelijke opdracht tot verbetering van wat er al is. De leerplicht en de jeugdwet zetten elk kind in beeld en zorgen voor tijdige en

Pagina 63 van 64

passende hulp met inderdaad het kinderrechtenverdrag als kompas. Wat GroenLinks betreft houden we met deze motie dan ook nadrukkelijk ieder kinderrecht overeind, zodat geen kind daadwerkelijk uit ons zicht verdwijnt. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Schreurs. Mevrouw Schreurs, Partij Hoensbroeks Belang Dank u wel, voorzitter. Wij dienen ook deze motie mee in, maar we zijn vooral trots dat het op de agenda is gekomen en het feit dat ons commissielid Esther Rademakers en mevrouw Géron dit hebben opgepakt en constant onder de aandacht brengen, vinden we fantastisch. Er wordt hier gesproken over 100 kinderen, maar er zitten meer kinderen thuis. We kennen heel veel praktijkgevallen die helaas thuiszitten. Het probleem is dat ze vaak worden ziekgemeld en ze niet zichtbaar zijn. Ouders lopen vast, dus we zijn met name blij met dat derde punt. Maak het zichtbaar waar de hulp te krijgen is voor de ouders die met de handen in het haar zitten. Dus wij hopen echt dat deze motie een goed vervolg gaat krijgen en een aanpak, want geen enkel kind mag tussen wal en schip vallen. De voorzitter Dank u wel. Meneer Bayraktar. De heer Bayraktar, SP Voorzitter, wij ook als mede-indiener van deze motie, wil ik niet herhalen wat mevrouw Géron heeft verteld.

Maar voorzitter, ik wil kort en bondig benadrukken dat de SP niet accepteert dat er ook maar één kind door problemen op school buiten het onderwijs wordt geduwd. Elk kind heeft dus recht op onderwijs. Door al die initiatieven die er zijn te betrekken en de samenwerking te versterken, moet er gezorgd worden dat elk kind de ondersteuning krijgt die het nodig heeft. Dit is wat ik kort en bondig wil toevoegen aan deze motie. Dit was het, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Ik denk dat ik naar de wethouder kan gaan. Dat kan ik. Dus we gaan naar de toelichting van wethouder Clemens namens het college. Wethouder Clemens Voorzitter, ik denk dat we in de commissievergadering waaraan u refereerde, allemaal wel iets hebben gevoeld. Want als hier een moeder staat die zegt: ik wil de best mogelijke plek voor mijn kind, maar het lukt niet, dan gaat dat door merg en been. Dat kan niet anders dan voor iedereen die enige menselijkheid in zich heeft. Tegelijkertijd hebben we te maken met een ongelofelijk complexe opgave. We hebben het jaarlijks over honderden kinderen in onze stad die ondersteuning nodig hebben om überhaupt in onze samenleving te kunnen meedoen en die als het even meezit, het liefst naar school zouden willen gaan. Het is ontzettend complex om dat te organiseren.

Ik zou hoe zeer ik met u meevoel, wel willen oppassen om dingen te zeggen als: het lukt allemaal niet, het systeem werkt totaal niet of dat soort teksten. Ik hoorde ze vorige week en nu hoor ik ze weer. Zonder af te doen aan uw oproep, want die onderschrijf ik, zou ik ook willen oproepen om te gaan staan voor die mensen in het onderwijs en de zorg die keihard werken om voor heel veel kinderen wel de nodige zorg en ondersteuning te organiseren. Daarmee zeg ik op geen enkele manier dat we het acceptabel vinden dat er kinderen zijn die geen passende plek hebben, want daarover zijn we het eens.

Pagina 64 van 64

Dat brengt mij bij de motie, voorzitter, want volgens mij zit er aan de ene kant de nodige warmte in om de betrokkenheid bij deze kinderen te voelen en tegelijkertijd de nodige rationaliteit om te zeggen: we moeten wel dingen doen die echt werken en niet nieuwe problemen creëren, omdat we te snel naar oplossingen willen. Daarom kan het college de motie warm ondersteunen, omarmen of welke term we daar ook aan willen geven. Maar dat spreekt, denk ik, voor zich. De voorzitter Dank u wel. Wenst u stemming over de motie? Dat is niet het geval. Dan is de motie aanvaard. Sluiting Dank sluit ik de vergadering onder dankzegging aan u allen. (Applaus in de zaal). De voorzitter sluit de vergadering om 22.00 uur.

Aldus vastgesteld tijdens de openbare vergadering van de gemeenteraad van Heerlen van 25 februari 2026, Voorzitter,

Griffier,

drs. R. Wever

drs. T.W. Zwemmer