Conceptnotulen raadsvergadering d.d. 26 maart 2025
Tekst van het document
Daar zit heel veel belangrijke maatschappelijke huisvesting. Dat is ook het type aandeel in de vastgoedportefeuille waar je die maatschappelijke initiatieven een plek kunt geven. Daar had de heer Van Zutphen het over. Je hebt dus ook een gedeelte van de portefeuille waar je heel anders naar moet kijken en waarvan je zegt: dit is niet de kern en hiervan moeten we strategisch kijken welke partij – dat kan een publieke of private partij zijn – hier veel meer mee kan. Dus bijvoorbeeld de panden aan de Heisterberg. Dan moet je daar op die manier daar naar kijken: welke partij kan hier nou – misschien is dat de gemeente zelf, maar misschien ook niet – op een manier invulling aan geven die versterkend is voor de omgeving? Deze hele gang van zaken is de grondslag van het stuk dat voorligt. Volgens mij doen we onszelf een enorm plezier door op deze manier heldere kaders te scheppen over wanneer, op welke manier en in welke situaties we welke afwegingen maken ten aanzien van vastgoed, grond, ontwikkeling en beheer. De voorzitter Dank u wel.
Pagina 76 van 95
De heer Leers, Hart-Leers Voorzitter? De voorzitter Interruptie van de heer Leers. Gaat uw gang. De heer Leers, Hart-Leers Hoe zat het nou met die aanstelling van wel of niet een extra directielid of een directeur stadsontwikkeling? Wethouder Gelderblom Dat profiel komt me niet bekend voor, directie stadsontwikkeling. We houden natuurlijk rekening met de versnelling waar we nu in zitten ten aanzien van woningbouwontwikkeling specifiek. Dus als dat de vraag is, dan erkennen we die, maar we komen er binnenkort schriftelijk op terug hoe dat in elkaar zit. De voorzitter Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn? Meneer Leers, gaat uw gang. Tweede termijn De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, op basis van die miljoen per jaar wat ik begrepen heb, een scope creëren van 15 tot 25 miljoen aan mogelijkheden om investeringen te doen, wat niet uitgesloten is dat dat gaat gebeuren. Dat maakt het mij allemaal te onwaarschijnlijk, wetende wat op die Deken Nicolaijestraat gebeurd is en winkelcentrum De Klomp. Dat is voor mij een reden om een voorbehoud te maken om hiermee in te stemmen. Dat betekent ook omdat 9 en 10 daarmee samenhangen, dat ik ook niet met 9 en 10 instem, want ik heb het idee dat ik hiermee niet uitsluit dat die shoppingtour zoals winkelcentrum De Klomp en andere panden slechts het begin is.
Ik wil er in ieder geval onder deze omstandigheden niet aan meewerken. De voorzitter Dank u wel. Meneer Jacobs. De heer Jacobs, FVD Ik wilde er een zinnetje aan vuil maken. Ik sloeg een beetje aan op marktfalen. Ik ga daar ook geen discussie over voeren. Daar verschillen wij van mening, maar bent u het met mij eens dat de vastgoedmarkt de meest gereguleerde markt is in Nederland die er bestaat? Hoe kunt u dan in godsnaam spreken over marktfalen? De voorzitter Wethouder. Wethouder Gelderblom Het is erg verleidelijk om nu weer in te gaan op de vele manieren waarop de markt toch echt faalt, maar ik ga die verleiding toch weerstaan. Misschien moeten we dat onder het genot van alcoholische of non-alcoholische versnaperingen een keer doorspreken in een toch vaak commercieel gedreven kroeg. Dat geef ik graag toe. Dat doet de staat minder efficiënt. Maar
Pagina 77 van 95
als er een wedstrijd wordt gevoerd in de meest gereguleerde sferen van de Nederlandse samenleving, dan ben ik ook wel benieuwd wat de heer Van Zutphen daarvan vindt. Maar ook daarover moeten we denk ik een keer doorspreken in een commercieel gedreven … De heer Jacobs, FVD (interruptie) Ik zou willen voorstellen dat we een keer met z’n drieën een hapje gaan eten, meneer… Wethouder Gelderblom Uitstekend. De voorzitter Dit wordt een hele bijzondere, maar u kunt vandaag nog een drankje met elkaar doen als u een beetje doorgaat. Dus we gaan dit in stemming brengen. Wenst u stemming of wenst u geacht te hebben tegengestemd? Dat geldt ook voor de fractie Hart-Leers en voor de PVV. Met die stemmen tegen is het voorstel aanvaard. 9. Nota Kostenverhaal en financiële bijdragen 2025 De voorzitter Wie wil daar het woord over voeren? Meneer Van den Berg en meneer Leers. Meneer Leers. Eerste termijn De heer Leers, Hart-Leers Voorzitter, met de gemaakte opmerking bij het vorige punt impliceert het dat ik dan ook tegen 9 en 10 ga stemmen, dus dat is dan een stemverklaring of iets dergelijks. De voorzitter Dank u wel. Die herken ik ook bij Forum en ook bij de PVV. Meneer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Voorzitter, ik heb een kleine bijdrage. De voorzitter Gelukkig klein.
De heer Van den Berg, VVD Voorzitter, de nota kostenverhaal en financiële bijdrage 2025 vormt een essentieel instrument in onze gemeente. Dat zorgt ervoor dat kosten die voortkomen uit ruimtelijke ontwikkeling niet onterecht op de schouders van de gemeente en de belastingbetaler terechtkomen, maar eerlijk worden verdeeld tussen publieke en private partijen. Deze nota stelt duidelijke spelregels vast voor het verhalen van kosten en biedt zo financiële zekerheden en transparantie. Het belang van deze nota mag niet worden onderschat. Ontwikkelaars profiteren van gemeentelijke investeringen in infrastructuur, planvorming en leefbaarheid. Het is dan ook niet meer dan redelijk dat zij bijdragen aan deze kosten. Dit gebeurt via anterieure overeenkomsten of indien nodig via publiek gerechtelijke maatregelen. Hierdoor blijft Heerlen aantrekkelijk voor investeerders en behouden we een gezonde financiële basis voor toekomstige ontwikkelingen. Tegelijkertijd zijn er enkele aandachtspunten die we in de gaten moeten houden. We moeten ervoor waken dat het kostenverhaal geen belemmering vormt voor kleinere ontwikkelaars en
Pagina 78 van 95
particulieren. Ook maatschappelijke projecten moeten voldoende ruimte behouden om te kunnen groeien. Ten slotte mogen strikte financiële kaders, innovatie en duurzaam bouwen niet in de weg staan. Ik heb twee vragen aan de wethouder. Vraag een: hoe wordt voorkomen dat deze nota leidt tot een overmaat aan reguleringen en bureaucratie, waardoor ondernemers en ontwikkelaars worden afgeremd in hun initiatieven? De tweede vraag is: hoe zorgt de gemeente ervoor dat het kostenverhaal niet leidt tot stagnatie in gewenste gebiedsontwikkelingen? Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Het woord is aan wethouder Gelderblom. Wethouder Gelderblom Voorzitter, het is eigenlijk een hele fijne zaak dat er weinig vragen worden gesteld in zekere zin, maar het is ook weer jammer, want dan heb ik geen tijd om mee te schrijven et cetera. Maar de vraag is dus: hoe zorgen we ervoor dat deze nota niet leidt tot meer regulering en bureaucratie? Maar eigenlijk vooral ook: hoe zorgen we ervoor dat het niet afremmend werkt? We hebben de indruk en ook op basis van gesprekken die natuurlijk gevoerd worden met vaste partners over dit onderwerp dat het tegenovergestelde van afremming het geval zal zijn, omdat je in een keer – dat gaf de heer Van den Berg ook zelf aan – natuurlijk duidelijkheid geeft met dit totaalpakket, maar ook weer met het kostenverhaal.
Wat kun je en ook nog eens keer tegen welke prijs, verwachten als je met de gemeente Heerlen zaken wil doen bij vastgoed- en grondontwikkeling? Dus ik denk: in plaats van afremmend, werkt het denk ik juist stimulerend. Te meer omdat op het moment – daar hadden we het net even over – dat als je dus inderdaad op deze manier ook een bescheiden inkomstenbron genereerd dat je dus ook meer formatie vrij kunt gaan maken die hierbij past. Dus ik denk dat dit juist stimulerend werkt en ook in potentie versnellend. Dat hebben we elders in het land overigens met goede voorbeelden ook juist op basis van dat aspect kostenverhaal gezien. Dus dat voorbeeld, dat volgen wij graag. Eigenlijk daarmee samenhangend de tweede vraag: hoe zorgt de gemeente er nou voor dat dit kostenverhaal niet leidt tot stagnatie? Ik volg dus inderdaad die redenering niet zoals aangegeven dat het kostenverhaal überhaupt tot stagnatie zou leiden. Ik denk juist inderdaad dat als je duidelijk aangeeft wat mogelijk is aan de voorkant … Dat doe je niet alleen op basis van een soort van prijsstelling, maar natuurlijk ook op basis van wat je waar wenselijk vindt.
Zoals u weet hebben we dat woonfundament vastgesteld dat veel meer helderheid creëert over welke woonproducten we eigenlijk zoeken in Heerlen: weg van die monocultuur in de onderste segmenten en veel meer naar die middenmoot, grondgebonden of niet, een wat duurdere tak, zowel in de huur als in de koop. Er komt natuurlijk het Masterplan Ruimte voor Woningbouw aan via collega wethouder Peters dat ook nog eens duidelijkheid gaat geven over waar we dat dan voor ons zien. Je ziet zo langzamerhand door je oogharen de samenhang der dingen ontstaan, de mate waarin wij duidelijkheid geven over welke richting we op willen en dus inderdaad ook welke prijzen daarbij horen. Nogmaals: ik denk niet dat dit toch stagnatie leidt. Ik denk juist dat dit stimulerend gaat werken. De voorzitter Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is het niet geval. Kan ik het vaststellen dat het voorstel is aangenomen met de stemmen van Hart-Leers, PVV en Forum voor Democratie tegen? Dan is dat aanvaard. 10. Nota Grondprijsbeleid 2025
Pagina 79 van 95
De voorzitter Wie mag ik daarover het woord geven? Waarbij ik de heer Leers snap wat u net gezegd heeft. Dus dat is al gezegd. Meneer Van den Berg, gaat uw gang. Waarschijnlijk ook weer klein? De heer Van den Berg, VVD Ja. De voorzitter Ik blijf het proberen. De heer Van den Berg, VVD In dit kleine land zijn we in veel dingen groot, voorzitter. Voor ons ligt de nota grondprijsbeleid 2025. Het is een document dat niet alleen inzicht geeft in de vaststelling van grondprijzen, maar ook richting geeft aan de ruimtelijke en economische ontwikkelingen van onze gemeente. Het vaststellen van grondprijzen is een complex proces waarbij marktconformiteit, beleidsdoelen en financiële haalbaarheid in balans moeten worden gebracht. Deze nota biedt transparantie over de methodiek en de uitgangspunten die de gemeente Heerlen hanteert bij het bepalen van de minimale grondprijzen. Voorzitter, de nota geeft duidelijk aan op welke manier de grondprijzen tot stand komen. Dit gebeurt via verschillende methodieken, waaronder de residuele grondwaarde methode, de comparatieve methode en een grondquote. Deze methodes zorgen ervoor dat de prijzen aansluiten bij de markt, terwijl er tegelijkertijd ruimte blijft voor beleidsmatige afwegingen. Voor verschillende categorieën grondgebruik zoals woningbouw, bedrijventerreinen en maatschappelijke voorzieningen zijn in een nota minimumbedragen vastgesteld.
Dit biedt duidelijkheid aan zowel de ontwikkelaars als inwoners en voorkomt ongeoorloofde staatssteun. Daarnaast wordt rekening gehouden met factoren zoals de ligging van de grond, de omvang en de uiteindelijke bestemming. De nota maakt het ook mogelijk om in specifieke gevallen af te wijken van standaard prijzen. Dit zorgt ervoor dat bijzondere projecten zoals initiatieven op het gebied van sociale woningbouw en innovatieve woonvormen niet belemmerd worden door starre prijsstellingen. Voorzitter, de belangrijkste meerwaarde van deze nota is dat zij bijdraagt aan een gezonde stedelijke ontwikkeling. Door marktconforme prijzen te hanteren, blijft Heerlen aantrekkelijk voor investeerders, projectontwikkelaars en woningcorporaties. Dit stimuleert de bouw van nieuwe woningen, bedrijventerreinen en maatschappelijke voorzieningen, waardoor de leefbaarheid in onze stad wordt verbeterd. Daarnaast biedt de nota een instrument om gericht te sturen op bepaalde beleidsdoelen. Zo kunnen grondprijzen worden ingezet als middel om gewenste ontwikkelingen te stimuleren, bijvoorbeeld door kortingen toe te passen in gebieden waar revitalisering gewenst is. Dit maakt het mogelijk om zowel economische groei als sociale cohesie te bevorderen. Een ander belangrijk aspect is de financiële stabiliteit die de nota biedt.
Door heldere richtlijnen vast te stellen kan de gemeente haar grondposities beter beheren en inzetten voor toekomstige ontwikkelingen. Toch heeft onze fractie nog een paar vragen, voorzitter. Op welke manier wordt de grondprijsnota ingezet om betaalbare woningbouw in Heerlen te bevorderen? Vraag twee: hoe wordt gewaarborgd dat de vastgestelde grondprijzen marktconform blijven en niet leiden tot stagnatie in de ontwikkeling van nieuwe projecten? Vraag drie: in hoeverre biedt de nota ruimte voor innovatieve en duurzame bouwontwikkelingen die mogelijk afwijken van de standaard en marktprijsmodellen? De laatste vraag: hoe waarborgt de gemeente dat marktpartijen voldoende vrijheid krijgen om innovatieve en commerciële woon- en vastgoedinitiatieven te ontwikkelen zonder overmatige
Pagina 80 van 95
regulering? Kortom, deze nota biedt een solide basis voor een transparant en doordacht grondprijsbeleid. Onze fractie kan los bij wijze van spreken van de antwoorden instemmen met het voorliggend raadsvoorstel. De voorzitter Dank u wel. Het woord is aan wethouder Gelderblom. Die hard moet schrijven. Wethouder Gelderblom Van die laatste zin wordt het natuurlijk een stuk minder spannend wat ik nu ga zeggen. Inderdaad de vraag van de VVD waarvoor dank: op welke manier wordt de grondprijsnota ingezet om betaalbare woningbouw in Heerlen te bevorderen? Ook dit raakt weer aan een stuk duidelijkheid en eenduidigheid. Het is ook regionaal afgestemd. Dus je presenteert je ook beter als woningmarktregio door hier gewoon een lijn in te trekken voor die verschillende wooncategorieën, woonproducten, woonsegmenten en welke grondprijs daarbij hoort. Het belangrijkste is natuurlijk dat de grondprijzen zoals we ze hier hebben gezet aansluiten bij marktwaarden. Er is goed onderzoek naar gedaan. We overvragen niet. Ik denk dat dat heel belangrijk is, omdat je daarmee door marktconform te handelen zo veel mogelijk aansluit bij de rest van het gebied.
Maar zoals u heeft gezien, hebben we ook een provisie ingebouwd om een korting te kunnen geven, zodat je in zekere zin veel concurrerender bent in zekere zin daar waar – dat is tot 15 procent – initiatieven bijdragen aan de doelen van het woonfundament en dan specifiek natuurlijk waar het gaat over dat mengen zonder te verdringen. Dus ik denk dat enerzijds natuurlijk marktconform al een mooie manier is om te stimuleren, maar ook nog eens een keer daar verder in gaan wat passend is wat mij betreft, bij een overheid om de gewenste ontwikkelingen mogelijk te maken, even afgezien van wat we zojuist hebben vastgesteld en dan met name het voorlaatste agendapunt waarin we natuurlijk in bredere zin uiteenzetten hoe we zowel als initiërende partner als faciliterende partner voor publieke of private partijen betaalbare woning willen stimuleren. Daarmee leg je een mooi totaalpakket neer om precies de ontwikkeling waar de heer Van den Berg naar vraagt voort te stuwen. Dat is natuurlijk wel belangrijk als mijn antwoord deels is: die grondprijzen zijn marktconform en dat helpt al.
Dan was de tweede vraag: hoe houd je ze ook marktconform en loop je niet het risico dat je uit de pas gaat lopen, waardoor je eigenlijk weer ongewenst gaat traineren? Dat doen we door gewoon goed bij te houden wat inderdaad de ontwikkeling van de grondprijzen is en gewoon iedere keer bij te stellen als we zien dat dit nodig is. Dat doen we in de basis ieder jaar. Zoals u heeft gezien - we hebben het er in de commissie ook nog even over gehad – was het in het verleden zo dat we iedere acht jaar pas weer een beleid vaststelden. Dan loop je enorm dat risico wat werd aangegeven. Vandaar ook dat een van de beslispunten was bij het voorlaatste voorstel om dat anders te gaan doen en ieder jaar bij de jaarrekening en bij de begroting updates te geven. Daar kan natuurlijk bij horen dat je vaststelt: er zijn ontwikkelingen geweest qua prijsstellingen en daar moet je wat mee doen. Ze worden ook op dat gebied dynamischer. De derde vraag: in hoeverre biedt de nota ruimte voor innovatieve en duurzame bouwinitiatieven die ook af kunnen wijken van marktprijsmodellen? Dat is eigenlijk ook het antwoord op mijn eerste vraag. Er zit een afwijkingsmogelijkheid in die prijsstelling op het moment dat je wil stimuleren. Dat zit wat mij betreft een beetje aan die innovatieve kant.
Aan de duurzame kant moet je denk ik ook een beetje denken in de richting van de bredere ontwikkeling en natuurlijk allerlei subsidiemogelijkheden die er in het kader van duurzame bouw nou eenmaal zijn. Dat zit hem zowel aan de kant van bij wijze van spreken collectieve zelfbouw waar de particulier daar voordeel uit kan halen en via een aandeel – dat is een
Pagina 81 van 95
complexe vorm, maar daar combineer je innovatie en duurzaamheid mee – in de ontwikkeling de businesscase wat aantrekkelijker kan maken. Je ziet in delen van het land dat dit echt verschil maakt in het snel verder brengen van initiatieven, maar het kan ook om grootschalige woningbouwontwikkeling gaan dat je daar gewoon vanwege de duurzame insteek extra subsidies op krijgt en dus onrendabele toppen waar die bestaan nog verder terugdringt. De vierde en laatste vraag voorzitter: hoe waarborgt de gemeente dat marktpartijen voldoende vrijheid krijgen om innovatieve en commerciële woon- en vastgoedinitiatieven te ontwikkelen zonder overmatige regulering? Onze thesis is natuurlijk dat juist door de situationele insteek hier geen sprake is van overmatige regulering, maar – die hebben we nog niet genoemd in de hele discussie over marktfalen – in zekere zin doen we ook aan marktcreatie, want je helpt gewoon beetje duidelijk te maken wat de spelregels zijn hier. Ik denk dat zonder die spelregels marktfalen bijna gegarandeerd is. Een beetje plagerig richting de heer Jacobs: met iets meer spelregels die we nu neerleggen creëer je juist ook duidelijkheid.
Ik denk in dit geval echt op basis van alle argumenten die ik net heb opgenoemd dat dit juist stimulerend gaat werken, omdat partijen weten waar ze aan toe zijn en nogmaals ook marktconform zijn en kunnen afwijken ten bate van de ontwikkelaar op het moment dat het maatschappelijke doelen dient. De voorzitter Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn? Meneer Jacobs zat al met zijn gedachten bij het etentje zag ik. De heer Jacobs, FVD Ik kan u het boek van Ludwig von Mises aanraden. De voorzitter Kan ik ook hier … Wethouder Peters Dan moet ik. Dan zou ik zeggen: lees de boeken van Karl Polanyi. De voorzitter Dat kunt u ook allemaal tijdens het eten bespreken. Geweldig. Kan ik ook hier vaststellen dat deze nota is aanvaard met de stemmen tegen van Hart-Leers, PVV en Forum voor Democratie? Dat is het geval. Dank u wel. 11. Motie 'vreemd aan de orde van de dag' OPH inzake 'd'r Lange Jan' 13. Motie 'vreemd aan de orde van de dag' PvdA/SP/PHB/D66/CDA/PvdD inzake 'd'r Lange Jan' De voorzitter Dan kom ik bij twee agendapunten tegelijk. De agendapunten 11 en 13. Het zijn twee moties over d’r Lange Jan. Ik stel voor om even de beide indieners de moties te laten toelichten. Daarna kunt u als andere fracties kort een reflectie geven. Daarna vragen we het college om de waardering en dan gaan we beide moties in stemming brengen.
Ik begin bij meneer De Groot denk ik? Bij meneer Rozestraten. Meneer Rozestraten, gaat uw gang. De heer Rozestraten, Ouderenpartij Heerlen
Pagina 82 van 95
Dank u wel, voorzitter. Een unieke kans, zo omschrijven wij het aangeboden geschenk van de heer Oostwegel in de vorm van het teruggeven van onze Lange Jan aan Heerlen. Wat weg is, kan nooit meer terugkomen, maar wat er voor in de plaats komt is nog altijd een toren van 27 meter. Een bouwwerk, een replica met een schaal van 1 op 5 en een baken zoals we dat vroeger al van verre herkenden komt thuis in onze stad. Massa’s steunbetuigingen zijn ontvangen. Iedereen wil dit cadeau graag omarmen. Gelukkig is de gulle gever voor flexibel ten aanzien van zijn eerdere aangegeven tijdspad voor realisatie. Hij beseft dat nader onderzoek met betrekking tot bouwtechniek, milieu, duurzaamheid en veiligheid tijd nodig heeft. Waar hij echter stellig in is, betreft de beoogde locatie en dat hij binnen een redelijke termijn zekerheid hierover wil hebben. Het is een locatie die momenteel bezet is door het kunstwerk van de omhelsing van de heilige Barbara en Pancratius. Helaas is dit kunstwerk inclusief het prachtige verhaal daarover bij amper iemand bekend. Het is noch zichtbaar, noch bereikbaar voor bezoekers. Dat moet echt anders. Hier ligt een opgave voor de gemeente om dit kunstwerk een plek te geven die het verdient in de spotlights en bereikbaar voor mensen. Dat moet dan wel op de scheidslijn tussen Noord en Zuid, want daar hoort het thuis.
Dus verplaatsen, maar wel dicht bij de huidige locatie. Het is uiteindelijk een win-win voor zowel dit kunstwerk als d’r Lange Jan. Daarmee ontstaat er ruimte op deze rotonde voor plaatsing van dit enige echte symbool van ons mijnverleden d’r Lange Jan. Het is een wedergeboorte op de plek waar de oude Lange Jan het lootje heeft gelegd. Het is ook de plek waar de ladder is gevonden. Dat is het enige wat de gulle gever vraagt: plaatsing op die plek waar Zuid en Noord elkaar vinden op een kruising van wegen waar iedere Heerlenaar bij het passeren telkens weer herinnerd wordt aan die belangrijke periode uit onze geschiedenis. Het is de nieuwe Lange Jan die ons verbindt en die we weer van verre zien. Hoe goed doet dat onze koempels, onze ouders en ook onze kinderen en kleinkinderen? 21 augustus 1976 was de dag dat mijn ouders 25 jaar getrouwd waren. Ik weet het nog als de dag van gisteren. Als cadeau hadden we een super 8 filmcamera gekocht. Het cadeau hadden we nog niet gegeven, maar samen met mijn broer gingen we met camera kijken naar de Lange Jan. Natuurlijk maakten we ons eerste filmpje van deze historische val. Dit verhaal komt terug in mijn gedachten en zo zal het gaan bij de vele koempels, inwoners, vaders en moeders die ieder hun eigen verhaal hebben wanneer ze denken aan de Lange Jan. Geachte voorzitter, dames en heren van de raad.
Er liggen op dit moment twee moties voor over hetzelfde onderwerp waarin de verhoudingen in de raad duidelijk zijn. Toch wil ik u persoonlijk vragen voor een moment van bezinning. Laat uw politieke kleur even voor wat het is en het algemeen belang voor Heerlen voorgaan. U bent aan zet om het een en ander mogelijk te maken. Het mag duidelijk zijn, ook uit de brief van de heer Oostwegel, dat hij zijn aanbod om de Lange Jan te laten herrijzen zal intrekken indien hij deze niet op de inmiddels bekende rotonde kan plaatsen. Een unieke kans voor Heerlen, een win-win voor het kunstwerk van de heer Huisman en het bouwwerk van de heer Oostwegel laat u dan voorbij gaan. Namens de OPH, bedankt. De voorzitter Dank u wel. Dan kijk ik naar meneer Verreck denk ik voor de andere motie. Gaat uw gang. De heer Verreck, PvdA Voorzitter, toen ik een aantal weken geleden naar de serie Het stof daalt keek, viel ik zowat van m’n bank toen tijdens het bezoek aan het DAF museum van de heer Oostwegel een gedeelte van de ladder van de Lange Jan tevoorschijn kwam. Achteraf denk ik: waarom heeft dat ding daar 50 jaar gelegen en is daar 50 jaar lang niks mee gebeurd? Dat is een vraag die
Pagina 83 van 95
ik eerst aan de heer Oostwegel had moeten stellen, die hij hier niet kan beantwoorden. Vandaar dat ik ook in de eerstvolgende raadsvergadering er vragen over heb gesteld en de wethouder heb opgeroepen met de heer Oostwegel te gaan overleggen of we iets met deze ladder in de stad kunnen doen. Mijn idee was: kunnen we het in het Mijnmuseum integreren? Kunnen we het integreren in de schacht of wat dan ook? In de commissie ROLO bleek dat de heer Oostwegel met het plan kwam om de gemeente een replica te schenken van de Lange Jan. Het is een fantastisch plan. Een mooi aanbod is dan de primaire reactie. Echter, als je naar het voorstel kijkt, dan moet je wel constateren dat er wel wat uitdagingen aan zitten. Is de locatie wel de juiste? Kan de ondergrond het wel dragen? Wie betaalt de kosten van de fundering? Et cetera. Ook als dat 3 of 4 ton moet worden. Gaan we buiten alle procedures om dit kunstwerk op deze locatie plaatsen? Als we op deze wijze dit gaan doen, wat betekent dit precedent dan voor iedereen die een kunstwerk in de stad wil plaatsen? Ik heb een miljoen over. Dat heb ik niet, maar stel ik heb een miljoen over en ik denk: ik heb een leuk beeldje gezien en dat wil ik op het Pancratiusplein plaatsen in plaats van de ezel. Ik zeg: ja. Dus dan zeg ik tegen de stad: je kunt het hebben. Hier heb je het kunstwerk. Alleen maar daar en anders krijg je het niet.
Ik zou dat bijna een vorm van chantage moeten noemen. Dat wil ik dus niet. Vandaar ook dat we erg blij waren met de uitgebreide rib van het college waarin ze eigenlijk ook zeggen: we willen graag met elkaar kijken en we willen graag die Lange Jan in mini vorm – want hij is 27 meter hoog – ontvangen, alleen niet op deze plek en niet op deze manier. We willen graag met elkaar een zuivere procedure volgen waarin we kijken naar hoe die dan schappelijk het beste ingepast kan worden. Als je met elkaar constateert: het zou daar wel op die plek moeten komen, dan is dat de keuze die je met elkaar maakt, maar wel conform de procedure en niet in de manier van: hier heb je hem en daar moet die komen. Dat is wat mij betreft en wat betreft de indieners van de motie de verkeerde weg en niet op deze manier. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Is er nog behoefte aan een uitspraak over de motie? Mevrouw Santegoeds. Mevrouw Santegoeds, CDA Dank u wel, voorzitter. Ik heb een kleine aanvulling op de heer Verreck. Kunst in de algemene ruimte kan veel toevoegen, maar verkeersveiligheid staat altijd voorop. Kunstwerken zoals een replica van de Lange Jan, 27 meter hoog met een gedeelte van de ladder eraan op een rotonde, kan afleiding veroorzaken en daarmee risico op ongelukken vergroten. Dat is een punt.
Het andere punt is dat het kunstwerk wat Jean-Michel Crapanzano dat hij eigenlijk geoogd had op de rotonde neer te kunnen zetten een proces en toetsing is geweest van een jaar. Het is op een gegeven moment ook afgewezen. Dus hij is moeten gaan kijken waar hij het ergens anders kon plaatsen. Dus het was in feite voor die rotonde ook al bedoeld geweest, maar het is afgewezen. De commissie heeft dus inderdaad via ons beleid dat gedaan. Daarnaast zitten we inderdaad nog met het kunstwerk van Michel Huisman. Wat meneer Verreck duidelijk aangeeft: als een kunstenaar in 2009 de toetsing heeft doorstaan van het beleid dat er op is gegaan dat zomaar op een gegeven moment aan de kant wordt gezet. Daarnaast is er ook nog iets heel bijzonders. Je komt daar aanrijden – ik rij daar bijna iedere dag langs die rotonde – en de ene keer is het kunstwerk te zien en de andere keer is het kunstwerk niet te zien, omdat het gras wat hoger is en het gras wat lager is. Dus het heeft ook iets magisch. Dat wil ik even meegeven. De voorzitter
Pagina 84 van 95
Dank u wel. Meneer Leers en daarna meneer Van Zutphen. Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, dank u wel. Zondagmorgen ben ik eens ter plekke gaan kijken en ik zag daar op de rotonde inderdaad het kunstwerk staan. Ik weet niet of dat helmgras is of wat voor soort gras. Het beeld staat in het midden met de bomen eromheen. Volgens mij zijn sommige gestut of op de plaats gehouden door allerlei trekkoorden, ijzeren … Noem maar op, van alles en nog wat. Als je dan de omgeving bekijkt en je ziet het Lange Jan park en je ziet daar die boog waar Lange Jan park op staat, dan denk je: wat zegt dit eigenlijk? Gelukkig staat er een bord voor. Dat is weliswaar hartstikke vies en het zit onder de graffiti, maar dat tot daaraan toe. Dan kun je wat van het verhaal lezen. Als je nu met die omgeving in dat park wat wil doen, dan denk ik dat dit de ideale plek is voor het beeld van Michel Huisman. De bomen die daar staan, want die staan er een stuk rianter en veiliger dan op die rotonde en die trekkoorden heb je dan ook niet nodig … Zou je dat daar niet willen doen? Dan is de rotonde op de Kempkensweg … Dat werd vanuit de buurt door een buurtbewoner aangedragen. Die vertelde: dat is juist het punt waar die verbinding tussen Noord en Zuid gemaakt wordt en waar dat beeld prachtig tot zijn recht zou komen. Toen vervolgens ben ik ook eens bij die rotonde gaan kijken.
Daar kun je omheen lopen. Daar kun je omheen fietsen. Met de auto sta je er voor het rode licht. Daar heb je alle momenten en tijden om te bekijken. Als je dan in gezamenlijkheid met de heer Huisman – ik denk wel dat je met hem het gesprek moet aangaan – naar de alternatieven kijkt waardoor zijn beeld veel beter uit de verf komt, dan denk ik dat je een win-win-win voor iedereen hebt. Als de heer Oostwegel dan zegt: - zo staat het in zijn brief - als het dit jaar in augustus niet kan, dan kan het wat mij betreft ook uiterlijk volgend jaar op die datum in augustus, dan zou je er denk ik als volwassen mensen op een nette manier uit moeten kunnen komen. Als je het hebt over veiligheid – ik sluit daarmee af mevrouw Santegoeds – en als je dit beeld midden op de rotonde waar nu de bomen staan die met ijzer gestut worden, dan ben ik er eigenlijk van overtuigd dat het qua veiligheid erop vooruitgaat. Dus ook dat aspect kunnen we dan afvinken. Dank u wel. De voorzitter We gaan niet interrumperen. Het is een motie. Ik heb gezegd aan de voorkant: we lichten hem kort toe, daarna geven we het college de kans en dan stemmen we. Meneer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, ik wil me graag aansluiten bij het betoog van meneer Verreck en ook toch wel even de OPH corrigeren, omdat net gezegd werd dat hij destijds gevallen is op de plek van de rotonde. Ik was erbij.
Hij is gevallen op de plek waar nu de praktijkschool staat en per se niet op de rotonde. Ik weet niet of meneer Rozestraten het filmpje nog heeft, maar dat kunt u ook zien op het filmpje dat die niet op de rotonde gevallen is. De voorzitter Ook dat doen we bij de borrel. Meneer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Voorzitter, het is evident dat dit een landmark gaat zijn of worden voor Heerlen. Iedere stad heeft zo zijn ding, maar als je iets van 27 meter neerlegt of neerzet zullen we maar zeggen, dan heb je een serieus object te pakken wat een landmark zou kunnen zijn voor onze stad. Onze fractie begrijpt dat er zorgvuldigheid moet zijn in de juiste plek daarin, maar we missen
Pagina 85 van 95
iets in de motie van de Partij van de Arbeid. Die is ook wel cruciaal en wordt genoemd in de motie van de OPH. Dat is namelijk de tijd. Er is aan de voorkant bij Oostwegel aangegeven: 21 augustus 2025 gaan we niet halen, maar ben je bereid om te kijken of je naar 21 augustus 2026 toe zou kunnen? Ik begrijp dat hij daarvoor open staat, maar in de motie van de Partij van de Arbeid zie ik dat niet in de tijd staan. Aan de indieners van die motie wil ik vragen: zijn de indieners bereid om de harde datum van uiteindelijk het gerealiseerd te hebben op 21 augustus 2026 daarin op te nemen? De voorzitter Daar mag u even over denken. Ik kijk even of er nog andere fracties wat willen zeggen. Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Misschien toch nog even naar aanleiding van datgene wat zojuist gezegd is door diverse sprekers: Meneer Verreck heeft het erover dat als er dadelijk iemand anders komt met een miljoen … Het betoog van de heer Rozestraten is begonnen met een unieke kans. Het woord uniek zegt iets over hoe vaak dit soort zaken voorkomen. Dit gebeurt misschien een keer in de … De voorzitter Meneer, gaat u nou uw eigen motie weer toelichten? Want dat is niet nodig. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Nee, ik reageer op datgene wat gezegd is. Dus dat is een. Ten aanzien van … Dus dat komt.
Meneer Van den Berg heeft het de vorige keer aangegeven. Er komen kansen en dan moet je ze ook pakken, maar wel met verstand. Daar heeft mevrouw Santegoeds natuurlijk helemaal gelijk. Veiligheid staat voorop, maar dat is volgens mij ook aangegeven. Dat heeft de indiener ook aangegeven: veiligheid, duurzaamheid, nog een aantal zaken, bouwtechnisch en milieu moet allemaal goed naar gekeken worden. Laat ik nog een ding zeggen over … Er wordt ook gezegd: de procedure moet gevolgd worden en het beleid. We hebben het hier niet over een kunstwerk. Dit is helemaal geen kunstwerk. Dit is het bouwwerk en een cultureel erfgoedstuk om het zo maar even te zeggen. Dus ga nou in godsnaam je niet verstoppen achter allerlei procedures en commissies die allemaal moeten worden langsgegaan, want je mist deze unieke kans. Als het over fundamenten gaat … De heer Oostwegel heeft aangegeven dat hij ook garant staat voor de kosten van het fundament. Er zullen nog wel hele geringe kosten overblijven voor Heerlen, maar geef dit cadeau aan de bewoners van Heerlen, mensen. Daar roep ik echt toe op. De voorzitter Meneer Jacobs. De heer Jacobs, FVD Dank u, voorzitter. Ik had nog even een vraag aan de indieners van de tweede motie, want als ik het goed begrepen heb: de brief van de heer Oostwegel zegt dat hij het op de rotonde wil hebben. Volgens mij gaat de tweede motie over het Oranje-Nassaupark.
Als ik het goed begrijp, is het dan wel zo dat op het moment dat het op het Oranje-Nassaupark zou komen, dat het geheel voor eigen kosten is. Ik kan dat ook verkeerd begrepen hebben in de brief, maar ik snap die motie dan ook niet. Want op het moment dat de tweede motie … Die spreekt gewoon ervan dat we die volledige toren voor onze eigen rekening nemen, want dan valt het
Pagina 86 van 95
cadeau van de heer Oostwegel weg. Zo heb ik het begrepen. Meneer Verreck, ik weet niet of u dat ook zo begrijpt. Dus ik snap die motie derhalve helemaal niet, want het is natuurlijk een heel ander kostenverhaal bij motie 1 of motie 2. De voorzitter Dat is helder. Twee vragen aan meneer Verreck en dan ga ik naar de wethouder. Drie zelfs. De heer Verreck, PvdA Even terug naar meneer Van den Berg. Ja, die datum wil ik best graag opnemen of toezeggen dat die erin moet komen te staan. Het lijkt me logisch dan dat we die datum wel vasthouden. Ik weet niet, meneer Jacobs, of het zo is dat als die niet op die rotonde komt, of er dan gewoon helemaal geen kunstwerk komt. Ja, ik noem het een kunstwerk. Het is gewoon een kunstwerk. Toevallig lijkt die op de Lange Jan, de mini Lange Jan, maar het is gewoon een kunstwerk. Meer is het niet. Nee, het is een replica van iets wat er niet meer is. Hadden wij vijf jaar geleden besloten dat we de toren in stand hadden gehouden met alle risico’s en kosten van dien, dan hadden wij het gehad over een toren die erfgoed was. Wat nu is: het erfgoed is weg en er ligt nu een aanbod van een ondernemer die zegt: ik wil jullie een replica van het erfgoed geven, alsof we in Heerlen krijgen van noem eens wat, van het Witte Huis of een ander bouwwerk in de wereld. Dat is het. Meer is het niet.
Er zit geen enkel element in van de oude toren, behalve de ladder die erop aangebracht wordt, maar voor de rest is het een volledig nieuwe toren die gewoon een kunstwerk is. De voorzitter Nee, we gaan niet interrumperen mensen. Dat hebben we afgesproken. De heer Verreck, PvdA U schudt van nee, maar dat is het wel. De voorzitter U heeft vragen gekregen? De heer Verreck, PvdA Mag ik die vragen ook beantwoorden, meneer de voorzitter? De voorzitter Ja, ik vraag u ook om dat te doen en niet weer het debat aan te gaan. De heer Verreck, PvdA Dank u wel. Ik weet niet of meneer Oosterwegel zegt: als je hem niet neerzet waar ik hem wil hebben, dan krijg je hem niet. Dat weet ik niet. Ik heb de brief gelezen. Ik heb hem zo niet geïnterpreteerd, maar het kan dan zo zijn. Dan denk ik: dan wordt ons als raad het mes op de keel gezet. Het is slikken of stikken. Daar kan ik slecht tegen. De voorzitter Het woord is aan de wethouder. Wethouder Clemens. Wethouder Clemens Dat je je als stad of als regio af en toe ook heel ongemakkelijk kunt voelen bij je eigen verleden, terwijl je tegelijkertijd heel trots bent op je eigen verleden, daarvan denk ik dat we
Pagina 87 van 95
dit vanavond op een aantal momenten hebben kunnen aanschouwen. Ik denk dat we het ook in dit debat een beetje terugzien. Een rode draad is volgens mij overduidelijk dat we allemaal voelen dat dat mijnverleden van ongelofelijke betekenis is geweest voor onze stad, dat Lange Jan een icoon was in het vertellen van het verhaal en dat het ons allemaal iets doet op het moment dat we daar op welke manier dan ook ons toe proberen te verhouden, of dat nou is door het erover te hebben, door het te hebben over eigen persoonlijke herinneringen die je daaraan hebt of door het te hebben over de manier waarop je in de toekomst zin wil geven aan dat verleden. Volgens mij is dat iets wat in alle gevallen waardevol is en in alle gevallen in zichzelf al betekenis heeft, los nog van waar dit specifieke vraagstuk naartoe gaat. Het is dan denk ik ook goed dat we op deze manier de geschiedenis durven te bevragen in de hoop dat we er wijsheid voor de toekomst uit kunnen halen, maar we zullen pas in die toekomst zien of dat ook echt wijsheid is geweest. Maar dat is de handicap van als je het over de toekomst hebt natuurlijk. Maar ik geloof wel dat als we ook terugkijken naar de manier waarop we in deze stad met dat mijnverleden en de nasleep ervan zijn omgegaan, we ook een aantal lessen met elkaar hebben geleerd.
Ik denk dat zonder dat we die heel expliciet met elkaar hier uitspreken, dat we die allemaal wel voelen. Bijvoorbeeld: bescherm nou die kwetsbare plekken van herinnering in je stad. Geef nou niet te makkelijk iets op. Vul niet te makkelijk in wat de betekenis van een plek voor de toekomst zal zijn. Het tweede is: als je keuzes maakt die de structuur en daarmee de ziel van je stad raken, wees daar dan ongelofelijk zorgvuldig in. Wees daar tien keer, 100 keer, 1.000 keer zorgvuldiger in dan wanneer je keuzes maakt die veel vluchtiger zijn dan dat soort keuzes. Dat is precies de reden waarom we u ook in de raadsinformatiebrief hebben meegenomen in een groter verhaal, in een verhaal dat gaat over hoe we in het verleden hebben opgetreden, ook in relatie tot het mijnverleden. Hoe zou je daar in de toekomst mee om kunnen gaan en hoe doe je recht aan alles wat er ook in de tussentijd is gebeurd? Dat is ook de reden waarom we hebben gezegd: laten we nou dit mooie, waardevolle en fantastische aanbod waar we heel veel blij mee zijn, proberen een plek te geven in die grotere ontwikkeling van dat gebied waar we het hier over hebben van dat voormalige mijnterrein. Laten we ook dankbaar zijn, want het is ontzettend mooi dat een inwoner van onze stad een initiatief als dit neemt.
Laat ik nog een keer onderstrepen voor het geval dat dit niet al de hele avond gebeurt met die Lange Jan daar op de tafel: we zijn daar ontzettend blij mee, maar we moeten juist omdat we het zo belangrijk vinden, gaan voor zorgvuldigheid in dit proces, juist omdat we dat verleden op een goede manier willen eren en juist omdat we niet dingen willen weggooien en daar later spijt van krijgen en juist omdat we willen als we dit soort dingen doen, dat we ze goed doen. In die lijn voorzitter, want ik voel uw ogen priemen, zo van: kom nou bij die moties. In die lijn denk ik dat de motie van Partij van de Arbeid enzovoorts recht doet aan dit proces en dat die naar onze inschatting ook past in het tijdpad van uitkomen in 21 augustus 2026 uiterlijk en dat die ruimte geeft om op een zorgvuldige manier dit initiatief te omarmen en daarbij ook ruimte te hebben om samen met de initiatiefnemer te kijken op welke manieren we daar invulling aan kunnen geven. Voorzitter, de motie van de OPH is vanuit de optiek van zorgvuldigheid ingewikkelder. Zeker ook na de toelichting die de heer De Groot erbij gaf, want hij maakt een aantal vragen duidelijker die ik had naar aanleiding van de motie. U heeft het bijvoorbeeld over verschuilen achter procedures.
Of het nou een kunstwerk is, een bouwwerk is, een eerbetoon is of hoe je het ook noemt, als we een bijna 30 meter hoge toren gaan bouwen, dan moet dat op een veilige manier gebeuren. Daar moet dus rekenwerk plaatsvinden. Daar moet onderzoek plaatsvinden. Daar moet op een hele zorgvuldige manier gekeken worden naar op wat voor manieren de omgeving invloed heeft op dat werk, maar ook of het werk invloed heeft op de
Pagina 88 van 95
omgeving. Bij die zorgvuldigheid hoort ook dat we ruimte geven aan partijen in onze stad die we de taak hebben gegeven – we hebben dat samen gedaan – om met ons mee te denken over hoe we de kwaliteit van onze openbare ruimte behouden. We moeten de vraag beantwoorden: hoe verhouden we ons tot andere kunstwerken in het gebied of andere werken in het gebied? Hier wordt heel makkelijk gezegd: we kunnen het kunstwerk van meneer Huisman ergens anders neerzetten. Dat is wel een vraag die vooral de heer Huisman ook zelf met ons moet beantwoorden, want dit is een werk dat zich ook tot deze plek verhoudt en waar ook lang over is nagedacht, niet alleen door de heer Huisman, maar ook door ons als gemeente over of het daar past, of het daar het beste verhaal vertelt en of het daar iets toevoegt in de openbare ruimte van onze stad. Naast al die hele grote en belangrijke dingen zijn er ook nog wel wat kleinigheden zoals hoe het precies zit met de verantwoordelijkheden als het werk eenmaal staat. In uw motie heeft u het erover dat de gemeente dan al dat soort zaken op zich moet nemen, maar we weten helemaal niet waar we het over hebben. Dat is niet erg. We kunnen daar straks een keuze in maken, maar voordat we die keuze kunnen maken, moeten we wel weten waar we het over hebben. Voorzitter, daarmee kan ik slechts tot de conclusie komen dat we de motie van de OPH moeten ontraden.
De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik ze in stemming brengen. Dan breng ik als eerste de motie van de OPH inzake de Lange Jan in stemming. Wie is voor deze motie? De heer Rozestraten, Ouderenpartij Heerlen Voorzitter, mag ik alstublieft een hoofdelijke stemming? De voorzitter Een hoofdelijke stemming. Dat mag. Daar heeft u alle recht op. Dan gaan we even briefjes … Dan heb ik de griffier even nodig voor het lezen van de namen en te bepalen waar we gaan beginnen. Dat is denk ik heel belangrijk. De heer Verreck, PvdA Meneer de voorzitter, heel even voor de orde: dus die toezegging met betrekking tot die datum 21 augustus 2026, die hoort in de motie die ik namens … Nee, dat even helder. Dat doen we dan nog even? De voorzitter Ja, maar we brengen nu eerst de motie van de OPH in stemming. We beginnen bij nummer 19 in de presentielijst. De griffier Dat is de heer Karabacak. De heer Karabacak, CDA Tegen. Mevrouw Keulen, Ouderenpartij Heerlen Voor. De heer Kockelkorn, VVD
Pagina 89 van 95
Tegen. De heer Leers, Hart-Leers Uitermate voor. De griffier Dat staat er niet bij. De heer Nefjodov, GroenLinks Tegen. Mevrouw Van Oosterhout Tegen. De griffier De heer Oulad is er niet. De heer Pauwels, CDA Tegen. De griffier De heer Reijnders is er ook niet. De heer Rozestraten, Ouderenpartij Heerlen Voor. Mevrouw Santegoeds, CDA Tegen. Mevrouw Schreurs, Partij Hoensbroeks Belang Tegen. Mevrouw Stöcker-Bus, SP Tegen. Mevrouw Vaessen-Stollman, CDA Tegen. Mevrouw Vermeulen-Klamerek, SP Tegen. De heer Verreck, PvdA Tegen. De heer Van Zutphen, SP Tegen. De heer Adema, CDA Tegen.
Pagina 90 van 95
De heer Bayraktar, SP Ook tegen. De heer Van den Berg, VVD Tegen. De griffier De heer Bertholet is afwezig. De heer Bosch, PVV Voor. Mevrouw Bottenberg-Brylka, SP Tegen. Mevrouw Butink, Jongerenpartij Heerlen Tegen. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Tegen. De heer Damen, Fractie Damen Tegen. De heer Dragstra, D66 Tegen. De heer Ermers, Ouderenpartij Heerlen Voor. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Tegen. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Voor. Mevrouw Hendriks-Berg, SP Tegen. De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen Tegen. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA Tegen. De heer Hoogers, PVV Voor.
Pagina 91 van 95
De heer Jacobs, FVD Uitermate voor. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Tegen. De heer Kastrop, Fractie Damen Tegen. De griffier 26 voor en 8 tegen. De voorzitter Dan is het aangenomen. De griffier Andersom. De voorzitter 26 tegen en 8 voor. Verworpen. De griffier 8 voor en 26 tegen. De voorzitter Dan komen we aan de motie van de PvdA, SP, Partij Hoensbroeks Belang, D66, CDA en de Partij voor de Dieren inzake de Lange Jan met de opmerking daarbij dat de datum daaraan wordt toegevoegd. De griffier Excuus. Ik denk dat voor de zorgvuldigheid wel even exact moet worden aangegeven: wordt dat het laatste beslispunt in het dictum? Roept het college op om dit af te ronden voor, wat was het, 15 augustus? De voorzitter 21 augustus 2026. De heer Verreck, PvdA 21 augustus 2026 en dan zou ik dat toevoegen als vierde bolletje in het dictum. De griffier Ja. Helder. De voorzitter Wie is er voor deze motie? De heer Verreck, PvdA Het hoeft geen hoofdelijke stemming.
Pagina 92 van 95
De voorzitter Nee, dank u. Wie is er voor deze motie? Dat zijn de fracties van het CDA, de SP, de Jongerenpartij, de Fractie Damen, de Partij Hoensbroeks Belang, VVD, D66, PvdA, GroenLinks en de Partij voor de Dieren. Wie is er tegen de motie? Dat zijn de fracties van de OPH, HartLeers, PVV en Forum voor Democratie. Dan is het in spiegelbeeld. Motie aanvaard. Dank u wel. 12. Motie 'vreemd aan de orde van de dag' D66/VVD/CDA inzake 'structurele oplossing capaciteitsproblemen Sportpark Terworm' De voorzitter Mag ik de heer Kockelkorn het woord geven? De heer Kockelkorn, VVD Voorzitter, ik zou graag een punt van orde maken. We hebben vanmiddag een notitie gekregen van de wethouder. Als wij de notitie van de wethouder zo mogen lezen dat hij voor de zomer komt met een positieve oplossing voor het capaciteitsprobleem, dan trekken wij onze motie in. De voorzitter Zo mag u hem lezen denk ik, wethouder. Ja? Dan wordt de motie ingetrokken. Nee, dan is de motie ingetrokken. Dan hoeven we het er ook niet meer over te hebben volgens mij. Maar de motie is ingetrokken. U heeft nog een aantal vragen over de memo? Maar dat gaan we niet doen. Er staat een motie op de agenda. De motie is ingetrokken. Hij staat niet meer op de agenda. Sorry, maar zo werkt het. Als u het nog ergens verder over wil hebben, dan kaart u dat aan in het presidium. 14.
Motie 'vreemd aan de orde van de dag' SP/CDA/VVD/PvdA/PvdD/GL/D66 inzake 'Vincio' De voorzitter Wie mag ik daarover het woord geven? Meneer Van Zutphen, gaat uw gang. Eerste termijn De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, heel kort. 12 februari in deze zaal was een gedenkwaardige dag. Enerzijds het op een zeer trieste manier nog eens zichtbaar worden van het falen van Vincio in deze zaak en aan de andere kant hele dapperder huurders die lieten zien wat burgerbetrokkenheid is. We hebben in onze motie enerzijds aangegeven wat het verschil is in verantwoordelijkheid tussen Vincio en de gemeente. Tot nu toe hebben de bewoners de gemeente, het college en de gemeenteraad als bondgenoot ervaren. De bedoeling van deze motie is om het college aan het werk te zetten, zoals ze dat tot nu toe gedaan hebben, maar met ook een uitdrukkelijke opdracht van de raad om te handelen zoals in het dictum is aangegeven. De voorzitter Helder. Dank u wel. Is er behoefte aan een toelichting? Ik zie meneer Jacobs. Gaat uw gang. De heer Jacobs, FVD Dank u, voorzitter. Ik zal die motie steunen voor de bewoners. Ik vind dat alleen een hele vreemde motie. We zitten nu al maanden met dit geval van Vincio. We hebben meerdere keren
Pagina 93 van 95
insprekers gehad. We hebben een wethouder die constant zegt: ik ga er nu werk van maken. Ik zou wel eens concreet willen weten wat nu … We kunnen nu een beetje symbolisch het college gaan oproepen dat ze actie gaan ondernemen, maar het speelt al maanden. Die actie had wat mij betreft – dat is ook toegezegd – al lang ondernomen moeten worden en kunnen worden. Dus de vraag aan de wethouder en ik weet niet of hij die dadelijk kan beantwoorden: wat is er in al die maanden nu concreet gebeurd? Hebben we daar nou gewoon symbolisch weer een dergelijke motie voor nodig? Ik snap het niet. Ik zal hem steunen voor de bewoners, maar daar is dan ook alles mee gezegd. De voorzitter Dank u. Even voor alle duidelijkheid: we gaan niet een debat voeren met de wethouder over het beleid. We gaan het hebben over de motie en daar zal het college straks ook wat van vinden. Meneer Hendriks zag ik. De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen De situatie in Meezenbroek is zorgelijk. De communicatie en de frustratie rondom de broddelige aanpak van de wijk laten te wensen over. Ook wij herkennen dat Vincio hierin steken heeft laten vallen, zowel richting bewoners als richting de gemeente. Tegelijkertijd constateren we dat deze situatie voor veel partijen, bewoners, corporaties, gemeentepolitiek complex en beladen is. Het is logisch dat emoties oplopen en het is begrijpelijk dat bewoners zich roeren.
Als raad hebben we ook de taak om hen te horen en verder te helpen. De motie die vandaag voorligt is stevig geformuleerd. Dat begrijpen we, maar tegelijkertijd zijn we benieuwd hoe het college deze motie interpreteert en of het college verwacht dat de uitvoering hiervan daadwerkelijk bijdraagt aan het herstellen van vertrouwen en aan een gewenst resultaat. Kan het college dan nog garanderen dat er ook na het aannemen van deze motie een constructieve relatie met Vincio kan bestaan, juist met het oog op de lange termijn en de vele woningen die zij in onze stad beheren? Voor ons is het belangrijk dat deze motie geen breekijzer wordt, maar een uitnodiging tot een noodzakelijke doorbraak, waarbij partijen met elkaar in gesprek blijven met oog voor bewoners en voor het grotere belang. De voorzitter Dank u wel. Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, het maandenlange agendapunt in de raadscommissie, ik denk vier, vijf keer, misschien wel meerdere keren, terugkomen van het punt … Ik heb eigenlijk geen zin meer in dit geruzie van: wij hebben gelijk en jullie hebben geen gelijk. Jullie doen het hartstikke slecht, want wij kunnen dat bewijzen. Ik had gehoopt dat het college gehoopt in staat te zijn geweest om in die tussentijd al na de eerste bijeenkomst samen met Vincio tot een vergelijk te komen.
Ik heb op zijn minst het idee sinds de tweede bijeenkomst in de raadscommissie dat er wat er ook gebeuren ging, er geen eer meer te behalen viel voor Vincio. Ik leef nog steeds in de veronderstelling dat een sociale woningcorporatie het beste voor moet hebben met diens huurders en dat dit ook bij Vincio zo zou moeten zijn. Bij de eerste bijeenkomst hier in deze zaal gaf Vincio aan met flinke jaren achterstallig onderhoud te zitten vanwege een erfenis van voorgaande woningcorporaties die later opgingen in Vincio en dat er maar liefst, ik geloof zelfs meer dan 200 miljoen, geïnvesteerd moet gaan worden om de zaken op orde te krijgen. Daar ben ik op uit: dat de zaken op orde komen en niet dat er een welles nietes spel komt met: ik heb gelijk en jij hebt geen gelijk. Mensen moeten in goede woningen komen. Ik twijfel eraan of we dat met dergelijke stukken bereiken. Als we met
Pagina 94 van 95
elkaar praten en goed met elkaar praten en niet constant elkaar zaken blijven verwijten, dan maken we meters. Ik hoop nog steeds op het laatste en ik denk dat deze motie ons de verkeerde kant op drukt, want we willen allemaal hetzelfde oplossen en niet nog verder bruuskeren. Ik heb nu het idee dat er gewoon een grote ruzie is waar niemand het voor elkaar goed kan doen. Ik hoop dat het college het breekijzer kan zijn in die ruzie om te zorgen voor een oplossing, want daar moeten we naartoe en niet zeggen: zij doen het niet goed, ze kunnen het niet goed en zoek maar iemand anders in het ergste geval. Dat gevoel heb ik hierbij en vandaar steun ik dit voorstel niet. De voorzitter Dank u wel. Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Het is een hele opsomming van activiteiten die het college dan zou moeten ondernemen. Dan zit er eentje bij - daar hebben wij al eerder en ik weet ook andere partijen voor gepleit – wat met name is: zorg er nou voor dat een derde onafhankelijke partij hier een mediationrol oppakt. Dat is al diverse keren ingebracht. Ik kan me herinneren dat de laatste keer dat de bestuursvoorzitter van Vincio op mijn laatste vraag nog aan het einde van het debat aangaf: hoe denkt u nou dat gebroken vertrouwen te gaan herstellen? Het antwoord was: dat ga ik in overleg met de gemeente doen.
Vervolgens zijn we nog geen stap verder gekomen. Dat vind ik echt iets – dat onderschrijf ik echt in de motie – even los van wie wat moet betalen, dat ervoor gezorgd moet worden dat die mediation er komt, want die relaties en verhoudingen zijn bijna 100 procent stuk. Hopelijk valt daar nog iets aan te doen en dat kan alleen door een derde partij. De rest van deze motie … Het werd net al gezegd, ik hoop niet dat het als een breekijzer wordt gebruikt, maar dat is het natuurlijk wel, want het gaat alleen nog maar partijen nog harder tegenover elkaar stellen. Ik vind het prima als je de raad van toezicht ook polst over hoe die ertegenaan kijkt. Bij de Autoriteit wonen, let dan wel goed op als je dat laatste doet, dat je ook goed uitkijkt of je niet die keihard terugkrijgt als boemerang, want ik geef maar even aan: waar is de huurdersbelangenvereniging geweest in dat hele traject en hoe heeft het college hierop geacteerd? Pas op als je dat soort stappen gaat ondernemen, maar het belangrijkste is – ik onderschrijf wat de heer Leers zegt – dat we hier uit moeten zien te komen en met name in het belang van de bewoners.
Want laat ik dat nog even voorop stellen: daar hebben we allemaal hetzelfde gevoel over dat die mensen op een goede manier een goede woning moeten krijgen en zo snel mogelijk, want bij een rechtsgang – als we zo door blijven gaan, is dat de volgende stap – is niemand gebaat en dan zitten die mensen nog langer in de ellende. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik naar het college. Ik ga naar wethouder Peters voor de waardering van het college. Wethouder Peters Voorzitter, dank u wel. Het is een goede motie en ik denk ook gebalanceerd door aan de ene kant duidelijk uit te spreken over hetgeen dat er gebeurd is en aan de andere kant denk ik: dat vinden wij als college ook heel belangrijk, omdat we zeker ook richting de toekomst gezamenlijk moeten komen tot een oplossing dat daar inderdaad ook verwezen wordt naar een derde partij die in ieder geval ook het proces verder gaat vlottrekken. Ik denk dat dit heel erg belangrijk is. Veel meer dan dat hoef ik er denk ik niet over te zeggen. Het enige dat ik nog wel wilde zeggen: ik hoorde volgens mij de heer Jacobs zeggen dat het college dat nou moet
Pagina 95 van 95
regelen. Volgens mij, in de tijd dat er nog woningbedrijven bestonden waar de gemeente eigenaar van was, was dat een stuk simpeler. Maar nu zijn we natuurlijk wel ook afhankelijk van individueel opererende organisaties en woningcorporaties waar we natuurlijk voor grote ontwikkelingen en opgaven ook samen mee voor aan de lat staan. Dat maakt het natuurlijk best wel complex. Tegelijkertijd denk ik dat in ieder geval deze motie wel bijdraagt om ook een stap verder te komen. De heer Jacobs, FVD (interruptie) Ik wil even een punt van orde maken. De wethouder moet mij geen woorden in de mond leggen, want dat heb ik niet op die manier gezegd. De voorzitter Dan ga ik nu de motie in stemming brengen. Wie is voor de motie? Dat zijn de fracties van het CDA, de SP, de Jongerenpartij, de Fractie Damen, Partij Hoensbroeks Belang, de PVV, Forum voor Democratie, VVD, D66, PvdA, GroenLinks en de Partij voor de Dieren. Wie is tegen deze motie? Dat is de fractie van de OPH en de fractie Hart-Leers. 29 voor en 5 tegen. Dan is de motie aanvaard. Sluiting Dan zijn we aan het einde van deze vergadering gekomen. Dank u wel voor uw inzet en voor uw inbreng. Tot een volgende keer. Wel thuis. De vergadering is gesloten. De voorzitter sluit de vergadering. Aldus vastgesteld tijdens de openbare vergadering van de gemeenteraad van Heerlen van 16 april 2025,
de griffier,
de voorzitter,
drs. T.W. Zwemmer
drs. R. Wever,