Conceptnotulen raadsvergadering d.d 25 juni 2025

Elke twee jaar toetsen we het beleid en wat ouderen echt nodig hebben. Daarbij hanteren wij niet alleen zachte indicatoren, maar ook concrete cijfers over effectiviteit en kosten, want goed beleid is meetbaar beleid. Kunt u dat als college toezeggen? Ook roepen wij op tot meer samenwerking met ondernemers, woningcorporaties, sportverenigingen en vrijwilligers. De gemeente kan en moet niet alles willen oplossen. Door juist de ruimte te geven aan initiatieven van onderop, van sportclubs tot sociale ondernemers, creëren we een sterk netwerk rondom ouderen. De gemeente faciliteert, stimuleert en jaagt aan, maar het eigenaarschap ligt bij de samenleving. Dat is wat wij verstaan onder samenredzaamheid. Voorzitter, wij willen daarnaast serieus werk maken van levensloopbestendige woningen. Ouderen willen zelfstandig blijven, maar de doorstroming op de woningmarkt stagneert. Laten we harde prestatieafspraken maken met corporaties en marktpartijen om ervoor te zorgen dat ouderen makkelijk kunnen verhuizen naar een passend huis, zodat grotere woningen vrijkomen voor jonge gezinnen. Zo houden we de stad leefbaar en dynamisch. Durft u die missie aan? Ten slotte vragen wij om bij elk initiatief kritisch te blijven op kosten en effectiviteit. De vergrijzing brengt uitdagingen met zich mee die wij niet kunnen oplossen door

Pagina 97 van 135

steeds meer geld uit te geven. Wij moeten slim, dan wel slimmer investeren in preventie, bewegen, sociale ontmoeting en digitale vaardigheden, zodat ouderen niet alleen langer thuis kunnen blijven wonen, maar dat ook willen. Dat is niet alleen goed voor hen, maar ook voor onze stad. Voorzitter, ouderen in Heerlen mogen rekenen op ons als VVD, niet met vage beloftes, maar met helder beleid dat hen helpt om vitaal, veilig en zelfstandig ouder te worden. Dat is onze verantwoordelijkheid. Dat is wat de VVD bedoelt met vrijheid in verbondenheid. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Meneer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. D66 ondersteunt de ambities van het Ouderen Akkoord en is blij met de brede participatieve aanpak die eraan voorafging. De inzet op de vier B’s: bewegen, betrekken, boeien en bewonen, bieden een helder raamwerk en sluit goed aan bij het gedachtegoed van positieve gezondheid. Tegelijkertijd willen we een aantal accenten leggen. Allereerst van een aanbod naar een deelname. De gemeente heeft via partijen als Alcander al een goed aanbod op het gebied van bewegen en participatie, maar het aanbod alleen is niet genoeg. Het gaat er ook om of ouderen daadwerkelijk meedoen.

D66 vraagt daarom ook aandacht voor de vraagzijde: wie wordt bereikt en wie niet en wordt de deelname gestimuleerd? Vooral voor ouderen die zich minder aangetrokken voelen: verleiden in plaats van benaderen. We pleiten er ook voor dat ouderen niet alleen als kwetsbare doelgroep worden benaderd, maar ook als actieve medevormgevers van de samenleving. Intergenerationele initiatieven zoals de voorgestelde seniorenacademie waar ouderen hun kennis kunnen delen met jongeren, sluit daar goed op aan. Tot slot, zelfredzaamheid en wonen. D66 vraagt om de transparantie in de uitvoering van het Wmo-beleid, met name bij woningaanpassingen. Tegelijkertijd is het belangrijk dat de gemeente niet overreguleert in het dagelijkse leven van de ouderen. Stuur vooral op passende en betaalbare seniorenwoningen. Het akkoord is pas waardevol als het echt wordt beleefd in de wijk, bij de huisarts, bij het Buurtpunt en op andere plekken in de wijk. De oproep aan het college is om onze raad te blijven meenemen hoe dit mooie akkoord in de praktijk ingepast gaat worden. De voorzitter Dank u wel. Meneer Verreck. De heer Verreck, Partij van de Arbeid Dank u wel, meneer de voorzitter. In de afgelopen drie jaar heeft de wethouder veel gesprekken gevoerd en de gemeente overspoeld met rechtenvrije foto’s.

Wij kregen even de indruk dat de wethouder bezig was met een persoonlijke campagne en niet met het onderzoek naar ouderenbeleid, dus we waren wel erg benieuwd naar het resultaat van deze uitgebreide inspanningen die de wethouder heeft geleverd. Wij zijn nog niet helemaal overtuigd. Ik vraag me af na de eerdere discussie hoe ik de tekst moet interpreteren. Zoals het er staat of moet ik hem dan toch weer anders gaan lezen? Maar we lezen nog te vaak in dit stuk dat we zaken gaan onderzoeken, terwijl wij ons afvragen: waarom gaan we nog meer onderzoeken en waarom niet al realiseren? Er is al voldoende onderzocht, dus ga aan de slag. Het is goed dat de plannen eindelijk zwart op wit staan. We zien wel vele plannen die er bestaan, lokaal of landelijk. Bijvoorbeeld bij de pijler Bewegen, dat we gaan aanhaken op landelijk beleid Doortrappen tot je 100e. Dat is een landelijke aanpak. De aanpak valpreventie is geborgd in IZA en GALA en dat is ook al niet nieuw. In de pijler Betrekken hebben we het over een welzijnscoach. Waar is die coach gepositioneerd? Wat kan die doen? Wat kan die

Pagina 98 van 135

teweegbrengen? Waar zit zijn beslissings- en bewegingsbevoegdheid? Zou de wethouder daar dadelijk een toelichting op kunnen geven? In de pijler Boeien is het ontstaan van die Seniorenacademie, wat we toejuichen. We hebben wel altijd begrepen van de wethouder dat het een idee is dat hij al een aantal jaren heeft en dat dit niet nieuw is. Dan vragen we ons toch af: waarom is het nog niet van start gegaan? Zeker ook bijvoorbeeld met een Museumdag die hier ook vermeld is als een activiteit en toch ook al in uitvoering is gegaan. Daarmee is niet gewacht totdat we dit akkoord hebben vastgesteld. We zijn zeer tevreden over het feit dat er meer rustpunten in de stad gaan komen, zoals beschreven op pagina 18 onder dementieactiviteiten. Ik was dinsdagavond op de avond van de academie voor sociale stedelijke ontwikkeling. Daar was in ieder geval de voorzitter ook. Het onderwerp was het Nationale Beweegcongres. Dat was erg interessant. Naast dat het een boeiende avond was, was er ook de heer Luyendijk. Hij sprak over het creëren van een actieve buitenruimte. Hij heeft onderzoek gedaan naar een fijne stad en een gezonde leefomgeving. Ik heb geen aandelen in zijn boek, maar het is volgens mij wel een boek dat een stadsplanner gelezen moet hebben of in zijn kast moet hebben staan. In het boek staan voorbeelden hoe we de inrichting van de buitenruimte vooral beter en anders kunnen doen.

Als we dan toch de buitenruimte dementievriendelijk gaat maken, wandelroutes gaan aanleggen en rustpunten gaan aanleggen, dan zou ik u echt willen adviseren om dat boek er als inspiratie bij te pakken. Het is echt een aanrader. In de pijler Bewonen zien we dat de kosten voor de Wmo stijgen doordat mensen langer thuis blijven wonen. Vanuit mijn optiek is het volstrekt logisch dat we ons gaan koersen op levensloopbestendige woningen. De belangrijkste vraag is wel: hoe gaan we de kosten ondervangen in de periode die we moeten overbruggen totdat de levensloopbestendige woningen er zijn, want het zou twee à zes jaar duren voordat we daadwerkelijk voldoende aanbod hebben op die levensloopbestendige woningen. Ik heb nog één vraag: u sluit af met dat het uitvoeren van het Heerlens Ouderenakkoord in de begroting is vastgesteld tot 2028. Dan is onze vraag alleen: is dat nu voor alle gelden die benodigd zijn voor de uitvoering van deze plannen of alleen voor de capaciteit van mensen die voor het Ouderenakkoord iets gaan doen? Ik ben even heel benieuwd: voor wie is nu dat geld gereserveerd? Dank. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dank u, voorzitter. Er zijn al een aantal woorden gevallen waar ik ook bij aansluiting vind.

Dat is: is dit ouderenbeleid - we zijn heel erg blij dat het er eindelijk is – ambitieus genoeg? Wat moet er gebeuren? Wij denken dat wij meer moeten inzetten op een veel bredere participatie. Nu worden veel ouderen weggezet als mantelzorgers. Het is bewezen dat als je een breed pallet aanbiedt, ouderen langer vitaal blijven. Dan nog iets: toekomstig en vooruitstrevend beleid op het gebied van ouderen houdt in dat we ouderen zien als oplossing voor vergrijzing. Dat is een kans voor maatschappelijke vernieuwing en voor een samenleving die actieve ouderen bij de maatschappij betrokken houdt. Dan zou ik willen aanstippen: ouderen stimuleren om actieve medebouwers te zijn in een raad van wijzen die op structurele manier mee ontwerpen aan het ontwikkelen en evalueren van beleid aan woonvormen en aan de publieke ruimte. Mijn collega hier naast mij noemde net de lezing van Vincent Luyendijk. Hij was ontzettend inspirerend. Ik gun Heerlen – al is het maar een klein deel – die openbare ruimte zoals hij die schetste. De ervaring van de oudere mensen is geen last, maar een bron van kennis en veerkracht. Gemeenschapsgericht wonen en dan hebben we het over multigeneratie wonen, collectieve hofjes, coöperatieve woonzorgprojecten, plaatsen waar mensen elkaar dagelijks tegenkomen.

Pagina 99 van 135

Daar creëer je ook een veel betere samenhang. Gedeelde tuinen, eetbare buurten, goed voor lichaam, geest en klimaat. Dan, waarom niet jongerenwoningen koppelen aan ouderenhuisvesting? Waarom geen leerwerkplekken waar jong- en oud elkaar versterken? We hebben al veel sociale initiatieven, maar die zouden we met elkaar kunnen verbinden, opschalen en er beleid van maken. Dan hebben we een vette plus. Technologie in dienst van menselijkheid. De menselijke waarden moeten we altijd in acht houden. Autonomie, privacy en zeggenschap. Het is nooit een vervanging voor menselijk contact, alleen een aanvulling. Voorzitter, als we ouder worden blijven zien als een zorgvraagstuk, dan blijven we in rondjes draaien. Maar als we ouder worden erkennen als een waardevolle levensfase, dan kunnen we samen bouwen aan een Heerlen dat toekomstbestendig is, sociaal, ecologisch en rechtvaardig. Dat is waar de Partij voor de Dieren voor staat. Wat ook een geval is, is het woord veerkracht. Hoe denkt het college of de wethouder hoe hij de veerkracht van mensen in stand kan houden? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Heb ik dan iedereen gehad? Volgens mij wel. Dan ga ik naar wethouder Peters. Wethouder Peters Voorzitter, we zijn al zes uur aan de slag, maar ik heb toch het idee dat het college op dit moment de meeste energie heeft van de hele avond. De heer Van Zutphen, SP Eigendunk stinkt.

Wethouder Peters Alle gekkigheid op een stokje … De voorzitter U lokt het uit. Wethouder Peters Ik moet eerlijk zeggen, maar ik denk: ik spreek in de wij-vorm, aangezien we toch het college zijn. Ik krijg er altijd heel veel energie van om met het ouderenbeleid bezig te zijn, maar dat terzijde. Tempo, ik hoor het al. Dank voor uw bijdrages vanavond. Dank ook voor het feit dat we het in de commissie zo uitgebreid besproken hebben, want daar hebben we een hele brede discussie met elkaar gehad, waar de vragen die vanavond gesteld zijn daaraan overgebleven zijn. Het participatieproces zoals het verlopen is, heeft meer waarde dan de input alleen die geleverd is. Want naast die meer dan 300 senioren die we gesproken hebben in zowel de categorie tussen 55 en 67, als ook de categorie die daarboven zit en dus ook al pensioengerechtigd is, als ook de maatschappelijke partijen waar we mee gesproken hebben van woningcorporaties, onderwijsinstellingen, zorgpartners et cetera, hebben we ook al afspraken met elkaar gemaakt. Die afspraak is dat wij – dan kom ik ook meteen op het regulerend vermogen van het ouderenbeleid uit – dat wij en dat is komende week dinsdag, hier samen een akkoord ondertekenen. Dus we bekrachtigen samen het nieuwe ouderenbeleid.

Daarmee vormen we dus ook een netwerk en een samenwerking waarbij we de komende jaren met grote regelmaat samen het gesprek aangaan om te kijken hoe wij … Ik hoorde iemand zeggen: in beton gegoten. Nee, het is inderdaad niet in beton gegoten. Het is juist op een dergelijk abstractieniveau op sommige punten geformuleerd, zodat je samen met die partners ook die verdere verdieping daarin kunt opzoeken.

Pagina 100 van 135

Er zijn tegelijkertijd ook een aantal zaken en meneer De Groot had het daarover, als het gaat over de kern van het ouderenbeleid, want het is het continueren van hetgeen dat goed is, dat verdiepen en verder ook aansluiten op de noden en de actualiteit die er op dit moment is. Vandaar dat we gekozen hebben voor die vier pijlers. De afgelopen jaren hebben we juist ook ingezet op het duurzaam wegzetten daarvan, dus ik noem maar wat: Seniorenactief - dat heb ik in de commissie ook al wel gezegd, maar ik herhaal het hier toch - waar elke week 1.100 senioren door de hele stad van tai chi tot aquajoggen, yoga en gym doen en in ieder geval in beweging zijn. Er is ook het bibliotheekabonnement waar inmiddels 3.200 nieuwe leden zijn van 65 plus die zich daar gratis voor hebben aangemeld. Ofwel de Museumdag één keer per jaar waar wij vorig jaar meer dan 1.100 55-plussers hebben mogen verwelkomen. Die goede dingen nemen we over. Die gaan we blijven doen, maar er zijn ook thema’s – meneer Verreck had het daar ook heel even over – die nog dergelijk in de kinderschoenen staan, dat we wel degelijk moeten onderzoeken om verder te komen. Dus ik noem maar wat: arbeidsparticipatie onder ouderen. We hebben het over vrijwilligerswerk. Dat is Buurtteams Heerlen. Arbeidsparticipatie onder ouderen is een redelijk onontgonnen gebied.

Dat is best pionieren, want tijdens die hele sessies in de stad zijn we meerdere mensen tegengekomen die nog na pensionering werkzaam zijn. Dat kan verschillende redenen hebben, maar de mensen die wij getroffen hebben, deden het omdat ze het leuk vonden. De één stond in het weekend nog altijd met een frietenkar op een feest en de andere was taxichauffeur. Voor die manieren van betrokken zijn: als dat voor die mensen de manier is waar zij energie uit halen, dan willen wij dat uiteraard ook graag faciliteren en stimuleren. De voorzitter Interruptie van de heer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dank u, voorzitter. De wethouder noemt nu een nieuw item: arbeidsparticipatie na je pensioenleeftijd en ook dat dit onontgonnen gebied is. Dat is duidelijk, denk ik. Hier en daar zijn er wat voorbeelden van mensen die waar wel bij varen. Ook dat is hartstikke mooi. Maar wat is uw plan om dat gegeven inhoud te gaan geven en om datgene wat je nu vaststelt: op dit moment zijn er twee of misschien zijn het er tien die dat doen. Wat is je doelstelling om bijvoorbeeld tot 100 te komen? Op welke manier ga je dat doen? Deze vraag geldt voor meerdere onderdelen die genoemd zijn. U noemt weer een heleboel zaken op: zoveel mensen die naar tai chi, yoga en zwemmen gaan. Dat is prima en harstikke leuk, maar die mensen doen dat waarschijnlijk al jaren.

Dat zijn met name ook de mensen die dat uit eigen beweging doen en die zelf in actie komen. Waar het vooral om gaat, is dat je die groep activeert die potentieel wel wil. Hoe doe je dat? Wat is het uitvoeringsplan? Dat mis ik in dat hele stuk, wethouder. Daar zou ik graag … Ik hoor dat ook toch wel door anderen genoemd worden hier en in de commissie waren er meerderen die daar kritische vragen over stelden. We hebben de antwoorden in de commissie in ieder geval niet gekregen en daarom stel ik ze nu nog een keer. Een overall plan met wat de ideeën zijn en wat we allemaal willen gaan doen, is prima, maar het gaat er ook om hoe je dat wil gaan doen en hoe je dat wil gaan meten. De voorzitter Wethouder, gaat uw gang. Wethouder Peters Heel duidelijk over dat laatste en over dat meten gesproken, hebben we in de commissie ook aangegeven dat we één keer per jaar hier bij u concreet terugkomen wat we hebben gedaan en wat dat heeft opgeleverd. Zo kunnen we het zelf allemaal zien wat het voor resultaat heeft. Dat doen we ook samen met onze partners. Dus waar u een belangrijke speler bent, zijn onze