Conceptnotulen raadsvergadering d.d 25 juni 2025

onceptnotulen raadsvergadering

Presentielijst Aanwezig: Vergadering:

Gemeenteraad Heerlen Vergaderdatum:

25 juni 2025 Tijdstip vergadering:

17.00 uur

Leden: K. Adema, F. Askamp, S. Bayraktar, M.M.M. van den Berg, S. Bottenberg-Brylka, M.T.A. Butink, F.W.S. Daamen, A. Damen, T. Dragstra, J.L.M. Ermers, E.A.N.M. Géron, T.G.M.M. de Groot, J.A. Heine-van Dartel, A.M.G. Hendriks-Berg, J.T.M. Hendriks, E.J. Hoogers, S. Jacobs, A.L.B. Janssen, B. Karabacak, P.C.C. Kastrop, A.W.A. Keulen, R.J.A. Kockelkorn, R.H.F. Leers, T. Nefjodov, A. Oulad Lmaroudia, P M. van Oosterhout, P.A. Pauwels, T. Reijnders, R.W.T.A. Rozestraten, M.H. Schreurs, A.A.M. Stöcker-Bus, P.S.G.M. Vaessen-Stollman, I.J. Vermeulen-Klamerek, H.M.A.M. Verreck en P.M.A. van Zutphen Wethouders: J.M.M. Clemens, C. Gelderblom, M.P.G.M. Peters en A.E.H.T. Vrusch Voorzitter: R. Wever Griffier: T.W. Zwemmer Verslaglegging: J.H.C.J. Toirkens

Afwezig: Wethouders: M.E.E. De Beer Leden: M.T. Bosch en A.A.W.G.M. Santegoeds

Pagina 2 van 135

Agenda 1. Opening en vaststellen agenda raadsvergadering

3

2. Vragenuur

4

3. Vaststellen notulen raadsvergadering d.d. 28 mei 2025

4

4. Vaststellen van de ingekomen stukken en de wijze van afdoening

4

5. Jaarrekening 2024

5

6. Zomernota 2025

23

7. Kaderbrief 2026

49

8. Verhuurverordening Heerlen 2025 en Beleidsregel bestuurlijke boetes goed verhuurderschap Heerlen 71 9. Leegstandverordening

71

10. Aanpassen BP "Woningsplitsing en kamerbewoning"

71

11. Zienswijze Jaarrekening 2024, begrotingswijziging 2025 en begroting 2026 inclusief meerjarenperspectief GR Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad

91

13. Zienswijze jaarverslag en jaarrekening 2024, eerste begrotingswijziging 2025 en ontwerpbegroting 2026 en meerjarenperspectief 2027-2029 GR Omnibuzz 92 14. Zienswijze (concept)begroting 2026 GR Veiligheidsregio Zuid-Limburg inclusief uitwerking van een bezuinigingsopdracht 92 15. Zienswijze begroting 2026 en jaarrekening 2024 GR Reinigingsdiensten Rd4

92

16. Zienswijze begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 (Ondernemingsplan 2026) GR Historisch Centrum Limburg 93 17. Toestemming tot toetreding en wijziging GR Historisch Centrum Limburg (GR HCL)

93

18. Zienswijze Toekomstbestendige huisvesting brandweerkazernes GR Veiligheidsregio Zuid-Limburg 93 19. Toestemming treffen GR 'CentrumRegeling VVTH RegioVerte'

94

20. Heerlens Ouderen Akkoord 2025-2030

94

21. Verkoop locatie "In ’t Wieër" aan Stichting Cicero Zorggroep en vaststellen Grondexploitatiecomplex 107 22. Adviesrecht raad aanvraag kind- en jeugdcentrum Mondriaanterrein

107

23. Adviesrecht raad aanvraag realiseren van een Mijnwater warmtebron HLH-GT-05

115

24. Natuurinclusief bouwen

117

25. Motie 'vreemd aan de orde van de dag' OPH inzake 'invoering hitteplan Heerlen/Parkstad'

126

26. Motie 'vreemd aan de orde van de dag' GL/PvdA/SP/D66/CDA/OPH/JPH/FD inzake 'huisgarantie met baankans voor politie- en zorghelden' 129 27. Motie 'vreemd aan de orde van de dag' SP/GL/PvdA/PvdD inzake 'Heel Heerlen Beweegt'

132

Pagina 3 van 135

1. Opening en vaststellen agenda raadsvergadering De voorzitter Dames en heren, bent u zover? De vergadering is geopend. Welkom bij deze vervroegde vergadering met de bedoeling dat we dan eerder klaar zijn. Er is een bericht van verhindering van de heer Bosch. Dus we zijn vanavond met 36 leden. De heer Bayraktar is inmiddels wel aanwezig. De heer Oulad en de heer Reijnders zijn wat vertraagd. Mevrouw Santegoeds is ziek. Dus dan zijn we vanavond met 35 als de verlatenen er zijn. Ik loop zo met u de agenda door met de dingen die we wel of niet kunnen afhameren. Ik wijs er nog op dat we in het presidium aan de voorkant van dit hele zware blok – we wisten dat dit een zware vergadering werd – met elkaar hebben afgesproken dat we iedereen meer tijd hebben gegeven in de commissies. Daar is ruimschoots gebruik van gemaakt. Die zijn allemaal redelijk laat afgelopen. Laat ik het zo maar zeggen. We hebben met elkaar afgesproken dat naar aanleiding van dit soort commissies we zo veel mogelijk zouden hameren en alleen die stukken zouden bespreken die we echt moeten bespreken. Daar stellen we dan niet een hele batterij aan vragen, maar een paar vragen die u nog nodig heeft om uw standpunt te kunnen innemen.

We moeten dus ook wat voorzichtig zijn met de interrupties, want met deze hoeveelheid hebben we alles in ons bezit om 3:00 uur vannacht klaar te zijn, maar met een beetje medewerking van ons allemaal kan dat ook veel eerder. Dan kan het ook 2:00 uur worden, meneer Jacobs. Zo is het. Dat scheelt enorm. Kunt u instemmen met de agenda? Meneer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, misschien moeten we een paar punten gevoegd behandelen als ze aan de orde komen. Voor de agendapunten 8, 9 en 10 rondom wonen heeft in ieder geval mijn fractie maar één verhaal voor alle drie de agendapunten. De voorzitter Volgens mij hebben we het ook in het presidium afgesproken dat we die drie bij elkaar zouden behandelen en dus tegelijkertijd. Alleen de besluitvorming is wel één voor één. Meneer Jacobs met een punt van orde. Meneer Jacobs, Forum voor Democratie Ik snap de opmerking van meneer Van Zutphen. Alleen ik vind de verhuurverordening toch essentieel iets anders als die leegstandsverordening. Dat is toch een heel ander onderwerp? Dus mijn voorstel zou zijn om die twee toch gesplitst te behandelen. De voorzitter Volgens mij hebben wij in het presidium afgesproken dat wij deze in één keer zouden behandelen. Dus ik ga daar niet meer over discussiëren. Meneer Van den Berg heeft nog een punt van orde. De heer Van den Berg, VVD Ik zie ze ook wel als twee.

Als u dat niet als twee ziet, dan lees ik ze alle twee achter elkaar voor. De voorzitter Dat mag ook. Meneer Rozestraten heeft een punt van orde.

Pagina 4 van 135

De heer Rozestraten, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Agendapunt 22 gaat over het Mondriaanverhaal waar we ook uitvoerig over hebben gesproken in de commissie. Wij hebben heel recent met de omwonenden en de inwoners gesproken. Wij weten dat er op 3 juli nu een gesprek staat gepland met de directie en de inwoners. Wij zouden willen voorstellen om dit agendapunt door te schuiven tot na de vakantie, omdat we anders waarschijnlijk gaan meemaken dat als we dit agendapunt accorderen, er een langdurige procedure gaat plaatsvinden. In het belang van Mondriaan, in het belang van de gemeente en in het belang van de jeugd en ook van de omwonenden, denken we dat het heel verstandig is om dit één vergadering door te schuiven en dan met een goede onderbouwing te komen op het gebied van burgerparticipatie. De voorzitter Meneer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, het gaat hier over het adviesrecht van de raad. Als we dit besluit nemen, wat ik hoop dat we met z’n allen vanavond doen, dan heeft het college nog alle ruimte om daar waar nodig de nodige overleggen en besluiten te nemen. Deze stap moeten we nemen in het belang van onze kinderen. De voorzitter Akkoord. Het college wil het ook behandelen. Het is op de agenda gezet en het is door de commissie doorgelaten, dus we gaan het behandelen. Ik ga met u door de agenda heen.

Overigens, de twee vragen die schriftelijk gesteld zijn, worden deze week schriftelijk beantwoord. Dan kom ik bij de notulen van 28 mei. Akkoord. Dank u wel. Dan het vaststellen van de lijst van ingekomen stukken. Akkoord. Dank u wel. Dan de jaarrekening 2024. Behandelen. Zomernota. Behandelen. Kaderbrief. Behandelen. De verhuurverordening. We behandelen dus agendapunt 8, 9 en 10. Dan de zienswijze rondom Zorg- en Veiligheidshuis. Akkoord. Dank u wel. Dan de zienswijze GGD. Behandelen. Dan de zienswijze Omnibuzz. Akkoord. Dank u wel. Dan de zienswijze Veiligheidsregio. Akkoord. Dank u wel. De zienswijze Reinigingsdiensten Rd4. Akkoord. Dank u wel. De zienswijze Historisch Centrum Limburg. Akkoord. Ook bedankt. Dan toestemming tot toetreding en wijziging van de GR Historisch Centrum Limburg. Akkoord. Dan de zienswijze huisvesting brandweerkazernes Veiligheidsregio. Behandelen. Dan toestemming CentrumRegeling VVTH RegioVerte. Akkoord. Dank u wel. Dan het Heerlens Ouderenakkoord. Behandelen. Dan de verkoop locatie “In ’t Wieër”. Behandelen. Dan adviesrecht aanvraag kind- en jeugdcentrum. Behandelen. Adviesrecht realiseren Mijnwater warmtebron. Behandelen. Natuurinclusief bouwen. Behandelen. Dan hebben we nog een aantal moties om de gezelligheid nog even te volmaken. Mensen, we gaan er iets moois van maken. 2. Vragenuur Alle vragen zijn schriftelijk beantwoord. 3.

Vaststellen notulen raadsvergadering d.d. 28 mei 2025 Hamerstuk. 4. Vaststellen van de ingekomen stukken en de wijze van afdoening Hamerstuk.

Pagina 5 van 135

5. Jaarrekening 2024 De voorzitter Dan begin ik bij meneer Damen van de Fractie Damen. Eerste termijn De heer Damen, Fractie Damen Dank u wel, voorzitter. Voor ons ligt een enorm lijvig boekwerk. Hij is erg gedetailleerd, maar ondanks deze detaillering ontbreken volgens onze fractie enkele zaken en zijn er nog een aantal onduidelijkheden. Laat ik beginnen met een algemeen beeld over de jaarstukken 2024. De jaarrekening ziet er financieel gezien behoorlijk uit. Er gaat nog geld naar de algemene reserve. Een aantal posten kunnen worden doorgeschoven naar 2025. De financiële positie van de gemeente is zeker niet rooskleurig. Ondanks dat alle kengetallen aan de goede kant liggen, is het weerstandsvermogen slechts matig en daardoor ook zorgbarend. De weerstandscapaciteit voldoet wel aan de norm. Toch vragen wij het college hoe zij zich voorbereiden op dat zogenaamde ravijnjaar dat weliswaar is opgeschoven, maar niet kan worden overgelaten aan een nieuw college. Meneer de voorzitter, nu zal ik wat meer in detail treden. Als eerste ontbreekt er een lijst met afkortingen, waardoor niet-ingewijden soms het verhaal moeilijk kunnen volgen. Volgens onze fractie is ooit afgesproken de eerstvolgende keer volledig uit te schrijven en daarna pas de afkortingen te gebruiken. Graag hoor ik hier een mening over. In het raadsvoorstel staan in de tabel afkortingen opgenomen: NN, NN/apart, DU.

Wat betekenen die? Middelen en heffingen. In de tabel wordt een post onvoorzien van €1.246.000 als voordeel opgenomen. Echter, bij die paragraaf is dat niet terug te vinden. Graag hebben we hier een toelichting op. Tevens willen we weten tot welk bedrag het college is gemandateerd om uit deze post gelden te halen. Centrale verantwoording personeel gerelateerde kosten toelichting in paragraaf bedrijfsvoering en dit komt in meerdere kernthema’s naar voren. Kunt u ons laten zien waar de opsomming van deze posten in de paragraaf bedrijfsvoering staat? Voorzitter, wij hebben het handboek openbare ruimte. Op welk wijze wordt gecontroleerd of de richtlijnen die hierin staan ook daadwerkelijk worden toegepast? In het verleden bleek dit niet altijd het geval te zijn. Wanneer zijn er voor het laatst fijnstofmetingen en geluidsmetingen uitgevoerd in een groot aantal wegen, zoals de Geerstraat, de Ruys de Beerenbroucklaan bijvoorbeeld en de Akerstraat? Dan voorzitter, naar cultuur. U heeft een stelpost ten behoeve van de begroting 2024 niet gehaald als gevolg van een andere besteding. Voorzitter, dit is wel de gemakkelijkste manier om je aan je taken te onttrekken en daarmee doe je wat je zelf wel wil doen in plaats van wat je behoort te doen.

Voorzitter, met betrekking tot het sociale domein hebben we één vraag: welke redenen waren er waardoor er geen aanbieders voor huishoudelijke hulp waren? We hebben bij JENS steeds een tekort van 4 miljoen, ondanks de lumpsum. Wat heeft dan de lumpsum nog te betekenen als je achteraf toch steeds de beurs moet trekken? Dit is een openeindfinanciering. €1.584.000 is een hoog bedrag voor de aankoop en vooral als die tijdelijk is. Waarom is dat dan tijdelijk? We kunnen dat bedrag toch ook in één keer goed gebruiken? Voorzitter, met betrekking tot beschermd wonen, nieuw beschut: 800.000 euro voor extra inspanning. Is deze vooraf voorgelegd aan de raad? Onder andere door een begrotingswijziging. Extra inspanning moet toch gepland zijn?

Pagina 6 van 135

Tot slot, welke risico’s lopen we door de achterstand in de actualisatie van de plannen in onze wijken? U spreekt van een strategie. Welke strategie is dat dan? Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Meneer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, we gaan als het goed is volgende week een nieuwe wethouder begroeten. Die krijgt de portefeuille Financiën, maar het is misschien een overweging om hem ook de portefeuille Theologische Verschijnselen toe te dichten, want op pagina 104 van deze jaarrekening staat iets wat niet gebeurd is en wat wel effect heeft. Dat is namelijk de ja/ja-sticker. Deze is helemaal niet ingevoerd, maar er staat dat de invoering van de ja/ja-sticker effect heeft gehad en daar moet dus iets theologisch aan de hand zijn. Misschien dat de heer Houben dat kan gaan uitzoeken. Een beetje serieuzer gesproken, dit zijn belangrijke stukken en die moeten van tevoren goed gelezen worden. Daar horen dit soort blunders niet in te staan. Voor de rest heb ik een algemeen oordeel van onze fractie over de jaarrekening. We zijn tevreden dat er niet te veel geld over is. Het zou ernstig verwijtbaar zijn als we een te grote spaarpot zouden hebben bij de noden die er in onze stad zijn. Desondanks is de begroting goed uitgevoerd, inclusief tussentijds de tegenvallers die we via de jaarrekening toch nog hebben kunnen oplossen. Althans, als we ermee instemmen.

Verder zien we ook in deze jaarrekening opnieuw en dat is jaar in, jaar uit het geval, hoe zeer investeringen in het sociale domein sowieso menselijk heel veel opleveren, maar ook financieel zeer rendabel zijn gezien het feit dat we voor het zoveelste jaar achter elkaar bijvoorbeeld bij de bijstand een overschot hebben kunnen bereiken en dat we na de diepe crisis die er rond de eeuwwisseling rondom dakloosheid en beschermd wonen in Heerlen was, nu ook minder hoeven uit te geven dan het budget wat we van het Rijk krijgen. De voorzitter Interruptie van de heer Jacobs heb ik voor u. Meneer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Aan de heer Van Zutphen via de voorzitter. Ik kan het verkeerd zien. U heeft het over het financiële plaatje wat er steeds rooskleuriger uit ziet. Ik heb die kosten van het sociaal domein eens gepakt in 2022 bij de jaarrekening. Dat was mijn eerste jaarrekening die besproken werd. Ik heb die kosten van 2024 er eens naast gelegd. Dan zie ik een stijging van 22 procent. U weet zelf dat het al een heel groot bedrag is dat we daaraan uitgeven. Ik zal de bedragen opnoemen. Het is als ik me niet vergis 295 miljoen in 2024 en 242 miljoen in 2021. Dus ik snap die kostenbesparing van u niet. De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, voor deze uitgave krijgen we ook rijksbudgetten. Op die rijksbudgetten houden we gelukkig over.

Nadat we jarenlang uit eigen zak geld hebben moeten toeleggen, houden we nu geld over en er zijn ook nieuwe taken aan de gemeente toegevoegd. Dat leidt natuurlijk ook tot hogere uitgaven. Ik zou zeggen, leg bijvoorbeeld eens het rijksbudget en de uitgaven rond de Participatiewet en rond beschermd wonen naast elkaar en je ziet wat onze investeringen hebben opgeleverd. Hoe dan ook, die investeringen moeten gedaan worden, zelfs al zouden we er op moeten toeleggen. Zelfs bij jeugd komen we zwaar tekort. Dat doen we omdat het moet. De voorzitter

Pagina 7 van 135

Er is nog een interruptie van de heer Jacobs. Meneer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Daar heb ik geen moeite mee. Als het moet, dan moet het. U kennende, leest u van a tot z de jaarrekening door. Maar als ik bijvoorbeeld kijk naar de beleidsindicatoren van het sociaal domein, dan zie ik dat Heerlen onderaan bungelde en dat Heerlen nog steeds onderaan bungelt. Ik zie daar niet echt verschuivingen plaatsvinden. Dus waar gaan we het sociaal domein aan afmeten? U zegt: het is een daverend succes. Ik zie het niet. Waar zit ik fout? De heer Van Zutphen, SP Maak bijvoorbeeld de vergelijking met de cijfers van het Sociaal Cultureel Planbureau over het lijstje armoede in de gemeente. Kijk dat eens na. Daar staat Heerlen nog steeds hoog in het negatieve lijstje, maar niet meer zo hoog als we ooit gestaan hebben. Kijk naar de cijfers rond dakloosheid enzovoorts. Overal boeken we vooruitgang, maar we hebben nog een hele lange weg te gaan. Dus we moeten vooral doorgaan met onze investeringen in het sociaal domein. Wat mij betreft ook complimenten voor het college dat ze nu aan ons voorstel voldoen wat we vorig jaar gedaan hebben om zo veel mogelijk verborgen spaarpotjes ofwel helemaal te stoppen ofwel af te romen. Dat is gebeurd. Daar hebben we wel nog het nodige huiswerk te doen bij de GR’en.

Van alle GR’en die hier voorbij zijn gekomen, zijn er maar een paar die terecht zeggen wat ook het Heerlense standpunt is: geen algemene reserve bij een GR, want die hebben de gemeente als achtervang. Maar bijna allemaal doen ze dat toch. Daar hebben we dus nog het nodige huiswerk te doen. Hoe dan ook hebben we nu een algemene reserve van 27,6 miljoen euro. Dat is goed. Dat moet vooral niet heel veel meer zijn. Voor de zoveelste keer is aangetoond dat de jobstijdingen die we iedere keer krijgen “oei, Heerlen gaat financieel ten onder” en “Heerlen komt onder toezicht te staan”. Het is ook nu niet waar gebleken. We maneuvreren op het randje. Dat moeten we vooral blijven doen, maar we zijn financieel aan de maat. De voorzitter Dank u wel. Meneer Pauwels. De heer Pauwels, CDA Dank u wel, voorzitter. Allereerst onze waardering voor al het werk dat is verricht voor de totstandkoming van de jaarstukken. Met 311 pagina’s aan financiële informatie tot op detailniveau mag er gesproken worden van een prestatie. Voorzitter, zo veel informatie levert echter ook vragen op. Daarbij wil ik aantekenen niet in herhaling te vallen, ofwel de commissiebehandeling ga overdoen. Desalniettemin, zo leert de ervaring – noem dat maar een wetmatigheid onderhand – levert een voorbereiding op behandeling in de raad vaak nieuwe vragen op.

We houden het echter kort en concentreren ons vanavond op de post rechtmatigheidsverantwoording door het college. Dit is op bladzijde 303 voor de liefhebber. Er zijn begrotingsonrechtmatigheden vastgesteld voor een bedrag van €6.493.000. Hiervan is een bedrag van €15.231.000 acceptabel. Acceptabel wil in dit verband zeggen – ik citeer bijna letterlijk – conform afspraken met de raad. Er blijft een bedrag over van €1.262.000, waarvan de totstandkoming zich uitstrekt over het merendeel van de programma’s. In het onderdeel bedrijfsvoering van de jaarstukken geeft het college aan hoe hiermee is omgegaan. Zo is er een overschrijding van lasten binnen de programma’s van €895.000 die niet acceptabel is en waar de accountant ons ook op heeft gewezen, omdat deze overschrijdingen niet tijdig aan de raad zijn gemeld. Deze overschrijding strekt zich dus uit over meerdere programma’s. Wij

Pagina 8 van 135

vragen het college op de eerste plaats om toekomstige begrotingsonrechtmatigheden te voorkomen, mede in het licht van afnemende middelen en andere bijkomstige financiële problemen. Dat zal nog wel een paar keer aan de orde komen deze vergadering. Zo hebben een aantal posten betrekking op het inkoop- en aanbestedingsbeleid dat al volgens de jaarstukken een stuk verbeterd zou zijn. Verder vragen wij het college om in de stukken indien deze dienen als toelichting op, in dit geval is onrechtmatigheden – de informatie die aan de raad al dan niet vooraf is volstrekt op te nemen bij het bedrag van het hoofdstuk bedrijfsvoering begrotingscriterium. Enkel een verwijzing naar “het staat in de jaarstukken” is niet voldoende, zo je wil, niet werkzaam. Dan kom ik weer terug op wat ik aan het begin van mijn betoog zei. Het zijn 311 pagina’s, voorzitter. Dat is nogal wat. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Meneer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. Ik moet de juiste inbreng zoeken. Voorzitter, in de commissie hebben we al de nodige vragen gesteld. Daar is naar tevredenheid antwoord op gegeven. Dus hierbij onze politieke duiding. D66 kijkt met gematigd positieve waardering naar de jaarstukken. Een positief resultaat van 5,2 miljoen ziet er financieel stabiel uit, maar wekt ook het risico op vertraging in de uitvoering. We vragen hier aandacht voor.

Daarnaast zijn we wel tevreden over de stevige inzet op duurzaamheid en energie, op vergroening, ook bij energieprojecten. Deze ambities sluiten aan op onze wens om Heerlen toekomst- en klimaatbewust te maken. Tot slot willen we wel aandacht vestigen op de uitvoering van de Wet open overheid. We hechten sterk aan transparantie en aan informatievrijheid. Er is een reservering en ook een doorschuiving van 47.000 euro opgenomen. Vertraagde implementatie van deze Wet open overheid blijft ook wel een zorgpunt voor ons. Dus wij hopen dat deze implementatie in 2025 verder zonder vertraging ingezet kan gaan worden. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Meneer Jacobs. Meneer Jacobs, Forum voor Democratie Dank u wel, voorzitter. Ik doe alles een beetje op zijn boerenfluitjes, maar ik hoor mensen hier de hele tijd roepen: we hebben 5,2 miljoen winst over, weet ik hoe je het wil noemen. Als je dan vervolgens kijkt, dan hebben we 4,5 miljoen euro aan onderuitputting. Dus dat betekent dat we zaken hebben die we door de één of andere reden – omdat de materialen er niet waren en er personeelstekort was – moeten doorschuiven naar een volgend jaar. Dus je kunt hier nooit spreken over 5,2 miljoen winst. Dat is jezelf een beetje voor de gek houden.

Als ik dan kijk en de bestemmingsreserve en de algemene reserve op één hoop gooi en als ik kijk naar de reserves ultimo 2023, dan zit ik op 61,7 miljoen afgerond aan reserves. Als ik die winst van 5,2 miljoen daarbij tel, dan zou ik moeten uitkomen op €66.976.000. Als ik naar de reserves kijk ultimo 2024, dan houd ik een kleine 60 miljoen over. Dat betekent dus dat we ruim 7 miljoen op onze reserves hebben ingeteerd. Dan is meer dan 10 procent. Dan leven we nu nog in een redelijk goed jaar, 2024. Zoals ik heb begrepen, wordt het ravijnjaar twee jaar uitgesteld. Dat wordt naar achter geschoven. We kunnen hier toch niet met droge ogen blijven beweren dat het gigantisch goed gaat met de gemeente en dat we zeggen: we hebben 5,2 miljoen over, terwijl er een onderuitputting is van 4,5 miljoen en terwijl we meer dan 7 miljoen interen op onze reserves? Dat is voor mij ongeloofwaardig.

Pagina 9 van 135

De voorzitter Interruptie van de heer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Voorzitter, deelt de heer Jacobs mijn mening dat een bestemmingsreserve juist de bedoeling heeft om die op te maken? Het zou ernstig verwijtbaar zijn als een bestemmingreserve bleef staan. Dat is juist opgenomen om in dat jaar op te maken. De algemene reserve is zojuist gestegen. De voorzitter Interruptie van de heer De Groot op de interruptie van de heer Van Zutphen. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dank u, voorzitter. Je kunt discussiëren over de benaming reserve, maar waar we het over hebben, is dat we wat geld aan de kant hebben liggen voor het moment dat we het nodig hebben. Ik neem aan dat de heer Van Zutphen het met mij eens is dat het niet de bedoeling is om zo snel mogelijk wat voor potje in welk reservepotje dan ook op te maken. Het gaat er toch wel om dat we als het echt nodig is, dat we daar dan reserves voor hebben om het dan in te zetten. Dat is hij toch met mij eens? Zeker gezien de toekomstige financiële situatie, zoals de heer Jacobs terecht zegt: datgene wat ons boven het hoofd hangt. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Voorzitter, er was bijvoorbeeld een bestemmingsreserve reeds genomen besluiten. Die was ruim 7 miljoen. Die is opgemaakt. Daar was die voor. Het was echt de bedoeling om die in 2024 op te maken. We zijn niet van de spaarclub.

De spaarclub is de algemene reserve. De bestemmingsreserve heeft als doel een bestemming. Die moeten we opmaken. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik weer terug naar de heer Jacobs. Meneer Jacobs, Forum voor Democratie Daar ben ik het gedeeltelijk mee eens. Alleen zeg ik nogmaals: er komen hele moeilijke jaren aan. Op het moment dat we nu al in een positief jaar 7 miljoen interen op onze reserves – of het de bestemmingsreserve of een algemene reserve is, maakt me niet zoveel uit – is dat gigantisch. Dan moeten de moeilijke jaren nog komen. Dus dat is mijn visie erop. Ik heb het net al in de interruptie gehad over het sociaal domein. Anders dan meneer Van Zutphen, ik zie de successen nog niet zo. Ik baseer me dan op pagina 77 en 78 van de jaarrekening. Het is een beetje een herhaling van zetten. Ik snap bijvoorbeeld niet dat Heerlen ten opzichte van Nederland veel meer banen heeft, terwijl de bijstandsuitkeringen toch hoog blijven. Als ik zie wat de netto arbeidsparticipatie is, dan blijven we achter. Op werkloze jongeren in deze tijd blijven we gigantisch achter. Waar het gevoel dan vandaan komt dat het in het sociaal domein zo goed werkt, weet ik niet. De voorzitter Dank u wel. Meneer Hoogers. De heer Hoogers, PVV

Pagina 10 van 135

Voorzitter, dank u wel. Wat hier vandaag voor ons ligt, de jaarrekening 2024, is geen succesverhaal. Het is een bestuurlijke schadeclaim op de toekomst van Heerlen. Het is een jaarverslag waarin verlies wordt gepresenteerd als winst en waar een structureel falen wordt afgedaan als tegenvaller. De waarheid is dat het een schrikbarende illustratie is van hoe diep deze gemeente financieel en bestuurlijk is weggezakt. Laten we beginnen met het zogenaamde overschot van 5,2 miljoen euro. Dat klinkt positief, totdat je ontdekt dat we daarvoor 7,2 miljoen uit de algemene reserves hebben gehaald. We trekken dus meer geld uit de spaarpot dan we aan winst laten zien. Voorzitter, dat betekent in gewone taal: we boeken een papieren winst door onze spaarpot leeg te trekken. Dat is niet financieel gezond. Dat is boekhoudkundig kunst- en vliegwerk, maar het wordt pas echt pijnlijk als we gaan kijken naar de financiële blunders van dit jaar. Er is een verlies van 4,5 miljoen euro op het Maanplein. Dat is geen marktfluctuatie. Dat is slecht vastgoedbeleid. Er is 1,5 miljoen euro aan extra kosten vanwege funderingsfouten bij het Stadskantoor. Dat is geen overmacht. Dat is bouwtoezicht dat faalt. Er is een tekort van 2 miljoen euro op het jeugdbeleid en zelfs dat wordt in een bijzinnetje afgehandeld. Totaal is dat ruim 8 miljoen euro weggegooid geld. Niemand neemt verantwoordelijkheid.

Niemand staat hier met schaamrood op de kaken. Er is geen plan en geen bijstelling. Alleen stilzwijgen en doorschuiven. Dan is er het accountantsverslag, voorzitter. Dat had het sluitstuk moeten zijn van controle, transparantie en zekerheid. Maar wat leest de PVV daar? We lezen dat onze solvabiliteit 10,2 procent bedraagt. Dat is schrikbarend laag. Dat is ruim onder elke veilige norm. Ons weerstandsvermogen is onvoldoende. De risico’s zijn groter dan we kunnen dragen. Het meest alarmerende is dat de gemeente Heerlen nog steeds geen frauderisicoanalyse heeft uitgevoerd, geen fraudebeleid, geen toezicht en geen beschermingsmechanisme en Deloitte constateert dat in koele afstandelijke bewoording. Alsof dit een formaliteit is. Alsof het acceptabel is dat een gemeente die voor honderden miljoenen euro’s per jaar aan middelen beheert geen enkel structureel beleid heeft tegen misbruik of oneigenlijk gebruik. Voorzitter, dit is niet een aandachtspuntje. Dit is bestuurlijk wanbeheer. Eerlijk gezegd, de accountant had hier veel harder mogen oordelen, want een vinkje zetten bij een jaarrekening, terwijl de fundamentele controle ontbreekt, doet afbreuk aan het hele toezichtssysteem. Voorzitter, elke sportclub moet tegenwoordig een integriteitscode hebben en hier waar miljoenen omgaan, is geen enkele vorm van structurele controle op misbruik of oneigenlijk gebruik van middelen.

Er is geen enkel zicht op waar het mis kan gaan of al is gegaan. De voorzitter Ik heb een interruptie van de heer Janssen. Meneer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Dank u wel, voorzitter. Via u aan de heer Hoogers, ik hoor de heer Hoogers best wel stevig reageren. Dan vraag ik me af: waar was de PVV tijdens die commissievergadering? Ik heb ze niet gehoord. Ik heb ze ook niet gezien. Ik heb ze niet de juiste vragen horen stellen. Ik heb ze daar ook niet goed voorbereid gezien. Dat stelt mij een beetje teleur en dan kan je je nog zorgen maken over of die jaarrekening er wel of niet goed uitziet. Is de PVV het niet met me eens dat als u hier zo van wal steekt en vervolgens helemaal noppes of nada laat zien in een commissievergadering waar die vragen gesteld horen te worden, dan is dat op zijn zachtst gezegd met een agenda zoals vandaag niet heel verstandig. De voorzitter Meneer Hoogers.

Pagina 11 van 135

De heer Hoogers, PVV Voorzitter, in het uitzonderlijke geval dat ik één keer vanwege persoonlijke redenen niet aanwezig ben en op die manier niet meer mijn mening zou mogen verkondigen in een raadsvergadering, gaat dat mij te ver. Dus ik wil ook doorgaan met mijn verhaal. De voorzitter Nog een interruptie van de heer Janssen en ook van de heer Van den Berg. Meneer Janssen. Meneer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Meneer de voorzitter, via u aan de heer Hoogers, u hoort mij niet zeggen dat u uw mening niet mag verkondigen. Dat is prima, maar u bent met een grotere fractie dan u alleen. Dat is wat mij betreft een slap excuus om in die commissie niet de juiste vragen te stellen. Die had u ook schriftelijk in kunnen dienen. Dat is ook niet gebeurd. Ik sta hier echt met de mond vol tanden te luisteren naar uw bijdrage vandaag. Dat vind ik ontzettend zonde voor de vergadering. De voorzitter De vraag was: doet u dat ook? Meneer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD (interruptie) Voorzitter, in de richting van meneer Hoogers, we hebben uit en te na een presentatie gehad van de accountant tijdens de WFA. Daar hebben de nodige fracties die hier aanwezig zijn uitgebreid bij stil gestaan bij de bevindingen van de accountant. Een van de zaken die daar voorbijkwam is het fraudebeleid.

Een van de mensen vroeg: hoeveel fraude hebben we dan hier in de gemeente? Want anders als dat zo zou zijn, dan moeten we er snel beleid op loslaten. Dat is nul. Nul fraude is er hier in de gemeente. Dan vind ik het vreemd dat meneer Hoogers aanhaalt dat er niet eens fraudebeleid is. Ik wil hem ook vragen: waar was u tijdens de WFA-vergadering waar u uit en te na alle vragen had kunnen beantwoorden in de richting van de accountant die nota bene een goedkeurende verklaring heeft afgegeven? De voorzitter Dank u wel. Meneer Jacobs zag ik ook nog met een interruptie. Dan ga ik dan weer terug naar meneer Hoogers. Meneer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Ik heb een interruptie aan meneer Janssen, want ik heb dat verhaal ook een beetje geluisterd. Ik hoor niet echt dat meneer Hoogers vragen stelt. Ik hoor bepaalde uitspraken. Daar kunt u het mee eens zijn of niet mee eens zijn, maar ik hoor niet commissievragen. Ik hoor een politiek standpunt. De voorzitter Dat mag. Dus dan mag u weer door, meneer Hoogers, met de reacties op de interrupties ook neem ik aan. De heer Hoogers, PVV Dank u wel, voorzitter. Nee, die mening deel ik niet. Dat is daarop. Het klopt inderdaad. Ik stel geen vragen. Ik doe een stemverklaring op wat we dadelijk gaan stemmen. Richting de VVD, het staat toch echt in het accountantsverslag.

Zoals de stukken hier voor me liggen, zal ik ook de stukken beoordelen daarin.

Pagina 12 van 135

De voorzitter Nog een interruptie van de heer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD (interruptie) In het accountantsverslag staat ook letterlijk: “tijdens onze controle over 2024 zijn door ons geen fraudegevallen geconstateerd.” Dus met andere woorden, je gaat ergens op schieten, terwijl er geen beest loopt. De voorzitter Herkent u dat, meneer Hoogers? Ik stel maar de vraag. Meneer Hoogers, gaat uw gang. De heer Hoogers, PVV Ik kom er in de tweede termijn op terug. De voorzitter Dank u wel. Dan heb ik in de eerste termijn in ieder geval nog mevrouw Géron. De heer Hoogers, PVV Pardon, ik zou wel graag mijn verhaal willen afmaken. De voorzitter Dat was ook de bedoeling. Sorry. Gaat uw gang. De heer Hoogers, PVV Sorry, dat heb je met al die interrupties. Dan raak ik zelf ook uit m’n verhaal. De voorzitter Dat maakt niet uit. We gaan gewoon door. De heer Hoogers, PVV Terwijl dit college miljoenen reserveert voor erfgoed, klimaatprogramma’s, de regionale energiestrategie en coffeeshopexperimenten, is er geen euro gereserveerd voor de dreigende sluiting van de spoedeisende hulp van Zuyderland. De noodklok luidt. De inwoners maken zich zorgen. De alliantie waar de meeste bijzitten staan schouder aan schouder. Onze Tweede Kamerfractie strijdt met ons mee. Dit college heeft geen enkele reservering, geen signaal van actie en geen euro. De voorzitter Interruptie van de heer Verreck.

De heer Verreck, Partij van de Arbeid (interruptie) Nu breekt toch werkelijk mijn klomp. De voorzitter Ik zag u ook, de heer De Groot. De heer Verreck, Partij van de Arbeid (interruptie)

Pagina 13 van 135

Meneer de voorzitter, aan meneer Hoogers via u. Nu breekt echt mijn klomp, want volgens mij zat er een PVV-minister. Dat is een mevrouw van uw partij die geen partij is. Zij zat daar. Zij had daadwerkelijk besluiten kunnen nemen om die SEH in Heerlen open te houden. Dat heeft zij geweigerd. Ze heeft alle moties die er zijn aangenomen in de Tweede Kamer gelijk met steun van uw fractie allemaal naast zich neergelegd. Dat heeft ze allemaal gedaan. Dat was uw minister, niet die van mij. Sorry, u zit hier met uw partij. Ik weet niet hoe het precies zit bij u, maar niet van uw partij, maar u begrijpt wat ik bedoel. Dat was uw minister, mevrouw Agema. Zij heeft het niet gedaan. Zij heeft niet geleverd. Als het spannend wordt, wat doet dan uw grote volksheld? Die trekt de stekker eruit. U verwijt dit college dat ze geen geld gereserveerd hebben. Ik vind het echt een zwaktebod en het is goed dat ik geen klompen aan heb, want anders waren ze echt gebroken. De voorzitter Meneer De Groot ook met een interruptie en daarna meneer Van Zutphen. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dank u, voorzitter. De klomp breekt bij meneer Verreck. Bij mij zakt de broek af. (Gelach in de zaal). De voorzitter Het wordt wel ordinair hier in dit huis. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Daarom blijf ik ook maar zitten.

Alle gekheid op een stokje, ik vind deze woorden en deze reactie van de kant van de PVV verbazingwekkend. Dat is even los van het landelijk politieke spel wat daar gespeeld wordt. Als ik één ding kan zeggen en dan praat ik uit persoonlijke ervaring, dan is dat dat de samenwerking met dit college in die ziekenhuisalliantie top is en optimaal. Het college doet alles wat ze kunnen om hier een optimaal resultaat uit te halen. Het heeft dan ook totaal geen pas om hier het college de maat te gaan nemen in relatie tot activiteiten rondom het behoud van het ziekenhuis hier in Heerlen. Dat vind ik echt ronduit stuitend, te meer omdat daar de PVV hier in Heerlen tot voor kort geen vinger heeft uitgestoken in die ziekenhuisalliantie en nu opeens de grote jongen gaat spelen. Ik vind het echt stuitend. De voorzitter Meneer Van Zutphen en meneer Janssen. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Meneer de voorzitter, ook nog een feitelijkheid. We hebben net deze week een uitgebreide memo van het college gekregen over hoeveel geld er door de gemeente Heerlen is uitgegeven in de strijd voor het behoud van het ziekenhuis. Het zijn zeer forse bedragen, maar blijkbaar leest de heer Hoogers de stukken niet en roept hij hier maar wat om te verbergen wat mevrouw Agema heeft aangericht. De voorzitter Meneer Janssen. Meneer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie)

Pagina 14 van 135

Dank je wel, voorzitter. Het is exact dat. De Jongerenpartij heeft daar destijds in de commissie- daar hoor je de vragen te stellen - ook die vragen gesteld. Welke inzet pleegt het college dan? Hoeveel kosten horen daarbij? Die staan zwart op wit. Het is een sympathiek advies aan de PVV om dat soort vragen dan of wellicht aan de voorkant in een commissie of schriftelijk te stellen en ze dan aan de achterkant de kritische vragen te stellen. Dan voeren we tenminste hier het gesprek op inhoud en niet op onderbuikgevoel. Dus ik zou graag willen vragen aan de heer Hoogers om daar de volgende keer wat meer rekening mee te houden. De voorzitter Ik heb nog een interruptie van de heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik heb een korte interruptie aan de heer Janssen. De heer Janssen geeft aan dat die memo deze week is rondgestuurd. Misschien is het goed voor de discussie hier om duidelijk te maken wat het bedrag is wat er tot op heden aan besteed is. De voorzitter Meneer Janssen, wilt u reageren? Meneer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) In mijn hoofd is het iets meer dan 100.000 euro. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik nu naar meneer Hoogers met de vraag of u alle interrupties herkent en daarop wil reageren.

De heer Hoogers, PVV Volgens mij is onze Tweede Kamerfractie er heel duidelijk over dat wij vanuit de PVV in ieder geval stemmen voor het behoud van het ziekenhuis. Dat hebben we in de Tweede Kamer altijd gedaan. En ja, onze Tweede Kamerfractie, zover ik ons stemgedrag daarin heb gezien, is het ook niet eens met de minister. De voorzitter Gaat u verder. De heer Hoogers, PVV De grote jongen gaan spelen, de maat nemen en de vragen stellen tijdens de commissie: ik stel geen vraag. Dus dat even vooropgesteld. En verder, het valt mij op dat er hier geen enkele reservering voor is gedaan. Ik denk: wij willen met z’n allen het ziekenhuis gaan behouden. Waarom reserveren we daar ook geen bedrag voor? De voorzitter Meneer Verreck, interruptie. De heer Verreck, Partij van de Arbeid (interruptie) Meneer de voorzitter, aan meneer Hoogers. Kan meneer Hoogers dan uitleggen wat hij bedoelt met een reservering? Moet de gemeente Heerlen 50 miljoen reserveren om daarmee het ziekenhuis een stukje over te nemen en daarmee de SEH te financieren? Is dat we moeten

Pagina 15 van 135

gaan reserveren? Wat bedoelt u nou? Moeten we nog een ton reserveren om misschien wat acties te voeren? Leg uit wat u bedoelt, want ik snap het niet. De voorzitter Meneer Hoogers. De heer Hoogers, PVV Als we hier zomaar 50 miljoen over hadden en we dat eraan konden uitgeven, dan was dat een mooie reservering geweest, maar we moeten wel realistisch blijven dat dit natuurlijk niet kan. We hebben hier ook het gesprek gehad met het Zuyderland. Ze hebben pijnpunten aan ons verteld en laten zien waar ze tegenaan lopen. Ik denk dat we daar in ieder geval het gesprek over moeten aangaan en daar ook passend een reservering op moeten maken. De voorzitter Interruptie van meneer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Reservering of niet. 106.985 euro is er uitgegeven voor de strijd. Ik ken deze hele raad en het college goed genoeg. Als het morgen nodig is om 100 bussen naar Den Haag te laten rijden of wat dan ook, dan gebeurt dat. Daar hoeven we echt niet voor te reserveren. De voorzitter Dat is zeker. Meneer Hoogers. De heer Hoogers, PVV Dat is ook niet wat ik heb gezegd net. De PVV zal deze jaarrekening dan ook met kracht gaan afwijzen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik nu naar mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dank u, voorzitter.

Wij zijn wel blij met dit positieve resultaat van deze jaarstukken en wij danken het college en de ambtelijke organisatie voor de uitgebreide verantwoording die erin staat. Ik heb één klein puntje. Dierenwelzijn is een onderdeel van de portefeuille, maar het staat totaal niet genoemd in de jaarstukken. Zou het niet ook een mogelijkheid zijn om dierenwelzijn op te nemen en daardoor ook te vertellen wat er gedaan is en wat er gebeurd is? We hebben wel een verantwoording gehad, maar waarom niet in de jaarstukken? Dat was het. De voorzitter Dank u wel. Meneer Nefjodov. De heer Nefjodov, GroenLinks Voorzitter, allereerst mijn waardering voor de manier waarop het college met deze jaarstukken verantwoording aflegt. Een sluitende rekening in een uitdagend jaar is en blijft een compliment waard. Tegelijk is het ook goed om scherp te blijven op wat er onder de motorkap gebeurt. We zien dat er opnieuw een aanzienlijk bedrag is gereserveerd voor nog uit te voeren werkzaamheden. Het gaat om 4,6 miljoen euro, maar ik heb gelezen dat het college terecht

Pagina 16 van 135

aangeeft dat dit een veel kleiner bedrag is dan voorgaande jaren en dat vooral regiogelden en incidentele middelen zijn overgeheveld. Dat is een bewuste en begrijpelijke keuze. Toch wil ik namens GroenLinks hier wel een punt van aandacht bij plaatsen. Ook regiogelden en incidentele middelen vragen om daadkrachtige uitvoering. Elke euro die bijvoorbeeld bedoeld is voor de rest, de leefbaarheid in wijken of experimentele projecten, telt voor onze inwoners. Als er een euro op de plank blijft liggen, bedraagt ook dat maatschappelijke resultaten. Daarom vragen we aan het college: allereerst, kunt u inzichtelijk maken hoe we de uitvoering van deze nog uit te voeren groepswerkzaamheden zo strak mogelijk kunnen organiseren? Zo blijven we volgend jaar niet opnieuw met restmiddelen zitten. Als tweede, welke concrete aanvullende stappen bent u bereid nog te zetten om de capaciteit, het tempo en de uitvoering van specifiek deze regio te versterken binnen de macht die we daarin hebben? Voorzitter, het is prima om incidenteel geld te reserveren, zolang we er maar voor zorgen dat het niet incidenteel op de plank blijft liggen, maar structureel in de wijk bij inwoners en in onze duurzame ambities terecht komt. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Meneer Janssen nog in de eerste ronde. Meneer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter. Voor ons is het een stukje korter.

Wij hebben die behandeling tijdens de WFA en tijdens de commissie gehad. We hebben best wel wat goede antwoorden gekregen op de vragen die we daar gesteld hebben. Het zal u niet verbazen dat wij met de voorgestelde beslispunten in kunnen stemmen, maar we vragen voor één beslispunt, namelijk 2B, nog wel wat specifieke aandacht voor de realisatie van de locatie voor beschermd wonen in de Deken Nicolaijestraat. Wij willen graag zo snel mogelijk vernemen wanneer dat dan is, welke doelgroep dat nu exact is en hoe dat nu zit met die investering. Vloeit die investering straks wel terug naar onze middelen zodra die locatie overgedragen wordt aan de daarvoor bedoelde partij en wanneer krijgen we dan een toelichting op de voorgenomen ontwikkeling? Moeten we dat dan zo zien dat wij dadelijk ruim 1,5 miljoen uitgeven en dat die zorgpartij of degene die het uit gaat baten dat bedrag weer aan ons overmaakt? Hoe zit dat nu precies in elkaar? Voor het overige dank voor al het werk dat er in deze jaarstukken gestoken is, zeker aan de ambtelijke organisatie en de accountant. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Dan heb ik nu iedereen in de eerste ronde gehad volgens mij. Dan ga ik naar het college. Dan begin ik bij de wethouder die op dit moment financiën voor z’n rekening neemt. Dat is wethouder Peters en achtereenvolgens zullen wat inhoudelijke wethouders ook het woord voeren.

Wethouder Peters Voorzitter, ik ben geen wethouder Theologie, maar vervangend wethouder Financiën voor in ieder geval de tijdelijkheid tot de installatie van de nieuwe wethouder. Misschien dat ik wil beginnen door onze collega Martin de Beer succes toe te wensen, ook in Den Haag. Hij verlaat ons op een mooi moment. Ik hoop ook dat hij meeluistert, meteen meeschrijft en ook meteen in Den Haag meters kan maken voor onze regio als het gaat om het verder versterken van onze financiële positie. Dat zou wel mooi zijn. Over die jaarstukken was een levendig debat. Ik probeer alle vragen zo goed mogelijk te beantwoorden. Ik ga echt mijn best doen. Allereerst, ik hoorde ergens – dat viel me heel erg

Pagina 17 van 135

op – dat iemand twijfelde aan de rechtmatigheid. Volgens mij is – ik kijk om mij heen en dan ook naar de heer Van den Berg, want hij is voorzitter van de WFA – het zelfs zo geweest dat de accountant een uitgebreide presentatie gegeven heeft en dat er nota bene een goedgekeurde verklaring ligt. Daarmee willen we dat fabeltje ook meteen uit de wereld helpen. Onze insteek is om met elke euro gemeenschapsgeld die ons hier ter beschikking staat, ook het maximale maatschappelijk resultaat te realiseren in deze stad voor haar, voor onze stad en voor onze inwoners. Daarbij is uw kritische kijk op de financiën heel erg goed, al zijn er tijdens deze bespreking vandaag wel een aantal dingen genoemd, waarvan wij dachten: hoe strookt dit nou precies met de waarheid? Daar komen we dadelijk nog op. Dan begin ik bij de heer Damen. Hij heeft ook een aantal vragen gesteld. Hoe bereiden we ons voor op het ravijnjaar? Zoals u dadelijk ook in de kaderbrief kunt lezen, staat daar dat hele proces wederom mooi uitgestippeld dat wij een sluitende begroting conform kadernota willen voorleggen. Met de positieve meicirculaire hebben we dit ook al in een memo toegelicht. De basisopgave voor komend jaar is, als ik het uit mijn hoofd doe, 8,2 miljoen die we in ieder geval moeten gaan ombuigen en het uitgangspunt dat wij een nieuwe raad en een nieuw college niet gaan opzadelen met tekorten.

Dat betekent dat het proces waar wij op dit moment inzitten en dat we de komende jaren tot aan het presenteren van de begroting verder op ons nemen, een zorgvuldig proces is, een diepgaand proces is en een proces is waarbij – ook daar kunt u overigens in de kadernota het één en ander over teruglezen – zaken die in de vorige jaren naar voren zijn gekomen, ook niet onbesproken worden gelaten en tegelijkertijd ook volgens de Ladder van Lodewijks wederom bekeken wordt hoe wij de juiste keuzes kunnen gaan maken en waar we op het moment dat dat vervolledigd is, uiteraard ook met uw aanvulling en uw overwegingen zoals dadelijk ook bij de kadernota wordt gevraagd, uiteindelijk weer bij u terugkomen. U heeft ook nog een vraag als het gaat over de lijst met afkortingen. Volgens mij is dat een hele goede opmerking, want dat kan inderdaad een stuk beter. We gaan in ieder geval kijken of we daar ook een lijst van kunnen gaan toevoegen en ook het eerste gebruik kunnen gaan uitschrijven, waarbij het in ieder geval duidelijk is voor degenen die het lezen. De post onvoorzien: die staat beschreven in de paragraaf onvoorzien op pagina 131 van de jaarrekening. U ziet trouwens ook – dat pleit voor onze financiële huishouding of de kracht van onze financiële huishouding – dat er één post gedekt is uit de post onvoorzien.

Dat laat in ieder geval zien dat niet te pas en te onpas moet worden aangeboord om zaken te kunnen rechtbreien, maar dat het ook heel incidenteel is of uitzonderlijk is. U had ook nog een inhoudelijke vraag over het handboek openbare ruimte. Dat is op dit moment nog niet klaar. Wij zijn op dit moment nog bezig met het formuleren van de kaders om te komen tot dat handboek. Het idee is dat wij in ieder geval op een niveau en het liefst zo tastbaar mogelijk, daar richtlijnen in opnemen van hoe wij bijvoorbeeld de openbare ruimte en het aanzicht van onze wijken liefelijker maken, warmer maken, sfeervoller maken, groener maken en klimaatbestendiger maken. Dit is het kader dat door het gehele gemeentelijke apparaat zal worden gebruikt, ook mede in navolging van de nota zoals u die heeft vastgesteld, Waardevolle buitenruimte, daar wordt de verbinding mee gelegd. De voorzitter Interruptie van de heer Damen. De heer Damen, Fractie Damen (interruptie) Dank u wel, voorzitter. Wethouder, u zegt: het is nog niet klaar. Binnen welk perspectief qua tijdsbestek kunnen we deze nota dan wel verwachten? Is de bedoeling dat dit nog deze periode wordt afgehandeld of wordt dit doorgeschoven?

Pagina 18 van 135

Wethouder Peters De prognose op dit moment is dat die nog deze periode wordt afgehandeld. Dus het zit in de pijplijn. Meneer Van Zutphen had het nog over de ja/ja-sticker. Daar heeft voormalig wethouder De Beer op geantwoord in de commissie. Het had natuurlijk ook niet moeten gebeuren dat dit daarin staat. Het huiswerk met betrekking tot GR’en is natuurlijk een enorme opgave, omdat we heel erg afhankelijk zijn van juist die samenwerking met die andere partijen binnen die GR’en om meerderheden te creëren en te bouwen om uiteindelijk daar ook besparing in te kunnen doorvoeren. Daar staan we op dat punt niet alleen. Meneer Pauwels, begrotingsonrechtmatigheden voorkomen: een begrotingsonrechtmatigheid kan altijd voorkomen en helemaal met een begroting van ongeveer 500 miljoen. Dat is wel iets dat kan gebeuren. Tegelijkertijd pleit dat ons zeker niet vrij om alles eraan te doen – dat doen we ook – om dit soort zaken te voorkomen. Op het moment dat het voorkomt, moeten we wel in ieder geval duidelijker zijn en wellicht ook sneller communiceren als het gaat over wat die onrechtmatigheden dan precies inhouden en dus uw suggestie zoals u die schetst om daar een stuk informatie aan te koppelen en om daar meer duidelijk over te geven nemen wij van harte aan.

Op de vraag van meneer Jacobs, daar heeft ook voormalig wethouder Van Zutphen, maar nu raadslid Van Zutphen, al het antwoord op gegeven. Bestemmingsreserves zijn er inderdaad om zaken waarvoor ze zijn weggezet te realiseren. In de jaarstukken op dit moment laat het, als je kijkt naar de staat van de algemene reserve, nota bene nog een plus zien. Dus er wordt extra geld in de algemene reserve gestort. Het klopt dat bestemmingsreserves dalen, maar de inzet daarvan is dat we de zaken waarvoor dat geld bestemd is, realiseren met elkaar in het belang van onze stad. GroenLinks zie ik dan. Bij de fractie van de PVV kon ik helaas geen vraag ontdekken. Bij GroenLinks om er juist voor te zorgen – dat is in ieder geval mijn interpretatie – dat die post nog niet uitgevoerde werkzaamheden zo klein mogelijk te houden. Dat is ook onze insteek. Het zijn, zoals je nou ook ziet bij die post, twee soorten middelen die daarin staan. Enerzijds zijn dat regiogelden. Anderzijds zijn dat incidentele middelen. Dat is ook precies de reden waarom we gekomen zijn tot die post op de manier zoals die hierin staat. Op het moment dat het gaat over structurele middelen, daar hebben we al samen met u eerder van gezegd: wij willen dat zo centraal mogelijk doen en zo transparant mogelijk doen.

We proberen dat ook zo goed als we kunnen terug te laten vloeien naar de algemene reserve op het moment dat dit noodzakelijk is. Meneer Janssen heeft het nog over de Deken Nicolaijestraat. Het is zeker de bedoeling dat de middelen die daarvoor aangewend zijn, terugvloeien. We zijn in overleg met een corporatie om dat construct verder vorm te geven. Volgens mij heb ik hem dan, meneer de voorzitter. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Voorzitter? De voorzitter Ja? De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Het laatste wat de wethouder vertelt, begrijp ik niet helemaal. De wethouder zit inmiddels op zijn plek, maar u staat mij toch toe om die vraag te stellen, neem ik aan?

Pagina 19 van 135

De voorzitter Ja, u heeft een interruptie. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Daarom. Bij punt 2B op pagina 3 van 7 staat: door het incident op het terrein van Mondriaan, kunnen we geen middelen inzetten ten bate van het realiseren van die 21 woonunits. Ik ging ervan uit dat dit over de Skaeve Huse ging. Naar aanleiding van de inbreng van de heer Janssen en de opmerking die de wethouder nu maakt, zie ik dit in een heel ander daglicht en zou ik toch graag willen dat daar wat verder op ingegaan wordt. Als hier nieuw beleid uit voorligt, dan ben ik in ieder geval naar aanleiding van deze info even het spoor bijster. De voorzitter U wordt op uw wenken bediend en krijgt antwoord van de wethouder. Wethouder Peters Meneer de voorzitter, de Skaeve Huse is toch echt iets anders dan het concept van beschermd wonen op de Deken Nicolaijestraat. Het zijn twee verschillende dingen en daarin dus ook twee verschillende doelgroepen. De voorzitter Dank u wel. Nog een interruptie van de heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Voorzitter, voor de duidelijkheid: als je het raadsvoorstel leest – daar nemen wij dadelijk een besluit over – dan staat onder punt B op pagina 3 dat vanwege het incident op het terrein van Mondriaan geen middelen kunnen worden ingezet ten bate van het realiseren van de 21 woonunits. Ik ging ervan uit dat de 21 woonunits dan de Skaeve Huse waren.

Als dat niet zo is en dat begrijp ik uit de opmerking van de wethouder, wat zijn die 21 woonunits dan wel? Wethouder Peters Meneer de voorzitter, daar kom ik schriftelijk op terug als u dat goed vindt. De voorzitter Wanneer? Deze week hoor ik. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Voorzitter, we nemen dadelijk een besluit over iets waar later nog schriftelijk op teruggekomen wordt. Ik neem aan dat zelfs na de wisseling van de portefeuille, iemand die hier aanwezig is, al is het in de tweede termijn, moet kunnen duiden waar het hier om gaat. Als dat iets heel anders is dan die Skaeve Huse … De voorzitter Ik hoor net dat we hier in de tweede termijn op terugkomen. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Oké. Dank u wel. De voorzitter Is er nog een wethouder voor de eerste termijn? Er is één opmerking van mijn kant, want meneer Dragstra maakte een opmerking over de Woo en zijn zorgen daarover. Ik deel de

Pagina 20 van 135

zorgen niet voor het invoeren ervan, want dat loopt in de organisatie echt heel goed, maar ik deel uw grote zorgen, als u die ook met mij deelt, over de uitvoering van de Woo, want dat loopt af en toe de spuigaten uit qua kosten, omdat het zo arbeidsintensief is. De voorzitter Wie mag ik noteren voor een tweede termijn? Meneer Van Zutphen. Tweede termijn De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, voor wethouder Peters is het vanavond zweten nu hij het moet overnemen. Het is overigens helemaal niet erg. Laat hem maar eens flink werken. Ik las toevallig vanmiddag het Bijbelboek Genesis hoofdstuk 3. Ik zou vers 16 niet voorlezen, want dan worden alle dames hier in de zaal ontzettend boos, maar in vers 19 staat: “in het zweet uws aanschijns zult gij brood eten.” Laat de tijdelijk wethouder Financiën maar eens flink zweten vanavond. Volgens mij heeft hij het tot nu toe goed gedaan. Op de oprispingen uit de hoek van de PVV is voldoende gereageerd. Ik ben echt teleurgesteld in meneer De Groot van de OPH dat hij nota bene vindt dat bestemmingsreserves opgepot moeten worden. Als je kijkt op pagina 244, dan staat daar het hele lijstje bestemmingsreserves. Die zijn gedaald van 25,7 naar 19,5 miljoen. Die daling is voor het overgrootste deel doordat de bestemmingsreserve reeds genomen besluiten opgemaakt is. Dat is 7,4 miljoen.

Dan de kan de heer De Groot niet serieus menen dat de reeds genomen besluiten niet uitgevoerd moeten worden. Tot zover. De voorzitter Het levert vanzelfsprekend een reactie op van de heer De Groot. Hij heeft een interruptie. Gaat uw gang. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Jazeker voorzitter. Dank u wel. De aard van mijn opmerking zat hem veel meer in datgene wat de heer Van Zutphen met betrekking tot reserves uit. Hij heeft zojuist een opmerking gemaakt dat we wel op het randje zitten en dat we wel heel erg voorzichtig moeten zijn, maar dat we hier wel op moeten doorgaan. Ik denk dat je in algemene zin een beetje voorzichtig moet zijn met je centen, zeker in de periode waarin we hier zitten. Dat was ook de aard van mijn opmerking. Dat is niet meer en niet minder. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Voorzitter, de algemene reserve is de spaarpot. Die is gestegen. Die moet overigens niet te veel stijgen, want we moeten investeren in de stad. De bestemmingsreserves zijn ervoor om op te maken. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik naar meneer Damen van de Fractie Damen. De heer Damen, Fractie Damen Dank u wel, voorzitter. Ik heb nog een tweetal vragen gesteld in de eerste termijn die niet beantwoord zijn. Het zouden eigenlijk vragen moeten zijn die ook in de commissie gesteld hadden kunnen worden. Dat heb ik toen niet gedaan. Misschien mag ik ze nog herhalen.

Misschien dat het college daar ook antwoord op kan geven. Het heeft te maken met het sociale domein. Mijn vraag was: waarom en welke redenen er waren om geen aanbieders voor de huishoudelijke hulp te hebben. Bij de bestemmingsplannen was de vraag welk risico we lopen door de achterstand in de actualisatie van de bestemmingsplannen.

Pagina 21 van 135

De voorzitter Dank u wel, meneer Jacobs. Meneer Jacobs, Forum voor Democratie Dank u wel, voorzitter. Ik heb even een korte opmerking. Ik snap het verschil natuurlijk tussen de algemene reserve en de bestemmingsreserve, alleen je kunt er stickertje A op plakken of je kunt er stickertje B op plakken. Het feit blijft dat ik ruim 7 miljoen heb ingeteerd op m’n reserves. Daar kan iedereen en ook de wethouder heel luchtig over doen dat ik het niet goed zie, maar zo is het gewoon. Dat is gewoon een feit en daar het blijft het bij. De voorzitter Dank u wel. Meneer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. Dank voor de zomernota. In de commissie hebben we hier ook al een hoop vragen over gesteld. We willen er nog een paar punten uitlichten. Wat zegt u? Zomernota ja. De voorzitter We zitten nog in de jaarrekening. De heer Dragstra, D66 Sorry. De voorzitter Het is de tweede termijn. (Gelach in de zaal). Ik ben het wel eens met het tempo van de heer Dragstra. Dat is lekker. Dus laten we dat volhouden. Mevrouw Géron in de tweede termijn rondom de jaarrekening. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dank u. Ik heb de vraag gesteld waarom dierenwelzijn niet in de jaarstukken is opgenomen met een voortgangsrapportage. Dank u. De voorzitter Dank u wel. Wethouder Gelderblom Omdat we die apart evalueren en die evaluaties ook al doen toekomen. Dat is de belangrijkste reden.

De voorzitter Interruptie. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren (interruptie) Interruptie via de voorzitter. Als ik het goed begrijp, komt dit nooit in de jaarstukken te staan. Dit wordt apart los geëvalueerd. Wethouder Gelderblom Dat is wel wat we met de raad hebben afgesproken, maar als u het ontzettend op prijs stelt, dan kunnen we ook een verwijzing in de jaarrekening opnemen. De voorzitter

Pagina 22 van 135

Is er nog behoefte aan beantwoording in de tweede termijn? Eerst wethouder Vrusch en dan is daarna wethouder Peters ook nog. Wethouder Vrusch Even over het stukje de woonunits: die 21 zijn de woonunits van de Skaeve Huse. Een deel is al opgeleverd en voor een deel zijn we nog aan het kijken wat we daar nog mee kunnen, maar dat zit in het bredere ontwikkelingsplan. Dus dan hebben we separaat de aankoop van het pand op Deken Nicolaijestraat en dan hebben we separaat de Skaeve Huse die deels voor de doelgroep en deels voor andere doelgroepen nu worden ingezet verspreid door Parkstad. Om de vraag van de Fractie Damen te beantwoorden met betrekking tot de hulp bij het huishouden: we hebben er juist uitgebreid over gesproken dat we met dezelfde aanbieder wilden doorgaan. Dat heeft te maken met dat de mensen die dat werk jarenlang hebben uitgevoerd zo graag willen behouden voor onze vaste inwoners. Juist omdat we die koppeling prevaleren, hebben we gekozen voor een ander inkoopprocedureproces dan de reguliere aanbesteding. De voorzitter Dank u wel. Interruptie van de heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Dank u wel, voorzitter. Wethouder, bedankt voor de nadere toelichting op mijn vraag wat betreft die woonunits. Nu hoor ik ook dat de opmerking wordt gemaakt over het pand aan de Deken Nicolaijestraat.

Even voor mijn duidelijkheid en misschien ook voor de duidelijkheid voor anderen, die units die nog niet gerealiseerd zijn, een deel van die Skaeve Huse of hoe die in de toekomst ook mogen gaan heten of waar ze door vervangen zullen gaan worden en het pand aan de Deken Nicolaijestraat, zijn de enige locaties waar dit bedrag onder B, die 1.584.000 euro betrekking op hebben of gaat het dan ook nog om andere locaties? Zo ja, welke zijn dat of zijn dat mogelijk? Wethouder Vrusch Volgens mij zijn hier geen andere locaties bij betrokken. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Voorzitter, volgens mij mag ik daaruit begrijpen dat dit alle locaties zijn. Dat is zo en niet dat we later in het ergste geval nog horen: ik ben die en die vergeten. Het zijn die locaties en daar is het mee af of zegt u: ik zoek het nog even uit en tijdens het betoog van wethouder Peters kan ik eventueel nog aanvullen, mocht die volgens mij toch meer betekenen. Ik hecht er toch waarde aan. Wethouder Vrusch Nee, dat bedrag is voor de Deken Nicolaijestraat. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Oké en die 21, het resterende van die units. Duidelijk. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Wethouder Peters nog. Er is nog één vraag voor wethouder Peters en dan gaan we richting de stemming. Wethouder Peters Meneer de voorzitter, dat zweten … Het is hier warm. Mij was nog één vraag gesteld.