Conceptnotulen raad gem. Heerlen 29 maart 2023

Bescherming tegen toename ongewenste onzelfstandige bewoning, woningsplitsing en huisvesting arbeidsmigranten De voorzitter Ik geef het woord aan de heer Reijnders. Eerste termijn De heer Reijnders, SP Dank u wel, voorzitter. De overlast als gevolg van het businessmodel arbeidsmigratie neemt de laatste jaren sterk toe. Want een businessmodel is het. Het is bovendien een bedenkelijk businessmodel. Waar de lusten voor de werkgevers zijn in de vorm van goedkope arbeid en er door gespecialiseerde uitzendbureaus, zoals OTTO Workforce, grof geld wordt verdiend. Niet alleen de bemiddeling, maar ook de huisvesting van arbeidsmigranten is vaak een melkkoe. Vaak wordt veel te veel geld gevraagd voor veel te weinig woonruimte en waar niet zelden de werkgever 24 uur per dag over je schouder heen kijkt. Maar dan met de pet van huurbaas op. Het rapport-Roemer beveelt dan ook aan om "woonbescherming te verhogen en het arbeidscontract en wooncontract te ontkoppelen." Het is namelijk de volledige afhankelijkheid van het uitzendbureau dat vaak de voedingsbodem is voor uitbuiting en onderbetaling. Ondertussen worden de lasten van het businessmodel doorgeschoven naar de samenleving. Vooral onze buurten in Heerlen-Noord, wiens draagkracht al zo op de proef wordt gesteld, ervaren overlast van arbeidsmigranten die in een veel te grote aantallen bij elkaar worden gepropt in veel te kleine woningen.

Ondertussen hoort de sociale samenhang en de leefbaarheid in deze buurten verder achteruit. Kortom, de lusten landen vaak in de villawijken buiten onze stad, de lastenlanden in onze volksbuurten. In buurten als

Pagina 38/74 Vrieheide, Meezenbroek en Heksenberg is de overlast echt fors. Het is voor buurtbewoners een bron van ergernis en zorg. De samenleving en de opeenvolgende kabinetten kijken maar al te graag weg van de problemen, want als er wat de verdienen valt, dan nemen we het ineens niet meer zo nauw met leefbaarheid en met menselijke waardigheid. Wat de SP betreft, gaan we arbeidsmigratie streng reguleren, waarbij we met werkvergunningen gaan werken en een einde maken aan de dubbele pet van werkgever en huurbaas. Maar goed, dat kunnen we in Heerlen natuurlijk niet realiseren. In Heerlen houden we ons dus aan de afspraken in het coalitieakkoord. We committeren ons aan het rapport-Roemer en we ontzien buurten die het al moeilijk hebben door er geen kwetsbare groepen van elders meer toe te voegen. Op basis van deze afspraken is er volgens ons dan ook snel een visie nodig op de huisvesting van kwetsbare groepen, waaronder de arbeidsmigranten. Waarbij het volledig zicht krijgen op de problematiek en de vestiging van arbeidsmigranten in onze stad enorm belangrijk is. De SP stemt dan ook voor dit voorbereidingsbesluit. Het is voor Heerlen een noodzakelijk hulpmiddel om de toename van misstanden en overlast in onze buurten een halt toe te roepen. Dan gaat het natuurlijk over arbeidsmigranten, maar ook over andere kwetsbare groepen, zoals verwarde personen.

We hebben de volgende vragen aan het college. Is de wethouder het met ons eens dat volledig inzicht in de problematiek en de huisvesting van arbeidsmigranten in onze stad een belangrijke voorwaarde is voor het opstellen van een visie? Dat inzicht hebben we nu niet. Als de wethouder dat belangrijk vindt, hoe gaan we dat inzicht dan verkrijgen? De tweede vraag is: kan de wethouder ons vertellen wanneer we dan die visie mogen verwachten? Volgens mij is er haast en urgentie en moeten we snel tot een visie komen. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. De heer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Goed voor onze inwoners, bewoners, goed voor de omgeving en planologisch goed. Op de eerste plaats mijn dank voor de schriftelijke beantwoording van de vele vragen die ik tijdens de commissie heb kunnen stellen. Ze waren in mijn ogen nodig om tot een goede afweging te komen. Ook de nagekomen raadsinformatiebrief van 24 maart jongstleden heeft geholpen, met daarin de verwijzing naar de motie van VVD/D66 uit 2020 en de rib van 15 juni 2021. Voorzitter. Een huis is een eerste levensbehoefte. Het is een plek waar je veilig, vreedzaam en waardig moet kunnen leven. Op gelijke voet staat wonen. Wonen is meer dan een dak boven je hoofd. Wij wonen gaat het niet alleen om ruimte en woningtype, maar ook om de omgeving van de woning, de buurt waarin we samenleven, sporten, recreëren en werken.

Voorzitter. Het is een van de belangrijkste taken van onze overheid, onze raad en uw college om het goed voor onze inwoners en hun omgeving te regelen. Want op het speelveld wonen wordt door vrijwel iedereen in onze samenleving gespeeld. Voor iedereen is het belang altijd groot, of het nu om de grote of kleine overheid gaat, corporaties, kleine of grote marktpartijen, tot aan de individuele spelers, zoals u en ik, en vergeet in voorkomende gevallen ook de dieren niet. Voorzitter. Met dit raadsvoorstel verzoekt u ons om in te stemmen om voor hooguit een jaar op de rem te trappen. Dat we zeggen, een pas op de plaats om tot goede afwegingen en beleid te komen, om het grote belang van betrokken bewoners, omwonenden en alle andere Heerlenaren te kunnen waarborgen. We constateren al jaren woonoverlast en kwalitatief slecht vastgoed van klein tot groot. Kennelijk komt u nu op een punt dat u als het om ongewenste onzelfstandige bewoning, woningsplitsing en huisvesting van onder andere arbeidsmigranten en andere kwetsbare groepen gaat, u door de bomen het bos niet meer ziet en naar dit middel moet grijpen.

Pagina 39/74 Voorzitter. Ik hecht er waarde aan om hier duidelijk aan te geven dat dit voorstel uitsluitend een middel is om toekomstig ruimtelijke ordening beleid te maken, of zoals u het zelf aangeeft: planologisch goed te maken. Dit voorstel doet niets, maar dan ook werkelijk niets af aan de huidige, vaak zelfs vergunde, onzelfstandige bewoning, woningsplitsingen en de huisvesting van individuele Heerlenaren, studenten, kennis- en arbeidsmigranten. De bestrijding van overlast is een handhavingsvraagstuk. Een voorbereidingsbesluit is een bestuurlijk ruimtelijk instrument om even niets te doen. Niets doen, dat wil zeggen aanhouden, als het om aanvragen, vergunningverlening en dergelijke gaat. Maar wel actie, actie en nogmaals actie als het om beleid maken gaat. Of zoals u zelf aangeeft: planologisch goedmaken. Voorzitter. Het is niet voor het eerst dat u een spiegel wordt voorgehouden. De motie van de liberalen heeft u al in 2020 gewezen op de vele foute verhuurde panden en de overlast voor omwonenden in de buurten. Niet alleen het spectrum omgevingsoverlast, maar ook als het gaat om kwaliteit van het vastgoed als ook de veiligheid. We hebben opgeroepen om tot een keurmerk te komen in samenspraak met de markt om een zo breed mogelijk draagvlak te creëren.

En we hebben niet op de laatste plaats u opgeroepen om ook een nadrukkelijke rol te nemen als het gaat om de controle en handhaving. Sterker nog, we hebben opgeroepen om de Operatie Hartslagmethode in te zetten en waar nodig in combinatie met zorg. Voorzitter. Het resultaat van die motie was een raadsinformatiebrief waarin u aangaf wat u gaat doen. Bent u het met mij eens dat het toen, juni 2021, bij een aanzet en een goed voornemen is gebleven? Mogen we er nu van uitgaan dat de handschoen nu met verve anno maart 2023 wordt opgepakt? Voorzitter. Mogen we er dan nu van uitgaan dat het over een jaar beleidstechnisch is geregeld? Gaan we nu ook de overlastgevers strakker aanpakken? Gaan we morgen de verhuurders aanspreken? Welke sanctiemiddelen gaat u inzetten? Als we het over een hartslagmethode hebben, gaat u bij structurele ernstige overlast panden sluiten? Voorzitter. Zoals aangegeven, is wonen essentieel voor iedereen, ook voor kennis- en arbeidsmiigranten. Het staat buiten kijf dat we de rotzooi moeten elimineren, maar het speelveld kennis- en arbeidsmigranten is veel breder. Zonder economische voorspoed is er geen behoefte aan extra kennis en handjes. Onze regio ontwikkelt zich meer en meer tot een centrale plek in Europa waar internationale werkgevers en dito scholen en universiteiten uitbreidingsmogelijkheden zien.

Niet alleen als het om arbeid en kennis gaat, maar ook bereikbaarheid is een belangrijke afweging. Goede wegeninfrastructuur, niet alleen voor de goederen, maar ook voor bewoners in de regio en de Europeanen. Door de week of een paar weken achter elkaar werken om dan weer terug te rijden naar je thuis. En in de tussentijd als je werkt makkelijk, fatsoenlijk en goed wonen. Het rapport-Roemer is een goed beleidsmatig handvat als het gaat over het spectrum arbeidsmigranten. Ik raad iedereen aan om dat te lezen. Wie niet een heel rapport wil lezen, kan gelijk doorswipen naar pagina 19. Voorzitter. Voor goede economische initiatieven moeten we wat onze fractie betreft de deuren altijd wijd open staan. Wat ons betreft onder het adagium: goed voor onze inwoners en in dit verband goed voor de bewoners als ook goed voor de omgeving en het planologisch goed. Voorzitter. Ik rond af. Een jaar is kort. Het vraagstuk en de belangen zijn groot. U kan en mag geen tijd verliezen. Belangrijk daarin is communicatie, begrip creëren. Geef duidelijk naar iedere belanghebbende en zij die op deze wijze willen investeren in onze stad, duidelijkheid. De deur is gelukkig maar tijdelijk dicht. We moeten blij zijn met de toevoeging in het raadsvoorstel dat goede initiatieven altijd ruimte moeten krijgen. Het middel van een ontheffingsprocedure kan daar een goed instrument in zijn.

Onze fractie kijkt in ieder geval nu al uit naar uw uitgangspuntennotitie. Wanneer kunnen we dat tegemoetzien? Welke inbreng ziet u daar voor ons in weggelegd? Voorzitter, tot zover in eerste termijn. Dank u. De voorzitter Dank u wel. De heer Daamen. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang

Pagina 40/74 Dank u wel, voorzitter. Er is al veel gezegd. We steunen dit voorbereidingsbesluit volledig. Zoals in het coalitieakkoord is opgenomen, zijn we van mening dat reeds kwetsbare wijken niet nog kwetsbaarder moeten worden door ongewenste ontwikkelingen. Dit besluit is een goede eerste stap. Het biedt het college ruimte om goede kaders te stellen voor een definitief besluit. Wat de kaders betreft, moet in onze visie het rapport-Roemer ten grondslag liggen. Dit betekent onder andere de 15 m² oppervlakte, ontkoppeling van huurcontract en arbeidscontract. Hoe essentieel het laatste is, blijkt wel uit het nieuwsbericht dat vandaag doorkwam over de champignonkwekerij in Meterik waar 180 werknemers hun baan verliezen, waarvan 160 arbeidsmigranten. Velen daarvan hebben dan dus ook geen onderdak meer. Het is goed wat de heer Van den Berg net heeft gezegd, zeker over de ontheffingsmogelijkheid. Dit geeft het college de bevoegdheid om ontheffing te verlenen. Het is voor ons heel belangrijk dat die mogelijkheid er wel blijft. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Heine. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA Dank u wel. Voorzitter. Wij steunen het voorstel, omdat het hard nodig is dat hiervoor beleid wordt gemaakt. Dat heeft tijd nodig. Bovendien verdienen deze arbeidsmigranten ook een goede woonsituatie. Dat is geen kamertje van 10 m².

Maar dat neemt niet weg dat er nog steeds veel overlast is bij al die panden in onze stad. Daar is overlast doordat er geen beleid was. Dat is vooral in onze kwetsbare wijken. Voorzitter. Ik heb dit allemaal opgenoemd in de commissie, dus dat ga ik niet weer doen. Maar de panden waarin nu heel veel arbeidsmigranten tegelijk zitten, kunnen we niet zomaar sluiten. Wat kunt u doen tegen die overlast, behalve zeggen dat handhaving en politie moeten optreden, want dat gebeurt toch niet. De politie komt gewoon niet als er gebeld wordt. Kan er niet een speciaal telefoonnummer komen voor deze bewoners voor dit soort overlast? Wordt die overlast dan ook bijgehouden, net zoals de coffeeshops waar de panden uiteindelijk kunnen worden gesloten? Wij verwachten van u een plan van aanpak. Dank u. De voorzitter Dank u wel. De heer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. De leefbaarheid in meerdere kwetsbare wijken in onze gemeente is in het afgelopen jaar onder druk komen te staan. Groepen arbeidsmigranten die op stapelbedden in huizen midden in de wijk worden gehuisvest, met alle gevolgen van dien. Wij denken dat dit anders moet kunnen. We zijn in Heerlen immers gewend om de huisvesting van mensen te regelen die uit andere landen hier komen werken. Dat hebben wij in de mijntijd ook samengedaan.

Wat we nu zien gebeuren, gebeurt als de huisvesting van arbeidsmigranten in onze stad en regio niet goed worden geregeld. D66 vindt dat toekomstgerichte huisvesting voor arbeidsmigranten erg belangrijk is. We zien dat in onze gemeente nog geen beleid op de huisvesting van arbeidsmigranten is gemaakt. Dat is opvallend. Als liberale alliantie hebben we in 2020 al gepleit om een keurmerk voor kamerverhuurpanden te maken. Collega Van den Berg verwees daar net ook al naar. Daar hebben wij een motie over ingediend. De achterliggende gedachte was om tot meer beleid hieromtrent te komen. Dat is niet gebeurd. Dit beleid moet er dan ook snel komen. In het coalitieakkoord is opgenomen dat we in de aanpak van de huisvesting van arbeidsmigranten de uitgangspunten van het rapport-Roemer hanteren. De kern van het rapport is wat ons betreft: we moeten arbeidsmigranten gaan zien en behandelen als gelijkwaardige en volwaardige deelnemers van onze maatschappij. Daarom is het belangrijk om regelgeving te maken om arbeidsmigranten te beschermen. Deels ligt die bal bij het Rijk, maar als gemeente moeten wij hierin ook onze verantwoordelijkheid nemen door duidelijke kaders te scheppen voor huisvesting van arbeidsmigranten.

Pagina 41/74 D66 ziet de noodzaak van het voorbereidingsbesluit om nu op de rem te trappen. We vinden het vooral belangrijk dat er op korte termijnbeleid en kaders komen. In de raadsinformatiebrief wordt toegezegd dat op korte termijn een uitgangsnotitie volgt, welke de basis vormt voor het op te stellen beleid. We ontvangen graag een tijdpad voor de te nemen stappen naar het beleid op de huisvesting van arbeidsmigranten. We horen ook graag hoe wij daar als raad in worden meegenomen. Het is tijd voor meer regie op de huisvesting van arbeidsmigranten. Voorzitter. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. De heer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Vooraf, de OPH gaat instemmen met het voorliggende raadsvoorstel. De risico's zijn te groot, met name voor ongebreidelde kamersplitsing in wijken die echt niet nog meer onrust kunnen gebruiken. Daar hebben meerdere sprekers het al over gehad. Maar we hebben net scholieren hier in deze raad gehad die hun zorgen uitspreken voor ongebreidelde economische groei in relatie tot klimaatproblemen. Dat is natuurlijk een fundamentele discussie. Die hoeven we hier nu niet te gaan voeren. Laat dat duidelijk zijn. Maar ik weet dat er verschillende partijen zijn die daar een hele duidelijke mening over hebben. Wij denken dat we nu moeten aansluiten bij de praktijk.

Heerlen en Parkstad zitten gelukkig in een groeiscenario. De bedrijven groeien als kool. De ene na de andere loods wordt gebouwd op onze industrieterreinen. Voorzitter. Wie a zegt, moet ook b zeggen. Als je bedrijven naar onze regio lokt, dan moet je ook de faciliteiten die daarbij horen, regelen. Denk aan: infrastructuur en ook voldoende fatsoenlijke woonruimte. Denk aan acteer dan in deze discussie ook regionaal met betrekking tot het migrantenvraagstuk. Die vraag hebben we ook al gesteld in de commissie, onder andere door de VVD en de OPH. Overleg over de opties in de regio. Ga ten rade bij de andere gemeenten in het land. Het is immers ook een landelijk probleem. Er zal vast en zeker al de nodige ervaring op dit dossier zijn opgedaan. Ik heb u twee weken geleden al gevraagd om ons in deze raadsvergadering mee te nemen in de plannen die u in dit kader hebt. In tegenstelling tot de woorden van het CDA, zojuist geuit "beleid kost tijd", die tijd heeft het college nu al meer dan een jaar gehad met de voorliggende tijdelijke maatregel. We hebben geen tijd meer. Actie, dat is wat de OPH nu vraagt op dit dossier. Dan toch nog even ten aanzien van een voorstel dat er ligt vanuit een ondernemer die plannen heeft om op de Ganzeweide een soort gezellenhuis te realiseren voor 70 arbeidsmigranten. Nogmaals, dat is een kwetsbare wijk. In eerste instantie zeg je dan: absoluut niet doen.

En toch zou ik u willen vragen, college: ga nou eens even kijken hoe deze investeerder al in de praktijk is omgegaan met soortgelijke opties in de regio. Daar heeft hij in de commissie duidelijk melding van gemaakt. Zeg nou niet al op voorhand: nee, omdat dan de bestemming moet worden aangepast. Sta open, kijk creatief, want, nogmaals, we moeten wat. Die mensen zijn er. Sterker nog, die groep gaat groeien. Voorzitter. Ik geef u nu enkele suggesties mee. Mijn vraag is dan ook: gaat u hier nu echt mee aan de slag? De heer Reijnders, SP (interruptie) Via de voorzitter aan de heer De Groot. Is de heer De Groot het met de SP eens dat wij ons moeten committeren aan het rapport-Roemer en dat dit de ondergrens moet zijn voor wat betreft de huisvesting van arbeidsmigranten? De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Daar ben ik het mee eens. De heer Reijnders, SP

Pagina 42/74 Dat initiatief in de Ganzeweide komt in een van de armste en meest kwetsbare wijken van heel Limburg te staan. Dat zou een reden moeten zijn om het niet te willen. Maar ook daar zal bijvoorbeeld het uitzendbureau in eerste instantie alle kamers overnemen. Die gaat vervolgens zijn eigen mensen daarin vestigen. Dan heb je dus eigenlijk de werkgever die 24 uur per dag invloed op jou heeft en waar je dan ook 24 uur per dag afhankelijk van bent. Vindt u dat een wenselijke situatie als het gaat over de problematiek van arbeidsmigratie? De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Het gaat om de kwaliteit van wonen. Ik denk dat commissie-Roemer daar heel erg goed werk in heeft gedaan. Als er nu plannen liggen om in ieder geval te kijken naar een oplossing voor de situatie zoals die zich nu voordoet, dan vindt de OPH dat je daar serieus naar moet kijken. Als daar aanpassingen in de plannen zoals ze nu voorliggen, moeten worden gedaan, omdat deze beter passen bij de voorstellen zoals ze door onder andere Roemer zijn gedaan, dan moet je dat absoluut niet zomaar van tafel vegen. Je moet niet zomaar zeggen: hupakee, we gaan in één keer met het voorstel zoals het er ligt aan de slag, of niet. Daar is misschien ook nog wel een tussenoplossing. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Hendriks. De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen Dank, voorzitter.

Er is al heel veel gezegd over dit onderwerp, maar toch kort onze visie en gedachten over dit onderwerp. We zijn natuurlijk voor het voorkomen van nieuwe ongewenste vormen van onzelfstandige bewoning en woningsplitsing. Maar veel meer zijn we ook juist voor gewenste mogelijke vormen van onzelfstandige bewoning en woningsplitsing. We zijn voor keihard handhaven en beperken wat niet goed is voor Heerlen, maar dubbel zo keihard voor kijken wat wel kan en mogelijk is in Heerlen en dus wel gewenst is. Er is veel leegstand die onzes inziens wel geschikt zou zijn voor onzelfstandige bewoning. Het splitsen van woningen en panden zou hier bijvoorbeeld wel mogelijk zijn. Dit alles natuurlijk met goede kaders en ondersteuning. Zo valt ook te lezen dat er talrijke initiatieven - uit de antwoorden blijkt dat dit er zo'n 60 à 70 zijn - zijn ingediend. Deze zijn deels afgehandeld en een deel loopt nog. Dan rijst de vraag: waar leg je nu de focus? Zoals wij nu naar voorliggend stuk kijken, is dit stuk een weg naar wat vooral niet kan, terwijl het ook gewoon een stuk kan zijn met een weg naar mogelijkheden met duidelijke kaders. Het is een stuk waar je dus eigenlijk niet voor wil stemmen, maar ook weer niet tegen kan stemmen.

Uiteindelijk bedoelen we wel hetzelfde, alleen wij van de kansen met duidelijke kaders en een stuk vanuit vooral wat mag niet met ergens wat mogelijkheden die onzes inziens niet duidelijk zijn en hiermee de talrijke goede initiatieven die er al zijn en nog zouden kunnen komen onzes inziens niet omarmen, maar juist beperken. Die goede initiatieven die Heerlen nou juist nodig heeft. Iets om misschien toch eens over na te denken. Een paar vragen: bent u het met ons eens dat de drie ruim omschreven kwaliteitscriteria in de antwoorden "goed voor de bewoners", "goed voor de omgeving" en "plannologisch goed" wel erg ruim zijn? Zijn deze kaders kwaliteitscriteria ergens duidelijk omschreven terug te vinden? Zou u ons, mits voorhanden, die duidelijk omschreven kaders, kwaliteitscriteria, kunnen laten toekomen waaraan initiatieven moeten voldoen die wel worden toegestaan. In uw voorstel zijn dit de uitzonderingen op de regel. Mocht dit niet mogelijk zijn, waarom niet? Wanneer ze er nog niet zijn, is het dan niet verstandig om hier eens voor zorg te dragen? Dit is een verlenging van een reeds bestaand voorbereidingsbesluit, zoals wij begrepen.

Wij vragen ons af: wat is er al reeds aan beleid ontwikkeld, gedurende de tijd in het afgelopen jaar? Welke en hoeveel initiatieven zijn afgelopen jaren wel toegestaan, bijvoorbeeld vergund? Wat is de verwachting wanneer er wel een gedegen plan voorhanden is? Gaan we nog langer koersen met de voet op de rem en zijn we dadelijk nog niet vooruitgekomen en weer een jaar verder, of schakelen we op in een hogere versnelling

Pagina 43/74 en kunnen we op zeer korte termijn vooruitgang verwachten, waardoor mogelijk niet een jaar lang een voet op de rem nodig is? Tot zover onze eerste vragen. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren De Partij voor de Dieren steunt dit raadsvoorstel. Tegelijkertijd beseffen we dat er snel een discussie op gang moet komen over de huisvesting en integratie van arbeidsmigranten die er zijn. Het rapport-Roemer is nog niet ter hand genomen. Tegelijkertijd moeten we ons afvragen hoeveel en welke werkgelegenheid we nog willen aantrekken, waar het overgrote deel werknemers is gebaseerd op mensen die van elders komen. Welke zeggenschap hebben wij als gemeente daarover? Een andere mogelijkheid is dat bedrijven die zich vestigen tenminste fatsoenlijke huisvesting hebben geregeld voor hun werknemers. En dan met de jongeren in gedachten. Een goed leven draait niet alleen om geld. Een gezonde leefomgeving is belangrijker en voortdurende economische groei gaat de draagkracht van onze planeet te boven. Ik hoop dat we snel een discussie in deze raad kunnen hebben over wat ik eerder noemde het soort werkgelegenheid. Wat willen we aantrekken? Wat willen we hier hebben? Dank u. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Ik heb even een verhelderende vraag aan mevrouw Géron.

Ze zegt: werkgevers moeten goede huisvesting voor hun werknemers georganiseerd hebben. Ik kan dat niet helemaal rijmen met het feit dat we eigenlijk een voorkeur hebben dat bij uitzendbureaus de huurcontracten niet verweven zijn met de arbeidscontracten. Ik kan die verbondenheid dus even niet rijmen. Hoe ziet de Partij voor de Dieren dat? In mijn beleving is dat precies hetzelfde. Dat lijkt me dan juist niet wenselijk. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Meneer Janssen, u hebt gelijk. Ik ben niet helemaal duidelijk geweest. Ik wilde waarschijnlijk mijn tekst verkorten. Er moet natuurlijk geen verwevenheid zijn tussen werkgever - in dit geval zijn dat meestal de uitzendbureaus - en de werknemer. Dat gegarandeerd kan zijn dat er goede huisvesting is voor werknemers die van ver komen, kan volgens mij wel worden geregeld zonder dat die directe verbinding er is. De voorzitter Dank u wel. De heer Nefjodov. De heer Nefjodov, GroenLinks GroenLinks is vanzelfsprekend voor betere woonomstandigheden voor onze arbeidsmigranten. Het doel van dit raadsvoorstel is om woningsplitsing tot onzelfstandige woonruimte tegen te gaan, wat daarbij aansluit. Daarom zal GroenLinks ook voor stemmen. Maar over een aspect heb ik wel nog mijn twijfels, namelijk dat de definitie van splitsing ook de opdeling in zelfstandige woonruimte betreft.

Het gaat dan immers om een eigen woonruimte met op zijn minst een eigen toegang, een eigen keuken en een eigen toilet. Een splitsverbod voor onzelfstandige ruimtes snap ik volkomen, maar is zo'n splitsverbod voor specifiek zelfstandige woonruimtes misschien niet net iets te draconisch? Zijn in Heerlen veel concrete voorbeelden bekend van arbeidsmigranten in zelfstandige woonruimtes die in woongenot gelijkwaardig bagger zijn aan onzelfstandige woonruimtes? Alleen in zo'n scenario lijkt een spitsverbod voor zelfstandige ruimtes met name een proportioneel middel. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. De heer Verreck.

Pagina 44/74

De heer Verreck, PvdA Dank u wel, voorzitter. Heerlen is een stad waar zich vanaf 1900 vele arbeidsmigranten hebben gevestigd. In 30 jaar tijd heeft Heerlen groei gemaakt vanaf 1900 van 6.500 inwoners naar 32.000 inwoners. Mensen kwamen daar waar werk was. Eigenlijk is in de afgelopen 100 jaar niets of heel weinig veranderd. Mensen komen nog steeds wonen waar werk is. Misschien moeten we nog een keer Martin van der Weerden uitnodigen hoe de stad Heerlen dit probleem 100 jaar geleden heeft opgelost. Maar de grote vraag die hier eigenlijk onder ligt is: wat voor een stad willen we zijn met wat voor een werkgelegenheid? Als Partij van de Arbeid hebben we daar een duidelijke voorkeur voor. Wij kiezen niet voor loodsen met weinig duurzame werkgelegenheid, zoals distributiecentra met slopende arbeid waar grote hoeveelheden Zuid- en Oost-Europeanen komen die vanwege de economische situatie in hun land lage lonen hier accepteren. In onze optiek wil Heerlen een stad zijn die internationaal solidariteit tussen hardwerkende mensen hoog in het vaandel heeft staan. Wij kiezen wel voor een stad die slim gebruikmaakt van het feit dat we nog ruimte hebben op onze bedrijventerreinen. Door hoogwaardige werkgelegenheid aan te trekken, vooral eerst en vooral voor mensen van hier, met bedrijvigheid die past of zelfs bijdraagt aan de duurzame circulaire en sociale economie voor de toekomst.

De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Ik hoor de heer Verreck zeggen: minimumloon. Op het moment dat arbeidsmigranten hier komen, vallen ze in principe gewoon onder een Nederlandse cao, als we het over een bedrijf hebben dat in Nederland is gevestigd. Dus zij kunnen niet onder een minimum cao-loon betalen. Als een bedrijf dat hier is gevestigd zijn zaken goed op orde heeft, dan zijn die lonen in principe even hoog als een loon van een Nederlander. De heer Verreck, PvdA Dat kan kloppen. Volgens mij hebben we net in Europees verband afgesproken dat we het minimumuurloon op €14 zetten. Ik hoor nog steeds dat er lonen van € 11 of € 12 worden betaald. De vraag is of u van € 11 of € 12 als Europeaan fatsoenlijk kunt leven. Daar twijfel ik aan. Het gaat om: welk soort werkgelegenheid wil ik in deze stad hebben? Dat is de basiskeuze. Daar kiezen wij voor een ander type werkgelegenheid dan voor een grote vierkante doos waarin we dozen laten schuiven door andere mensen dan mensen uit Heerlen, maar uit Polen, Hongarije, Tsjechië, Kroatië en nog veel meer landen. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) De heer Verreck heeft het over of we bepaalde bedrijven willen hebben die arbeidsmigranten in dienst nemen. Volgens mij was de heer Verreck een van de raadsleden die de komst van het sportlogistiek bedrijf toejuichden. Ik kan dat nu even niet plaatsen.

Aan de ene kant juich je toe dat deze bedrijven naar Nederland komen, naar Heerlen, en vervolgens zeg je: zijn dit de bedrijven die we nu willen hebben? Het is logisch dat deze bedrijven veel arbeidsmigranten aantrekken. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Ik begrijp de heer Verreck niet helemaal, maar volgens mij is ons Nederlandse minimumloon totaal geen € 14. Dat kan wel de ambitie van Europa zijn. Dat snap ik. Ik kan dat ergens ook wel rijmen, maar men moet dingen hier in Heerlen niet door elkaar halen. Misschien verwart de heer Verreck dit wel met het gegeven dat we iedereen die we inhuren vanuit de gemeente graag voor minimaal € 14 te werk willen stellen. Dat is iets heel anders. Dat is een. Twee. De definitie van wat hij aangeeft als wat zijn dan de loodsen? We zijn in Heerlen natuurlijk hartstikke trots op de medtechsector. Ik ben benieuwd of de wethouder kan aanleveren waar onze arbeidsmigranten werken. Is die medtechsector waarin een groot gedeelte van het proces ook gewoon het logistieke proces is dat wordt uitgevoerd niet tevens ook gewoon voor een groot gedeelte de werkgever van een deel van die arbeidsmigranten? Kunnen zij simpelweg niet verder zonder die arbeidscapaciteit?

Pagina 45/74 De heer Reijnders, SP (interruptie) U wilde nog even reageren op de suggestie over dat minimumloon. Ik denk dat er op indirecte wijze wel degelijk wordt onderbetaald. Dat gebeurt misschien niet door een lager loon te geven dan het minimumloon, maar dat gebeurt bijvoorbeeld wel door de huurkosten al van het salaris af te trekken. Dat gebeurt ook door andere bizarre kosten van het salaris af te trekken. Er zijn voorbeelden genoemd over als je de pindakaaspot niet goed dichtdraaide, € 25 van je salaris af. Dat is geen grap. Roemer heeft dit ook geconstateerd met zijn aanjaagteam. Er zijn tal van misstanden, ook rond de betaling van deze mensen. Ik zou daar niet te lichtzinnig over doen vanuit een juridisch algemeen verhaal. Die misstanden zijn er. Dat is aan de orde van de dag. De voorzitter Meneer Verreck, gaat u verder en antwoordt u op mogelijk gestelde vragen. De heer Verreck, PvdA De vraag van de heer Jacobs is beantwoord door de heer Reijnders. Ik denk dat er heel veel te zeggen is over die lonen, maar vooral ook over hoe er wordt omgegaan met die lonen. Die mensen komen namelijk niet in dienst bij een CEVA of Medtronic. Die mensen komen in dienst bij een OTTO Workforce, weet ik veel hoe ze allemaal mogen heten. Zij komen in dienst bij een uitzendbureau, maar ze komen niet in dienst bij Medtronic.

Die mensen hebben een soort getrapt dienstverband met een andere organisatie ertussen. De voorzitter Ik heb een derde en laatste interruptie van de heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Beseft u dat heel veel Nederlandse werknemers niet direct in loondienst zijn bij de werkgever, maar ook via een uitzendbureau of via een payrollbureau? Dat is precies hetzelfde als met arbeidsmigranten. De heer Verreck, PvdA En dan wordt ook bij deze mensen direct van het loon de huur en het gas, water en licht afgehouden en een straf als een pot pindakaas niet goed dicht zit? Ik zit hier niet in de rol om de uitzendbranche te verdedigen. U hebt helemaal gelijk. Er zijn ook Nederlanders die via het uitzendbureau werken. Daar hebt u helemaal gelijk in. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Als ik op die vraag mag antwoorden? De pot met pindakaas, arbeidsmigranten die worden uitgebuit. We moeten het omdraaien. Je moet de excessen aanpakken, maar je moet niet generaliseren alsof elk uitzendbureau per definitie slecht is. Laten we dat niet generaliseren. Er zijn genoeg goede uitzendbureaus. Die pot met pindakaas, die excessen zul je overal hebben. De voorzitter De heer Verreck, gaat u verder met uw betoog. De heer Verreck, PvdA Goedzo. Ik zal mijn laatste zin even herhalen.

Met bedrijvigheid die past of zelfs bijdraagt aan de duurzame circulaire en sociale economie van de toekomst en die huisvesting voor internationale werknemer idealer voor de komst van bedrijven borgt. Een van de hulpmiddelen die we als gemeente hebben, is het acquisitiebeleid. Wanneer kunnen we het toegezegde acquisitiebeleid voor bedrijven in Heerlen van het college verwachten? Ik denk dat de wethouder Economie daar dadelijk wel een helder antwoord op kan geven.

Pagina 46/74 Voorzitter. Als we naar het voorliggend voorstel kijken, dan zien we dat dit een stap gaat zetten om de ongewenste woningsplitsing te gaan voorkomen. Om tot dit voorstel te komen, hebben we een lange weg afgelegd. In november 2020 heeft de VVD-D66-fractie een motie ingediend met betrekking tot kamerverhuurpanden. In juni 2021 is door het college plan van aanpak geschreven met betrekking tot kamerverhuur. In januari 2022 is een voorbereidingsbesluit genomen en nu ligt er weer een nieuw voorbereidingsbesluit voor met min of meer dezelfde inhoud als het laatste. Dit ontwerpbesluit zet een rem op ongewenste ontwikkelingen in de woningmarkt: het verkameren van woningen, woningsplitsing en huisvesting arbeidsmigranten. Over het huisvesten van arbeidsmigranten hebben we afspraken gemaakt in het coalitieakkoord. We volgen de uitgangspunten van het rapport-Roemer. De adviezen van het rapport zijn helder over de minimale uitgangspunten die je moet hanteren voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Waar we ons wel zorgen over maken is op welke wijze we de goede van de kwade willen gaan scheiden. Daar hebben we drie uitgangspunten voor geformuleerd: goed voor de bewoners, goed voor de omgeving en planologisch goed.

De uitgangspunten zijn goed, maar we zijn wel benieuwd naar op welke wijze we deze gaan kwantificeren, zodat voor de aanvragers helder is of een aanvraag succesvol kan zijn of niet. Wanneer kunnen we als raad van de wethouder of het college deze kwantificatie krijgen? We hebben het net in het vragenuur gehad over de problematiek die speelt na afhandeling van een aantal woningprojecten. Hoe gaan we voorkomen dat projecten, zoals Willemstraat 13, het oude Arcusgebouw van de afdeling Horeca, het LOMA-huis, maar ook het proejct op de Ganzeweide voldoende voortgang kunnen hebben? Op 25 januari van dit jaar is er een bestemmingsplanontwerp met betrekking tot woningsplitsing en verkamering ter inzage gelegd. Dat was één dag voordat het oude voorbereidingsbesluit afliep. Het bestemmingsplanontwerp dekt voor een gedeelte dit voorbereidingsbesluit. Hoe gaan we nu verder als we dit besluit aannemen? Gaan we nu een volledig nieuw bestemmingsplanbesluit ontwerpen en ter inzage leggen of worden deze gecombineerd? Hoe gaat de wethouder ons als raad in dit verdere proces meenemen? Het is namelijk volgens mij wel van belang dat we daar als raad over in gesprek blijven. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. De heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Dank u wel, voorzitter.

De gemeente heeft een jaar de tijd gehad om met alternatieven te komen voor de huisvesting van arbeidsimmigranten. Blijkbaar zijn deze mensen in onze regio keihard nodig en stuwen ze daarmee onze economie vooruit. Nu, na een jaar is er, als ik dat zo mag concluderen, vanuit de gemeente niets gebeurt. Fractie FvD zou de situatie willen omdraaien. Te weten het splitsen van woningen te faciliteren door aan de voorkant duidelijke eisen te stellen waaraan een kamerverhuur zou moeten voldoen. En daarnaast misbruik, overlast keihard aanpakken indien dit achteraf blijkt. Ik heb een drietal vragen. Hoe kan de gemeente garanderen dat zij binnen een jaar met een definitieve, alternatieve goede regeling komt? Dit gezien in het afgelopen jaar geen enkel initiatief van de grond is gekomen. Twee. Waar gaan we met de arbeidsmigranten naartoe in het komende jaar? Drie. Werken we met dit voorbereidingsbesluit illegale en onmenselijke verhuur niet in de hand? Dan nog het volgende. Goede initiatieven om de arbeidsmigranten op een menswaardige manier te huisvesten moeten we als gemeente omarmen, faciliteren en zeker niet tegenwerken. Ik verwijs daarbij naar het initiatief van de gebroeders Bakx. Vorige week hebben zij ingesproken bij de commissie ROLO over hun initiatief aan de Ganzeweide voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Ik heb met beide heren op locatie gesproken.

Naar ik heb begrepen, hebben ook een aantal collega raadsleden van mij dat gedaan. De heer Reijnders, SP (interruptie)

Pagina 47/74 Het is nu al de tweede keer dat het initiatief op de Ganzeweide voorbijkomt. Net werd het woord woonkwaliteit gekoppeld aan het initiatief. En nu is niemand anders ontzettend enthousiast over deze menswaardige huisvesting. Ik sta er wel van te kijken. Ik stel vast dat de kamertjes 10 m² zijn. Ik heb er ook in mogen staan. Het was echt klein, en ook nog eens vierkant. Dan voelt 10 m² nog veel kleiner aan. Ik zie dat er 24 uur toezicht is van het uitzendbureau. Ik zie dat er € 500 huur gevraagd gaat worden. Ik kan me echt niet voorstellen dat de FVD het serieus meent om hier de term menswaardig aan te plakken. Dus ik vraag hem of hij dat echt meent. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Daar wil ik wel even op reageren. Ik ben er geweest. Iedereen heeft een eigen kamer. Er is een gezamenlijke woonkamer. Ze hebben zelfs sportfaciliteiten. Er is een fitnessruimte. Er komt een hardloopbaan. Er komt een mooie binnenruimte. Ik zou van de SP willen weten: geef eens een beter alternatief. Het ziet er keurig netjes uit. Niets mis mee. Zo'n mensen moeten we omarmen. De voorzitter Heeft u behoefte om te reageren? De heer Reijnders, SP (interruptie) Ik heb wel wat ideeën over een beter alternatief. Ik zou beginnen met heel fors dat minimumloon te verhogen. Niet alleen voor Nederlandse mensen, maar ook voor arbeidsmigranten.

Dan ontstaan er vanzelf allerlei keuzemogelijkheden voor deze arbeidsmigranten. Dan kunnen ze leuk een fatsoenlijk appartement huren of misschien wel een huurwoning. Maar initiatieven zoals deze op de Ganzeweide, en daar zullen er ongetwijfeld nog heel veel van zijn, vallen voor mij absoluut niet in de categorie goede, menswaardige huisvesting voor eersterangs burgers. De heer Van den Berg, VVD (interruptie) Ik wil graag een oproep doen. Het initiatief van de heren Bakx is echt een initiatief dat u als college moet wegen of dat wel of niet goed is. Alles wat wij nu hier roepen, het is maar de vraag of dat wel allemaal waar is wat wij zeggen. Is het wel € 500? Is het wel 15 m²? Worden dingen niet aangepast? Enzovoorts. Hier in de raad hebben we het allemaal over het rapport-Roemer. Ik kan u zeggen dat de heren Bakx datgene wat in het rapport-Roemer staat en alle keurmerken die daarbij horen, uitvoeren als het gaat om dat project. Maar daar gaat dit raadsvoorstel helemaal niet over. Het raadsvoorstel gaat over iets anders. Ik roep u op om datgene wat de heren Bakx voor ogen hebben om daar te realiseren goed te wegen of dat tot de mogelijkheden behoort. Als dat niet zo is, dan is dat niet het geval. Maar ik denk dat het wel heel goed is. We hebben hier ook nogal de neiging om te denken vanuit het perspectief "wij als Nederlanders".

Maar denk ook vanuit het perspectief van de arbeidsmigrant. Die arbeidsmigrant wil geen grote ruimtes hebben. Die wil ook voorzieningen hebben en is ook bereid om er netjes voor te betalen. Ik wil toch nog even wijzen op het rapport-Roemer. We hebben het over misstanden. Ja, er staan zeker een aantal misstanden in, maar de derde alinea van het rapport-Roemer zegt dat eigenlijk heel veel dingen goed gaan en dat er een aantal excessen zijn. Die excessen moet je elimineren. Daar moeten we goed naar kijken. De voorzitter Dank u voor de oproep. De heer Reijnders, voor een reactie. De heer Reijnders, SP (interruptie) Ik ben het best wel eens met het eerste deel. Misschien moeten we het ook aan het college laten. Maar toen kwam er toch nog wel een vrij inhoudelijk oordeel voorbij. Laat ik er in ieder geval dit van zeggen: ik weet niet alles, maar ik ben ook bij de gebroeders Bakx geweest. Ik heb ook een aantal vragen gesteld.

Pagina 48/74 Daar heb ik heel heldere antwoorden op gekregen. Dus de suggestie dat we op basis van geruchten zijn aan het debatteren, volg ik in ieder geval niet. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ik ben blij met de laatste opmerking van de heer Reijnders. Daarmee geeft hij aan dat het toch niet zo zwart-wit ligt als hij in eerste instantie poneert. Ik heb wel een concrete vraag aan de heer Reijnders. Hij zegt: "Dat kan allemaal niet. Dat zijn mensonterende omstandigheden. Zorg er gewoon voor dat die mensen een normaal appartement kunnen huren." Dan vraag ik aan de heer Reijnders: waar? We hebben een enorm woningtekort. Waar moeten die mensen naartoe? De heer Reijnders, SP (interruptie) Dat is een goede vraag. We hebben inderdaad een woningtekort. Ik stel wel vast dat mensen uit Holland die goed verdienen en die de ruimte hebben om een tweede en derde huis te kopen, dat te verhuren en daar in box 3 wat spaarcenten aan te verdienen, wel de mogelijkheid hebben om in Heerlen gewoon pandjes te kopen. Dat zou zo'n uitzendbureau ook kunnen doen. Ja, we hebben in Heerlen de opdracht om te bouwen, maar dat kan nooit tot de conclusie leiden dat we mensen in kippenhokken stoppen en dat we daar gevangenisregimes op loslaten, want dan zijn we met zijn allen echt op de foute route. Dus daar sta ik voor. Laten we vooral veel huizen bouwen met elkaar.

De voorzitter Ik zie weer een heleboel interrupties. Ik stel voor dat we het wel kort houden. De heer Van den Berg, VVD (interruptie) Gewoon even voor de beeldvorming, met alle respect voor het beleid van het kabinet rondom de huisvesting en de middenhuur. Het zijn juist de beleggers die in box 3 hun vastgoed hebben, die dat vastgoed allemaal aan het verkopen zijn, omdat het niet meer rendabel is. Die druk op de woningmarkt gaat alleen nog maar toenemen. Het is dus niet helemaal hetgeen de heer Reijnders daar zegt. Maar dat neemt niet weg dat we er ook goed naar moeten kijken of daar mogelijkheden zijn om een aanjaagfunctie te geven om daar arbeidsmigranten en kennismigranten te huisvesten. De heer Verreck, PvdA (interruptie) Ik wil even op de heer De Groot reageren. Ik ben het grotendeels met hem eens. Wat je ziet gebeuren, is dat daar waar ASML een startsalaris van € 80.000 per jaar heeft voor mensen die daar komen werken, die drukken de hele markt in Eindhoven kapot. Zij kopen daar appartementen en huizen op. Dat is hun goed recht, maar daarmee kunnen dus weer andere mensen die in Eindhoven willen wonen geen woning krijgen. We hebben een enorm probleem in onze woningmarkt. Als ik de heer Van den Berg mag geloven - die heeft er net iets meer verstand van dan ik - zitten wij met een enorm probleem. Dat kunnen wij ook nu hier in deze raad niet oplossen.

Maar met dit voorstel kunnen we wel proberen om een aantal dingen meer te reguleren om er meer vat op te krijgen. Dat vind ik wel van belang. De voorzitter De heer Janssen. Ik wijs er nog even op dat we bezig zijn met agendapunt 9, bescherming tegen toename ... Nou ja, u snapt wat ik bedoel. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Voorzitter, dank u dat u mij daar nog even aan herinnert. Volgens mij is de wortel van het probleem ook juist dat we niet willen dat arbeidsmigranten onder erbarmelijke omstandigheden midden in wijken terechtkomen, met een hele hoop mensen in een kleine ruimte in een eengezinswoning en daar voor problemen zorgen. Dan begrijp ik niet zo goed waardoor de heer Reijnders zo veel moeite heeft met een

Pagina 49/74 initiatief. Ik kan niet beoordelen of dat helemaal voldoet aan waar we naartoe willen, maar dat wellicht een verbetering is ten aanzien van die problematiek midden in de wijk. Want dat willen we niet. Wat willen we dan wel? We willen uiteindelijk ook gewoon die werknemers huisvesten, want dat hebben we gewoon nodig. De voorzitter De heer Reijnders nog, en dan geef ik het woord aan de heer Leers. De heer Reijnders, SP (interruptie) Dat is een hele goede vraag van de heer Janssen. Ik zou daar twee dingen op willen zeggen. Een, daar hebben we het in de commissie ook over gehad, Heerlerheide-Passart is de wijk met de laagste sociaaleconomische status van heel Limburg. We willen ze niet allemaal in groten getale bij elkaar proppen. Dit kavel mag wat groter zijn, maar daar komen er dus 70. Aan de achterkant kijkt Rennemig neer op dit perceel. Voor de rest wonen de inwoners van Heerlerheide ernaast en ertegenover. Volgens mij is het probleem niet anders. Dat er misschien nog slechtere situaties zijn, maakt een andere minder slechte situatie niet meteen goed. De voorzitter Ik geef het woord aan de heer Leers voor zijn eerste termijn. De heer Leers, Hart-Leers De heer Jacobs was nog bezig. De voorzitter Ik dacht dat u klaar was, meneer Jacobs! De heer Jacobs, Forum voor Democratie Nee, ik werd constant onderbroken. De voorzitter Excuus.

De heer Jacobs, Forum voor Democratie Maar goed, het college was op zoek naar goede initiatieven en goede alternatieven voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Daarom ga ik nog even verder met mijn verhaal over de gebroeders Bakx als u dat niet erg vindt. Zoals ik de gebroeders Bakx heb gesproken, zijn het ondernemers in hart en nieren. Hardwerkend en financiële risico's durven nemen, en bovenal ondernemers die arbeidsmigranten op een menselijke wijze willen huisvesten. Kortom, ondernemers die we moeten omarmen in onze gemeente. Gezien het gestelde in de rib van 24 maart 2023, ik citeer: "Echter zoals aangegeven tijdens de behandeling van dit agendapunt in de commissie Ruimtelijke Ontwikkeling en Leefomgeving op 16 maart 2023 betekent dit niet dat voor goede initiatieven de deur gedurende een jaar op slot zit. Goede initiatieven die voldoen aan drie kwaliteitscriteria, goed voor de bewoners, goed voor de omgeving en planologisch goed, kunnen worden gerealiseerd middels de verlening van een omgevingsvergunning dan wel een ontheffing strijdig gebruik met het bestemmingsplan." Buurtbewoners staan overigens in het algemeen positief tegenover een initiatief zoals dat van de gebroeders Bakx. Overlast midden in de wijken wordt zodoende voorkomen, hetgeen dit college middels dit voorbereidingsbesluit nu juist wil bewerkstelligen. Ik heb nog twee concrete vragen aan het college.

Deelt u de mening dat een initiatief zoals dat van de gebroeders Bakx volledig aan de drie kwaliteitscriteria zoals gesteld in de rib van 16 maart 2023 voldoet? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wanneer kunt u ten aanzien

Pagina 50/74 van dit initiatief concreet aangeven of en zo ja wanneer u een ontheffing strijdig gebruik met het bestemmingsplan aan hen kunt verlenen? Tot zover. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA (interruptie) Ik zou graag van de heer Jacobs willen weten hoe hij weet dat die buurtbewoners er allemaal positief tegenover staan. Heeft hij een enquête gehouden? De heer Jacobs, Forum voor Democratie Ja, ik heb met buurtbewoners gesproken. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA (interruptie) Met hoeveel? De heer Reijnders, SP (interruptie) Ja, ik heb ook met buurtbewoners gesproken. Ik heb soms het gevoel dat de heer Jacobs in een parallel universum verkeert, die net fantastische woorden over deze fantastische woonvorm. Hij ziet dingen dus echt totaal anders. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Ik nodig u uit om samen binnenkort met buurtbewoners te spreken. De heer Reijnders, SP (interruptie) Ik heb ook met buurtbewoners gesproken. Niet met één, maar ik ben echt even goed op zoek gegaan. Ik zie daar alleen maar zorgen. En terechte zorgen. Ik ben erg benieuwd waar de heer Jacobs zijn informatie haalt, want ik vind het onbegrijpelijk. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Nogmaals, via de voorzitter. Ik nodig de heer Reijnders uit om volgende week met buurtbewoners te gaan spreken. De voorzitter Dank u wel. Dan geef ik nu toch echt het woord aan de heer Leers. Gaat uw gang.

De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, dank u wel. Het vorige voorbereidingsbesluit dateert van 26 januari 2022. Inmiddels zitten we vandaag eind maart. In het stuk op pagina 4 van 6 onder 3.1 staat onder andere: “Een voorbereidingsbesluit geeft proceduretijd om een definitieve maatregel te ontwerpen binnen een jaar.” Dus ik vraag me af in hoeverre je twee keer een voorbereidingsbesluit kan nemen over hetzelfde. Een voorbereidingsbesluit is een verklaring van de raad en een bestemmingsplan voor een desbetreffend gebied wordt voorbereid. Daar hebben we nu een jaar de tijd voor gehad. Voorgaande sprekers vroegen ook al hoe dat zit. Wat is er in dat jaar gebeurt? Als je dan kijkt op pagina 5 van 6 bij de tegenargumenten: als voorafgaand aan de werkingsduur van het voorbereidingsbesluit - nu verwijs ik naar het vorige voorbereidingsbesluit van 26 januari vorig jaar; dat mag maximaal een jaar duren, daar zijn we dus overheen - niet een ontwerpbestemmingsplan ter inzage wordt gelegd, vervalt de aanhoudingsplicht. Is er in dit geval voor het verlopen van het vorige voorbereidingsbesluit een ontwerpbestemmingsplan ter inzage gelegd? Bij mijn weten niet, want anders waren we nu niet toe aan een tweede voorbereidingsbesluit. Wat betekent dat? Dat staat ook letterlijk in dit voorstel.

"Dit heeft tot gevolg dat op reeds ingediende aanvragen moet worden beslist op grond van het oude ruimtelijke regime." Datgene wat je wilde voorkomen met het vorige voorbereidingsbesluit dat dus inmiddels is verlopen. Dat kan betekenen dat aanvragen voor

Pagina 51/74 kamerverhuur en woningsplitsing en huisvesting van arbeidsmigranten dan alsnog moeten worden toegekend. Dus wat besluiten wij hier vanavond nu eigenlijk? Besluiten wij nu om iets te herhalen wat je feitelijk niet mag herhalen, omdat we een jaar de tijd hebben gehad en er in dat jaar dingen gedaan hadden moeten worden? Of doen wij nu iets dat daadwerkelijk kan? Als dat daadwerkelijk zou kunnen, dan is mij dat niet helemaal duidelijk als ik dit besluit bekijk. Als je je dan afvraagt - eerdere sprekers vroegen zich dat ook al af - wat het college tot op heden heeft bereikt. Welke ontheffingen zijn verleend? Aan welke goede plannen is wel medewerking gegeven? Dan vraag ik me af of dat überhaupt is gebeurd. Kunnen we daar voorbeelden van zien? Kunnen die inzichtelijk worden gemaakt? Ik weet het niet. Ik hoor ze niet. Welke uitzonderingen op de regel waren er? Welke oplossingen voor dit probleem zijn er dan feitelijk? Je kunt wel zeggen "we willen geen verkamering meer, we willen dat probleem niet meer", maar wat willen we dan wel? Als we dan geen nieuwe invulling van pension Mijnzicht willen als een soort nieuw gezellenhuis 2.0 en we willen ook geen Filippijnse verpleegsters in Douvenrade, want die moesten daar stante pede uit, en we weten dat arbeidsmigranten al jarenlang in het Grand Hotel wonen, dan mag je je afvragen waar we mee bezig zijn.

Het kan leuk klinken, het kan heel goed klinken, maar wat lost dit in de praktijk op als er geen alternatief is? Ik kan goed meevoelen met alle sprekers hier vanavond hebben gesproken over Pension Mijnzicht. Ik sluit niet uit dat dit het mogelijke alternatief is. Ik zeg niet dat dit het wel is, maar ik zeg ook niet dat dit het niet is. Want bij gebrek aan alle andere mogelijke oplossingen, is dit het enige dat bij mijn weten concreet voorligt in de stad. Behalve dat er heel veel locaties zijn, zoals bijvoorbeeld het Grand Hotel waar al jarenlang arbeidsmigranten wonen en de Filippijnse verpleegsters die een tijd in Douvenrade hebben gewoond. Je moet je ook het volgende afvragen. We hebben een groot tekort in de zorg. We zijn blij dat er handjes aan het bed zijn en dat er verpleegsters zijn die de zorg kunnen doen. Maar vervolgens zeggen we wel: maar wonen op die plek, dat willen we niet. Ik sluit nogmaals af met de vraag die ik al heb gesteld: wat willen we dan wel? Mij is het niet duidelijk. Het college is het in meer dan een jaar ook niet gelukt om aan te geven hoe het dan wel zou moeten. Als je dan instemt met dit voorstel, dan lijkt het bij mij erop alsof je doormoddert op de bestaande weg en alleen veel lucht verplaatst zonder iets te bereiken. Ik denk dat dat in dit geval zeker niet de bedoeling is.

De heer Verreck, PvdA (interruptie) Ik zou de heer Leers willen verzoeken om als hij het over verpleegkundigen heeft niet de term "verpleegsters" te gebruiken, want die bestaan niet. Die functie, die naam, bestaat niet. We gebruiken gewoon de juiste term. De heer Leers, Hart-Leers Ik gebruik de termen waarvan ik denk dat die geschikt zijn. Voor u zijn het vaktermen. U zit in die business. U zegt "verpleegkundigen" in plaats van "verpleegsters". Ik vind het allebei een positieve associatie hebben. Ik denk dat we het over dezelfde mensen hebben. In dit geval zijn het mensen die een plekje zoeken in deze samenleving om ons die zorg te kunnen verlenen waar zo veel vraag naar is. De voorzitter Ik ga naar de beantwoording via de wethouder. Wethouder Peters. Wethouder Peters Voorzitter. Waar zal ik eens beginnen? Er is best wel veel gezegd. Er is overigens ook veel gezegd dat in lijn is met hetgeen in de commissie is gezegd. Vandaar ook dat wij ook daar goed hebben geluisterd en naast het raadsvoorstel natuurlijk ook de raadsinformatiebrief aan u hebben doen toekomen, die veel meer context schetst van een soort onderlegger waarop wij nu al met de voorbereidingen aan de slag zijn om uiteindelijk te komen tot een bestuursstandpunt. Ik wil eigenlijk met iets anders beginnen.

Ik ben in ieder geval heel erg blij om te horen dat hier zo'n groot draagvlak is voor het voorliggend raadsvoorstel. Afgelopen jaar, nadat het vorige voorbereidingsbesluit

Pagina 52/74 door deze raad werd geaccordeerd, kwam tijdens het proces naar voren dat er ook nog een heel andere ontwikkeling speelde, waar wij op dat moment geen rekening mee hadden gehouden, namelijk de ontwikkelingen met betrekking tot arbeidsmigranten. Dat heeft ons natuurlijk doen besluiten om dit voorstel aan u voor te leggen. Leefbare buurten voor onze inwoners en een goede betaalbare woning voor iedereen. Dat zijn belangrijke punten die we in ieder geval willen waarborgen voor iedereen in onze stad. Het voorbereidingsbesluit heeft op dat punt natuurlijk ... Aan de ene kant draaien we de overlastkraan middels dit voorstel dicht als het gaat om nieuwe initiatieven, maar het draait niet alleen om het aanpakken van problemen, maar net zo goed om het verdedigen van een leefbare economisch vitale stad. Dat kunt u ook lezen in de rib. Heel veel vragen die u hebt gesteld, zijn eigenlijk vragen die ook in het vervolgproces een heel belangrijke rol spelen. Wat ons betreft is al heel veel input voor de overleggen die wij binnen het college voeren. Ik hoorde een aantal van u vragen naar het verdere proces. Daar kom ik zo op. Zoals gezegd, zijn wij al bezig met de voorbereidingen voor een bestuursstandpunt over het arbeidsmigrantenhuisvestingsvraagstuk.

Vervolgens is het de bedoeling dat zo snel mogelijk een uitgangspuntennotitie die onderlegger wordt voor beleid, met u wordt besproken, om uiteindelijk op zijn laatst aan het einde van dit jaar dat te vervatten in een ontwerpbestemmingsplan. Ik zoom nog even in op de afweging die we in het college gaan maken. We willen dat integraal doen. De heer Van den Berg heeft het bijvoorbeeld over het keurmerk. Ja, dat is blijven liggen, meneer Van den Berg. Dat klopt. Maar we nemen het in ieder geval mee in de volledige afweging die we nu gaan maken. Hetzelfde geldt voor het stappenplan kamerverhuur. Het ontzien van onze kwetsbare buurten is een belangrijk punt in ons coalitieprogramma. Het rapport-Roemer is evenwel een belangrijk punt in ons coalitieprogramma. De heer Dragstra, D66 (interruptie) De wethouder geeft aan dat de uitgangspuntennotitie zo snel mogelijk aan de raad wordt voorgelegd. Kunt u dat meer concretiseren? De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) De wethouder zegt dat hij de opmerkingen rondom het keurmerk meeneemt in de totale afweging. Volgens mij heeft de totale afweging betrekking op het huidige tijdelijke besluit dat we gaan nemen. Het keurmerk is een overkoepelend iets dat te maken heeft met handhaving en hoe je daarmee omgaat in algemene zin.

Dat heeft toch niets te maken met de totale afweging in het kader van het vervolgproces? De heer Reijnders, SP (interruptie) Ik ben blij dat wethouder nog een keer onderstreept dat van die kwetsbare buurten. In de voorgaande wisseling heb ik dat eigenlijk heel weinig gehoord. We hebben dat een keer gezegd, maar ik hoor daar weinig partijen over. Wellicht is het ten overvloede, maar ik zou het nog wel eens even willen vragen: beschouwt u Heerlerheide-Passart als zo'n kwetsbare buurt die we moeten ontzien? Wethouder Peters Ja. Ik begin dan even met de vraag van de heer De Groot. De voorzitter Wilt u daar weer op interrumperen? De heer Verreck, PvdA (interruptie) Ik zou de vraag van de heer Reijnders willen verfijnen, namelijk is de volledige Passart een kwetsbare buurt? Dat is de grote vraag. Of moet je naar straten of gebieden in zo'n wijk kijken? Dat is de vraag. In Passart-Noord is misschien een heel andere situatie dan in Passart-Zuid. Ik vind wel dat je dat moet meenemen.

Pagina 53/74

De heer Reijnders, SP (interruptie) Ik zeg ook de hele tijd Heerlerheide-Passart. Waarom doe ik dat? Omdat het ook als geografische wijk wordt gezien, ook bij het CBS. Het lijkt mij verstandig dat wij ons met zijn allen blijven baseren op bijvoorbeeld dat soort indelingen die vanuit het CBS of het Centraal Planbureau komen en dat we er niet eigen definities op na gaan houden. Ik denk namelijk dat daarmee de discussie heel verwarrend wordt. De voorzitter We gaan de wethouder weer even ruimte geven voor een stukje beantwoording. Wethouder Peters Ik wilde eigenlijk reageren op de vraag die de heer De Groot heeft gesteld. Ik zie hem ook vol spanning wachten. Het is zeker een onderdeel van de afweging die we maken. Waarom? Omdat het beleid dat je vormgeeft aan de ene kant een antwoord geeft op het het arbeidsmigrantenhuisvestingsvraagstuk. Aan de andere kant geeft het natuurlijk ook veel meer richting aan het bestrijden van misstanden. Daar is dat een onderdeel van. In de beantwoording zoals die op de vragen van de heer Van den Berg zijn binnengekomen, staat dat er ook een APV-wijziging in voorbereiding is. Onzes inziens is dat daar gewoon een onderdeel van. De heer Dragstra vroeg nog naar hoe snel. Ik snap dat het u niet snel genoeg gaat. Niet voor niets hebben wij die pas op de plaats. Wij gaan in ieder geval voor kwaliteit. Laten we ons daar even de ruimte voor nemen.

We hebben sowieso - daar eindigde de heer Leers mee - het voorbereidingsbesluit. Na een jaar verloopt dat. Na een jaar betekent dat dus ook dat alle initiatieven die gedurende die periode zijn ingediend en passen binnen het bestemmingsplan moet worden vergund. Er lijkt me geen grotere stok achter de deur dan dat. Zoals gezegd, onze intentie is om zo snel mogelijk die uitgangspuntennotitie aan u te presenteren. Geef ons even de tijd om dat ook goed voor te bereiden. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) De wethouder bevestigt net dat per 26 januari dit jaar het voorbereidingsbesluit is verlopen. Daarna is nog getoetst aan die voorstellen. Als die voorstellen voldeden aan het bestemmingsplan, zijn ze vergund. Wat heb je dan feitelijk in dat jaar bereikt? Wat heb je inmiddels al moeten vergunnen? Wethouder Peters Meneer Leers, ik ken u als iemand die altijd heel nauwgezet de besluitenlijst van het college volgt. Overigens ook het Gemeenteblad. Op 25 januari van dit jaar stond daar een ontwerpbestemmingsplan in als antwoord op het voorbereidingsbesluit van afgelopen jaar. Dus er is wel degelijk binnen een jaar een ontwerpbestemmingsplan voorgelegd, waardoor de beschermende werking van dat voorbereidingsbesluit van vorig jaar doorloopt. Zo zijn de regels. Zo werkt dat.

De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) En als dat ontwerpbestemmingsplan er dan ligt en het is in procedure gebracht, het kan zijn dat ik het niet begrijp, maar waarom moeten we dan nu nog een voorbereidingsbesluit nemen, terwijl stap twee dan al is genomen? Zet je dan niet een stap terug? Wethouder Peters Heel makkelijk. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Waarom staat niet ergens in dit stuk dat toen het ontwerpbestemmingsplan is genomen? Of heb ik daaroverheen gelezen?

Pagina 54/74

Wethouder Peters Volgens mij is dat op alle mogelijke kanalen terug te vinden. Het is openbaar. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik heb een concrete vraag: staat het wel of niet in dit voorstel? Wethouder Peters Dat kunt u volgens mij ook zelf lezen of dat erin staat. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik vraag het nu aan de wethouder. Staat in dit stuk dat u toen als college ... Wethouder Peters Dit is een ander voorbereidingsbesluit. Het arbeidsmigrantenhuisvestingsvraagstuk is een additioneel element ten opzichte van het voorbereidingsbesluit dat vorig jaar voorlag. Dat is ook meteen een antwoord op uw vraag. O nee, dat was volgens mij de heer Verreck. Ja, er moet een nieuw ontwerpbestemmingsplan worden voorgelegd om dit te kunnen realiseren. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Volgens mij wordt het best wel ingewikkeld voor menigeen, in ieder geval voor mij. Ik wil even terug naar de kern van dit onderwerp. Ik wil dat toch even vragen aan de wethouder. De wethouder geeft aan: als het allemaal past binnen het bestemmingsplan, dan gaan we daar goed naar kijken. Maar stel je voor: er komt een investeerder met een hartstikke mooie oplossing met betrekking tot het migrantenhuisvestingsvraagstuk in een villawijk in het zuiden van Heerlen. Er is een enquête gedaan onder de bewoners. Iedereen is heppie-de-peppie. Het is allemaal prachtig geregeld.