Conceptnotulen gemeenteraadsvergadering gemeente Heerlen 31 mei 2023

Des te fantastischer is het dan ook wanneer we met een raadsvoorstel als dit, niet twee maar drie vliegen in één klap weten te slaan. Zelf kom ik ook uit een familie die vroeger ook gebruikmaakte van de muziekschool. Dus ook eerder heb ik de meerwaarde van dit gebouw mogen inzien. We mogen dan ook dankbaar zijn voor het proactieve handelen van de indieners en de ondertekening. Daarom zal GroenLinks het voorstel ook van harte ondersteunen. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Zo'n burgerinitiatiefprijzen we graag. Dat hoor ik hier bij iedereen. Een mooier betoog dan mevrouw Stöcker heeft gedaan, kan ik niet houden. Dat kan ik niet evenaren. Wij willen niet het werk doen van het college dat dit gaat onderzoeken. Wij wachten graag op een tijdig verslag van de bevindingen. Dank u. De voorzitter Dank u wel. De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, dank u wel. Laten we vooral juist op dit moment zeker niet al te moeilijk doen. Het college is nu aan zet om samen met de initiatiefnemers tot een goed, prima doordacht voorstel te komen en dat via de raadscommissie naar de raad te leiden. Ik heb in het verleden al eens meer dan eens meegemaakt dat een burgerinitiatief aan ons werd voorgelegd. We hebben toch wel een enigszins unieke situatie.

Voor zover ik mij weet te herinneren wil het feit dan dat tijdens de beraadslaging in de raadzaal ook een afvaardiging van de initiatiefnemers aanwezig is om met ons daarover te praten. Dus wat dat betreft is het een bijzonder initiatief. Maar ook het hele instrument maakt het nog meer bijzonder. Dus ik kijk met heel veel interesse en vol verwachting uit naar het voorstel dat ons in september zal gaan bereiken. Ondertussen wens ik alle partijen veel succes en wijsheid. De voorzitter

Pagina 39/84 Dank u wel. De heer Hendriks. De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Als Jongerenpartij willen wij natuurlijk ook onze steun uitspreken voor het ingediende burgerinitiatief met betrekking tot de heropening van de muziekschool in Hoensbroek. Het is inspirerend om te zien dat een groep inwoners zich actief inzet voor het algemeen belang en de samenleving. De muziekschool kan een waardevolle bijdrage leveren aan onze gemeenschap, vooral voor de bewoners van Heerlen-Noord. Het biedt niet alleen een plek waar mensen muziek kunnen leren en talenten kunnen ontwikkelen, maar het kan ook dienen als een multifunctioneel centrum dat verschillende activiteiten en evenementen organiseert. Het zou sociale cohesie bevorderen en de culturele en artistieke scene in onze regio versterken. We zijn blij om te horen dat het burgerinitiatief voldoet aan alle vereisten en dat het college bereid is om in samenwerking met de initiatiefnemers een raadsvoorstel voor te bereiden. We willen het college en de initiatiefnemers aanmoedigen om nauw samen te werken om ervoor te zorgen dat het voorstel goed wordt uitgewerkt en dat alle relevante informatie aan de raad wordt verstrekt. Als raadsleden hebben wij de verantwoordelijkheid om naar de stem van onze burgers te luisteren en hun belangen te behartigen.

Het burgerinitiatief is een uitstekende manier om de betrokkenheid van de inwoners te vergroten. We zijn er dan ook van overtuigd dat het heropenen van de muziekschool in Hoensbroek een positieve impact zal hebben op onze gemeenschap. We zouden willen meegeven om alvast te kijken of er misschien al een brug gemaakt zou kunnen worden naar de herontwikkeling van het centrum in Hoensbroek. Verder moeten veel criteria worden bekeken en in acht worden genomen, al door de voorgaande sprekers genoemd. Wij kijken met veel vertrouwen uit naar het raadsvoorstel en de verdere discussie hierover in de raadsvergadering. Laten we samenwerken om ervoor te zorgen dat de muziekschool een bruisende en inclusieve plek wordt waar iedereen kan genieten van muziek of cultuur. Vooral dank aan alle initiatiefnemers. Dank u. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Heine. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA Dank u wel, voorzitter. Natuurlijk steunen wij het voorstel. Wij hopen eigenlijk ook dat in andere wijken verenigingen gaan kijken die dan misschien ook initiatieven gaan ontwikkelen voor leegstaande gebouwen of misschien kerken. We willen vooral meegeven dat voor het onderzoek vooral moet worden gekeken naar de kosten van het duurzaam maken van het gebouw.

Gaat misschien iemand nog iets exploiteren, horeca ofzo, en wie mogen er allemaal gebruik van maken? We willen graag weten hoe dit zich verhoudt tot het centrumplan Hoensbroek. Dank u, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. We hebben iedereen gehad. Dan zal ik nu namens het college reageren. Volgens mij hebt u al in de krant gelezen dat ik heel enthousiast was over het feit dat het burgerinitiatief mij werd overhandigd en dat er zo veel handtekeningen waren. Als je het hebt over burgerbetrokkenheid, dan is het natuurlijk gewoon fantastisch dat zo'n initiatief uit de mensen zelf, uit Hoensbroek naar voren komt. Tijdens dat overhandigen, heb ik ook wel onmiddellijk gewezen op een aantal risico's die u zelf ook allemaal benoemt. Ik hoor heel veel enthousiasme hier in de zaal. Terecht ook. Laten we heel duidelijk zijn. Een burgerinitiatief komt echt van een behoorlijke groep burgers. De uitwerking zal ook van deze groep burgers moeten komen. Het is een vorm van overheidsparticipatie waar je vooral ook burgers aan het werk laat, zo van: jongens, hoe denken jullie nou dat zo'n businesscase eruit zou kunnen zien qua investering en qua

Pagina 40/84 exploitatie? Hoe zie je nou wat er gebeurt? Welke verenigingen heb je er allemaal achter? Wie doen er allemaal mee in Hoensbroek? Het college wil graag dat we dit wel gaan bezien als echt een vorm van overheidsparticipatie, waarbij we als gemeente steunen, helpen waar ze het nodig hebben, maar vooral ook de eerste kracht, de eerste kwaliteit uit die samenleving van Hoensbroek laten komen. U wijst er terecht allemaal op dat er ook risico's aan zitten. Natuurlijk zitten er risico's aan. De kosten van renovatie zullen wel in beeld moeten komen. We zijn niet voor niets ooit uit het pand gegaan. Dat weet u ook met z'n allen. Er zit dus een kostenplaatje aan. Dat kostenplaatje moeten we heel goed tegen het licht houden. Is het verantwoord of is het niet verantwoord? Is het haalbaar of is het niet haalbaar? Wilt u daar geld voor op tafel leggen? Ga zo maar door. Het heeft inderdaad consequenties voor de ontwikkeling in Hoensbroek Centrum. In die gedachtegang van een nieuwe visie voor Hoensbroek Centrum zat misschien ook wel de mogelijkheid van een stukje nieuwbouw in Hoensbroek Centrum. Als dit een succes wordt, betekent dit niet dat je een nieuwbouw voor nog een gemeenschapsvoorziening in Hoensbroek Centrum gaat doen. Die moet je wel heel goed in de gaten houden. Het gaat ook over exploitatie. Die moet op een gegeven moment goed geregeld zijn.

Maar het kan niet zo zijn dat in het voortraject waarin we bezig zijn met overheidsparticipatie tot het moment dat we bij u terugkomen in de raad, wordt gesproken over commerciële belangen. Het gaat nu alleen maar over overheidsparticipatie. Wat willen we daar doen? Hoe willen we dat doen? Hoe kunnen we een businesscase voor elkaar krijgen met al die instellingen? We gaan niet over eigen commerciële belangen van wie dan ook in dit verhaal spreken. Ik denk dat dit de belangrijkste dingen zijn. Dat moet uiteindelijk leiden tot een businesscase waarin we met zijn allen kunnen zien wat dit betekent voor investeringen, exploitatie en hoe we het programma gevuld krijgen. Concurreren we daarmee met andere instellingen? Heeft dit consequenties voor de hele ontwikkeling van Hoensbroek Centrum? Dat totale pakket moeten wij met al zijn risico's in beeld zien te krijgen. De initiatiefnemers waren echt een mooi aantal. Ik had er geloof ik al 10 op bezoek en daar zitten nog meer achter. Dus daar moet ook kwaliteit en kracht vandaan kunnen komen. Daar heb ik ook vertrouwen in, maar dat moeten we wel op die manier met zijn allen hier afwegen. Dat heb ik denk ik in één keer alle vragen meegenomen, want dat is volgens mij het totale pakket waar we het over hebben. Is er behoefte aan een tweede termijn? De heer De Groot. Tweede termijn De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter.

Het is goed dat u dat allemaal nog even bij elkaar brengt. Ik denk ook dat u gelijk hebt, met name voor wat betreft het integrale deel. Het zou niet zo mogen zijn dat je juist op het moment dat burgers initiatieven nemen en het eigenlijk een op zichzelf staand project is, zeker niet in relatie tot hetgeen in Hoensbroek nodig is. Laten we wel wezen, Hoensbroek verdient gewoon een centrum met alle voorzieningen die daarbij horen om ook de toekomst in te gaan. We zien en horen steeds meer dat Hoensbroek er zijn heel veel mooie wijken waar mensen toch de toekomst niet meer rooskleurig inzien, omdat ze zo weinig zien en horen van hetgeen er gaat gebeuren. De OPH is dus heel blij met dit initiatief. Laat dat duidelijk zijn. Maar concreet is mijn vraag: wanneer gaan we nou eindelijk eens iets horen over dat centrale ontwikkelingsplan van Hoensbroek Centrum? Het enige dat ik tot nu toe heb gehoord, is: we zijn het aan het onderzoeken. Het komt eraan, maar echt concreet heb ik nog steeds niets gehoord. Hoe zit dat? De voorzitter Dank u wel. De heer Ermers. De heer Ermers, Ouderenpartij Heerlen

Pagina 41/84 Dank u, voorzitter. Ik kan me uiteraard vinden in heel veel wat vanavond is gezegd. Het centrale woord dat ik eigenlijk vanavond nog niet heb gehoord, is het woord trots. Dat heb ik wel vaker gebruikt. Ik zou willen oproepen om bij alle beslissingen die worden genomen bij het maken van dit plan het woord 'trots in het achterhoofd te houden voor de mensen van Hoensbroek'. Als dit niet gaat lukken of als dit onvoldoende wordt ondersteund, dan lopen we het risico dat de afstand tussen Hoensbroek en Heerlen nog groter wordt dan deze al is. Dat zou heel erg jammer zijn. Uiteraard een goede verbinding tussen enerzijds het burgerinitiatief dat is genomen. Als dat nog extra zou kunnen aansluiten bij het centrumplan, dan zou dat helemaal mooi meegenomen zijn. Dat was het. De voorzitter Dank u wel. Om met Heerlen-Noord te spreken: trots is de brandstof waarop de inhaalrace gedijt. Ik ben het dus helemaal eens met het woord 'trots'. Hoensbroek Centrum staat los van dit initiatiefvoorstel. Als we daar verder over willen vergaderen, laten we dan in het presidium of in de commissie bekijken hoe we dat agenderen. Het staat nu niet ter discussie. Maar nogmaals, ik ben blij met het feit dat u ook zegt dat het goed is dat het initiatief er is en dat er mensen aan de slag gaan.

Wij komen naar u terug met hopelijk een goed uitgewerkte businesscase waar iedereen dan ook weer trots op kan zijn. Kunnen we op deze manier akkoord gaan met het voorstel? Dank u wel. 8. Rapportage veiligheidsanalyse gemeente Heerlen 2019-2022 De voorzitter De heer Reijnders. Eerste termijn De heer Reijnders, SP Dank u wel, voorzitter. De veiligheidsanalyse geeft een goed, maar ook een heel zorgelijk beeld van de veiligheidssituatie in onze stad. De harde cijfers liegen er niet om. Ze liggen eigenlijk allemaal boven het landelijk gemiddelde. Het maakt niet uit of het gaat over verwarde personen, mishandeling of drugsmisdrijven. De cijfers zijn altijd erg hoog. Ook zien we in de cijfers een duidelijk verband tussen veiligheid en sociaaleconomische staat, zeker op buurtniveau. Buurten als Heerlerheide-Passart, Vrieheide- De Stack, Hoensbroek-De Dem, hebben allemaal bovengemiddelde onveiligheidcijfers. Niet helemaal toevallig zijn het ook nog eens wijken die in de top vijf staan van armste wijken van Limburg. Het inzicht is natuurlijk niet nieuw, want de omstandigheden maken nu eenmaal de mens. Wanneer mensen opgroeien in armoede en in een omgeving met weinig kansen, neemt criminaliteit en onveiligheid toe en daarmee ook de kans dat je met criminaliteit wordt geconfronteerd of ertoe wordt verleid.

Laat duidelijk zijn: wie misdrijven pleegt, moet voor de gevolgen opdraaien en verdient ook zijn straf. Het gebrek aan handhavingscapaciteit in onze stad helpt hier momenteel niet bij. Daar hebben we het al heel vaak over gehad in de raad, dus dat hoeven we niet nog eens over te doen. We steunen de burgemeester in zijn strijd voor meer politiecapaciteit, maar we weten ook dat we daar op korte termijn resultaten van hoeven te verwachten. De oorzaak van de veiligheidsproblematiek in onze stad, en daarmee ook de oplossing, ligt uiteindelijk niet alleen in meer handhaving en repressie, maar in het veranderen van de omstandigheden die onze mensen en buurten raken. Wat de SP betreft blijven we dan ook vol inzetten op preventie, met een krachtig sociaal armoedebeleid, zodat we die voedingsbodem voor ondermijning en criminaliteit verminderen. Dit doen we al op veel manieren, zoals met het programma Heerlen-Noord. Maar misschien moet er nog wel een schepje bovenop. Door onze armste buurten nog meer te ontzien als het gaat om bevestiging van kwetsbare groepen. Door

Pagina 42/84 de grote nieuwbouw en renovatieoperatie die op onze volksbuurten afkomt als gevolg van de energieregels voor huurwoningen per 2030. Door de kans te grijpen om de buurten en de gemeenschap te versterken. Door de nieuwe wet goed verhuurderschap met beide handen aan te grijpen om instrumenten zoals een verhuurvergunning in te voeren, zodat we meer inzicht en grip krijgen op de misstanden in onze buurten. Kortom, ook met een tekort aan handhavingscapaciteit hebben we kansen genoeg om de omstandigheden van die mensen positief te beïnvloeden, juist ook binnen thema's die niet direct over veiligheid en justitie gaan. Laten we die kansen grijpen met zijn allen. In het kader van die kansen grijpen, juist op de domeinen die misschien niet meteen over veiligheid en justitie gaan, heb ik een tweetal vragen. Hoe kijkt het college naar de nieuwe Wet goed verhuurderschap, de mogelijke instrumenten die deze wet biedt en de bijdrage die dit kan gaan leveren aan betere omstandigheden en veiligheid in onze volksbuurten? Ziet het college ook de kansen die de SP ziet om de omstandigheden van mensen en buurten te verbeteren in het kader van de grote nieuwbouw- en renovatieoperatie die op ons afkomt en zo ja, welke kansen ziet het college dan? Tot zover de bijdrage van de SP. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Heine. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA Dank u, voorzitter.

In de commissie is de analyse al uitvoerig besproken. We zijn het eens met de vijf belangrijkste speerpunten. Vooral ondermijning heeft naar onze mening de meeste aandacht nodig. Alleen vragen we ons wel af of we met de geringe politiecapaciteit die we hebben wel voldoende aandacht kunnen geven aan al deze punten. Dank u, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik naar de heer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter. De OPH is heel erg blij met deze analyse die de basis vormt voor de kadernota voor de komende jaren. Wij kunnen ons dan ook eigenlijk geen andere onderdelen voorstellen die prioriteit zouden moeten hebben boven de vijf die al genoemd zijn. Maar we willen er toch twee uit halen. Dat is met name het onderdeel sociale kwaliteit, de overlast in algemene zin, maar ook de jeugdoverlast/jeugdcriminaliteit. Voorzitter. Laat één ding duidelijk zijn: ik ben het helemaal eens met de analyse van de heer Reijnders waar dat allemaal door komt, zeker ook in de sociaal zwakkere buurten. Het is goed dat daar aandacht voor is en dat er geld en energie in wordt gestopt. Maar het zijn niet alleen die sociaal zwakkere buurten. Laten we wel wezen, ook in de documentatie die we hier onder dit raadsvoorstel aantreffen, zien we dat de cijfers in een bepaalde periode rondom corona toch weer inzakken. Daarna gaan ze weer omhoog.

We blijven helaas onderaan die lijstjes bungelen, in ieder geval voorlopig. Het is wel heel erg belangrijk dat we aan inwoners laten zien dat aangifte doen loont. Want het feit dat als een burger aangifte zou willen doen, deze burger bijna een week moet wachten op een afspraak om op het politiebureau die aangifte te komen doen, stimuleert mensen niet om in actie te komen. Integendeel. Dat leidt ertoe dat die mensen het gewoon opgeven en dat ze dan inderdaad het vertrouwen dat ze eigenlijk zouden moeten hebben in de overheid, de politie en alles wat blauw is op straat, verliezen. Dat reflecteert natuurlijk ook in de cijfers. Laten we ons daar niet blind op staren, voorzitter. We moeten ook realistisch zijn. We moeten er vooral voor zorgen dat mensen ook gewoon zien, niet alleen in de sociale buurten, maar in alle buurten politie of blauw. Mij maakt het niet uit of dat nou een boa is of een politieagent. Maar dat ze zien dat er mensen op straat zijn die toezien en die in de gaten houden wat er allemaal gebeurt. Zo hebben de, oneerbiedig gezegd, rotzakken die rotzooi willen maken ook het gevoel: hé, ik moet wel uitkijken. Ik vraag ook echt, dat heb ik

Pagina 43/84 ook al eerder gedaan, creativiteit en flexibiliteit in die taakverdeling, zodat we tegemoet kunnen komen aan de behoeftes die onze bewoners hebben met betrekking tot veiligheid en het gevoel van veiligheid. Voorzitter. Ik hoop dat u daar positief op reageert. Dank u. De voorzitter Dank u wel. De heer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Voorzitter. Heerlen kwalificeren we als het centrum van Parkstad. Het is dus niet zo dat Heerlen een solitaire plaats is. Sterker nog, als je soms met de ogen knippert, rijd je Brunssum, Landgraaf of Kerkrade in. Voorzitter. Hiermee wil ik zeggen dat de cijfers maar voor een deel vertellen wat de problematiek in onze regio is. Cijfers zijn iets magisch. Ze worden vaak gepresenteerd als objectief, waarheidsgetrouw en een bron van inzicht. Vaak is het een rapportage van gevolgen en zegt het niets over de oorzaken. Hoe erg of minder erg is het cijfer in relatie tot ... Ja, tot wat? Zijn 46 diefstallen in bedrijven in 2022 veel of valt het wel mee ten opzichte van het cijfer 134 in 2019? Of is het gestegen cijfer van 386 winkeldiefstallen wel een afspiegeling van de realiteit? Of zou het ermee te maken kunnen hebben dat de bereidwilligheid om aangifte te doen van zodanig niveau is, dat de meerwaarde hiervan niet meer wordt ingezien? En laat staan de mogelijkheid om aangifte te doen.

Wat voor een nut heeft het om aangifte te doen als een uur later weer dezelfde persoon in je winkel komt jatten? Of schuilt er zelfs de nodige angst in onze stad en samenleving dat aangifte liever niet wordt gedaan? Voorzitter. Het is goed dat we kennis kunnen nemen van deze cijfers. Ze zijn uiteindelijk weer een bron om tot beleid te komen. Daar schuilt ook enig gevaar. Ook Den Haag neemt kennis van deze cijfers en maakt daar beleid op. Met andere woorden, zijn deze cijfers een argument voor Den Haag om te stellen dat het wel meevalt in onze regio en dat het terecht is dat we met minder agenten kunnen of zijn deze cijfers voor u een trom om op te slaan door aan te geven dat de cijfers aantonen dat we niet kunnen met minder mensen? Graag daar uw reactie op. De heer Reijnders, SP (interruptie) Mijn eerste opmerking. Volgens mij zitten we in deze cijfers overal ver boven het landelijk gemiddelde. Dus als deze cijfers geen aanleiding voor Den Haag zouden zijn om te denken 'hé, daar gebeuren dingen die niet goed zijn, daar moeten we iets mee', dan zou ik dat wel heel bijzonder vinden. Maar dat terzijde. U begon eigenlijk heel interessant. Cijfers zijn maar cijfers. Het zijn eigenlijk symptomen. Wat zijn de oorzaken? Daarna heb ik daar niets meer over gehoord. Kan de VVD eens reflecteren op wat die oorzaken zouden kunnen zijn? De heer Van den Berg, VVD Nee, dat kan ik niet.

Ik kan niet zonder meer aangeven wat de oorzaken zijn. Is de oorzaak dat je in Vrieheide woont? Is dat een bijzondere bron dat daar meer criminaliteit is? Waar ligt dat dan aan? Of maakt het uit of je in Heerlen-Zuid woont? In dit stuk staan niet specifiek de oorzaken genoemd. Sociale achterstand, is dat dan de oorzaak dat er meer diefstallen zijn? Welk waardeoordeel kunnen wij aan deze cijfers geven? Het landelijk gemiddelde, maar ik zou hem graag in verhouding willen zien ten opzichte van een ander Heerlen in Nederland. Daar kan ik niet de juiste reflectie op vinden. De heer Reijnders, SP (interruptie) Ik vraag het niet voor niets. We hebben de publieke zaak heel lang heel erg verschraald. Ook de politiecapaciteit is landelijk op zijn zachtst gezegd niet wat het moet zijn. Ik denk dat de reflex van tough on crime een heel foute reflex zou zijn. We zijn met z'n allen als politiek wel gedwongen om juist ook op zoek te gaan naar de dieperliggende oorzaken. Ik had verwacht dat u daar toch iets meer ideeën en gedachten bij had. Maar goed, helaas blijkt dat niet zo te zijn.

Pagina 44/84 De heer Van den Berg, VVD Meneer Reijnders, ik wil u op uw wenken bedienen. Iets verder door in mijn stuk staat dat ik vind dat deze cijfers misschien wel de nulmeting zouden moeten zijn voor het vaststellen van het beleid in het kader van de kadernota die aanstaande is. Durven we te stellen dat dit de nulmeting is waar we nu staan? Durven we te zeggen dat over twee of drie jaar de cijfers veel beter zijn? Durven we te stellen dat het aantal inbraken over drie jaar veel minder is? Dan maak je ook beleid, als je durft te zeggen: dit is wat de bodem is en we kunnen het alleen nog maar beter doen. Dat zorgt ervoor dat we straks in de beleidsnota keuzes moeten maken. Dan kun je daar ook op sturen. Dan kun je ook na een jaar zeggen: hé, er waren eerst 100 inbraken en nu zijn het er maar 80. Maar door de juiste voorlichting, de juiste politiecapaciteit of andere capaciteit kun je zeggen dat we daarin kunnen scoren. Dan kun je dat ook meetbaar maken. Zoals we er nu voor staan en we hebben geen kennis van de beleidsnota, kunnen we het niet meetbaar maken. Daar zou ik zo meteen iets meer over willen zeggen. De heer Reijnders, SP (interruptie) Misschien tot slot. Volgens mij zijn er zat onderzoeken die aantonen dat de omstandigheden waarin mensen leven en opgroeien effect hebben op het gedrag en daarmee ook op criminaliteit.

Er zijn ook zat onderzoeken die laten zien dat bijvoorbeeld heel streng straffen en heel streng handhaven vaak helemaal niet leidt tot minder criminaliteit, maar wel tot hele volle gevangenissen. Dus in die zin denk ik dat we die discussie niet eens moeten voeren, maar dat de oorzaken uit en te na zijn onderzocht. Ik wil de heer van den Berg daar graag een keer in meenemen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Hoor ik de heer Reijnders nu zeggen dat in zijn ogen het harder straffen of het aanpakken van criminaliteit voor hem niet de juiste weg is om de criminaliteit aan te pakken? De heer Reijnders, SP (interruptie) Dat heeft u de heer Reijnders niet horen zeggen. Sterker nog, de heer Reijnders heeft gezegd: laat heel duidelijk zijn dat als je een misdrijf pleegt, je daarvoor dient te boeten. Zo simpel is dat. Maar we moeten niet denken dat de oplossing alleen maar zit in straffen. Straffen is gewoon de consequentie van de wet overtreden. Daar zou ik op geen enkele manier iets aan af willen doen. Maar als je hier grip op wilt krijgen en als je echt impact wil maken op deze cijfers en dus de veiligheid wilt verhogen, dan zul je echt veel meer moeten doen dan alleen maar repressie. De heer Dragstra, D66 (interruptie) Ik ga graag even in op de heer Janssen. Veel onderzoeken laten inderdaad zien dat strenger straffen niet helpt in het aanpakken van criminaliteit.

Een onderdeel is bijvoorbeeld wel het vergroten van de pakkans. Dat is natuurlijk een heel belangrijk onderdeel, waar we met beperkte politiecapaciteit wel een probleem hebben. Strenger straffen werkt daarin niet. Dat laten heel veel onderzoeken zien. Dat is wel een belangrijke nuance daarin. We straffen in Nederland relatief al als een van de strengste. De voorzitter De heer Janssen mag daarop reageren, alhoewel het geen vraag was. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Mag ik daar even heel kort op reageren? Ik neem direct uw opmerkingen aan dat die onderzoeken dat ongetwijfeld uitwijzen. Alleen denk ik dat het ook wel belangrijk is dat we hier in Heerlen wel uitstralen dat wij het zouden waarderen als criminaliteit niet loont en dat je daar ook op wordt aangepakt. Naast het gegeven dat het natuurlijk wel belangrijk is dat je integraal beleid voert en dat passende straffen alleen niet volstaan. Het lijkt mij niet verstandig om hier uit te stralen dat het qua straffen in Heerlen wel een tandje minder mag, want ik denk niet dat we daarmee de juiste toon aanslaan.

Pagina 45/84

De voorzitter Mag ik even zeggen dat u met zijn allen betogen aan het houden bent en niet aan het interrumperen bent? Ik ga strenger straffen. Nee, dank u wel. Meneer Reijnders wilde toch reageren. De heer Reijnders, SP (interruptie) Tot slot nog even. Laten we dat vooral niet uitstralen. Als u mijn woorden goed beluistert, dan hoeft u dat ook niet uit te stralen namens mij. We kunnen hier dadelijk nog eens met zijn allen tegen elkaar uitspreken dat het verdorie onbestaanbaar is dat er te weinig politiecapaciteit en te weinig boa-capaciteit is. Daar zijn we het allang roerend mee eens. Maar als we in dit soort onderwerpen niet verder komen dan nog eens daarover te verzuchten dat het toch wel een schande is en vervolgens gaan we weer verder, dan denk ik dat we kansen missen. Dus ik pleit echt voor en-en. Die lobby hebben we opgestart. We steunen de burgemeester. Laten we dat vooral blijven doen. De SP zal het zeker blijven doen, maar volgens mij kunnen wij als gemeenteraad wel degelijk invloed uitoefenen. Dat is het appel dat de SP hier doet richting de raad. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Meneer Reijnders zegt: strenger straffen, we moeten meer doen.

Kunt u een aantal concrete voorbeelden geven van wat er in uw ogen meer kan worden gedaan dan strenger te straffen? Kunt u twee of drie voorbeelden noemen? De heer Reijnders, SP Ik ga mijn betoog niet herhalen, maar volgens mij heb ik een aantal elementen genoemd. Ik heb iets gezegd over de grote renovatie- en nieuwbouwoperatie die op ons afkomt. Voor 2030 moeten al die huurwoningen energielabel A, B, C of D hebben. Volgens mij zit daar een kans in om kwaliteit te gaan bieden in die buurten. Daar zit misschien een kans in om goed te kijken naar de sociaaleconomische samenstelling van de wijk. Kun je die wat diverser maken? In een kwalitatieve wijk voelen mensen zich ook meer betrokken en meer eigenaar van de wijk. Dat heb ik genoemd. Ik heb het net gehad over de Wet goed verhuurderschap. Als ik hoor dat een paar maanden geleden een drugsfabriek werd opgerold in Vrieheide, dan zou ik toch heel graag willen weten wie de eigenaar van dat pand was. En dan zou ik zeggen: deze persoon mag echter nooit meer iets verhuren in onze stad. Daar hebben we straks misschien instrumenten voor. Volgens mij heb ik dus net in mijn betoog een aantal voorbeelden gegeven. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Ik zie het directe causale verband niet tussen woningbouw en criminaliteit. Dat vind ik heel ver gaan. Zo kun je alles wel goedpraten qua criminaliteit.

De voorzitter De heer Verreck heeft een interruptie op de heer Jacobs. De heer Verreck, PvdA (interruptie) Heel kort. Volgens mij gaan we als gemeenteraad van Heerlen, even los van hoe graag mensen dat willen, niet over de hoogte van de straffen. Volgens mij zitten wij niet op de stoel van de minister van Justitie. Er zit volgens mij echt iemand anders op en niet wij. De voorzitter Misschien zal ik straks ook nog een paar dingen beantwoorden. Ik stel voor dat we verdergaan met de heer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD

Pagina 46/84 Meneer de voorzitter. Ik wil ook nog een reactie geven. Aaien en pappen en nathouden is ook niet het middel. Er is geen enkele relatie dat als je toevallig in een A-label woonhuis woont, je uit de criminaliteit stapt. Maar dat gewoon terzijde. Voorzitter. Ik zou nog willen doorgaan met hetgeen ik hier voor me heb liggen. Het stuk in het najaar, de kadernota leefbaarheid en veiligheid Heerlen 2023 wordt natuurlijk veel interessanter. Want daar gaan we kennisnemen van de acties, waarbij onze fractie het voorgestelde veiligheidsveld even prioritair vindt. Echter, beleid maken zonder je uit te spreken waar je naartoe wilt, is geen beleid maken. Als deze cijfers de zogenaamde nulmeting zijn, dan hebben we het ergens over. Durft u het aan om in uw aanstaande kadernota uit te spreken waar u in 2026 wil staan met ons veiligheidsbeleid? Tot zover in eerste termijn. De voorzitter Dank u wel. Meneer Hendriks. De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter. Allereerst willen wij onze waardering uitspreken over de grondige analyse die is gevoerd. Er zijn al een hoop zaken gezegd. De veiligheidsanalyse biedt een gedetailleerd overzicht en laat zien dat we in ieder geval op de goede weg zijn. Er zijn echter ook nog wel wat zorgwekkende trends zichtbaar.

Een van de meest opvallende punten is vooral de toename van de overlastmeldingen, waarbij met name overlast door personen met verward gedrag en de jeugdoverlast een zorgwekkende tendens laten zien. Maar helaas gaat het ons wel enorm aan het hart. Zeker de 700 meldingen van kindermishandeling die geregistreerd zijn in 2022 lieten een grove toename zien. Voor ons is het van groot belang dat we deze problematiek serieus aanpakken en streven naar preventie en het voorkomen van verdere criminalisering bij bijvoorbeeld onze jongeren. Bovendien blijven ondermijning en cybercrime toenemen. Dat vraagt voortdurend om aandacht, maar ook echte inzet. Op basis van de bevindingen worden vijf thema's voorgesteld. Die prioriteren het nieuwe integrale veiligheidsbeleid voor de periode 2023-2026. Wij staan achter deze voorgestelde prioriteiten, aangezien ze aansluiten bij de veiligheidsuitdagingen waar onze stad momenteel mee geconfronteerd wordt. Echter, het is wel belangrijk om te benadrukken dat het veiligheidsdomein voortdurend evolueert en ook nieuwe prioriteiten kunnen ontstaan op basis van veranderende omstandigheden. We zouden dan ook als eerste vraag willen stellen. Er wordt gezegd dat we flexibel zijn. Maar hoe flexibel zijn we en hoeveel ruimte is er om het beleid nog aan te passen? Verder willen we vragen om er echt achteraan te blijven zitten dat iedereen blijft melden.

Te vaak horen we nog dat de melding niet is gedaan. Vaak wordt dit gekoppeld aan de opmerking: ach, het heeft toch allemaal geen zin. Niet melden zal die cijfers sterk beïnvloeden en hiermee een foutief beeld geven. Onze volgende vraag is dan ook belangrijk. Draag er wel zorg voor dat we snel reactie geven op meldingen, zodat onze burgers het vertrouwen gaan krijgen dat meldingen aanzetten tot actie en reactie. Ook hier horen we toch nog vaak terug dat onze burgers geen of te laat reactie krijgen in hun optiek. Laten we ervoor zorgen dat onze burgers gaan merken dat de meldingen die zij doen zin hebben. De concrete vraag is dan ook: wat kunnen we hier nog aan doen? Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, dank u wel. Laat ik een voorbeeld met u delen over iets dat ik zeer recent meemaakte in onze stad aangaande veiligheid. Al geruime tijd stel ik vragen over het verplaatsen van een veiligheidscamera. Onze stad kent sinds de Operatie hartslag meer dan 120 van die camera's op allerlei

Pagina 47/84 plekken. Ik deed daarbij de suggestie om die camera op een andere plek te zetten waar die beter van dienst zou kunnen zijn. Alhoewel ik de vraag meerdere keren heb herhaald en nu deze regelmatig aan allerlei personen stelde, kreeg ik gisteren pas het antwoord nadat ik die vraag nog een keer in andere gremia stelde. "Och, maar die camera is al jaren buitendienst. Die doet het niet meer. Die gebruiken we helemaal niet meer." Dan denk ik: hoe kan dat? Dan zijn er twee opties. Of je kiest er bewust voor om camera's neer te zetten als een soort placebo, zo van "we hebben een camera staan, dus pas maar op" of je zegt gewoon informatie niet toe die wel wordt gevraagd. Daarmee creëer je schijnveiligheid. Als dat zo is en het blijft bij die ene camera en dat is de uitzondering, dan zeg ik: dat kan voorkomen. Maar als dat op meerdere plekken het geval is, dan hebben wij met ons eigen beleid toch een probleem. Want heel veel burgers in onze stad, waaronder ondergetekende, gaan ervan uit dat als er een camera staat van de gemeente die onderdeel is van de Operatie hartslag, die is aangesloten op de uitleeskamer van toezicht en dat daar iets wordt gedaan. Als je een melding doet dat er in dat gebied iets is gebeurd en kijk alstublieft die camera uit, worden vervolgens die beelden bekeken.

Ik hoop dat dit een uitzondering is die de regel bevestigt dat het normaal niet zo gaat, heeft het mij toch wel erg geraakt dat je zelfs als gemeenteraadslid in deze gemeente kennelijk niet bij machte bent om na het stellen van meerdere keren dezelfde vraag er op korte termijn achter te komen dat iets niet werkt wat wel zou moeten werken. Dat stelt mij erg teleur. Het heeft bij mij een enorme knauw opgeleverd in mijn persoonlijk gevoel van veiligheid en ook in de wijze hoe we met elkaar omgaan. Want als een dergelijk antwoord door een uitvoerend ambtenaar eigenlijk voor de voet kan worden gegeven, maar als je die op andere momenten stelt, dat er gewoon een antwoord uitblijft, dan vind ik dat uitermate slecht. Dat was eigenlijk de vraag die ik niet hoopte te hoeven stellen. Ik wil terugkomen op de vraag die ik in de commissie stelde over het aantal verwarde personen in onze stad. Het hele land kent grote overlast doordat het aantal verwarde personen in de samenleving enorm is toegenomen. Nu hebben we het hier vanavond niet over het hele land, maar over Heerlen. Ik stelde in de raadscommissie de vraag over hoeveel verwarde personen hebben we het in onze stad. Zijn dat er in Heerlen meer dan in andere steden? Zo ja, waar ligt dat dan aan? Als je die vragen kunt beantwoorden, kun je ook naar een oplossing toe werken. Helaas heb ik dat antwoord nog niet gekregen.

Misschien is het ergens misgegaan of is het moeilijk om dit in kaart te brengen. Maar ik ben toch nog steeds benieuwd naar hoe dit in elkaar zit. Dan wat betreft het voorbeeld waar ik mee startte. Ik wil dit publiekelijk met iedereen hebben gedeeld. Ik hoop daarmee dat iets dergelijks nooit meer plaatsvindt in onze stad, want daarmee creëren we schijnveiligheid. Schijnveiligheid is het laatste waar wij voor zouden moeten gaan. Of we gaan voor het echte verhaal, maar niet voor het surrogaat. De voorzitter Dank u wel. De heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Dank u, voorzitter. Het is vorige week ook besproken tijdens de commissievergadering ROLO. Ik wil me dan ook concentreren op de winkeldiefstallen. In de rapportage staat dat we op jaarbasis in Heerlen 386 winkeldiefstallen hebben. Ons commissielid gaf vorige week ook aan dat dit naar zijn mening toch wel heel weinig was. Toen werd gesuggereerd: ga maar eens informeren bij de winkeliers wat de daadwerkelijke winkeldiefstallen waren. Een winkel - ik mag de naam noemen, dat is TK Maxx - heeft gemiddeld te maken met 20 winkeldiefstallen per week. Dus als ik dat doortel, is dat gemiddeld 52 keer 20, dan zitten we boven de 1.000 winkeldiefstallen, alleen bij TK Maxx. We hebben het dan dus over één winkel. We hebben het hier over 386.

Ik zou daarom ook de burgemeester willen vragen om een keer met die winkeliers in gesprek te gaan. De heer Verreck, PvdA (interruptie)

Pagina 48/84 Meneer Jacobs, dat zijn choquerende cijfers. Maar ik ben vooral heel benieuwd naar de reden waarom de firma TK Maxx geen aangifte doet. Als die aangifte doet, dan hadden die cijfers erbij gestaan. U iets vertellen over waarom deze bedrijven geen aangifte doen? Daar ben ik heel benieuwd naar. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang (interruptie) Ter aanvulling. Recentelijk heb ik met grote winkeliers in Hoensbroek gesproken. Eén winkelier gaf aan gemiddeld 4 winkeldiefstallen op één dag. Hij maakt van alle winkeldiefstallen melding aan de wijkagent. Als ik heel vlug ga rekenen, dat lijkt me het aantal dat net werd genoemd inderdaad heel erg laag. Ik heb het dan over één winkelier. Ik weet dat er drie winkeliers in Hoensbroek zijn die dagelijks met de wijkagent alle aangiftes doen. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Ik kom even terug op de vraag van de heer Verreck. Een van de redenen is dat op het moment dat de winkelier aangifte doet, het niet of zelden wordt teruggekoppeld. Er gaat veel tijd zitten in aangifte doen. Als dat vervolgens niet wordt teruggekoppeld, dan houdt het snel op. Daarom ook mijn oproep aan de burgemeester om eens te gaan praten met de ondernemers in de stad over hoe we dit kunnen oplossen. We kunnen nu in een veiligheidsanalyse zeggen: we hebben 386 winkeldiefstallen in heel Heerlen, wow.

Maar goed, als alleen TK Maxx er al meer dan 1.000 heeft op jaarbasis, dan wil ik niet weten hoeveel het er zijn. Dan zeggen deze cijfers mij helemaal niets. Het beleid wordt ook afgestemd op de cijfers die hier staan. Dat is geen verwijt naar wie dan ook toe. Maar dit cijfer qua winkeldiefstallen is in ieder geval geen realiteit. De voorzitter Dank u wel. De heer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. Hoewel er noodgedwongen twee a-typische in deze veiligheidsanalyse zijn meegenomen, vonden we het weer heel interessant om deze cijfers te ontvangen. We maken ons met name ook zorgen om de toegenomen geweldsincidenten van kindermishandeling en partner- en ex-partner geweld. Die zijn behoorlijk gestegen. Zou het college hier nadere duiding over kunnen geven? Verwacht het college dat deze trend zich voortzet of was het met name een effect van de coronamaatregelen? De belangrijkste vraag is: welke stappen ondernemen we om dit terug te dringen? In aanvulling op wat mijn collega-raadsleden al hebben benoemd, zouden we voor de Kadernota leefbaarheid en veiligheid de aandacht op de volgende twee onderwerpen willen vestigen. Allereerst de grensoverschrijdende samenwerking. Voorzitter. Ik zal ons betoog dat wij bij het regionaal beleidsplan van de politie hebben gehouden voor vandaag besparen.

We kijken wel uit naar het werkbezoek dat wij aan EPICC gaan brengen op 27 juni. Voor de Kadernota is dat voor ons ook een belangrijk onderdeel. Ten tweede zouden we het belang van weerbaarheid tegen cybercriminaliteit willen onderschrijven. Preventie is daarin het sleutelwoord voor zowel jeugd, ouderen als iedere leeftijdsgroep die daartussen zit. De politie heeft daar veel aandacht voor door bijvoorbeeld van negen tot en met 14 mei met haar mobiele medialab op verschillende pleinen in onze stad te staan en aandacht te besteden aan digitale veiligheid. Ook op scholen wordt regelmatig voorlichting gegeven over digitale veiligheid. Maar ook voor ondernemers en onze eigen gemeentelijke organisatie is het belangrijk om weerbaar te zijn tegen cybercriminaliteit. We hebben hier in 2021 een motie over ingediend. We horen graag - dat kan ook schriftelijk - wat daarin de stand van zaken is. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik over tot de beantwoording. Allereerst dank voor de hoeveelheid ondersteuning. Complimenten voor de informatie-analyse zoals die er ligt. We hebben een hartstikke goed

Pagina 49/84 informatieknooppunt. We maken gebruik van de cijfers die wij te pakken kunnen krijgen en die wij kunnen krijgen van bijvoorbeeld de politie, andere instanties en van onze eigen cijfers. Het zijn deels objectieve cijfers, deels subjectieve cijfers. Maar ze zijn goed. Ze worden gewaardeerd door zowel de politie als het Openbaar Ministerie. We gebruiken ze in de driehoek vaak ook om prioriteiten te stellen. We gaan ze dus verbreden naar de hele Parkstadregio. Meneer Van den Berg, u zei het terecht: we zijn geen solitair eiland. We hebben hier te maken met een heel stedelijk gebied. We willen zo veel mogelijk op basis van dezelfde analyses maatregelen kunnen nemen in de diverse gemeenten. Als we het alleen hier doen, dan drukken we naar onze buren. Dat zal niet de bedoeling zijn. Ik begin met de heer Reijnders. Ik deel uw beeld. Het is goed en het is zorgelijk. Het is mooi dat we zo'n beeld hebben, maar het is heel zorgelijk. U hebt allemaal voorbeelden gegeven waarom het zo zorgelijk is. Eigenlijk kan ik bij al die voorbeelden alleen maar zeggen dat ik dat ook deel. Ja, ik ben het met u eens. Er is wel degelijk een relatie met sociaaleconomische status en armste wijken. Ook daar is onderzoek naar gedaan. Ik heb het ook in de commissie gezegd.

In het Parool stond een prachtig artikel van twee misdaadjournalisten die nu eens een keer niet ingingen op waarom die criminaliteit en die moorden in Amsterdam zo veel tot stand kwamen, maar die juist ingingen op de oorzaken van criminaliteit, vaak ook onder jongeren. Dat heeft te maken met twee dingen. Dat is enerzijds echt armoede en anderzijds de enorme verdienmodellen die in bijvoorbeeld drugs, maar tegenwoordig ook in de hele cybercrime zitten. Omdat er zo veel geld is, is het zo makkelijk om jongeren die in niet zulke goede omstandigheden leven te verleiden en te zeggen: "Wil jij een pakje voor mij wegbrengen? Hier heb je € 50." De volgende keer is het iets anders dan een pakje. Binnen no-time gaan jongeren op dit moment een carrière maken in de criminaliteit. Ze worden geworven voor de scholen, maar ze worden tegenwoordig ook geworven op de scholen. Dat is wel echt zorgelijk. Dus we moeten wat doen aan juist de preventieve kant. We moeten juist helpen om te zorgen dat er betere woongelegenheden komen en dat er een beter klimaat komt waar jongeren opgroeien. Dat is toch ook de reden waarom we met zijn allen het Nationaal programma Heerlen-Noord zijn begonnen om er juist voor te zorgen dat een nieuwe generatie opgroeit in andere omstandigheden. We willen niet alleen dat ze beter onderwijs hebben, gezonder worden en een betere woning hebben, maar ook dat het veiliger is.

We hopen dus dat die investering in meer onderwijs, een betere woning, een betere opvoeding en ga zo maar door ervoor zorgt dat ze meer thuis zijn, meer hun opleiding afmaken en meer doorstromen naar werk. Dat is uiteindelijk de bedoeling om dit voor elkaar te krijgen. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) In de laatste raadsvergadering hebben we het er ook over gehad, als het gaat over het Programma HeerlenNoord, dat met dat grote tekort aan politieagenten dat hele plan feitelijk een papieren tijger is? Dat staat toch letterlijk in dat stuk? We moeten onszelf dan dus toch ook niet iets beter voorspiegelen dan het op dit moment feitelijk is? We kunnen niet waarmaken wat we willen waarmaken. De voorzitter Ik zou ook met u heel veel meer willen doen. Maar om meteen te zeggen dat alles nu een papieren tijger is, gaat mij ook te ver. Ik hecht er wel heel degelijk aan om juist in de preventieve sfeer en in die terreinen waar wij wel gewoon normaal ons werk kunnen doen, juist actief te zijn. We hebben extra geld voor preventie met gezag. Dat gaan we inzetten, juist te beginnen bij het onderwijs. Juist om te voorkomen dat daar de criminaliteit en die onrust toeneemt. We doen de sociaal veilig, juist om ervoor te zorgen dat we in die zwakste wijken meer grip krijgen op wat daar gebeurt. Juist omdat we proberen om daar achter die voordeur te komen.

We hebben een eigen interventieteam, juist om in die wijken in te grijpen, zodat we al die dingen bij elkaar toch ervoor kunnen zorgen om de vestigingsomstandigheden van jongeren wat beter te maken. Misschien wil de wethouder Volkshuisvesting daar straks ook nog wat over zeggen. Ik geloof ook dat het wel degelijk helpt als we nadenken over wat we met allerlei mogelijkheden doen die we hebben om na te denken over wie, waar komt te wonen. Je moet echt nadenken of een aantal wijken van Heerlen nog meer

Pagina 50/84 doelgroepen kunnen opnemen dan ze al opnemen. Ik heb vorige week met wethouder Van Zutphen en wethouder Gelderblom voor de Provinciale regietafel voor statushouders, Oekraïners en asielzoekers aan tafel gezeten. Die constateerden ten eerste dat we tot nu toe alles hebben gedaan wat we moesten doen. Maar we hebben daar ook heel nadrukkelijk gezegd dat voor ons de grens nu wel een beetje begint te komen. Nog meer in deze wijken, dat kan gewoon niet. Dat hebt u ook gezien in de brief die we als 16 burgemeesters met elkaar hebben opgesteld. Dat is niet zozeer omdat we per se tegen het asielbeleid zijn. Nee, dat is omdat we ook vinden dat de maat vol is. Daarom kun je wetgeving die eraan komt goed gebruiken. Dan kun je nadenken over wat we doen met verhuurderschap, omdat we nu ook hebben gezien dat af en toe in onze wijken mensen zogenaamd zorgpatiënten in een woning zetten met een PGB en ze dan laten schilderen. Volgens mij is dat gewoon misbruik van mensen en maak je dus misbruik van zwakke mensen. Dat soort dingen is voor mij ook criminaliteit als ik heel eerlijk ben. Dus al dit soort wetgeving zou je wat mij betreft moeten kunnen inzetten. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, dank u wel. U duidt nu op een aantal wijken.

Ik wil even expliciet vragen of u daarmee bedoelt: wijken verspreid door de hele stad en niet alleen wijken die onder het Programma Heerlen-Noord vallen. De voorzitter Nee, heel duidelijk: door de hele stad. Wij zijn een stad die niet wordt gekenmerkt doordat alleen HeerlenNoord zwakke wijken heeft. We weten met zijn allen dat aan de andere kant van het spoor ook een aantal behoorlijk zwakke wijken zijn. Dan kun je wel zeggen: dan kunnen we het allemaal gaan doen in die andere wijken. Dan gaan we die ook nog met zijn allen zwakker maken. Ik weet niet of dat een oplossing is. We nemen in Heerlen meer dan onze verantwoordelijkheid, denk ik weleens. Dat is goed. Daar staan we ook met z'n allen voor, maar we mogen ook wel een keer aangeven dat voor onze gemeentegrenzen zijn bereikt. Mevrouw Heine vraagt terecht: kunt u voldoende inzet plegen? Op onderdelen niet natuurlijk. Ik bedoel, de hele discussie met politie betekent alleen maar prioriteren, prioriteren en prioriteren met de politie. Dat zal ook heel nadrukkelijk in de definitieve kadernota tot uiting brengen. Daarnaast kunnen we wel degelijk zelf een aantal dingen doen waarvan ik zeg: daar moet je ook echt voor gaan. Wat ik net zei over Preventie met gezag, sociale veilig, de interventieteams. Daar moeten we resultaten mee boeken.

Als we dat niet over een paar jaar kunnen laten zien, dan is het natuurlijk dweilen met de kraan open. Ik ga er ook vanuit dat we beter zicht krijgen en dat we daardoor ook dingen kunnen voorkomen. Dat is echt de insteek van deze operatie. Meneer De Groot zegt ook: blij met de analyse. Hij ziet ook allerlei problematiek, ook rondom sociale kwaliteiten, overlast en jeugd. Die herken ik helemaal. Terecht zegt u dat aangifte doen moet lonen. Dat vind ik ook. Ik hoorde vanavond een aantal voorbeelden, waarvan ik dacht: zo laten we aangifte doen dus niet lonen. Zo krijgen we dus ook niet de goede cijfers op tafel. Ik doe wel de oproep om toch iedereen te bewegen om aangifte te doen. Ik ga in de gesprekken met OM en politie benadrukken dat ik wil en verlang dat er wordt teruggekoppeld. Het is natuurlijk van de zotte als je aangifte of een melding doet, dat je geen terugkoppeling zou krijgen. Dat kan gewoon niet. Dan word je inderdaad niet gestimuleerd om een volgende keer nog een keer aangifte te doen. U vroeg naar creatieve mogelijkheden. Die zitten volgens mij wel heel nadrukkelijk in het feit dat wij op dit moment ook met de politie in gesprek zijn om te kijken of wij hun kunnen helpen met het maken van rapportages, waardoor zij meer het werk buiten kunnen doen en wij een aantal dingen voor hun intern kunnen doen.

Even los van allerlei afspraken die we met ze maken om gezamenlijk op te trekken.

De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie)

Pagina 51/84 Ter aanvulling, even los van puur en alleen de aangifte. Ik Heb dat zelf afgelopen zaterdag gedaan om de customer journey zelf te ervaren. Ik heb een melding ingeschoten via melding.heerlen.nl. Daar waar het gaat om overlast of wanneer je constateert dat er ergens iets niet in de haak is. Ik denk dat het belangrijk is dat het nog duidelijker wordt voor onze burger dat dit niet gelijk een aangifte is, maar dat het wel belangrijk is dat bepaalde waarnemingen over dingen die je als burger constateert binnen de gemeente zo kan wegzetten, zodat je die ook op termijn weer terugziet in de cijfers. Hierdoor kan er ook weer op worden gestuurd. Misschien moeten we daar nog meer nadruk op leggen. De voorzitter Ik zal kijken hoe we dat nog beter kunnen doen, maar ik ben het met u eens. Volgens mij moet je die nadruk blijven leggen en moet je ook meldingen blijven doen, zowel naar de gemeente als ook bij meldmisdaadanoniem als bij gewoon de officiële aangiftes. Alleen dan krijg ik uit de drie bronnen ook voldoende gegevens waardoor de volgende informatieanalyse nog weer beter en scherper is. Meneer Van den Berg, ik heb het al gezegd. We doen het niet solitair. We willen vooral een rol spelen in de regio. We willen kijken of we dat interventieteam dat we in Heerlen hebben ook in de regio kunnen uitbouwen.

Dat zal het einde van het jaar worden voordat daar besluitvorming over plaatsvindt. We zijn wel heel nadrukkelijk bezig om te kijken wat we gezamenlijk kunnen doen. Volgens mij zijn deze cijfers geen negatief argument voor Den Haag. Waar we kunnen, vergelijken we de cijfers met Nederland of Heerlen met Sittard en Maastricht. We hebben dat al eerder gedaan, dus je kunt ook de verschillen met een paar jaar geleden zien. Je ziet alleen maar dat we inderdaad overal aan die bovenkant zitten. Dat is volgens mij meer dan voldoende bewijs dat we hier met een ernstige situatie te maken hebben, los van alle nieuwsberichten, los van alle staatjes waar we in staan, los van waar we de hoogste zijn voor mogelijke gevolgen van jongeren die in aanmerking komen met ondermijning et cetera. Die staatjes kennen we allemaal. Volgens mij heb ik meer dan genoeg onderbouwing richting Den Haag. U vraagt ook: neemt u in uw kadernota ook uw prioriteit en ambities op? Daar waar ik er zelf over ga, wil ik best ambities en doelstellingen formuleren waar ik over een paar jaar kan staan. Daar waar het op onderdelen de politie betreft, kan dat alleen als ik met de politie afspraken kan maken of zij er ook voor kunnen gaan en of dit in hun capaciteit zit. Maar daar waar we als gemeente aan zet zijn, vind ik het ook terecht dat je zegt: "Dit is onze inzet.

Die is bedoeld om minder jeugdoverlast te krijgen, dus wil ik over twee jaar zien dat de cijfers op dat gebied in dat vlak met 5% of 10% - ik weet even geen aantallen - zijn verminderd. Ik ben daar absoluut toe bereid, omdat ik ook vind dat beleid ook wel een doel moet hebben. Anders hebben we het op papier geschreven om het papier en zitten we hier over vier jaar weer met elkaar over een volgende kadernota te praten en over dezelfde analyses. Dat is niet de bedoeling, dus dat doe ik graag. Meneer Hendriks constateert terecht ook een aantal zorgwekkende trends. Jeugdoverlast in de volle breedte wordt eigenlijk door iedereen herkent. Kindermishandeling is echt iets afschuwelijks. Je ziet daar een heel gek iets, want met bepaalde misdrijven in coronatijd is gebeurd. Meer bij elkaar zitten, meer thuiszitten, dus daar gaan we meer in het gezin afreageren. Het is eigenlijk te bizar voor woorden, maar zo werkt het schijnbaar. Is dat een hele sterke analyse? Nee, want die kan ik ook niet zomaar maken. Dan zou er een heel nader onderzoek naar moeten zijn gedaan. Het is wel opvallend dat er zo'n curve in zit. Daar zal het ongetwijfeld iets mee te maken hebben. Dat betekent dus ook dat je met z'n allen heel veel aan dat onderwijs moet doen.

Dat heeft niet voor niets een belangrijke plek in al die aanpakken in Nederland die eruitzien als een Nationaal programma HeerlenNoord, of dat nou in Groningen, Rotterdam of Breda is. Ik zie al mijn collega's ook heel nadrukkelijk met hun colleges en met de allianties die er zijn juist op onderwijs en preventie sturen. We moeten blijven evalueren en waar nodig moeten we aanpassen. Ik vind het ook nooit erg om te zeggen: we hebben straks een nota, maar als er op basis van cijfers in een jaar iets gebeurt waarvan je zegt "dit is wel een heel opvallende afwijking ten opzichte van wat we nu ambiëren", dan moeten we in staat zijn om hier tegen elkaar te zeggen: ik ga toch mijn doelstellingen op prioriteit twee of drie aanpassen. Het lijkt me dat we daar dan het debat over voeren. Dat lijkt me geen enkel probleem.

Pagina 52/84 Meneer Leers, camera's. Ik ga er echt van uit dat dit een uitzondering is. Ik kan niet anders dan daarvan uitgaan. Vorige maand ben ik op de Voskuilerweg geweest. Ik heb daar een hele middag bij de collega's gezeten. Ik heb alleen maar fantastisch werkende camera's met allerlei zoommogelijkheden en weet ik veel wat gezien. Ik wil het nog een keer nagaan, maar ik hoop dat het een uitzondering is. Daar ga ik vanuit, want we moeten kunnen vertrouwen op de hoeveelheid camera's die we hebben. Die zijn ook daadwerkelijk van groot nut, ook voor de politie, om misdadigers te kunnen pakken of mensen te kunnen aanhouden. Dus voor mij is dat een cruciaal onderdeel van ons hele systeem van veiligheid. Ik weet het aantal verwarde personen echt niet. Ik heb er navraag naar gedaan. Ik wil het nog een keer proberen, maar het is echt lastig, omdat ze vaak ook niet geregistreerd staan. Maar ik ga het nog een keer na. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Het feit wil dat verwarde personen vaker overlast veroorzaken dan niet-verwarde personen, in allerlei gradaties. Dus ik ga ervan uit dat er ergens iemand is die aangeeft dat het meer of minder wordt en dat het ergens of nergens aan ligt. Als dat niet zo is, dan is nu misschien het moment om daarmee te starten. Dan wat betreft de camera waar u mee startte.

Ik zou het heel erg op prijs stellen om in dit individuele geval dat u zich nader informeert. Ik wil u ook aangeven om welke camera het gaat, maar ik denk dat het beter is als ik dat persoonlijk doe en niet in het openbaar in deze vergadering. Dan zult u zich meteen realiseren dat het een camera is die al vaker aan de orde is gekomen. Wat mij dan persoonlijk enorm teleurstelt, is dat zo'n camera waarschijnlijk een placebo-effect heeft, omdat hij helemaal niet werkt en dat schijnheiligheid in sommige gevallen totaal averechts werkt. Dat zult u waarschijnlijk net zo goed ervaren en duiden als ik dat doe. De voorzitter Na afloop geeft u mij de camera even. Ik zorg dat u binnen twee weken een antwoord hebt. Dan staat dit ook netjes in de toezeggingen. U wilt wat meer weten? Dat krijgt u van mij te weten. Ten slotte de winkeldiefstallen. Meneer Jacobs, dat zijn afschuwelijke aantallen. Ik ben altijd bereid om met winkeliers te praten. Dat doe ik wel vaker. Ik doe het af en toe met de horeca-ondernemers en met een groep andere ondernemers. Die contacten kunnen worden gelegd. Toch blijf ik zeggen: doe aangifte, want als we het niet doen, blijven we vervuilde informatie krijgen.

Daarnaast, dat heb ik ook in de commissie gezegd, probeer er als winkelier ook alles aan te doen om te kijken hoe je kan ondersteunen in het in beeld brengen en samen met de politie kunt nadenken over maatregelen, veiligheidsmaatregelen en wat we in winkels nog meer kunnen doen om preventie mogelijk te maken. Hoe lastig het ook is. Ik weet ook donders goed dat er afschuwelijk veel winkeldiefstal is. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Dus die harde toezegging doet u mij? De voorzitter Ja. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Koppelt u dan dan vervolgens ook terug aan mij of aan de raad? De voorzitter Het lijkt mij dat ik het aan de raad terugkoppel. Dat doe ik in de commissie. Die toezegging hebt u. Ik ga praten. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA (interruptie)

Pagina 53/84 Ligt hier ook niet een taak voor de ondernemers zelf? We hebben het in de commissie gehad over de zelfscankassa's in de supermarkten, waardoor het veel meer wordt bevorderd dat mensen besteden. C&A en Kruidvat hebben de artikelen gemerkt, zodat het belletje gaat. Voor de eenmanszaken is dat gewoon moeilijk. Maar de grotere zaken vinden het soms ook wel gewoon gemakkelijk als er wat wordt gestolen. Dat wordt gewoon doorberekend in de prijs. Dus uiteindelijk betalen wij dat dan als consument. Ik vind dat de ondernemer daar zelf ook wel wat in mag doen. De voorzitter Voordat de heer Jacobs mij interrumpeerde, zei ik volgens mij al datondernemingen er ook zelf aan moeten werken. Dat heb ik ook in de commissie gezegd. Het is altijd een wisselwerking. De heer Reijnders, SP (interruptie) Ik heb twee vrij specifieke vragen gesteld. Die zou ik toch nog wel even wat uitgebreider beantwoord willen zien, wellicht door iemand anders of door u. De voorzitter Ik vraag even aan wethouder Gelderblom om die twee vragen nog nader toe te lichten. Wethouder Gelderblom De twee specifiekere vragen van de heer Reijnders gingen over de nieuwe Wet goed verhuurderschap en welke mogelijkheden die zoal biedt. De Wet goed verhuurderschap schrijft in ieder geval voor dat we een meldpunt moeten maken voor het soort misstanden waar we het vandaag ook over hebben gehad.

Het biedt inderdaad ook handvatten voor bij dat meldpunt, waaronder - dat is de belangrijkste en daar zal ik kort bij stilstaan - de verhuurdersvergunning. Dat is een middel waar ik in ieder geval heel erg blij mee ben, want voorheen moesten we dan terugvallen op iets dat ook volgens de experts een handreiking vanuit het Rijk toch juridisch wankel was, namelijk een exploitatievergunning. Dat was allemaal ingewikkeld. Het was de vraag of je dat stand kon houden voor de rechter. Nu komt er dus een middel, de verhuurdersvergunning, waarmee je als gemeente in staat wordt gesteld om bepaalde eisen te stellen aan de kamerverhuur die we vaak zien. Daar komen veel doelgroepen terecht die vaak kwetsbaar zijn. Vaak komen ze hutjemutje te zitten. Eigenlijk moet je aangeven: "Dit zijn de kwaliteitsstandaarden. Hier moet je aan voldoen. Als je er niet aan voldoet, dan volgt x en y. De inkt van de tekst is amper droog, maar we zijn nu aan het verkennen wat we daarmee kunnen en op welke manier we dat willen vormgeven in samenhang waarmee. Als het gaat over de samenhang, wil ik kort nog aanstippen wat wethouder De Beer eerder vanavond zei over de uitgangspuntennotitie die we ook nog hier gaan bespreken. In ieder geval waar het gaat over de arbeidsmigranten. Dat raakt volgens mij aan de vraag achter de vraag. De burgemeester had het daar net ook al over.

Wij hebben ons inderdaad op de positie gesteld dat je kwetsbare buurten en wijken moet ontzien als het gaat over het toevoegen van groepen die kwetsbaar zijn. Zeker daar in een stad waar je weet dat er al een concentratie zit van groepen die het moeilijk hebben. Ik zie dat dit een vraag oproept. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Het onderwerp waar de wethouder mee begon, staat opgevoerd in de lijst van ingekomen stukken, punt 28, de ledenbrief van de VNG invoering Wet goede verhuurderschap. Het is een heel interessante brief van een aantal A4'tjes. Zou de wethouder het met mij eens kunnen zijn om samen met de commissievoorzitter verder in te gaan op dat thema? Dat is dermate van belang en goed uitgelicht via die brief. Kunnen we het daar op heel korte termijn over hebben om daar als stad hopelijk zo snel mogelijk de vruchten van te plukken? Wethouder Gelderblom Ja, dat lijkt me een heel goed idee.

Pagina 54/84

De heer Van den Berg, VVD (interruptie) De Wet goed verhuurderschap is overigens een heel goede wet om daar goed de vinger op te leggen. We moeten natuurlijk te allen tijde misstanden zien te voorkomen. Wat ik niet begrijp, is dat je zegt arbeidsmigranten of internationale medewerkers, is dat nou juist zo'n heel kwetsbare groep? Ik denk dat die mensen als zodanig niet zo heel kwetsbaar zijn, maar soms komen ze in een kwetsbare positie. Dan is het een beetje de vraag of er een relatie ligt tussen het plaatsen van arbeidsmigranten in wijken. De Wet goed verhuurderschap gaat ons daar wel heel erg bij helpen. Wethouder Gelderblom In die opmerking lees ik denk ik terecht het verzoek tot specificatie. Als je het hebt over arbeidsmigranten, is onze regio in zekere zin in grote mate natuurlijk ook groot geworden dankzij arbeidsmigranten. Het gaat eigenlijk binnen die groep om een nog specifieker cluster van arbeidsmigranten. Dat zijn mensen die enkele maanden blijven. Dat is toch wel de overweldigende meerderheid. Die mensen houden er in de regel een ander werk- en leefritme op na dan mensen die hier jaren blijven, die hier geworteld raken en aan een gemeenschap hechten. Je moet goed en kritisch kijken naar waar deze mensen terechtkomen. Dat andere werk- en leefritme kan de samenhang, de cohesie in een buurt danig onder druk zetten.