Conceptnotulen gemeenteraadsvergadering 28 juni 2023

conceptnotulen raadsvergadering

Presentielijst Vergadering:

Gemeenteraad Heerlen Vergaderdatum:

28 juni 2023 Tijdstip vergadering:

17.00 uur

Aanwezig: Leden: K. Adema, S. Bayraktar, M.M.M. van den Berg, J.P. Bertholet, M.T. Bosch, S. Bottenberg-Brylka, M.T.A. Butink, A. Damen, T. Dragstra, E.A.N.M. Géron, T.G.M.M. de Groot, J.A. Heine-van Dartel, J.T.M. Hendriks, A.M.G. Hendriks-Berg, P.E.J. Hoogers, D.C. IJzerman, S. Jacobs, A.L.B. Janssen, B. Karabacak, P.C.C. Kastrop, A.W.A. Keulen, R.H.F. Leers, T. Nefjodov, M. van Oosterhout, A. Oulad Lmaroudia, P.A. Pauwels, T. Reijnders, R.W.T.A. Rozestraten, A.A.W.G.M. Santegoeds, M.H. Schreurs, A.A.M. Stöcker-Bus, P.S.G.M. Vaessen-Stollman, I.J. VermeulenKlamerek, H.M.A.M. Verreck en A.E.H.T. Vrusch Wethouders: M.E.E. De Beer, P.M.A. van Zutphen

J.M.M.

Clemens,

Voorzitter: R. Wever Griffier: T.W. Zwemmer Verslaglegging: O.H.M.H. Toirkens-Geurts Afwezig: Leden: F.W.S. Daamen en J.L.M. Ermers

C.

Gelderblom,

M.P.G.M.

Peters

en

Pagina 2/110 Agenda 1. Opening en vaststellen agenda raadsvergadering

pag. 04

2. Vragenuur

pag. 05

3. Vaststellen notulen raadsvergadering d.d. 31 mei 2023

pag. 10

4. Vaststellen van de Ingekomen stukken en de wijze van afdoening

pag. 10

5. Jaarrekening 2022

pag. 11

6. Zomernota 2023

pag. 20

7. Kaderbrief 2024

pag. 31

8. Dekkingsvoorstel openbare ruimte en subsidie Slakhorst

pag. 47

9. Verlenging van de lening aan GOB Avantis N.V.

pag. 50

10. Zienswijze 1e begrotingswijziging 2023, begroting 2024, meerjarenraming 2025-2027 Stadsregio Parkstad Limburg

pag. 50

11. Zienswijze jaarverslag en jaarrekening 2022, begrotingswijziging 2023-2 en begroting 2024 en meerjarenperspectief 2025-2027 Omnibuzz

pag. 50

12. Zienswijze begroting 2024 en meerjarenbeleidsplan 2024-2027 GGD Zuid-Limburg

pag. 50

13. Zienswijze begroting 2024 Reinigingsdiensten Rd4

pag. 50

14. Zienswijze Jaarstukken 2022 en begroting 2024 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

pag. 52

15. Zienswijze voorgenomen wijziging GR "Centrumregeling regionale samenwerking Parkstad opvang en beschermd wonen Wmo 2020"

pag. 52

16. Zienswijze uitgangspunten 'integrale aanpak arbeidsmigranten'

pag. 52

17. Zienswijze over oprichting van en deelname aan de stichting Waarborgfonds Veiligheidsregio's

pag. 86

18. Bestemmingsplan ‘Cityplan Heerlen -reparatieplan Looierstraat perceel L 420' (naast huisnr. 15)

pag. 86

19. Regionale en lokale Woonvisie 2023-2028, gemeente Heerlen

pag. 90

20. Benoeming 4e lid Adviescommissie Omgevingskwaliteit Heerlen

pag. 100

21. Toetsingscriteria voor een lokale publieke media-instelling en verkenning naar samenwerking tussen media-instellingen t.b.v. een later uit te brengen voorkeursadvies voor een lokale omroep aan het Commissariaat voor de Media.

pag. 101

22. Het verkorten van de aflosperiode van minnelijke schuldregelingen in het beleidsplan 2022-2025 Armoede & Schulden

pag. 102

23. Zienswijze op principe besluit Cruyff Court in de gemeente Heerlen

pag. 106

24. Energierechtvaardigheidsfonds

pag. 108

25. Veiligheidscentrum Heerlen-Noord

pag. 109

Pagina 3/110 26. Zienswijze Historisch Centrum Limburg

pag. 109

27. Overdracht aan college afhandeling bezwaarschriften

pag. 109

28. Motie 'vreemd aan de orde' D66/VVD/PvdA/PvdD/GL/OPH inzake 'vlaggen in raadhuis'

pag. 109

Pagina 4/110 1. Opening en vaststellen agenda raadsvergadering De voorzitter Dames en heren, ik open deze vergadering. Welkom op deze laatste vergadering voor het reces. Er is een melding van afwezigheid van de heer Daamen van Partij Hoensbroeks Belang en de heer Ermers van de OPH. Mevrouw Santegoeds komt wat later. En dan zijn er vanavond als het goed is 35 raadsleden aanwezig. Laat ik er maar even streng mee beginnen dat we in het presidium hebben afgesproken dat we gaan proberen om met elkaar zo strak mogelijk door deze vergadering heen te komen, zodat we niet ergens om middernacht eindigen, maar toch hopelijk wat eerder. Dat betekent voor ons allen een stukje zelfdiscipline. Zelfdiscipline in uw interrupties die kort zijn, met een vraag antwoorden en probeer ze tot maximaal twee te beperken. Dat betekent kort zijn in je betogen, nadenken over wat je wil in dat betoog en niet de commissie overdoen, laten we dat ook zeggen. Dan kan niemand mij wijsmaken dat 'ie zijn woordje niet kwijt heeft gekund in die commissies, want die waren ruim genoeg. De drie voorzitters hebben zich fantastisch van hun taak gekweten door iedereen ook ruimte te geven. Laten we dat ook een keer zeggen, met al het commentaar dat we ook vaak hebben. Laten we daar alsjeblieft met elkaar op letten, want dan kunnen we er volgens mij een hele plezierige en goede avond van maken.

Er staan mooie punten op de agenda, maar ook een heleboel punten die we volgens mij gewoonweg kunnen hameren. Dat gaan we straks ook als eerste doen. U hebt allemaal op uw tafel een hartstikke leuke brief, format, folder gekregen van de Bovengrondse Vakschool, met mooie verhalen over mensen die het daar fantastisch doen. Het is een fantastisch initiatief, laten we daar ook nog maar eens even goed bij stilstaan. Die Bovengrondse Vakschool gaat ons echt heel veel plezier brengen. Dit zijn de eerste voorbeelden waar ze dat op een heel leuke manier laten zien. Bekijk hem met aandacht en met plezier en wees blij voor de mensen die zo goed terechtkomen in dit soort trajecten. Ik ga even met u langs de agenda lopen. Is de agenda akkoord? Laat ik daarmee beginnen. Dat is het geval. Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Voorzitter. Gaat u het nog hebben over het opvoeren en afvoeren van stukken? De voorzitter Ja, dat ga ik nu met u doorlopen. We gaan straks het vragenuur op één vraag doen. De rest wordt allemaal schriftelijk beantwoord. Maar de heer Leers heeft nadrukkelijk gevraagd om vanwege de late beantwoording en conform het reglement van orde de vragen over de winkelleegstand mondeling te laten beantwoorden. Dus dat doen we dan. De andere vragen worden deze week nog schriftelijk beantwoord. Dan kom ik bij agendapunt 3, het vaststellen van de notulen.

Is dat akkoord voor u? Dat is het geval. Dan zijn die vastgesteld. Het vaststellen van de ingekomen stukken. Daar heeft de heer Leers een vraag, dus die gaan we op bespreken zetten. De jaarrekening. Die wordt besproken. Het zou ook raar zijn als dat niet het geval was, maar je weet het nooit. De zomernota. Bespreken. De kaderbrief. Bespreken. Dekkingsvoorstel openbare ruimte en subsidie Slakhorst. Bespreken. Verlenging van de lening aan GOB Avantis N.V. Akkoord. Dank u wel. Zienswijze 1e begrotingswijziging 2023, begroting 2024, meerjarenraming 2025-2027 Stadsregio Parkstad Limburg. Akkoord. Dank u wel. Zienswijze jaarverslag en jaarrekening 2022, begrotingswijziging 2023-2 en begroting 2024 en meerjarenperspectief 2025-2027 Omnibuzz. Akkoord. Zienswijze begroting 2024 en meerjarenbeleidsplan 2024-2027 GGD Zuid-Limburg. Akkoord, dank u wel. Zienswijze begroting 2024 Reinigingsdiensten Rd4. Bespreken. Zienswijze Jaarstukken 2022 en Begroting 2024 Veiligheidsregio Zuid-Limburg. Akkoord, dank u wel. Zienswijze voorgenomen wijziging GR "Centrumregeling regionale samenwerking Parkstad opvang en beschermd wonen Wmo 2020". Akkoord, dank u wel. Zienswijze uitgangspunten 'integrale aanpak arbeidsmigranten'. Bepsreken. Zienswijze over oprichting van en deelname aan de stichting Waarborgfonds Veiligheidsregio's. Akkoord, dank u wel.

Bestemmingsplan ‘Cityplan Heerlen -reparatieplan Looierstraat perceel L 420' (naast huisnr. 15). We

Pagina 5/110 kunnen nog directer worden door te zeggen wie het is! We bespreken het. Regionale en lokale Woonvisie 2023-2028, gemeente Heerlen. Bespreken. De heer Leers, Hart-Leers Voorzitter. Ik vroeg u net niet zomaar om punten op of af te voeren. Aangaande dit voorstel, regionale en lokale woonvisie, is in de raadscommissie besproken om het niet rijp te achten voor behandeling in de raad. Dan zouden we het er nu even over moeten hebben. Wat mij betreft zou het voorstel nog eens in stemming moeten komen of we het wel of niet nu gaan behandelen. De voorzitter Willen we het bespreken of niet? Het klopt wat u hebt gezegd over de commissie. Wie wil het bespreken? Laten we daar even naar kijken. Dat is de meerderheid van de fracties. Meneer Leers, we gaan het dus bespreken. Akkoord? Ja. Dan kom ik bij de benoeming van het vierde lid Adviescommissie Omgevingskwaliteit Heerlen. Bespreken. Toetsingscriteria voor een lokale publieke media-instelling en verkenning naar samenwerking tussen media-instellingen ten behoeve van een later uit te brengen voorkeursadvies voor een lokale omroep aan het Commissariaat voor de Media. Bespreken. Het verkorten van de aflosperiode van minnelijke schuldregelingen in het beleidsplan 2022-2025 Armoede & Schulden. Bespreken. Zienswijze op principebesluit Cruyff Court in de gemeente Heerlen. Bespreken. Energierechtvaardigheidsfonds. Bespreken.

Veiligheidscentrum Heerlen-Noord. Bespreken. Zienswijze Historisch Centrum Limburg. Akkoord. Overdracht aan college afhandeling bezwaarschriften. Ik vind het echt ongelofelijk hoeveel we toch bespreken. Ik zeg het toch maar even aan de voorkant. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, nu u die opmerking maakt. Overdracht aan het college afhandeling bezwaarschriften. In het presidium hebben we daarbij gezegd: na een jaar evalueren. Maar ik zie dat niet terug in het voorstel. Als dat in het voorstel had gestaan, had ik het niet hoeven te bespreken. De voorzitter Ik zeg u toe dat we het na een jaar evalueren. Gaat u daarmee akkoord? De heer Leers, Hart-Leers Wat mij betreft wel, als anderen er niets over inbrengen. De voorzitter Ik zag dat anderen niet hoeven, dus dan hebben we die gehamerd. Klaar. Ten slotte de motie 'vreemd aan de orde' D66/VVD/PvdA/PvdD/GL/OPH inzake 'vlaggen in raadhuis'. Deze motie breng ik alleen in stemming. Er wordt niets meer over gezegd, maar het is alleen stemmen. Laten we dat ook maar aan de voorkant even zo zeggen. 2. Vragenuur De voorzitter Meneer Leers, wilt u nog kort iets zeggen? Anders geef ik het woord aan de wethouder. De heer Leers, Hart-Leers Ja, heel kort. Ik vind het wederom jammer dat een set vragen niet binnen de termijn is beantwoord en er ook geen uitstelbericht kwam.

Ik dacht dat het bij de vorige keer de laatste keer zou zijn, maar helaas is dat niet zo. Ik hoop dat dit dan wel de laatste keer is. De voorzitter

Pagina 6/110 Dank u wel. Wethouder De Beer. Wethouder De Beer Excuses, voorzitter. Het had er mede mee te maken dat ik een week was uitgevallen. Maar dat is natuurlijk geen reden om vragen te laten liggen. Vraag 1 Hoe duidt u de 25% leegstand? Wij monitoren de winkelleegstand structureel middels onze retailmonitor. De laatste retailmonitor en bijbehorende duiding treft u als bijlage aan. Winkelleegstand drukken wij uit in het percentage leegstand gemeten in winkelverkoopvloeroppervlakte binnen onze retailclusters. Onder de paragraaf ‘retailclusters’ zijn de leegstandcijfers van onze retailclusters opgesomd. Hoe Boek & Offermans de in de rapportage genoemde 25% duidt, is ons onbekend. Waarschijnlijk is het genoemde percentage gebaseerd op het aantal leegstaande winkelpanden, de verkooppunten, in een bepaald gebied. Deze methode wordt namelijk door Dynamis (onderzoekstak van Boek & Offermans) gehanteerd in hun rapport Sprekende Cijfers Winkelmarkten. Vraag 2 Welke redenen kent u waardoor Heerlen steevast, al jarenlang, vele leegstandslijsten aanvoert en/of er hoog op genoteerd staat? De voornaamste oorzaak voor de leegstand ligt enerzijds in het relatieve overaanbod aan retailmeters. Anderzijds wordt de vraagkant sterk beïnvloed door het onlineshoppen. Naast deze algemene oorzaken voor de leegstand in Nederland zijn er specifiek voor de Mijnstreek aanvullende oorzaken.

Onze regio is in de eerste helft van de 20e eeuw explosief gegroeid rondom de mijnschachten. Hierdoor is een groot en versnipperd retaillandschap ontstaan. Ook de vergrijzing en de relatief lage koopkracht in onze regio hebben een sterkere invloed op ons retaillandschap. Vraag 3. In welke verbanden pakt u -met welke frequentie- leegstand aan? Dat is een hele opsomming. Zoals ook opgenomen in het coalitieakkoord en het MBP 2023-2026 werken we aan het versterken en toekomstbestendig maken van onze economische hoofdstructuur. Dat doen we samen met anderen. Vastgoedpartijen, ondernemers, koepels maar ook nadrukkelijk met onze medeoverheden. Hieronder een aantal concrete voorbeelden van deze gezamenlijke aanpak. 1. De ruimtelijke instrumenten om het overaanbod aan te pakken. - Ik noem de SVREZL. De gezamenlijke Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg vormt op het terrein van winkels, kantoren en bedrijventerreinen het ruimtelijk-economisch kader voor (her)ontwikkelingen op deze gebieden, gericht op behoud en versterken van de leefbaarheid. Door samen één lijn te trekken bieden we duidelijkheid aan de markt en houden we elkaar vast door duidelijk te zijn. - Het Uitvoeringsprogramma Retail Parkstad. Dit omvat de acties die moeten gebeuren om samen een gelijk speelveld te bieden aan ondernemers.

Het gaat dan over de regionale coördinatie bij de herstructurering van supermarkten, gebiedsprogrammering, aanpak en reductie van plancapaciteit, structureel overleg met de markt, afspraken over regionale afstemming van initiatieven en het uitvoeren van pilots en projecten en monitoring. - De Regiodeals. In beide regiodeals is de retailopgave opgenomen als voornemen om regionaal aan te werken en wordt hierin geïnvesteerd. - Het Cityplan Heerlen Centrum. In 2021 is ingestemd met het nieuwe plan om het centrum te versterken. Onder meer door het aantal vierkante meters winkels en kantoren te verkleinen en meer mogelijkheden te bieden voor wonen. - De inzet van de Wvg, de Wet voorkeursrecht gemeenten, waaronder dus ook de inzet voor Zuyd Hogeschool om die te helpen zich in het centrum te vestigen. Hierdoor worden tevens leegstaande retailmeters uit de markt gehaald. - De transformatie van Heerlen centrum. In meerdere centrumprojecten is en wordt leegstaand retailvastgoed opgekocht, soms gesloopt en getransformeerd naar andere functies zoals stadskantoor, groen en wonen. - De inzet van rijksmiddelen. Middels de Impulsaanpak winkelgebieden is bijna 2 miljoen binnengehaald om leegstaande retail te transformeren.

Pagina 7/110 - De subsidieregeling Transformatiefonds Stratenaanpak Parkstad Limburg en de inzet pilot stratenaanpak op Heerlerbaan en Akerstraat Noord. - We spelen in op nieuwe initiatieven en instrumenten indien deze van toegevoegde waarde zijn en beschikbaar zijn. We leren bovendien van andere steden en regio’s, bijvoorbeeld via de Nationale Retailagenda. 2. Stimuleren ondernemerschap en nieuwe vraag. - Ondernemershuis Heerlen. Hier kunnen (startende) ondernemers terecht met al hun ondernemers gerelateerde vragen inclusief BBZ en overige inkomens- en financiële vragen. - Streetwise. De subsidieverlening via de stadsregio voor het stimuleren van (nieuw) kwalitatief ondernemerschap. Dit omvat de volgende taken: begeleiden van ondernemers, verbetering van samenwerking ondernemers en regionale samenwerking. - Starterscentrum Zuid-Limburg. Het Starterscentrum is het eerste aanspreekpunt voor startende ondernemers en zzp’ers en organiseert kennissessies. - Ondernemersfonds Heerlen. Dit fonds maakt zich sterk om ondernemerscollectieven te faciliteren om initiatieven te ontplooien ten behoeve van ondernemerschap, het organiseren van reuring en activiteit. - Fonds Economische Structuurversterking (FES). Om nieuwe bedrijven te acquireren voor Heerlen en samenwerking gericht op (grootschalige) werkgelegenheid binnen de speerpuntsectoren (waaronder Retail & Leisure) te stimuleren.

- Ruimte voor Ondernemerschap (Rvo). Stimuleringsregeling voor nieuwe ondernemers en extra bedrijfsvestigingen om dynamiek binnen winkelgebieden te vergroten en ondernemers te verleiden juist binnen aangewezen gebieden te starten en/of uit te breiden. - Maar ook kleinere initiatieven, zoals de Vitknip, Heerlens Heitje, maar ook de Brightlands Smart Services Campus als aanjagers voor digitalisering en stimulering van lokaal ondernemerschap. 3. Versterken van de stedelijke dynamiek: - Versterken van Heerlen centrum. Dit heeft de bijzondere aandacht als visitekaartje voor de hele regio. We zetten ons in om een breed, passend en gevarieerd aanbod van functies op het gebied van winkelen, uitgaan, wonen, werken, cultuur, onderzoek en studeren mogelijk te maken. - Cultuur. Cultuur en erfgoed laten Heerlen bruisen. Het zijn de aanjagers die zorgen voor levendigheid en saamhorigheid. Hierdoor is onze stad altijd in beweging. In Heerlen is er ruimte voor experiment. We zetten ons dan ook in om een kwalitatief en artistiek hoogwaardig, pluriform en breed toegankelijk cultureel aanbod te versterken. Ook investeren we in een stevige culturele basis, samen met onze grote en kleinere culturele partners. We dragen samen ook de positie en uitstraling als cultuurstad blijvend uit tot ver buiten de gemeentegrenzen. - Onderwijs naar de binnenstad.

Samen met de onderwijsinstellingen zetten we alles op alles om het onderwijs eindelijk weer een plek te geven in ons stadscentrum om daarmee te zorgen voor een ongekende nieuwe, positieve dynamiek. We grijpen deze kans met beide handen aan, samen met de kennisinstituten. We steken daarom de komende jaren volop energie in het realiseren van een sterk onderwijs-ecosysteem in het centrum. Dat betekent: creëren van studie- en onderwijsfaciliteiten, investeren in studentenhuisvesting en het doen en stimuleren van onderzoek. Daarbij maken we een sterke verbinding met ons sport- en cultuuraanbod. - Wonen in het centrum. De komende periode worden meer dan 1000 woningen gerealiseerd in en rond het centrum. Hiermee voegen we nieuwe bewoners toe aan ons centrum. - Erfgoed. We laten ons verleden beter zien in de openbare ruimte en voegen nieuwe plekken toe waar dit goed te zien is. Voorbeelden hiervan zijn de Stadsgalerij, Mijnmuseum en Romeins Museum. - Evenementen, markten en reuring. We willen een stad zijn waar 365 dagen in het jaar iets te doen is, die bruist. - Nieuwe aandacht voor stadspromotie. 4. Verfraaiing van het centrum: - Versterken van verblijfskwaliteit. Verbetering verblijfskwaliteit door meer groen, water, stad als speeltuin, frivoliteit en architectuur.

Pagina 8/110 - Aandacht voor historie, architectuur en vooral: kwaliteit, kwaliteit, kwaliteit! - Subsidieregeling ‘Gevelverbetering Heerlen centrum’: subsidie verfraaien en vergroenen van de gevels in het centrum. - Uitvoering van centrumprojecten zoals Royal, Maanplein, fietsenstalling, Romeins Museum, Raadhuisplein, Landsfort Herle, Centrumbad, enzovoort. Vraag 4 Welke resultaten werden daarbij geboekt? Het is onmogelijk om u een volledig beeld te geven van alle resultaten. Deels verwijzen we u naar de jaarlijkse jaarrekeningen van de gemeente. Deze staan vandaag op de agenda. De voornaamste zaken zetten we even op een rij: 1. (Ruimtelijke) instrumenten om het overaanbod aan te pakken Vanaf de vaststelling van het POL (Provinciale Omgevingsplan), SVREZL en uitvoeringsprogramma’s is ook op regionale schaal gewerkt aan verschillende inzetten. De inzet was divers: juridisch, planologisch, maar ook concreet middels het slopen van panden en via maatwerk. Eind 2020 hadden we 15.490 m2 van de retailmeters uit de markt gehaald in het centrum. Met de vaststelling van het bestemmingsplan Schinkel-Zuid kwam daar nog 18.350 m2 bij. In 2021 is er met het vaststellen van het bestemmingsplan ‘Cityplan Heerlen’ in totaal 62.927 m² detailhandel geschrapt.

Ook is er zo’n 30.000 m2 aan leegstaande kantoren uit de markt gehaald en is er zo’n 5.000 m2 leegstand vastgoed getransformeerd voor creatieve industrie. 2. Stimuleren nieuwe ondernemerschap en nieuwe vraag. De subsidieregeling Ruimte voor ondernemerschap is al vele jaren in gebruik en daar hebben al tientallen ondernemers gebruik van gemaakt. In 2022 zijn er 14 nieuwe ondernemers gestart in Heerlen centrum en 3 in Hoensbroek op basis van onze regeling. In 2018, 2019, 2020 en 2021 waren dat er respectievelijk 32, 36, 20 en 20. In totaal zijn op basis van de Rvo-toekenningen dus meer dan 125 ondernemingen gestart. Het Starterscentrum Limburg heeft in 2019, 2020, 2021 en 2022 aan respectievelijk 538, 314, 395 en 359 Heerlense ondernemers haar diensten verleend. Middels de Vitknip en Heerlens Heitje worden er meer bestedingen bij lokale ondernemers gedaan. 3. Versterken van de stedelijke dynamiek. We mogen vaststellen dat we vanaf het Bidboek Urban Heerlen tot heden behoorlijke stappen hebben gezet met de 26 ambities die er geformuleerd zijn en de vele projecten die gerealiseerd zijn. Er worden ruim 1000 woningen gebouwd in het centrum in onder meer: Schinkel-Zuid, het Rabopand, de studentencampus en de plannen voor de Stationsstraat. Daarnaast is er een Visit Heerlen-Parkstad experience winkel geopend.

Ook is de openbare ruimte flink opgeknapt en vergroend bij Burgemeester van Grunsvenplein en staan Raadhuisplein en Zuidplein van het Maankwartier op de rol, evenals Promenade II en het Schinkelpark. Sinds 2016 hebben we ook vele nieuwe evenementen in Heerlen mogen ontvangen: IBE, Pro freestyle, Unframed, Heerlen Stormt, Beachvolleybal, Wintertijd en Park Urbana. Dit jaar zal hier ook Booch bij komen. Ook de nieuwe Nor en Mijnmuseum zijn gerealiseerd en de plannen voor Royal en Romeins Museum worden steeds concreter. Ten slotte wordt de droom studenten in de binnenstad steeds concreter. Daarom zetten ons samen met de kennisinstituten Open Universiteit (OU), Zuyd Hogeschool, RWTH Aachen, Universiteit van Maastricht (UM) en de Brightlands Smart Services Campus in voor behoud en uitbouw van een breed en hoogwaardig innovatief onderwijsen onderzoeksaanbod in Heerlen- Centrum. Met de koepels Stichting Limburgs Voortgezet Onderwijs (LVO) en Stichting Voortgezet Onderwijs Parkstad Limburg (SVOPL) zijn we concreet in gesprek over de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan (IHP): toekomstbestendige onderwijsconcepten met een ruimtelijke vertaling hiervan in het centrum. Het herhuisvesten van de middelbare scholen, OU en Zuyd Hogeschool in het centrum zorgt voor het daadwerkelijk realiseren van onze ambitie. De RWTH Aachen vestigt zich nu in het centrum en de UM toont interesse.

De organisaties zijn zelf aan zet waar het gaat over de huisvesting. De gemeente pakt een actieve faciliterende rol. Mogelijk hoort daar ook een actiever gemeentelijk gronden vastgoedbeleid bij, met de intentie zo veel mogelijk waardevolle panden in de stad te gebruiken en/of te transformeren om onderwijsinitiatieven mogelijk te maken. Dit allemaal met als doel de levendigheid, werkgelegenheid en de sociaaleconomische structuur van Heerlen en het centrum te versterken. We

Pagina 9/110 trekken samen met deze organisaties op in de vastgoedopgaven waar we allen voor staan. Hiermee vergroten we de impact en de potentie van de investeringen van de afgelopen jaren met een ‘campusgevoel’ in de binnenstad. 4. Verfraaiing van het centrum. We zetten in op rigoureuze vergroening, diverse plekken onder andere Van Grunsvenplein, Promenade II tot te verbinden met de twee beekdalen. Ook de bouw van het stadskantoor en de renovatie van het stadhuis inclusief de openbare ruimte is hier een goed voorbeeld van evenals alle ingrepen in het Romeins Kwartier. Ook de tientallen gevels die worden opgeknapt en vergroend middels een subsidieregeling behoren tot die onderdelen. De stad als speeltuin is een succes te noemen waarbij er diverse speelse en frivole elementen zijn toegevoegd in het centrum, zoals de WalkWalkDance. Vraag 5. Staat u ervoor open om in samenwerking met Hart-Leers een 'leegstand dag' in onze stad te organiseren waarbij het thema winkelleegstand is, maar ook leegstand van overig commercieel vastgoed op de agenda staat? Antwoord: samenwerking met ondernemers, pandeigenaren en bewoners is superbelangrijk.

We hebben dan ook meerdere bijeenkomsten georganiseerd, zoals tig inloopsessies ‘Samen maken we het centrum’, de Stadmaakweken, de Dag van de Stad, de ondernemersontbijten, de debatmomenten en de rondgang met politiek, vastgoedeigenaren en ondernemers in het centrum. Leegstand is een veelkoppig monster. De aanpak moet integraal en gefaseerd. Daarom zetten we in op het verbeteren van de totale verblijfskwaliteit en dynamiek in het centrum. De nadruk leggen op sec ‘leegstand’ heeft een negatieve invalshoek, die geen recht doet aan de brede investeringen en initiatieven die worden ondernomen in het centrum. Met andere woorden: we blijven het verhaal van ons centrum in transitie vertellen en uitdragen. Daarvoor is een positieve grondhouding nodig, die wij in de afgelopen jaren ook hebben zien groeien onder ondernemers en vastgoedeigenaren. Vraag 6. Zouden, ook volgens u, op een dergelijke dag politiek Heerlen, zowel raad als college, samen met deskundigen als ook met commerciële partijen de koppen bijeen kunnen steken om daarbij een conclusie te trekken over: a. waarom Heerlen steevast en reeds langjarig een hoog percentage leegstand kent, b. hoe met vereende krachten hier zo spoedig mogelijk een einde aan gemaakt kan worden, c.

hoe vervolgens langdurig en actief voorkomen kan worden dat na en met een juiste aanpak problemen alsnog (op termijn) terugkeren? Het antwoord is: zie vraag 3 en 5. Vraag 7. Bent u bereid om over voorgaande op korte termijn met Hart-Leers de koppen bijeen te steken om samen tot een constructief voorstel te komen om een leegstand dag Heerlen in praktijk te brengen en daarmee het levenslicht te laten zien? Het antwoord: zie vraag 5. Hoogachtend, burgemeester en wethouders, namens dezen, wethouder Economie. De voorzitter Ik ben blij dat u ook wethouder Sport bent en dat u zo veel longinhoud heeft dat u dit zo snel kon doen. Waarvoor heel veel respect overigens. Dat meen ik serieus, want dit is wel een hoeveelheid vragen. Daarom wilden we het vragenuurtje vandaag ook niet doen. Ik moet u vragen of u nog een aanvullende vraag heeft. Ik hoop het niet natuurlijk. De heer Leers, Hart-Leers Na zo veel antwoorden kunnen vragen niet uitblijven. Ik vroeg mij af wat de Vitknip precies is. Mij staat dat niet precies bij. Ik ben blij dat de wethouder heeft aangegeven wat BSSC betekent, Brightlands Campus. Als je dan bij punt 1 op het antwoord van vraag 4 ziet dat er tienduizenden meters uit de markt zijn genomen en als je die optelt het misschien wel meer dan 100.000 m² is, hoe kan het dan zijn dat we nog steeds met 25% leegstand kampen in onze stad? Afsluitend.

Na dit uitgebreide antwoord dat op papier is gezet, vraag ik mij af waarom de laatste vragen kort en soms met verwijzingen naar voorgaande antwoorden zijn beantwoord. En dat we niet samen op basis van hetgeen u op papier hebt gezet actief de koppen bij elkaar steken en met alle partijen aan de slag gaan om datgene wat u op allerlei terreinen doet nog verder in praktijk te brengen en nog sneller tot resultaat te komen. Ik begrijp niet - misschien kan de wethouder dat in zijn tweede termijn toelichten -

Pagina 10/110 waarom we niet gezamenlijk in plaats van een leegstand dag een kansendag of noem het wat u wilt ervan maken om dit veelkoppig monster samen aan te pakken en misschien sneller tot een betere aanpak te komen. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. De heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Dank u wel, voorzitter. Ik hoop dat meerdere raadsleden er zo over denken, maar ik sta wel heel positief tegenover zo’n initiatief van de heer Leers. Laten we de koppen een keer bij elkaar steken. Dat is mijn oproep bij deze. De voorzitter Dank u wel. Het woord is aan wethouder De Beer. Wethouder De Beer De Vitknip is een instrument waarmee ambtenaren een soort digitale portemonnee hebben. Ze kunnen geld uitgeven bij ondernemers in Heerlen. Dat is het principe daarachter. De letters van de Brightlands Smart Services Campus had u inderdaad al herkend. De optelsom van al die vierkante meters zullen wij nog even onder elkaar zetten, zo van wat de optelsom is en waar de andere leegstand in het centrum zich concentreert. Ik denk dat u nog beter dan wie dan ook wel weet waar die leegstand zich concentreert, maar ik denk dat het goed is om die exercitie nog even te maken. Als het gaat over leegstand dag, kansendag, et cetera, zijn er volgens mij heel veel momenten dat we elkaar opzoeken.

Als u nog ideeën hebt voor hoe we dat nog beter kunnen doen, dan staan we ervoor open om daar het gesprek over aan te gaan. Is dat het antwoord op uw vraag? Oké. De voorzitter Dank u wel. Dan gaan we naar de inhoudelijke agenda. Ik wijs u erop dat we ergens rond 19.00 uur - ik kijk even wat een goed moment is in de bespreking - een kwartiertje schorsen om een broodje te pakken. Na dat kwartiertje gaan we verder en dan weer twee uur. Ik hoop dan natuurlijk klaar te zijn, maar dat zullen we gelet op dit tempo niet redden. Dan schors ik nog een keer om een kwartiertje de benen te strekken en buiten een frisse neus te halen. 3. Vaststellen notulen raadsvergadering d.d. 31 mei 2023 Hamerstuk. 4. Vaststellen van de ingekomen stukken en de wijze van afdoening De voorzitter De heer Pauwels. De heer Pauwels, CDA Dank u, voorzitter. Nummer 14 is een motie van de gemeente Horst aan de Maas over de politiesterkte. Aangezien dit toch ook de nodige effecten voor Heerlen heeft - we hebben het er vaak genoeg over gehad en we hebben ook moties van die strekking ingediend - is het wat te kort door de bocht om het enkel ter kennisname aan te nemen. Ik zou ervoor willen pleiten om het in ieder geval door te geleiden naar de commissie ROLO om te kijken in welke vorm we hierop reageren. Daar wordt in de motie ook naar gevraagd.

Pagina 11/110 De voorzitter De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, dank u wel. Punt 3 is de brief die ik de vorige keer al heb aangeduid. Het gaat over het eerherstel van oud-burgemeester Van Grunsven. In de correspondentie wordt erover gesproken dat het college schriftelijk heeft weergegeven dat wat hen betreft eerherstel heeft plaatsgevonden. Alleen merk ik daar tot op heden nog niets van. Hoe gaat het college daar uiting aan geven? Gaat het college dit via die afdoening doen, zodat daarmee publiekelijk eerherstel plaatsvindt? Ik ben daar benieuwd naar. Dat hoeft niet nu te worden beantwoord, maar ik zou daar graag op korte termijn inhoudelijk het liefst publiekelijk horen wanneer en hoe dat eerherstel gaat plaatsvinden. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. De heer Verreck. De heer Verreck, PvdA Heel kort over hetzelfde punt 3. Ik zou graag de brief die de heer Leers blijkbaar heeft, samen met de rest van de raad ontvangen over hoe de afdoening van het college eruit heeft gezien rondom het eerherstel van burgemeester Van Grunsven. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, mag ik daarop reageren? Die brief is gewoon in te zien bij de lijst van ingekomen stukken. Iedereen die de moeite neemt om de stukken te gaan bekijken - ik heb dat gistermorgen gedaan - kan hem van a tot z zien. Ik zou dat willen meegeven aan de heer Verreck.

Er is niets geheims aan of wat dan ook. De voorzitter Dank u wel. Ik geef beide opmerkingen mee aan de portefeuillehouder. Die komt daarop terug. We zullen de motie Horst toevoegen aan de stukken van de commissie ROLO. Weet dat dan in ieder geval het regionaal beleidsoverleg politie is geweest. Daar hebben we met ongeveer heel Parkstad tegen gestemd, inclusief de gemeente Vaals. Dat betekent dat de regio burgemeester en de hoofdofficier het plan gaan vaststellen en gaan voorleggen aan de minister. Moties halen niet zo veel meer uit, maar het zal wel een beroep worden, in ieder geval vanuit deze gemeente. De tekst daarvoor zullen we natuurlijk ook aan de Parkstadgemeenten en aan Vaals doen toekomen. Maar dan weet u inmiddels ook hoever we op dit moment staan in het proces. Kunnen we daarmee de lijst van ingekomen stukken en de afhandeling daarvan accorderen? Dat is het geval. Dank u wel. 5. Jaarrekening 2022 De voorzitter Ik begin bij de heer Bertholet. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Laat ik beginnen met op te merken dat ik ongelukkig ben met de manier waarop dit belangrijke stuk - het is naast de begroting zo'n beetje het belangrijkste financiële stuk - ieder jaar wordt behandeld. Ik heb in de commissie gezegd dat ik 72 vragen had.

Ik heb er nog veel meer, maar ik wil de raad niet gijzelen met deze vragen, omdat ik vind dat de raad een controlerende taak op hoofdlijnen heeft. Ik erger me eerlijk gezegd vaak aan collega-raadsleden die echt de details in duiken. Ik zal die vragen dus

Pagina 12/110 zeker niet gaan stellen. Ik zal me inderdaad beperken tot de hoofdlijnen. Maar ik vind wel dat - net zoals we dat bij de begroting doen - raadsleden de mogelijkheid moeten hebben om die vragen schriftelijk van tevoren in te dienen. Want nu ook, met die 15 minuten die we in de commissie hadden, red je het natuurlijk niet om zo'n stuk van 350 pagina's... Het lijkt wel de sterrenhemel: naarmate je langer kijkt, zie je steeds meer. Dat geldt ook voor de vragen. Op iedere bladzijde kun je een aantal vraagtekens zetten. Maar goed, ik hoop dat we dat in de toekomst anders kunnen gaan behandelen en dus ook daar de collega-raadsleden en mij de mogelijkheid willen geven om vragen van tevoren schriftelijk in te dienen, zodat ze ook naar behoren kunnen worden behandeld. Het tweede punt dat ik gezegd wil hebben, heeft betrekking op het persbericht. Daar is al het nodige over gezegd. Dat was dit jaar enigszins misleidend. Het persbericht van vorig jaar was wel goed. Toen stond er: Heerlen houdt 3,5 miljoen over. Dat was ook zo. Dat is het bedrag dat naar de algemene reserve gaat. Dit jaar was dat geen bijna 24 miljoen, maar 0,5 miljoen. Het accountantsverslag had het zelfs over nihil. Die vonden dat bijna niets. Dat had van tevoren zorgvuldiger moeten worden overlegd, zodat het fatsoenlijk in de krant was gekomen.

Nu hebben een hoop mensen en partijen zich al rijk gerekend en al nagedacht over allerlei mogelijkheden om dat geld te besteden, terwijl dat geld eigenlijk al was bestemd voor andere zaken. Het derde punt heeft betrekking op het boekwerk zelf. Nieuw in het boekwerk zijn zes opgaves die alle zes uitgebreid worden toegelicht. Maar in de kaderbrief die van recentere datum is, heeft men het over vier opgaves. Kan het college hier een stukje duidelijkheid in verschaffen? Zijn het die zes opgaven die als speerpunten dienen of die vier? Hoe zit dat? Ik vind wel dat daar eenduidigheid in moet zijn. Toen ik zelf nog in de werkgroep Financial Audit zat of de voorganger daarvan, de Rekeningencommissie, hadden we afgesproken dat ten behoeve van de transparantie het stuk de structuur zou moeten krijgen via wat wij noemden vier keer W: wat willen we bereiken, wat hebben we daarvoor gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? Als ik nu naar de diverse kernthema's kijk, dan zie ik nog maar twee W's terug: wat hebben we gedaan en wat heeft het gekost? Maar doelstellingen worden niet meer geformuleerd. Ik mis ook beleidsindicatoren. Vraag: waarom? In het verleden was men daar wel consequent in, maar nu staat niet eens meer vermeld wat bereikt moest worden. Wat dit jaar ook ontbreekt, in tegenstelling tot voorgaande jaren, is de vergelijking met andere steden, een stukje benchmarking.

Daar ging altijd behoorlijk wat informatie van uit. Dat zit er dit jaar ook weer niet in. Ook het kernthema herstructurering is verdwenen. Is dat een aanpassing? Is er een kernthema verdwenen of wat is er gebeurd? Vorig jaar heb ik ontdekt dat de cijfers niet altijd klopten en ook niet altijd eenduidig waren. Ten aanzien van de algemene reserve moet ik dit jaar gelukkig zeggen dat ze wel kloppen. Maar als het gaat om onderuitputting, dan klopt het volgens mij weer niet. In de berekening van de weerstandscapaciteit op bladzijde 164 wordt met een bedrag gerekend van € 505.000 aan onderuitputting, op bladzijde 145, terwijl het € 178.000 moet zijn. In mijn beleving is de belangrijkste fout die daar wordt gemaakt, waarmee we onszelf tekortdoen, dat men daar rekent met een algemene reserve van 11,8 miljoen, terwijl het 17,1 moet zijn als ik de reserve grondbedrijf erbij optel. Als ik dat doorreken, dan kom ik niet op een kengetal weerstandscapaciteit van 2,7 uit, maar van 4. Dus volgens mij doen wij ons daar tekort. Ik zou de wethouder willen vragen om daar even naar te kijken, ook wat betreft de onderuitputting die in mijn beleving ook weer niet goed in de berekening is terechtgekomen. Wat ik ook mis - dat zal GroenLinks pijn doen - is dat de klimaatbegroting is verdwenen. Die stond er de laatste jaren wel in.

Daar hebben we zelfs in het verleden nog een keer een motie over ingediend die met algemene stemmen is aangenomen. Die is opeens ook weg, terwijl daar ook behoorlijk wat informatie van uit ging. Maar goed, dat even met betrekking tot het boekwerk waarvan ik dus vind dat daar nogal wat te verbeteren is. Ik mis een advies van de werkgroep Financial Audit. Die zouden toch eigenlijk ook moeten signaleren wat ik nu heb gedaan en daarop wijzen. Maar goed, dat terzijde. Dan naar de financiële rekening. In feite hoef je het stuk niet te lezen en kun je je beperken tot het accountantsverslag. We krijgen wel een goedkeuring op getrouwheid en rechtmatigheid. Prima. Men zegt ook dat de basis nu op orde is. Dat was in het verleden ook weleens anders. Dat is prima. Als ik naar de

Pagina 13/110 financiële kengetallen kijk, dan zie ik dat daar ook een stukje verbetering in zit. De solvabiliteit verbetert. De schuldquote gaat omlaag. Dat is allemaal prima. De weerstandcapaciteit gaat omlaag. Die was vorig jaar 1,2. Dat is dan voldoende. Dit jaar zit het op 0,86. Matig. Dat is ook de reden waarom ik in het verleden die motie heb ingediend om dat extra kengetal te introduceren. Je ziet dat dit kengetal nogal flexibel is, omdat met name de risico's die beneden de streep, in de noemer, staan inderdaad ieder jaar kunnen veranderen en zelfs van moment tot moment. Vorig jaar waren die ongeveer 11. Dit jaar zijn ze meer dan 20. Als je naar het verslag kijkt, dan denk ik wel dat ik weet waar de oorzaak zit. Omdat is aangekondigd dat de verdeelsleutel van het Gemeentefonds veranderd gaat worden, heeft men gezegd: laten we maar 12 miljoen als risico opnemen voor de diverse programmaonderdelen. Als ik die 12 miljoen eraf trek, dan kom ik weer ongeveer op dat bedrag van vorig jaar uit. Maar nu zie je dus inderdaad dat door te werken en ons blind te staren op dit kengetal dat van jaar tot jaar enorm kan veranderen, we ons daar geen plezier mee doen. Ik denk dat het nieuwe kengetal een stuk beter is en meer zeggend is dan dit kengetal. Laat ik een voorbeeld noemen.

Stel dat het zover komt dat Zuyd Hogeschool naar het centrum komt en wij in aanloop daarnaar die 20 kavels op de promenade moeten verwerven, dan denk ik dat de risico's naar het veelvoud hiervan gaan en dat de weerstandscapaciteit bij lange na niet in de buurt komt van de 0,8 die we hebben afgesproken. Maar dat even terzijde. Dat is iets om over na te denken. Dus dat nog even met betrekking tot de hoofdlijnen van de financiële rekening. Op zich ziet het er best aardig uit. Dat blijkt ook uit de stresstest waar niet zo veel in verandert, maar waaruit blijkt dat de financiële positie van de gemeente Heerlen best redelijk is. Er zijn partijen die weleens anders suggereren en die het hadden over een faillissement en een rit naar de afgrond. Ik denk dat het zo'n vaart niet loopt. Maar - dat wordt ook terecht door de provincie gezegd en door het college vermeld - we zitten in een situatie die volatiel is, die allerlei ontwikkelingen met zich mee kan brengen nu en in de nabije toekomst, die opeens enorme mee- en tegenvallers met zich mee kan brengen. We lezen vandaag ook weer dat Xonar weer een tegenvaller van 8 miljoen oplevert, waarvan Heerlen er 2,6 moet gaan betalen. Op de eerste bladzijde staat dat de Nor weer over het budget heen is gegaan. Dat is ook weer 8 ton. Wat dat betreft, laten we ons niet te snel rijk rekenen.

Ik hoop dan ook dat ondanks alle ambities waar wij als OPH ook achter staan, we realistisch zijn. De provincie vraagt dat trouwens ook: ben in godsnaam in deze onzekere tijden realistisch gemeenten, en ga prioriteren. Ik denk dat we dat moeten gaan doen. Maar goed, daar komen we bij de kaderbrief over te spreken. Ik denk dat ik voldoende heb gezegd. Misschien heb ik wat veel over cijfers gesproken, maar dat is nu eenmaal inherent aan de jaarrekening. De voorzitter Dank u wel, meneer Bertholet. Mevrouw Heine. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA Voorzitter. Ik kan het kort houden na meneer Bertholet. Ik heb alleen een vraagje over het experiment gesloten coffeeshopketen. Daar reserveren we nog steeds geld voor. Heeft u enig zicht op wanneer dat eindelijk gaat gebeuren? Dank u. De voorzitter Dank u wel. De planning is overigens het eerste halfjaar van 2024. Dan heeft u die meteen gehad. Meneer Janssen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter. Ik zal gelijk even een streep zetten door het eerste deel. Dat scheelt weer. Meneer Bertholet heeft goed zijn best gedaan, dus dan hoeven we dat niet te herhalen. Dan beperk ik mij tot een

Pagina 14/110 aantal vragen over de nog uit te voeren werkzaamheden en de bestemmingsreserves die u ons als raadsvoorstel toe heeft gestuurd. Ik begin bij A. U kunt dat teruglezen vanaf pagina 341. Het arbeidsmarktbeleid. Ik vroeg me het volgende af. Gegeven de krapte op de arbeidsmarkt, gecombineerd met de komst van een aantal grote nieuwe werkgevers, waarom denkt u deze middelen in 2023 nog nodig te hebben? Volstaat het bestaande budget niet? Is het daarom dan niet verstandiger om deze middelen en inzet van ambtenaren op andere vlakken in te zetten? Dan gaan we naar punt C. Dat is onderwijs naar de binnenstad. U geeft aan dat de aanbestedingsprocedures langer duren en dat daarom kosten verschuiven naar 2023. Om welke aanbestedingen handelt het zich exact? Om hoeveel vertraging gaat het en wat betekent dit voor het tijdpad waarin we de diverse scholen met hun studenten naar de binnenstad kunnen verwachten? Welke kaders heeft u meegegeven voor de aanbesteding? Zijn deze inzichtelijk voor de raad? Dan Q. Personeel. U heeft meer uitvoeringskracht nodig. Dat snappen wij. Maar op welke afdeling legt u het accent? Nu is het vrij algemeen. Mits u bijvoorbeeld aangeeft “we willen meer investeren in kennis en expertise op het vlak van woningbouw en vergunningstrajecten en daarop versnellen”, dan kunnen wij dat wellicht steunen.

U kunt beter duiden wat u met dit toch wel forse budget van dik 1,2 miljoen gaat doen en waar u het accent op legt. Dan U. U labelt deze middelen onder de kop Heerlen-Noord. Waarom? Kunt u zich voorstellen dat dit wellicht wat verwarring oplevert en men zomaar zou kunnen denken dat dit middelen voor het programmabureau zijn? Voor een dergelijk bedrag mag u dat wat ons betreft wat beter specificeren. Het gaat namelijk onder andere om een stukje vergroening en de openbare ruimte in Slakhorst. Het is toch wel een fors budget, dus dat mag wel wat duidelijker. Dan LL. Tijdens de commissie heeft de heer Clemens naar aanleiding van onze vragen over stadsmarketing toegezegd dat er behoorlijk wat aandacht uitgaat naar het vermarkten van onze stad naar de omliggende regio's, waaronder Aken en regio Luik. We vinden dit een uitstekende methode om nieuwe bezoekers naar onze stad te krijgen. Kan de wethouder aangeven wanneer we de methode van stadsmarketing kunnen evalueren en of hij de resultaten van deze investering met ons kan delen? OO. gebiedsontwikkeling. We willen hier ook graag budget terugzien voor de ontwikkeling van Hoensbroek Centrum en het Willemskwartier. Volgens mij was daar de hele commissie zeer eenduidig over. Dan gaan we door naar 7.

Kunt u aangeven wat de investeringen in de buitensportaccommodaties behelzen? Gaat dit bijvoorbeeld alleen om ledverlichting of vinden er meer investeringen plaats? Is er bijvoorbeeld nog ruimte voor investeringen in inklapbare doelen op diverse voetbalvelden? Zo ja, hoe kunnen ze hun behoeftes op dat vlak nog kenbaar maken? De voorzitter Dank u wel. De heer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. Ik houd het kort. Onze vragen over de jaarrekening zijn reeds door onze fractie in de commissies WFA en EBF gesteld. We gaan nog op een aantal zaken terugkomen bij de Zomernota en de Kaderbrief. Voorzitter. Verder reageer ik graag even in mijn eigen termijn, in het kader van efficiëntie, op de termijn van de heer Bertholet. De heer Bertholet had het over klimaatbegroting of klimaatverantwoording. Die ontbreekt in deze jaarrekening. Zojuist heb ik even opgezocht of dit in de jaarrekening van 2020 en 2021 terugkwam. Dat is niet het geval. Maar meneer Bertholet heeft in het verleden wel terecht ingebracht dat er een klimaatbegroting in de begroting moet zitten. Dat ondersteunen wij volledig. Ik hoop dat dit ook in de begroting van 2024 weer terugkomt. Volgens mij is dit nog niet in de jaarrekening geweest. Voorzitter.

Wat we nog graag even willen benadrukken bij de jaarrekening over 2022 is dat we enorm blij zijn dat we als gemeente zo veel mogelijk hulp aan inwoners in onze stad, ondernemers, verenigingen en andere maatschappelijke organisaties hebben gegeven in zware tijden van hoge energieprijzen en hoge

Pagina 15/110 inflatie. Juist in de afgelopen onzekere tijden is het belangrijk om de helpende hand uit te steken, in het belang van onze Heerlense samenleving. Voorzitter. Tot zover. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ik werd aangesproken over het feit dat de klimaatbegroting vorig jaar niet in de jaarrekening stond. Ik wil de heer Dragstra corrigeren. Op bladzijde 247 van de Jaarrekening 2021 staat die in volle glorie. De voorzitter Dank u wel. We zullen vast de wethouder hier nog over horen. Dan ga ik door naar de heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, dank u wel. Ik meen dat ik een week of twee geleden 's morgens in de vroegte een postbezorger aan de deur had staan die zich kwam beklagen vanwege het postpakket waarin de Jaarrekening 2022 zat. Die man wist mij tegen een uur of 7.30 te vertellen dat het bijna een gekkenhuis was en dat hij bij de halve gemeenteraad dit zware stuk moest bezorgen. Dat tot daaraan toe. Maar als je dan dat stuk in handen krijgt, je wilt het nog lezen en je hebt daar een week of twee voor, dan is dat natuurlijk redelijk kort. Te meer daar we in de afgelopen tijd een aantal heel lange en zware vergaderingen achter de rug hebben en dan tussendoor nog een Jaarrekening 2022 moeten doorkauwen. Ik heb die enveloppe wel opengemaakt, maar het stuk niet bekeken.

Te meer omdat voor mij de toon al was gezet met het persbericht waarin werd gesproken over een positief resultaat van 23,9 miljoen waar uiteindelijk nog geen 0,5 miljoen van overbleef. Als we dan op zo’n manier met elkaar omgaan en dat de stand van zaken is, dan heb ik eigenlijk al gegeten en gedronken. Het zal weinig uitmaken dat ik die stukken niet heb gelezen. Misschien zijn er meer raadsleden die hebben gezegd: geef dat portie maar aan Fikkie. Ik heb eigenlijk alleen de vraag hoe het zit - die vraag is eerder ook al gesteld - met die overschrijding van het krediet voor de nieuwe Nor van € 628.000. Dat staat waarschijnlijk in de stukken. Ik heb u eerlijk gezegd dat ik die uit protest integraal niet heb bekeken. Hoe kan dat en wanneer zijn we daarvan op de hoogte gesteld? Dit is natuurlijk raar. Wat betreft de smaakmaker van dit verhaal. 23,9 miljoen over en uiteindelijk was het maar 0,5 miljoen. Dat heeft mij ertoe genoopt om te zeggen: ik stem integraal tegen dit stuk. Als je mensen een worst wil voorhouden die in werkelijkheid een wassen neus is, dan ben je op die manier goed bezig. Daar werk ik niet aan mee. Ik zal hier dus tegen stemmen. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Schreurs. Mevrouw Schreurs, Partij Hoensbroeks Belang Voorzitter. Onze bijdrage is ook kort. De technische vragen zijn in de commissie behandeld.

Het ging voor ons met name ook over de bestemmingsreserve en de nog uit te voeren werkzaamheden. Wij dachten dat bij OO, gebiedsontwikkeling, Hoensbroek Centrum erin zou zitten. Dat was niet het geval, zoals de Jongerenpartij ook al aanhaalde. We hebben aangegeven dat wij dat echt missen. In de zomernota, in de kaderbrief kwam het ook niet terug. Dan kun je zeggen 'je kunt het bij de kaderbrief brengen', maar je kunt het net zo goed op dit punt brengen. De wethouder heeft een toezegging gedaan. In de notulen zagen we tot onze verbazing dat hij in september met een procesvoorstel komt. Dat vinden wij voor dit onderwerp echt te mager. Het is een onderwerp van het coalitieakkoord. We zijn de hele tijd aan het vragen: kom nu met een concrete aanpak om te komen tot visie met een concreet plan van aanpak. We willen echt dat dit in 2024 wordt gestart en dat we daarna ook tot uitvoering overgaan en niet alleen maar een procesvoorstel. Dus daar zouden we graag nog een reactie op willen hebben.

Pagina 16/110 De voorzitter Dank u wel. Dan geef ik het woord aan wethouder De Beer. Wethouder De Beer Voorzitter. De heer Bertholet van D66 verwijst naar de zes ... De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen OPH! Wethouder De Beer Ik heb het zelfs opgeschreven! De voorzitter Dat is tenminste eerlijk. Wethouder De Beer De OPH-fractie, middels woordvoerder de heer Bertholet, wees op de zes opgaven in de jaarrekening. Die zes opgaven in de jaarrekening zijn natuurlijk de verwijzing naar de zes opgaven die ook in de Begroting 2022 zijn genoemd. Inmiddels hebben we ze wat gecomprimeerd tot vier opgaven. Als het goed is vallen die zes wel weer in die vier. U kunt het zien als een soort reframing. Dus dat is de reden dat er in de kaderbrief weer andere opgaven worden genoemd dan in de jaarrekening. Ik kan me voorstellen dat dit enigszins verwarrend is. Maar als u echt kijkt naar de lading van die opgaven, dan herkent u ze daar wel allemaal in terug. U verwijst ook naar de beleidsindicatoren die u mist. Ik zou zeggen, als dat echt een wens is, dan moeten we het daar ook in het kader van de Begroting 2024 expliciet over hebben. Beleidsindicatoren, als het gaat echt op efect- en impactniveau, zijn natuurlijk ook maar 'betrekkelijk'. Dus dat is de reden dat wij hebben gezegd dat we met name inschieten op het niveau van de activiteiten en van wat het heeft gekost.

Maar als u zegt: het is toch van meerwaarde om meer te kijken naar die impactkant, dan moeten we met elkaar gaan zoeken wat goede en scherpe indicatoren zijn die echt iets zeggen over die beleidsinspanningen. Niet dat we bij wijze van spreken indicatoren benoemen en activiteiten doen, maar de link daartussen niet te vinden is. Misschien is het goed om dat ook in het kader van de werkgroep Financial Audit nog een keer met elkaar te bespreken, zo van hoe krijg je dat nou wat meer scherp. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) De wethouder is mij voor. Ik had dit ook willen zeggen. Is dit niet iets voor het overleg met de WFA? In het verleden hebben die beleidsindicatoren er wel altijd in gestaan, maar ik ben het met de wethouder eens dat het dan wel zinvoller geactualiseerd moet zijn. Wethouder De Beer Misschien moeten we iets scherper met elkaar zoeken wat relevant is. Die weerstandcapaciteit. Ik had u net een appje gestuurd, maar het is natuurlijk niet transparant om dat onderling op te lossen. De fout waar u de vinger op legde, heeft te maken met het feit dat bepaalde onderdelen in het jaarrekeningresultaat al zijn verwerkt, waaronder het resultaat van de post Onvoorzien. Dus als je die dan een op een gaat optellen, dan kom je tot dubbeling.

Ik heb dat net op de app gezet, maar ik kan me ook voorstellen dat het voor de transparantie goed is om dat gewoon nog op papier aan iedereen te verstrekken. Dan weet u dat de berekening wel degelijk klopt, maar dat het opstellen van de verschillende onderdelen in het boekwerk niet automatisch leidt tot het getal dat in de jaarrekening staat. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen

Pagina 17/110 Ten aanzien van de algemene reserve kan ik me er iets bij voorstellen, maar dan had daar ook een toelichting bij moeten staan. Nu is de tekst letterlijk van vorig jaar overgenomen. Alleen de getallen zijn veranderd. Maar goed, ik denk dat het het beste is om dit even op papier te zetten. Ik blijf erbij, die onderuitputting is niet die € 505.000, maar dat is € 178.000. Wethouder De Beer Die onderuitputting uit onvoorzien? De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen Ja. Wethouder De Beer Die onderuitputting telt mee in het jaarrekeningresultaat. Het is ook nog een keer apart vermeld in de begroting. Daar zit eigenlijk die overlap in. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen Zet dit op papier, want dan is het duidelijk. Wethouder De Beer Waar u volgens mij terecht de vinger op legt, is de betrekkelijkheid van risico's en van risicosimulatie. Heel veel risico's kunnen we helemaal niet vangen in een risicosimulatie. Heel veel dingen die gebeuren, ontwikkelingen die ons overkomen, die we aan de voorkant niet goed kunnen inschatten. Dat is ook de reden waarom de raad vorig jaar heeft uitgesproken om ook naar scenarioanalyse te kijken. Daar hebben ze ook een raadsinformatiebrief over opgesteld richting uw raad om dat juist te gaan betrekken in het begrotingsproces. Maar u hebt helemaal gelijk als het gaat over de betrekkelijkheid van risico's en bewegingen.

Dat zien we ook terug in de verschillende saldi, of dat nu is in de kaderbrief, de jaarrekening, de raadsinformatiebrief over de meicirculaire of de zomernota. De saldi flipfloppen op en neer. In de richting van de begroting moeten we daar wat meer de vinger achter zien te krijgen. Dan de Jongerenpartij. Er is een aantal vragen gesteld. De collega's zullen die dadelijk inhoudelijk beantwoorden. Als het gaat om het arbeidsmarktbeleid, dan gaat het met name om de intensivering, ook via de lijn van de Bovengrondse Vakschool, waar we een aantal concrete aanknopingspunten zien om te versnellen als het gaat om de kansen op de arbeidsmarkt en een aantal grote werkgevers die daar veel vraag hebben. Het bedrag is daaraan gelabeld. We denken dat we daar in het komend jaar extra op kunnen investeren. Wat zeg overigens ook weer moet vertalen in een besparing aan de kant van de uitkeringen. Het is in die zin dus ook een investering, zou je kunnen zeggen. In de commissievergadering had u al de vinger gelegd op het kopje van Heerlen-Noord, maar u constateert aan de hand van de toelichting die daarbij hoort dat dit eigenlijk niet de goede noemer is. Als u zegt dat het beter is om dit te noemen 'vergroening Slakhorst' en de andere onderdelen die in de toelichting naar voren komen, dan snappen we beter wat daarmee wordt bedoeld. Ik kan dan met u meegaan.

We hebben hier de term Heerlen-Noord bedacht, maar wellicht was een andere term beter geweest. Het budget voor Willemskwartier en Hoensbroek Centrum. Het is belangrijk dat dit gaat over forse investeringen en ingrepen die we aan de hand van een plan richting uw raad willen brengen. Dus daar moet een concreet plan komen. Daar moet vervolgens een investeringskrediet voor worden uitgewerkt, een aanvraag aan u worden voorgelegd. Dat is de reden dat die er nu niet in zit, maar ik heb wel in de commissie aangegeven dat we wel in de Begroting 2024 - volgens mij was dat op uw aandringen - expliciet willen maken wat we aan procesbedragen nodig hebben om daar verder uitwerking aan te gaan geven. Dan de investering in de sportaccommodaties. Ik dacht dat ik die in de commissie had beantwoord. Dat zijn vervangingsinvesteringen. Het zijn dus geen investeringen in het kader van de ledverlichting en

Pagina 18/110 dergelijke. Daar is een apart budget voor. Dit zijn specifieke investeringen die worden gedaan in het kader van de vervanging. Voorzitter. Dat waren mijn vragen. De voorzitter Dank u wel. Wethouder Clemens. Wethouder Clemens Ik heb nog drie heel korte puntjes. De Jongerenpartij vroeg naar de inhoud van het bedrag van € 91.000 voor onderwijs naar het centrum. Daarvoor geldt dat dit natuurlijk niet de bedragen zijn waarmee we aankopen gaan doen of daadwerkelijk fysieke dingen gaan realiseren, maar dit is de projectleiding die ook volgend jaar nodig zal zijn om de samenwerking tussen de Hogeschool en de gemeente te begeleiden. U vroeg ook naar de stadsmarketing. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Misschien hebt u mijn vraag niet goed begrepen. U geeft aan dat de aanbestedingsprocedures langer duren. Ik heb natuurlijk wel begrepen dat die € 91.000 ook is om de aanbestedingsprocedures vorm te geven. Als u aangeeft dat dit verschuift, dan vraag ik mij af waarom die verschuiven. Is men daar later mee begonnen? Zijn de mensen die daarmee bezig zijn pas later in dat traject begonnen? Dat probeer ik even te duiden. Ik heb het niet zo zeer over de kosten van het verwerven van het vastgoed dat daarmee te maken heeft, want dat hangt er volgens mij niet helemaal mee samen. Ik probeer even helder te krijgen hoe het kan dat dit verschuift.

Wethouder Clemens Als u mij misschien kunt vertellen waar aanbestedingsprocedures worden genoemd, dan ga ik daar nog heel even naar kijken. Dan kom ik daar zo even op terug. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Op pagina 341. Wethouder Clemens Pagina 341. Dan kom ik daar zo even op terug. U vroeg ook naar de evaluatie van stadsmarketing. In de afgelopen dagen hebben wij u met een raadsinformatiebrief geïnformeerd over het begin van het proces dat wij daartoe hebben ingezet. Ik stel voor dat op het moment dat we daadwerkelijk aan de slag gaan, we een moment afspreken om te evalueren. Ik denk dat een jaar vanaf dat moment heel logisch zou zijn. Maar daar gaan we dan een concreet moment voor noemen. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik probeer de vergadering goed te volgen. Ik hoor de wethouder net een raadsinformatiebrief stadsmarketing noemen. Kan het zijn dat we die heel kort voor het begin van deze vergadering per mail hebben ontvangen? Zou dat kunnen? Wethouder Clemens Ik kijk even naar de griffier of die dat toevallig weet. Dat is niet zo? Dan gaat die heel binnenkort eraan komen in het geval die er nog niet is. Die is gisteren in het college geaccordeerd, dus die zou binnen afzienbare tijd bij u moeten zijn. Ik denk dat dit ook het antwoord is op een aantal inhoudelijke vragen die u daarbij heeft. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie)

Pagina 19/110 Ik heb het inderdaad net wel snel doorgelezen. Net voor 17.00 uur kwam die binnen. Die voldeed niet helemaal aan mijn verwachtingen. Daar werd met name gerefereerd aan hoe vermarkten we de stad naar onze eigen mensen en hoe betrekken we die erbij. Maar ik heb dat hele element van hoe krijgen we in Heerlen voetjes over de vloer daar niet in terug gezien. Daar zou ik graag wat meer duidelijkheid over willen. Wethouder Clemens Voorzitter. Ik denk dat dit proces zeker aan uw wens tegemoet gaat komen. Niet in de laatste plaats omdat het gaat over de kracht die de stad al heeft. Onze ligging in het hart van Europa met verbindingen naar België en Duitsland en verder is een deel van de kracht van onze stad. Met andere woorden, dat gaat een heel belangrijk onderdeel daarin worden. Als dat niet in de raadsinformatiebrief staat, en dat staat het niet, dan zeg ik dat bij deze toe. De heer Leers verwees nog naar de nieuwe Nor. Wat u daar ziet is de eindafrekening van het project, want dat hebben we in het afgelopen jaar natuurlijk gedaan. We hebben u al eerder via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over kostenstijgingen bij diverse projecten. Dit is eigenlijk de verwerking daarvan in de jaarrekening. De voorzitter Dank u wel. Dan ligt er nog een vraag van de heer Janssen over personeel. Dat budget is inderdaad onder andere voor uitbreiding van personeel.

Daar zit zeker die hele vth-keten in, vergunningen, toezicht, handhaving. We hebben natuurlijk ook met z'n allen in deze raad gezegd dat daar versterking nodig is. Als je dan gaat rekenen per fte, dan heb je het gauw over 10-14 fte die voor een organisatie nodig zijn. Dus daar zit die. Is er behoefte aan een tweede termijn? Die is er niet. Is er behoefte aan stemming? Wethouder Clemens Zal ik nog even het antwoord geven? De voorzitter Ja. Er komt nog een antwoord over pagina 442 van de jaarrekening. Wethouder Clemens Ik had hem er niet zo snel bij, maar de ambtelijke ondersteuning gelukkig wel. Het gaat over het feit dat de aanbesteding voor de begeleiding en het advies waar ik net aan refereerde langer heeft geduurd dan we aanvankelijk hadden gepland. Dat betekent dat de inzet natuurlijk ook later is begonnen. Dat betekent dat we een deel van het budget moeten overhevelen naar komend jaar. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) En dan was de meer relevante vraag: welke vertraging levert dat op voor het gehele proces? Wethouder Clemens Geen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Mooi. De voorzitter Meneer Bosch, wilde u wat aangeven? Ik zag uw hand omhoog. De heer Bosch, PVV