Conceptnotulen gemeenteraadsvergadering 24 april 2024

Pagina 40 van 57

een start-up die stagiaires goed kan gebruiken. Ik denk dat die heel goede argumenten moet hebben om anderszins jongeren aan te trekken. Maar voor de rest zou ik zeggen: niet. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Meneer Janssen, u zegt: daar waar mogelijk en doelmatig. Die opstartende bedrijven die echt elk dubbeltje moeten omdraaien, kunnen zich dat inderdaad niet permiteren, zoals de heer Pauwels zegt. Dat geeft u eigenlijk ook zelf aan. Maar daar waar bedrijven dat kunnen in de huidige arbeidsmarkt, zou je als bedrijf toch wel heel erg kortzichtig zijn als je goede arbeidskrachten en stagiaires geen fatsoenlijke stagevergoeding geeft? Juist omdat je natuurlijk probeert om die mensen aan je bedrijf te binden in deze krappe arbeidsmarkt. Wij denken dat het eigenlijk al iets vanzelfsprekends is op het moment dat die situatie zich voordoet. Bent u het met ons eens dat we dan wel een beetje ver aan het zoeken zijn om hier via een amendement vorm aan te geven? Eigenlijk lijkt het ons een beetje overbodig. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Ik hoor wat de heer De Groot zegt, maar ik moet hem helaas teleurstellen. Ik heb afgelopen week met veel mensen gesproken. Ik heb nog te veel praktijkvoorbeelden gezien.

Er zijn gewoon ontzettend veel studenten die wekenlang, maandenlang, volle bak stage lopen, daar hun bijbaantje voor aan de kant zetten en met hun eigen scooter of fiets buiten de vervoerstijden van een ov-kaart om naar zo'n stage gaan. En aan het einde van de rit na vijf of zes maanden met een beetje geluk met een voldoende en een cadeaubon van € 20 de deur uitlopen. Uiteindelijk hebben zij als bijna volwaardig medewerker meegedraaid. Dat is de praktijk. Ik vind dat wij moeten uitstralen dat dit niet de bedoeling is als je partner van de gemeente Heerlen bent. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Ik heb een vraag aan de heer Janssen. Vindt u het geen investering voor een jongere in zijn toekomst? Is het dan zo belangrijk dat hij daar een bepaald bedrag voor krijgt? Investeert hij niet in zijn eigen toekomst? Is het niet ook voor die stagiair een winsituatie dat hij een bepaalde tijd met een bedrijf kan meelopen? Dan is het toch niet de taak van ons als overheid om te zeggen: wij moeten stimuleren dat die bedrijven die stagiaire betalen? De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Dat is het mooie aan politiek. Je kunt het ook met elkaar oneens zijn. Ik ben het niet met u eens. Ik denk dat het belangrijk is dat er ook een soort wederkerigheid in zit.

Als er een financiële tegemoetkoming, een stagevergoeding, tegenover staat die ook een beetje tegemoetkomt aan de kosten die heel veel studenten maken om hun stage op een goede manier te doen, dan sluit het een het ander niet uit. Ik vind dat je als werkgever dan het juiste moet doen. We hebben het hier niet over forse salarissen. Wij hebben het hier niet over gekke vragen. We hebben het echt over een heel redelijk bedrag. Ik denk dat we daar gewoon voor moeten gaan staan als gemeente. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Bent u het dan niet eens met de heer De Groot dat we dit helemaal niet nodig hebben in de huidige markt? Als ik een stagiaire aan mij wil binden, dan zal ik hem automatisch moeten betalen, want anders gaat hij ergens anders stage lopen. De heer Nefjodov, GroenLinks (interruptie)

Pagina 41 van 57

Ik kom even terug op wat de heer Jacobs zo even zei. Het is wel degelijk de taak van de overheid om toe te zien op fatsoenlijke arbeidsomstandigheden. Artikel 19 van de Grondwet - ik weet niet hoe nauw de FVD die neemt - beoogt burgers te beschermen in hun belang om door vrij gekozen menswaardige arbeid in de kosten van het levensonderhoud te voorzien. Volgens mij valt stagearbeid ook onder arbeid. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Ik reageer er één keer op. Beseft de heer Nefjodov dat het artikel dat hij nu net voorleest uit de Grondwet helemaal niet op deze situatie is geschreven? De heer Nefjodov, GroenLinks Licht eens toe. De voorzitter Nee, mensen, sorry. Hier gebeurt hetzelfde als bij de afvalstoffenverordening. Hier zitten we straks een uur over het amendement te praten, terwijl in de commissie tot twee keer toe fantastisch is gedebatteerd over dit onderwerp. Ik maak de eerste termijn af. Mevrouw Stöcker, gaat uw gang. Mevrouw Stöcker-Bus, SP Dank u wel, voorzitter. Ik wil starten met het uitspreken van dank en complimenten voor de procesgang en het voorstel dat daardoor tweemaal besproken kon worden. Dat is ook al eerder gezegd. Ik maak graag gebruik van deze gelegenheid om nogmaals een oproep aan het college te doen voor het brede onderzoek naar hoe de zorg ook zou kunnen worden ingekocht zonder aanbesteding, zoals ook eerder genoemd.

Dat is bij Vista gebeurd bij de inkoop van volwassenonderwijs. Daarnaast zou ik nog graag een bevestiging willen ontvangen dat er niet pas over vier jaar een evaluatie plaatsvindt, maar dat er na twee jaar een tussentijdse evaluatie wordt georganiseerd. De voorzitter Die heb ik toegezegd, dus die staat. Mevrouw Stöcker-Bus, SP Dank u wel. Last but not least, Ook nog even over die vergoeding voor stagiaires. De SP steunt dat amendement hieromtrent. Daarbij willen wij benadrukken dat dit zeker ook geldt voor mbo studenten, waarvan nu ook blijkt dat zij in veel mindere mate een vergoeding ontvangen. Die groep draait juist vaak volwaardig mee tijdens een stage. Het is zonder meer fair om daar een vergoeding tegenover te stellen. Mijn fractie wil erop wijzen om te kijken of de koppeling zoals deze eerder is gemaakt met die €14 ook voor stages zou kunnen gelden. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Voorzitter, dank u. Ik zal het kort houden. Ik twijfel een beetje over dit amendement. Ik heb eigenlijk een concrete, misschien is het een hypothetische, vraag aan de heer Janssen. Stel ik heb twee werkgevers. De ene werkgever zorgt ervoor dat de stagiair goede begeleiding krijgt. Iemand wordt van de werkplek af gehaald en begeleidt die stagiair op en top, zodat die na die

Pagina 42 van 57

tijd ook wat heeft gehad aan zijn stage. U zult begrijpen dat het geld kost als ik als ondernemer iemand van zijn werkplek afhaal om de stagiair te begeleiden. Diegene is dan niet meer zo productief. Dat is de eerste ondernemer. Dan heb ik de tweede ondernemer. Die denkt: "Die stagiair moet gewoon werken. Die moet productief zijn. Die hoeft verder weinig begeleid te worden." Maar die krijgt wel, zoals u in dat amendement stelt, gewoon netjes betaald volgens dit bedrag. Nu krijgen we hier bij de gemeente een aanbesteding. Naar welke van de twee ondernemers zou uw voorkeur uitgaan? Is dat degene die betaalt of is dat degene die de stagiair gewoon heel goed begeleidt waardoor die eigenlijk al een voorsprong heeft als hij de arbeidsmarkt op gaat? De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Vooropgesteld is een stage natuurlijk bedoeld om een leerproces door te gaan. Maar het een hoeft het ander niet uit te sluiten. Ik denk dat praktijkervaring soms best belangrijk kan zijn als iemand met het normale werkproces meegaat. Ik zou die niet zo tegenover elkaar willen stellen. Ik vind het wel belangrijk dat jongeren er iets van leren, maar dat sluit niet uit dat je er alsnog een vergoeding tegenover kan zetten. Uiteindelijk vind ik dat gewoon heel erg passend. U kunt dat met mij oneens zijn. Dat vind ik helemaal prima.

Maar ik denk dat het voor Heerlense begrippen past als wij daar op een andere manier mee omgaan. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Dat was in principe niet mijn vraag. Ik heb gewoon een hypothetische concrete vraag. In dit geval de stagiair die minder of niet wordt begeleid en betaald krijgt of de stagiair die perfect begeleid wordt? Als die twee ondernemingen dadelijk een aanbesteding moeten doen bij de gemeente Heerlen, naar welke onderneming zou de voorkeur van de gemeente dan uitgaan? De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Volgens mij moet je als stagebedrijf geaccrediteerd zijn en dien je aan bepaalde voorwaarden te voldoen. Ik ga er even gemakshalve van uit dat als jij een stageplek bent en wilt zijn, je je ook aan de spelregels houdt. Dat betekent ook dat je niet alleen maar mensen de werkvloer optrapt en denkt dat je er goedkoop van af kunt zijn, want dat is niet helemaal de zin van een stage. Iedere ondernemer die denkt dat dit een manier is om stages aan te bieden, hoort sowieso al geen leverancier van de gemeente Heerlen te zijn wat mij betreft. Ik hoop dat de heer Jacobs dat ook met mij eens kan zijn. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik in de eerste termijn naar de heer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. D66 wil complimenten aan het college geven voor het opgestelde inkoopbeleid en vooral voor het proces ernaartoe.

Het stuk is eerst sonderend in de commissie behandeld. Dat is iets wat wij graag vaker zouden willen zien. Het grootste deel van de suggesties uit de commissie zijn doorgevoerd in het nieuwe stuk. Dat heeft uiteindelijk voor een kwalitatief beter beleidsstuk gezorgd. Dat is het stuk dat nu voorligt. Dan het aangepaste amendement van de Jongerenpartij. D66 vindt dit een sympathiek amendement. Wij zijn natuurlijk voor een eerlijke beloning van stagiaires voor het werk dat zij bij stagebedrijven verrichten, zoals wij dat bijvoorbeeld ook bij het minimumloon van € 14 doen. Dat verdienen stagiaires die indirect via ingehuurde bedrijven voor onze gemeente werken ook wat ons betreft. Wel hebben we een vraag aan de wethouder. Lopen wij met het aanscherpen van deze stagevergoeding voor stagiaires niet het risico dat deze bedrijven in minder

Pagina 43 van 57

stageplekken gaan voorzien? Op veel plaatsen is natuurlijk een tekort aan stageplekken. Deze motie is behoorlijk generiek voor stagiaires uit alle sectoren. We zien dit als een risico. Wij zouden graag van het college horen hoe zij dit risico inschatten. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Dan zal ik een deel van de beantwoording zelf doen. De heer Nefjodov, heeft u nog een interruptie? De heer Nefjodov, GroenLinks Nee, ik heb gewoon een bijdrage als dat kan. De voorzitter Meneer Damen dan ook? Een interruptie of een termijn? De heer Damen, Fractie Damen Voorzitter. Ik heb geen interruptie, maar ik heb een kort statement. Ik heb geen stemverklaring. De voorzitter Geen stemverklaring? De heer Damen, Fractie Damen Nee. In de praktijk zie ik dat er een aantal onderwijsinstellingen zijn die bij monde van de leerlingen die ergens een plek krijgen in het bedrijfsleven daar ook een vergoeding voor krijgen. Als je de ongelijkheid neemt ... Ik noem bijvoorbeeld de praktijkschool, Vista College. Die leveren stagiaires af. Die stagiaires krijgen daar een vergoeding voor. Ik denk dat je daar het gelijkheidsbeginsel voor moet doortrekken, ook naar bedrijven die verbonden zijn aan de gemeente en die daar ook een stukje rechtmatigheid in zouden moeten meenemen. Vandaar dat ik voorstander ben van het amendement. De voorzitter Dank u wel. De heer Nefjodov.

De heer Nefjodov, GroenLinks Ik ben het eens met het raadsvoorstel. Voor wat betreft het amendement geldt dat dit een fantastische insteek heeft. Waarvoor complimenten aan de Jongerenpartij. Stagiaires dragen in het leeuwendeel van de gevallen ook bij aan de arbeidsproductiviteit van een bedrijf. Dat mag ook beloond worden. Echter, GroenLinks vond € 150 ook wat te laag en niet helemaal meer van deze tijd. Wij waren van origine van plan om een subamendement in te dienen om te pleiten voor die verdubbeling naar € 300. Maar des te meer verblijdt het ons dan ook dat de JPH dit op eigen initiatief heeft aangepast. Ik hoor dan ook graag hoe het college zich verhoudt tot specifiek die verhoging naar € 300 en of het college - deze vraag houd ik bewust open - bereid is om eventueel toekomstige inflatiecorrecties mee te nemen in dit beleid. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Dan laat ik één vraag even beantwoorden door de wethouder Zorg en zal ik de andere vragen daarna beantwoorden. Wethouder Vrusch.

Pagina 44 van 57

Wethouder Vrusch Ik heb inmiddels een paar maanden geleden de toezegging aan de raad gedaan om in de uitgebreidste zin van het woord te kijken hoe wij aanbestedingen in de zorg kunnen voorkomen. Dat neem ik nog steeds zeer ter harte. Daar ben ik onvermoeibaar mee bezig. Laatst hebben we een sessie gehad die we heel breed hebben ingestoken, van professors, tot FNV, tot VNG. Iedereen kijkt mee hoe het anders kan en wat er allemaal mogelijk is. Dat zijn we nog allemaal op een rijtje aan het zetten. Zodra ik dat duidelijk heb en we keuzes hebben welke kant het kan opgaan, kom ik bij u terug. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik naar de andere dingen. Er zijn niet zoveel vragen en opmerkingen rondom het amendement. Overigens dank voor de steun voor het inkoopbeleid. Ik ben het helemaal met u eens dat wij dit op een heel mooie manier hebben gedaan met dat eerst sonderen. Ik roep mijn collega's en mijzelf op om dit vaker te doen, want het was een goede methode. Het heeft tot veel draagvlak geleid. Ik heb in de commissie al toegezegd dat een evaluatie na twee jaar geen probleem is. Dan het amendement over de stages. Als gemeente hebben wij heel bewust in onze lokale afspraken over aanvullende arbeidsvoorwaarden een hoger bedrag genomen, een gelijkstelling geregeld voor hbo en mbo en afspraken gemaakt over dat we dit in de voorwaarden zetten. Dat creëert heel veel duidelijkheid.

Ik hoor de heer Nefjodov over indexering. Net zoals alles wordt geïndexeerd, moet je dit ook eens in de zoveel tijd indexeren. Over 10 jaar is € 300 waarschijnlijk helemaal niets. Daar ontkomen wij niet aan. Ik hoop niet dat het met een inflatie gaat zoals het op dit moment met alles gaat, want dan wordt het wel erg onbetaalbaar. Maar ik vind het een heel normaal iets dat als je de salarissen van ambtelijk personeel jaarlijks indexeert, of aan de hand van de cao afspraken indexeert, je ook kijkt naar wat we met de vergoedingen doen. Want stagiaires hebben wat mij betreft recht op een passende vergoeding. Ze zitten er niet voor niets. Sterker nog, ze doen soms zelfs de mooiste dingen. Zij vervangen gewoon mensen in hun werk waarvan je je mag afvragen of dat de bedoeling is. Maar het gebeurt wel. Je kunt alleen maar trots en tevreden zijn dat je stagiaires een plek kunt aanbieden. Dat is eigenlijk de oproep die ik bij deze met het amendement van de heer Janssen wil doen aan iedereen die werkgever is. Niet iedere werkgever is in de gelegenheid om een stagiair aan te nemen. Stagiaires vragen ook om begeleiding. Als je dat niet kan leveren, moet je het vooral niet doen. Maar de werkgevers die het kunnen en een goede werkgever willen zijn in deze krappe arbeidsmarkt, zouden gek zijn als zij de mbo's, hbo's en praktijkleerlingen die zij werk laten doen daar niet voor belonen.

Als je ze nu niet beloont, hoe wil je ze op termijn dan binnenhouden? Dat is de reden waarom ik heel positief sta ten opzichte van zoals het geformuleerd staat: het verzoek aan de externen om dit te doen. Afdwingen is een heel andere. Dat is echt heel erg ingewikkeld. Dan kom ik ook in de situatie die de heer Jacobs schetst. Wie gaan we wanneer de voorkeur geven? U had het nog niet eens over of de prijs verschillend was bij deze twee en of de voorwaarden van de aanbesteding verschillend waren. Dat maakt het natuurlijk razend interessant, want een aanbesteding is wel een ingewikkeld iets. Dat doen we alleen maar als we niet onderhands even iets kunnen doen. Ik heb het dan echt over opdrachten waar we groots inkopen of aanbesteden. Bedrijven moeten dan aan heel veel voorwaarden voldoen. Dan toetsen wij met name ook op zaken als solvabiliteit, kwaliteit, wat lever je voor het product, onder welke condities et cetera. Stel dat ze helemaal gelijk zouden zijn, dan is het natuurlijk een pluspunt. Als er verder niets meer te vergelijken is, dan is het een absoluut pluspunt dat je die stagiaires een vergoeding betaalt. Zo leg ik het uit. Dan laat ik het aan de raad om er zo over te stemmen. Zo moet hij volgens mij ook worden gelezen.

Pagina 45 van 57

Nogmaals, ik doe in het openbaar de oproep aan werkgevers: ga dit doen. Het is gewoon toekomstig personeelsbeleid. Nog iemand voor een tweede termijn? De heer Jacobs. Tweede termijn De heer Jacobs, Forum voor Democratie Voorzitter. Uw verhaal is heel duidelijk. U zegt: een werkgever zou wel dom zijn als hij op dit moment zijn stagiaire niet betaalt. Dan vraag ik mij af wat dit amendement dan toevoegt. De voorzitter Dat moet u aan de heer Janssen vragen. Het is zijn amendement. Het zou raar zijn als ik zou zeggen: meneer Janssen heeft dit bedoeld. Meneer Janssen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Volgens mij heb ik dat net al in het kort uitgelegd. De praktijk is anders. Misschien hebben sommige ondernemers net dit amendement nodig om tot het inzicht te komen dat het handig is om die stagevergoeding te betalen om het juiste jonge talent aan zich te binden. De praktijk is dat dit niet overal gebeurt. Als dat zo zou zijn, dan had ik dit amendement voor onze jongeren niet ingediend. Het is wel nodig. Het ligt nu voor. Ik weet dat u ook een groot hart voor jongeren heeft, meneer Jacobs. Ik ga er dus van uit dat u met ons meegaat. De voorzitter Dank u wel. Wenst iemand stemming over het amendement? Dat is niet het geval. Dan is hierbij het amendement aanvaard. Wenst iemand stemming over de geamendeerde Nota inkoopbeleid? Dat is ook niet het geval.

Dan is dat ook aanvaard. Ik heb een punt van orde. Iemand heeft mij verzocht om conform afspraken die wij hebben gemaakt even te schorsen. We hebben nog drie moties te gaan. Zegt u het maar. Het is uw orde van de dag. Of zullen we de drie moties erdoor jassen met enige snelheid? Door? Oké. 13. Benoeming leden Adviescommissie OmgevingsKwaliteit Hamerstuk. 14. Motie 'vreemd aan de orde van de dag' D66/VVD/GL/SP/PHB/PvdD/PvdA/CDA inzake 'starten met een G-debat' De voorzitter De heer Dragstra van D66, gaat uw gang. Eerste termijn De heer Dragstra, D66 Voorzitter, dank u wel. Dank u wel voor het noemen van de partijen, want dan hoef ik dat niet meer te doen. Mensen met een verstandelijke beperking een stem geven. Hun ervaringen, zorgen en ideeën laten delen, dat is de bedoeling van het G-debat. Ze gaan samen begeleid door een raadslid of commissielid met elkaar in debat over alledaagse zaken die invloed hebben op hun leven. Waar lopen ze tegenaan? Waar kunnen nog kansen worden gepakt?

Pagina 46 van 57

In Horst aan de Maas is het G-debat al vier keer met succes georganiseerd. De 31-jarige Jeroen Gommans uit Sevenum is de bedenker van het groot G-debat daar. Hij is voorzitter van het Gdebat en hij brengt samen met de burgemeester van Horst aan de Maas op een zeer goede manier stellingen aan de orde. Het is een aanrader om dit te bekijken. In onder andere Nederweert, Venlo en Sittard-Geleen heeft men dit ook gezien en hebben inmiddels G-debatten plaatsgevonden, eveneens naar grote tevredenheid. Wij zouden het ook graag in Heerlen willen zien gebeuren, dus vandaar deze motie. De voorzitter Helder. Is er nog iemand anders die hier kort op wil reageren? Nee? Dan vraag ik een reactie vanuit het college. Wethouder Vrusch. Wethouder Vrusch Ik wil namens het college de motie heel graag omarmen. Het is juist een heel mooie invulling van hoe we verder vorm kunnen geven aan ons inclusiebeleid en juist degenen in de maatschappij te betrekken en meer kennis te laten nemen met de democratie. Dus namens het college kunnen we dit omarmen. De voorzitter We omarmen dit. Hoeft er geen stemming? Het is unaniem akkoord. Dank u wel. 15. Motie 'vreemd aan de orde van de dag' VVD/D66/GL/SP/PHB/PvdD/PvdA/CDA inzake 'zienswijze warmtetransitie De voorzitter Ik kijk naar de heer Kockelkorn. Eerste termijn De heer Kockelkorn, VVD Dank u, voorzitter. Fijn dat u alle partijen hebt opgenoemd.

Het proces rondom de warmtetransitie waar het college dit jaar de versie 2.0 van heeft vastgesteld. We hebben in de vorige raadsvergadering wat vragen gesteld over hoe dat proces precies is verlopen. Dat heeft de wethouder ons ook heel duidelijk geschetst. Deze week is in de Kamer de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie vastgesteld, maar die wet is wel zwaar geamendeerd. Er zijn ook flink wat moties aangenomen. Er ontstond een mooie kruisbestuiving tussen de collega's Erkens en Beckerman in de Tweede Kamer. Ik heb een aantal van die moties en amendementen bijgevoegd. De strekking daarvan is eigenlijk dat het gaat over dat er een overgangstermijn van acht jaar moet komen, zodat mensen de kans krijgen om investeringen te doen om daadwerkelijk naar warmte over te stappen. Dus dat men nog acht jaar het recht behoudt om een gasaansluiting te houden. Daarom zie ik al een behoorlijke impact op de plannen die het college aan ons heeft gepresenteerd in de toelichting op de warmtetransitie. We hebben het eigenaarschap van 50% in gemeenschapshanden. De Mijnwater Holding is in handen van de provincie. Maar je hebt ook de Warmte Infra BV. Die is op dit moment voor 100% in handen van Enpuls. Geldt dat dan ook als een overheidsinstantie? Er komen instructies over de betaalbaarheid.

Ik hoorde de collega van de PvdA daarstraks bij de ja-ja-stickers wat katterig zeggen: sinds wanneer komt de VVD op voor de mensen met een

Pagina 47 van 57

kleine beurs? Meneer Verreck, daar hebben wij ook zorgen over. Wij komen op voor alle Nederlanders die vooruit willen. Het maatschappelijk middenveld, de Woonbond, de VNG en Nibud, vraagt om met speciaal oog voor de kwetsbare huishoudens met een loket te komen waar mensen met vragen terecht kunnen en om een fonds in te stellen. Vanuit de VVD was er een motie om mensen die een afbetalingsovereenkomst hebben bij energiebedrijven het mogelijk te maken om dit te gaan investeren in de nieuwe technologie om naar warmte te gaan. Zodra de regering deze wet verder heeft uitgewerkt en deze moties en amendementen heeft verwerkt, is dat genoeg reden om met een herijkte visie te komen van het warmtedocument, dus een warmtedocument 3.0. De vorige keer had ik wat vragen over het proces. Omdat ik de nieuwe Heintje Davids van de raad ben die elke 16 weken terugkomt, is het proces mij nu volledig duidelijk. Ik zou dus willen vragen om het dit keer als zienswijze aan de raad voor te leggen, zodat wij hier over dit majeure document en de belangrijke stappen voor onze stad voor de energietransitie in volledigheid kunnen debatteren. Tot zover. De voorzitter Dank u wel, meneer Davids. Ik zal in eerste instantie even het woord geven aan wethouder Gelderblom om hierop te reageren. Wethouder Gelderblom Dat is een duidelijke toelichting van ons nieuwe lid Heintje Kockelkorn.

Ik kan mij prima vinden in het laatste wat er werd gezegd. Waar het gaat over de motie in deze vorm kunnen wij die niet omarmen. De TVW II hebben wij als zodanig vastgesteld. In de beantwoording van de artikel 33a vragen hebben wij duidelijk geschetst hoe en waarom dat zo is gelopen. Maar we hebben ook gezegd dat wij die visie blijven herijken, ook vanwege het feit dat er nieuwe wetgeving aankomt. Daarbij moet worden opgemerkt dat de wetgeving die net werd besproken eigenlijk nog niet eens zo anders is. Er werd ook nog kort een vraag gesteld over Enpuls. Dat is ook een publieke warmtepartner. Maar het is wel zo dat er bijvoorbeeld een Wet collectieve warmte aan zit te komen. Die is onlangs voor advies voorgelegd aan de Raad van State. Dat zijn ingrijpende dingen. Dat is precies de reden dat je inderdaad herijkt. Ik wil wel toezeggen dat wij die herijkte TVW - dus dat wordt de volgende generatie TVW, TVW 3 - graag ter zienswijze voorleggen aan de raad en dus ook plenair bespreken. Daar komt bij dat hebben we ook al eerder aangegeven - dat de raad ook expliciet wordt meegenomen bij de wijkontwikkelingsplannen en de projectaanpakken. Dus daar waar het steeds meer de mensen zelf begint te raken, hebben wij dat gesprek op de juiste plek. Wij omarmen dus niet, maar dat is wel de toezegging die ik wil doen. Het is de vraag wat dit betekent voor de motie.

De voorzitter Zijn deze toezeggingen voldoende voor u om de motie al dan niet in te trekken? De heer Kockelkorn, VVD Ja, want wij vroegen in principe om het document terug ter zienswijze in de raad te brengen. Daarmee hebben wij dat effect bereikt. Dat is precies wat deze motie opriep. Het is mij nog niet volledig duidelijk waarom die niet omarmd kan worden, want volgens mij was dat precies de oproep. Ik hoor u dat bevestigen. In die zin is de toezegging wel het belangrijkste en het effect is bereikt.

Pagina 48 van 57

De voorzitter Dank u wel. Dan halen we deze van de agenda. 16. 'Motie 'vreemd aan de orde van DSM/Firmenich, terug naar onze wortels! De voorzitter Mevrouw Santegoeds, gaat uw gang.

de

dag'

CDA/PvdA

inzake

'ereschuld

Eerste termijn Mevrouw Santegoeds, CDA Dank u wel, voorzitter. Naar aanleiding van het krantenartikel van 4 april "DSM-kunst voor Heerlen, is dat wel genoeg", heeft de heer Verreck van de PvdA het geagendeerd in de commissie van 10 april. We hebben de wethouder ook een aantal vragen gesteld. Daar hebben we ook antwoord op gekregen. Maar we willen daar wat verder mee gaan. Enkele punten daarvan zijn dat de door DSM Firmenich aan Heerlen geschonken kunstcollectie van ruim 500 werken jaarlijks € 65.000 aan beheer en onderhoud kost. Dit komt voor de helft voor rekening van Schunck. We hebben aangegeven dat ter gelegenheid van het vijftigjarig jubileum van DSM in 1952 toen ƒ45.000 werd geschonken door de Vereniging Limburgse gemeenten voor aankoop van Limburgse kunst. Het was eigenlijk een sigaar uit eigen doos. Het voormalige DSM-hoofdkantoor aan de Overloon in Heerlen is niet geschonken of voor een symbolisch bedrag van de hand gedaan, maar is voor 4,5 miljoen euro verkocht aan Wonen Limburg. De wortels van DSM liggen in Heerlen en andere voormalige Mijnstreekgemeenten en de rijkdom van DSM is te danken aan hardwerkende mijnwerkers. Zij hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan het gebouw en de opbouw van de Nederlandse economie. Dat ging vaak ten koste van hun gezondheid.

Ik werd nog getipt door ons raadslid de heer Van Zutphen dat we moesten kijken in het blad van 1977, oktober-december, het Land van Herle. Daarin heb ik kunnen lezen dat mede door het initiatief van de gemeente Heerlen en dankzij een gift van DSM mogelijk werd gemaakt om de Romeinse thermen van Heerlen te overdekken en tot een goede accommodatie te komen waar men de bezoekers kon ontvangen. Wij verzoeken het college dan ook om DSM Firmenich op hun verantwoordelijkheid en respect naar onze mijnwerkers en hun gezinnen te wijzen door hun ereschuld na te komen. DSM Firmenich te bewegen het voorbeeld van Philips te volgen die miljoenen in een educatief Philipsmuseum stak. DSM Firmenich te bewegen hun ereschuld in te lossen door een substantiële bijdrage te doen, met andere woorden miljoenen bij te dragen aan de wortels van Heerlen voor het realiseren van het Romeins museum, waardoor ook toekomstige generaties kunnen genieten van het nationale erfgoed met unieke verhalen die verbonden zijn aan deze plek en aan onze stad en regio. DSM Firmenich om het stichten van een fonds te verzoeken met een inleg van 40 miljoen dat als doel heeft om Mijnstreekbreed een herstelfonds op te richten dat publiek maatschappelijk wordt beheerd en zich richt op brede welvaart in de regio. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Als u het goedvindt, laat ik ook meteen het college even reageren.

Of wilt u eerst reageren? Dat mag ook. De heer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen

Pagina 49 van 57

Dan doe ik het even in één keer. Ik heb een vraag aan mevrouw Santegoeds. Als ik goed luister, dan zegt mevrouw Santegoeds: wij krijgen die kunstcollectie geschonken en daar zijn jaarlijks € 65.000 uitvoeringskosten aan verbonden. Ik heb de volgende vraag aan het CDA in relatie tot de discussie die wij net hebben gehad. Ik ga ervan uit dat het CDA weigert om die kunstcollectie te accepteren, omdat daar zomaar uitgaven van € 65.000 per jaar aan gekoppeld zijn. Daar zou ik graag een antwoord op willen hebben. Daarnaast geef ik meteen mijn reactie. An sich vind ik het een goede motie. Laat dat duidelijk zijn. Het is prima dat het CDA daar het initiatief toe neemt. Maar wij vinden hem eigenlijk nog niet sterk genoeg. Het college vragen om DSM te vragen om een bijdrage, daar kan DSM natuurlijk heel simpel op antwoorden: nee, dat doen wij niet. En dan zijn we klaar. Ik zou het veel liever nog wat scherper willen formuleren, in de zin van hoe denkt het college ... We kunnen het ons allemaal nog herinneren, destijds: we gaan ons sterk maken voor de ereschuld en wij gaan fors in gesprek met DSM. Wat wij gekregen hebben, is die kunstcollectie die ons ook nog eens een keer € 65.000 per jaar gaat kosten. That's it. Ze hebben hun hoofdkantoor kunnen verkopen voor meer dan 4 miljoen. Daar vinden wij ook wel wat van.

Maar wat staat daar dan verder nog tegenover? De vraag zou volgens ons in de motie moeten zijn: hoe denkt u ertoe te komen om een aanzienlijk bedrag los te krijgen? Of dat nu voor het Romeins museum is of in een fonds voor sociale diensten, dat maakt helemaal niet uit. Zo zou ik het liever willen formuleren. Ik hoop dat het CDA zich daar ook in kan vinden. De voorzitter Mevrouw Santegoeds, wilt u daarop reageren? Mevrouw Santegoeds, CDA Ik wil daar natuurlijk op reageren. Je kunt iemand niet dwingen om miljoenen te betalen. Die €65.000 wordt in feite opgesplitst in € 32.000. Wij proberen te kijken dat dit in feite naar DSM gaat, zodat zij daar ook nog wat aan mee gaan betalen. Als je kijkt naar de roots van Heerlen willen wij dit graag terugdoen voor het Romeins museum. Je kunt het niet dwingen, dus vandaar dat ik aan de wethouder vraag om daar zijn netwerken voor in te zetten. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Mevrouw Santegoeds, het zou mooi zijn als DSM zegt: daar willen wij inderdaad ook aan bijdragen. Maar stel dat zij dat niet doen. Dat is mijn vraag. Die kans is natuurlijk heel erg groot dat zij zeggen: je hebt die kunstcollectie gekregen en daar moet je het maar mee doen.

Wat is dan het standpunt van het CDA met betrekking tot de jaarlijkse kosten van € 65.000? Dat is € 10.000 meer dan de € 55.000 uitvoeringskosten die wij net hebben besproken in relatie tot de ja-ja-sticker. Wat is dan het standpunt van het CDA? Mevrouw Santegoeds, CDA Ik vind dat je het altijd moet proberen. Nooit geschoten, is nooit raak. Je moet zeggen: we gaan er gewoon voor. De voorzitter Dank u wel. Ik zag dat de heer Jacobs een bijdrage wil leveren. Mensen, wij houden het wel kort. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Ik weet niet of een stemverklaring een bijdrage is.

Pagina 50 van 57

De voorzitter Stemverklaringen doen we straks. Wie wil nog een bijdrage geven? Stemverklaringen doen we straks, want ik wil dan eerst het woord aan het college geven. De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter. Ik vraag mij af of het niet een rijkelijk laat moment is om aan DSM Firmenich te vragen om dit te doen, dat te doen, zus te doen en vanalles en nog wat. Het gebouw is verkocht. DSM heeft schilderijen overgedragen in bijzijn van het college. Iedereen was blij. Ik denk dat zij gewoon denken: de kous is af, dit was het dan. Het leek mij heel billig en voor de hand liggend om met zo'n vraag naar DSM te gaan. Maar als je dat had willen doen, dan had je dat op of kort na het moment moeten doen dat bekend werd dat zij gingen vertrekken. Je had dan moeten zeggen: beste DSM, begin op de begane grond een DSM-museum op jullie kosten en doe op de verdieping iets blijvends wat ons als Heerlen goed doet, bijvoorbeeld aan DSM gelieerde start-ups. Noem maar op. Waarom denkt u dat DSM op dit moment nog over zal gaan tot vergaande vorderingen nakomen van de gemeente Heerlen? Ik denk dat zij gewoon denken: wij zijn hier goed vanaf gekomen. Het is heel terecht om te vragen wat hier staat, maar dat moment is voorbij. De voorzitter Nog een reactie? Mevrouw Santegoeds. Mevrouw Santegoeds, CDA We hadden een extra raadsvergadering.

We hebben daar laten zien dat dit niet zomaar kan. Er is een periode overheen gegaan, mei 2023, dat het in feite helemaal over is gegaan naar Zwitserland. Nu worden die kunststukken geleverd. Er zijn onderhandelingen geweest die je moest afwachten. Die onderhandelingen zijn onlangs geweest. Ik weet van Schunck dat ze heel trots en blij zijn, ook vanuit onze gemeente, dat zij die mogen hebben. Nu zitten we nog een beetje in de onderhandelingsfase voor de afwerking daarvan. Je kunt zeggen dat we dit nu toch nog even oppakken. De voorzitter Dank u wel. De heer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Ik heb alleen een stemverklaring. De voorzitter De heer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. Ik heb een paar vragen aan het college en aan mevrouw Santegoeds. In welke mate acht u het realistisch dat DSM tegemoetkomt aan onder andere de gevraagde 40 miljoen of in ieder geval in de buurt zal komen van die 40 miljoen? Wat vinden mevrouw Santegoeds en het college van het beeld dat wij daarmee naar buiten toe uitstralen door met zo'n onrealistische eis te komen? Tot slot, wat is de toegevoegde waarde van de motie? In 2021 is eenzelfde soort motie over ereschuld aangenomen op basis waarvan het college gesprekken heeft gevoerd met DSM. Dit is de uitkomst. Is dit niet gewoon mosterd na de maaltijd?

Pagina 51 van 57

De voorzitter Mevrouw Santegoeds. Mevrouw Santegoeds, CDA Ik zie het niet als mosterd na de maaltijd. Ik wil toch eigenlijk nog wijzen op hoe het in het verleden is verlopen. Je ziet dat DSM destijds, ook in 1977, heeft aangegeven dat ze cultuur heel belangrijk vinden. Zij zijn dus ook voor het Romeins museum gegaan. We kunnen ook even de beantwoording van de wethouder afwachten over hoe hij daartegenover staat. De voorzitter Prima. De heer Nefjodov. De heer Nefjodov, GroenLinks DSM Firmenich heeft een ereschuld. Die dient zij af te lossen aan de stad aan wie zij haar succes te danken heeft. Het is dan ook een goede zaak dat we het mogelijke geld dat hieruit voortvloeit toe zullen laten komen aan zowel het centrum als de buurten, waarbij GroenLinks vooral tevreden is gestemd met de ambitie van het oprichten van een mijnschadefonds. Het mooie aan deze motie vind ik vooral de tweeschakel tussen het verleden en de toekomst. Dat is precies de balans die we nastreven. Waarbij we enerzijds de lijn van wethouder Gelderblom volgen, waarin we de daad bij het woord voegen aan het herstel van de gedupeerde mijnschadegeneraties en waarbij we anderzijds wethouder Clemens de geldelijke boost proberen te geven om een prachtig verhaal te presenteren aan de toekomst van onze stad. Uiteraard is het verre van zeker dat het hiervan zal komen.

Maar terugkijkend zal niet gezegd kunnen worden dat deze raad niet alles heeft gegeven en gedaan wat ze kon doen. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Butink. Mevrouw Butink, Jongerenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Een allereerste opmerking c.q. vraag richting het CDA in het licht van deze avond. Het ligt in de lijn der verwachting dat het verkrijgen van de kunstcollectie geld kost. In het kader van de gestarte bezuinigingsronde van het CDA bent u dan nu wellicht van plan om vriendelijk te bedanken voor deze kunstcollectie? Daar hebt u nog geen antwoord op gegeven. Dan ga ik over naar onze inhoudelijke bijdrage. Voorzitter. Uiteraard begrijpt de Jongerenpartij dat er een hoop emotie rondom het vertrek van DSM naar Maastricht is. Natuurlijk begrijpen wij, als kinderen en kleinkinderen van mijnwerkers, dat deze gemeenteraad spreekt over een in te lossen ereschuld. Op 10 april jongstleden hebben wij in de commissie Maatschapij en Welzijn hierover uitgebreid gesproken. De ereschuld is volgens de wethouder en DSM Firmenich afgelost door een prachtige, veelomvattende kunstcollectie van genoemde weer terug te geven aan de gemeente.

Hoewel het belangrijk is om de historische banden tussen bedrijven en gemeenschappen te erkennen, zeker in dit geval, moeten we wat ons betreft ook realistisch blijven over de verantwoordelijkheden van moderne bedrijven en de haalbaarheid van het afdwingen van financiële bijdragen voor specifieke lokale projecten, zijnde bijvoorbeeld een Romeins museum. Ook hebben wij aangegeven dat DSM meer kan doen. Denk aan samenwerkingen met onze onderwijsinstellingen die potentiële talenten voor DSM kunnen opleiden of met de regio als het gaat om huisvesting van DSM-medewerkers. Allereerst moeten we begrijpen dat DSM Firmenich als bedrijf evolueert en zich aanpast aan de veranderende economische omstandigheden en

Pagina 52 van 57

bedrijfsdoelstellingen. Ondanks dat het bedrijf historische banden heeft met de mijnindustrie in Heerlen, is het in onze ogen niet redelijk om het verleden te projecteren op het heden en te eisen dat het bedrijf een financiële ereschuld aflost. Bedrijven hebben een breed scala aan verantwoordelijkheden, waaronder het creëren van werkgelegenheid, het waarborgen van duurzaamheid en het stimuleren van economische groei. Het opleggen van verplichtingen die buiten het bereik van de verantwoordelijkheden vallen, kan leiden tot onredelijke lasten en verstoring van het zakelijke ecosysteem. Ten tweede moeten we erkennen dat het afdwingen van de financiële bijdrage van DSM Firmenich voor lokale projecten, zoals het Romeins museum of het Mijnstreekherstelfonds, wellicht juridisch en ethisch problematisch is. Bedrijven hebben het recht om hun middelen naar eigen goeddunken te besteden, zich naar eigen inzicht elders te vestigen en dat alles binnen de grenzen van de wet en hun contractuele verplichtingen te doen. Het opleggen van verplichtingen aan een specifiek bedrijf om bij te dragen aan specifieke lokale projecten kan in strijd zijn met deze rechten en een gevaarlijk precedent scheppen voor toekomstige interacties tussen bedrijven en de gemeente Heerlen.

De Jongerenpartij Heerlen vindt het dan ook van groot belang dat wij uitdragen een gemeente te zijn die een goed vestigingsklimaat heeft voor bedrijven van welke omvang dan ook. Het dreigen met afdwingen van financiële bijdragen doet in onze ogen hier afbreuk aan. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Vindt de Jongerenpartij dat DSM Firmenich hun ereschuld heeft ingelost? De heer Reijnders, SP (interruptie) Ik begreep dat u net voorstelde om de stemverklaringen te doen nadat we de wethouder hadden gehoord. Mij is niet bekend dat we eerste en tweede termijnen doen tijdens moties. De voorzitter We hebben geen tweede termijn. De heer Reijnders, SP (interruptie) Ik ben dus een beetje aan het zoeken naar wat we nu aan het doen zijn. Het lijkt wel een soort vrij debat over een raadsvoorstel, maar volgens mij zouden de vragen even worden beantwoord, waarna wij met een stemverklaring zouden komen. Het lijkt dat er nu twee stemverklaringen bij zijn gekomen. De voorzitter Dit zou ik nooit accepteren als stemverklaring, want daar is het veel te lang voor. Het heeft dus wel degelijk een inhoudelijke toon. Ik wilde als eerste naar de wethouder gaan, omdat u dan een deel van uw antwoorden zou krijgen. Ik maak het dus af, maar daarna ga ik heel snel naar de wethouder. Nog een antwoord van mevrouw Butink op de interruptie en dan gaan we naar de wethouder.

Mevrouw Butink, Jongerenpartij Heerlen Wij begrijpen het idee achter de ereschuld. De wethouder heeft hier zijn uiterste best voor gedaan om iets van die ereschuld in te lossen. Als dat voldoende is, dan is dat voldoende. In onze ogen is het een heel mooie geste. Dan kost zeker geld. Wij snappen dat daar een hele hoop emotie achter zit, maar wij hebben wel gevraagd om meer. Denk aan wat ik net heb gezegd: samenwerking met onze onderwijsinstellingen om potentiële talenten van DSM op te leiden, of als het gaat om de regio, de huisvesting van DSM-medewerkers. Dat zou wat ons betreft het

Pagina 53 van 57

inlossen van de ereschuld zijn. Maar niet een bedrag van 40 miljoen euro dat we aan willekeurige projecten gaan besteden. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dus dat is een beetje een ja-nee-antwoord? Mevrouw Butink, Jongerenpartij Heerlen Deels. De voorzitter Dank u wel. Het woord is aan wethouder Clemens. Gaat uw gang. Wethouder Clemens Voorzitter. Soms staan vergelijkbare emoties opeens door een speling van het lot heel dicht bij elkaar. Als partijen die op allerhande manieren met onze regio verbonden zijn en waar heel veel mensen heel veel gevoel bij hebben, zich op welke manier dan ook van ons afkeren, dan doet dat gewoon pijn. Daar zit emotie in. Wij willen het daar met elkaar over hebben en er iets van vinden. Het gevoel dat wij hadden bij de aankondiging van het vertrek van DSM, ik denk dat velen dat gevoel afgelopen week herkend hebben toen een andere onbegrijpelijke keuze werd gemaakt. Volgens mij is er niets mis mee om het hier nog een keer over te hebben om met elkaar uit te spreken dat wij het onbegrijpelijk vinden. En misschien ook wel om te zeggen dat je een stad die opkrabbelt, die zichzelf opnieuw uitvindt, die tegen de stroom in voor een betere toekomst knokt, zou moeten steunen en niet zou moeten verlaten. Ik denk dat dit een gevoel is dat een aantal dossiers in deze stad en regio met elkaar verbindt. Voorzitter.

Als het gaat over het vertrek van DSM, dan hebben we het over een bedrijf dat meer dan 120 jaar aan onze stad is verbonden. Waar we lief en leed mee hebben gedeeld. Waar we vreselijke dingen mee hebben meegemaakt en waar we ook hele hoge pieken mee hebben beleefd. Er is helemaal niets, geen afspraak die we zouden kunnen maken met DSM die tegen dat verleden en die betekenis zou kunnen opwegen. Dat is misschien ook een reactie op wat mevrouw Butink zegt. Het college heeft nooit ergens gezegd dat een ereschuld is ingelost. Ik heb dat wel ergens gelezen, maar ik heb dat niet gezegd. Dat heeft het college nooit ergens op die manier getaxeerd. Het is namelijk niet aan ons om dat soort afwegingen te maken. Het is wel aan ons om in opdracht van uw raad - de motie uit 2021 waaraan werd gerefereerd ligt er - in gesprek te gaan met niet alleen DSM, maar destijds ook met de gemeente Maastricht en de provincie Limburg over de vraag hoe wij deze onbegrijpelijke beslissing kunnen keren tot iets positiefs voor onze stad en regio. Laat ik dat heel kort samenvatten. Natuurlijk zijn wij daar voor het allerhoogst haalbare gegaan. Alleen het probleem is, als je zo'n afspraak wil maken, dan zijn er twee partijen.

Het zal u niet verbazen dat een wethouder met mijn politieke achtergrond het liefste zou willen dat wij bij het grootkapitaal dingen konden afdwingen, dat wij ze konden verplichten om dingen voor of met ons te doen. Dat is helaas niet zo. Dat betekent dat we tot een afspraak moeten komen waar wij het allebei over eens zijn. Niet waar wij allebei tevreden mee zijn, maar waar we het over eens zijn. Het enige waarover wij het eens zijn geworden, ziet u in de resultaten waarover wij u hebben geïnformeerd. Dat is de overdracht van de kunstcollectie. Daarbij zijn volgens mij twee afwegingen te maken. Een. Kun je dat afwegen tegen dat grote verleden dat wij als stad met het bedrijf delen? Nee. Is de kunstcollectie de moeite waard om in de regio te houden om ervoor te zorgen dat toekomstige generaties dat gezamenlijke verleden

Pagina 54 van 57

ook via de kunstcollectie kunnen beleven? Ja. Het is dus wel degelijk goed dat die collectie hier blijft. Daarmee zeg ik ook iets over de afweging die u hier terecht maakt als raad. Het is ook aan u als raad om vast te stellen of het daarmee voor u is afgedaan of dat wij nog een boodschap willen meegeven. Als de raad zou besluiten om deze motie aan te nemen, dan gaat het college vanzelfsprekend met die boodschap op pad. Het college is gegaan voor het hoogst haalbare, maar je weet maar nooit wat er gebeurt als de volksvertegenwoordiging van Heerlen zich achter een bepaalde boodschap schaart. Wij zijn dus zeker bereid om die boodschap over te brengen. Ik hoef denk ik niet toe te lichten dat het doel dat u schetst, waaronder het Romeins museum dat ook verbonden is met het verhaal van Heerlen en DSM, natuurlijk een ontzettend mooi passend doel is. Het gaat over het verhaal van de stad. We hebben daar een gezamenlijk verleden in. Ook hebben wij daar nog een serieuze opgave te gaan. Dat kunnen wij ook met elkaar vaststellen. Natuurlijk gaan wij daar deze boodschap overbrengen. Maar ik zou ook nog wel een keer in herinnering willen brengen dat we ook partners in onze regio hebben waar wij als gemeente heel serieus mee in gesprek zijn en die ook met ons willen doorbouwen. Ik noem bijvoorbeeld de provincie als het gaat over het Romeins museum.

Ik noem de provincie überhaupt als een partner waar wij in de afgelopen jaren veel mee hebben gebouwd. Wij hebben toen bij die motie gezegd: geef een duidelijke boodschap af aan Maastricht. Dat is volgens mij gebeurd. Ga met DSM in gesprek. Dat is gebeurd. We kunnen van alles vinden van het resultaat. Ga met de provincie in gesprek. Die gesprekken lopen nog volop. Daar heb ik een bijzonder gevoel bij. De voorzitter Dank u wel. Kortom, het is aan u. Nee, we gaan geen rondje meer doen. Hooguit een stemverklaring. Eerst de vraag of u wilt stemmen over deze motie. De heer Dragstra, D66 Voorzitter. Er zijn een paar vragen niet beantwoord. De voorzitter Mensen, kom op! Het gaat hier over een motie. Volgens mij heeft de wethouder aangegeven hoe hij ertegenaan kijkt. Het is aan u om te stemmen over deze motie. Klaar. Wilt u stemming? Ja. Wie wil een stemverklaring afgeven? Daar zie ik wat meer handen. Meneer De Groot, stemverklaring. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen De intentie van het CDA met deze motie onderschrijven wij. We hadden hem liever nog wat scherper gezien. De wethouder heeft eigenlijk al gezegd: als er een meerderheid voor is, dan ga ik ermee aan de slag, dan ga ik ermee op pad. Maar ik mag toch aannemen dat het CDA die motie ook zal gaan aanpassen, waarin in ieder geval heel concreet de jaarlijkse kosten van €65.000 worden meegenomen.

Dat heel concreet de wethouder daar ook mee richting DSM gaat. Dat mag ik toch verwachten van het CDA? Als dat zo is, dan zullen wij voor de motie stemmen. De voorzitter Een stemverklaring van de heer Reijnders. De heer Reijnders, SP

Pagina 55 van 57

Volgens de SP-fractie kan de ereschuld eigenlijk nooit worden ingelost. Dat kan alleen als zij zich langdurig zouden verbinden aan onze regio. Dat hebben zij niet gedaan. Dan is het volgens mij heel gepast wat wij terugvragen. Twee dingen daarover. Volgens mij kan de vraag niet groot genoeg zijn richting DSM. Ja, wij zijn wat laat. Wij zijn er een jaar mee bezig. Dat is misschien een les voor ons allemaal. Doe dat iets eerder als je nog midden in de onderhandeling zit. Dan het tweede punt dat ik wil maken. Het lijkt wel dat deze kunstcollectie is verengd tot €65.000, maar deze kunstcollectie heeft een onschatbare waarde. Ik ga het bedrag niet eens noemen. Ik zou daar dus ook niet te lichtzinnig over willen doen. Het lijkt wel alsof we het er alleen nog maar over hebben dat dit ons geld kost. Zo'n fantastische kunstcollectie verdient het om goed onderhouden te worden. Ja, daar zijn kosten aan verbonden, maar ik zou daar toch wel waardering voor willen uitspreken. Voorts steunen wij gewoon deze motie. Nogmaals, DSM mag nog best wat doen voor de regio die haar groot heeft laten worden en allerlei successen heeft laten boeken. De voorzitter Dank u wel. De heer Leers, stemverklaring. De heer Leers, Hart-Leers Onder het motto ‘nee heb je, ja kun je krijgen’, is het de kans altijd waard dat het college het gesprek aangaat met DSM. We hopen er het beste van. De voorzitter Dank u wel.

Ik kijk even rond. De heer Van den Berg voor een stemverklaring. De heer Van den Berg, VVD Voorzitter. De VVD is de mening toegedaan dat DSM allang geen Heerlens bedrijf meer is. Volgens ons kunnen we ze ook niet tot in lengte der dagen gebonden houden aan Heerlen. Door telkens het woord "ereschuld" in de mond te nemen en als het ware een zogenaamde morele verplichting op te roepen, doen we onze stad geen goed. Volgens mij is DSM tot niets meer verplicht. Laten we dus stoppen om DSM tegen de haren in te strijken. Laten we gewoon normaal met elkaar in gesprek blijven en het college niet opjagen met moties om ze op te dragen om te gaan bedelen. De VVD zal tegen deze motie stemmen. De voorzitter De heer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. Ons mijnverleden is nog altijd voelbaar en zichtbaar in onze stad. Dat is goed. Het is immers een belangrijk onderdeel van ons verleden. Ik had een hele opsomming, maar die zal ik u besparen. Dat de compensatie van de gezondheidsproblematieken te wensen overliet, is zeker waar. Gelukkig komt er eindelijk een instituut voor de afhandeling van de mijnschade, mede door grote inspanningen van staatssecretaris Vijlbrief en natuurlijk ook wethouder Gelderblom. Zoals gezegd, vinden wij het onrealistisch wat in de motie staat om aan DSM te vragen.

Zoals gezegd, is DSM een bedrijf dat veel aan de regio te danken heeft, maar ook veel welvaart heeft gebracht. Wij zouden willen oproepen om vooral vooruit te kijken, bijvoorbeeld naar het

Pagina 56 van 57

nationaal programma Heerlen-Noord. Blijven hangen in het verleden heeft wat ons betreft geen zin en brengt ons niet verder. Dit in acht nemende, gaan wij tegen deze motie stemmen. De voorzitter Dank u wel. De heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Dank u wel, voorzitter. Even kort. Het spijt me. Ik heb het gisteravond geprobeerd toen die motie binnenkwam, maar ik zie de ereschuld van DSM gewoon niet. Ik zie in de motie staan dat de rijkdom van DSM Firmenich te danken is aan de hardwerkende mijnwerkers uit de diverse mijnen in Heerlen en omstreken. Dat is allemaal wat kort door de bocht. Destijds zijn in 1969 de mijnen dichtgegaan, omdat we de kolen importeerden en omdat er gas kwam. Waardoor is DSM vervolgens rijk geworden? Ze hebben geïnnoveerd. Ze zijn altijd op zoek gegaan naar andere bronnen. In de motie lees ik dat DSM Firmenich nu 28.000 werknemers, een omzet van 11,4 miljard en een beurswaarde van ruim 40 miljard heeft. Laten we er dan vooral heel erg trots op zijn dat dit zo is. Dat is niet alleen door de mijnen gebeurd, maar dat komt doordat ze constant geïnnoveerd hebben. Ze zijn constant bezig geweest. Ze hebben stukken afgestoten. De voorzitter Is dit nog een stemverklaring? De heer Jacobs, Forum voor Democratie Ja, dit is een stemverklaring. De voorzitter Die zijn kort. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Voorzitter.

U zult begrijpen dat ik tegen deze motie stem. De voorzitter Ik had dat eigenlijk wel begrepen, maar ik dacht: wie weet, komt er ook een eind aan? Mevrouw Butink, volgens mij had u al een stemverklaring in uw betoog. Dat was wel zo duidelijk. Mevrouw Butink, Jongerenpartij Heerlen Achter dat betoog zat nog een vraag, maar die mocht ik helaas niet meer stellen. Maar goed, in onze ogen moeten wij ophouden over ereschuld en met het tegen de haren in strijken van DSM. Maar we moeten vooral wel blijven praten met elkaar en kijken wat we op de lange termijn voor elkaar kunnen blijven betekenen. Om het kort te houden, sluiten wij ons dan ook aan bij het standpunt van de VVD en D66. Wij stemmen ook tegen de motie. De voorzitter Dank u wel. Ik kijk even naar het CDA of zij de motie willen wijzigen. Dat is niet het geval. Dan breng ik de ongewijzigde motie in stemming. Wie is voor deze motie? Dat zijn de fracties van het CDA, de SP, Hart-Leers, Partij Hoensbroeks Belang, Fractie Damen, PvdA, GroenLinks en Partij voor de Dieren. Wie zijn tegen deze motie? Dat zijn de fracties van D66, VVD, Forum voor Democratie, PVV, Jongerenpartij en Ouderenpartij.

Pagina 57 van 57

21 voor en 13 tegen. Dan is de motie aanvaard. Sluiting De voorzitter Voordat u wegloopt en voordat ik de vergadering sluit, heel even kort een paar woorden. Wij gaan dat veel langer doen bij het afscheid. Dan gaan wij een monument in deze vergadering in het zonnetje zetten. Dat is mevrouw Karin Maubach, die haar laatste raadsvergadering meemaakt. (applaus) Dit luide applaus lijkt mij zeer gepast. Komt u even naar voren, want dan krijgt u ook nog een bos bloemen en een paar zoenen. (De voorzitter overhandigt een bos bloemen aan mevrouw Maubach) (applaus) Na een bijzonder begin en een bijzonder eind en een tussendoor dat heel veel leek op Op1, gaan we nu op naar de borrel. Dank u wel. De voorzitter sluit de vergadering om 21.00 uur. Aldus vastgesteld tijdens de openbare vergadering van de gemeenteraad van Heerlen van 29 mei 2024,

de griffier,

de voorzitter,

drs. T.W. Zwemmer

drs. R. Wever