Bijlage Gebiedsperspectief en Uitvoeringsprogramma Hoensbroek-Centrum

Ambtelijke en bestuurlijke werksessies In diverse ambtelijke en bestuurlijke werksessies en individuele gesprekken met specialisten van een aantal afdelingen zijn de bevindingen en scenario’s getoetst en aangescherpt op beleidsmatige aspecten en concrete operationele zaken. Zo is voorkomen dat aspecten in het Gebiedsperspectief en Uitvoeringsprogramma worden opgenomen die niet aansluiten bij beleid of andere gemeentelijke kaders. Bovendien hebben de werksessies enerzijds positief bijgedragen aan het draagvlak op ambtelijk en bestuurlijk niveau en anderzijds heeft de input bijgedragen aan de degelijkheid en zorgvuldigheid van het perspectief en programma. Het participatietraject heeft veel waardevolle informatie opgeleverd. Door in gesprek te gaan met zowel bewoners als een breed scala aan professionals, is inzicht gekregen in de wensen, ideeën maar ook zorgen van de betrokkenen. Al

36

Prijsuitreiking prijsvraag Broeklandcollege

Bijlage 2: De 7 thema’s van het Gebiedsperspectief Tijdens het uitvoerige participatieproces is veel informatie opgehaald die kan worden gebruikt om te komen tot een maatwerk Gebiedsperspectief dat zo goed als mogelijk aansluit bij de behoeften en wensen van de deelnemers. Deze informatie is beknopt beschreven onder het kopje “Participatie”. Tevens is per thema onder het kopje “Opgaven” beschreven tot welke opgave(n) dit leidt om de doelstelling te bereiken dat Hoensbroek-Centrum weer de Huiskamer van Hoensbroek wordt in 2034. Het Gebiedsperspectief is opgebouwd langs de volgende zeven thema’s: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Veiligheid en leefbaarheid Voorzieningen Wonen Cultuur en Evenementen Evenementen en activiteiten Mobiliteit Veiligheid en Leefbaarheid

De vereiste concrete maatregelen en interventies (functioneel en ruimtelijk) die nodig zijn om de doelstelling daadwerkelijk te realiseren zijn per thema uitgewerkt in het Uitvoeringsprogramma.

37

Veiligheid en Leefbaarheid Veiligheid is essentieel voor een leefbare gemeenschap. In Hoensbroek-Centrum zijn er zowel positieve ontwikkelingen als uitdagingen. Samenwerking tussen bewoners, ondernemers en de gemeente biedt kansen om de veiligheid te verbeteren en het centrum aantrekkelijker te maken. Participatie Tijdens het participatietraject is samen met de gemeenschap gekeken naar veiligheidskwesties, zoals de zorgen rondom plekken als het Postplein en Gebrookerplein. Door samen te werken, worden oplossingen gevonden voor een veiligere en prettiger leefomgeving. De volgende punten zijn uit het participatietraject gekomen: • Verhogen van toezicht en handhaving • Aanpakken van sociale problematiek • Sociale cohesie en leefbaarheid vergroten • Creëren van een betere mix van bewoners, met betrekking tot diversiteit in koopkracht en leeftijdsopbouw. Opgaven Uit de participatie zijn duidelijke opgaven naar voren gekomen die de basis vormen voor een veilig en leefbaar centrum. De opgaven zijn als volgt: • Vestiging centrum van Veiligheid, Leefbaarheid, Zorg en Recht • Continueren “Aanpak sociaal veilig” in Hoensbroek • Uitbreiding cameratoezichtgebied Hoensbroek-Centrum • Aanpak overlastgevende en criminele jongeren • Inzet jeugdboa’s en jongerenwerkers • Afschalen doelgroepen

Openbare ruimte

Voorzieningen

De kwaliteit van de openbare ruimte is belangrijk voor de beleving van het centrum waar mensen graag samenkomen en ontspannen. Momenteel ontbreekt het Hoensbroek-Centrum aan sfeer en aantrekkingskracht. Het verbeteren hiervan biedt kansen om het centrum levendig en toekomstbestendig te maken.

Hoensbroek-Centrum biedt een mix van voorzieningen, maar heeft de ambitie om uit te groeien tot een relevant centrum. Door bestaande kwaliteiten te versterken en nieuwe functies toe te voegen, kan het centrum in 2034 een bruisend hart zijn waar iedereen zich welkom voelt.

Participatie Tijdens het participatietraject is samen met de gemeenschap gewerkt aan een leefbare en duurzame openbare ruimte. Hieruit is gebleken dat de volgende waarde centraal staan: • Verbeteren van de veiligheid in de openbare ruimte • Verbeteren van de sfeer en gezelligheid • Vergroenen van het centrum • Creëren van ontmoetingsplekken • Bieden van ruimte voor evenementen, cultuur en kunst

In samenwerking met bewoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke partners zijn wensen en ideeën verzameld om het centrum aantrekkelijker en toekomstbestendig te maken. De focus ligt op een veilige, groene en sociale omgeving met ruimte voor cultuur, ontmoeting en recreatie.

Opgaven Uit het participatietraject kwamen veiligheid, groen & kunst en ontmoetingsplekken als belangrijkste thema’s naar voren. Deze vormen de basis voor de opgaven: Veiligheid & Leefbaarheid: • De basis op orde brengen: schoon, heel, veilig openbaar gebied • Vestiging centrum voor Veiligheid, Leefbaarheid, Zorg en Recht Groen & Kunst • Ontwikkelen van een inrichtingsplan voor het centrum, met aandacht voor groen • Plaatsen van meer kunst in de openbare ruimte Ontmoetingsplekken • Aanleggen van nieuwe ontmoetingsplekken in het centrum • Herinrichten van de Markt met meer groen en een duidelijke afbakening • Ontwikkelen van het Gebrookerplein als ontmoetingsplek en cultureel hart

38

Participatie • Men is tevreden over het aanbod van supermarkten • Winkelaanbod afstemmen op de behoefte van inwoners en dichter bij elkaar vestigen • Meer diversiteit in horeca • Versterking culturele voorzieningen • Toevoegen jeugd/jongeren- en gezinsvoorzieningen Opgaven Uit de participatie zijn duidelijke opgaven voortgekomen: versterking van voorzieningen, uitbreiding van winkelmogelijkheden, meer ruimte voor jeugd en inclusieve functies. Deze vormen de basis voor de opgaven voor HoensbroekCentrum. • Het slim clusteren van voorzieningen in compact gebied, bij voorkeur nabij de supermarkten • Een gevarieerd voorzieningenaanbod afgestemd op lokale behoeften • Jeugd-/jongerenvoorzieningen creëren, in samenwerking met diverse culturele en maatschappelijke organisaties • Realiseren van een Gemeenschapshuis/cultureel centrum met podium in het centrum

Wonen Hoensbroek-Centrum heeft de kans om een aantrekkelijke, diverse en inclusieve woonomgeving te worden. Met een mix van woningtypes en aandacht voor groen, bereikbaarheid en sociale cohesie kan het centrum een toekomstbestendige plek worden waar jong en oud zich thuis voelen. Participatie Samen met bewoners en corporaties is geïnventariseerd op welke wijze het woningaanbod in Hoensbroek-Centrum kan worden verbeterd. Dit heeft geleid tot de volgende inzichten: • Realiseren van meer woonmogelijkheden voor jongeren, jonge gezinnen en senioren • Vergroten van de diversiteit in het woningaanbod • Realiseren van meer aanbod in betaalbaar koopsegment • Behouden van voldoende aanbod in sociale huurwoningen • Reguleren van de huisvesting voor kwetsbare doelgroepen • Aanpakken van leegstand en verbeteren van onderhoud Opgaven De toekomst van wonen in Hoensbroek-Centrum vraagt om een slimme invulling van beschikbare ruimte. Door levensloopbestendige woningen, betaalbare gezinswoningen en jongerenhuisvesting te combineren en klimaat adaptief te bouwen met aandacht voor o.a. hittestress in de woning en de omgeving, ontstaat een levendig en dynamisch woongebied dat klaar is voor de toekomst.

De opbrengst van de participatie heeft geleid tot de volgende opgaven voor Hoensbroek-Centrum: • Realiseren van een divers woonprogramma met meer middel dure huur & koop • Ontwikkelen van levensloopbestendige woon- en welzijnsconcepten • Transformeren van leegstaande winkelpanden naar woningen • Benutten van kansrijke gebieden woonfunctie, zoals: o Voormalig terrein Broeklandcollege o Omgeving Gebrookerplein o Gebied Weustenraedtstraat – Kouvenderstraat

39

Evenementen & activiteiten Hoensbroek-Centrum heeft een rijke traditie van evenementen en activiteiten die de gemeenschap samenbrengen en bijdragen aan de levendigheid van het stadsdeel. Met een sterke basis van geliefde evenementen is er ruimte om het aanbod verder uit te breiden en te diversifiëren, zodat het centrum een dynamische en bruisende ontmoetingsplaats blijft voor alle generaties. Participatie Uit de participatie is gebleken dat huidige evenementen zeer goed worden gewaardeerd door de inwoners en bezoekers van Hoensbroek-Centrum. Traditionele evenementen zoals de braderie, carnaval, en muziekevenementen zorgen voor verbondenheid, terwijl culturele voorzieningen zoals de bibliotheek en kunstactiviteiten het sociale en culturele leven verrijken. De wekelijkse markt blijft een belangrijk ontmoetingspunt en ondersteunt het lokale ondernemerschap. Naar aanleiding van de participatie zijn de volgende speerpunten benoemd: • Behouden en versterken van bestaande activiteiten • Introduceren van nieuwe activiteiten • Verbreding van culturele activiteiten • Organiseren van een kunst- en antiekmarkt, boekenmarkten etc. • Verbinding verbeteren van het Kasteel met Hoensbroek-Centrum Opgaven Uit het participatietraject is gebleken dat er een sterke wens bestaat om het aanbod van evenementen en activiteiten te vernieuwen en te verbreden.

Door generaties te verbinden en samenwerkingsinitiatieven te ontwikkelen, kan Hoensbroek uitgroeien tot een centrum dat voor iedereen iets te bieden heeft. Voor de opgaven betekent dit: • Voortzetten van de Reuringregeling • Onderzoek kansen (nieuwe) evenementen i.s.m. jongeren, organisaties, verenigingen en bewoners • Ontwikkelen van een aantrekkelijke verbindingsroute met Kasteel Hoensbroek

Cultuur en Verenigingen

Mobiliteit

Cultuur en verenigingen zijn belangrijk voor het versterken van de sociale samenhang en identiteit van een gemeenschap. In Hoensbroek is er al een rijke traditie van culturele activiteiten, die bijdragen aan een levendig centrum. De uitdaging ligt in het uitbreiden, vernieuwen en verstevigen van dit aanbod, zodat het centrum voor iedereen aantrekkelijk blijft en een verbindende rol speelt voor alle generaties.

Mobiliteit is essentieel voor de toegankelijkheid en levendigheid van Hoensbroek-Centrum. Het biedt mogelijkheden om de aantrekkingskracht van het centrum te vergroten en de doorstroom van bezoekers en bewoners te verbeteren. Het verbeteren van mobiliteit draagt bij aan een modern en toekomstbestendig centrum, dat uitnodigt om te komen, te verblijven en te genieten.

Participatie Tijdens het participatietraject is samen met bewoners en lokale partners gekeken naar de behoefte aan culturele en sociale voorzieningen. De gemeenschappelijke wens resulteert in de volgende punten: • Behouden en versterken van bestaande activiteiten • Realiseren van nieuwe culturele en gemeenschapsgerichte activiteiten • Realiseren van een plek voor verenigingen en evenementen

Participatie Tijdens het participatietraject is samen met de gemeenschap gekeken naar de mobiliteitsbehoeften van Hoensbroek-Centrum. Mobiliteit in het centrum biedt kansen om de infrastructuur te verbeteren en duurzame vervoersoplossingen te stimuleren. De participatie heeft geleid tot de volgende inzichten: • De bereikbaarheid van Hoensbroek-Centrum verbeteren • Betere spreiding van parkeerterreinen • Verbeteren van de verkeersveiligheid • Duidelijke afbakening van de Markt

Opgaven Uit het participatietraject is gebleken dat de zoektocht naar een compacter en levendiger Hoensbroek-Centrum zich richt op het creëren van een gezellige "huiskamer" waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten, culturele evenementen kunnen plaatsvinden, lokale verenigingen samen kunnen komen, en ruimte is voor maatschappelijke activiteiten. • Onderzoek samenwerkingskansen, nieuwe plannen en ideeën verenigingen en op welke wijze deze fysiek en niet-fysiek kunnen worden gefaciliteerd • Realisatie Gemeenschapshuis/cultureel centrum met podium in centrum • In het kader van cultuur en historie van Hoensbroek aanpak, historische panden in oude luister herstellen in het centrum. Dit draagt bij aan de dorpse identiteit

40

Opgaven Uit de opgehaalde informatie uit het participatietraject is gebleken dat er voorkeur is voor zowel duurzame vervoersopties als een goed bereikbare en veilige infrastructuur. Er is behoefte aan meer parkeergelegenheid, betere looproutes en voorzieningen voor fietsers, evenals een prettige en veilige ruimte voor voetgangers. • Opstellen van een Mobiliteitsplan voor het centrum • Onderzoeken naar een éénrichtingsweg in de Kouvenderstraat richting het Postplein • Opstellen van een vernieuwd parkeerregime • Snelheidsremmende maatregelen toepassen in en rondom HoensbroekCentrum • Upgraden van oversteekplaatsen

Bijlage 3: Keuze voor een toekomstbestendig centrum Het "Kloppend Hart" van Hoensbroek-Centrum combineert historische charme met moderne functies. Door wonen, werken, winkelen en ontmoeten te versterken, ontstaat een levendig gebied tussen de Markt en het Gebrookerplein. Dit centrum wordt een plek waar zowel bewoners als bezoekers zich thuis voelen. Op basis van de het onderzoek van BRO “Marktverkenning winkelcluster Hoensbroek, november 2024” is vastgesteld dat een compacter centrumgebied essentieel is om het centrum van Hoensbroek weer levendig en toekomstbestendig te maken. Het huidige haltermodel (Postplein-Gebrookerplein) wordt niet langer als passend beschouwd. Het idee van "flaneren" tussen twee supermarkten blijkt verouderd en niet effectief in de context van Hoensbroek-Centrum. De voorkeur gaat daarom uit naar scenario 3, waarin wordt ingezet op een sterke concentratie van voorzieningen en het benutten van het zogenaamde haltereffect. Tijdens de brede bijeenkomsten en in de individuele gesprekken is de vraag gesteld waaraan het Kloppend Hart dient te voldoen. Dit levert een aantal criteria op.

Het Kloppend Hart dient te voldoen aan: • Aanwezigheid historische & dorpse kwaliteiten; • Compact, korte afstanden, optimale combinatie van functies; • Ruimte voor woonprogramma; • Winkelaanbod afgestemd op lokale behoeften; • Gemeenschapshuis/cultureel centrum met podium; • Moderne horeca met terrassen; • Geschikt voor (bovenlokale) evenementen; • Ruimte voor (groene) ontmoetingsplekken; • Goede autobereikbaarheid; • Goede parkeervoorzieningen. In vergelijking met de andere scenario’s onderscheidt scenario 3 zich door de nadruk op een compacte en potentieel strategische clustering van voorzieningen. Dit scenario benut het zogenoemde haltereffect door het centrum te positioneren tussen de Markt en het Gebrookerplein, waarmee een korte en

41

logische loopafstand ontstaat. Deze clustering creëert een aantrekkelijk en dynamisch winkelcircuit, waar winkels, horeca en andere functies elkaar versterken en zo het synergie-effect bevorderen. Scenario 1 en 2 zijn minder geschikt hiervoor. Scenario 1 gaat uit van het handhaven van de huidige structuur, waarin winkels verspreid zijn tussen het Gebrookerplein en het Postplein. Dit model heeft in de praktijk echter bewezen niet toekomstbestendig te zijn, omdat het de dynamiek van het centrum niet voldoende ondersteunt. Het ontbreken van een duidelijke concentratie van functies leidt tot versnippering, waardoor bezoekers niet worden aangemoedigd langer in het centrum te blijven of meerdere voorzieningen te bezoeken. Scenario 2 richt zich volledig op het Gebrookerplein en laat het haltermodel los, waardoor de aantrekkingskracht van het Hart van Hoensbroek wordt beperkt. Bovendien is de keuze voor een concentratie rondom het Gebrookerplein minder geschikt vanwege de beperkte parkeermogelijkheden, die essentieel zijn om bezoekers naar Hoensbroek-Centrum te trekken en hen een optimaal gemak te bieden. Scenario 3 biedt daarentegen een oplossing die zowel de huidige uitdagingen als de toekomstige behoeften adresseert. Een compacter centrumgebied is nodig, met een sterke concentratie van minimaal twee moderne, complementaire supermarkten en centraal ruim parkeren.

Daaromheen zouden idealiter (op loopafstand) winkelvoorzieningen en horeca aanwezig moeten zijn. In de schil rond het centrum kunnen dienstverlenende functies een plek krijgen die ook meer doelgericht bezocht kunnen worden. Met een passend programma van circa 12.000 m², waarvan circa 5.040 m² bestemd is voor het dagelijkse segment, wordt een toekomstbestendig evenwicht gecreëerd. Daarnaast speelt scenario 3 in op de historische en dorpse kwaliteiten van Hoensbroek. Door het centrum te concentreren rondom de Hoofdstraat tussen de Markt en het Gebrookerplein, wordt de historische waarde van deze verbinding versterkt. Dit draagt bij aan een herkenbare identiteit en een aantrekkelijke uitstraling die zowel inwoners als bezoekers aanspreekt.

De keuze voor scenario 3 komt voort uit de balans die dit scenario biedt: een toekomstgericht compact centrum met een duidelijke clustering van functies en kenmerken. Dit maakt scenario 3 de meest realistische en duurzame optie voor de toekomst van Hoensbroek-Centrum.

Gebied Postplein-Gebrookerplein

Scenario 1

Gebied omgeving Gebrookerplein

Scenario 2

Gebied Markt-Gebrookerplein

Scenario 3

42

Bijlage 4: 2D en 3D kaarten Hoensbroek-Centrum Gebied Markt-Gebrookerplein, Kloppend Hart 2034

Legenda:

43

Wonen

Horeca

Cultuur/vereniginge n Boodschappen/ dagelijks segment

Niet dagelijks

Hart van Hoensbroek

Wonen

Verbinding met kasteel

2D: kaart Plangebieden nieuwe ontwikkelingen

44

3D perspectief, Hoensbroek-Centrum 2034

45

Aantekeningen

46