Bijlage Gebiedsperspectief en Uitvoeringsprogramma Hoensbroek-Centrum

Gebiedsperspectief en Uitvoeringsprogramma Hoensbroek-Centrum 2034

1

18 februari 2025

Colofon Gebiedsperspectief & Uitvoeringsprogramma Opdrachtgever: gemeente Heerlen 18 februari 2025

2

Inhoudsopgave

Voorwoord ........................................................................................................ 4 Inleiding ............................................................................................................. 5

Positionering & kernwaarden Hoensbroek-Centrum 2034 ................................. 7 De positionering ..................................................................................... 7 De kernwaarden ..................................................................................... 8 Hoensbroek-Centrum 2034: Voor welke doelgroepen? ...................................... 9 Hoensbroek-Centrum 2034: Een toekomst vol levendigheid en verbinding ......12 Hoensbroek-Centrum 2034 in beeld .................................................................14

Uitvoeringsprogramma Hoensbroek-Centrum 2034..........................................22 Uitvoeringsprogramma Hoensbroek 2034 – Financieel .....................................32 Uitvoeringsprogramma Hoensbroek 2034 - Mijlpalen 2025 ..............................33

Bijlage 1: Het participatietraject .......................................................................35 Bijlage 2: De 7 thema’s van het Gebiedsperspectief ..........................................37 Bijlage 3: Keuze voor een toekomstbestendig centrum.....................................41 Bijlage 4: 2D en 3D kaarten Hoensbroek-Centrum ............................................43

3

Voorwoord Voor u ligt het Gebiedsperspectief en het Uitvoeringsprogramma HoensbroekCentrum 2034, een plan dat tot stand is gekomen door en voor de Hoensbroekenaren. Het Gebiedsperspectief schetst de kaders en biedt richting voor de transformatie van Hoensbroek-Centrum tot 2034. Een levendig, aantrekkelijk en toekomstbestendig centrum waar Hoensbroek trots op kan zijn: dat is de gedeelde ambitie die met inwoners, ondernemers, verenigingen en andere betrokkenen is opgesteld. De uitdagingen zijn duidelijk. Het huidige centrum kampt met langdurige leegstand, een tekort aan sociale veiligheid en een gebrek aan samenhang in functies en uitstraling. Deze situatie nodigt niet uit tot ontmoeting, verblijf of trots. Toch biedt Hoensbroek-Centrum alle ingrediënten om te transformeren tot een plek waar bewoners en bezoekers graag vertoeven en zich welkom voelen. Dit Gebiedsperspectief en het Uitvoeringsprogramma zijn het resultaat van een intensief participatieproces, waarin de gemeenschap van Hoensbroek een actieve rol heeft gespeeld. Via brede bijeenkomsten, inloopsessies, gesprekken met belanghebbenden, een prijsvraag op het Broeklandcollege en ambtelijke werksessies is een breed gedragen perspectief ontstaan dat recht doet aan de unieke identiteit van Hoensbroek.

De ideeën en inzichten van bewoners, ondernemers en verenigingen vormen de basis voor een plan dat niet alleen ambitieus, maar ook haalbaar en toekomstgericht is. Het plan biedt een helder perspectief voor 2034, waarin ruimte is voor wonen, ondernemen, ontmoeten en beleven. Een compact, groen en sfeervol dorpscentrum staat centraal, met aandacht voor sociale cohesie, veiligheid en economische vitaliteit. Dit plan gaat verder dan het benoemen van problemen; het presenteert oplossingen en acties die stap voor stap zullen bijdragen aan een centrum waar de Hoensbroekenaren trots op kunnen zijn. Met het Uitvoeringsprogramma is een kompas gerealiseerd dat duidelijk laat zien op welke wijze het plan te realiseren is, dat niet alleen functioneel en economisch sterk is, maar ook uitnodigt tot ontmoeting en beleving. Samen wordt gewerkt aan een toekomst waarin Hoensbroek-Centrum weer het kloppend hart wordt van de gemeenschap. Een plek waar jong en oud zich thuis voelt, waar historie en vooruitgang hand in hand gaan en waar trots en verbondenheid centraal staan.

Samen maken we van Hoensbroek-Centrum de huiskamer van Hoensbroek!

4

Braderie Hoensbroek Foto’s: braderie-Hoensbroek

Inleiding Hoensbroek-Centrum wordt een levendige plek waar wonen, winkelen, het deelnemen aan culturele activiteiten, het bezoeken van evenementen en ontmoeten naadloos samenkomen. Met een sterke mix van woningen en voorzieningen wordt het centrum aantrekkelijker, relevanter en klaar voor de toekomst. Kortom, een fijne plek voor inwoners, een centrum met een goed ondernemersklimaat en een uitnodigende bestemming voor bezoekers. De afgelopen jaren zijn er diverse ingrepen gepleegd in en rond het centrum van Hoensbroek. De laatste aanwinst is de komst van het Centrum voor Veiligheid, Leefbaarheid, Zorg en Recht aan de Kouvenderstraat. Ondanks deze ontwikkelingen is er nog steeds sprake van een onaantrekkelijk centrumgebied met veel (langdurige) winkelleegstand waardoor de leefbaarheid onder druk staat. Het langgerekte centrum tussen het Postplein en de Markt nodigt niet uit tot combinatiebezoeken van winkels en voorzieningen. Conclusie: de huidige situatie is niet toekomstbestendig en moet worden aangepakt met concrete maatregelen en projecten. Dit vereist een integraal Gebiedsperspectief op het centrum waardoor het weer de vitale en aantrekkelijke Huiskamer wordt voor de Hoensbroekenaren. Een Huiskamer waar Hoensbroek (weer) trots op is.

Voorliggend Gebiedsperspectief Hoensbroek-Centrum 2034 biedt een integraal perspectief voor de lange termijn en start met een heldere positionering en bijbehorende kernwaarden. Hiermee wordt antwoord gegeven op de vraag; “Wat moet Hoensbroek-Centrum in 2034 voor wie zijn?”. Vanuit de positionering zijn de doelgroepen benoemd en hun behoeften (waarom komt men in het centrum?). Het perspectief is afgerond met een helder toekomstbeeld van HoensbroekCentrum in 2034. Dit legt de basis voor een centrum dat zowel authentiek als uitnodigend is, waarbij de sterke identiteit van Hoensbroek wordt gecombineerd met oplossingen voor de uitdagingen van morgen.

5

Participatie Participatie is cruciaal geweest in de totstandkoming van dit Gebiedsperspectief. De gemeente Heerlen hecht er groot belang aan dit perspectief inhoud te geven in samenwerking met bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden die in het centrum actief zijn. In bijlage 1 “Participatietraject” is beschreven hoe hieraan inhoud is gegeven. In bijlage 2 “De 7 thema’s van het Gebiedsperspectief” is de informatie uit het participatietraject samengevat rond de 7 thema’s: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Veiligheid en leefbaarheid Voorzieningen Wonen Cultuur en Evenementen Evenementen en activiteiten Openbare ruimte Mobiliteit

Uitvoeringsprogramma Vanuit het Gebiedsperspectief is een Uitvoeringsprogramma opgesteld. In het Uitvoeringsprogramma wordt per thema een helder overzicht gegeven van concrete maatregelen en projecten die nodig zijn om het gestelde perspectief en doelstellingen te bereiken. Het Uitvoeringsprogramma vormt als het ware het “kompas” om het perspectief daadwerkelijk te realiseren. Per maatregel / project zijn acties beschreven die ondernomen moeten worden om ze te realiseren. Per actie is een termijn weergegeven waarop dit kan plaatsvinden: korte termijn ≤ 2 jaar, middellang 2-5 jaar en lange termijn ≥ 5 jaar. Er is ook aangegeven welke partijen kunnen worden betrokken bij de maatregel/project en wat hun rol(len) is/zijn.

Het Uitvoeringsprogramma is nadrukkelijk geen blauwdruk en is niet in beton gegoten. Indien interne en/of externe ontwikkelingen daartoe nopen, kan dit aanleiding zijn om af te wijken van of op onderdelen het Uitvoeringsprogramma bij te sturen.

Plangebied Gebiedsperspectief & Uitvoeringsprogramma Hoensbroek-Centrum 2034

Hert Uitvoeringsprogramma is afgerond met het benoemen van een aantal zogeheten “Mijlpalen”. Dit zijn interventies waarmee de gemeente per direct aan de slag kan met de uitvoering en realisatie ervan. Hiermee wordt het voor de inwoners en andere stakeholders voelbaar en zichtbaar dat de gemeente nu concreet aan de slag gaat met het Uitvoeringsprogramma. De focus van het Gebiedsperspectief en het Uitvoeringsprogramma ligt op het creëren van een prettig en veilig woonmilieu, het versterken van de lokale economie, het verbeteren van de leefbaarheid en het aantrekkelijker en veiliger maken van openbare ruimtes in het plangebied zoals, op de afbeelding is aangegeven. Uiteraard is er ook rekening gehouden met ontwikkelingen in het direct aangrenzende gebied, het centrum is immers geen eiland en ontwikkelingen in de omgeving kunnen effect hebben op de maatregelen en projecten die in het plangebied worden voorgesteld.

Hoofdstraat. Foto: Wij Makelaars

6

Positionering & kernwaarden Hoensbroek-Centrum 2034 Het doel van positionering is om Hoensbroek uniek en onderscheidend te maken in de ogen van meerdere doelgroepen. De positionering van HoensbroekCentrum in 2034 draait om één centrale vraag: “Wat moet Hoensbroek-Centrum in 2034 voor wie zijn?”. Het is het gezamenlijke toekomstbeeld waar we naartoe werken, met een tijdshorizon van 10 jaar. Deze periode biedt enerzijds voldoende overzicht voor de korte termijn ingrepen en anderzijds ruimte voor het uitvoeren van omvangrijke maatregelen en complexe projecten die in ontwikkeling en realisatie meer tijd vereisen.

De positionering Hoensbroek-Centrum 2034 is een vitaal, veilig en levendig centrum met een dorps karakter. Het is de Huiskamer van Hoensbroek met veel groen, gezelligheid en een fijne plek om te wonen. Een centrum waar Hoensbroek trots op is. Hoensbroek-Centrum is de Huiskamer voor de Hoensbroekenaren, het is de plek waar men… • … goed, veilig en gezond kan wonen in een groene omgeving; • … terecht kan voor een compleet aanbod winkels, cultuur, horeca en dienstverlening; • … afspreekt met elkaar en samen leuke dingen gaat doen; • … kan genieten van een mooi en comfortabel openbaar gebied met aantrekkelijke plekjes om elkaar te ontmoeten, een boek te lezen, waar kinderen lekker kunnen spelen en waar de jeugd samen komt om een balletje te trappen of te skaten in een parkje.

7

Wonen De woonfunctie zal in omvang en diversiteit fors worden uitgebreid. Meer wonen in het centrum brengt meer levendigheid, gevoel van veiligheid en economisch draagvlak voor de voorzieningen in het centrum. Bovendien is er vraag naar moderne woningen in het centrum, zowel door de jonge (starters) als de senioren die een volgende stap in hun wooncarrière willen maken. Ze hebben allemaal één behoefte gemeen: wonen dicht bij de voorzieningen en activiteiten in het centrum. In het nieuwe centrum van Hoensbroek zal derhalve een adequaat woonprogramma worden gerealiseerd in een mix van koop en huur voor jong en oud. Het programma zal bestaan uit nieuwbouw woningen en bestaand vastgoed. Deze zijn enerzijds bedoeld voor inwoners van Hoensbroek en anderzijds wordt er ook getracht nieuwe doelgroepen te verleiden om in Hoensbroek-Centrum te komen wonen.

Kortom, de Huiskamer van 2034 biedt een complete mix van woningen en voorzieningen in een compact, comfortabel en sfeervol centrum.

De kernwaarden De positionering rust op vier kernwaarden en duiden de karakteristiek van Hoensbroek-Centrum in 2034: •

•

8

Inclusief Het centrum is er voor álle Hoensbroekenaren. Of je nu jong of oud bent, iedereen vindt hier een plek om zich welkom te voelen. Gezond Een groene en veilige leefomgeving nodigt uit tot bewegen, ontmoeten en ontspannen. Het centrum draagt hiermee bij aan een gezonde levensstijl.

•

•

Vitaal Door het sterke ondernemersklimaat en een hechte gemeenschap ontstaat een vitale, veilige en veerkrachtige omgeving waar bewoners naar elkaar omzien. Levendig Met ruimte voor cultuur, evenementen en verenigingen bruist het centrum, ook buiten de winkelopeningstijden. Nieuwe woningen zorgen voor extra dynamiek en vergroten de sociale veiligheid.

Hoensbroek-Centrum 2034: Voor welke doelgroepen? De primaire doelgroep voor het centrum zijn alle inwoners van Hoensbroek jong en oud die er boodschappen doen, winkelen, genieten van cultuur, elkaar ontmoeten en er wonen.

De primaire doelgroep voor het centrum zijn alle inwoners van Hoensbroek jong en oud die er boodschappen doen, winkelen, genieten van cultuur, elkaar ontmoeten en er wonen.

De inwoners komen er graag om boodschappen te doen en dagelijkse producten te kopen. De hoge koopkrachtbinding van maar liefst 80% onderstreept dit: Hoensbroekenaren doen hun dagelijkse inkopen voornamelijk in hun eigen centrum. Ook ondernemers bevestigen dat en hun focus ligt danook op het bedienen van de lokale gemeenschap. Hoensbroek-Centrum in 2034 is echter méér dan een plek om de dagelijkse aankopen te doen. Het toekomstige centrum is een ontmoetingsplaats waar jong en oud samenkomen: op een bankje, bij een speelplek, op het terras, of deelnemen aan culturele activiteiten. Cultuur speelt een belangrijke rol als identiteitsdrager voor het centrum en versterkt de eigenheid van Hoensbroek.

Foto’s uit Stadsdeelvisie Hoensbroek

Bovendien blijkt uit de antwoorden van de inwoners tijdens de bijeenkomst van 21 november 2024 dat zij regelmatig Schunck bezoeken. Niet alleen om een boek te lenen maar ook voor tal van andere culturele en maatschappelijke activiteiten zoals lezingen, het Buurt-café, computerlessen, muzieklessen, taalcursussen en professionele ondersteuning in tal van maatschappelijke vragen tot en met het helpen bij het online invullen van ondermeer gemeentelijke documenten. De behoefte aan wonen dichtbij voorzieningen blijft in de toekomst populair. Dat bleek ook uit de gesprekken en de brede bijeenkomsten. Zowel jongeren als ouderen waarderen de levendigheid, de nabijheid van winkels en de mogelijkheid om deel te nemen aan het sociale en culturele leven en evenementen. Braderie 2024, foto: Dennis Jaspar

9

Kinderactiviteit Schunck, foto website

De secundaire doelgroep bestaat uit bezoekers uit de regio. Met een breed evenementen- en cultuuraanbod wordt het centrum niet alleen aantrekkelijk voor de eigen inwoners, maar ook voor bezoekers uit de directe omgeving en omliggende regio. Evenementen zoals de jaarlijkse kermis en braderie zijn voorbeelden van evenementen waarbij het centrum in het hart van de gemeenschap staat en die bezoekers van buitenaf aantrekken.

Naast de fysieke verbinding dient ook het m.n. horeca-aanbod in het centrum verder versterkt te worden.

Op slechts een steenworp afstand van het centrum ligt het indrukwekkende Kasteel Hoensbroek, een historische trekpleister die voor uiteenlopende activiteiten wordt gebruikt. Toch maken bezoekers van het kasteel zelden een uitstapje naar het centrum. Dit is een gemiste kans, zowel voor het kasteel als voor het centrum.

Een andere belangrijke ontwikkeling is de aanleg van de Parkstadroute, die langs het centrum scheert. Ter hoogte van de Plus-supermarkt biedt deze route een prachtige zichtrelatie met het centrum. Dit vormt een kans om via een nieuwe kwalitatieve en groene verbinding sportieve recreanten, zoals wandelaars en fietsers, te verleiden voor een korte pauze in het centrum.

Om de verbinding te versterken, is het nodig om gericht te investeren in fysieke ingrepen die het aantrekkelijk maken om beide locaties te combineren. Denk hierbij aan een prettige, goed bewegwijzerde en uitnodigende route die bezoekers moeiteloos van het kasteel naar het hart van Hoensbroek leidt, maar ook aan groen en kunst in de openbare ruimte om herkenbaarheid en beleefbaarheid van de fysieke verbinding te verbeteren. Naast fysieke ingrepen spelen ook gerichte communicatie en marketing een rol, zoals gezamenlijke promotie en duidelijke informatievoorziening, om de samenhang, zichtbaarheid en aantrekkingskracht te versterken.

Door slimme aanpassingen, zoals duidelijke bewegwijzering, gezellige terrassen en fietsparkeerplekken, kan het centrum deze bezoekers verwelkomen en een aangename stop bieden. Het centrum wordt zo een integraal onderdeel van deze veelgebruikte recreatieve route.

10

In de positionering van Hoensbroek-Centrum moet het “combinatiebezoek” van Kasteel en Centrum nadrukkelijk worden gepromoot zodra de het aanbod en verbinding op orde zijn.

Het centrum van Hoensbroek herbergt prachtige historische plekken die een bezoek absoluut de moeite waard maken. De Kleine St. Janskerk en karakteristieke panden aan de Hoofdstraat zijn voorbeelden van historische pareltjes die niet alleen de eigen inwoners aanspreken, maar ook toeristen en dagjesmensen. Deze bijzondere locaties, omgeven door een authentieke sfeer, bieden een unieke aanleiding om het centrum te bezoeken. Met name de horeca kan hierop inspelen. Door bezoekers van deze historische plekken te verleiden om te blijven voor een kop koffie, een lunch of een gezellig diner, ontstaat er een waardevolle synergie tussen cultuur, historie en gastvrijheid. Het benadrukken en versterken van deze unieke historische identiteit kan het centrum verder op de kaart zetten. Hoensbroek-Centrum 2034 biedt unieke kansen om bezoekers te trekken en te verbinden door de kracht van zijn nabijheid tot het kasteel, de potentie van de Parkstadroute en de charme van zijn historische plekken. Door gerichte investeringen en een slimme positionering kan het centrum uitgroeien tot een plek waar historie, recreatie en gastvrijheid samenkomen en die aantrekkelijk is voor inwoners én bezoekers van buitenaf. Het centrum van Hoensbroek is dé plek waar de inwoners zich thuis voelen, elkaar ontmoeten en genieten van een divers aanbod aan voorzieningen.

Het is een plek met een sterke identiteit, die niet alleen trouw blijft aan de lokale gemeenschap, maar ook aantrekkelijk is voor bezoekers van buitenaf.

11

Het centrum van Hoensbroek herbergt prachtige historische plekken die een bezoek absoluut de moeite waard maken

Hoensbroek-Centrum 2034: Een toekomst vol levendigheid en verbinding In het jaar 2034 is Hoensbroek-Centrum uitgegroeid tot een bruisend en aantrekkelijke Huiskamer die een harmonieus samenspel biedt van wonen, werken, winkelen en ontspannen, waar jong en oud zich thuis voelen.

Het Kloppend Hart: Slimme clustering van voorzieningen In het gebied dat reikt van de Markt tot en met het Gebrookerplein ligt het Kloppend Hart, waar alle voorzieningen op slimme wijze zijn samengebracht. In de historische Hoofdstraat komen het verleden en de hedendaagse dynamiek samen. In bijlage 3 “Keuze voor een toekomstbestendig centrum” is de onderbouwing beschreven voor de positionering van het Kloppend Hart. De Hoofdstraat straalt in volle glorie dankzij de zorgvuldige restauratie van de historische panden. Het karakteristieke historische Hoensbroek is hier niet alleen zichtbaar, maar ook voelbaar. De authentieke uitstraling van de straat vormt een prachtig decor voor een veelzijdig en levendig aanbod aan winkels en diensten. In de Hoofdstraat is een aantrekkelijke mix te vinden van lokale ondernemers en landelijke retailers, wat zorgt voor een dynamische winkelbeleving. Daarnaast zijn er diverse dienstverleners gevestigd, zoals kappers, schoenmakers en winkels met dagelijkse producten, een cadeaushop en drogisterij. Deze combinatie maakt de Hoofdstraat tot een plek waar bewoners en bezoekers elkaar ontmoeten, boodschappen doen en genieten van de unieke sfeer van het historische hart van Hoensbroek. Deze clustering zorgt voor gemak en korte loopafstanden, ideaal voor zowel bewoners als bezoekers.

Wonen op Maat: Een thuis voor iedereen in Hoensbroek-Centrum In Hoensbroek-Centrum vindt iedereen een plek om zich thuis te voelen, dankzij het omvangrijke en gevarieerde woonaanbod dat inspeelt op de behoeften van jong en oud. Voor ouderen zijn er levensloopbestendige woningen die comfort en zorgeloos wonen mogelijk maken. Tegelijkertijd zorgen moderne stadswoningen en trendy appartementen ervoor dat jonge mensen en gezinnen met kinderen zich aangetrokken voelen tot dit dynamische centrum.

12

Wonen in Sfeervolle Hofjes: Harmonieus en Verbonden De nieuwe woonhofjes tussen de Weustenraedtstraat en de Kouvenderstraat vormen een oase van rust en charme in het hart van Hoensbroek-Centrum. Hier komen appartementen en grondgebonden woningen samen in een harmonieuze mix, met aandacht voor zowel privacy als gemeenschap. Dankzij de directe verbindingen via wandel- en fietspaden naar de Kouvenderstraat liggen alle voorzieningen op loopafstand. Een opzet met groene parkeervelden zorgt voor een rustige en veilige leefomgeving. Met dit doordachte woonconcept biedt Hoensbroek-Centrum een modern wooncomfort in een warme, dorpse sfeer. Een ideale plek voor iedereen die kwaliteit van leven zoekt in een omgeving die verbondenheid en gezelligheid uitstraalt.

De Kouvenderstraat: Een moderne woonstraat met een eigentijds dorps karakter De Kouvenderstraat is in 2034 een prachtige eigentijdse woonstraat geworden die perfect past bij het dorpse karakter van Hoensbroek. Oude, leegstaande panden hebben plaatsgemaakt voor moderne woonconcepten, waarbij een afwisselende combinatie van kleinschalige werkconcepten en woonfuncties in de plinten is gerealiseerd. Dit zorgt voor een dynamische en veelzijdige straat waar wonen en leven samenkomen. De Kouvenderstraat nodigt uit tot ontdekken. Het is een levendige en sfeervolle route die bewoners en bezoekers als vanzelf leidt naar het Gebrookerplein of de winkels aan het Postplein. De straat is ingericht als een eenrichtingsstraat, wat zorgt voor rust en overzicht, terwijl bewoners, bezoekers en bezorgers gemakkelijk toegang hebben tot de woningen en voorzieningen. Met voldoende groen en een hoogwaardige bestrating straalt de Kouvenderstraat een aangename en uitnodigende sfeer uit. Het is niet alleen een fijne plek om te wonen, maar ook een charmante verbinding tussen het Gebrookerplein en het Postplein. De Kouvenderstraat bewijst dat eigentijds en dorps karakter hand in hand kunnen gaan.

Levendige Markt vol ontmoetingen en evenementen De Markt is een bruisend plein voor gezelligheid en ontspanning. Een breed aanbod van horeca met uitnodigende terrassen maakt het de perfecte plek om elkaar te ontmoeten of even tot rust te komen. Het plein is niet alleen een sociale hotspot, maar ook een locatie voor grootschalige evenementen. Denk aan de jaarlijkse kermis, een gezellige braderie, muziekfeesten of zelfs de start van een classic car tourrit. Deze activiteiten trekken niet alleen Hoensbroekenaren, maar ook bezoekers van buitenaf, wat bijdraagt aan de levendigheid en het van de Markt. Voor de lang-parkeerders is er de nieuwe groene parkeerfaciliteit aan het Broeklandpark gerealiseerd. De Markt is voorbestemd voor kort-parkeerders die even snel een boodschap willen doen of iets komen brengen of ophalen. Hierdoor is het mogelijk het aantal parkeerplaatsen te reduceren en ontstaat er meer ruimte voor groen en terrassen.

Het Gebrookerplein: Een intiem plein vol levendigheid en cultuur In 2034 is het Gebrookerplein uitgegroeid tot een gezellig, intiem plein dat naadloos aansluit bij het dorpse karakter van Hoensbroek. Met groene elementen en gezellige terrassen ademt het plein een gastvrije sfeer, waar bewoners en bezoekers zich thuis voelen. Aan het Gebrookerplein staat het nieuwe gemeenschapshuis/cultureel centrum met podium, dé culturele spil van Hoensbroek. Hier komt de rijke lokale cultuur tot leven: verenigingen organiseren activiteiten, de harmonie repeteert en de toneel- en carnavalsverenigingen geven er hun jaarlijkse optredens. Het gemeenschapshuis/cultureel centrum biedt daarnaast ruimte voor bijzondere gelegenheden, zoals bruiloften, jubilea en andere feestelijke bijeenkomsten. Het bijbehorende terras versterkt de ontmoetingsfunctie en brengt extra levendigheid naar het plein. Het Gebrookerplein is ook een podium voor kleinschalige evenementen die de gemeenschap samenbrengen. Van antiek- en brocantemarkten tot boekenmarkten, van kinderopvoeringen tot sfeervolle kleinschalige muziekoptredens: er is altijd iets te beleven. Bovendien biedt het plein diverse woonmogelijkheden boven de voorzieningen, wat zorgt voor een dynamische mix van leven en activiteit.

Het Gebrookerplein is niet alleen een plek van cultuur en ontmoeting, maar ook een sfeervolle toevoeging aan het hart van Hoensbroek – Centrum. Het Gebrookerplein is een plein waar het dorpse karakter op zijn best wordt beleefd.

13

Kouvenderstraat, foto: Parkstad Actueel

Hoensbroek-Centrum 2034 in beeld Hoensbroek-Centrum 2034 is een levendige en groene plek waar wonen, werken, winkelen en recreëren naadloos in elkaar overlopen. Het is een centrum dat verbindt, inspireert en bruist van de energie – een plek waar iedereen zich welkom voelt en waar de gemeenschap trots op kan zijn. Maar hoe ziet het centrum er in 2034 uit? In Bijlage 3 is een schematische 2Dtekening opgenomen die enerzijds inzicht geeft in het gebied waar de woonfunctie zal worden geconcentreerd en anderzijds is het gebied van het Kloppend Hart aangegeven met de beoogde functies die uiteindelijk in het gebied tussen de Markt en het Gebrookerplein zullen landen. De schematische 2D-tekening is omgezet in 3D-schetsen en referentiebeelden. Deze beelden nemen u mee naar het Hoensbroek-Centrum van 2034 en geven een impressie van de beoogde situatie van een aantal deelgebieden, te weten: • • • • •

De Markt Het Broeklandterrein De Hoofdstraat Het Gebrookerplein Het gebied Weustenraedtstraat – Kouvenderstraat

De 3D-schetsen zijn nadrukkelijk geen stedenbouwkundige visies of plannen maar geven enkel aan dat er een vorm van bebouwing is gedacht. Het zijn daarmee ook geen eindsituaties. De 3D-schetsen zullen in het ontwikkelproces per deelgebied en in diverse participatie-bijeenkomsten verder worden uitgewerkt tot daadwerkelijke plannen. Zij dienen nu enkel ter illustratie en zijn richtinggevende denkkaders die de basis vormen voor de doorontwikkeling.

14

Hoensbroek-Centrum 2034

15

Referentie Broeklandpark

16

Referentie Gebrookerplein

17

Referentie Markt

18

Referentie woningen

19

Referentie parkeerhoven achter woningen

20

Referentie groene verbinding Centrum-Parkstadroute

21

Uitvoeringsprogramma Hoensbroek-Centrum 2034

gemeente, ondernemers, vastgoedeigenaren en andere betrokkenen, elk vanuit hun eigen rol en expertise.

Het Uitvoeringsprogramma vormt een praktische vertaalslag van het Gebiedsperspectief en schetst de concrete stappen om de gezamenlijke ambitie voor Hoensbroek-Centrum te verwezenlijken. Het programma is opgebouwd op de zeven thematische uitvoeringslijnen, die op basis van de behoeften en ideeën van inwoners, ondernemers, verenigingen en andere belanghebbenden zijn ingevuld.

Samen maken we het centrum Het succes van dit Uitvoeringsprogramma staat of valt met samenwerking. De gemeente vervult een belangrijke rol, maar het zijn de bewoners, ondernemers en verenigingen die het centrum tot leven brengen. Met elkaar worden initiatieven gerealiseerd die bijdragen aan een compact, compleet en comfortabel centrum. De uitvoeringslijnen zijn daarbij niet alleen een middel om projecten te ordenen, maar ook een instrument om betrokkenheid en samenhang te stimuleren.

• • • • • •

Veiligheid en Leefbaarheid Voorzieningen Wonen Cultuur en verenigingen Evenementen en activiteiten Openbare ruimte Mobiliteit

Deze lijnen geven richting aan de herontwikkeling en brengen samenhang in de uiteenlopende activiteiten die nodig zijn om het centrum aantrekkelijk, leefbaar en toekomstbestendig te maken. Een dynamisch en flexibel kader Het Uitvoeringsprogramma is geen blauwdruk, maar een dynamisch plan dat ruimte biedt voor aanpassing en bijsturing. Nieuwe ontwikkelingen, kansen of ideeën kunnen op elk moment worden toegevoegd, terwijl lopende maatregelen waar nodig worden aangepast. Dit zorgt ervoor dat het programma kan inspelen op veranderingen en nieuwe behoeften, zonder de gezamenlijke ambitie uit het oog te verliezen. Uitvoeringslijnen als leidraad De uitvoeringslijnen zijn thematisch van aard en vormen de bouwstenen van het programma. Binnen elke lijn worden projecten en maatregelen benoemd, waaraan een partij met een rol en een termijn (kort, middellang of lang) zijn gekoppeld. Deze aanpak maakt het mogelijk om prioriteiten te stellen en voortgang te monitoren. De lijnen bieden ruimte voor samenwerking tussen de

22

Prioriteiten en voortgang De eerste stappen richten zich op quick wins: maatregelen die snel te realiseren zijn en direct een zichtbaar effect hebben. Tegelijkertijd wordt geïnvesteerd in initiatieven met een langere doorlooptijd die essentieel zijn voor een duurzame transformatie. Het Uitvoeringsprogramma maakt onderscheid tussen projecten op korte termijn (< 2 jaar), middellange termijn (2-5 jaar) en lange termijn (> 5 jaar). Door te prioriteren op basis van draagvlak, beschikbare middelen en versterking tussen projecten, ontstaat een solide basis voor uitvoering. Van perspectief naar uitvoering Met het Uitvoeringsprogramma zetten we het perspectief om in actie. Dit hoofdstuk is afgerond met een aantal interventies uit het Uitvoeringsprogramma waar de gemeente dit jaar al mee kan starten en daarmee de daadwerkelijke aanpak en uitvoering van de interventies voor de inwoners en andere stakeholder voelbaar en zichtbaar maakt. Het op korte termijn oppakken en realiseren van deze zogeheten “mijlpalen” zal een stevige impuls kunnen geven aan de leefbaarheid en vitaliteit. Het Uitvoeringsprogramma biedt niet alleen een routekaart voor de fysieke en sociale transformatie van het centrum, maar stimuleert ook samenwerking en innovatie. Door een gedeelde verantwoordelijkheid te dragen, werken we samen aan een centrum dat functioneel, economisch vitaal en sociaal levendig is.

Het Uitvoeringsprogramma is daarmee meer dan een plan: het is een uitnodiging aan alle Hoensbroekenaren om bij te dragen aan de realisatie van een centrum waar iedereen trots op kan zijn.

Toelichting terminologie matrix • • •

Interventie : korte beschrijving project, maatregel of ingreep Actie: werkzaamheden die uitgevoerd dienen te worden om de interventie te realiseren Toelichting: beknopte achtergrondinformatie bij werkzaamheden behorende bij de actie

Termijnen: het momentum waarop met de interventie kan worden gestart. Een aantal interventies kunnen op meerdere momenten starten. Partijen: naast de gemeente dienen er mogelijk marktpartijen of specialisten betrokken te worden om de interventie uit te voeren Rol: beschrijft de verschillende rollen die een partij kan innemen, te weten: F = Faciliterend: Faciliterend is ondersteuning bieden aan andere partijen bij het uitvoeren van een project of maatregel. Dit kan gaan om het beschikbaar stellen van middelen, processen, kennis of bemensing U = Uitvoerend: Direct verantwoordelijk zijn voor de implementatie of uitvoering van een maatregel of project. Dit betekent dat de partij daadwerkelijk activiteiten uitvoert zoals organiseren, proces managen of het daadwerkelijk ontwikkelen en realiseren S = Strategie en plan: Het ontwikkelen van strategische kaders, visies en plannen. Hierbij ligt de focus op de lange-termijn strategieën, helicopter-view benadering, het uitwerken van beleid of projectplannen die richting geven aan een gebiedsontwikkeling. M = Meedenken / Meeweten: Participeren in het proces door input te leveren, ideeën te delen of geïnformeerd te blijven over de voortgang en beslissingen. Dit is vaak een meer adviserende of betrokken rol, zonder directe uitvoerings- of investeringsverantwoordelijkheden.

I = Investeren Financiële middelen of andere resources beschikbaar stellen voor een project of maatregel. Dit kan gelden voor publieke investeringen en/of subsidies of private investeringen.

23

Algemeen Interventies

Acties Inzetten WVG instrumentarium + actief grondbeleid

Definiëren gebieden en aanwijzen panden ten behoeven van vestigen WVG

Opstarten en uitwerken “city-marketing”

Inhoud geven aan nieuwe positionering Hoensbroek-Centrum in de volle breedte, met extra aandacht voor wonen, cultuur en voorzieningen Financiële doorrekening deelplannen en samenvoegen in een integrale gebiedsexploitatie

Integrale gebiedsexploitatie Hoensbroek-Centrum Van toepassing op alle ontwikkelingen in het ontwikkelingsgebied

Toelichting

Visie waardevolle buitenruimte

Opstellen Handboek openbare ruimte.

Visie waardevolle buitenruimte is vastgesteld in 2024. De uitgangspunten van de visie (waarden) moeten worden meegenomen bij de ontwikkeling van HoensbroekCentrum. Ontwerp-Omgevingsvisie is december 2024 vastgesteld. Het handboek Openbare Ruimte betreft een uitwerking van de visie Waardevolle Buitenruimte. Hierin worden de richtlijnen, standaarden en beleid vastgelegd voor de inrichting, het beheer en het onderhoud van de openbare ruimte. Deze moeten worden meegenomen bij de ontwikkeling van Hoensbroek-Centrum.

Kort: ≤2 jr.

Middel: 25 jr.

Lang: ≥ 5jr.

Partijen en hun rol

x

Gemeente: S, F, M, I

x

Gemeente: S, U, I

x

Gemeente: S, U, M

x

Gemeente: S, U

x

x

Gemeente: S, U

x

x

x

Gemeente : S, U, M,F

X

x

x

Gemeente: S, U, I

Participatie

Participatie

Participatie is een continu proces waar belanghebbenden bij worden betrokken. Wat de samenstelling van de belanghebbenden is, is afhankelijk van het thema dat wordt besproken.

Het is belangrijk om inzicht te hebben in de behoeften & drijfveren van bewoners en stakeholders.

Markt Ten behoeve van realisatie middelen aanvragen

Financiële middelen ophalen bij hogere overheden.

Aanvragen middelen

Rollen die partijen kunnen innemen in de uitvoering van de maatregel(en): F= Faciliterend, U = Uitvoerend, S= Strategie & plan, M =Meedenken / meeweten, I = Investeren

24

Leefbaarheid en Veiligheid Interventies

Continueren aanpak Sociaal Veilig

Alcoholverbodsgebied

Acties Aanpak voort blijven zetten in Hoensbroek en alle mogelijke signalen omtrent leefbaarheid, (drugs- of buren)overlast, verwarde personen en (zorg en) veiligheid bespreken om te komen tot een gebiedsgerichte of persoonsgerichte aanpak met oog voor preventie en repressie. Gebied waar het verboden is om alcohol te drinken of geopend te hebben, uitbreiden naar het gebied rondom HoensbroekCentrum.

Cameratoezichtgebied

Gebied waar het mobiel cameratoezicht wordt ingezet uitgebreid naar het gebied rondom Hoensbroek-Centrum.

Inzet IJAP (Integrale Jeugdaanpak Parkstad) voor overlastgevende en criminele jeugd

Inzet van de aanpak voor jongeren die in Hoensbroek- Centrum overlast veroorzaken of crimineel gedrag vertonen.

Inzet jeugdboa’s en specialistisch jongerenwerkers

Jeugdboa’s en jongerenwerkers maken contact met overlastgevende jeugd uit Hoensbroek en maken daarbij gebruik van hun aanbod en bevoegdheden

Centrum voor Veiligheid, Leefbaarheid, Zorg en Recht

Openen en exploiteren van het centrum vanaf zomer 2025. Zo komt er een politiepost in het pand en verhuist het Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad hierheen.

Beter spreidingsbeleid maatschappelijke voorzieningen

Door een nieuw omgevingsplan op te stellen, krijgt de gemeente meer grip op de vestiging van functies met een maatschappelijke bestemming, waardoor gerichter kan worden gestuurd.

Afschalen van doelgroepen door een beter spreidingsbeleid van maatschappelijke voorzieningen

In gesprek gaan met pandeigenaren over verplaatsing.

Toelichting

Middel: 2-5 jr.

Lang: ≥ 5jr.

Partijen en hun rol Gemeente, Politie, Woningbouwcorporaties Buurtteams Heerlen JENS, NPHN

In deze aanpak werken de gemeente, politie, Buurtteams Heerlen, het Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad en de woningcorporaties intensief samen om de leefbaarheid en veiligheid in de wijk te verbeteren

X

Om ook in omliggende straten rondom Hoensbroek Centrum op te kunnen treden is het werkingsgebied uitgebreid.

X

Gemeente, Politie

X

Gemeente, Politie:

X

Gemeente, Politie, OM, HALT, Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad en andere jeugd- en veiligheidspartners

X

Gemeente, JENS

X

Gemeente samen met 26 partners op het gebied van veiligheid, zorg, leefbaarheid en recht

Om ook in omliggende straten rondom Hoensbroek Centrum op te kunnen treden is het werkingsgebied uitgebreid.

Informatie over jongeren die in beeld komen centraal bij elkaar wordt gebracht en professionals integraal afstemmen welke aanpak per individu nodig is.

Met het centrum versterken we in Hoensbroek en de rest van Heerlen-Noord de aanwezigheid van partners op het gebied van veiligheid, leefbaarheid, zorg en recht. Inwoners kunnen binnenlopen met hun vragen over veiligheid, leefbaarheid en ervaren sociale problematiek. Doel is om meer grip te krijgen op (toekomstige) woonzorglocaties en spreiding ervan om kwetsbare wijken te ontlasten en daarmee geconcentreerde overlast van doelgroepen te beperken Eigenaren stimuleren naar een passende andere locatie /oplossing te zoeken. Op deze wijze kan doelgericht worden vastgesteld waar zich problemen voordoen en kunnen passende maatregelen worden genomen.

Rollen die partijen kunnen innemen in de uitvoering van de maatregel(en): F= Faciliterend, U = Uitvoerend, S= Strategie & plan, M =Meedenken / meeweten, I = Investeren

25

Kort: ≤ 2 jr.

X

X

X

Gemeente

X

X

X

Gemeente Pandeigenaren

Voorzieningen Acties

Toelichting

Interventies SVREZL aanpassen danwel uitwerken via gebiedsvisie.

Aanpassen ruimtelijke en economische beleidskaders

Stimuleringsregeling gevelonderhoud

Financiële ondersteuning gevelrenovaties

Aandacht voor behoeften jongeren.

Het herstellen van de karakteristieke uitstraling van de historische panden, met oog voor erfgoed en een aantrekkelijker straatbeeld dat bijdraagt aan de identiteit van HoensbroekCentrum

Vanuit het jeugdbeleid wordt onderzocht welke behoeften jongeren in Hoensbroek hebben. Dit doen wij samen met onze sociale partners. Dat biedt een vertrekpunt voor passende voorzieningen.

Kort: ≤2 jr.

Middel: 25 jr.

Lang: ≥ 5jr.

x

x

Gemeente: S, F, U, M, I

x

x

Gemeente: F, I

X

X

x

Partijen en hun rol

Gemeente, jeugd- en veiligheidspartners

Ontwikkeling Kloppend hart Opstellen stedenbouwkundige visie voor het Gebrookerplein

In een stedenbouwkundige visie dient onderzocht te worden met welke interventies er weer een prettig verblijfsgebied kan worden gecreëerd.

Opstellen ontwikkelstrategie

Ontwikkelingsstrategie die beschrijft op welke wijze de stedenbouwkundige visie, inclusief een beeldkwaliteitplan, gerealiseerd kan worden. Incl. aandacht voor verwervingen (vastgoed en gronden en middelen hiervoor). Traject opstarten ten behoeven van planontwikkeling van een cultureel centrum / gemeenschapshuis met podium aan het Gebrookerplein waarbij ook aandacht is voor een plek waar jongeren elkaar kunnen ontmoeten. Opstarten van gesprekken met relevante stakeholders: ondernemers, vastgoedeigenaren, bewoners directe omgeving en werven marktpartijen en ontwikkelaars om te realiseren

Ontwikkeling Gebrookerplein Marktconsultatie Start realisatie nieuwe ontwikkeling

Zie ook interventies wonen

Opstellen inrichtingsplan (VO, DO en IP) op basis van gebruik als, terras, evenementen, weekmarkt en parkeerfuncties

Extra aandacht voor het vergroenen van de Markt, fysieke afbakening, bewegwijzering en omvang parkeerfunctie

Realisatie plannen

Het daadwerkelijk realiseren van het inrichtingsplan Zie ook interventies wonen.

Realiseren winkelcluster

Invullen met zittende ondernemers in het gebied, verplaatsers binnen het centrum en mogelijke nieuwkomers. Zie ook interventies wonen

Stedenbouwkundige visie totaalgebied

Het gebied heeft de potentie te worden getransformeerd naar een compact woongebied met een divers programma en aanleg nieuwe verbindingen tussen de Weustenraedtstraat en Kouvenderstraat Winkelfunctie volgens uitsterfbeleid reduceren tot nul op planniveau functionele en ruimtelijke financieel uitwerken. Zie ook interventies wonen

x

Gemeente: S, F,M,U,I

x

Gemeente: S, M, U

x

x x

Gemeente: S, F, M, U x

Gemeente: S, M, U Ontwikkelaar: U, M, I

Markt

Ontwikkeling Markt

Gemeente diverse Afdelingen landschapsarchitect: S, U, I

x x

x

Gemeente Ontwikkelaar

Hoofdstraat Hoofdstraat van Gebrookerplein tot aan de Markt

x

x

x

x

x

x

Gemeente: F, U, S, M, I Retail dagelijks segment: M

Kouvenderstraat-Weustenraedtstraat

Gebied KouvenderstraatWeustenraedtstraat

Functioneel en ruimtelijk transformatieplan Opstarten transformatie-opgave winkel naar wonen: Gesprekken met vastgoedeigenaren/huurder over toekomstplannen

Subsidiemogelijkheden, samenwerkingsmogelijkheden en andere middelen aanvragen ten behoeven van reductie winkelen in Kouvenderstraat en realisatie nieuw programma gebiedsontwikkeling Kouvenderstraat-Weustenraedtstraat (zie ook interventies wonen).

Rollen die partijen kunnen innemen in de uitvoering van de maatregel(en): F= Faciliterend, U = Uitvoerend, S= Strategie & plan, M =Meedenken / meeweten, I = Investeren

26

Gemeente: F, U, S, M, I

x

Gemeente: F, U, S, M, I Gemeente: F, U, S, I

x

Wonen Interventies

Woonprogramma HoensbroekCentrum opstellen

Acties

Toelichting

Marktonderzoek specifieke woonbehoefte HoensbroekCentrum, mede in relatie tot Regionale Woonbeleid en Woonbehoefte onderzoek Heerlen (Stec Groep 31-72024)

Maatwerk woonvisie definiëren rekening houdende met welke doelen afgeleid zijn vanuit de woonvisie en op basis van kenmerken van het gebied. Programmering omtrent aantallen, prijzen typologieën en doelgroepen en vertalen naar programma. Hierbij ook lokale makelaars betrekken.

Broeklandterrein wordt gedeeltelijk getransformeerd tot hoogwaardig dorpswoonmilieu

Ruimtelijk financieel functioneel haalbaarheidsonderzoek: het uitwerken kwalitatief en kwantitatief woonconcept en stedenbouwkundige context. Er is dus een stedenbouwkundig plan nodig, afgestemd op de visie en woningbouwprogramma. Tevens opstellen gebieds-/kavelpaspoort. Middels openbare aanbesteding marktpartijen werven t.b.v. realisatie

Kort: ≤2 jr.

Middel: 25 jr.

Lang: ≥ 5jr.

Partijen en hun rol

x

Gemeente: S, M, U

x

Gemeente: S, U, M, I

Gebiedsontwikkeling Broeklandterrein

Gebiedsontwikkeling Broeklandterrein

Benaderen en werven van marktpartijen ten behoeven van realisatie Realisatie opstarten Broeklandterrein

x

x x

Gemeente: S, U, M x

Gemeente: F, U, S, M, I Ontwikkelaar: U,I

Gebiedsontwikkeling Markt

Gebiedsontwikkeling Markt

Opstellen voorzieningen-nota met kwalitatieve en kwantitatieve programmering voorzieningen Opstellen inrichtingsplan (VO, DO en IP) op basis van gebruik als, terras, evenementen, weekmarkt en parkeerfuncties Realisatie plannen

Onderzoek naar nieuwe programma voorzieningen in kwalitatieve en kwantitatieve voorzieningen. Zie ook interventies voorzieningen. Extra aandacht voor het vergroenen van de Markt, fysieke afbakening, bewegwijzering en omvang parkeerfunctie

x

Gemeente: S, F,M,U,I

x

Gemeente diverse Afdelingen landschapsarchitect: S, U, I

Het daadwerkelijk realiseren van het inrichtingsplan

x

x

Gemeente Ontwikkelaar

Gebiedsontwikkeling Kouvenderstraat Weustenraedtstraat Stedenbouwkundige visie deelgebied

Gebiedsontwikkeling Kouvenderstraat Weustenraedtstraat

Benaderen en werven van marktpartijen ten behoeven van realisatie Participatie stakeholders

Het gebied heeft de potentie te worden getransformeerd naar een compact woongebied met een divers programma en aanleg nieuwe verbindingen tussen de Weustenraedtstraat en Kouvenderstraat hierbij dient een ruimtelijk financieel functioneel haalbaarheidsonderzoek te worden gedaan Middels openbare aanbesteding marktpartijen werven t.b.v. realisatie. En doorpakken op goede en concrete woningbouw-initiatieven Gesprekken voeren met eigenaren huurders over beoogde transformatieplannen op pandniveau

Realisatie opstarten Kouvenderstraat Weustenraedtstraat t.b.v. transformatie hoogwaardig naar dorpswoonmilieu Rollen die partijen kunnen innemen in de uitvoering van de maatregel(en): F= Faciliterend, U = Uitvoerend, S= Strategie & plan, M =Meedenken / meeweten, I = Investeren

27

x

x

x

Gemeente: F,U, S, M

x

x

x

x x

Gemeente: U, M Gemeente: F, U, S, M, I Gemeente: F, U, S, M, I Ontwikkelaar: U,I

Cultuur en verenigingen Interventies

Acties

Toelichting

Faciliteren activiteiten verenigingen

Onderzoek samenwerkingskansen, nieuwe plannen en ideeën verenigingen en op welke wijze deze fysiek en niet-fysiek kunnen worden gefaciliteerd.

Verbeterde verbinding Kasteel Hoensbroek

Onderzoek naar verbeterde kwalitatieve verbinding tussen kasteel en Hoensbroek-Centrum

Verenigingen geven aan meer samen te willen werken in organisatie en inhoud van activiteiten. Daarnaast voldoet de huidige huisvesting niet aan de wensen, dit dient nader afgestemd te worden op de toekomstplannen en koppelen aan traject planontwikkeling cultureel centrum/gemeenschapshuis met podiumfunctie. Onderzoek naar verbeteren verbinding kasteel en Kloppend hart Hoensbroek via Hoofdstaat of Juliana Bernhardlaan.

Historische panden in oude luister herstellen

In beeld brengen van historische panden in het centrum en, in overleg met eigenaren en de gemeente Heerlen, onderzoeken op welke wijze de panden in oude luister kunnen worden hersteld.

In het kader van cultuur en historie van Hoensbroek dienen de historische panden in het centrum op het gebied van uitstraling te verbeteren. Dit draagt bij aan de dorpse identiteit. In samenwerking met o.a. welstand kaders opstellen voor aanpak en opknappen gevels.

Kort: ≤2 jr.

Middel: 25 jr.

Lang: ≥ 5jr.

x

x

x

Partijen en hun rol Gemeente: F, I Verenigingen en culturele organisaties Gemeente: S, I

x

Gemeente: S, I Vastgoedeigenaren: U, I

x

x

Kort: ≤2 jr.

Middel: 25 jr.

x

x

x

x

Rollen die partijen kunnen innemen in de uitvoering van de maatregel(en): F= Faciliterend, U = Uitvoerend, S= Strategie & plan, M =Meedenken / meeweten, I = Investeren

Evenementen en activiteiten Interventies

Acties

Bestaande en nieuwe evenementen aanmoedigen en faciliteren

Voortzetten & promotie Reuringregeling

Samenwerking lokale horeca

i.s.m. horeca-ondernemers evenementen en activiteiten verder versterken en betere wisselwerking creëren.

Toelichting

Door gemeente bestaande en nieuwe evenementen en activiteiten te versterken, promoten, faciliteren, ondersteunen en stimuleren.

Rollen die partijen kunnen innemen in de uitvoering van de maatregel(en): F= Faciliterend, U = Uitvoerend, S= Strategie & plan, M =Meedenken / meeweten, I = Investeren

28

Lang: ≥ 5jr.

Partijen en hun rol

Gemeente F,S,U

x

Gemeente F,S

Openbare ruimte Interventies

Herinrichting openbaar gebied in centrum

Basis op orde brengen

Aanleggen ontmoetingsplekken jongeren

Acties

Toelichting

Onderzoek en opstellen “Herinrichtingsplan openbare ruimte” met aandacht voor klimaatadaptatie, bestrijding hittestress, waterberging, parkeren overige mobiliteit, sport/spel/ leefstijl en veiligheid en leefbaarheid voor Hoensbroek-Centrum. Stedenbouwkundig plan voor openbare ruimte uitwerken in structuur, ruimtes, profielen etc.. Starten met schouw in centrumgebied

Kader is Visie waardevolle buitenruimte. Participatie is belangrijk. We willen hierbij dieper ingaan op behoeften van bewoners en deze meenemen in het onderzoek

I.s.m. jongeren bepalen waar zij graag ontmoetingsplekken zien, inclusief de ‘inrichting er van’

Schoon heel veilig openbaar gebied realiseren per direct starten met een schouw in het centrum en omzetten in een concreet plan van aanpak en doorpakken in uitvoering Jongeren dienen te beschikken over een fijne/prettige ontmoetingsplek waar zij elkaar kunnen treffen en in de buitenlucht kunnen sporten. In samenspraak met jongeren wordt bepaald hoe deze ontmoetingsplekken vorm en inhoud krijgen.

Kort: ≤2 jr.

Middel: 25 jr.

x

x

x

x

Lang: ≥ 5jr.

Partijen en hun rol

Gemeente: S, I, U Landschapsarchitect: S

x

Gemeente: S, I, U

Gemeente: I, U, M Jongeren: M

x

Rollen die partijen kunnen innemen in de uitvoering van de maatregel(en): F= Faciliterend, U = Uitvoerend, S= Strategie & plan, M =Meedenken / meeweten, I = Investeren

Mobiliteit Interventies

Optimaliseren van bereikbaarheid van het centrum

Afbakening Markt

Acties

Toelichting

Ontwikkelen van slimme mobiliteitsoplossingen ten behoeve van het optimaliseren van bereikbaarheid, parkeervoorzieningen, aantrekkelijke loop- en fietsroutes en verkeersveiligheid binnen “Verkeersveiligheidsplan Heerlen” en “Fietsplan Heerlen 2022”.

De verkeersveiligheid en bereikbaarheid in Hoensbroek worden aangepakt via bredere plannen van Heerlen, zoals het Verkeersveiligheidsplan Heerlen en het Fietsplan Heerlen 2022.

Opstellen en uitvoeren Verbetering verkeersveiligheid

GOW 50km veranderen naar GOW 30km

Onderzoeken mogelijkheid Kouvenderstraat in een eenrichtingsstraat van Gebrookerplein richting postplein voor auto’s

Analyseren bestaande verkeersstructuur en passend ontwerp realiseren en toepassen. Dit dient in een stedenbouwkundig plan uitgewerkt te worden.

Door terugplaatsing van bloembakken en aanplanting bomen de demarcatie fysiek duiden.

Middel: 25 jr.

Lang: ≥ 5jr.

Partijen en hun rol Gemeente: I, U

x

Het openstellen van de Kouvenderstraat is voorgesteld vanuit het toekomstperspectief dat het voornamelijk een woonstraat wordt en autobereikbaarheid mogelijk is voor o.a. bezoekers, pakketdiensten, hulpdiensten etc. Duidelijke begrenzing parkeren, terrassen en straat creëren waardoor het duidelijk is waar bezoekers kunnen parkeren en plein op en af kunnen rijden.

Rollen die partijen kunnen innemen in de uitvoering van de maatregel(en): F= Faciliterend, U = Uitvoerend, S= Strategie & plan, M =Meedenken / meeweten, I = Investeren

29

Kort: ≤2 jr.

Gemeente: U,I

x

Gemeente opstellen stedenbouwkundige visie en koppelen aan mobiliteit x

x Gemeente: S, F, I

X

Gemeente: U,I

Plangebieden Hoensbroek-Centrum

Plangebied Plangebied

Plangebied

Plangebied

Markt en omgeving

3D kaart is geen stedenbouwkundige visie/plan en geen architectuur, enkel alleen ter indicatie.

30

2D kaart Bouwcontouren Hoensbroek-Centrum

Kaart bouwcontouren Hoensbroek-Centrum is geen stedenbouwkundige visie/plan en geen architectuur, enkel alleen ter indicatie.

31

Uitvoeringsprogramma Hoensbroek 2034 – Financieel In het Uitvoeringsprogramma zijn aan de hand van zeven thema’s diverse interventies gedefinieerd De interventies variëren van zaken die de gemeente "per direct" kan oppakken tot meer complexe opgaven die meer tijd vergen. Voor de uitwerking van de korte termijnacties en quick wins die dit jaar kunnen worden uitgevoerd zijn procesmiddelen beschikbaar. In het Gebiedsperspectief en Uitvoeringsprogramma worden vier deelplannen te onderscheiden, te weten: • Deelplan Gebiedsontwikkeling Kouvenderstraat-Weustenraedtstraat • Deelplan Gebrookerplein • Deelplan Markt • Deelplan Hoofdstraat tussen Markt en Gebrookerplein De meer complexe en omvangrijke ingrepen binnen deze deelplannen vergen de nodige tijd voor de verder planontwikkeling en realisatie en zullen meerdere jaren in beslag gaan nemen. Het is op dit moment nog niet mogelijk een concrete financiële vertaling met uitgangspunten van de deelplannen te maken. De plannen moeten daarvoor eerst verder uitgewerkt worden. De eerste stap is dat de gemeenteraad het Gebiedsperspectief en het Uitvoeringsprogramma vaststelt. De financiële kaders en uitgangspunten zullen daarna per deelplan worden uitgewerkt zodat de kosten en opbrengsten en het uiteindelijke resultaat op planniveau inzichtelijk worden.

Vervolgens zullen deze in een integrale gebiedsexploitatie worden samengebracht en wordt het uiteindelijke resultaat van de gehele centrumaanpak zichtbaar. Ook kan inzichtelijk worden gemaakt welke partij voor welke onderdelen primair verantwoordelijk is. Immers, is voor realisatie van het Uitvoeringsprogramma, ook financiële middelen van andere partijen nodig (denk aan corporaties en marktpartijen).

32

In geval van een onrendabele top kan de gemeente starten met het onderzoeken en aanvragen van mogelijke additionele financieringsmiddelen zoals onder meer subsidies uit het Leefbaarheidsfonds, de Regiodeal en andere regelingen van het Rijk of de Provincie.

Gefaseerde aanpak per deelgebied Afhankelijk van de situatie in een deelplan kan de verantwoordelijkheid voor de grondexploitatie verschillen. Soms is de gemeente hiervoor verantwoordelijk, maar als een ontwikkelaar al veel grond bezit in het gebied, kan deze de exploitatie op zich nemen. Door de indeling in deelplannen is het mogelijk de totale centrum-ontwikkeling in fases uit te voeren. Voor elk deelplan worden specifieke afspraken gemaakt met investeerders en andere stakeholders zoals eigenaren en andere marktpartijen. Afhankelijk van de eigendom posities kan een deelgebied via een marktconsultatie worden aangeboden aan een groep investeerders /marktpartijen. De gemeente stelt vooraf (kwaliteits-)eisen, zodat de kwaliteit gewaarborgd blijft, maar de financiële risico’s bij de marktpartijen. Per deelplan wordt geadviseerd een samenwerkingsovereenkomst te sluiten tussen de gemeente, investeerders en andere relevante stakeholders. In de samenwerkingsovereenkomst worden onder meer het stedenbouwkundige plan, het functionele programma en de juridische en financiële kaders vastgelegd en wordt gekeken hoe de financiering en exploitatie van dat deelplan het beste kan worden geregeld. Zo kunnen, met extra middelen, eventuele financiële tekorten worden overbrugd zodat er een haalbaar plan ontstaat.

Uitvoeringsprogramma Hoensbroek 2034 - Mijlpalen 2025 Nu het Gebiedsperspectief en het Uitvoeringsprogramma gereed zijn, gaat het plan de fase van uitwerking en uitvoering in. Een aantal interventies uit het Uitvoeringsprogramma waar de gemeente dit jaar al mee kan starten en daarmee de daadwerkelijke aanpak en uitvoering van de interventies voor de inwoners en andere stakeholders voelbaar en zichtbaar kan maken. Het op korte termijn oppakken en realiseren van deze zogeheten “mijlpalen” zal een stevige impuls kunnen geven aan de leefbaarheid en vitaliteit. De volgende mijlpalen kunnen per direct worden opgepakt:

Haalbaarheidsstudie Cultureel Centrum / gemeenschapshuis met podium Uit het participatietraject blijkt duidelijk dat er een brede behoefte bestaat aan een Cultureel Centrum / gemeenschapshuis met podium in het centrum. Er kan worden gestart met het uitvoeren van een haalbaarheidsstudie naar deze accommodatie. Het is van belang hierbij de verenigingen en andere culturele instanties te betrekken. Deze haalbaarheidsstudie geeft helderheid over de haalbaarheid van het Cultureel Centrum / gemeenschapshuis met podium in het centrum.

Ontwikkeling voormalige Broeklandterrein tot nieuw Broeklandpark Het voormalige Broeklandterrein kan worden ontwikkeld tot een mooi park waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, kinderen spelen en de jeugd bij elkaar kan komen. Tevens kan er een mooi woningbouwprogramma worden gerealiseerd waardoor mensen echt aan een park wonen en direct bij de voorzieningen. Tot slot is er ruimte voor het realiseren van een lang-parkeren faciliteit in het groen.

De transformatie van het voormalige Broeklandterrein draagt bij aan meerdere doelstellingen, te weten: • Het realiseren van een kwalitatief hoogwaardige plek waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Een vaak gehoorde wens tijdens de participatie. • In samenwerking met jongeren onderzoeken hoe invulling kan worden gegeven aan hun behoeften (sport-, spel- en ontmoetingsplekken) in het Broeklandpark. Maar ook in de brede context van de ontwikkeling van Hoensbroek-centrum • Er kan een woonprogramma worden gerealiseerd in het hogere huur en koopsegment • Er kan een parkeerfaciliteit worden aangelegd voor lang-parkeerders waardoor de “parkeervervuiling” op de Markt kan worden opgelost. De planontwikkeling voor het Broeklandterrein zou in de loop van 2025 gereed kunnen zijn. Het is van belang dat inwoners van jong tot oud worden betrokken in de planontwikkeling. Maar ook professionele partners zoals ontwikkelaars en investeerders dienen tijdig betrokken te worden.

Ontwikkeling gebied Kouvenderstraat-Weustenraedtstraat In het gebied Kouvenderstraat-Weustenraedtstraat zal een nieuw dorps woonmilieu worden gerealiseerd. Er zijn al concrete initiatieven bij de gemeente in beeld. De gesprekken ten behoeve van de concrete uitwerking kunnen per direct worden opgepakt. Deze initiatieven vormen daarmee ook meteen een basis / startpunt voor de integrale gebiedsontwikkeling. Vergroenen Markt Uit de participatie blijkt de nadrukkelijke wens om de Markt te vergroenen. Een aantal korte termijn tijdelijke vergroeningsmaatregelen bieden de mogelijkheid om hier invulling aan te geven, denk hierbij aan het plaatsen van bloembakken op de Markt en andere (tijdelijke/mobiele) groenvoorzieningen. Naast deze fysieke mijlpalen dient ook proactief gestart te worden met individuele gesprekken met eigenaren van panden in de Kouvenderstraat

33

Stimuleren gevelrenovatie In het kader van cultuur en historie van Hoensbroek dienen de historische panden in het centrum op het gebied van uitstraling te verbeteren. Dit draagt bij aan de dorpse identiteit. Het in oude luister herstellen van de historische gevels zal in nauwe samenspraak met de pandeigenaren plaatsvinden, waarbij zal worden gekeken naar stimulering via bijvoorbeeld een Gevelrenovatiefonds. Doorpakken op sociale veiligheid: afschalen doelgroepen. Veiligheid en Leefbaarheid zijn belangrijke thema’s in Hoensbroek-Centrum. De aanpak van de overlast zal onverminderd worden voortgezet en zal op punten worden aangescherpt. Een cruciaal thema hierbij is het afschalen van doelgroepen. Proactief in gesprek met pandeigenaren over verplaatsing of andere oplossingen. Op deze wijze kan doelgericht worden vastgesteld waar zich problemen voordoen en kunnen passende maatregelen worden genomen . Participatie Tot slot is het van belang dat voorbereidingen en gesprekken met belanghebbenden blijven doorlopen ter voorbereiding op de formele start van het Uitvoeringsprogramma. Zo kan snel en accuraat worden gereageerd op input van de participanten en kan deze informatie worden meegenomen in de ontwikkeling van de genoemde mijlpalen en andere interventies die worden opgestart.

34

Bijlage 1: Het participatietraject De participatie van inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden bij de ontwikkeling van de toekomst van Hoensbroek-Centrum is belangrijk om verschillende redenen: • Lokale betrokkenheid en draagvlak: Door de betrokkenheid van de lokale gemeenschap kunnen plannen beter aansluiten bij de wensen en behoeften van de mensen die er wonen en werken. En zorgt daarnaast voor een breder draagvlak voor de veranderingen die gaan plaatsvinden. • Kennis van de lokale situatie: Inwoners, ondernemers en andere lokale actoren kennen Hoensbroek-Centrum en haar aandachtspunten het beste. Ze hebben praktische inzichten in wat er goed werkt en wat juist niet. Deze kennis kan bijdragen aan een effectievere en duurzamere ontwikkeling van het centrum, doordat de plannen rekening houden met de realiteit van het dagelijks leven. • Sociale cohesie en gemeenschapsgevoel: Betrokkenheid bij de toekomst van het centrum versterkt het gemeenschapsgevoel. Als mensen het gevoel hebben dat ze invloed hebben op de ontwikkeling van hun omgeving, zijn ze meer betrokken en gemotiveerd om de veranderingen te steunen en eraan deel te nemen c.q. in mee te denken. Samenvattend is participatie van cruciaal belang voor een succesvolle, inclusieve en duurzame ontwikkeling van Hoensbroek-Centrum.

Het zorgt ervoor dat de plannen breed gedragen worden, dat de juiste issues worden aangesneden, en dat de ontwikkelingen op een manier plaatsvinden die zowel de lokale gemeenschap als de ondernemers ten goede komt. Brede bijeenkomsten & inloopsessies Tijdens de drukbezochte brede bijeenkomsten op 16 mei en 14 november jl. hebben de – telkens meer dan 100 - bezoekers op verschillende manieren hun ideeën ingebracht. Ze gaven niet alleen hun behoeften en zorgen aan, maar ook de kansen die ze zien voor het gebied. Dit heeft geleid tot een duidelijk overzicht van de wensen voor de toekomst van Hoensbroek-Centrum. Tijdens de inloopsessies op 6 en 7 januari 2025 hebben diverse belangstellenden nogmaals van de gelegenheid gebruikt gemaakt om ideeën in te brengen en ook aandachtspunten meegegeven.

35

Impressie brede bijeenkomst 21-1124

Gesprekken met professionals Met de professionals zijn persoonlijke gesprekken gevoerd, waarin zij vragen konden stellen en hun toekomstplannen konden delen en is er besproken hoe zij de ontwikkeling van het centrum de komende tien jaar voor zich zien. Deze gesprekken hebben een goed en constructief beeld gegeven van de situatie van de ondernemers in het centrum en hoe zaken aangepakt zouden kunnen worden.

Overzicht van de gesproken partijen Bewoners professionals Ondernemers centrum MKB Parkstad, OvH Woningcorporaties Verenigingen en culturele organisaties Scholieren Broeklandcollege Gemeente Heerlen: ambtelijke en bestuurlijke werksessies Ontwikkelaars Pandeigenaren

deze informatie is bestudeerd en op een zorgvuldige en adequate wijze in het Gebiedsperspectief verwerkt. Prijsvraag Broeklandcollege Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. En zij kan goed aangeven wat zij graag in het centrum van Hoensbroek aantreffen. In dat kader zijn ook de scholieren van het Broeklandcollege middels een prijsvraag betrokken bij het participatieproces. Zij hebben antwoord gegeven op twee vragen: • Stel je voor, jij bent de burgemeester van Hoensbroek: hoe zou jouw perfecte centrum er dan uitzien? • Als jij het voor het zeggen had, welke winkels, horeca of andere voorzieningen zou je graag willen toevoegen aan het centrum? Wat mis je nu als je door het centrum loop? De uitkomsten van het participatieproces zijn verwerkt in voorliggend maatwerk Gebiedsperspectief & Uitvoeringsprogramma voor Hoensbroek-Centrum 2034 dat kan rekenen op een breed draagvlak onder de bewoners, professionals het ambtelijke apparaat en bestuur van de Gemeente Heerlen.