Bijlage: Eindrapport Burgerberaad Heerlen

Deze contactpersonen gaan geregeld het gesprek aan en observeert het stadsdeel in detail om te weten wat er speelt en waaraan gewerkt moet worden. Dit draagt direct bij aan de doelen van verhoogde zichtbaarheid en duurzame communicatie. Communicatieplan: ‘Verbetering van de informatiestroom naar bewoners’. Een concreet plan om de communicatie vanuit de gemeente richting inwoners te analyseren en te optimaliseren. Door een duidelijk beeld te vormen kan de huidige situatie goed geanalyseerd worden en wordt duidelijk waar de verbeterpunten liggen binnen de online maar ook offlinecommunicatie. Dit draagt bij aan transparantere en efficiëntere informatievoorziening en ondersteunt het doel om de communicatie te verbeteren.

4. DREMPELS Budgettaire beperkingen De benodigde middelen moeten binnen de gemeentelijke begroting passen. Als niet alle middelen binnen het budget passen, is het noodzakelijk om prioriteiten te stellen. Bereikbaarheid en betrokkenheid Zowel inwoners als gemeentelijke vertegenwoordigers moeten actief betrokken worden en bereid zijn tot samenwerking. Bereidheid tot open communicatie De gemeente moet transparant en toegankelijk zijn in haar communicatie en openstaan voor constructieve feedback van burgers. Toegankelijkheid van informatie Niet alle inwoners zijn digitaal vaardig of op de hoogte van gemeentelijke kanalen. Er moeten meerdere, laagdrempelige informatiekanalen worden ingezet. Verschillende belangen De gemeente moet balanceren tussen de wensen van verschillende belanghebbenden, wat kan leiden tot compromissen die niet voor iedereen bevredigend zijn.

Burgerberaad Heerlen 2025

51

Werkplaats 3.2 Communicatie ‘Elkaar bereiken met korte lijnen’ 5. CONCLUSIE Een gemeente functioneert het beste wanneer haar inwoners actief betrokken worden en tijdig en duidelijk geïnformeerd zijn over zaken die hun leefomgeving raken. De situatie rondom het Versiliënbosch toont aan dat een gebrek aan heldere communicatie en betrokkenheid kan leiden tot onzekerheid en onrust onder burgers. Dit onderstreept de noodzaak van een proactieve en transparante aanpak. Door de voorgestelde maatregelen – waaronder fysieke aanspreekpunten, verbeterde informatievoorziening en actieve buurtparticipatie – wordt een stevige basis gelegd voor een gemeente die niet alleen luistert naar haar inwoners, maar ook met hen samenwerkt. Dit draagt bij aan een sociaal en actief Heerlen, waar buurtbewoners mee kunnen denken en doen om hun leefomgeving te verbeteren. De burgerraad roept de gemeente op om deze adviezen ter harte te nemen en in overleg met inwoners en betrokken partijen tot concrete uitvoeringsplannen te komen. Alleen door samen te werken en helder te communiceren kunnen we Heerlen sterker en toekomstbestendig maken. BIJLAGEN BIJLAGE 1 Mogelijke locaties voor fysieke aanspreekpunten en gemeentelijke teams samenstellen en koppelen aan een wijk.

1 - Centrum 2 - Hoensbroek 3 - Heerlerheide 4 - Heerlerbaan De gemeentesecretaris stelt voor ieder lokaal aanspreekpunt/ stadsdeel een team samen waarin iedere discipline vertegenwoordigd is. Ieder team wordt aangestuurd door een voorzitter. Het niveau van de teamleden adviseren wij dat deze beslissingsbevoegd zijn, zodat er korte lijnen ontstaan om problemen snel te signaleren binnen de wijk en ook snel aan te pakken. voorbeeldschema:

Burgerberaad Heerlen 2025

52

Werkplaats 3.2 Communicatie ‘Elkaar bereiken met korte lijnen’ BIJLAGE 2 Gesprek met ambtenaren Deelnemers: Hoofd strategische communicatie, woordvoerder burgemeester, Petra Joosten Uit het gesprek is gebleken dat de communicatie vanuit de gemeente voornamelijk eenzijdig is: er wordt veel gezonden, maar weinig ontvangen. Hoewel er meerdere kanalen worden gebruikt om informatie te verspreiden, zijn de mogelijkheden voor inwoners om feedback te geven of in gesprek te gaan beperkt. Daarnaast is de inhoud van de gedeelde informatie vaak minimaal wanneer de gemeente deze als ‘niet belangrijk genoeg’ beschouwt. Verder ontbreekt inzicht in het bereik en de effectiviteit van de communicatie. De gemeente heeft geen gegevens over: Het aantal ontvangers (hoeveel mensen een bericht ontvangen), Het aantal lezers (hoeveel mensen een bericht daadwerkelijk lezen), Het aantal snappers (hoeveel mensen de boodschap begrijpen en erop acteren). Tijdens andere gesprekken aan dezelfde tafel werd ook duidelijk dat de gemeente zich niet verantwoordelijk voelt voor het controleren of inwoners informatie daadwerkelijk ontvangen en begrijpen. Volgens de gemeente ligt dit bij de persoonlijke interesse en bekwaamheid van de inwoner. Voorbeelden van deze aanpak: Meldingen Een inwoner doet een melding bij de gemeente.

Als hier niets mee wordt gedaan, maar de melding wel als ‘afgehandeld’ wordt gemarkeerd, ligt de verantwoordelijkheid bij de inwoner om opnieuw contact op te nemen voor een uitleg. De gemeente onderneemt hierin geen verdere actie. Sociale media Informatie wordt gedeeld via Facebook. Als een inwoner niet op Facebook zit en daardoor een belangrijk bericht mist, wordt dit als een eigen verantwoordelijkheid gezien. De gemeente voelt zich niet verplicht om deze persoon via een ander kanaal te informeren. Zendkanalen Facebook (verschillende kanalen) Ontvangstkanalen Facebook Omschrijving Berichten worden geplaatst waarop mensen kunnen reageren en vragen kunnen stellen. Hoe goed deze reacties gelezen en behandeld worden, is onduidelijk. Zendkanalen Instagram - (verschillende kanalen) Ontvangstkanalen Omschrijving Dezelfde berichten als Facebook, maar er wordt niet op gereageerd en geen interactie aangegaan. Zendkanalen Stadskrant Ontvangstkanalen Omschrijving Verschijnt elke twee maanden en wordt verspreid - met reclamefolders. Mensen met een nee-nee of nee-ja sticker ontvangen deze niet. Ook mensen zonder sticker ontvangen deze niet ! De krant is ook online beschikbaar of op aanvraag per mail te ontvangen.

Burgerberaad Heerlen 2025

53

Werkplaats 3.2 Communicatie ‘Elkaar bereiken met korte lijnen’ Zendkanalen Website Ontvangstkanalen Website Omschrijving Bevat informatie en biedt de mogelijkheid om afspraken te maken. Zendkanalen Nieuwsbrief Ontvangstkanalen Omschrijving Het gebruik en de effectiviteit van dit kanaal zijn onbekend. Zendkanalen Media - (persberichten,nieuwsitems, etc.) Ontvangstkanalen Omschrijving Informatievoorziening via externe mediakanalen. Zendkanalen Brieven Ontvangstkanalen Brieven Omschrijving Bij bepaalde onderwerpen worden bewoners per brief geïnformeerd. Inwoners kunnen zelf brieven sturen naar de gemeente, maar het is onduidelijk in hoeverre hier iets mee wordt gedaan. Zendkanalen Mail Ontvangstkanalen Mail Omschrijving De gemeente kan bewoners per mail benaderen bij dringende zaken. Inwoners kunnen ook per mail vragen stellen, maar ‘lastige’ vragen blijven regelmatig onbeantwoord. Zendkanalen Signalen Ontvangstkanalen Signalen Omschrijving Platform voor meldingen over de leefomgeving en overlast. Zendkanalen Telefoon / WhatsApp Ontvangstkanalen Telefoon / WhatsApp Omschrijving Platform voor meldingen over de leefomgeving en overlast. Zendkanalen Contactformulier website Ontvangstkanalen Contactformulier website Omschrijving Mogelijkheid om meldingen en vragen in te dienen. Burgerberaad Heerlen 2025

54

Werkplaats 3.2 Communicatie ‘Elkaar bereiken met korte lijnen’ Zendkanalen Gemeentelijke informatiepunten Ontvangstkanalen Gemeentelijke informatiepunten Omschrijving Informatiepunten in bibliotheken waar inwoners terecht kunnen voor hulp met aanvragen en informatie. Zendkanalen Burgerinitiatieven Ontvangstkanalen Burgerinitiatieven Omschrijving Mogelijkheid om een initiatief in te dienen bij de gemeenteraad (met handtekeningen). Zendkanalen Samen in de Buurt / Frisse Wind Ontvangstkanalen Omschrijving Initiatieven ondersteunen met organisatie en financiële middelen. Inwonersparticipatie en inspraakmogelijkheden Inwoners hebben verschillende manieren om invloed uit te oefenen op besluitvorming en de leefomgeving: Burgerinitiatieven: Inwoners kunnen een burgerinitiatief indienen bij de gemeenteraad (hiervoor moeten handtekeningen worden verzameld). Inspreken bij gemeenteraadsvergaderingen: Inwoners kunnen bij commissievergaderingen hun mening geven over onderwerpen waar de raad over besluit. Brieven aan de gemeenteraad: Schriftelijke inspraakmogelijkheid. Reuringregeling: Specifiek voor initiatieven in Heerlen-Centrum en Hoensbroek-Centrum. Gebiedsregisseurs en buurtinitiatieven: Via Samen in de Buurt kunnen inwoners initiatieven starten om hun wijk leefbaarder te maken.

Feedback van inwoners in besluitvorming De gemeente neemt feedback van inwoners in principe mee in besluitvorming, maar dit is niet altijd zichtbaar of structureel. De gemeenteraad beslist over voorstellen die door het College van Burgemeester en Wethouders worden voorbereid. Inwoners kunnen inspreken of brieven sturen, maar dit betekent niet automatisch dat hun wensen worden gehonoreerd. Onlangs is een verordening vastgesteld waarin staat hoe inwoners betrokken moeten worden bij besluitvorming. De gemeente moet deze verordening echter nog in de praktijk implementeren. Toegankelijkheid voor kwetsbare groepen De gemeente Heerlen onderneemt verschillende acties om communicatie toegankelijker te maken: Gemeentelijke informatiepunten: In de bibliotheken kunnen inwoners terecht voor hulp bij digitale aanvragen en informatie. Stadskrant: Fysieke krant voor inwoners die minder digitaal vaardig zijn. Toegankelijke website: De website voldoet aan wettelijke toegankelijkheidseisen en wordt verbeterd naar een A-status. Helder taalgebruik: Standaardbrieven zijn herschreven in begrijpelijke taal en sommige documenten worden aangeboden in een beeldbrief. Meeleespanel laaggeletterden: Groep inwoners test teksten op begrijpelijkheid. Ondertiteling en voorleesfunctie: Video’s op social media worden ondertiteld, en teksten op de website kunnen worden voorgelezen.

Burgerberaad Heerlen 2025

55

Werkplaats 3.2 Communicatie ‘Elkaar bereiken met korte lijnen’ Communicatiebereik en effectiviteit De gemeente zet verschillende middelen in om inwoners te bereiken, maar er is geen exacte meting van hoeveel mensen de informatie daadwerkelijk lezen of begrijpen. Voorbeeld van communicatiekanalen en hun bereik: Website: ±60.000 bezoekers per maand Facebook: ±21.000 volgers Instagram: ±5.000 volgers X (Twitter): ±7.000 volgers LinkedIn: ±14.500 volgers YouTube: ±600 volgers Nieuwsbrief: ±11.000 abonnees Stadskrant: ±40.000 exemplaren verspreid De gemeente gebruikt een ‘middelenmix’ afhankelijk van de doelgroep, zoals persberichten, fysieke bijeenkomsten, digitale advertenties, posters en persoonlijke brieven. Echter, het daadwerkelijke effect van deze communicatie is onbekend. Conclusies en aandachtspunten Gebrek aan feedbackmechanismen Er ontbreekt een vaste procedure voor het ontvangen en verwerken van reacties, feedback en controle op de effectiviteit van de communicatie. Onvoldoende inzicht in bereik en impact Er zijn geen cijfers of analyses beschikbaar over hoeveel inwoners daadwerkelijk bereikt worden en of de communicatie effectief is. Inconsistente communicatie per ambtenaar en afdeling Verschillende ambtenaren hanteren verschillende communicatievormen, waardoor er geen uniforme aanpak is.

Verouderde en niet-effectieve processen De gemeente werkt volgens vaste processen en protocollen die in de praktijk niet meer effectief blijken te zijn. Beperkte directe contactmomenten met inwoners Er zijn geen structurele open wijkbijeenkomsten waar inwoners direct in gesprek kunnen met beleidsmakers. BIJLAGE 3 Aanbevelingen voor implementatie van buurtcoalities Oprichten van buurtgroepen bestaande uit actieve bewoners en vertegenwoordigers van lokale organisaties Organiseren van regelmatige overlegmomenten tussen buurtcoalities en gemeente, bijvoorbeeld één keer per maand Gebruik maken van een vaste agenda die per keer aangevuld kan worden met onderwerpen die spelen in de desbetreffende buurt Gebruikmaken van bestaande buurtinitiatieven en deze ondersteunen met gemeentelijke middelen BIJLAGE 4 Actiepunten projectplan ‘Verbetering informatiestroom’ Onderzoek naar huidige informatiebehoefte onder inwoners Onderzoek naar huidig media gebruik van de inwoners, veel inwoners zijn online niet te bereiken terwijl jongere doelgroepen dit wel zijn. Op basis van dit onderzoek een menukaart ontwikkelen dat gepaste middelen per doelgroep en communicatiedoel overzichtelijk maakt Opstellen van een toegankelijk communicatiemodel voor buurtgerichte gemeentelijke informatie Pilotproject in één stadsdeel om effectiviteit te testen en verbeteren

Burgerberaad Heerlen 2025

56

Werkplaats 3.2 Communicatie ‘Elkaar bereiken met korte lijnen’ BIJLAGE 5 Overzicht waargebeurde scenario’s van huidige communicatiepogingen Huidige klantenreis en ervaringen gemeente Heerlen (gebaseerd op echte situaties) Senario 1. Een burger heeft iets te melden en wil zijn verhaal kwijt. De burger gaat naar het gemeentehuis. De burger wordt erop gewezen dat er eerst een afspraak gemaakt moet worden. De burger gaat naar huis en probeert online een afspraak te maken, want offline gaat niet. De burger heeft een afspraak en gaat opnieuw naar het gemeentehuis. De burger doet zijn verhaal en wordt erop gewezen dat hij/zij een online meldingsformulier moet invullen of een nieuwe afspraak moet maken met de betreffende ambtenaar. De burger gaat opnieuw naar huis en probeert opnieuw een afspraak te maken met de betreffende ambtenaar en krijgt bericht dat deze voorlopig niet beschikbaar is. Of; De burger vult thuis het online meldingsformulier in en leest dat hij binnen 5-10 werkdagen een reactie zal krijgen. Senario 2. Een burger wil graag wat meer weten over een initiatief vanuit de gemeente. De chat met de chatbox, maar deze verwijst de burger door naar een medewerker, maar de medewerker weet het antwoord ook niet en zegt dat de burger een mail moet sturen naar het algemeen e-mailadres.

Onderzoek naar huidige informatiebehoefte onder inwoners Opstellen van een toegankelijk communicatiemodel voor gemeentelijke informatie Pilotproject in één stadsdeel om effectiviteit te testen en verbeteren De burger stuurt zijn vraag door via het algemene e-mailadres en leest dat hij/zij binnen 5-10 werkdagen een reactie zal ontvangen. Na 2 weken geen antwoord te hebben ontvangen neemt de burger telefonisch contact op met de gemeente met zijn vraag, deze medewerker kan/mag geen informatie geven en verwijst de burger opnieuw door naar het algemeen e-mailadres. De burger komt er niet uit en laat zijn/haar vraag los. Senario 3. De burger maakt een anonieme melding van overlast, en voert geen gegevens in (wantja dat hoeft omdat het anoniem is). De burger merkt dat er niks met de melding is gedaan of gebeurd, en besluit om te achterhalen waarom en krijgt via de website antwoord van de chatbot. Er wordt niks gedaan met de melding van de burger, want deze wordt als ‘spam’ behandeld omdat de burger geen telefoonnummer en e-mailadres heeft achtergelaten. Senario 4. De burger maakt een melding van gedumpt afval dat is blijven liggen na asfaltering van een wandelpad. De burger vult alle contactgegevens in en verzendt het meldingsformulier. De burger krijgt bevestiging van de melding via de mail en leest dat de aannemer van het project is benaderd.

De burger loopt de volgende dag dezelfde route en het afval opgehaald is. Senario 5. Een burger woont in een oud-heerlense mijnwerkerswijk en krijgt een brief in de brievenbus over bouw/sloopplannen over zijn/haar buurt. De burger leest in de brief dat zijn/haar woning gesloopt zal worden onder het motto “het opknappen en renoveren van de buurt” maar zijn/haar woning is niet (meer) renoveerbaar want dit is te duur. De burger leest dat deze plannen al zijn goedgekeurd en de bouw/sloop dit/volgend jaar gaat plaatsvinden. De burger heeft stress en paniek, want dat betekent dit, waarom heeft de burger geen inspraak gehad of is de burger tijdig geïnformeerd via verschillende media. De burger neemt contact op met de gemeente om uitleg en zijn/haar verhaal te kunnen doen, maar krijgt te horen dat de gemeente hier niks mee kan en de burger het maar moet accepteren. De burger neemt contact op met het aannemersbedrijf om uitleg en zijn/haar verhaal te kunnen doen en krijgt te horen dat het met de instemming van de gemeente toch gaat gebeuren. De burger leeft tot op de dag van vandaag in verbazing, verwarring en vooral gestrest en gefrustreerd. Burgerberaad Heerlen 2025

57

Werkplaats 3.2 Communicatie ‘Elkaar bereiken met korte lijnen’ De Presentatie 05-04-2025

2025

PRESENTATIE: ELKAAR BEREIKEN MET KORTE LIJNEN Groep 3.2 Communicatie, inspraak en luisteren Fermans, Hamers, Joosten, Kuiper, Kuipers, Munsters, Schonewille, Sinnema, Rijvers

INHOUDSOPGAVE

1

2

3

4

5

Inleiding

Doelen

Drempels

Speerpunten

Conclusie

Burgerberaad Heerlen 2025

58

1

Werkplaats 3.2 Communicatie ‘Elkaar bereiken met korte lijnen’ 05-04-2025

1

Inleiding

"Een goed functionerende gemeente staat in direct contact met haar inwoners. Open communicatie, toegankelijkheid en samenwerking vormen de basis voor een betrokken en actieve gemeenschap."

Want ook Heerlen verdient heerlenaarschap.

2

Doelen 3. verhoogde zichtbaarheid en toegankelijkheid van de gemeente.

1. Een duurzaam overleg tot stand brengen en behouden Om effectief te kunnen communiceren is samenkomen en het bespreken van onderwerpen van belang.

De gemeente is er voor de burgers, maar toch kunnen sommige burgers de gemeente niet goed bereiken.

Bijvoorbeeld: mini-burgerraden per stadsdeel buurtcoalities gemeente-burger debat 2. verbetering van de informatievoorziening.

Niet alle Heerlenaren zijn digitaal vaardig of kunnen gemakkelijk belangrijke informatie vinden, dit moet makkelijker en toegankelijker worden.

Bijvoorbeeld: gemeentehuis meer open inrichten zodat bewoners letterlijk kunnen binnenlopen ambtenaren en ander persoonlijk letterlijk verbinden aan een stadsdeel regelmatige vragenuurtjes of ondersteuningsmomenten aanbieden.

Bijvoorbeeld: gemeentelijke informatiepagina per stadsdeel meer inhoudelijke informatie verspreiden via buurt/wijkkranjtes

Burgerberaad Heerlen 2025

59

2

Werkplaats 3.2 Communicatie ‘Elkaar bereiken met korte lijnen’ 05-04-2025

3

Drempels Budgettaire beperkingen Wanneer is geld niet een probleem? Bereikbaarheid en betrokkenheid Wil de gemeente wel samenwerken met burgers? Willen burgers zich wel inzetten voor het verbeteren hun leefomgeving? Bereidheid en mogelijkheid tot open communicatie Hoe open kan de gemeente communiceren? Hoe zit het met de privacywetgeving? Wat kan wel en niet? Toegankelijkheid van informatie Hoe kan je informatie beschikbaar voor iedereen? Hoe bereik je zo veel mogelijk bewoners? Verschillende belangen Zijn de belangen van de gemeente en bewoners anders?

4

Speerpunten/beslispunten Fysieke aanspreekpunten per stadsdeel.

Betere verspreiding en toegankelijkheid van de stadskrant.

Invoering van buurtcoalities of mini-burgerberaden per stadsdeel.

Een vast gemeentelijk contactpersoon per stadsdeel.

Een communicatieplan: 'Verbetering van de informatiestroom naar bewoners.

Burgerberaad Heerlen 2025

60

3

Werkplaats 3.2 Communicatie ‘Elkaar bereiken met korte lijnen’ 05-04-2025

5

Conclusie "Een gemeente functioneert het beste wanneer haar inwoners actief betrokken worden en tijdig en duidelijk geïnformeerd zijn over zaken die hun leefomgeving raken."

Zo creëert Heerlen écht Heerlenaarschap

1

2

3

Fysieke aanspreekpunten per stadsdeel.

Betere verspreiding en toegankelijkheid van de stadskrant.

Invoering van buurtcoalities of mini-burgerberaden per stadsdeel.

Burgerberaad Heerlen 2025

4

5

Een vast gemeentelijk Een communicatieplan: contactpersoon 'Verbetering van de per stadsdeel. informatiestroom naar bewoners.

61

4

Werkplaats 4.1 Eenzaamheid en Ontmoeten Uitslag van de stemming per beslispunt Werkplaats 4.1 Eenzaamheid en Ontmoeten Beslispunten: 4.1.1 Informatie over eenzaamheid verzamelen De gemeente zorgt ervoor dat in 3 maanden informatie omtrent voorzieningen die eenzaamheid tegen gaan en andere relevante informatie over eenzaamheid verzamenld wordt. Deze informatie wordt op een geordende manier beschikbaar gesteld aan iedereen. Zowel digitaal als in een fysiek boekje. Dit boekje verschijnt periodiek. Stemming Niet aangenomen 4.1.2 Buurtpunten De gemeente zorgt voor meer buurtpunten die toegankelijk zijn voor iedereen, ook voor mensen die slecht ter been zijn, blind of afhankelijk van een hulphond. Stemming Aangenomen: 38 voor 4.1.3 Extra personen in buurtpunten De gemeente zorgt voor meer personeel in de buurtpunten zowel betaald als een vrijwilliger. Er is altijd een vast persoon aanwezig.

Stemming Niet aangenomen -

4.1.4 Informatiebus De gemeente zorgt ervoor dat er een informatiebus komt, die op een vast tijdstip en vaste plaats in elke wijk staat, zodat men makkelijk binnen kan lopen voor informatie over eenzaamheid en ontmoeten. Stemming Niet aangenomen 4.1.5 In gesprek met huisartsen De gemeente gaat in gesprek (zover als het wettelijk mogelijk is) met de huisartsen en andere instanties over de mogelijkheid om mensen die minder of niet in staat zijn uit hun eenzaamheid te halen. Stemming Niet aangenomen –

Burgerberaad Heerlen 2025

62

Werkplaats 4.1 Eenzaamheid en Ontmoeten Samenvatting

4.1 Eenzaamheid & Toegankelijkheid samenvatting Naar aanleiding van de vele gesprekken en onderzoeken die we de afgelopen weken hebben mogen voeren, zijn wij tot de conclusie gekomen dat eenzaamheid een zeer groot probleem betreft waar ook nog eens een behoorlijk taboe op rust. Doordat er een taboe op rust, heerst er ook een substantiële onwetendheid onder de bevolking. Hierdoor raken mensen die eenzaam zijn nog verder geïsoleerd; en waar men eerst nog wel in staat had geweest om zichzelf eruit te trekken, glijdt men nu verder af naar het punt waar mensen niet meer in staat zijn om zelf uit de eenzaamheid te geraken. Uit onderzoek blijkt dat langdurige eenzaamheid leidt tot veranderingen in de hersenen waardoor mensen de vaardigheid om sociale contacten te maken én onderhouden verliezen. Ook verliezen de hersenen de draagkracht die nodig is om met de vele prikkels en impulsen om te gaan die onze drukke samenleving met zich meebrengt; waardoor er nog grotere problemen ontstaan voor de persoon zelf. Denk hierbij aan depressie, burn-out, onverklaarbare somatische klachten en andere vormen van een slechte mentale gezondheid.

Wij pleiten ervoor om zo veel mogelijk te voorkomen dat mensen afglijden naar “niet langer in staat” door ervoor te zorgen dat alle informatie omtrent eenzaamheid voor iedereen toegankelijk is; en de mensen die niet langer in staat zijn in kaart proberen te brengen en gepaste hulp aan te bieden.

Burgerberaad Heerlen 2025

63

Werkplaats 4.1 Eenzaamheid en Ontmoeten Het Voorstel

4.1 Eenzaamheid & ontmoeten. HET ADVIES Doordat de groep “eenzame mensen” onderverdeeld kan worden in “in staat” en “niet in staat” hebben we geprobeerd om een advies voor beide categorieën op te stellen.Hierdoor zijn wij op een aantal aandachtspunten terecht gekomen die wij als groep 4.1 Ontmoeten & Eenzaamheid graag aan de gemeente willen voorleggen.

1. Toegankelijke informatie voor iedereen Wij zijn van mening dat de informatievoorziening omtrent eenzaamheid niet efficiënt genoeg is en daarmee niet helpend is om het probleem aan te pakken. De informatie is wél aanwezig maar niet gecentreerd. Dat wil zeggen dat er best wel veel gedaan wordt in de gemeente om eenzaamheid proberen aan te pakken, maar dat voor elke organisatie, elke vereniging, cursus, praatgroep, ontmoetingsgroep,etc de informatie alleen te vinden is als men er specifiek naar zoekt. Zelfs op de website van de gemeente zelf is het heel omslachtig om bij enige informatie rondom dit soort voorzieningen te komen. Dus is ons advies voor de gemeente om al deze voorzieningen in de gemeente in kaart te brengen en alle informatie rondom deze voorzieningen op één plek samen te brengen zodat men niet langer het bos door de bomen hoeft te zoeken. Dit zou bijvoorbeeld kunnen door een specifieke website te creëren waar al deze informatie toegankelijk wordt gemaakt; met eventuele links naar de websites en / of sociale media van de voorzieningen zelf. Deze website zou tevens als hulplijn kunnen dienen voor mensen die er zo ontzettend doorheen zitten dat het een urgent probleem geworden is. Dit zou kunnen met een daadwerkelijke hulplijn waar men naartoe zou kunnen bellen; maar ook met een chat(bot) voor mensen die niet durven te bellen.

Denk aan de zelfmoordlijn maar dan voor eenzaamheid. Echter is dit niet genoeg; een hele hoop mensen in onze samenleving zijn niet digitaal vaardig. Met name de ouderen hebben hier moeite mee. Dus in het verlengde van de voorheen voorgestelde website, zal er ook een fysiek boekje moeten worden gemaakt en periodiek geleverd aan alle inwoners van Heerlen. Deze zou bijvoorbeeld geleverd kunnen worden samen met het plussen & minnen boekje die veel mensen al elke 6 maanden toegestuurd krijgen. Deze boekjes zouden ook neergelegd kunnen worden bij huisartsen, buurtpunten, bibliotheken en andere plekken waar met name ouderen bijeenkomen.

Burgerberaad Heerlen 2025

64

Werkplaats 4.1 Eenzaamheid en Ontmoeten

Tot slot zouden wij graag een eenzaamheids informatie busje willen zien op plekken waar veel mensen bijeenkomen zoals bijvoorbeeld marktpleinen. Hier zouden mensen dan ook binnen kunnen lopen om informatie te vragen en tevens zou het zorgen voor meer bekendheid rondom het onderwerp en de voorzieningen die de gemeente heeft opgezet. Dit busje zou bijvoorbeeld één keer per week op dezelfde tijd op dezelfde plek kunnen gaan staan. Denk bijvoorbeeld aan het CZ busje dat bijna elke week op de markt in hoensbroek staat waar mensen naar binnen kunnen lopen met hun vragen omtrent CZ.

2. Toegankelijke buurtpunten Er zijn in de gemeente Heerlen een aantal buurtpunten; deze zijn echter niet voor iedereen even toegankelijk. Niet elke buurt heeft een buurtpunt en dat maakt het moeilijk voor mensen die slecht ter been zijn om er te komen. Ook voor mensen die geen vervoermiddel ter beschikking hebben is dit best lastig. Daarom zou het fijn zijn als elke buurt een buurtpunt zou krijgen waar men bijeen kan komen én waar ook de nodige informatie te vinden valt omtrent gemeente voorzieningen zoals schuldhulpmaatje. Tevens zou het fijn zijn als deze buurtpunten vaste gezichten zouden hebben; Dit zorgt er namelijk voor dat mensen meer het gevoel hebben dat ze naar een ontmoetingsplek gaan en niet naar een gemeente instantie. Deze vaste gezichten zullen moeten bestaan uit een combinatie van mensen in loondienst en vrijwilligers. Echter zou het fijn zijn als deze vrijwilligers ook een soort van beloning krijgen voor hun inzet (vrijwilligers compliment is hier een voorbeeld van). Vrijwilligers krijgen in deze tijd is al best lastig, dus hopen we hiermee meer motivatie te creëren voor mensen (met name jongeren) om onderdeel te worden van de oplossing.

Ook zou het fijn zijn als er vanuit deze buurtpunten een centrale wijk persoon kan worden aangesteld die daadwerkelijk de wijk in gaat. Bijvoorbeeld; als er nieuwe mensen in de wijk komen wonen om even een praatje met ze te gaan maken en ze vertelt wat er allemaal in de buurt is. In het begin is dit misschien lastig maar op de lange duur zou dit kunnen zorgen voor meer sociale controle.

3. verdere hulp voor mensen die “ niet in staat” zijn De lastige groep in dit vraagstuk zijn de mensen die al de bovengenoemde voorzieningen niet meer kunnen benutten door fysieke of mentale gezondheidsproblemen. Natuurlijk willen wij niet op de stoel van de professionals gaan zitten en dat maakt het juist lastig om hier een redelijk advies over te geven. Wij hopen dat de gemeente misschien in gesprek kan gaan met huisartsen om te kijken wat er via hun mogelijk is. Het betreft hier namelijk mensen die bijna niet gezien worden in de maatschappij en heel goed mooi weer kunnen spelen. Wij hopen dat in samenwerking met huisartsen er meer gepaste hulp kan komen voor deze mensen.

Burgerberaad Heerlen 2025

65

Werkplaats 4.1 Eenzaamheid en Ontmoeten De presentatie

4.1 Eenzaamheid & toegankelijkheid 1. Toegankelijke informatie 2. Toegankelijk buurtpunten 3. Verdere hulp voor iedereen

Burgerberaad Heerlen 2025

66

Werkplaats 4.2 Ontmoeten/eenzaamheid ‘Een bloemzaadje als steuntje in de rug.’ Uitslag van de stemming per beslispunt Werkplaats 4.2 Ontmoeten/eenzaamheid ‘Een bloemzaadje als steuntje in de rug.’ Beslispunten: 4.2.1 Bloemenzaadjes De gemeente Heerlen zal de burger van Heerlen ondersteunen in ontmoeten en verbinden door middel van een presentje( bloemen zaadzakje). Stemming Niet aangenomen 4.2.2 Artikel met uitleg Er wordt een artikel geplaatst in de stadskrant met uitleg /doel over het zakje bloemenzaad. Begeleid met QR code, filmpje, zodat het voor iedere burger te begrijpen is. Stemming Niet aangenomen 4.2.3 Het zakje bloemenzaad bij de stadskrant Ieder huishouden wordt voorzien van een zakje bloemenzaad. Dit als bijlage van de stadskrant. Stemming Niet aangenomen

Burgerberaad Heerlen 2025

67

Werkplaats 4.2 Ontmoeten/eenzaamheid ‘Een bloemzaadje als steuntje in de rug.’ Voorstel Een bloemzaadje als steuntje in de rug. Inleiding: Ons doel is om mensen dichter bij elkaar te brengen door het stimuleren van ontmoetingen, met als resultaat het verkleinen van eenzaamheid en het bevorderen van sociale verbindingen. In Heerlen merken we dat er al veel faciliteiten en mogelijkheden zijn om elkaar te ontmoeten, maar dat deze niet altijd toegankelijk of bekend zijn voor iedereen. Veel mensen maken er geen gebruik van, simpelweg omdat ze niet weten welke faciliteiten er beschikbaar zijn of omdat deze niet voor iedereen gemakkelijk vindbaar zijn. Probleemstelling: Hoewel er veel initiatieven en faciliteiten zijn die sociale ontmoetingen bevorderen, ervaren we dat niet iedereen hiervan op de hoogte is, en zelfs als ze dat zijn, maakt niet iedereen gebruik van deze voorzieningen. De drempel om deel te nemen is vaak te hoog, of de informatie over deze mogelijkheden bereikt niet iedereen. Dit maakt de faciliteiten minder toegankelijk en minder effectief in het verkleinen van eenzaamheid. Doelstelling: Wij willen dit probleem aanpakken door het proces van ontmoeten kleinschalig en lokaal te benaderen. Door samen te werken met de gemeente willen wij burgers motiveren om in hun directe omgeving, elkaar te ontmoeten.

Het doel is om een actieve en laagdrempelige benadering te bieden die mensen aanzet om de eerste stap te zetten in het ontmoeten van anderen. Door met elkaar in gesprek te gaan kun je elkaar informeren en wegwijs maken in je eigen buurt en gemeente Heerlen. Plan; Dit willen wij doen door, de burger zelf een presentje te geven om hen te stimuleren om een andere burger uit zijn directe omgeving te ontmoeten. Het presentje zal zijn in de vorm van een zakje bloemenzaadjes. “Plant een zaadje. De start van iets moois.” Tergelijkertijd is het een mooie gelegenheid om elkaar te informeren en wegwijs te maken in de gemeente Heerlen. De gids “een steuntje in de rug” kan hierbij hulp bieden. Hoe gaat het in zijn werk; • • •

● De gemeente Heerlen plaatst een artikel met uitleg in de stadskrant en voegt hierbij het zakje bloemenzaadjes. ● Gemeente Heerlen zorgt voor de bezorging van de stadskrant met bijlage en wordt bij alle huishoudens bezorgd. ● De burger neemt het initiatief om het zakje bloemenzaad aan te bieden bij iemand in zijn directe buurt. Met als doel ontmoeten, verbinden en wegwijs maken! Begin van iets moois! Beslispunten: Wij vragen de gemeente Heerlen

• • •

● De burger van Heerlen te ondersteunen in ontmoeten en verbinden door middel van een presentje( bloemen zaadzakje) ● Een artikel te plaatsen in de stadskrant met uitleg /doel over het zakje bloemenzaad. Begeleid met QR code, filmpje, zodat het voor iedere burger te begrijpen is. ● Ieder huishouden te voorzien van een zakje bloemenzaad. Dit als bijlage van de stadskrant.

Burgerberaad Heerlen 2025

68

Werkplaats 4.2 Ontmoeten/eenzaamheid ‘Een bloemzaadje als steuntje06-04-2025 in de rug.’ De presentatie

Een bloemzaadje als steuntje in de rug. Werkgroep 4.2 ontmoeten en eenzaamheid.

Doel Ons doel is om mensen dichter bij elkaar te brengen door het stimuleren van ontmoetingen, met als resultaat het verkleinen van eenzaamheid en het bevorderen van sociale verbindingen.

1

Burgerberaad Heerlen 2025

69

06-04-2025

Werkplaats 4.2 Ontmoeten/eenzaamheid ‘Een bloemzaadje als steuntje in de rug.’

Waar liepen we tegenaan ➔ Er zijn al heel veel faciliteiten. ➔ Niet iedereen maakt uit zichzelf gebruik van deze faciliteiten. ➔ Veel mensen weten niet welke faciliteiten er zijn. ➔ De faciliteiten zijn niet voor iedereen vindbaar en toegankelijk. Daarom willen wij het ontmoeten kleinschalig aanpakken. Op lokaal niveau is het vaak makkelijker te verbinden en te ontmoeten.

Voorstel ➔ Wij willen dit probleem aanpakken door het proces van ontmoeten kleinschalig en lokaal te benaderen.

➔ Door ondersteuning van de gemeente Heerlen willen wij de burgers motiveren om in hun directe omgeving elkaar te ontmoeten.

➔ Het doel is om een actieve en laagdrempelige benadering te bieden die burgers aanzet om de eerste stap te zetten in het ontmoeten van anderen. Door met elkaar in gesprek te gaan kun je elkaar informeren en wegwijs maken in je eigen buurt en Gemeente Heerlen

2

Burgerberaad Heerlen 2025

70

06-04-2025

Werkplaats 4.2 Ontmoeten/eenzaamheid ‘Een bloemzaadje als steuntje in de rug.’ Dit willen wij doen door, de burger zelf een presentje te geven om hen te stimuleren om een andere burger uit de directe omgeving te ontmoeten. Het presentje zal in de vorm zijn van een zakje bloemzaadjes.

“Plant een zaadje. De start van iets moois.” Tevens is het een mooie gelegenheid om elkaar te informeren en wegwijs te maken in de gemeente Heerlen. De gids “Een steuntje in de rug” kan hierbij hulp bieden.

Hoe gaat het in zijn werk Stadskrant De gemeente Heerlen plaatst een artikel met uitleg in de stadskrant en voegt hierbij het zakje bloemenzaad

Gemeente Heerlen Bezorging De stadskrant wordt bij alle huishoudens bezorgd met het zakje bloemenzaad

Initiatief burger De burger neemt het initiatief om het zakje bloemenzaad aan te bieden bij iemand in de directe buurt. Met als doel ontmoeten, verbinden en wegwijs maken!

Burger Begin van iets moois!

3

Burgerberaad Heerlen 2025

71

06-04-2025

Werkplaats 4.2 Ontmoeten/eenzaamheid ‘Een bloemzaadje als steuntje in de rug.’

Beslispunten Wij vragen de gemeente Heerlen

De burger van Heerlen te ondersteunen in ontmoeten en verbinden door middel van een presentje (bloemenzaad zakje).

Een artikel te plaatsen in de stadskrant met uitleg /doel over het zakje bloemenzaad. Ontmoeten en verbinden in je de directe omgeving.

Ieder huishouden te voorzien van een zakje bloemenzaad. Dit als bijlage van de stadskrant.

QR code > filmpje

Filmpje

4

Burgerberaad Heerlen 2025

72

Werkplaats 5.1 De HulpHub Uitslag van de stemming per beslispunt Werkplaats 5.1 De HulpHub Beslispunten: 5.1.1 Beleidsontwikkeling met ervaringsdeskundigen De gemeente betrekt ervaringsdeskundigen actief bij het maken en toetsen van beleid. Zo sluiten plannen beter aan bij de leefwereld van inwoners. Stemming Aangenomen: 43 voor 5.1.2 Inzetten van brugfiguren in de wijk Ervaringsdeskundigen worden ingezet bij wijkteams en loketten, als aanspreekpunt voor inwoners én als schakel tussen bewoners en professionals. Stemming Aangenomen: 38 voor 5.1.3 Structurele inzet in de hulpverlening De gemeente zorgt dat ervaringsdeskundigen standaard betrokken worden in hulptrajecten, bijvoorbeeld als herstelmaatje of luisterend oor. Stemming Aangenomen: 33 voor 5.1.4 Training van gemeentemedewerkers met ervaringskennis Ervaringsdeskundigen worden ingezet om medewerkers van de gemeente te trainen in omgaan met bewoners, empathie en het verminderen van stigma. Stemming Aangenomen: 36 voor 5.1.5 Digitale pilot voor jongeren en andere inwoners Er wordt een digitale pilot gestart waarbij inwoners – vooral jongeren – laagdrempelig contact kunnen opnemen met een ervaringsdeskundige via chat, app of beeldbellen (evt. in samenwerking met andere platforms). Stemming Aangenomen: 30 voor

Burgerberaad Heerlen 2025

73

Werkplaats 5.1 De HulpHub De samenvatting Samenvatting De HulpHub is geen gebouw, maar een netwerk waar mensen met eigen ervaring in armoede, zorg of andere problemen, andere mensen helpen. Zij begrijpen hoe het voelt om vast te lopen en staan klaar als luisterend oor, gids of ondersteuner. Zo wordt hulp menselijker, herkenbaarder en makkelijker te vinden. De gemeente kan hen op verschillende manieren inzetten om hulp menselijker en effectiever te maken. Waarom? Veel inwoners van Heerlen ervaren drempels om hulp te zoeken. Ze voelen zich niet gehoord of begrijpen het systeem niet. Om die kloof te dichten, willen we mensen inzetten die zelf ervaring hebben met problemen zoals armoede, psychische klachten of een lichamelijke beperking: dat zijn ervaringsdeskundigen. Wat is een ervaringsdeskundige? Iemand die iets ingrijpends heeft meegemaakt én nu anderen helpt die hetzelfde doormaken. Bijvoorbeeld: - Iemand die in armoede leefde, maar nu anderen helpt met geldzorgen - Iemand die jarenlang als mantelzorger voor een ziek familielid zorgt, maar nu andere mantelzorgers helpt om hun weg te vinden in het zorgsysteem. Zij brengen levenservaring, herkenning en vertrouwen. Doel: structurele inzet van ervaringsdeskundigen Meer mensgerichte hulp Vertrouwen tussen gemeente en inwoners Inclusieve samenleving Oplossing: inzetten op meerdere plekken • • • •

In wijkteams en hulpverleningsloketten Als maatje of ervaringscoach Bij trainingen voor medewerkers van de gemeente (die bijv. beleid maken of WMO-consulent zijn) Als aanspreekpunt in de buurt of online

Burgerberaad Heerlen 2025

74

Werkplaats 5.1 De HulpHub Het voorstel

De HulpHub: dichtbij & deskundig

1. Inleiding Veel mensen in Heerlen die hulp nodig hebben – bijvoorbeeld door armoede, psychische problemen, schulden of een moeilijke thuissituatie – vinden het lastig om de juiste hulp te krijgen. Ze weten de weg niet, voelen zich niet begrepen of zijn teleurgesteld geraakt in eerdere ervaringen met instanties. We zien dat er vaak een kloof is tussen wat de gemeente bedenkt en wat mensen in hun dagelijks leven echt nodig hebben. Daarom willen we iets veranderen. We willen mensen inzetten die zélf hebben meegemaakt hoe het is om vast te lopen. Mensen die weten hoe het voelt en die nu anderen willen helpen. Deze mensen noemen we ervaringsdeskundigen. We willen de ervaringskennis van inwoners structureel gebruiken bij de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van beleid van de gemeente, zodat beleid beter aansluit bij de leefwereld van haar inwoners, met name voor de mensen die direct geraakt worden door sociaal-maatschappelijke vraagstukken. Door ervaringsdeskundigen in te zetten op verschillende niveaus en domeinen binnen de gemeente: - De kwaliteit en toegankelijkheid van hulp en ondersteuning te verbeteren, door ervaringsdeskundigen in te zefen als aanspreekpunt, ondersteuner of brugfiguur in bijv.

WMO-lokefen, armoedevoorzieningen, schuldhulpverlening of bij de wijkteams; - Het vertrouwen van Heerlenaren in de gemeente te versterken, doordat ze herkenning en erkenning ervaren bij iemand die hen begrijpt vanuit eigen ervaring; - Een lerende organisa=ecultuur te bevorderen, waarin formele en informele kennisbronnen samenkomen en waarin beleid, uitvoering en inwoners dichter bij elkaar komen te staan; - Inclusieve dienstverlening te realiseren, waarin ruimte is voor diversiteit aan perspec=even en waarbij ook mensen met een complexe achtergrond of levensverhaal ac=ef kunnen bijdragen aan de samenleving.

Burgerberaad Heerlen 2025

75

Werkplaats 5.1 De HulpHub

1. Wat is een ervaringsdeskundige? Een ervaringsdeskundige is iemand die zelf iets ingrijpends heeft meegemaakt – zoals ziekte, verslaving, armoede, psychische problemen of uitsluiting – en deze ervaring inzet om anderen te helpen. Voorbeelden: • Iemand die zelf ziek is geweest en nu andere zieken ondersteunt •

Iemand die in armoede leefde en nu anderen helpt hun weg te vinden

•

Iemand die ooit hulp nodig had, en nu anderen begeleidt in een vergelijkbare situatie

Zij hebben soms een diploma, maar soms ook niet maar hebben altijd wijsheid uit het leven.

2. Doelstelling We willen dat ervaringsdeskundigen een vaste plek krijgen in de gemeente. Zodat: • Hulp beter past bij de echte situatie van mensen. •

De drempel om hulp te vragen lager wordt.

•

Inwoners zich eerder gehoord en begrepen voelen.

•

De gemeente ook leert van mensen die er echt verstand van hebben – omdat ze het zelf hebben meegemaakt.

Het doel is om ervaringskennis structureel in te zetten binnen het gemeentelijk beleid, de hulpverlening en de wijkteams. Dit draagt bij aan: • Mensgerichter beleid •

Toegankelijkere hulp

•

Meer vertrouwen tussen inwoners en gemeente

•

Een inclusieve organisatiecultuur

3. Wat willen we oplossen? Er zijn mensen die geen hulp vragen, omdat ze denken dat het toch niet helpt. Of ze voelen zich niet veilig of niet serieus genomen. Dat zorgt ervoor dat hun problemen vaak groter worden. Er is afstand tussen inwoners en instanties. Mensen haken af en vinden geen aansluiting of ervaren weinig erkenning. We willen dat veranderen door mensen in te zetten die dichtbij staan, die snappen hoe het voelt, en die dat vertrouwen kunnen terugbrengen.

4. Hoe lossen we dit op/ons advies We willen ervaringsdeskundigen op verschillende plekken in de gemeente inzetten: • Als meedenkers bij het maken van nieuw beleid. Burgerberaad Heerlen 2025

76

Werkplaats 5.1 De HulpHub •

In wijk- of hulpverleningsloketten, buurtteams waar ze samen met professionals inwoners ontvangen of om inwoners te begeleiden of gewoon een luisterend oor te bieden.

•

Bij hulpverleningstrajecten, als maatje of herstelcoach.

•

Bij trainingen voor medewerkers, om uit te leggen wat belangrijk is in contact met inwoners.

•

En als aanspreekpunt in de wijk, via een steunpunt – én online.

We stellen voor dat de gemeente deze ideeën oppakt en uitwerkt in een plan. Zodat het niet bij mooie woorden blijft, maar echt wordt uitgevoerd.

5. Beslispunten 1. Beleidsontwikkeling met ervaringsdeskundigen De gemeente betrekt ervaringsdeskundigen actief bij het maken en toetsen van beleid. Zo sluiten plannen beter aan bij de leefwereld van inwoners. 2. Inzetten van brugfiguren in de wijk Ervaringsdeskundigen worden ingezet bij wijkteams en loketten, als aanspreekpunt voor inwoners én als schakel tussen bewoners en professionals. 3. Structurele inzet in de hulpverlening De gemeente zorgt dat ervaringsdeskundigen standaard betrokken worden in hulptrajecten, bijvoorbeeld als herstelmaatje of luisterend oor. 4. Training van gemeentemedewerkers met ervaringskennis Ervaringsdeskundigen worden ingezet om medewerkers van de gemeente te trainen in omgaan met bewoners, empathie en het verminderen van stigma. 5. Digitale pilot voor jongeren en andere inwoners Er wordt een digitale pilot gestart waarbij inwoners – vooral jongeren – laagdrempelig contact kunnen opnemen met een ervaringsdeskundige via chat, app of beeldbellen (evt. in samenwerking met andere platforms)

6. Wat is nodig? -

Kartrekker: iemand die de verbinding legt tussen inwoners, ervaringsdeskundigen en organisa=es Budget (pilotvoering, training, etc.) Ervaringsdeskundigen

Maar hoe komen we aan ervaringsdeskundigen? Het inzetten van ervaringsdeskundigen hoeft niet te beginnen bij nul. In Heerlen en de regio zijn al verschillende organisaties die werken met getrainde ervaringsdeskundigen. Denk aan instellingen binnen de geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg, armoedebestrijding en Burgerberaad Heerlen 2025

77

Werkplaats 5.1 De HulpHub maatschappelijke opvang. Zij beschikken over ervaringsdeskundigen die al actief zijn – en vaak ook scholing of coaching hebben gevolgd. Een aantal mogelijkheden: ✅ Samenwerken met bestaande organisaties • Mondriaan werkt al jarenlang met ervaringsdeskundigen binnen de GGZ, bijvoorbeeld in herstelteams of in de wijk. •

Levanto, Zuyderland, Moventum, Leger des Heils, Vincent van Gogh en Radar zetten ervaringsdeskundigen in binnen zorg- en welzijnstrajecten.

•

Humanitas, Impuls, Koraal en andere welzijns- en vrijwilligersorganisaties begeleiden mensen met ervaringskennis richting maatschappelijke inzet.

•

Deze organisaties zijn vaak bereid om mee te denken, hun expertise te delen en ervaringsdeskundigen beschikbaar te stellen voor samenwerking met de gemeente.

✅ Oproep aan inwoners en ervaringsinitiatieven • Er zijn ook inwoners in Heerlen die uit eigen beweging hun ervaring inzetten, bijvoorbeeld als vrijwilliger, maatje of in een buurtnetwerk. •

De gemeente kan een open oproep doen om in contact te komen met inwoners die hun ervaringskennis willen inzetten voor de stad – mits goed ondersteund.

✅ Ondersteunen van groei en scholing • In samenwerking met bovengenoemde organisaties kan de gemeente investeren in het opleiden, begeleiden en waarderen van ervaringsdeskundigen. •

Denk aan trainingen in gespreksvoering, grenzen stellen, samenwerken met professionals – zodat mensen met ervaring zich gesterkt voelen én duurzaam inzetbaar blijven.

✅ Opbouw van een lokaal netwerk • Er kan een regionaal of lokaal netwerk van ervaringsdeskundigen ontstaan waarin kennis gedeeld wordt, ervaringen worden uitgewisseld, en samenwerking met de gemeente gestroomlijnd kan verlopen.

Dit netwerk kan ook als klankbordgroep func=oneren bij beleid, uitvoering en pilots.

Burgerberaad Heerlen 2025

78

06-04-2025

Werkplaats 5.1 De HulpHub De presentatie

DE HULPHUB

DICHTBIJ & DESKUNDIG Burgerberaad Heerlen 5.1 ‘Hulpvraag’

INTRODUCTIE & WAAROM DE HULPHUB Laag persoonlijk welzijn Heerlen scoort een 6,8 op de welzijnsladder, het laagste van Nederland

Kloof tussen gemeente en inwoners

Inwoners voelen zich vaak niet gehoord of begrepen bij het zoeken naar hulp. We missen mensen die weten hoe het voelt.

Ervaringsdeskundigen als brug Zij begrijpen uit eigen ervaring hoe het voelt en kunnen de kloof overbruggen met herkenning en erkenning.

1

Burgerberaad Heerlen 2025

79

06-04-2025

Werkplaats 5.1 De HulpHub

WAT IS DE HULPHUB? Een netwerk van ervaringsdeskundigen – geen gebouw, maar een menselijke verbinding. •Luisterend oor met levenservaring Mensen die zelf armoede, ziekte, psychische klachten of uitsluiting hebben ervaren, ondersteunen anderen vanuit herkenning. •Toegankelijke en herkenbare hulp Door de inzet van ervaringsdeskundigen wordt hulp begrijpelijker, minder afstandelijk en sneller gevonden. •Inwoners helpen inwoners Geen ingewikkelde loketten, maar iemand die écht begrijpt hoe het voelt om vast te lopen – en helpt om de weg te vinden. •Ondersteuning op maat, dichtbij huis In de wijk, online of bij het beleid: overal waar het helpt om ervaring om te zetten in vertrouwen en perspectief.

WAT IS EEN ERVARINGSDESKUNDIGE? Iemand die iets ingrijpends heeft meegemaakt én nu anderen helpt die hetzelfde doormaken. Bijvoorbeeld: -

Iemand die in armoede leefde, maar nu anderen helpt met geldzorgen

-

Iemand die jarenlang als mantelzorger voor een ziek familielid zorgt, maar nu andere mantelzorgers helpt om hun weg te vinden in het zorgsysteem.

2

Burgerberaad Heerlen 2025

80

06-04-2025

Werkplaats 5.1 De HulpHub

Ervaringsdeskundigen in wijkteams Als aanspreekpunt, maatje of coach in buurten en hulpverleningsloketten.

Meedenken bij beleid Actieve betrokkenheid bij het opstellen en toetsen van gemeentelijk beleid.

Trainingen voor medewerkers gemeente

HOE LOSSEN WE DIT OP? WAT KAN EEN ERVARINGSDESKUNDIGE BETEKENEN?

Ervaringsdeskundigen geven trainingen over omgaan met kwetsbare inwoners.

Digitale ondersteuning Laagdrempelig online contact met jongeren en inwoners via chat, app of andere digitale platforms.

BESLISPUNTEN 1. BELEIDSONTWIKKELING MET ERVARINGSDESKUNDIGEN De gemeente betrekt ervaringsdeskundigen actief bij het maken en toetsen van beleid. Zo sluiten plannen beter aan bij de leefwereld van inwoners. 2 . INZETTEN V A N E R V A R I N G S D E S K U N D I G E N I N D E W I J K Ervaringsdeskundigen worden ingezet bij wijkteams en loketten, als aanspreekpunt voor inwoners én als schakel tussen bewoners en professionals.

3. STRUCTURELE INZET IN HULPVERLENING De gemeente zorgt dat ervaringsdeskundigen standaard betrokken worden in hulptrajecten, bijv. als herstelmaatje of luisterend oor.

4. TRAINING VAN GEMEENTEMEDEWERKERS Ervaringsdeskundigen worden ingezet om medewerkers van de gemeente te trainen in omgaan met bewoners, empathie en het verminderen van stigma.

5. DIGITALE PILOT JONGEREN Er wordt een digitale pilot gestart waarbij inwoners – vooral jongeren – laagdrempelig contact kunnen hebben met een ervaringsdeskundige via app, chat (evt. in samenwerking met andere platforms).

3 Burgerberaad Heerlen 2025

81

06-04-2025

Werkplaats 5.1 De HulpHub

Iemand die de kar trekt Een verbindende coördinator die inwoners, professionals en ervaringsdeskundigen samenbrengt.

Samenwerking met bestaande initiatieven Werk samen met organisaties als Mondriaan en Humanitas die al ervaring hebben.

Open oproep aan inwoners Stimuleer betrokken inwoners om hun ervaring in te zetten via lokale oproepen.

WAT IS NODIG?

BEDANKT

4

Burgerberaad Heerlen 2025

82

Werkplaats 5.2 Iedereen bereikbaar: De Buurtbus en Hulpwijzer Uitslag van de stemming per beslispunt Werkplaats 5.2 Iedereen bereikbaar: De Buurtbus en Hulpwijzer Beslispunten: 5.2.1 Er komt een hulpbus Er komt per wijk een inloopmogelijkheid voor je hulpvraag. Bijvoorbeeld in een buurtcentrum of bibliotheek. Bij voorkeur is dit een rijdende bus: DE HULPBUS, die steeds op een andere plek staat. Stemming Niet aangenomen (25 voor) 5.2.2 De hulpwijzer Er komt een eenvoudige papieren gids, de Hulpwijzer in minimaal vier verschillende talen met belangrijke telefoonnummers en contactinformatie. Er staat een QR-code op. Maar ook zonder internet is de informatie te gebruiken. Stemming Aangenomen: Grote meerderheid voor

Burgerberaad Heerlen 2025

83

Werkplaats 5.2 Iedereen bereikbaar: De Buurtbus en Hulpwijzer De samenvatting

Het Probleem • Er zijn genoeg instanties die kunnen helpen. • Maar: veel inwoners weten niet waar ze moeten zijn. • Vindbaarheid en bereikbaarheid zijn een probleem. • We willen een oplossing die dichtbij en laagdrempelig is.

Onze Oplossing in 2 Stappen 1.

2.

Burgerberaad Heerlen 2025

De Buurtbus – Een rijdend contactpunt dat mensen verbindt met instanties. De Hulpwijzer – Een handige papieren gids met belangrijke contactgegevens in vier talen.

84

06-04-2025 Werkplaats 5.2 Iedereen bereikbaar: De Buurtbus en Hulpwijzer De presentatie

5.2 Iedereen Bereikbaar: De Buurtbus en Hulpwijzer Samen maken we Heerlen toegankelijker!

Het Probleem • Er zijn genoeg instanties die kunnen helpen. • Maar: veel inwoners weten niet waar ze moeten zijn. • Vindbaarheid en bereikbaarheid zijn een probleem. • We willen een oplossing die dichtbij en laagdrempelig is.

1 Burgerberaad Heerlen 2025

85

06-04-2025

Werkplaats 5.2 Iedereen bereikbaar: De Buurtbus en Hulpwijzer

Onze Oplossing in 2 Stappen 1.

De Buurtbus – Een rijdend contactpunt dat mensen verbindt met instanties.

2.

De Hulpwijzer – Een handige papieren gids met belangrijke contactgegevens in vier talen.

De Buurtbus – Wat is het? • Een bus die door de wijken rijdt en hulp toegankelijk maakt. • In contact met instanties zoals: – WMO (Wet maatschappelijke ondersteuning) – Woningbouwcorporaties – Sociale teams – Vrijwilligersorganisaties – Medewerkers geven directe hulp en verwijzingen.

2

Burgerberaad Heerlen 2025

86

06-04-2025

Werkplaats 5.2 Iedereen bereikbaar: De Buurtbus en Hulpwijzer

De Buurtbus – Waarom werkt dit? ✅ Mensen hoeven niet zelf op zoek naar hulp. ✅ Drempel is lager: je stapt gewoon binnen. ✅ Vertrouwd gezicht in de buurt. ✅ Actief signaleren: hulp bieden nog vóórdat iemand vastloopt.

De Hulpwijzer – Wat is het?

• Een eenvoudige, papieren gids met belangrijke telefoonnummers en contactinformatie. • Beschikbaar in min vier talen bijvoorbeeld: – Nederlands – Engels – Arabisch – Turks • Geen internet nodig om hulp te vinden. • Inclusief QR-code voor wie online meer • info wil.

3

Burgerberaad Heerlen 2025

87

06-04-2025

Werkplaats 5.2 Iedereen bereikbaar: De Buurtbus en Hulpwijzer

De Hulpwijzer – Waarom werkt dit?

• ✅ Altijd bij de hand, makkelijk in huis te bewaren. • ✅ Helder en overzichtelijk zonder overbodige info. • ✅ Voor iedereen toegankelijk, ook voor ouderen en nieuwkomers. • ✅ Online en offline gecombineerd met QR-code naar actuele info.

Hoe past dit in Heerlen?

• We sluiten aan bij bestaande initiatieven. • We versterken het vertrouwen in instanties. • We maken hulp laagdrempeliger en zichtbaarder.

4

Burgerberaad Heerlen 2025

88

Werkplaats 5.2 Iedereen bereikbaar: De Buurtbus en Hulpwijzer

Wat hebben we nodig?

Samen maken we het mogelijk!

• Steun van de gemeente voor de pilot van de buurtbus. • Samenwerking met hulpinstanties en woningcorporaties. • Budget voor de druk en verspreiding van de Hulpwijzer.

• Vraag aan het Burgerberaad: • “Willen jullie helpen om Heerlen toegankelijker te maken?”

5

Burgerberaad Heerlen 2025

89

Werkplaats 6.1 Voorzieningen Uitslag van de stemming per beslispunt Werkplaats 6.1 Voorzieningen Beslispunten: 6.1.1 Vergroenen bebouwing Binnen 2 jaar wordt onderzocht waar hanging baskets en groene daken toegepast kunnen worden om gebouwen te vergroenen. Stemming Aangenomen: Grote meerderheid voor 6.1.2 Activiteitencentrum Binnen 5 jaar komt er één groot activiteitencentrum (in het Maankwartier), waar bestaande activiteiten zoals de bioscoop en poolen samenkomen, en ruimte is voor nieuwe activiteiten om het aanbod te verrijken. Stemming Niet aangenomen 6.1.3 Leegstand tegengaan Lege panden worden gevuld met woningen, nieuwe winkels (bijv. een Primark) en cafés om de levendigheid te vergroten. Stemming Aangenomen: Grote meerderheid voor 6.1.4 Verbeteren infrastructuur binnenstad Binnen 10 jaar wordt de infrastructuur in de binnenstad verbeterd, met aandacht voor stoepen, parkeerplaatsen en fietsenstallingen. Stemming Aangenomen: 43 voor 6.1.5 Buurthuis voor jong en oud Binnen 5 jaar komt er een buurthuis voor jong en oud dat dient als ontmoetingsplek en informatiepunt, met aparte ruimtes voor jongeren en ouderen. Stemming Aangenomen: 34 voor

Burgerberaad Heerlen 2025

90

06-04-2025

Werkplaats 6.1 Voorzieningen De presentatie

6.1 Voorzieningen TIJD VOOR EEN UPGARDE!

Inhoudsopgave Te behandelen onderwerpen • Probleem & Urgentie • Oplossing & Aanpak • Beslispunten • Tijdlijn • Conclusie

1

Burgerberaad Heerlen 2025

91

Werkplaats 6.1 Voorzieningen

Probleem & Urgentie • Huidige voorzieningen situatie • Waarom is verandering nodig?

Oplossing & Aanpak • Onze visie • Stappenplan voor verbetering

2

Burgerberaad Heerlen 2025

92

06-04-2025

Werkplaats 6.1 Voorzieningen

Beslispunten • 6.1.1 Binnen 2 jaar wordt onderzocht waar hanging baskets en groene daken toegepast kunnen worden om gebouwen te vergroenen. • 6.1.2 Binnen 5 jaar komt er één groot activiteitencentrum (in het Maankwartier), waar bestaande activiteiten zoals de bioscoop en poolen samenkomen, en ruimte is voor nieuwe activiteiten om het aanbod te verrijken.. • 6.1.3 Lege panden worden gevuld met woningen, nieuwe winkels (bijv. een Primark) en cafés om de levendigheid te vergroten. • 6.1.4 Binnen 10 jaar wordt de infrastructuur in de binnenstad verbeterd, met aandacht voor stoepen, parkeerplaatsen en fietsenstallingen. • 6.1.5 Binnen 5 jaar komt er een buurthuis voor jong en oud dat dient als ontmoetingsplek en informatiepunt, met aparte ruimtes voor jongeren en ouderen.

Tijdlijn

3

Burgerberaad Heerlen 2025

93

06-04-2025

Werkplaats 6.1 Voorzieningen

CONCLUSIE De 5 V's

Bedankt! Heerlen is klaar voor een upgrade – laten we samen de stad beter maken!

4

Burgerberaad Heerlen 2025

94

Werkplaats 6.2 Voorzien en herzien Uitslag van de stemming per beslispunt Werkplaats 6.2 Voorzien en herzien Beslispunten: 6.2.1 Alternatieve (school)zwem-accomodaties Het ontwikkelen van alternatieve (school)zwem-accomodaties, zoals het Loon of het natuurgebied de Zuidplas Sibelcogroeve, als toekomstige mogelijkheid voor zwemmen in de buitenlucht. Stemming Aangenomen: Grote meerderheid voor 6.2.2 Alternatieve bestemmingen leegstaande panden Het ontwikkelen van alternatieve bestemmingen voor leegstaande panden, waar nu nog geen bestemming voor is, bijvoorbeeld als repeteerruimte of info-, recreatie- en woonruimte. Geconcentreerd op één plek en goed verdeeld over de totale stad; met betaalbare prijzen en goed bereikbaar, inclusief parkeerruimte. Stemming Aangenomen: Grote meerderheid voor 6.2.3 Start een onderzoek Er wordt een onderzoek gestart, in samenwerking met Open Universiteit, Hogeschool Zuyd en VISTA-college waarom er een grote behoefte aan ontmoetingsplekken en extra hulp is, terwijl het aanbod al zo groot is. Met de uitkomsten kan bepaald worden wat nodig is voor meer bekendheid. Stemming Niet aangenomen 6.2.4 Ondergrondse containers Maak bij ondergrondse containers met een laadklep voor 60 liter een extra laadklep voor 30 liter zaken, met een aangepaste prijs. En onderzoek de mogelijkheid van het herinvoeren van grofvuil-wagens één keer per maand.

Stemming Niet aangenomen 6.2.5 Toehoorders besluitvorming Burgerberaad Drie deelnemers van het Burgerberaad zijn aanwezig als toehoorder bij de gesprekken en besluitvorming over de uitkomsten van het Burgerberaad. Stemming Niet aangenomen

Burgerberaad Heerlen 2025

95

Werkplaats 6.2 Voorzien en herzien Het voorstel Burgerberaad Heerlen Werkplaats 6.2 Voorzien en herzien Onze groep wil allereerst de gemeente Heerlen bedanken voor dit initiatief, met een compliment voor de organisatie en de begeleiding tijdens het proces. Onze werkplaats heeft de volgende voorstellen, die ons inziens er toe bijdragen, dat Heerlen voor iedereen een fijne plek is om te leven. 1. Zwembad Het voormalige Sportfondsenbad was een prima voorziening, om recreatief te zwemmen, maar ook om te leren zwemmen én elkaar te ontmoeten. In het basisonderwijs behoorde de zwemsport jarenlang tot het curriculum. En we juichen het toe als dit weer uitvoerbaar zou zijn. Er zijn thans plannen om de leegstaande Sint-Franciscus van Assisi-kerk aan de Laanderstraat om te bouwen tot een zwembad. We juichen dit voorstel toe, maar hebben bedenkingen bij de parkeermogelijkheden in de omgeving, alsmede de exploitatie. Als alternatief denken we aan het Loon en adviseren om de mogelijkheden aldaar te onderzoeken. Ook wijzen we op het natuurgebied de Zuidplas Sibelco- Groeve ten zuiden van de Brunsummerheide en als toekomstige mogelijkheid voor zwemmen in de buitenlucht, zoals dat vroeger mogelijk was in Terworm of Zeekoelen. 2. Benutten leegstaande panden In onze gemeente zien we vele leegstaande panden. We weten dat er diverse plannen zijn voor sloop, nieuwbouw, renovatie of herinrichting.

Als mogelijke alternatieven voor benutting, denken wij aan: - repeteer-mogelijkheden voor jong en oud, samen muziek maken. Zeker na het wegvallen van de Oefenbunker. Zijn er overdag/ ‘s avonds mogelijkheden in de Nieuwe Nor, zoals in de Muziekgieterij in Maastricht of bij Muziekcollectief in Voerendaal? - Spellen, kaarten, sjoelen, darten, kienen - Dansen - Films maken en bekijken - Fotopresentaties - Eenvoudige gymoefeningen voor senioren - Tekenen, schilderen, boetseren, handwerken - Handyman, repaircafe - Een wegwijzer ... soort sociale VVV - Opvang- of trainingscentra voor crises bij natuurrampen, oorlog, etc.

Burgerberaad Heerlen 2025

96

Werkplaats 6.2 Voorzien en herzien Gemakkelijk toegankelijk, ook voor minder invaliden Betaalbare prijzen Goed bereikbaar Concentreren op een plek en niet alleen in het centrum. Denk ook aan woningen voor starters en alleenstaande senioren, in een goede mix. 3. Onderzoek Als rode draad lazen we na de eerste bijeenkomst van het Burgerberaad op de flap’s, dat er grote behoefte is aan plekken om elkaar te ontmoeten in de verschillende wijken. Liefst laagdrempelig of in huiskamer-achtige settings. Waar er medebewoners zijn, die bereid zijn om te luisteren naar de ervaringen. Echter ... wanneer je ziet welke locaties, voorzieningen of instanties er in Heerlen reeds zijn, roept dat de vraag op... waarom weten velen dit niet of maken er geen gebruik van? Is dat onbekendheid, schroom, schaamte, niet vaardig op de computer, eenzaamheid? En als je deze vraag al kunt beantwoorden, rijst de vraag: Wat kunnen we er aan doen om dit te verbeteren? Wij denken dat het goed is om hier nader onderzoek naar te doen en adviseren om dit te doen in samenwerking met de Open Universiteit, Hogeschool Zuyd en VISTA-college. 4. Ophalen huisvuil Oudere inwoners, die moeite hebben met het lopen, of gehandicapten, moeten soms een heel eind lopen om hun vuilniszak in de container te werpen. Hoe kunnen we dit verbeteren? Er zijn ondergrondse containers met een laadklep voor 60 liter.