Document · PDF

B. Aanvraag Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek.

Raadsvergadering 24 september 2025, gemeente HeerlenBij agendapunt: Drie nieuwe woonpijlers: Investeren, Koesteren en Reguleren (Aanvraag Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp)13.213 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Aanvraag Wet Bijzondere Maatregelen Grootstedelijke Problematiek (selectieve woningtoewijzing) september 2025

Inhoudsopgave INLEIDING ......................................................................................................................................................3 AANLEIDING ...................................................................................................................................................3 URGENTIE ......................................................................................................................................................5 WAT DOET HEERLEN ZELF? .............................................................................................................................5 GRIP OP WONEN .....................................................................................................................................................5 NIEUW HEERLENS WOONFUNDAMENT ........................................................................................................................6 WAT ZIJN DE NIEUWE HEERLENSE WOONPIJLERS? .........................................................................................................6 TOEPASSING ARTIKELEN WBMGP ...................................................................................................................7 ARTIKEL 8

..............................................................................................................................................................7 ARTIKEL 9 ..............................................................................................................................................................7 ARTIKEL 10 ............................................................................................................................................................8 TERMIJN EN AFSTEMMING .............................................................................................................................8 TERMIJN ................................................................................................................................................................8 AFSTEMMING .........................................................................................................................................................8 AAN TE WIJZEN BUURTEN EN STRATEN ........................................................................................................10 NOODZAKELIJKHEID .....................................................................................................................................39 KENMERKEN AAN TE WIJZEN BUURTEN

.......................................................................................................................39 SECUNDAIRE INDICATOREN ......................................................................................................................................39 LEEFBAAROMETER 3.0............................................................................................................................................39 SES-WOA...........................................................................................................................................................40 WERK EN INKOMEN ...............................................................................................................................................41 ONDERWIJS EN JEUGDZORG .....................................................................................................................................42 GESCHIKTHEID ..............................................................................................................................................43 CONCLUSIE ...........................................................................................................................................................45 SUBSIDIARITEIT

............................................................................................................................................45 WELKE MAATREGELEN WORDEN AL INGEZET? .............................................................................................................45 CONCLUSIE ...........................................................................................................................................................49 PROPORTIONALITEIT ....................................................................................................................................50 OMVANG VAN DE AANVRAAG...................................................................................................................................50 EFFECT OP DE WONINGTOEWIJZING ...........................................................................................................................50 CONCLUSIE ...........................................................................................................................................................52 MONITORING, EFFECT EN BEËINDIGING .......................................................................................................52 MONITORING EN EVALUATIE ....................................................................................................................................52 TE

VERWACHTEN EFFECTEN .....................................................................................................................................53 DUUR MAATREGELEN .............................................................................................................................................53 BIJLAGEN ......................................................................................................................................................55 Bijlage 1 – Onderzoek Concentratie van armoede .......................................................................................55 Bijlage 2 – Lijst van buurten en straten toepassing Wbmgp ........................................................................56 Bijlage 3 – Bewonersbetrokkenheid .............................................................................................................57 Bijlage 4 – Analyse Veerkrachtkaarten Stadsregio Parkstad Limburg .........................................................59

Inleiding Een stad waar ieder kind gezond en veilig opgroeit, waar buurten bruisen van trots en verbondenheid, en waar kansen worden bepaald door talent, inzet en goede ondersteuning—niet door toeval. Dát is het Heerlen waar we naartoe werken. De sociale inhaalrace van onze stad is in volle gang. Daarom vormt onze stad met tientallen partners het Nationaal Programma Heerlen-Noord én kozen we met een unanieme gemeenteraad voor het Nieuwe Woonfundament. Daarmee is een fundamentele koerswijziging ingezet: van krimp naar groei – op weg naar 100.000 inwoners in 2050 – en van gescheiden werelden naar gemengde wijken. Nu is het moment om op dit fundament verder te bouwen met drie krachtige Heerlense Woonpijlers: Investeren, Koesteren en Reguleren: ▪ Investeren in woningen en voorzieningen die gemeenschappen versterken. ▪ Koesteren van inwoners die onze stad te vaak verlaten of juist moeilijk binnenkomen door een gebrek aan passende woningen. ▪ Reguleren van de concentratie van armoede en kwetsbaarheid van buiten de regio Parkstad. De gemeente Heerlen spreekt al sinds medio 2024 de intentie uit om de Wbmgp in te voeren. In juni 2024 verscheen een raadsinformatiebrief waarin wordt teruggeblikt op het in december 2023 door de raad vastgesteld samenhangend pakket van woningmarktmaatregelen. In deze raadsinformatiebrief is aangekondigd dat de inzet van de Wbmgp zal worden onderzocht.

Deze aankondiging is in november 2024 ondersteund door een door de gemeenteraad omarmde motie.1 Voor u ligt dan ook de aanvraag voor toepassing van de Wet Bijzondere Maatregelen Grootstedelijke Problematiek (Wbmgp). De aanvraag wordt gesteund door de overige partners in het Nationaal Programma Heerlen-Noord en de Stadsregio Parkstad Limburg.

Aanleiding Heerlen is een prachtige stad met een rijke historie, maar ook een stad met grote sociaaleconomische uitdagingen die voor Nederland van ongekende omvang zijn. Die uitdagingen hangen nauw samen met de eenzijdige samenstelling van de Heerlense woningvoor-raad. Goedkope, verouderde (huur)woningen zorgen voor kwetsbare verhuisbewegingen uit heel Nederland, terwijl juist veel Heerlenaren die hier geworteld zijn de stad verlaten. De resulterende doorstroom leidt tot straten waar bewoners elkaar niet meer kennen, scholen waar kinderen na een paar jaar alweer vertrekken en gemeenschappen die met grote leefbaarheidsproblemen kampen. Deze dynamiek zorgt ervoor dat het effect van sociale en economische investeringen beperkt is. Wij willen deze dynamiek definitief doorbreken. Met behulp van de Wbmgp willen we onze jongeren voor onze buurten behouden, nieuwkomers die onze inhaalrace versterken verwelkomen, en concentraties van kwetsbaarheid beëindigen. Met dat doel stellen wij in de voorliggende aanvraag voor een deel van onze stad aan te wijzen als Wbmgp-gebied. De aan te wijzen buurten in de aanvraag, grotendeels gelegen in Heerlen-Noord, en daarmee onderdeel uitmakend van één van de twintig NPLV-gebieden in Nederland, 1 Zie: https://heerlen.bestuurlijkeinformatie.nl/Reports/Document/dc252bd5-df5b-4009-9437-

38ea1e1bff7b?documentId=826f804e-9508-40c0-a835-299080b29810

kampen met bovengemiddelde fysieke en sociaal-maatschappelijke opgaven. De leefbaarheid staat in deze gebieden fors onder druk door sociale en fysieke achterstanden. Bewoners hebben bovengemiddeld vaak te maken met armoede, werkloosheid, criminaliteit en gezondheidsproblemen. Er zijn twee belangrijke historische oorzaken van de geconstateerde problematiek. 1. Intergenerationele armoede Het sluiten van de steenkolenmijnen in de jaren zeventig had ingrijpende gevolgen, tienduizenden banen gingen verloren waar onvoldoende passende nieuwe werkgelegenheid tegenover stond. Dit leidde tot werkloosheid en sociale ontwrichting die van generatie op generatie tot op de dag van vandaag doorwerkt. 2. Concentratie van armoede vanuit het hele land De motor achter de fysieke herontwikkeling na de mijnsluiting zou plaatsvinden door de toevoeging van duizenden relatief eenzijdige en goedkope woningen. Deze woningvoorraad is inmiddels verouderd. Naast een verarmde bevolking die kampt met intergenerationele armoede vestigen zich ook kwetsbare inwoners vanuit de rest van het land in onze buurten. Gevolgen in cijfers ▪ Doorstroom: Heerlen-Noord kent een hoge mate van verhuisbewegingen. De afgelopen tien jaar kwamen er 32.000 mensen wonen van buiten Heerlen. Er vertrokken (bijna) net zoveel mensen. In een bepaald deel van de woningen is er sprake van voortdurende doorstroom.

Als 32.000 mensen op een bevolking van 56.000 mensen in- en uitstromen, is er sprake van een wankel fundament als het gaat om sociale cohesie. Dat leidt er onder andere toe dat een kwart van de Heerlense kleuters nog niet in Heerlen woonden toen ze peuter waren. De hoge mate van doorstroom heeft daarmee ook effect op investeringen in bijvoorbeeld (voor- of vroegschoolse) educatie. ▪ Concentratie van armoede in Heerlen. Heerlen heeft de laagste SES-WOA-score van Nederland en is dus de gemeente met de meeste armoede van ons land. 17 van de 23 Heerlense wijken zijn officiële ‘lage SES’-wijken. Deze sociaaleconomische samenstelling van Heerlen maakt het lastig om binnen Heerlen een gebalanceerde spreiding van verschillende inkomensgroepen te bereiken. ▪ Concentratie van armoede in armste buurten. Zoomen we in op buurtniveau dan zien we hyperconcentratie van armoede. In sommige buurten groeit een groot deel van de kinderen op in een gezin in armoede, zoals Weggebekker (35 procent bijstand), Meezenbroek (28 procent bijstand) en de Passart (25 procent bijstand). Wie daar de gezinnen die leven van een arbeidsongeschiktheidsuitkering bij optelt, kan tot de conclusie komen dat in een enkele buurt bijna de helft van de kinderen in armoede (van een uitkeringssituatie) opgroeit. ▪ Concentratie van armoede vanuit het hele land.

Van mensen die vanaf vestiging in Heerlen een bijstandsuitkering hebben, is maar liefst 34 procent van buiten Limburg afkomstig. 42 procent is afkomstig uit de omliggende gemeenten in de regio Parkstad Limburg en 24 procent uit de rest van Limburg. In totaal komt dus 58 procent van buiten de regio Parkstad Limburg. ▪ ⁠Smalste schouders dragen de zwaarste lasten. Mensen die van buiten Heerlen naar Heerlen verhuizen, komen per definitie uit rijkere gemeenten. Heerlen heeft immers de laagste SES-WOA score van Nederland. Bijna veertig procent van de verhuisbewegingen van mensen met een bijstandsuitkering komt echter uit gemeenten met positieve SES-scores. Dat zijn gemeenten met veel hogere WOZwaarden. Soms tot wel drie keer zo hoog. Door aanzienlijke aantallen kwetsbare mensen te huisvesten, neemt Heerlen al jaren volkshuisvestelijke verantwoordelijkheid die het, gezien de bestaande samenstelling van onze bevolking

en de druk op de leefbaarheid die daarmee samenhangt, niet langer kan dragen. Die verantwoordelijkheid hoort thuis bij gemeenten met hogere SES-WOA-scores die te weinig betaalbare woningen bouwen voor hun eigen inwoners.

Urgentie Onze buurten en instituten schreeuwen om het doorbreken van de concentratie van armoede. Dat blijkt alleen al uit recente hartenkreten van bewoners in het Burgerberaad, de Hoofdstraat in Hoensbroek, Versiliënbosch en de Passart.2 De urgentie die door onze bewoners gevoeld wordt, wordt onderkend door het Rijk, de stadsregio en de gemeente zelf. Op Rijksniveau is sprake van erkenning van de ernst van de situatie. Dat blijkt onder andere uit door de toekenning van Regio Deals en Volkshuisvestingsfonds. Daarnaast is HeerlenNoord één van de twintig gebieden binnen het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Ook Stadsregio Parkstad Limburg ziet de ernst en omvang van de sociaal-ruimtelijke problematiek in. In de regionale woonvisie wordt de zwaar onder druk staande woonkwaliteit door alle Parkstadgemeenten onderschreven. In de regionale prestatieafspraken is, als uitvloeisel van de regionale woonvisie, afgesproken dat complexen in gebieden waar de leefbaarheid onder druk staat tijdelijk worden ontzien bij de huisvesting van bewoners in een kwetsbare situatie. Via het Nationaal Programma Heerlen-Noord investeren tientallen alliantiepartners een generatielang in de sociale inhaalrace van 14 van de 23 Heerlense wijken. Bijvoorbeeld via verrijkt onderwijs, renovatie van woningen en méér mensen aan het werk.

Onderzoek van het Nationaal Programma Heerlen-Noord legde afgelopen jaren de omvang, de ernst en urgentie van de concentratie van armoede bloot. Honderden bewoners, bestuurders, professionals en wetenschappers spraken tijdens meerdere themadagen van ‘De Academie’ over de concentratie van armoede (zie ook Bijlage 1 - Onderzoek Concentratie van armoede). De alliantiepartners van het Nationaal Programma Heerlen-Noord ondersteunen dan ook de toepassing van de Wbmgp. Ze achten het reguleren van de verhuisbewegingen van buiten de regio Parkstad Limburg een onmisbare voorwaarde voor de missie van hun gezamenlijke opgave. Ook andere organisaties luiden de noodklok over de toenemende concentratie van armoede. Recent verscheen een artikel in De Limburger met de volgende kop: ‘Stichting Leergeld Parkstad ziet groei van stille armoede en instroom eenoudergezinnen uit Randstad’.

Wat doet Heerlen zelf? Grip op Wonen Eind 2023 is reeds een belangrijke stap hierin gezet door vaststelling van het beleidspakket ‘Grip op Wonen’, dat recent is aangevuld en aangescherpt met extra maatregelen. Deze route wordt voortgezet en aangevuld met een nieuwe benadering van de Heerlense woonprogrammering. Heerlen kiest nu vol overtuiging voor groei als instrument om tot een gebalanceerde woningvoorraad en gemeenschap te geraken. Daarnaast wordt ingezet op

2 zie Bijlage 3 - Bewonersbetrokkenheid

het realiseren van gemengde wijken op basis van het principe van ‘mengen zonder verdringen’. Het doel is het om op termijn te groeien naar een stad van om en de nabij 100.000 inwoners met een gemiddeld sociaaleconomisch profiel door onder andere: ▪ het aanbrengen van differentiatie in het woningaanbod door het aandeel corporatiebezit per wijk te laten fluctueren tussen 21-51 procent. In de huidige situatie kennen wij wijken met extreem hoge percentages corporatiesbezit en wijken waar juist zeer weinig corporatiebezit aanwezig is; ▪ het realiseren van een meer divers koopaanbod, vooral door het toevoegen van midden- en hoger segment in nieuwbouw maar ook door transformatie en betere benutting van leegstand; ▪ het aanpakken van kwetsbare particuliere verhuur met het oog op de constatering dat Heerlen een magneet was voor investeerders in de particuliere verhuur met gevolgen voor de leefbaarheid in sommige gebieden. Het maatregelenpakket Grip op Wonen, met daarin opgenomen maatregelen zoals een opkoopbescherming en een verhuurvergunning, speelt hier vanuit het instrument van de woonruimteverdeling al in grote mate op in.

Het aanscherpen en aanvullen van dit pakket met het in de aangewezen gebieden kunnen toepassen van de Wbmgp, vanuit specifiek het aspect leefbaarheid, is echter dringend gewenst; ▪ het evenwichtiger huisvesten van aandachtsgroepen via toepassing van het principe van fair share: Heerlen huisvest bovengemiddeld veel aandachtsgroepen met name door de aanwezigheid van veel particuliere huurwoningen en ook de aanwezigheid van veel bovenlokale voorzieningen (met name op het gebied van GGZproblematiek). Het afstapelen binnen Heerlen via het toepassen van een draagkrachttoets op wijk- en buurtniveau alsmede het evenwichtiger spreiden over en buiten de regio vindt op deze wijze plaats. Nieuw Heerlens Woonfundament In het zeer recentelijk vastgestelde ambitie- en visiedocument ‘Nieuw Heerlens Woonfundament: ‘Woonstad Heerlen in balans en bloei’3 constateert de gemeente Heerlen dat het Heerlense woon- en leefklimaat uit balans is en de samenstelling en staat van de Heerlense woningvoorraad sterk afwijkt van de landelijke gemiddeldes. Doelstelling is dat het woonklimaat in Heerlen in de komende decennia door spreiding en groei weer in balans komt en de gemeenschappen worden versterkt. Wat zijn de nieuwe Heerlense Woonpijlers? Op de koers van ons Woonfundament bouwen we nu voort met drie Nieuwe Woonpijlers: Pijler 1. Investeren.

We voorzien onze sociale inhaalrace van extra kracht door middel van een grote investering in woningen. Met behulp van onder meer een nieuw Woonfonds voegen we nieuwe woningen toe en transformeren we bestaande panden naar woningen die aansluiten op onze doelstellingen. Binnen de looptijd van het Nationaal Programma Heerlen-Noord voegen we minimaal 7.000 woningen toe in Heerlen, die we over de stad verdelen volgens het principe mengen-zonderte-verdringen. Daarnaast investeren we flink om bestaande woningen te verduurzamen en levensloopbestendig te maken. Door deze investeringen bouwen we woningen die onze sociale inhaalrace niet bemoeilijken, maar versterken.

3 https://heerlen.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/e026a436-617e-40ee-a781-

0dc14624d193#06cedb2c-98b6-4131-a8a5-56f432a06d62

Pijler 2. Koesteren. We zetten alles op alles om onze eigen kinderen en ouders te behouden voor onze gemeenschappen. Datzelfde geldt voor nieuwkomers die de inhaalrace van onze stad en streek komen versterken. Bijvoorbeeld omdat ze er al werken of studeren, maar er nog niet wonen. Dit doen we niet alleen door woningen juist voor deze groepen te (ver)bouwen, maar ook door hen in de toewijzing van woningen voorrang te geven. Pijler 3. Reguleren. Als je te lang te veel problemen stapelt, wordt de last voor de gemeenschap ondraaglijk. Om onze buurten gezonder en sterker te maken, gaan we daarom de concentratie van armoede en kwetsbaarheid definitief doorbreken. Dat doen we door kwetsbare verhuizingen van buiten Parkstad Limburg voortaan te reguleren. Ook sporen we rijkere gemeenten aan om meer betaalbare woningen voor hun eigen kwetsbare inwoners te bouwen.

Toepassing artikelen Wbmgp Om uitvoering te kunnen geven aan deze drie pijlers, doen we een beroep op de Wbmgp. In de Heerlense buurten en gebieden waar we de Wbmgp willen toepassen, speelt verschillende soorten ruimtelijke en sociale problematiek. Kenmerkend voor alle buurten is evenwel de aanwezigheid van veel tot zeer veel overlast en onveiligheid en een grote mate van kwetsbaarheid van haar inwoners. Sinds december 2023 is het maatregelenpakket Grip Op Wonen van kracht. Via dit samenhangend pakket, bestaande uit onder andere een huisvestingsverordening, verhuurverordening en diverse beleidsregels, wordt getracht om grip te krijgen op een verstoord woonklimaat door mistanden te bestrijden, een gezonde woonmix te bevorderen, woonoverlast te beperken, malafide actoren de pas af te snijden, spreiding van doelgroepen te bevorderen en diversificatie van de woningvoorraad te stimuleren. Daarnaast spelen tal van interventies in de leefomgeving, het woningprogramma en de sociale aanpak. Toch wordt het wenselijk geacht om, specifiek met het oog op de leefbaarheid, nog stringenter middels de woonruimtetoedeling/woningtoewijzing te sturen door gebruik te maken van een gebiedsaanwijzing op grond van de Wbmgp om selectieve woningtoewijzing toe te kunnen passen.

Hierbij wil de gemeente Heerlen gebruik maken van de artikelen 8, 9 en 10 van de Wbmgp voor de sociale woningmarkt (corporatiebezit) en de particuliere huurwoningmarkt. Artikel 8 Op basis van onze analyses leiden we af dat zowel in particuliere als in corporatiewoningen sprake is van een groot aantal kwetsbare verhuisbewegingen van buiten de regio Parkstad Limburg. Via artikel 8 zullen eisen worden gesteld aan de aard van het inkomen. Ligt een woning in een aangewezen gebied dan dient een potentiële huurder die nu buiten de regio Parkstad Limburg woont dan wel korter dan 6 jaar binnen de regio Parkstad Limburg woont (voor het verkrijgen van een huisvestingsvergunning) te beschikken over: ▪ inkomen op grond van het in dienstbetrekking verrichten van arbeid; ▪ inkomen uit zelfstandig beroep of bedrijf; ▪ inkomen op grond van een regeling voor vrijwillig vervroegd uittreden; ▪ ouderdomspensioen als bedoeld in de Algemene Ouderdomswet; ▪ ouderdoms- of nabestaandenpensioen als bedoeld in de Wet op de loonbelasting 1964, of ▪ aanspraak op studiefinanciering als bedoeld in de Wet studiefinanciering 2000. Artikel 9 Waar artikel 8 gericht is op het reguleren van kwetsbare verhuizingen van buiten de regio Parkstad Limburg, richt artikel 9 zich juist (bij het verkrijgen van een huisvestingsvergunning) op het geven van voorrang aan woningzoekenden die voldoen aan in de

huisvestingsverordening vastgelegde sociaaleconomische kenmerken. Deze maatregel sluit aan bij de tweede Heerlense woonpijler (‘koesteren’) om mensen aan te trekken met een maatschappelijk beroep die kunnen bijdragen aan het creëren van veerkrachtige buurten en die in meer of mindere mate cruciaal zijn voor de leefbaarheid en de economie regiobreed. Hierbij wordt rekening gehouden met het aanpakken van arbeidsmarktkrapte en het bijdragen aan het vervangingsvraagstuk, waarbij de personeelsvraag toeneemt door pensioneringen. Concreet betekent dit dat voorrang wordt gegeven aan woningzoekenden behorende tot beroepsgroepen in de sectoren: ▪ Zorg (bijv. verpleegkundigen, verzorgenden, artsen, gezinsconsulenten); ▪ Onderwijs (bijv. leraren primair, pedagogisch medewerkers peuter- en kinderopvang); ▪ Openbare orde & veiligheid (bijv. politieagenten, brandweerlieden, justitiemedewerkers); ▪ Transport & Logistiek (bijv. vrachtwagenchauffeurs, logistiek medewerkers); ▪ Techniek & ICT (bijv. monteurs, lassers, ICT-medewerkers); ▪ Jeugdzorg/Maatschappelijke dienstverlening (bijv. jeugdzorgmedewerkers); ▪ Openbaar Bestuur (bijv. inspecteurs en toezichthouders, beleidsmedewerkers enz.); ▪ Industrie (bijv. operators, monteurs, technici enz.). Voorgaande opsomming zal, mede op basis van de CBS-beroepenindeling, verder worden geconcretiseerd en gespecificeerd in de huisvestingsverordening.

Artikel 10 Wij willen artikel 10 van de Wbmgp toepassen in de aangewezen gebieden, zodat een huisvestingsvergunning kan worden geweigerd als blijkt dat er een gegrond vermoeden is dat het huisvesten van de personen van zestien jaar of ouder zal leiden tot een toename van overlast of criminaliteit in de geselecteerde buurten en straten. Bij toepassing van deze maatregel kan onze burgemeester woonverklaringen afgeven op basis van verstrekte politiegegevens.

Termijn en afstemming Termijn De gemeenteraad van Heerlen vraagt de Wbmgp aan voor vier jaar. Afstemming In aanloop naar deze aanvraag is er uitgebreid overleg geweest tussen de partners van het Nationaal Programma Heerlen-Noord waaronder de woningcorporaties, de politie en het Rijk. Ook sloten vertegenwoordigers van Stadsregio Parkstad Limburg en Provincie Limburg aan. Daarnaast is tot de aanvraag besloten in de stuurgroepen, de Alliantieraad en het Alliantiebestuur van het Nationaal Programma Heerlen-Noord waarin alle alliantiepartners vertegenwoordigd zijn. Van bewoners tot onderwijs, van peuteropvang tot welzijnswerk. In het bijzonder lichten we de volgende organisaties uit. Provincie Limburg De Provincie heeft een adviesrol en is daarom betrokken bij deze aanvraag. Het versterken van de leefbaarheid en sociale balans in kwetsbare wijken in Limburg is voor de Provincie cruciaal. Deze aanvraag sluit goed aan bij de gebiedsgerichte Wijkaanpak van de Provincie Limburg.

Woningcorporaties De woningcorporaties spelen een cruciale rol in het versterken van onze wijken en gemeenschappen. Ze zijn vanaf het begin betrokken en steunen deze aanvraag. Politie De politie heeft een belangrijke rol in de uitvoering van deze wet. Ze is vanaf het begin betrokken en steunt deze aanvraag. Bewoners Bewoners uit de wijken die het meest onder druk staan, hebben de effecten van de concentratie van armoede voor het eerst onder de aandacht gebracht. Dat deden ze onder andere in reportages van diverse media. Het thema concentratie van armoede was een belangrijk gespreksonderwerp tijdens het eerste Burgerberaad in Heerlen. Uit de werkgroep veiligheid en handhaving komt het volgende voorstel voor de lange termijn: “Heerlen heeft een grotere armoedeproblematiek. Zet daarom in op een landelijke wetswijziging die het instromen van mensen met sociale en/of armoedeproblematiek van buiten de gemeenten tegengaat.” De Bewonerscoalitie van het Nationaal Programma Heerlen-Noord is nauw betrokken bij dit proces en heeft unanieme steun uitgesproken voor deze aanvraag. Bovendien zijn twee gekozen vertegenwoordigers lid van de Alliantieraad van het Nationaal Programma HeerlenNoord. Tot slot is de concentratie van armoede uitgebreid besproken tijdens de themadagen van de Academie voor Sociale Stedelijke Ontwikkeling.

De Academie is een samenwerking van de Open Universiteit, de Universiteit Maastricht, Pharos, Zuyd Hogeschool en het Nationaal Programma Heerlen-Noord. Aan de themadagen van de Academie nemen elke keer tussen de 200 en 400 mensen deel.4

Toetsingskader aanvraag Wbmgp In artikel 6 van de Wbmgp worden de volgende punten genoemd die de gemeenteraad bij de aanvraag tot aanwijzing van gebieden bij de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening voldoende aannemelijk moet maken: ▪ de aanwijzing is noodzakelijk en geschikt om grootstedelijke problemen te bestrijden; ▪ de aanwijzing voldoet aan de eisen van subsidiariteit en proportionaliteit; ▪ er zijn voldoende alternatieven om passende huisvesting in de regio te vinden voor woningzoekenden die als gevolg van de aanwijzing geen huisvestingsvergunning kunnen krijgen in het gebied waarvoor de aanwijzing geldt; ▪ of het onderzoek op basis van politiegegevens of een Verklaring omtrent het gedrag het meest geschikte instrument is voor het bestrijden van overlast en criminaliteit in de aan te wijzen gebieden. In de hiernavolgende paragrafen wordt dit nader toegelicht en onderbouwd.

4 Zie bijlage 3

Aan te wijzen buurten en straten Deze aanvraag richt zich op 19 buurten en 44 aanvullende straten. Het betreft in totaal rond de 13.500 huurwoningen,5 waarvan bijna 80 procent van de woningen in bezit zijn corporaties en de overige huurwoningen in particulier bezit zijn.6 Voor de selectie van buurten is grotendeels gebruik gemaakt van de Veerkrachtkaarten.7 Deze laten zien in welke delen van Parkstad Limburg er sprake is van problemen op het gebied van overlast en veiligheid en waar veel kwetsbare inwoners wonen. In onderstaande tabel is te zien hoeveel buurten gebukt gaan onder deze omstandigheden. Daarbij is gekozen voor de hoogste kleuren in de Veerkrachtkaarten: rood en donkerrood. Kenmerk van de buurt Buurten minimaal 25% (donker)rood Buurten minimaal 50% (donker)rood Buurten minimaal 70% (donker)rood

Aantal 19 11 8

Het betreft gebieden waarbinnen minimaal 25 procent van de huishoudens tot een (donker)roodgekleurd gebied behoort. Deze gebieden ervaren veel tot zeer veel overlast en onveiligheid en een hoge mate van kwetsbaarheid.8 De op deze wijze geselecteerde gebieden zijn vervolgens als gehele buurt meegenomen. Hiervoor is gekozen omdat de leefbaarheidsproblematiek in deze delen van de stad dusdanig groot is dat ze vrijwel altijd de gehele buurt raakt. Er is bij de selectie van de buurten een balans gezocht en gevonden tussen de uiteindelijke omvang van de aanvraag en het hierbinnen te bereiken effect. Dit leidt tot een gemeentebrede inzet van de Wbmgp, maar met een absoluut zwaartepunt binnen het werkingsgebied van het Nationaal Programma Heerlen-Noord (zestien buurten zijn gelegen in Heerlen Noord en de overige drie buurten in Heerlen-Zuid). De op deze wijze geselecteerde buurten zijn: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Terschuren; Hoensbroek-Centrum; Nieuw Lotbroek-Zuid; De Koumen; Weggebekker; Uterweg; Nieuw-Einde; Versiliënbosch; Vrieheide; Passart; Heerlerheide-Kom; Zeswegen; Schandelen; Hoppersgraaf; Meezenbroek; Schaesbergerveld; Eikenderveld; Dr. Schaepmanplein en omgeving;

5 zie Bijlage 2 - Lijst van buurten en straten toepassing Wbmgp 6 Zie paragraaf ‘Proportionaliteit’ 7 Analyse Veerkrachtkaarten Stadsregio Parkstad Limburg, Circusvis, februari 2025 8 Zie de tabellen in de paragrafen ‘Noodzakelijkheid’ en ‘Geschiktheid’

▪

Dr. Nolensplein en omgeving.

Deze negentien geselecteerde buurten worden hieronder nader toegelicht. Daarnaast komen 44 straten naar voren die eveneens (donker)rood kleuren, maar waar op buurtniveau niet wordt voldaan aan het criterium van minimaal 25 procent (donker)rood. In die straten is dus sprake van (zeer) veel problemen op het vlak van overlast en onveiligheid en (zeer) veel bewoners in een kwetsbare situatie. Om die reden zijn de volgende straten toegevoegd aan de lijst van buurten waar de Wbmgp zal worden toegepast. Voor deze locaties gaat het eveneens om de toepassing van artikel 8, 9 en 10. Straat Agaatstraat

Aantal particuliere huurwoningen 7

Aantal corporatiehuurwoningen 1

Totaal aantal huurwoningen 8

Bethlehemstraat

Ammonieterf

116

171

Belemnieterf

149

Fossielenerf

161

231

Koraalerf

Sponserf

Varenerf Arendstraat

Gruttostraat

Heideveldweg

Koolmeesstraat

Spechtstraat

Uiverstraat

Vinkenstraat

Bongaardstraat

Burchtstraat

Galileastraat

Harmoniestraat

Heisterberg

Hoofdstraat

Jerichostraat

Jeruzalemstraat

Judeastraat

Keukenweideweg

Kristalstraat

Nazarethstraat

Op den Dreek

Palestinastraat

288

296

Panhuisstraat

Piet Stalmeierstraat

Saffierstraat

Sittarderweg

Sleinadastraat

Slotstraat

Steenberglaan

Vullingsweg Zandstraat

Aambosveld

147

Kerkraderweg

Schiffeler

Geerstraat

Schakelweg Ruys de Beerenbroucklaan

GEMEENTE HEERLEN

473

1630

2103

Voor deze straten of locaties wordt naast de informatie uit de Veerkrachtkaarten extra onderbouwing geleverd. Uit de analyse van de bijstandsgegevens blijkt dat iets meer dan 25 procent van deze adressen een bijstandsuitkering ontvangt. De bijstandsdichtheid in deze straten ligt daarmee hoger dan de hoogste bijstandsdichtheid in de hierboven genoemde geselecteerde buurten voor de Wbmgp (in de buurt Weggebekker, met de hoogste dichtheid bijvoorbeeld, is dat ongeveer 21 procent; zie paragraaf ‘Geschiktheid’). Van de adressen waar inkomensondersteuning vanuit de bijstand wordt verleend, ontvingen ongeveer 33 procent van de mensen direct na hun vestiging in Heerlen ondersteuning. Van deze groep kwam bijna 60 procent van buiten Parkstad.

Beschrijving van de aan te wijzen buurten Terschuren

Terschuren is gelegen in het noordwesten van Heerlen en vormt onderdeel van de wijk Maria Gewanden en Terschuren. De buurt wordt globaal begrensd door de Schurenbergsweg, Schuureikenweg en de Wingerdweg. Terschuren is een weinig stedelijk gebied, 56 ha groot en telt 495 inwoners verdeeld over 235 huishoudens. De buurt herbergt 105 corporatiewoningen en 5 particuliere huurwoningen. De verdeling koop/huurwoningen bedraagt 50/49 procent. De verdeling eenpersoonshuishoudens/huishoudens zonder kinderen/huishoudens met kinderen bedraagt 34/30/36 procent. Van de huishoudens beschikt 51 procent over een laag inkomen en 15 procent over een hoog inkomen. Van de huishoudens beschikt 9 procent over een lage koopkracht en 18 procent van de huishoudens heeft een inkomen van onder of rond het sociaal minimum. Het percentage uitkeringsontvangers Arbeidsongeschiktheid (AO)/Werkloosheid (WW)/Participatiewet (PW) bedraagt 21/4/13 procent.

Hoensbroek-Centrum

Hoensbroek-Centrum is gelegen in het noordwesten van Heerlen en vormt onderdeel van de wijk Hoensbroek-De Dem. De buurt, ook wel bekend als Gebrook, heeft een kleinschalig winkelgebied dat de komende jaren flink zal worden vernieuwd met een focus op vergroening en het realiseren van ontmoetingsplekken. De buurt wordt globaal begrensd door de Juliana Bernhardlaan, Kasteel Hoensbroeklaan, Professor Eykmanlaan, Aldenhofstraat en Kastanjelaan. Hoensbroek-Centrum is een sterk stedelijk gebied, 69 ha groot en telt 3.465 inwoners verdeeld over 2.035 huishoudens. De buurt herbergt 1.290 corporatiewoningen (1.863 bewoners) en 345 particuliere huurwoningen (362 bewoners). De buurt heeft een diverse mix van woningen, waaronder oude lintbebouwing en flats uit verschillende bouwperiodes. De verdeling koop/huurwoningen bedraagt 23/77 procent. De verdeling eenpersoonshuishoudens/huishoudens zonder kinderen/huishoudens met kinderen bedraagt 59/22/19 procent. Van de huishoudens beschikt 72 procent over een laag inkomen en 4 procent over een hoog inkomen. Van de huishoudens beschikt 6 procent over een lage koopkracht en 19 procent van de huishoudens heeft een inkomen van onder of rond het sociaal minimum. Het percentage uitkeringsontvangers Arbeidsongeschiktheid (AO)/Werkloosheid (WW)/Participatiewet (PW) bedraagt 18/2/13 procent.

Nieuw Lotbroek-Zuid

Nieuw Lotbroek-Zuid is gelegen in het noordwesten van Heerlen en vormt onderdeel van de gelijknamige wijk Nieuw Lotbroek. De buurt wordt globaal begrensd door de Prins Clausstraat, Heerlerweg, Overbroekstraat en de Verlengde Klinkertstraat. Nieuw LotbroekZuid is een weinig stedelijk gebied, 53 ha groot en telt 2.640 inwoners verdeeld over 1.170 huishoudens. De buurt herbergt 450 corporatiewoningen en 95 particuliere huurwoningen. De verdeling koop/huurwoningen bedraagt 55/45 procent. De verdeling eenpersoonshuishoudens/huishoudens zonder kinderen/huishoudens met kinderen bedraagt 29/30/41 procent. Van de huishoudens beschikt 46 procent over een laag inkomen en 11 procent over een hoog inkomen. Van de huishoudens beschikt 5 procent over een lage koopkracht en 11 procent van de huishoudens heeft een inkomen van onder of rond het sociaal minimum. Het percentage uitkeringsontvangers Arbeidsongeschiktheid (AO)/Werkloosheid (WW)/Wet Werk en Bijstand (WWB)Participatiewet (PW) bedraagt 24/2/12 procent.

De Koumen

De Koumen is gelegen in het noordwesten van Heerlen en vormt onderdeel van de gelijknamige wijk De Koumen. De buurt is relatief dunbevolkt en bestaat uit een mix van woningen en bedrijvigheid. De heuvel Koumerberg en het Koumerpark zijn kenmerkende elementen in de omgeving. De buurt wordt globaal begrensd door de Beersdalweg, Terhoevenderweg, Prins Clausstraat en de Handelsstraat. De Koumen is een weinig stedelijk gebied, 177 ha groot en telt 350 inwoners verdeeld over 195 huishoudens. De buurt herbergt 65 corporatiewoningen en 20 particuliere huurwoningen. De verdeling koop/huurwoningen bedraagt 58/42 procent. De verdeling eenpersoonshuishoudens/huishoudens zonder kinderen/huishoudens met kinderen bedraagt 41/41/21 procent. Van de huishoudens beschikt 44 procent over een laag inkomen en 10 procent over een hoog inkomen. Van de huishoudens beschikt 4 procent over een lage koopkracht en 6 procent van de huishoudens heeft een inkomen van onder of rond het sociaal minimum. Het percentage uitkeringsontvangers Arbeidsongeschiktheid (AO)/Werkloosheid (WW)/Participatiewet (PW) bedraagt 15/5/10 procent.

Weggebekker

Weggebekker is gelegen in het noorden van Heerlen en vormt onderdeel van de wijk Vrieheide-De Stack. De buurt wordt globaal begrensd door de Passartweg, Emmaweg, Oude Brunssummerweg, Pretoriastraat en Cronjéstraat. De Weggebekker is een matig stedelijk gebied, 79 ha groot en telt 420 inwoners verdeeld over 210 huishoudens. De buurt herbergt 185 corporatiewoningen en 15 particuliere huurwoningen. De verdeling koop/huurwoningen bedraagt 3/97 procent. De verdeling eenpersoonshuishoudens/huishoudens zonder kinderen/huishoudens met kinderen bedraagt 48/14/40 procent. Opvallend is de relatief jonge bevolkingsopbouw van de buurt. Van de huishoudens beschikt 80 procent over een laag inkomen en 1 procent over een hoog inkomen. Van de huishoudens beschikt 13 procent over een lage koopkracht en 24 procent van de huishoudens heeft een inkomen van onder of rond het sociaal minimum. Het percentage uitkeringsontvangers Arbeidsongeschiktheid (AO)/Werkloosheid (WW)/Participatiewet (PW) bedraagt 29/5/29 procent.

Uterweg

Uterweg is gelegen in het noorden van Heerlen en vormt onderdeel van de wijk VrieheideDe Stack. De buurt wordt globaal begrensd door de Oude Brunssummerweg, Rozestraat, Anjelierstraat, Heerenweg en de Buitenweg. Uterweg is een matig stedelijk gebied, 56 ha groot en telt 1.560 inwoners verdeeld over 740 huishoudens. De buurt herbergt 140 corporatiewoningen (97 bewoners) en 140 particuliere huurwoningen (241 bewoners). De verdeling koop/huurwoningen bedraagt 62/37 procent. De verdeling eenpersoonshuishoudens/huishoudens zonder kinderen/huishoudens met kinderen bedraagt 39/28/32 procent. Van de huishoudens beschikt 50 procent over een laag inkomen en 8 procent over een hoog inkomen. Van de huishoudens beschikt 5 procent over een lage koopkracht en 8 procent van de huishoudens heeft een inkomen van onder of rond het sociaal minimum. Het percentage uitkeringsontvangers Arbeidsongeschiktheid (AO)/Werkloosheid (WW)/Participatiewet (PW) bedraagt 24/3/7 procent.

Nieuw-Einde

Nieuw-Einde is gelegen in het noorden van Heerlen en vormt onderdeel van de wijk Vrieheide-De Stack. De buurt wordt globaal begrensd door de Passartweg, Einderstraat, Rozestraat, Marshallsingel, Europalaan en de Willem Barentszweg. Nieuw-Einde is een sterk stedelijk gebied, 65 ha groot en telt 1.350 inwoners verdeeld over 705 huishoudens. De buurt herbergt 370 corporatiewoningen (664 bewoners) en 35 particuliere huurwoningen (76 bewoners). De verdeling koop/huurwoningen bedraagt 42/57 procent. De verdeling eenpersoonshuishoudens/huishoudens zonder kinderen/huishoudens met kinderen bedraagt 44/27/30 procent. Van de huishoudens beschikt 58 procent over een laag inkomen en 6 procent over een hoog inkomen. Van de huishoudens beschikt 7 procent over een lage koopkracht en 14 procent van de huishoudens heeft een inkomen van onder of rond het sociaal minimum. Het percentage uitkeringsontvangers Arbeidsongeschiktheid (AO)/Werkloosheid (WW)/Participatiewet (PW) bedraagt 21/1/13 procent.

Versiliënbosch

Versiliënbosch is gelegen in het noorden van Heerlen en vormt onderdeel van de wijk Vrieheide-De Stack. De buurt wordt globaal begrensd door de Nachtegaalstraat, Vrijheerenberg, Heerenweg en de Anjelierstraat. Versiliënbosch is een matig stedelijk gebied, 16 ha groot en telt 565 inwoners verdeeld over 300 huishoudens. De buurt herbergt 270 corporatiewoningen (452 bewoners) en 30 particuliere huurwoningen (31 bewoners). De verdeling koop/huurwoningen bedraagt 9/91 procent. De verdeling eenpersoonshuishoudens/huishoudens zonder kinderen/huishoudens met kinderen bedraagt 43/27/30 procent. Van de huishoudens beschikt 73 procent over een laag inkomen en 2 procent over een hoog inkomen. Van de huishoudens beschikt 8 procent over een lage koopkracht en 17 procent van de huishoudens heeft een inkomen van onder of rond het sociaal minimum. Het percentage uitkeringsontvangers Arbeidsongeschiktheid (AO)/Werkloosheid (WW)/Participatiewet (PW) bedraagt 20/0/17 procent.

Vrieheide

Vrieheide is gelegen in het noorden van Heerlen en vormt onderdeel van de wijk VrieheideDe Stack. De buurt wordt globaal begrensd door de Unolaan, Europalaan, Marshallsingel, Anjelierstraat en de Nachtegaalstraat. Vrieheide is een sterk stedelijk gebied, 27 ha groot en telt 1.445 inwoners verdeeld over 710 huishoudens. De buurt herbergt 15 corporatiewoningen en 255 particuliere huurwoningen. De verdeling koop/huurwoningen bedraagt 62/37 procent. De verdeling eenpersoonshuishoudens/huishoudens zonder kinderen/huishoudens met kinderen bedraagt 44/23/33 procent. Van de huishoudens beschikt 54 procent over een laag inkomen en 5 procent over een hoog inkomen. Van de huishoudens beschikt 8 procent over een lage koopkracht en 9 procent van de huishoudens heeft een inkomen van onder of rond het sociaal minimum. Het percentage uitkeringsontvangers Arbeidsongeschiktheid (AO)/Werkloosheid (WW)/Participatiewet (PW) bedraagt 23/3/8 procent.

Passart

Passart is gelegen in het noorden van Heerlen en vormt onderdeel van de wijk HeerlerheidePassart. De buurt wordt globaal begrensd door de Akerstraat Noord, Passartweg, Willem Barentszweg en de John Franklinstraat. Passart is een sterk stedelijk gebied, 56 ha groot en telt 2.035 inwoners verdeeld over 1.045 huishoudens. De buurt herbergt 690 corporatiewoningen en 45 particuliere huurwoningen. De verdeling koop/huurwoningen bedraagt 31/69 procent. De verdeling eenpersoonshuishoudens/huishoudens zonder kinderen/huishoudens met kinderen bedraagt 47/22/31 procent. Van de huishoudens beschikt 64 procent over een laag inkomen en 4 procent over een hoog inkomen. Van de huishoudens beschikt 7 procent over een lage koopkracht en 18 procent van de huishoudens heeft een inkomen van onder of rond het sociaal minimum. Het percentage uitkeringsontvangers Arbeidsongeschiktheid (AO)/Werkloosheid (WW)/Participatiewet (PW) bedraagt 22/2/17 procent.

Heerlerheide-Kom

Heerlerheide Kom is gelegen in het noorden van Heerlen en vormt onderdeel van de wijk Heerlerheide-Passart. De buurt wordt globaal begrensd door de Ganzeweide, Unolaan, Europalaan en de Willem Barentszweg. Heerlerheide Kom is een sterk stedelijk gebied, 65 ha groot en telt 3.380 inwoners verdeeld over 1.870 huishoudens. De buurt herbergt 1.040 corporatiewoningen en 270 particuliere huurwoningen. De verdeling koop/huurwoningen bedraagt 32/67 procent. De verdeling eenpersoonshuishoudens/huishoudens zonder kinderen/huishoudens met kinderen bedraagt 53/25/22 procent. Van de huishoudens beschikt 68 procent over een laag inkomen en 4 procent over een hoog inkomen. Van de huishoudens beschikt 4 procent over een lage koopkracht en 12 procent van de huishoudens heeft een inkomen van onder of rond het sociaal minimum. Het percentage uitkeringsontvangers Arbeidsongeschiktheid (AO)/Werkloosheid (WW)/Participatiewet (PW) bedraagt 20/2/9 procent.

Zeswegen

Zeswegen is gelegen in centraal gelegen in Heerlen en vormt onderdeel van de wijk Zeswegen-Nieuw Husken. De buurt wordt globaal begrensd door de Kloosterweg, Beersdalweg, CBS weg, Dudoklaan en Mijnzetellaan. Zeswegen is een matig stedelijk gebied, 59 ha groot en telt 2.350 inwoners verdeeld over 1.155 huishoudens. De buurt herbergt 550 corporatiewoningen en 205 particuliere huurwoningen. De verdeling koop/huurwoningen bedraagt 33/66 procent. De verdeling eenpersoonshuishoudens/huishoudens zonder kinderen/huishoudens met kinderen bedraagt 45/21/35 procent. Van de huishoudens beschikt 62 procent over een laag inkomen en 4 procent over een hoog inkomen. Van de huishoudens beschikt 7 procent over een lage koopkracht en 16 procent van de huishoudens heeft een inkomen van onder of rond het sociaal minimum. Het percentage uitkeringsontvangers Arbeidsongeschiktheid (AO)/Werkloosheid (WW)/Participatiewet (PW) bedraagt 22/3/18 procent.

Schandelen

Schandelen is centraal gelegen in Heerlen en vormt onderdeel van de wijk SchandelenGrasbroek. De buurt wordt globaal begrensd door de Willemstraat, Meezenbroekerweg, Schandelerboord en de Spoorsingel. Schandelen is een zeer sterk stedelijk gebied, 27 ha groot en telt 1.615 inwoners verdeeld over 970 huishoudens. De buurt herbergt 450 corporatiewoningen en 185 particuliere huurwoningen. De verdeling koop/huurwoningen bedraagt 33/66 procent. De verdeling eenpersoonshuishoudens/huishoudens zonder kinderen/huishoudens met kinderen bedraagt 62/20/17 procent. Van de huishoudens beschikt 68 procent over een laag inkomen en 5 procent over een hoog inkomen. Van de huishoudens beschikt 8 procent over een lage koopkracht en 17 procent van de huishoudens heeft een inkomen van onder of rond het sociaal minimum. Het percentage uitkeringsontvangers Arbeidsongeschiktheid (AO)/Werkloosheid (WW)/Participatiewet (PW) bedraagt 19/2/10 procent.

Hoppersgraaf

Hoppersgraaf is centraal gelegen in Heerlen en vormt onderdeel van de wijk SchandelenGrasbroek. De buurt wordt globaal begrensd door de Maanweg, Mijnmuseumpad, CBSweg, Cluysenaerstraat, L.T.M. weg, Meezenbroekerweg en de Willemstraat. Hoppersgraaf is een zeer sterk stedelijk gebied, 29 ha groot en telt 1.300 inwoners verdeeld over 880 huishoudens. De buurt herbergt 330 corporatiewoningen en 190 particuliere huurwoningen. De verdeling koop/huurwoningen bedraagt 22/78 procent. De verdeling eenpersoonshuishoudens/huishoudens zonder kinderen/huishoudens met kinderen bedraagt 69/17/14 procent. Van de huishoudens beschikt 72 procent over een laag inkomen en 3 procent over een hoog inkomen. Van de huishoudens beschikt 9 procent over een lage koopkracht en 20 procent van de huishoudens heeft een inkomen van onder of rond het sociaal minimum. Het percentage uitkeringsontvangers Arbeidsongeschiktheid (AO)/Werkloosheid (WW)/Participatiewet (PW) bedraagt 16/3/12 procent.

Meezenbroek

Meezenbroek is gelegen in het oosten van Heerlen en vormt onderdeel van de wijk Meezenbroek-Schaesbergerveld. De buurt wordt globaal begrensd door de Limburgiastraat, Schimmelpenninckstraat, Baron Mackaystraat, Govert Flinckstraat en de Slotweg. Meezenbroek is een sterk stedelijk gebied, 57 ha groot en telt 2.905 inwoners verdeeld over 1.505 huishoudens. De buurt herbergt 1.080 corporatiewoningen en 75 particuliere huurwoningen. De verdeling koop/huurwoningen bedraagt 25/75 procent. De verdeling eenpersoonshuishoudens/huishoudens zonder kinderen/huishoudens met kinderen bedraagt 47/21/32 procent. Van de huishoudens beschikt 69 procent over een laag inkomen en 4 procent over een hoog inkomen. Van de huishoudens beschikt 6 procent over een lage koopkracht en 18 procent van de huishoudens heeft een inkomen van onder of rond het sociaal minimum. Het percentage uitkeringsontvangers Arbeidsongeschiktheid (AO)/Werkloosheid (WW)/Participatiewet (PW) bedraagt 22/3/18 procent.

Schaesbergerveld

Schaesbergerveld is gelegen in het oosten van Heerlen en vormt onderdeel van de wijk Meezenbroek-Schaesbergerveld. De buurt wordt globaal begrensd door de Limburgiastraat, Schandelerboord, Bredastraat, Glasmijweg en de Mijnspoorweg. Schaesbergerveld is een sterk stedelijk gebied, 51 ha groot en telt 2.525 inwoners verdeeld over 1.300 huishoudens. De buurt herbergt 350 corporatiewoningen en 135 particuliere huurwoningen. De verdeling koop/huurwoningen bedraagt 60/40 procent. De verdeling eenpersoonshuishoudens/huishoudens zonder kinderen/huishoudens met kinderen bedraagt 45/28/27 procent. Van de huishoudens beschikt 51 procent over een laag inkomen en 10 procent over een hoog inkomen. Van de huishoudens beschikt 5 procent over een lage koopkracht en 11 procent van de huishoudens heeft een inkomen van onder of rond het sociaal minimum. Het percentage uitkeringsontvangers Arbeidsongeschiktheid (AO)/Werkloosheid (WW)/Participatiewet (PW) bedraagt 17/2/11 procent.

Eikenderveld

Eikenderveld is centraal gelegen in Heerlen en vormt onderdeel van de wijk Eikenderveld. De buurt wordt globaal begrensd door de Parallelweg, Looierstraat, Pijperstraat, Gouverneurstraat en de Landvoogdstraat. Eikenderveld is een sterk stedelijk gebied, 38 ha groot en telt 2.530 inwoners verdeeld over 1.500 huishoudens. De buurt herbergt 575 corporatiewoningen en 370 particuliere huurwoningen. De verdeling koop/huurwoningen bedraagt 35/65 procent. De verdeling eenpersoonshuishoudens/huishoudens zonder kinderen/huishoudens met kinderen bedraagt 56/22/22 procent. Van de huishoudens beschikt 67 procent over een laag inkomen en 3 procent over een hoog inkomen. Van de huishoudens beschikt 6 procent over een lage koopkracht en 13 procent van de huishoudens heeft een inkomen van onder of rond het sociaal minimum. Het percentage uitkeringsontvangers Arbeidsongeschiktheid (AO)/Werkloosheid (WW)/Participatiewet (PW) bedraagt 18/2/10 procent.

Dr. Schaepmanplein en omgeving

Dr. Schaepmanplein en omgeving is gelegen in het oosten van Heerlen en vormt onderdeel van de wijk Molenberg. De buurt wordt globaal begrensd door de Joost van Vondelstraat, Nicolaas Beetsstraat, Staringstraat, Euregioweg en de Kerkraderweg. Dr. Schaepmanplein en omgeving is een matig stedelijk gebied, 45 ha groot en telt 1.855 inwoners verdeeld over 880 huishoudens. De buurt herbergt 640 corporatiewoningen en 20 particuliere huurwoningen. De verdeling koop/huurwoningen bedraagt 25/75 procent. De verdeling eenpersoonshuishoudens/huishoudens zonder kinderen/huishoudens met kinderen bedraagt 43/20/37 procent. Van de huishoudens beschikt 65 procent over een laag inkomen en 3 procent over een hoog inkomen. Van de huishoudens beschikt 6 procent over een lage koopkracht en 16 procent van de huishoudens heeft een inkomen van onder of rond het sociaal minimum. Het percentage uitkeringsontvangers Arbeidsongeschiktheid (AO)/Werkloosheid (WW)/Participatiewet (PW) bedraagt 23/2/20 procent.

Dr. Nolensplein e.o.

Dr. Nolensplein en omgeving is gelegen in het oosten van Heerlen en vormt onderdeel van de wijk Molenberg. De buurt wordt globaal begrensd door de Euregioweg, Nicolaas Beetsstraat, Joost van Vondelstraat, Holleweg, Voskuilenweg en de Mijnspoorweg. Dr. Nolensplein en omgeving is een sterk stedelijk gebied, 51 ha groot en telt 1.385 inwoners verdeeld over 680 huishoudens. De buurt herbergt 320 corporatiewoningen en 140 particuliere huurwoningen. De verdeling koop/huurwoningen bedraagt 38/62 procent. De verdeling eenpersoonshuishoudens/huishoudens zonder kinderen/huishoudens met kinderen bedraagt 46/24/31 procent. Van de huishoudens beschikt 58 procent over een laag inkomen en 8 procent over een hoog inkomen. Van de huishoudens beschikt 6 procent over een lage koopkracht en 12 procent van de huishoudens heeft een inkomen van onder of rond het sociaal minimum. Het percentage uitkeringsontvangers Arbeidsongeschiktheid (AO)/Werkloosheid (WW)/Participatiewet (PW) bedraagt 19/1/10 procent.

Noodzakelijkheid Kenmerken aan te wijzen buurten De hoofdlijn van de keuze in deze aanvraag betreft buurten waar op basis van de Veerkrachtkaarten minimaal 25 procent (donker)rood kleurt. In veel buurten is de problematiek echter veel groter. In onderstaande tabel zijn de aan te wijzen buurten te zien met daarbij de scores. Buurten

Waarvan procent rood/donkerrood

Terschuren

Hoensbroek-Centrum

Nieuw Lotbroek-Zuid

De Koumen

Weggebekker

100

Uterweg

Nieuw-Einde

Versiliënbosch

100

Vrieheide

Passart

Heerlerheide Kom

Zeswegen

Schandelen

Hoppersgraaf

Meezenbroek

Schaesbergerveld

Eikenderveld

Dr. Nolensplein en omgeving

Dr. Schaepmanplein en omgeving

Secundaire indicatoren De selectie van buurten heeft plaatsgevonden op basis van de Veerkrachtkaarten. Daarnaast is gekeken naar andere indicatoren: een sterke negatieve afwijking in de Leefbaarometer 3.0 ten opzichte van het Nederlandse gemiddelde, een lage score in de zogenaamde SES-WOA scores van het CBS, een hoog aandeel personen met een laag inkomen en een lage arbeidsparticipatie. Deze kenmerken geven een goed beeld van de sociaaleconomische kenmerken van een buurt. In onderstaande tabellen zijn de cijfers per kenmerk opgenomen. Leefbaarometer 3.0 Dit betreft de score voor de leefbaarheid in de betreffende buurt zoals die volgt uit de Leefbaarometer 3.0.9 Om te bepalen in hoeverre een gebied positief of negatief scoort op de Leefbaarometer wordt gebruik gemaakt van 47 typen omgevingskenmerken die zijn samengesteld uit 94 onderliggende indicatoren verdeeld over vijf dimensies. Welke omgevingskenmerken zijn opgenomen in de Leefbaarometer is beperkt door de landelijke beschikbaarheid van gegevens en door de mate waarin een kenmerk een aanvullende

9 Te raadplegen via www.leefbaarometer.nl

verklaring biedt op de andere kenmerken in het model. Dat een omgevingskenmerk niet in het model zit, wil dan ook niet zeggen dat het niet samenhangt met leefbaarheid. Aangezien de Leefbaarometer 3.0 een beeld voor heel Nederland laat zien, is vergelijking met het landelijk gemiddelde mogelijk. In de tabel zijn de afwijkingen ten opzichte van dat gemiddelde opgenomen. Het gaat dan om de volgende indeling: zeer grote negatieve afwijking, grote negatieve afwijking, negatieve afwijking, kleine negatieve afwijking, gemiddelde score, kleine positieve afwijking, positieve afwijking, grote positieve afwijking en zeer grote positieve afwijking. Afwijking t.o.v. gemiddelde NL

Score

Terschuren

Buurten

Kleine negatieve afwijking

-0,03

Hoensbroek-Centrum

Grote negatieve afwijking

-0,15

Nieuw Lotbroek-Zuid

Negatieve afwijking

-0,10

De Koumen

Negatieve afwijking

-0,06

Weggebekker