3. Conceptnotulen gemeenteraadsvergadering 26 juni 2024

Verbonden partijen is al een heel aantal keer voorbijgekomen. De onderwerpen die u noemt, zijn ook de onderwerpen die in de discussie in het college naar voren zijn gekomen. Die gaan we gedurende de zomer verder uitwerken en ook kwantificeren om te kijken voor welke omvang we het vervolgens kunnen vertalen in een bezuinigingspakket om het uiteindelijk in te kunnen laden in de begroting, met inderdaad de inzet om tot een sluitende begroting en een sluitende meerjarenbegroting te komen. Dus als het gaat over lastenverzwaring, is dat een onderdeel van de ladder. De heer Rozestraten had het daarstraks over dubbel bezuinigen. We gaan even uit van het bedrag van 25 miljoen euro. Dat moeten we dan linksom of rechtsom zien te vinden. Het bezuinigen, maar eventueel ook lastenverhoging, zit in dat pakket van 25 miljoen euro. Wat

Pagina 57 van 92

betekent dat dan voor de lastendruk? Als we de lasten verhogen, gaat de lastendruk omhoog. Maar of we die lasten gaan verhogen en of we dat überhaupt gaan voorstellen, zal moeten blijken bij het presenteren van de begroting. Of u daar vervolgens ook tot besluit, is uiteraard aan de raad. Dat is ook de reactie in de richting van de heer Janssen. Ik wil heel graag reflecteren op alle berichten in de krant, maar specifiek op dit bericht. Is het zo dat je zou kunnen aannemen dat als je de ladder in de hele breedte gaat hanteren, de lasten ook zullen stijgen? Maar goed, u geeft vanavond input mee voor waar de nadruk op zou moeten komen te liggen. Wij gaan die discussie in het college vervolgens ook verder aan. De heer Van den Berg vroeg naar welke piketpalen we gaan ondernemen om te groeien naar 100.000 inwoners. Ik neem aan dat de burgemeester die vraag dadelijk meepakt. U gaf ook nog nadrukkelijk aan dat er vanuit het kader van het Nationaal Programma Heerlen-Noord ook aandacht moet zijn voor de sterke punten van Heerlen-Noord. Dat is ook onderdeel van het programma. Misschien komt dat het ene moment wat sterker naar voren dan op het andere moment.

Er zijn ook een aantal belangrijke dragers benoemd in Heerlen-Noord die ook de trots moeten uitstralen, waaronder kasteel Hoensbroek, de zandgroeves en de Brunssummerheide, maar met name het naar voren halen van de trots en ook het feit dat het prettig wonen is in die omgeving. Die boodschap zullen we ook overbrengen richting de alliantie. De heer Daamen vraagt: kunt u de raad meenemen in waar we gaan schrappen, wat we niet meer gaan doen en hoe dat proces is uitgelijnd in de komende maanden. Hoog over is het zo dat we volgende week in de laatste collegevergadering voor het zomerreces bijgepraat worden over de laatste financiële stand. Dan is de insteek dat wat we de basisbegroting noemen, gaan meegeven aan de organisatie. Die basisbegroting is feitelijk de verwerking van alle financiële ontwikkelingen op dat moment. Dus als ik in relatie tot het antwoord van daarstraks richting de heer Jacobs mag spreken, dan is dat het nieuwe fotomoment. Daar zullen we ook de bedragen in meenemen die we inmiddels kennen rondom JENS. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Dank u wel. Als het college het daar nou volgende week over gaat hebben, dan kan ik me niet van de veronderstelling onttrekken dat u nu al ongeveer weet welke kant het opgaat.

Of wordt het een totale verrassing wat u dan op uw bordje krijgt middels een presentatie ofzo? Of hoe werkt zoiets? Wethouder De Beer Het is net alsof de heer Leers onderdeel is van het college. Wij krijgen inderdaad volgende week een presentatie. We hebben die bedragen nog niet gezien. Maar we hebben wel tussentijds verschillende bedragen voorbij zien komen. De laatste stand krijgen we volgende week. Als we het eens zijn over het vaststellen van die basisbegroting, dan zullen we daar een bezuinigingsopdracht voor de organisatie aan koppelen, waar de organisatie in de zomermaanden verder mee aan de slag gaat. Dan komen we in augustus daarop terug en dan gaan we zien wat de bezuinigingsopgave tot dan toe heeft opgeleverd. Dan zullen we uiteraard ook de bestuurlijke en politieke discussie met elkaar voeren over hoe we die verschillende treden gaan inkleuren. Dus we zijn nog een heel aantal weken of maanden onderweg voordat we u verder kunnen meenemen in de concrete onderdelen van het bezuinigingspakket. Zodra we daar wat meer duidelijkheid over hebben en ook beslissingen over kunnen gaan nemen aan de collegekant, zullen we u daar zeker nader over informeren. De heer Janssen had nog een andere suggestie, namelijk rondom het afstoten van vastgoed. Dat is inderdaad een optie in het kader van de bezuinigingsopgave.

Die optie zullen we ook verder uitwerken in het kader van de begrotingsvoorbereiding. Dat was het, voorzitter. Er zijn nog heel veel andere vragen, maar die waren meer inhoudelijk.

Pagina 58 van 92

De voorzitter Dank u wel. Wethouder Peters. Wethouder Peters Voorzitter, dank u wel. Ik begin allereerst met de motie van het CDA, de SP en van de PvdA. Die kunnen wij omarmen. We zijn ook heel erg blij dat u ziet waar we mee bezig zijn als het gaat om het investeren in de leefbaarheid in buurten en wijken. Wij willen als geen ander ook daarmee continueren. Ik zie dat meneer Van den Berg ook mee indient. De heer Van den Berg, VVD Alleen met de juiste toevoeging dien ik hem mee in. De voorzitter Hij is al gewijzigd. Wat een snelheid. Wethouder Peters Wat fijn allemaal. Wij willen ook heel graag continueren op die lijn en we willen juist, ondanks dat het natuurlijk financieel niet heel rooskleurig is, daarin kunnen intensiveren. Uw suggestie lijkt me heel sterk om in het vierde kwartaal met een plan van aanpak te komen, waarbij we overal bekijken waar we die middelen vandaan kunnen halen. Hetzelfde geldt natuurlijk ook met betrekking tot de aanvraag voor het leefbaarheidsfonds waar wij – ik hoorde meneer Janssen het daar ook al over hebben – ook echt ons best gaan doen om daar het maximale uit te halen voor onze stad, buurten en wijken en het investeren daarin.

De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Die motie met betrekking tot het nog extra investeren in die kwetsbare buurten: natuurlijk hebben die kwetsbare buurten investeringen nodig, laat dat duidelijk zijn, maar we weten allemaal dat de meest kwetsbare buurten in Heerlen zich in Heerlen-Noord bevinden. Gezien de precaire financiële situatie in de komende jaren van Heerlen – daar hebben we het net uitgebreid over gehad – zou het dan niet veel meer in de lijn liggen dat het Programma Heerlen-Noord op andere manieren die middelen probeert aan te boren dan hier binnen de gemeentegrenzen? Want wij hebben al zoveel opgaves. Nogmaals, wij staan erachter dat die kwetsbare buurten zo optimaal mogelijk geholpen worden, maar ik vind dit wel een hele gemakkelijke omweg om extra geld te generen voor Heerlen-Noord. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) We hebben toch geen college dat via een motie op zoek gaat naar extra geld? Ik ga er toch vanuit dat het college daar waar het mogelijkheden ziet of ook maar de kans op een mogelijkheid ruikt, het niet zal nalaten om een aanvraag te doen of een voorzet te geven om extra centen naar onze stad te halen. Ik vind het als het volgende overkomen: “Wij zetten u nu op die lijn. We vragen u dat ook te doen. Het is een goede tip. Daar gaan we nu eens mee aan de slag”.

Daar moet u toch al lang en breed daarmee bezig zijn? Dat kan toch niet anders, of zie ik dat verkeerd? Wethouder Peters Ik reageer eerst op de interruptie van meneer De Groot. Of het nu via een moeilijke of een makkelijke manier moet, elke euro die we hier extra voor kunnen vinden, is er een. Of dat nu gaat via het leefbaarheidsfonds van de provincie of via andere regelingen, daar kom ik zo meteen

Pagina 59 van 92

nog even op. We gaan ons best doen om zo veel mogelijk voor deze stad binnen te halen. Iedereen weet hier ook dat elke euro die naar leefbaarheid gaat in deze stad ook goed besteed wordt. Meneer Leers had het over of we dat niet al van nature doen. Natuurlijk zoeken wij naar gelden, maar ik denk eerlijk gezegd dat het helemaal geen kwaad kan om zeker een samenwerking met Heerlen-Noord aan te gaan, aangezien we daar nog een veel grotere reikwijdte mee hebben als we dat samen oppakken om te kijken wat er nog verder mogelijk is om gelden los te krijgen. Want je kunt wel zeggen: doen jullie dat niet al? Maar uiteindelijk gaat er vaak een hele lobby aan vooraf om ergens maximaal aanspraak op te maken of om extra incidentele middelen te vinden. Hoe zorg je ervoor dat je een aanvraag op de juiste manier insteekt, zodat je daar ook het maximale uit gaat halen voor bijvoorbeeld de leefbaarheid in de buurten? Vanuit dat perspectief vinden we de steun in de rug fijn van deze raad op het moment dat die motie is aangenomen. De heer Reijnders, SP (interruptie) Dank u, voorzitter. Ik wilde er toch even bij stilstaan. Ik wil een reactie vragen van het college op de suggestie van de heer De Groot, want ik schrik daar wel een beetje van. In het coalitieakkoord staat dat het Nationaal Programma Heerlen-Noord onze absolute topprioriteit is. Dat is maar goed ook.

Het is niet voor niets dat daar 25 jaar in geïnvesteerd wordt. Dat is niet omdat de problemen daar een beetje zijn, dat is omdat de problemen daar immens zijn. Wij staan hier als gemeente voor aan de lat. De suggestie om anderen maar te laten betalen, zodat de gemeente dat niet hoeft te doen, vind ik een buitengewoon slecht plan. Ik zou ook graag willen weten wat het college van deze suggestie van de heer De Groot vindt. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Als de heer Reijnders goed had geluisterd, had hij ook gehoord dat ik heb gezegd hoe belangrijk wij het vinden dat er geïnvesteerd wordt in deze buurten. Laat dat duidelijk zijn. Wij gaan er ook van uit dat het college er alles aan doet binnen zijn mogelijkheden om dat voor elkaar te krijgen. Maar waarom dan nu deze motie? Wat voegt die motie dan toe? Want dat is wat de heer Reijnders zegt en het staat ook al in het coalitieakkoord dat we er alles aan doen om HeerlenNoord optimaal te ondersteunen. Waarom dan nog deze motie? De heer Reijnders, SP (interruptie) Ik wil daar gerust een antwoord op geven. Ik denk dat deze motie een goede aanmoediging is om juist in tijde van schaarste er alles aan te doen om middelen aan te trekken om dit te doen. Dus daarom deze motie.

Ik zou toch graag eventjes willen dat het college wel reageert op hoe ernaar gekeken wordt om eventueel middelen niet aan het Nationaal Programma Heerlen Noord toe te kennen, terwijl het toch onze prioriteit is. Wethouder Peters Meneer de voorzitter, Heerlen-Noord is, zoals u het zelf ook zegt, topprioriteit. Dus natuurlijk gaan we door met investeren. We zoeken naar mogelijkheden om juist ook te kunnen intensiveren, om juist meer te kunnen doen. In een tijd als dit, helemaal in een tijd waarin het financieel niet makkelijk is, is dat juist heel erg belangrijk. Die aanmoediging zoals u die noemt, zien wij ook zo. We zien en horen een gemeenteraad of een aantal partijen die dit ook gewoon ondersteunen, dit op deze manier een warm hart toedragen en ons die opdracht geven. Meneer de voorzitter, we hebben natuurlijk op bepaalde gebieden al ons huiswerk gedaan. Daar kunt u dadelijk ook nog meer over vertellen, of het nou gaat over Sociaal Veilig of de verdere uitbreiding daarvan. Voormalig raadslid de heer Sijstermans zou trots op ons zijn dat wij ook als

Pagina 60 van 92

het gaat over Europese subsidies zaken niet ongemoeid laten. Neem bijvoorbeeld - sorry dat ik het zeg - het European Urban Initiative Programma van ImperfectCity waar het doel is om de leefbaarheid in de buurten te verbeteren, waarbij de verbinding tussen de omgeving en de bewoners wordt verbeterd, rekening houdend met imperfecties in een stad. Dan gaat het ook over het Europe Urban Initiative technology in cities. Daar kijken we hoe je technologie kunt gebruiken om leefbaarheid en veiligheid in een buurt te verbeteren. Daar laat ik het bij wat betreft de motie. Er zijn nog een aantal vragen gesteld. Allereerst de heer Janssen over Hoensbroek Centrum. Weet u, meneer Janssen, Heerlen Centrum stond ook ooit op dat punt. We zijn met Hoensbroek Centrum serieus aan de slag en we hebben een serieus traject ingezet om te komen tot een visie die voor het eind van dit jaar bij u voorligt, waarin ook serieuze keuzes worden gemaakt. Op basis van die keuzes kun je gaan investeren. We hebben natuurlijk een voorbereidingskrediet. Dat hebben we in de begroting voor dit jaar al meegenomen. Dus we zijn echt niet wakker geschrokken om iets te gaan doen. We nemen het bloedserieus. Zoals u ook in de commissie gehoord heeft, heeft Hoensbroek Centrum ook voor ons topprioriteit. Mevrouw Géron had het over het behoud van bomen als uitganspunt. U noemde net ook de Ganzeweide: schade en schande.

Dat deel ik niet met u. Weet u wat het punt is? We gaan niet voorkomen dat er bomen gekapt gaan worden. Dat gaan we gewoon niet voorkomen. Op het moment dat er ergens werkzaamheden zijn, kan het altijd zo zijn dat het in een afweging gebeurt dat een boom wordt gekapt. Heel specifiek over deze bomen op de Ganzeweide: hetgeen ik terug heb gehoord was hetzelfde als de boompjes die ook midden op de weg stonden en reeds eerder zijn weggehaald. In de tijd dat ze daar groeiden, gedurende vijftien of twintig jaar, zijn ze niet volledig tot wasdom gekomen. Als je ze zou weghalen, zijn ze fragiel. Dermate fragiel dat uiteindelijk de kans heel erg groot is dat ze ook niet aanslaan op een nieuwe plek. Als u de plannen voor de Ganzeweide kent, dan weet u dat het groen dat daar gaat worden teruggeplant robuust en groot van aard is. Dikke bomen worden daar terug geplant en niet de sprietjes zoals die in het verleden weleens werden geplant. In dat kader komt het voorstel voor het behoud van bomen in september of oktober. Dat was het, meneer de voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Dan heb ik zelf nog een paar antwoorden te geven, maar ik begin toch weer even met die discussie over wat we als gemeente allemaal met dat geld doen. Daar gaat het toch in belangrijke mate over. Laat ik maar van groot naar klein beginnen.

Het allergrootste budget waar wij als gemeente over hebben te beschikken is de gemeentefondsuitkering. Ik heb van maandag tot en met vanmiddag in de VNG-vergadering gezeten die voor een groot deel over die financiën ging. Wij hebben al contact gehad met de beoogde premier. We gaan als het goed is voor Prinsjesdag met de delegatie van het kabinet weer aan tafel zitten om toch verder te praten over die uitkeringen in dat gemeentefonds. Ik hoorde de voorzitter van de VNG vanmiddag ook heel nadrukkelijk zeggen dat als het nodig is, ze in het najaar haar rode laarzen aantrekt en alle gemeenten oproept om in demonstratie naar Den Haag te gaan. Dat is wel het ultieme middel wat wij uiteindelijk ook hebben, als er niet meer boter bij de vis gedaan wordt. We snappen best dat het in Den Haag ook moeilijk is, maar we kunnen niet als gemeente er zo karig vanaf komen. Het is ingewikkeld, want we kunnen ook niet helemaal duiden wat er in het hoofdlijnenakkoord staat. Er staat namelijk van alles. Bij wonen lijkt het erop alsof er veel doorgaat, maar bij bijna alle punten ontbreken wel de financiële vertalingen. Zo staat er in het regeerakkoord ook iets over Elke regio telt, maar zonder geld. Dus ook hier zijn we heel nadrukkelijk bezig, zowel in de commissievergadering van de Tweede Kamer als in de rechtstreekse lobby naar BZK toe met name, om hier nou echt werk van te maken. Zorg ervoor

Pagina 61 van 92

dat er geld voor komt. Maar zorg ervoor dat het niet met die befaamde poederdoos gaat die over heel Nederland heen gaat. Geef nou die gebieden aandacht die op basis van onderzoek echt aangewezen zijn. Dat zijn eigenlijk maar twee regio’s in Nederland. Als u naar het PON & Telosonderzoek kijkt en wat daarvoor gedaan is … Er staat overigens iets heel geks in, namelijk dat onze particuliere voorraad een pluspunt is. Als we ergens last van hebben in de zwakke wijken is het van onze particuliere voorraad. Dus het onderzoek zou eigenlijk nog nadeliger voor ons zijn, maar de veenkolonie en wij zijn de gebieden die echt het meest daar steun in nodig hebben. Daartoe zijn we ook bezig met een kansenagenda op te stellen in de regio om als er geld komt dat meteen te kunnen invullen. Daar zitten dingen bij als versterking van de economie, wat we gaan doen met de oostflank, hoe we de bedrijven gaan versterken, hoe we ervoor gaan zorgen dat hier nieuwe werkgelegenheid komt, of we iets kunnen met dat miljard euro van de NAVO, of we iets kunnen met defensie et cetera. Dus ook dat soort kansen moeten daarin een rol krijgen. Dan heb je natuurlijk het Nationaal programma leefbaarheid en veiligheid. Ook dat wordt gelukkig genoemd, maar ook weer zonder geld.

U mag van mij aannemen dat ik die afgelopen twee en een halve dag in het Groene Hart met heel veel van mijn collega’s van de negentien gemeenten heb gesproken en dat we ook hier alweer in contact zijn met BZK om ervoor te zorgen dat er ook geld aan gekoppeld wordt en niet geld dat we uit een eigen sigarendoosje krijgen, maar geld dat er echt structureel voor beschikbaar moet komen. Het kan niet zo zijn dat we een 20- of 25-jarig programma doen met geld dat we nu maar de afgelopen drie jaar hebben gehad. Dus we blijven daar bovenop zitten. Dat doen we dus met de volle breedte. Dat doen we rechtstreeks bij ministeries en rechtstreeks bij bewindslieden. We proberen dat dus op alle kanten. Dan de piketpalen naar de 100.000 inwoners. Die zitten natuurlijk in dingen, zoals economie. Groeit onze economie en groeit onze arbeidsmarkt? Want als er geen groei van dat soort zaken is, waar haal je dan mensen vandaan om hier te wonen en te werken? Die zitten dus heel nadrukkelijk ook in die woningbouw. We hebben nu een hele mooie ambitie neergelegd. We mogen gaan bouwen, maar dan moeten we ook bouwen. Dan kunnen we ook zien wat we bouwen. Dus dat soort dingen gaan we volgen, maar ook of we dan de passende voorzieningen erbij hebben. Kan je dat laten zien? Op die manier proberen we piketpalen te slaan om verder te komen. Nog vragen over muziekschool Hoensbroek.

De burgerdialoog is niet dat de burger gelijk heeft. Laat ik daar maar even mee beginnen. Wij hebben aan het begin van het burgerinitiatief over de muziekschool een aantal dingen heel nadrukkelijk gezegd. We hebben een visie op Hoensbroek Centrum. Daar willen we graag een culturele voorziening hebben. We gaan er niet twee dicht bij elkaar in stand houden. We accepteren geen commerciële activiteiten in die tijdelijke voorziening. We zijn bereid om mee te denken over wat er wel kan. Dat hebben we meerdere malen inmiddels duidelijk gemaakt. En ja, dan mag je nog steeds demonsteren in dit land en dus ook in Hoensbroek. Natuurlijk heet ik ze dan van harte welkom. Ze mogen van mij zelfs een koffie en een stuk vlaai hebben. Dan ga ik dat gesprek met ze aan. Dit zijn wel de kaders waar binnen ik die dialoog voer. Ten slotte nog of we burgerparticipatie om moeten zetten naar overheidsparticipatie. Nee, wat mij betreft blijven we de hele participatieladder volgen. Soms is het goed om alleen maar inspraak te geven, omdat je anders valse verwachtingen wekt en daar waar het kan, moet je inderdaad wel streven om op termijn op een heleboel dingen waar het kan en waar burgers gewoon op een goede manier zaken met elkaar kunnen regelen in een wijk overheidsparticipatie toe te staan. We zijn door de eerste ronde heen. Dat was weer een hele uitgebreide.

Is er behoefte aan een tweede termijn? Ik probeer maar om te zeggen dat het er niet is, maar ik zie één iemand. Twee

Pagina 62 van 92

mensen zelfs, wat een lef. Meneer Rozestraten, gaat uw gang. Tweede termijn De heer Rozestraten, Ouderenpartij Heerlen Kort dan, voorzitter. De reactie van de wethouder op de bezuinigingen van 25 miljoen euro snapte ik niet helemaal. Is hij het met mij eens dat de geplande investeringen die nog allemaal gaan komen en nu niet in de kaderbrief staan er nog bij gaan komen? Die bezuinigingen zullen toch een stuk hoger gaan liggen als die 25 miljoen euro? Dat is de eerste vraag. De tweede vraag heeft concreet te maken met hoofdstad te worden van Europa in 2033, 2034 of 2035. Het is een van die jaren geloof ik. Is de wethouder het met ons eens dat het toch zinloos is om daar nou al heel veel effort in te gaan steken en om dat als eerste te schrappen in de Ladder van Lodewijks? De voorzitter Dank u wel. De heer Janssen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Dank u wel. Ik heb alleen even een korte opmerking over dat intekenen voor het leefbaarheidsfonds. We hebben een suggestie gedaan in lijn met onze twee moties. Het staat het college natuurlijk vrij om te bezien in relatie tot welke afwegingen je binnen de algemeenheid als begroting kunt maken of de mijnplekmotie en het skatepark via het leefbaarheidsfonds toch nog gerealiseerd kunnen of dit op een andere manier invulling kunnen krijgen. Ik hoor graag een reactie daarop.

De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) De heer Janssen heeft het nu weer over die skatebaan. Onlangs heeft het college het contract van de indoorskatebaan verlengd. Is het niet gewoon zo, in een tijd dat je de tering naar de nering moet zetten, dat je de wensendoos misschien een beetje voor je uit moet schuiven, blij moet zijn met wat je hebt, namelijk een top binnenfaciliteit The Promise op de Molenberg, en dan maar even afstand moet nemen van een wens voor een buitenbaan? Dat hoor er ook bij. Je kan veel willen en wensen, maar de centen zijn er nu niet voor. Denkt u dat het een reële optie is of wijst u dat rigoureus af? De voorzitter Meneer Janssen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Dank u wel, meneer Leers. Wij zijn de Jongerenpartij. Jarenlang heeft men het niet voor elkaar gekregen om een buitenskatebaan te realiseren. Eindelijk is die motie aangenomen. Er wordt onderzoek gedaan. We weten helemaal niet om welk bedrag het gaat. Ik kan pas een oordeel vellen in welke context je dat prioriteert op het moment dat je ook een idee hebt van wat het kost en hoe dat afweegt tegen andere investeringen. Laten we het zo zeggen: als het centrumbad in een kerk 15 miljoen euro kost en de skatebaan een miljoen euro, dan weet ik wel waar ik voor kies. Zo eenvoudig is het. Nee, niet voor het zwembad.

Wethouder De Beer De vraag van de heer Rozestraten als het gaat over de investeringen. Laat ik het zo zeggen, dat is een genuanceerd antwoord. We hebben vandaag een toezegging afgedaan, namelijk om een

Pagina 63 van 92

update te sturen over de investeringen en de verwerking van die investeringen in de meerjarenbegroting. In die meerjarenbegroting zijn we dus even uitgegaan van dat bedrag van 25 miljoen euro vanaf 2026. Sommige investeringsbedragen zijn wel doorgerekend in die meerjarenbegroting en andere investeringen weer niet. Dat maakt het wat ingewikkeld om te zeggen of ze er wel of niet in zitten. Dat hangt af van de besluiten die de raad in het verleden heeft genomen. Bijvoorbeeld er werd net gezegd dat het centrumbad er niet in zit. Die zit er deels in, want de raad heeft ooit een investeringskrediet ter beschikking gesteld van 6,6 miljoen euro voor het zwembad op de locatie van de Putgraaf. Dat bedrag zit bijvoorbeeld nog wel in de reeks doorgetrokken, maar bepaalde andere bedragen zitten er weer niet in doorgetrokken. Als het goed is dan geeft het overzicht dat bij de toezeggingen is verstrekt meer inzicht in wat in die 25 miljoen euro zit. Dat betekent dat als er investeringen nog niet in verwerkt zijn en we die toch zouden willen realiseren, dan maken we dus feitelijk het gat groter en daarmee dus ook de bezuinigingsopgave. Daarvan hebben we een tijd geleden dus afgesproken dat we projecten die het meerjarig tekort verder vergroten niet toelaten, ook om te voorkomen dat het beeld en het gat nog groter worden. Dus wij sturen vooralsnog op een bezuiniging van 25 miljoen euro.

Dat was het belangrijkste punt. De voorzitter De Culturele hoofdstad nog. Dat zei ik naar achteren. U heeft gelijk. Wethouder Clemens Ik kan kort zijn over de Culturele hoofdstad, namelijk dat daar geen concrete kosten voor zijn opgenomen in de begroting. Het kan natuurlijk wel zo zijn dat die kosten er in de toekomst gaan komen. Dat betekent dat in de afwegingen die wij maken, we natuurlijk ook nadenken over wat nou de prioriteiten zijn in de toekomst. Daar gaan we deze mee in overweging nemen. De voorzitter Dank u wel. Dan gaan we over tot de stemming. Wie wenst er stemming over de kaderbrief? Er wordt verzocht om de kaderbrief van 2025 vast te stellen. Dat is het voorstel. Dus wilt u stemming of niet? Nee? Aangenomen. Dan de motie. Wenst u daar stemming over? Ja? Wie is er voor de motie? Dat zijn de fracties van het CDA, de SP, de Jongerenpartij, Hoensbroeks Belang, de VVD, D66, de PvdA en GroenLinks. Wie is er tegen de motie? Dat zijn de fracties van de FVD, de PVV, Hart-Leers, de OPH en de PvdD. Er zijn negen tegen. Dan is het voorstel aangenomen. Dan zit ik precies op 21.00 uur. Dan hebben we het eerste voorstel in een uur en drie kwartier gedaan en de volgende twee een uur per stuk. Dus er zit goede versnelling in. Daarom gun ik u tien minuten pauze. Want dat hadden we met elkaar afgesproken, namelijk om daarna de vier punten nog sneller op te lossen.

We schorsen de vergadering. Schorsing 8. Realisatie Het Romeins Museum, Cinema Royal en het Stadsbad De voorzitter Ik heropen de vergadering. We gaan over naar agendapunt acht. Ik denk dat dit het punt is waarom de tribune zo goed gevuld is deze keer. De realisatie van Het Romeins Museum, de Cinema Royal en het Stadsbad. Wie mag ik het woord geven over deze onderwerpen? Ik begin bij de heer Reijnders. Gaat uw gang.

Pagina 64 van 92

Eerste termijn De heer Reijnders, SP Dank u wel, voorzitter. Ik ben er in de goede zin niet helemaal met mijn hoofd bij, maar weet je hoe dat komt? Ik heb namelijk gelezen dat de Tweede Kamercommissie serieus onderzoek gaat doen naar de gang van zaken rondom Zuyderland en rondom de processen en besluiten die zijn genomen. Daar ben ik, en volgens mij iedereen, zielsgelukkig mee. (applaus) De voorzitter Dan kunnen we nu wel versnellen. Dan gaan we aan de borrel. Niet? Sorry. Hamer erop. De heer Reijnders, SP Dat gezegd hebbende, nemen we vandaag een belangrijk besluit over de toekomst van onze stad en ons centrum. Een stad die vooruit wil en een stad die zijn geschiedenis en identiteit koestert en meer smoel wil geven. Een stad die werkt aan een levendig centrum met onderwijs, cultuur en mogelijkheden tot recreatie. Kortom, een stad die aantrekkelijk is voor mensen en bedrijven als vestigingsplek. Het centrum is de motor van die groei en ontwikkeling voor die stad die vooruit wil. Die stad is Heerlen en die stad, dat zijn wij. Daarom moeten we ook doorbouwen aan ons centrum met lef en ambitie. De realisatie van Het Romeins Museum, de Cinema Royal, het Stadsbad en natuurlijk het onderwijs naar het centrum geven die ambitie gestalte en gaan zorgen voor een enorm positieve impact en impuls voor ons centrum en daarmee voor de ontwikkeling van onze hele stad.

We vinden het verstandig dat het college de keuzes heeft gemaakt in de afgelopen periode door Landsfort Herle, de vergroening van de cityring en de aanpak van de openbare ruimte te temporiseren. Maar ook in de plannen voor Het Romeins Museum en de Royal zijn verstandige keuzes gemaakt met een positief effect op de kosten. Wat de SP betreft, ligt er dan ook een voorstel dat financieel verantwoord is en inhoudelijk heel sterk. De SP moedigt het college aan om met lef en ambitie verder te werken aan de realisatie van de centrumprojecten met alle partners die eraan kunnen bijdragen, want we willen een stad zijn die vooruit gaat. Tot zover, dank u wel. De voorzitter Dank u wel. De heer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Laat ik beginnen met te stellen dat hier twee fantastische plannen voorliggen. We hebben het er al dikwijls over gehad. We hebben er ook in de afgelopen commissievergadering ROLO over gesproken. Ik moet zeggen dat de onderbouwing van deze plannen, te meer ook nog eens keer … Wij hebben recent nog een keer de businesscases en de exploitatiebegroting onder ogen hebben gekregen. Er is wel een puntje van kritiek. Dit had ook eerder gemoeten, beste college. Dan hadden we het ook in de commissie kunnen bespreken. Maar ook dat ziet er allemaal zeer goed uit. Complimenten daarvoor.

Wij hebben eerder aangegeven dat we ons grote zorgen maken als we deze plannen in de breedte bekijken voor wat betreft de financiële uitdagingen waar deze gemeente voor staat. Wij hebben vandaag ook gesproken over richtingen voor wat betreft de begroting in de komende jaren. Wij vertrouwen er dan ook op dat we daar op een goede manier uit gaan komen. We hebben net ook wel wat suggesties gedaan en gehoord die meegenomen zullen worden -daar ga ik tenminste van uit – en serieus bekeken worden door het college. Wij vinden deze plannen, de Royal en ook het Romeins Museum, dermate belangrijk dat wij als OPH achter deze plannen zullen staan en nu ook positief zullen beslissen in deze.

Pagina 65 van 92

Dat wil niet zeggen dat we dadelijk, als we na de zomer richting begroting gaan, toch heel duidelijk willen aangeven dat er nog een aantal super belangrijke zaken op de rol staan. Daar hebben we het net ook al over gehad. We hebben het gehad over Hoensbroek. We hebben het gehad over de verwachte extra kosten die we zullen hebben rondom de jeugdzorg. Er zijn nog een heleboel zaken tot en met de skatebaan. Iedereen heeft zijn eigen prioriteiten natuurlijk. Wat wij ook heel erg belangrijk vinden voorzitter, is het feit dat uiteindelijk de rekening niet betaald mag worden door de burger van Heerlen. Dan kun je wel zeggen: alles wordt betaald door de burger van Heerlen. Dat snap ik ook heel erg goed. Maar het mag niet zo zijn als we geld tekort komen, dat we dan uiteindelijk maar een vorm van een lastenverzwaring moeten gaan zien te vinden. Dat kan niet. Dat vinden we niet goed. Er zullen duidelijke en harde keuzes gemaakt moeten worden. We zullen het college daar scherp op aanspreken. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Santegoeds. Mevrouw Santegoeds, CDA Dank u wel, voorzitter. Terugkijkend naar de raadsvergadering van 24 april, waarin wij van het CDA samen met de PvdA, Partij Hoensbroeks Belang, GroenLinks, de SP en de PvdD, een motie hadden ingediend waarin staat dat we voor het realiseren zijn van het Romeins museum.

Hierdoor kunnen de toekomstige generaties ook genieten van het nationale erfgoed, met de unieke verhalen die verbonden zijn aan deze plek, aan onze stad en aan onze regio. Oftewel ons DNA. Waarom is het CDA voor het realiseren van het Romeins Museum? We investeren in de waarde van onze stad waarmee we ook nieuwe ontwikkelingen zoals woningbouw aantrekkelijker maken voor investeerders. Dan is het tevens aantrekkelijk om te wonen, verblijven en ondernemen. Investeren is goed voor de economie, zoals meneer Van Zutphen dat net in een vorig agendapunt aangaf. Door te investeren bewaren en eren we hiermee belangrijke plekken en herinneringen bij het verhaal van onze stad. Als derde punt, we zorgen voor verbindingen en ontmoetingen, wat weer economisch, sociaal en maatschappelijk ten goede komt voor onze stad. Wat we ook heel belangrijk vinden is dat in 2021 de raad heeft gekozen voor het museum met internationale aantrekkingskracht. Hierdoor ontstaan weer verbindingen en ontmoetingen met het Rijksmuseum van Oudheden, waar momenteel een tentoonstelling is te zien van de Romeinse villa’s in Limburg. Door een partnerschap aan te gaan met het Rijksmuseum van Oudheden wordt de impact van het Romeins Museum vergroot. Je tindert als het ware naar een hoger level. Voor Cinema Royal willen we een volwaardig filmhuis met drie filmzalen en bijbehorende horeca.

Ook hier vinden wij van het CDA het een belangrijke plek voor ontmoetingen en verbindingen. Het moet een thuishaven worden voor iedereen in deze regio, van studenten van het VISTA College of van Zuyd Hogeschool tot professionals. Kortom, Heerlen de filmhoofdstad van het zuiden, oftewel Heerlywood. Het stadsbad ondersteunen voor het voorstellen van de keuze voor de locatie wordt aangepast naar de kerk in de Laanderstraat. Tot zover de eerste termijn. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Butink. Mevrouw Butink, Jongerenpartij Heerlen Dank u voorzitter. Als je het woord toekomstperspectief noemt in een voorstel zitten wij op het puntje van onze stoel. En ja, we beseffen dat we staan voor een haast onmogelijke opgave: bezuinigen, maar toch geld uitgeven. In deze vinden wij dan ook dat je moet investeren in de toekomst. Wat betreft het Romeins Museum hebben wij als Jongerenpartij aangegeven dat wij

Pagina 66 van 92

vinden dat het Romeins museum onderdeel is van ons DNA. Wij zijn dan ook heel enthousiast over het voorliggend voorstel. Het hoort bij Heerlen en dit voorstel roept op hier iets mee te doen. Wij zijn ook van mening dat we iets moeten doen, zeker ook als je denkt aan de plannen die we hebben met het centrum en dat we willen dat mensen hier komen wonen en onderwijs gaan volgen in het centrum. Het is van belang dat men zich thuis voelt in Heerlen en wij geloven dat het voorstel hieraan bijdraagt. We hebben recent ingezoomd op de begroting in de commissie en de vraag gesteld over de vorm van de lening: annuïtair versus lineair. U heeft hier ook netjes antwoord op gegeven. Waar wij wel nog een beetje mee in onze maag zitten, is dat u bij ons het beeld heeft geschetst dat we zaken op de lange baan gaan schuiven. Uit ons hoofd bereiken we in jaar negentien ongeveer een breekpunt. Hoe zorgen we ervoor dat dat probleem niet vooruit geschoven wordt naar de volgende generatie? Dat komt bij ons een beetje erop neer als de volgende mentaliteit: hoe koop ik een huis aflossingsvrij en laat ik een erfenis achter die wellicht minder warmpjes is dan je als erfgenaam wellicht verwacht? Dat is een deceptie dus. Nogmaals, wij staan hier zeker positief en enthousiast tegenover, maar willen wel helder hebben hoe het een en ander in de toekomst gaat verlopen.

Kunt u hier duidelijkheid over verschaffen? Wat betreft de Cinema Royal, dit iconische rijksmonument wordt niet alleen in ere hersteld, maar getransformeerd tot een modern filmhuis met drie zalen, horeca en een ontvangst- en congrescentrum. Deze transformatie biedt in onze ogen een unieke kans om Heerlen te versterken en te upgraden op verschillende fronten. Dat moet nu. Die urgentie zien wij en we zijn vooral heel erg benieuwd naar de uitvoering. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. De heer Daamen. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Dank u wel, meneer de voorzitter. Er is al heel veel gezegd over het Romeins Museum en de Cinema Royal. De betrokkenheid van de medewerkers die daar werken, getuige de aanwezigheid daarvan hoe gedreven die mensen zijn. We hebben al vaak niet onder stoelen of banken gestoken dat zeker het Romeins Museum in het DNA hoort van Heerlen. We ondersteunen natuurlijk dit voorstel van harte. We spreken ook de hoop uit dat we in Hoensbroek dadelijk ook zulke mooie plannen kunnen presenteren. De voorzitter Dank u wel. De heer Bosch. De heer Bosch, PVV Voorzitter. Voor ons is ook dit project cruciaal voor de stad. Alleen is het risico dat we lopen natuurlijk redelijk groot. Niettemin vinden wij ook dat we achter deze beslissing zouden kunnen staan, behoudens dat we denken dat we een open eindconstructie hebben.

We hebben geen businesscase, of in ieder geval geen strategie om te kunnen zeggen dat we iets kunnen afremmen als het niet goed gaat. Dat wil niet zeggen dat we het dan helemaal af moeten schalen, maar ik vind het wel een heel groot risico dat we lopen. Ook de MKBA geeft aan dat het een goede investering is. We hebben er natuurlijk een stuk profijt van. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. De heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie

Pagina 67 van 92

Dank u wel, voorzitter. Dit Romeins museum en de Cinema Royal zijn natuurlijk heel uitgebreid in de commissie aan bod gekomen. Wij hebben toen ook als fractie FVD gezegd dat we absoluut achter deze twee plannen staan. Alleen wat mij betreft is het financieel gewoon op drijfzand gebaseerd. We hebben net de financiële situatie van onze gemeente gezien. Ik denk dat we een enorm risico aangaan. Ik heb tijdens de commissievergadering van verschillende partijen gehoord dat we een verantwoord risico nemen. Ik ben er niet zo zeker van dat we een verantwoord risico nemen. Ik denk dat het eerder een onverantwoord risico is. We rekenen bepaalde bedragen naar ons toe. We hebben geen rekening gehouden met eventuele kostenstijgingen. Als ik dan naar die exploitatiebegroting kijk - meneer De Groot zegt: ik vind die er uitstekend uitzien - dan heb ik daar wel mijn twijfels bij. Als ik naar de exploitatiebegroting van Cinema Royale kijk, dan zie ik dat we in 2027 925.000 euro aan opbrengsten hebben. Ik zie daar een salarispost tegenover staan van 711.000 euro. Wellicht dat de wethouder daar een beetje duidelijkheid over kan geven. 77% van de omzet van Royal bestaat dan uit salariskosten. Ik weet niet of je het helemaal kan vergelijken, maar je hebt la Lumière in Maastricht. Daar zie ik een salarislast van 48% ,als je dat omzet tegen de omzet. Die vind ik al hoog. Wij zitten hier op 77%.

Dus ik vraag me af waar die salarislast vandaan komt. In bijvoorbeeld de begroting van het Romeins Museum zien we in de lasten een huurlast komen die betaald moet worden aan de gemeente. Aan de andere kant plussen we die gewoon weer bij de subsidie. Dus in principe betaalt dadelijk het Romeins Museum, de stichting, geen huurlasten. Die pak ik namelijk en aan de ene kant ervan af en aan de andere kant zet ik die er weer op. Dus hoe graag ik het ook zou willen om voor deze projecten een ja te geven - en het bleek wel al uit de commissie en nu ook uit de raad dat daar ook een ja voor komt – is het naar onze mening gewoon niet verantwoord om dergelijke projecten op dit moment aan te gaan. Voor zover de eerste termijn. De voorzitter Dank u wel. De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, dank u wel. De voorgaande agendapunten waren duidelijk. Er komen flinke tekorten op ons af. Het zal moeilijk worden en er moeten keuzes gemaakt worden. Dit agendapunt gaat over een aanvullend krediet van 26 miljoen euro. Laten we beginnen met het Romeins Museum. Voor het Romeins Museum gingen we ooit uit van om en nabij de 30 miljoen euro aan kosten. Als gemeente hebben we destijds gezegd dat we 15 miljoen euro bijdragen. De rest komt uit allerlei subsidies, de markt en noem maar op.

Een aantal jaren geleden werd al voorgesorteerd op het feit dat het zomaar zou kunnen zijn dat die toen nog openstaande helft ook opgebracht zou moeten worden door deze gemeente. Tussen de regels door kon je toen lezen dat de gemeente Heerlen via de raad zich garant ging stellen voor die andere 15 miljoen. Dat heeft me drie keer vragen gekost voordat de wethouder bevestigde: inderdaad, dat betekent een garantstelling van 15 miljoen euro. Dan zijn het niet die 15 miljoen euro, maar is het wat minder geworden. Er is bezuinigd op het ontwerp. De provincie heeft een miljoen bijgelegd. Tenminste, dat is tot op heden zeker, in de hoop dat andere partijen ook met geld gaan komen. Dat is een hoop met heel veel onzekerheid. Ik ben ook voor het Romeins Museum, voor ons Thermenmuseum en voor de mogelijkheden daar. Maar op een gegeven moment droom je meer dan wat je aan centen qua mogelijkheden hebt. Wij zijn er ooit van uitgegaan dat de gemeente Heerlen ongeveer voor de helft aan de lat zou komen te staan. In het ergste geval betalen we het dadelijk helemaal. Dat wordt ook als een van de risico’s in dit voorstel genoemd. Ik denk dat het onder de huidige omstandigheden vragen is om problemen. Als je nu de weg vrij maakt voor

Pagina 68 van 92

het aangaan van die verbouwing - want het komt alleen nog maar op ons jaar aan om te starten met het project – zit je later ook met de gebakken peren. Het valt niet uit te sluiten dat andere partijen zeggen: “We vinden het mooi, prachtig en hartstikke geweldig. Maar helaas, we kunnen nu even niet, we willen nu even niet of we hebben net een andere keuze gemaakt”. Ja, gemeente Heerlen, wat doe je dan als je afgesproken hebt dat we het gaan doen? Dan moet je ook met de centen over de brug komen. In het ergste geval - en dat valt niet uit te sluiten - staan wij dan, op de miljoen euro na van de provincie Limburg, daarvoor in het geheel aan de lat. Dat is een risico dat niet irreëel is. Ik heb daarvoor gewaarschuwd bij het aangaan van het traject een aantal jaren geleden, waarvan toen iedereen dacht dat het wel niet zo ver zou komen. Zover is het wel gekomen. Vanavond hebben we dit voorstel voor ons liggen. Wat betreft de Cinema Royal. In 2009 kocht deze gemeente Heerlen de Royal, de Rivoli en de Maxim met de bedoeling dat het binnen vijf jaar onder een nieuwe invulling die goed zou vallen op de markt, teruggezet zou worden in de markt. Dus op afstand van de gemeente Heerlen. Dat is niet gebeurd. De Royal is een aantal jaren gehuurd door de oud-eigenaar. Die betaalde daar 10.000 euro voor in de maand, exclusief gas, water en licht.

Vervolgens zei deze: “Dit kan Bruintje niet trekken. Jammer, maar helaas. Hier zie ik geen toekomst meer. Ik moet voortijdig ermee stoppen”. Een aantal jaren leegstand volgde, waarna het pand, eerst voor 800 euro en daarna voor 1000 euro in de maand verhuurd werd. Ik weet niet of dat inclusief gas, water en licht is. Het wordt nog steeds verhuurd, begrijp ik uit de stukken. Dat betekent gedurende die periode alleen al qua kosten - want er werd toenmalig gezegd dat de vaste kosten van het pand zijn om en nabij de 10.000 euro - al ongeveer extra zo’n 1 miljoen tot 1,1 miljoen in het project zijn opgegaan. Dat kan zo zijn en waarschijnlijk is het ook zo. Als je dan gaat kijken naar de onderliggende businesscase of althans een poging daartoe - en de heer Jacobs vertelde het al – dan zijn de personeelskosten rond de 7 ton. Men denkt met een restaurant in de Royal ook behoorlijk wat mensen van buiten te krijgen die dan een hapje komen doen zonder gebruik te maken van de film. Dat had men ook gedacht in het tegenoverliggende Maankwartier, waar de nodige horecagelegenheden van meet af aan leeg liggen of na korte tijd failliet gingen. Nogmaals, ik gun iedereen het allerbeste. Maar het moet ook reëel zijn. Ik kan me voorstellen dat als je helemaal in de filmwereld zit, je het een prachtig voorstel vindt en dat je er helemaal voor gaat. Dat begrijp ik. Dat is je beroep en je leven.

Dat geeft een prachtige invulling, maar van de andere kant zijn we ook een stad met nog hele andere uitdagingen. Ik kan me zomaar voorstellen dat we straks starten met dit project, maar er gaandeweg achter komen dat het ietsje duurder wordt en dat er toch wat minder mensen zijn die zin hebben om te komen. Qua horeca slaat het ook niet helemaal aan. Wat doe je dan? Dan kun je moeilijk zeggen: doe de knip maar op de deur en dat was het dan. Ik lees geen B- of C-scenario in onderliggende stukken. Een hele hoop zal uit de praktijk moeten blijken. Dan is de vraag, welk risico we hiermee aangaan. Ik denk dat het risico veel te groot is. Nogmaals, ik verwijs terug naar 2009 waar deze raad besloot om de Royale aan te kopen. Het rijksmonument was een goede zet. Maar het is een rijksmonument. Ik zeg het niet voor niks. Het is niet zomaar een gebouw waar je mee kan doen wat je wil of wat je niet wil. De heer Verreck, PvdA (interruptie) Ik denk: laat de heer Leers even uitrazen in zijn negatieve betoog. Ik vind het fantastisch om te horen hoe zwartgallig hij alles ziet. Ik ben vooral heel benieuwd wat zijn plan dan zou zijn met dat pand behalve slopen. Want daar hoor ik hem niet over. Ik hoor alleen maar verwijten over wat er allemaal niet gebeurt, maar ik hoor geen enkel idee over wat we wel kunnen met dat pand. Daar hoor ik helemaal niets van.

Dus ik ben vooral heel benieuwd wat zijn plannen met dat pand waren. Misschien had het toch maar gesloten moeten worden in 2009. Dan hadden we

Pagina 69 van 92

al die kosten niet gehad en hadden we daar een mooie woontoren kunnen neerzetten. Dat was een ander probleem geweest. De heer Leers, Hart-Leers Tot op heden heb ik nog niemand horen spreken over slopen. Dat lijkt me ook moeilijk als het een rijksmonument is. We hebben dit pand gekocht, althans de gemeenteraad van de gemeente Heerlen. De PvdA maakte er toenmalig ook deel van uit in 2009. Sla het raadsvoorstel er maar op na dat het pand binnen vijf jaar met een toekomstbestendige functie terug in de markt gezet zou worden. Dat kon kennelijk niet. Dat had je van tevoren ook kunnen bedenken. Nu wordt er dermate veel geld tegenaan gesmeerd dat je niet meer anders kan dan doorgaan. Op basis van een bedrijfsvoorstel dat er ligt dat flinterdun is, gebaseerd op een hele hoop aannames waarvan ik maar hoop dat ze uitkomen - maar het ook kan zijn dat ze niet uitkomen - kan het zomaar zijn dat we hiermee het zoveelste blok aan ons been gaan creëren. Ik sluit dat niet uit. Daarbij opgeteld dat we het over een aanvullend krediet hebben van 26 miljoen, dan vind ik het niet meer dan normaal dat we met zijn allen kijken of dat het gene is waar Heerlen op dit moment nood aan heeft. Is dat het gene wat op dit moment moet gebeuren? Ik denk dat daarvoor het risico veel te groot is. Daarom zeg ik, gemaakte afspraken moet je nakomen. Die zijn wat mij betreft uit 2009.

Dat betekent de markt zijn gang laten gaan en zorgen dat het pand met een toekomstbestendige functie terug wordt gegeven. Daar is willens en wetens niet voor gekozen. Dat was mijn keuze niet, maar dat was wel de keuze die gemaakt is. De heer Verreck, PvdA (interruptie) Dus ik hoorde de heer Leers zeggen: we geven het aan de markt. Dus wij verkopen het voor 1 euro aan een willekeurige investeerder in Heerlen. Misschien heeft u wel iemand in uw bekendenkring zitten die het voor een euro wil overnemen. Vervolgens staat het 20 jaar leeg en staat het te verkrotten. Dan is de vraag, wat doe je dan? Pak je die verantwoordelijkheid als gemeente op? Of zeg je: zoek het maar uit. Ik ben blij, en ik ben er ook trots op, dat we als gemeente dit hebben opgepakt. Blijkbaar u niet, want ik u hoor u hier alleen maar zwartgalligheid over spuien. Het verhaal dat u hier in de raad houdt, is bijna een schande. Ik hoor geen durf en ik hoor geen lef. Ik hoor helemaal niets bij u. Alleen maar: het kan niet, het moet niet en het mag niet. Succes. De heer Leers, Hart-Leers Ik herinner deze gemeenteraad alleen aan de afspraken die zijn gemaakt in 2009. De eerste afspraak was het pand kopen, toekomstbestendig maken en terugzetten in de markt. Slaat u de stukken er maar op na. Dat is een afspraak die niet nagekomen is en waar ik van tevoren voor heb gewaarschuwd. Nu zitten we met de gebakken peren.

Nu moet er naar de twee projecten het Romeins Museum en de Cinema Royal aanvullend 26 miljoen euro extra gaan. U kent het gesternte waar onze stad op dit moment onder vaart. Dat is financieel allesbehalve gunstig. Dan denk ik: laat dit aan ons voorbijgaan, want ik denk niet dat we dit debacle nog een keer erbij kunnen gebruiken. Mevrouw Santegoeds, CDA (interruptie) Ik heb een vraag aan meneer Leers. De tijden veranderen. Als je het betoog hebt gehoord … Het was een vrij positief betoog over de Cinema. Je zegt: de concurrentie naar het noorden en westen. Je ziet juist dat we hier de hoofdstad van de filmwereld gaan worden en dat jongeren die kans kunnen krijgen. Denk eens aan de toekomst. Tijden veranderen en ik vind dat je daarin mee moet gaan. Wat vindt u daarvan?

Pagina 70 van 92

De heer Leers, Hart-Leers Tijden veranderen inderdaad. Kijk naar de toekomst van die bioscoop midden in de stad. Dat heb ik ook in de commissievergadering al gezegd. Leg deze voorbeelden eens naast elkaar. Zou mogelijk een filmhuisfunctie ook in de Quatro kunnen en daarmee de Royal vrijgespeeld kunnen worden voor iets anders? Is dat een optie? Wat zou dat betekenen? Dan heb je midden in de stad een filmhub. Als dat zou kunnen, kijk er eens naar. Dat kon niet. Er was te weinig tijd voor, begreep ik vanuit het college. Dat zou zomaar kunnen betekenen dat je dadelijk een semicommercieel filmhuis aan de rand van de stad hebt. Mevrouw Santegoeds, CDA (interruptie) U zegt dat u het wilt verplaatsen naar de Quatro Cinema. Maar als je toch kijkt naar het gedeelte waar het daar juist ligt, dan zie je dat daar reuring ontstaat en interactie naar elkaar toe en naar de studenten, de creatievelingen die daar bezig zijn. Dus wat dat betreft denk ik dat als je dat uit elkaar gaat halen, het niet positief werkt. Hoe kijkt u daar dan tegenaan? De voorzitter Laten we meteen maar even ook de interruptie van de heer De Groot doen. De heer Leers, Hart-Leers Ik zou met uw permissie eerst even antwoord op mevrouw Santegoeds willen geven. Ja? Dank u wel. U hebt het over de reuring die daar ontstaat.

Het hotel is leeg, de horeca is leeg en er komen een paar duizend passanten per dag waar gehoopt was op 50.000. Daar is geen reuring. Er komt een zieltogend subsidietrekkend verhaal bij wat vervolgens tot in de eeuwigheid een hele hoop geld gaat kosten. Dat is het vooruitzicht zoals ik dat daar voorzie. We hopen dat het niet gaat uitkomen, want het is allesbehalve zo dat dit niet het reële scenario zal zijn. De voorzitter Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Ik vind het goed dat de heer Leers kritisch is. Ik vind het ook niet terecht dat de heer Verreck zegt: ik ben alleen maar negatief bezig. Nee, de heer Leers maakt zich met name zorgen omtrent de haalbaarheid van het project en ook de mogelijke financiële gevolgen. Het is goed dat er op die manier naar gekeken wordt. Maar aan de andere kant moet het natuurlijk ook zo zijn dat ondanks eerdere pogingen die gedaan zijn – en dan heb ik het even over de Royal – het gewoon niet is gelukt. Nu ligt er dus een plan voor waarvan we inderdaad ook nog maar moeten afwachten of het ook daadwerkelijk zo uitpakt als geprognotiseerd. Dat is altijd natuurlijk een risico, maar er ligt wel degelijk een gedegen plan achter. We weten niet in de loop der jaren ook met personeelsontwikkelingen, hoe zich dat gaat ontwikkelen, meneer Jacobs.

Dat is een inschatting die je maakt op basis van datgene wat je nu weet en wat je nu verwacht. Dat is altijd bij alle projecten een bepaald risico. Ten aanzien van het Romeins Museum: meneer Leers met alle respect, maar als we daar nu niks mee doen, wat dan? Wat dan, ook ten aanzien van de Royal? Wat dan? Dan blijft het daar liggen. Dan doen we er niks mee. Dat draagt het ook niet bij tot de ontwikkeling van de stad, want dat is wel de achterliggende gedachte. Daar is ook goed over nagedacht. Dat is dan mijn vraag aan u. Hoe ziet u dan de leegstand waar we allemaal de buik vol van hebben met betrekking tot die twee grote objecten? De voorzitter

Pagina 71 van 92

Meneer Leers De heer Leers, Hart-Leers Als je van tevoren krijgt voorgespiegeld: “Gemeente Heerlen, jullie doen de helft van die 30 miljoen. Jullie doen 15 miljoen euro. De rest halen we op uit de markt, subsidiesteun en noem maar op”, dan is dat een keuze die je maakt. Gaandeweg het verhaal hoor je dan … Dat staat tussen de regels door. Dat wordt niet expliciet benoemd. Dat moet je echt uit de stukken halen. Ik heb dat toen als enige uit de stukken gehaald tijdens de toenmalige algemene beschouwingen. “Ja, we stellen ons ook garant voor die andere 15 miljoen.” Daar heb ik drie keer het college op moeten bevragen voordat er een bevestiging van kwam. Gaandeweg wordt duidelijk dat die 15 miljoen die toen nog openstonden en waar wij ons inmiddels voor garant hadden gesteld, niet uit de markt komen. Er is pas een miljoen euro duidelijk van de provincie Limburg. Dan moet je toch nu op dit moment daar niet voor wegkijken en zeggen: jongens, weet wel waar we nu mee beginnen. Want het is niet alleen de Thermen waar we mee zitten en waar een aanvullend krediet voor gevraagd wordt. Dat vragen we ook voor de Royal. Wie weet, hebben we ook nog extra geld nodig voor het zwembad. Misschien hebben we ook nog extra geld nodig voor Heerlen-Noord. Wellicht hebben we nog extra geld nodig voor een claim die ergens opduikt; wat dan ook.

Uw collega, de heer Bertholet, gaf aan dat het financieel gezien voor onze de stad moeilijk is en dat we er slecht voor staan. Dan denk ik ook dat het onze taak is, en in dit geval mijn taak, om aan de bel te trekken. Jongens, weet goed waar je aan begint. Ook ik ben een fan van de Royal. Ik geniet van het gebouw. Ik heb die boeken verslonden. U weet misschien die dag dat we langs de projecten gingen. Daar werden vragen gesteld die ik allemaal letterlijk kon beantwoorden, omdat ik die boeken ken. Het is een prachtige geschiedenis van onze stad en een hartstikke mooi pand, waar ik zelfs een aantal keer een rondleiding heb georganiseerd. Maar voor hetgeen wat je mooi en prachtig vindt en lief hebt, betekent niet dat je ook naar andere aspecten moet kijken. Wat zijn de risico’s? Wat gaat het ons kosten? Wat gaat het mogelijk de burger kosten? Wat zijn daar de consequenties van? De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Wat dat laatste betreft ben ik het natuurlijk helemaal eens met de heer Leers. Hij heeft al eerder, niet alleen vandaag, maar ook in eerdere bijeenkomsten hier duidelijk kritische uitlatingen van ons over gehoord. Maar het is natuurlijk wel zo dat we dadelijk gaan beslissen en gaan kijken naar een meerjarenbegroting waarbij we inderdaad keuzes zullen moeten gaan maken en ook risico-inschattingen. Dit zijn ook risico-inschattingen die we doen.

Op het moment dat we nu nee zouden zeggen tegen dit soort majeure projecten die heel erg belangrijk zijn voor de ontwikkeling van onze stad in de komende jaren – daar zitten natuurlijk een heleboel indirecte ontwikkelen aan vast zitten – dan ligt het daar dadelijk maar en dan is het nog maar de vraag hoe dat dadelijk de komende jaren wel wordt opgepakt. Wellicht kunnen we daar dadelijk in het najaar als we naar de meerjarenbegroting gaan kijken, toch uit komen mits we ook harde keuzes maken. Want dat staat natuurlijk voorop. Maar ik zou niet op dit moment al een harde keuze willen maken door voor de Royal en het Romeins Museum op dit moment al te zeggen: dat gaan we dus de komende jaren niet doen. Dat is toch wel een beetje de kritiek op uw betoog. De voorzitter Maakt u uw betoog af, meneer Leers? De heer Leers, Hart-Leers Als het vanavond om een aanvullend krediet gaat - en daar gaat het vanavond over - betekent

Pagina 72 van 92

dat ook dat we een besluit nemen of het doorgaat of het niet doorgaat. Dat terwijl het college begin volgende week een presentatie krijgt over de financiële stand van zaken van deze stad. Ik zou me zomaar kunnen voorstellen dat we dit voorstel in september helemaal niet meer door de raad zouden kunnen krijgen, omdat dat dan betekent dat we financieel gezien er zo penibel voor staan dat dit niet meer kan. Het een kan met het ander te maken hebben. Dus wat mij betreft denk ik dat het veel beter is om eerst een doorkijk te hebben en daarna te kijken. Je kan dit voorstel misschien beter aanhouden tot september, tot we wat meer weten, of in ieder geval tot na volgende week, in plaats van nu wellicht als een kip zonder kop te zeggen: maar we willen het zo graag en we gaan het ook doen. Afsluitend, het stadsbad. In de lijn van het voorgaande. We hebben het zwembad in Hoensbroek net gerenoveerd. Dat is netjes op orde. Er zijn genoeg steden die jaloers zijn op onze zwemvoorziening. Waar in andere steden gesproken wordt over het sluiten van zwemvoorzieningen hebben wij in Hoensbroek het net up-to-date gebracht. Ik denk dat we af en toe ook onze zegeningen moeten tellen en moeten zeggen: zorg er voorlopig voor dat we die, net zoals die ene skatebaan op de Molenberg, aan de gang houden en dat zwembad in Hoensbroek open houden, zonder al voor de locatie voor een nieuw stadsbad te kiezen.

Ik denk dat het prima is om het oude tijdelijke stadskantoor in te vullen, zoals we dat tijdelijk gaan doen. Dat lijkt mij hartstikke goed, maar het lijkt mij niet goed om op dit moment al voor te sorteren op een locatie van het stadsbad en of we dat überhaupt mogelijk kunnen maken. Want onder het financiële gesternte waarin wij leven dit ook nog eens erbij doen, dan denk ik: het risico is veel te groot. Dat kan nu niet, hoe graag we het ook zouden willen. Daarbij moet ik het helaas laten. De voorzitter Dank u wel. Het woord is aan het college. Wethouder Clemens. Wethouder Clemens Dank u, voorzitter. Ik luister altijd heel goed naar de raad, maar ik heb vandaag extra goed geluisterd naar de bijdragen. Ik hoor heer Reijnders over dat we ervoor moeten zorgen dat we in de toekomst een aantrekkelijke stad zijn. Ik hoor mevrouw Butink over dat we perspectief moeten creëren voor de stad en ervoor moeten zorgen dat mensen zich hier thuis kunnen voelen. Ik hoor de heer Bosch over dat we dingen moeten doen waar we als stad echt profijt van kunnen hebben en waar onze inwoners profijt van kunnen hebben. Ik hoor de heer Daamen uiteraard over zorg voor diezelfde dingen, ook in Hoensbroek. Al die zaken gaan over een belangrijk element en dat is betekenis.

Hoe kunnen we met de besluiten die we hier nemen van maximale betekenis zijn voor de inwoners van onze stad, nu en straks? Wat ik in al die bijdragen hoor, is dat u die betekenis ziet en niet alleen ziet, maar dat u hem ook voelt en dat u hem doorgrondt. Met het in ere herstellen van de Royal zorgen we er niet alleen voor dat we een bijzonder rijksmonument in onze stad een nieuwe toekomst geven en dat we die ook behouden voor de toekomst, maar ook dat we daarmee dat filmhuis een stap kunnen laten zetten. Heel veel jonge mensen uit onze stad, onze regio en soms nog verder, kunnen zich hier dan laten ontwikkelen, van de kinderen die ‘s ochtends met de schoolklas worden onderwezen over films, tot aan de mensen die films maken in de studio’s die daar straks een plek gaan krijgen. Die mensen komen podcasts opnemen en films testen. Of er komen mensen die hun stad met een knipoog Heerlywood zijn gaan noemen. We hebben het over het Romeins Museum, waar we de Nachtwacht van de Nederlandse archeologie door kunnen geven aan toekomstige generaties in plaats van - want dat gebeurt tot op dit moment - bang zijn voor het afbrokkelen van dat belangrijke stukje nationaal erfgoed.

Pagina 73 van 92

We zorgen voor nieuwe toekomst voor die tienduizenden bijzondere archeologische vondsten die onderdeel uitmaken van onze Romeinse collectie, waaronder die prachtige Luciusvaas - ik kan het nooit vaak genoeg zeggen - met daaraan gekoppeld het oudste liefdesverhaal van ons land. We kunnen straks, nog veel meer dan nu, kinderen en volwassenen ontvangen en verhalen doorgeven. We kunnen ruimte creëren voor mooie, tot de verbeelding sprekende wisseltentoonstellingen, waarvoor mensen naar onze stad toe gaan komen. We zorgen dat we onze stad verrijken met een nieuwe parel, want ook dat, ook die buitenkant, mag er zijn. Daarvan zeggen we ook met elkaar, als we in onze stad iets hebben onthouden, misschien wel in de afgelopen halve eeuw, dan is het dat we durven te gaan voor kwaliteit, dat we durven te gaan voor het Heerlense, en dat we af en toe die ruwe randjes van onze stad durfden te omarmen. Over al die dingen hebben we het vandaag. Het is niet gek dat velen van u ook zeggen dat we heel scherp hebben gekeken naar wat er voor ligt. We hebben gekeken naar de kwaliteit van de plannen, naar hoe ver het doordacht is en naar hoe toekomstbestendig dat is. Onder andere mevrouw Butink had het daarover. Die verwees daarbij ook naar de afschrijvingsmethodiek. Daar kan ik wel van zeggen dat het niet zo is dat we de rekening naar de toekomst schuiven.

Dat hebben we ook proberen te illustreren aan de hand van de aanvullende memo en de tabel die daarbij zit. U ziet dat het geen aflossingsvrije hypotheek is, want we betalen zowel aflossing als rente. Er zal straks een restwaarde zijn. Het is ook niet zo - daarom hebben we ook de kolom over de inflatie toegevoegd - dat de aflossingen onevenwichtig zwaar op toekomstige begrotingen gaan drukken. Met andere woorden, we hebben gekozen voor deze manier van afschrijven, omdat het ook gewoon past bij het gebruik dat straks gaat plaatsvinden bij de gebouwen. Dus we zouden ook niet anders kunnen. Maar het is ook gewoon een verstandige keuze in financiële zin. Dus we gaan niet daarmee de toekomst onevenredig belasten ten opzichte van de korte termijn. De heer Jacobs heeft daar wat vragen over. Daar hadden we het in de commissie ook al over. Hoe hard is dat nou? Hebben we wel rekening gehouden met kostenstijgingen? Hebben we wel nagedacht over die toekomstige exploitaties? En zit dat er voldoende stevig in? Ik denk dat ik namens het college kan zeggen dat wij ervan overtuigd zijn dat dit zo is. We hebben wel degelijk rekening gehouden met de bouwkosten. We hebben dit jaar nog de inschatting van die kosten geactualiseerd. We hebben ervoor gezorgd dat er ruimte is voor onvoorziene tegenvallers in de projecten. Ik durf wel te zeggen dat daarmee wat voorligt, stevig en duurzaam is.