Rapport Armoedebeleid gemeente Heerenveen
Tekst van het document
Beleidsdoelstellingen zijn duidelijk geformuleerd
Beleidsdoelstellingen zijn duidelijk verwoord, maar niet nader gedefinieerd. Effecten worden niet vertaald naar meetbare doelen.
Gedeeltelijk voldaan
Beleidsdoelstellingen vormen de basis voor uitvoeringsdocumenten.
De doelstellingen zoals in de kadernota gesteld vormen de basis voor het uitvoeringsprogramma Armoede.
Beleidsdoelstellingen zijn concreet en meetbaar gemaakt.
Beleidsdoelstellingen zijn niet smart gemaakt. Er wordt niet een logisch verband gelegd tussen doelen, inspanningen en gewenste resultaten.
Welke juridische grondslag geldt voor het bestaande armoedebeleid?
Wettelijke kaders vormen de basis voor het armoedebeleid.
De wettelijke kaders zijn opgenomen in beleidsdocumenten.
Is het beleid doelgroep- of regelingsgericht? Ligt een doelgroepenanalyse ten grondslag aan het beleid en hoe ziet deze eruit?
Aan de keuze tussen een doelgroepengerichte benadering of een regelingsgerichte benadering hangt geen norm.
De doelgroep van het armoedebeleid wordt niet nader gecategoriseerd. De uitvoering van beleid wordt met name gevormd door de inzet van de regelingen.
Er ligt een doelgroepenanalyse ten grondslag aan het geformuleerde beleid.
Bijstandscliënten zijn in beeld bij de gemeente. De overige groepen mensen die ook tot de doelgroep behoren (ZZP-ers, werkende armen, ouderen, kinderen) zijn minder goed in beeld.
Welk beleid wordt gevoerd ten aanzien van het 'niet -gebruik' van regelingen?
Er is beleidsmatig aandacht voor het bereik van regelingen. Er zijn normen opgesteld voor het gewenste bereik van regelingen.
Op welke wijze is budgettaire sturing georganiseerd?
De budgettaire sturing is duidelijk en inzichtelijk georganiseerd.
Voldaan
Niet voldaan
Voldaan
Geen oordeel Niet voldaan
Er worden acties benoemd die het bereik van mensen die in armoede leven moeten vergroten.
Voldaan
Er is geen streefwaarde per regeling opgenomen.
Niet voldaan
Budgettaire sturing op het armoedebeleid wordt bemoeilijkt doordat de regelingen van het armoedebeleid financieel niet separaat inzichtelijk zijn gemaakt in de voor de Raad en het College beschikbare documenten. Hierdoor ontbreekt het inzicht op verschillende onderdelen van het armoedebeleid omdat het resultaat van het armoedebeleid niet inzichtelijk is gemaakt.
Niet voldaan
Deelvraag 2
Uitvoering
Welke relevante ontwikkelingen doen zich voor op het onderhavige beleidsterrein en wat betekent dat voor het armoedebeleid in Heerenveen?
geen norm
Energie-armoede, inflatie.
deelvragen
Normen
Bevindingen hoofdlijnen
Oordeel
In hoeverre zijn de afgesproken doelen/prestaties gehaald in de afgelopen jaren (2019, 2020, 2021)? Op welke wijze vindt monitoring en evaluatie van het beleid en de beoogde effecten ervan plaats? Hoe wordt hierover verantwoording afgelegd? Hoeveel middelen besteedt de gemeente jaarlijks aan armoedebeleid (over de jaren 2019,2020, 2021)? Is dat toereikend geweest met het oog op het bereiken van de doelstellingen?
Ingezette regelingen dragen bij aan het behalen van de geformuleerde doelen.
Vooraf zijn per regeling niet (toereikend) doelstellingen geformuleerd. Hierdoor kan achteraf niet een conclusie getrokken worden of de ingezette regeling bijdraagt aan het behalen van de geformuleerde doelstellingen.
Niet voldaan
Projecten dragen bij aan het behalen van geformuleerde doelen.
Er worden diverse projecten, pilots en preventieactiviteiten ingezet maar de bijdrage ervan aan de vooraf geformuleerde doelstellingen is niet direct herleidbaar zie ook vorige bevinding. Wel is m.i.v. het jaar 2021 de monitor vroegsignalering ontwikkeld waarin ook de toename van het aantal meldingen zichtbaar is over de afgelopen kwartalen waarin ook het hogere percentage van het aantal succesvolle contacten (33%) t.o.v. het landelijke percentage (16%) zichtbaar is.
Gedeeltelijk aan voldaan
De geformuleerde resultaten zijn over de jaren 2019, 2020 en 2021 gemonitord en hierover wordt periodiek verantwoording afgelegd.
Er wordt onvoldoende inzicht gegeven d.m.v. de indicatoren m.b.t. de realisatie van de nagestreefde prestaties en beoogde effecten in het Armoedebeleid. Aangezien de doelen niet scherp geformuleerd zijn vooraf (beleidsdoelstellingen), kan niet hierover het beoogde inzicht worden gegeven achteraf. En enkel met het inzicht in het aantal uitkeringendossiers en slechts gedeeltelijk genereren van de dashboard cijfers per regeling, kan niet het inzicht gegeven worden in de realisatie van het bestrijden van de armoede.
Niet voldaan
De geformuleerde resultaten zijn over de jaren 2019, 2020 en 2021 daadwerkelijk gerealiseerd.
Met betrekking tot het bereik zijn niet alle cijfers genereerbaar voor de vooraf afgesproken indicatoren. Daarnaast wordt het gebrek aan betrouwbare cijfers in Stimulansz ook genoemd waardoor cijfers m.i.v. 2021 niet aangeleverd zijn/worden die betrekking hebben op het bereik van de regelingen. De kindregelingen laten het hoogste bereikpercentage zien, 71% en 82% in 2019 en 2020. De zorgregelingen laten een
40
Niet voldaan
bereikpercentage zien van 33,5% en 38,5% in 2019 en 2020 en het participatiefonds 18+ laat het laagste bereikpercentage zien van 27%, 44% en 26% in 2019-2021. Er is inzicht in de middelen die de gemeente jaarlijks besteedt aan armoedebeleid (over de jaren 2019, 2020 en 2021). De middelen waren toereikend met het oog op de realisatie van de doelstellingen. Hoe is de samenwerking met de (uitvoerende) partners georganiseerd en hoe voert de gemeente regie? Wat is de beeldvorming van de uitvoerende partners?
Op welke wijze is de informatievoorziening aan en communicatie met inwoners geregeld? Wat is het beeld hierover bij ervaringsdeskundigen?
De samenwerking met de (uitvoerende) partners is vanuit de gemeentelijke regierol duidelijk en toereikend georganiseerd.
Er is inzicht op het totaalniveau qua besteding en dit inzicht ontbreekt op het niveau van de onderliggende regeling. Ten aanzien van het financiële bereik van de regelingen blijkt dat het budget van Bijzondere bijstand (incl. individuele toeslagen) over de afgelopen jaren niet volledig benut is (ca. € 200.00 onbenut).
De uitvoerende partners zijn tevreden over de wijze waarop de gemeente de regierol invult.
Uitvoeringsorganisaties beoordelen de samenwerking in de keten voor wat betreft uitvoering van het armoedebeleid als constructief en effectief.
Partners zijn bijzonder positief over de regiegroep Armoede. Het voorziet in een behoefte.
De informatievoorziening aan en communicatie met inwoners is toereikend geregeld.
Er wordt op diverse manieren (digitaal, schriftelijk en persoonlijk) informatie verstrekt aan de inwoners en ook vindt via verschillende kanalen communicatie plaats met de inwoners.
Ervaringsdeskundigen zijn positief over de informatievoorziening en ondersteuning van de gemeente en uitvoerende partners.
Ervaringsdeskundigen zijn in algemene zin tevreden (soms heel tevreden over de ondersteuning). Wel blijkt uit de gesprekken met de ervaringsdeskundigen dat ze niet alle regelingen waarop ze aanspraak zouden kunnen maken goed kennen.
Gedeeltelijk aan voldaan
Voldaan
Voldaan
Voldaan
41
Voldaan
Deelvraag 3
Informatie voorziening Raad
deelvragen
Normen
Bevindingen hoofdlijnen
Oordeel
Hoe is de betrokkenheid van de Raad georganiseerd?
De betrokkenheid van de Raad is het proces goed geborgd.
De Raad is via de Kadernota en het uitvoeringsprogramma (door Raad vastgesteld) betrokken. De informatievoorziening richting de Raad is niet altijd inzichtelijk voor de Uitvoering.
Niet voldaan
Hoe wordt de Raad geïnformeerd over de uitvoering van het beleid, de resultaten en de inzet van middelen van armoedebeleid?
De informatievoorziening over de uitvoering van beleid, de voortgang en de inzet van middelen vindt periodiek plaats en is afgestemd op de behoefte van de Raad.
Ad hoc vinden themasessies met de Raad plaats bijvoorbeeld over de bewindvoering. De informatievoorziening richting de Raad is (vanuit de Uitvoering) niet structureel geborgd in het proces en vindt niet periodiek maar ad hoc plaats vanuit het beleid. Op dit moment vindt er geen periodieke terugkoppeling naar de Raad plaats (die afgestemd is op de behoefte van de Raad) over uitvoering van beleid, de voortgang en de inzet van middelen wat voorheen wel gebeurde.
Niet voldaan
Wat tot de rol van de Raad en wat tot de verantwoordelijkheid van het College loopt door elkaar (Raad kaderstellend, College wordt geacht besluiten over uitvoering te nemen).
Niet voldaan
Hoe is de besluitvorming m.b.t. het Armoedebeleid en uitvoering ervan verlopen?
Raad en griffie zijn positief hoe de besluitvorming van beleid naar uitvoering is verlopen.
Welke belemmeringen en succesfactoren worden door de Raad ervaren als het gaat om de betrokkenheid van de Raad bij het armoedebeleid?
geen norm Raadsleden vragen aandacht voor ‘nieuwe doelgroepen zoals werkende armen. Raad vindt het belangrijk als om redenen beleid niet uitvoerbaar is dat er dan terugkoppeling richting Raad plaats vindt.
42
Bijlage 2 - Overzicht gesprekspartners Interviews: Klankbordgroep onderzoek Armoede: 1. Mevrouw D. van Ruth Raadslid (SP) 2. Mevrouw G. van Dijk Raadslid (GroenLinks) 3. De heer J.J. Buwalda Raadslid (PvdA) 4. Mevrouw M. Kuipers Raadslid (VVD) 5. Mevrouw D. Boonman Raadslid (FNP) 6. Mevrouw A. Browne Raadslid (D66) 7. Mevrouw L. de Heij Raadslid (CU) 8. Hedwich Rinkes
-
Portefeuillehouder Werk & Inkomen
9. Mevrouw L. Roest
-
Griffier
10. Teammanager Maatschappelijke Ontwikkeling 11. Coördinator teams Schuldhulpverlening, Vroegsignalering en Inburgering 12. Strategisch Beleidsadviseur van o.a. Minimabeleid/Armoedebeleid 13. Regisseur sociaal domein 14. Financieel adviseur Maatschappelijke Ontwikkeling Externe betrokkenen: 15. Leden van de Participatieraad 16. Coördinator Stichting Leergeld 17. Coördinator screening bij Stichting Voedselbank Heerenveen 18. Manager Stichting Caleidoscoop 19. Bestuurslid Humanitas 20. Voorzitter Huurdersbelangenvereniging Heerenveen 21. Individueel 5 ervaringsdeskundigen geïnterviewd
Bijlage 3 - Kadernota Sociaal domein 2019-2025
Bijlage 4 – Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein Rapport Toegevoegd als aparte PDF.