Magazine-Cultuur-Klas 2021-2022

‘Cultuur& Klas’ Hét cultuurmenu voor jonge onderzoekers, kijkers, doeners en makers in het basisonderwijs

Cultuurmenu gemeente Heerenveen Schooljaar 2021-2022

Colofon

Inhoud

Voorwoord Geachte lezer,

Het cultuurmenu is een uitgave van de combinatiefunctionaris cultuur in samenwerking met het culturele veld in de regio Heerenveen.

GEGEVENS 06-14141775 PieterJan@combinatiefunctionariscultuur.nl www.combinatiefunctionariscultuur.nl SAMENSTELLING EN REDACTIE Pieter Jan Struik EINDREDACTIE Margje Ponne & Janita Baron

03 4/5 06 07 / 54

ONTWERP Yellow Impact FOTOGRAFIE Janita Baron en eigen foto’s cultuuraanbieders DRUK juni 2021

2

COPYRIGHT/DISCLAIMER Overname van artikelen en/of foto’s uit deze uitgave is uitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van uitgever. In alle gevallen dient bronvermelding te worden gedaan. De uitgever aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor schade als gevolg van niet of onjuiste vermelding van gegevens in deze uitgave. De uitgever acht zich slechts gehouden tot verbetering in de eerstvolgende editie. Aan de inhoud van deze uitgave kunnen geen rechten worden ontleend.

55 / 63

Met gepaste trots presenteer ik, Pieter Jan Struik, combinatiefunctionaris cultuur in de gemeente Heerenveen, de eerste editie van het cultuurmenu voor het primair onderwijs in de gemeente Heerenveen. Het aanbod in dit magazine is samengesteld voor het schooljaar 2021-2022.

Voorwoord

Wat is het cultuurmenu?

Zoals u van mij gewend bent, zal ik alle basisscholen blijven bezoeken om trajecten op maat samen te stellen die passen bij uw school, leerlijnen en/of wensen van docenten. Naast dit aanbod op maat komt er vanaf dit seizoen een cultuurmenu om uit te kiezen. We willen u prikkelen met het gevarieerde aanbod in de regio én om eens ‘uit de klas’ te gaan naar een theatervoorstelling, museum en/of festival. Een breed aanbod van cultuur in én uit de klas!

De combinatiefunctie cultuur in de gemeente Heerenveen

& AANBOD • Totaaloverzicht aanbod • Muziek • Beeldend • Dans • Erfgoed • Taal • Theater • Wetenschap, natuur & techniek

De kinderen kunnen aankomend schooljaar weer volop onderzoeken, ontwerpen, kijken, doen, maken, spelen, zich verwonderen en beleven. De regio Heerenveen heeft namelijk veel te bieden op kunst- en cultuurgebied. Door het uitgebreide aanbod overzichtelijk bijeen te brengen in dit cultuurmenu kunnen leerkrachten ‘rondneuzen’. Het geeft hen de kans om het aanbod te integreren met andere vakgebieden en thema’s die binnen de school spelen. In dit magazine treft u korte informatie aan over deze aanbieders, inzicht in de verbinding met het onderwijs en de kosten.

8/9 10/21 22/31 32/35 36/39 40/45 46/53 54

Wilt u het cultuurbeleid van uw school een extra impuls geven en dit structureel borgen in het curriculum? Dan biedt het KEK3-programma daar een uitstekende kans toe. Dit wordt mede mogelijk gemaakt met subsidie van het Ministerie van OCW en de Provinsje Fryslân.

& VERDER

Dit cultuurmenu is een eerste stap naar een inzichtelijk kunst- en cultuuraanbod voor het primair onderwijs. In het komende schooljaar ga ik samen met de ‘Werkgroep Cultuureducatie’ aan de slag met de doorontwikkeling van het menu voor het schooljaar 2022-2023. Het aanbod zal dan worden uitgebreid met een programma voor het voortgezet onderwijs én we zullen nog meer insteken op co-creatie, duurzaamheid en de verbinding met thematisch onderwijs.

• Cultuureducatie met kwaliteit - KEK3

56/57

• Vanuit de provincie: Taalplan Frysk & Arcadia

58/59

• Deskundigheidsbevordering cultuuraanbieders

60

Kortom, dit magazine zal een impuls geven aan het cultuuronderwijs in de gemeente Heerenveen.

• Werkgroep cultuureducatie

60

Heeft u vragen, ideeën of wensen? Dan weet u mij te vinden!

61 • Na schooltijd: kunstateliers, playgrounds en aanbod vrije tijd • Jeugdfonds Sport & Cultuur

62

• Stichting Leergeld

63

Met een culturele groet,

Pieter Jan Struik

combinatiefunctionaris cultuur in de gemeente Heerenveen

3

Wat is het cultuurmenu? Het cultuurmenu is een educatief programma voor het primair onderwijs in de gemeente Heerenveen. Het is een programma voor receptieve en actieve kunst- en cultuureducatie waarbij beschouwen, doen en maken volop de aandacht krijgen. Dit aanbod richt zich op groep 1 tot en met 8 en is samengesteld door Posthuis Theater, Museum Heerenveen, Bibliotheken Mar en Fean, Ateliers Majeur, Museum Belvédère, Oranjewoud Festival en de lokale en regionale cultuuraanbieders. Ieder schooljaar kunnen scholen een keuze maken uit deze culturele activiteiten binnen of buiten de school. Bij een aantal activiteiten zijn en/of worden lesbrieven gemaakt en ontwikkeld. CULTUURMENU De school kan kiezen uit een gevarieerd programma waarin de kinderen actief en receptief kennis kunnen maken met diverse kunstdisciplines en culturele instellingen in hun naaste omgeving. Een afwisseling tussen excursies/voorstellingen op locatie en inspirerende activiteiten in de klas. Bij het samenstellen van het aanbod is rekening gehouden met schoolthema’s en de kerndoelen. Via dit cultuurmenu kunnen de kinderen gedurende hun schoolloopbaan in aanraking komen met kunst en cultuur in hun naaste omgeving. Een aanbod waarin de culturele loopbaan van ieder kind ‘gegarandeerd’ kan worden.

Naast dat iedere school een fysiek magazine ontvangt, kunt u voor het aanbod ook altijd de digitale versie raadplegen via de website van de combinatiefunctionaris cultuur: www.combinatiefunctionariscultuur.nl

DOELSTELLINGEN CULTUURMENU De culturele instellingen en cultuuraanbieders willen met dit menu bereiken dat: leerlingen in hun eigen omgeving, binnen- en buitenschools op een inspirerende manier in aanraking worden gebracht met de culturele rijkdom in hun leefomgeving, dorp/stad en/of regio; de kinderen beleven, ontdekken, geïnspireerd raken en enthousiast worden, zodat ze zich op cultureel gebied verder kunnen ontwikkelen; het de kinderen gelijke kansen biedt, want gedurende hun schoolloopbaan komen ze zowel actief als receptief structureel in aanraking met kunst en cultuur; er een structurele samenwerking tussen het onderwijs en de diverse instellingen wordt gezocht, zodat het inhoudelijke programma up-to-date blijft en past bij de actuele ontwikkelingen binnen de scholen.

UITGANGSPUNTEN BIJ HET PROGRAMMA Er is een passend programma van workshops, projecten, voorstellingen, concerten en tentoonstellingen samengesteld. De kinderen komen in aanraking met diverse kunstdisciplines en cultureel erfgoed. Er wordt een verbinding gemaakt tussen receptieve, reflectieve en actieve kunst- en erfgoededucatie. Het verhaal van Heerenveen en de lokale omgeving speelt hierin een rol. Binnen het menu wordt ook gewerkt met lesprojecten. Een aantal projecten kennen een voorbereiding op school, dan een bezoek en een verwerking in de klas. Deze projecten zijn voorzien van een lesbrief. Deze wordt als extra lesmateriaal als voorbereiding of verwerking bijgeleverd. Dit kan door de eigen leerkracht of docent worden opgepakt maar er kan ook een culturele expert worden ingehuurd. In de programma’s worden, waar het kan, verbindingen gelegd met onderwijsleerprogramma’s en de SLO-leerdoelen. Denk daarbij ook aan themagericht werken. Daarbij wordt de verbinding gezocht tussen de diverse kunst- en cultuurdisciplines. Actuele onderwijsontwikkelingen worden meegenomen bij het samenstellen van het menu. Denk bijvoorbeeld aan ontdekkend en ontwerpend leren, 21e Century Skills. Maak-onderwijs, duurzaamheid, wetenschap/natuur/techniek en ECO-leren.

VERBINDING OP INHOUD Van iedere activiteit worden de lesinhoud en de doelstellingen in het kort beschreven, aangevuld met relevante informatie over de kerndoelen en de organisatievorm die gehanteerd worden. Binnen het programma wordt de verbinding gelegd met de kerndoelen en de diverse vakgebieden. De ‘kunstzinnige’ vaardigheden en de kerndoelen worden aangegeven bij het aanbod. Voor een aantal activiteiten zijn al lesbrieven ontwikkeld, zodat de leerlingen van tevoren, tijdens en na het bezoek intrinsiek betrokken raken met hetgeen wordt aangeboden. OP MAAT EN VERDIEPING Naast dit menu blijven trajecten op maat altijd mogelijk. INSCHRIJVING Wanneer u gebruik wilt maken van het aanbod uit dit magazine en/of nadere informatie wilt, neem dan contact op met de combinatiefunctionaris cultuur. 06-14141775 PieterJan@combinatiefunctionariscultuur.nl

4

5

Combinatiefunctie cultuur in de gemeente Heerenveen De combinatiefunctionaris heeft een onafhankelijke en bemiddelende rol in het culturele veld van de gemeente Heerenveen en is aanspreekpunt voor het primair en voortgezet onderwijs en alle cultuuraanbieders. Samen met alle partijen ontwikkelt de combinatiefunctionaris een culturele loopbaan voor alle kinderen en jongeren in de gemeente Heerenveen. Alle leerlingen binnen het onderwijs maken breed kennis met alle verschillende vormen van actieve en receptieve kunst- en cultuureducatie. Daarbij wordt in het bijzonder gebruik gemaakt van het aanbod van de lokale cultuuraanbieders en culturele instellingen. Als intermediair en relatiebeheerder zorgt de combinatiefunctionaris voor een goede verbinding tussen beleid en uitvoering bij het onderwijs, de culturele instellingen en het culturele veld. De functionaris adviseert en stuurt op kwaliteit van het aanbod en werkt vraag- en aanbodgericht.

HOE WERKT DAT IN DE PRAKTIJK? De combinatiefunctionaris haalt de wensen en vragen op vanuit het onderwijs door middel van bezoeken. Er wordt geïnventariseerd, verbinding gelegd en de vragen van het onderwijs worden geclusterd. Hierbij wordt passend aanbod vanuit het culturele veld gezocht. De combinatiefunctionaris ondersteunt het onderwijs op inhoud bij het vormgeven van hun cultuurbeleid en adviseert de culturele partners bij het samenstellen van hun educatieve aanbod. Het lokale aanbod, van cultuuraanbieders én culturele instellingen, wordt onder andere door middel van het Cultuurmenu in beeld gebracht en versterkt. Daar waar nodig wordt het lokale aanbod aangevuld. CONCLUDEREND Het gaat om verbinding op inhoud die past bij de wettelijke kaders en het cultuurbeleid van de school. In dit kader is de functionaris ook contactpersoon voor Cultuureducatie met Kwaliteit (KEK 3) in de regio Heerenveen.

& aanbod Het cultuurmenu bestaat uit een groot aanbod. Daarom is het opgedeeld per discipline. Op de volgende pagina’s vindt u eerst een totaaloverzicht met het gehele aanbod én voor welke groepen het programma geschikt is. Vervolgens kunt u, per discipline, meer lezen over het genoemde aanbod.

8/9 10/21 22/31 32/35 36/39 40/45 46/53

Totaaloverzicht aanbod

Muziek Beeldend Beeldende lessen Beeldend co-creatie Dans

Erfgoed

Taal

Theater Theaterlessen op school Voorstellingen in het theater Theatervoorstellingen op school

54 6

Wetenschap, natuur en techniek

7

BEELDEND

Totaaloverzicht aanbod

AANBIEDER

THEATER GROEP

Arranged Realism Focus op Kunst

AANBIEDER

MUZIEK

Dance Company 058

AANBIEDER

GROEP

Meer Muziek in de Klas

1-8

Hanneke Castelein-Flamman Zingen in de klas

1-8

Eelco Engelsma Gitaar in de klas Ukelele in de klas

6-8 1-5

Kleuterdans! Dansworkshop/project op maat (Dans)videoclip Moderne dans Hiphop TikTok Lipdub

Chr. Brassband Pro Rege

Eijer Producties

Muziek Kanjers

Dansdag

5-8

Freerunning

Jasper Dijkstra POPzang Zingen in de klas Lied maken/songwriting POPband!

5-8 1-8 6-8 6-8

Jelle Visser Componeren kun je leren Pop in de klas Gewoon saxofoon Er zit muziek in het afval

KUNST in de Kijker

GROEP

Dance Centre Faya! Afrodance Hiphop/streetdance DanceMix Dansexpressie

5-8 6-8 6-8 6-8

Klassiek ballet/moderne jazz Peuter-/kleuterdans

6-8 + VO 6-8 1-6

Catrien van der Molen

6-8

Online theater

6-8

Eindfilm groep 8

1-8 1-8 3-8 6-8

IJtje Plantinga

Birgit Speulman Schilderen met je oren Marcel Prins

1-2 1-8 1-8 3-8 3-8 3-8 1-8

In aanbouw

1-8 5-8

Ik spoor

3-8 3-8 3-8 3-8 3-8 1-2

Anna Bouman / Wanda Ario Soeriowardojo

Anna Bouman Borduria Bekijk het eens van een andere kant Ti Ta Timmer Filosoferen met kunst Wanda Ario Soeriowardojo Aan handen en voeten gebonden

1-8 1-4

#ProducerLife The DJ Experience & #Producer Life

4-8 6-8 4-8

1-8

Zintuigage

5-6

Wortels & Vleugels/Alie Popkema Zaden van de Toekomst

6-7

Wortels & Vleugels/Hilda Klaassen Natuur als laboratorium

7-8

Wortels & Vleugels/Birgit Speulman Land-Art

Oranjewoud Festival Het festival als klaslokaal

6-8

WETENSCHAP, NATUUR EN TECHNIEK

AANBIEDER

AANBIEDER

Bibliotheken Mar en Fean Co-de-Rups themakisten

Wat ‘n Wad

Ferteljas

Er zit muziek in het afval Wortels en Vleugels/Alie Popkema Zaden van de toekomst Wortels en Vleugels/Hilda Klaassen Natuur als laboratorium Wortels en Vleugels/Birgit Speulman Land-Art

5-8

5-8 5-8 5-8 1-8

Theater en improviseren Teksttheater Eijer Producties

8 8

Doe-het-zelf eindfilm De Eind Impro Show!

1-8 1-8

De Mini Impro Show Voorstellingen in het theater: Posthuis Theater LTTRS Eigen Werk Theaterteam

1-4 en ouders 5-8 4-8

Opskör in Herreturv

Theatervoorstellingen op school: Het Houten Huis Wolk in de Klas

1-3

Pier21 Wat ’n Wad

5-8

Dance Company 058 Mee-Dansvoorstelling: Dansen met de vier elementen!

1-2

Mee-Dansvoorstelling: Lân fan Taal

1-2

TAAL

PIER21 Jelle Visser

8

GROEP

Theater als middel

Tekenfilm Zonder Beeld

Beeldend co-creatie

Erik de Jager The DJ Experience!

GROEP

Theaterlessen op school:

Museum Belvédère

DANS

AANBIEDER

Games ontwerpen met Bloxels

6-8

Word Bingo-Wurd Bingo-Woord Bingo

5-6

Ozobots - Rijmen met robots

6-7

Eén tegen allen

7-8

Spreekbeurtgedicht

David Williams project Programmeren met de micro;bit

GROEP

1-2 1-2 3-8 3-4 5-6 5-6 6-8 7-8

Kate Schlingemann

5-8

Lida Dijkstra Berneboeke-ambassadeur

1-8

ERFGOED AANBIEDER

GROEP

Museum Heerenveen Museum in de Klas Bij pake en beppe op zolder Speelgoed & Spelletjes Zonder woorden iets zeggen Tussen heren en arbeiders Tussen heren en arbeiders (vervolg)

1-8 1-3 3-5 7-8 5-6 7-8

De culturele partners The Game of Fean

7-8

9

& aanbod MUZIEK

Hanneke Castelein-Flamman Deuntje, zingen & muziek

Hanneke leert kinderen op een vrolijke speelse manier de wereld van muziek kennen. Ze is gediplomeerd vakleerkracht muziek voor de basisschool en docente Muziek op Schoot. Met haar muziekpraktijk deuntje richt ze zich op het (speciaal) basisonderwijs, muziekscholen, kinderdagverblijven en peuterspeelzalen.

MEER MUZIEK IN DE KLAS

In nauwe samenwerking met de onderwijskundige en de cultuurcoördinator van de stichting Ambion en een regionale werkgroep muziek, heeft de combinatiefunctionaris cultuur een plan geschreven om het muziekonderwijs een stevige impuls te geven. In het schooljaar 2019-2020 zijn vijf Ambionscholen gestart met een vakleraar muziek, binnen drie jaar hebben alle scholen uit dit netwerk een vakleraar. Onder leiding van de vakexpert wordt op al deze scholen gewerkt aan een doorgaande leerlijn. De experts worden gecoacht, aangestuurd en ingezet via Ateliers Majeur. Het plan past bij de regionale en landelijke ambities van ‘Meer Muziek in de Klas’ waarvan Koningin Maxima erevoorzitter is. Naast de Ambionscholen hebben nagenoeg alle scholen in de gemeente een vakleraar muziek.

Meer muziek in de klas Meispelen - 22 mei 2022

Meer dan tachtig partners ondertekenden in 2018 het convenant Méér Muziek in de Klas Lokaal Fryslân, waarin staat dat elk kind, binnen zijn eigen leef- en woonomgeving, gelijke kansen krijgt om zijn of haar muzikale identiteit te ontwikkelen, talent te ontplooien en leerprestaties te verbeteren. De Meispelen zijn de ‘sportdag’ voor kunst en cultuur. Deze jaarlijkse provinciale kunst-cultuurdag op alle basisscholen in Friesland (ook speciaal onderwijs) is dé dag waarop kinderen kunnen laten zien en horen dat kunst- en cultuuronderwijs een feest is en waar ze afgelopen schooljaar mee bezig zijn geweest: muzikaal, maar ook dansend, spelend, tekenend, schilderend, talig…

10

Hoe kan mijn school meedoen? Iedere basisschool in Friesland kan op de eigen school, op eigen manier meedoen. Wat willen jullie laten zien en horen aan elkaar, aan ouders, aan de buurt? Zijn er activiteiten waar je als school feestelijk aan bij kunt dragen met een lied, een dans, een tentoonstelling? Begin alvast met brainstormen met je team! We houden u op de hoogte via de nieuwsbrieven.

Zingen in de klas Groep 1 t/m 8

Hannekes specialiteit is “zingen in de klas”, daarom maakt zingen in alle vormen een belangrijk onderdeel uit van haar lessen. Tevens komen ook instrumenten, materialen en bewegingen aan bod. Met haar grote eigentijdse repertoire van kinderliedjes kan ze alle groepen in het basisonderwijs bedienen. Korte of langere lessenseries of speciale thema’s, er is van alles mogelijk. Ook kan ze ondersteunen bij het instuderen van musicals of het opzetten van bijvoorbeeld een schoolkoor. Verbinding met school/thema’s: koppeling aan thema’s in overleg K&C – vaardigheid: presenteren, open houding, zelfstandig werken, samenwerken Kerndoelen: 54, 55, 56, 57, 58 Doelgroep: groep 1-8 Groepsgrootte: schoolklas Duur: 30/40 minuten per les, aantal lessen in overleg Locatie: op school Kosten: €70,- per uur excl. reiskosten Periode: in overleg met de school Bijzonderheden: elke school krijgt een eigen luisterpagina op haar website: www.zingeendeuntje.nl. Zo zijn liedjes uit de les steeds gemakkelijk te beluisteren en te herhalen in de klas. De lessen kunnen in overleg gekoppeld worden aan diverse digitale muziekmethodes.

11

CHR. BRASSBAND PRO REGE

Eelco Engelsma Ik ben al een tijdje, of nog altijd, bezig als muzikant en gitaardocent. Soms in bandjes, soms solo of duo. Ik heb ooit mijn Conservatoriumdiploma gehaald maar muziek maken is toch vooral praktijk en (nieuwe) ervaring opdoen…oren openhouden. Naast lesgeven op de muziekschool fiets ik geregeld met de gitaar door de Gemeente Heerenveen en Opsterland op weg naar scholen voor muziekprojecten.

Gitaar in de klas Groep 6 t/m 8

In de lessen gaan wij samen met de gitaar op reis langs een aantal landen en culturen. Tijdens deze ontdekkingstocht staat de gitaar centraal. Met de eerste gitaar (pijl en boog?) natuurklanken maken in Afrika. De Moren nemen ons mee naar Spanje, waar vurige flamencoklanken klinken, olé, olé. In het mystieke diepe zuiden van de VS vertolken wij een blueslied. Even tot rust komen met meditatieve snaartrillingen in het verre Oosten. Freestyle op gitaar?... Ja, dat kan. En natuurlijk nog proeven aan moderne popliedjes.

12

Verbinding met school/thema’s: muziek, erfgoed K&C – vaardigheid: creëren, presenteren, onderzoeken, open houding, samenwerken Kerndoelen: 54, 55, 56 Doelgroep: groep 6-8 Groepsgrootte: schoolklas en/of in overleg Duur: 3 lessen van 45/60 minuten per groep Locatie: op school Kosten: €270,- (€65,- per uur + huur en logistiek instrumentarium €75,-) Periode: in overleg met de school wordt een rooster vastgesteld Bijzonderheden: eventueel kan de groep in tweeën gedeeld worden

Brassband Pro Rege is een ambitieuze en sociale muziekverenging. Het A-orkest speelt op hoog niveau, doet mee aan concoursen in het hele land en onderneemt daarnaast mooie en uitdagende muzikale activiteiten dichtbij huis, bijvoorbeeld de Night of the Koemarkt. Het B-orkest is voor alle muzikanten die nog volop in ontwikkeling zijn. Jongelui die al een tijdje lessen volgen, maar ook volwassenen die hun muzikale carrière net zijn gestart of opnieuw hebben opgepakt. Iedereen is dus welkom!

Links: Eelco

Daarnaast heeft onze vereniging een goede (jeugd)opleiding. Waarbij kinderen (en inmiddels ook volwassenen) muziekonderwijs krijgen van goed opgeleide professionele docenten. Onze vereniging organiseert ook projecten op basisscholen, om zo kinderen op een laagdrempelige manier in contact te brengen met blaasmuziek en hen de mogelijkheid te bieden een instrument te bespelen.

Ukelele in de klas Groep 1 t/m 5

Dit snaarinstrument met een vrolijke klank is geschikt voor de kleinere handen. Ga mee naar het eiland van kokosnoten, palmbomen en hangmatten en dans met blote voeten in warm zand. Laat de snaren trillen met op de achtergrond de ruisende oceaan en tover zonnestralen uit de ukelele. “Honolulu, here we come! ” Verbinding met school/thema’s: muziek, wereldoriëntatie, creatieve vakken K&C – vaardigheid: creëren, presenteren, onderzoeken, open houding, samenwerken Kerndoelen: 54, 55, 56 Doelgroep: groep 1-5 Groepsgrootte: max. 15 leerlingen (helft van de groep (2 x 30 min). Groep 4/5 in overleg eventueel met de hele klas) Duur: 2-4 lessen van 1 uur, per uur lessen van 30 minuten met helft van de groep Locatie: op school Kosten: 2 lessen van 1 uur per groep €205,- / 4 lessen van 1 uur €335,(€65,- per uur + huur en logistiek instrumentarium €75,-) Periode: in overleg met de school wordt een rooster vastgesteld Bijzonderheden: groep 4/5 in overleg eventueel met de hele klas

Muziek Kanjers Groep 5 t/m 8

Het traject start met een presentatie/demo onder schooltijd. Tijdens deze presentatie krijgen de kinderen de kans om zelf op een instrument (proberen) te spelen en krijgen zij een inschrijfformulier om zich in te schrijven voor proeflessen. De proeflessen worden door een muziekdocent van Pro Rege na schooltijd op school gegeven. De deelnemers (Kanjers) krijgen van Pro Rege een instrument in bruikleen voor ten minste de duur van het project en deze mogen zij ook mee naar huis nemen zodat er thuis ook kan worden geoefend. Het jeugdproject wordt afgesloten met een concert voor publiek en de deelnemers (Kanjers) van het project worden daarbij extra in het zonnetje gezet.

Verbinding met school: creatieve vakken Kerndoelen: 54, 55, 56 K&C vaardigheden: onderzoeken, reflectie, zelfstandig werken en samenwerken, presenteren Doelgroep: groep 5-8 Duur: onder schooltijd presentatie van 45 minuten Locatie: op school en buiten in de omgeving van de school Kosten: • basispakket: 3 lessen €375,- inclusief co-creatie • pluspakket: 3 tot 5 lessen inclusief co-creatie plus eindpresentatie €500 - €750 • opmaatpakket: pluspakket plus teamtraining (kosten nader te bepalen afhankelijk van groepsgrootte) vanaf €625,Periode: in overleg Bijzonderheden: geïnteresseerde leerlingen kunnen zich inschrijven voor een naschools lesprogramma en proeven hoe het is om in een brassband te spelen. In samenwerking met Ateliers Majeur wordt een blaasatelier (oriëntatiecursus koperblazen) aangeboden. Deze blaasateliers worden doorgaans door een docent van Pro Rege op school gegeven. De blaasateliers worden aangeboden aan kinderen van 6-12 jaar op basisscholen in de gemeente Heerenveen. Er zijn gedurende het schooljaar vier atelierrondes. Elk atelier bestaat uit 4 lessen van 1 uur.

13

Lied maken/songwriting

Jasper Dijkstra

Groep 6 t/m 8

Jasper werkt sinds 2011 als zangdocent in Groningen en Friesland bij diverse muziekscholen. In 2017 is hij met bevriende muzikanten de muziekschool ‘de Muziekbende’ begonnen in de gemeente Opsterland. Sinds 2014 is Jasper werkzaam als muziekdocent/zangdocent en vakleerkracht binnen het basis- en voortgezet onderwijs. “Inmiddels ben ik 10 jaar werkzaam als zangdocent en heb ik met zoveel kinderen mogen zingen in zowel het basis- als middelbaar onderwijs, dat ik goed weet waar de kinderen op aanslaan.”

POPzang

Groep 5 t/m 8 VRIJUIT ZINGEN Veel jonge kinderen zingen onbevangen en met veel plezier. Dat is een fantastisch uitgangspunt om het zingen verder te ontwikkelen. Goed zangonderwijs zorgt ervoor dat kinderen vol vertrouwen en op een ‘gezonde manier’ leren en blijven zingen. Tijdens de zanglessen gaan we repertoire zingen dat bij de kinderen past en werken we aan de basisprincipes van het zingen, zoals een goede houding, een lage ademhaling, de juiste spanning en ontspanning. EFFECTEN In de hedendaagse popcultuur wordt veelvuldig gebruik gemaakt van vocale effecten, zoals vocoders (denk aan Cher), autotune en distortion. Tijdens de zanglessen kunnen de kinderen experimenteren met al deze digitale effecten en gaan we ze toepassen in hedendaags poprepertoire. Dit leidt vaak tot hilarische geluiden en een blik van herkenning als ze hun favoriete artiest erin terug horen.

14

Verbinding met school/thema’s: muziek, wereldoriëntatie, creatieve vakken K&C – vaardigheid: creëren, presenteren, onderzoeken, open houding, samenwerken Kerndoelen: 54, 55, 56 Doelgroep: groep 5-8 Groepsgrootte: lokaalgroep Duur: 5 lessen per groep Locatie: op school Kosten: €455,Periode: in overleg met de school wordt een rooster vastgesteld

Zingen in de klas Groep 1 t/m 8

Met je klas werken aan een eigen geschreven uniek lied? Samen een afscheidslied voor groep 8 schrijven? Of misschien gewoon omdat het ontzettend leuk is om de belevingswereld van jouw klas terug te horen in een liedje! Samen gaan we teksten schrijven, melodieën bedenken en het liedje van begin tot eind vormgeven. Indien gewenst maken we van het eindresultaat een audio-opname als blijvende herinnering of we laten het liedje live horen tijdens een ouderavond/pleinfeest. Keuzemogelijkheden: - afscheidslied van groep 8 - themalied maken, aansluitend bij een actueel schoolthema - een afscheidslied schrijven voor een vertrekkende leerkracht of directeur, door kinderen en/of leerkrachten Verbinding met school/thema’s: muziek, wereldoriëntatie, creatieve vakken K&C – vaardigheid: creëren, presenteren, samenwerken Kerndoelen: 54, 55, 56 Doelgroep: groep 6-8 Groepsgrootte: lokaalgroep Duur: 4 lessen van een uur + presentatie Locatie: op school Kosten: pakket 1: 4 lessen + opname €585,- of pakket 2: 4 lessen + presentatie €455,Periode: in overleg met de school wordt een rooster vastgesteld Bijzonderheden: dit is een op maat traject

Met zijn gitaar gaat Jasper zingend door de school, van klas naar klas. Met daarbij passend repertoire voor de kinderen, aansluitend bij hun belevingswereld. Werken jullie op school met 123ZING? De zanglessen kunnen gekoppeld worden aan de leerlijn van deze methode. De leerkrachten worden wegwijs gemaakt met het online zangprogramma. Keuzemogelijkheden: - leuke liedjes zingen, begeleid door gitaar i.c.m. tips en zangtechniek - zingen aan de hand van de 123ZING-methode Verbinding met school/thema’s: muziek, wereldoriëntatie, creatieve vakken K&C – vaardigheid: creëren, presenteren, samenwerken Kerndoelen: 54, 55, 56 Doelgroep: groep 1-8 Groepsgrootte: lokaalgroep Duur: lengte van het traject in overleg Locatie: op school Kosten: €65,- per uur Periode: in overleg met de school wordt een rooster vastgesteld Bijzonderheden: de lessen kunnen gekoppeld worden aan 123ZING

POPband!

Groep 6 t/m 8 Bespeel je een muziekinstrument en heb je altijd al eens in een popband willen spelen? Of ben jij die zanger/ zangeres die zijn talenten wil laten horen aan andere muzikanten? Meld je aan voor de POPband, dan gaan we samen een waanzinnige band oprichten. In 6 bandlessen werken we aan een repertoire van hedendaagse liedjes. Eigen instrumentarium is niet noodzakelijk en kan in overleg gehuurd worden.

Rechts: Jasper

Verbinding met school/thema’s: muziek, wereldoriëntatie, creatieve vakken K&C – vaardigheid: creëren, presenteren, samenwerken Kerndoelen: 54, 55, 56 Doelgroep: groep 6-8 Groepsgrootte: lokaalgroep Duur: 6 lessen van een uur + presentatie Locatie: op school Kosten: €585,- (excl. huur instrumenten) Periode: in overleg met de school wordt een rooster vastgesteld Bijzonderheden: voorbeeld: met groep 8 kan een popband worden geformeerd die een afscheidslied gaat maken

15

Jelle Visser

Pop in de klas

Er zit muziek in het afval

Kinderen kennis laten maken met verschillende stijlen popmuziek. Aan de hand van voorbeelden op o.a. YouTube leren kinderen luisteren en kijken naar specifieke thema’s: • Gebruik en functie van instrumenten; • Gebruik en betekenis van teksten; • Wat maakt nu precies een band; • Kinderen gaan aan de slag met nummers van o.a. Adèle, Gers Pardoel, Davina Michelle en leren zelf spelen op keyboard en/of gitaar.

De kinderen gaan op zoek naar muziek in afval. Ze experimenteren met afvalmateriaal en leren goed luisteren naar de geluiden die hier uit kunnen worden gehaald. Zo wordt duidelijk dat afgedankte materialen een duurzaam nieuw leven kunnen krijgen. Afvalmateriaal kan leiden tot geweldige muziek.

Groep 6 t/m 8

Componeren kun je leren Groep 5 t/m 8

Op jonge leeftijd speelde ik al meerdere typen saxofoon, te weten sopraan- en altsaxofoon in een plaatselijke muziekvereniging en baritonsaxofoon in een bigband/dansorkest. Ik studeerde saxofoon en hafabra-directie aan de Muziek Pedagogische Akademie te Leeuwarden bij respectievelijk Karl Veen en Henk van Loo (aktes behaald in 1983 en 1984). Hierna volgden nog studies Schoolmuziek (Rotterdam) en Lichte Muziek (VILM, Amsterdam). In 2003 studeerde ik af aan de Messiaen Academie te Zwolle na een studie Compositie-Arrangeren Lichte Muziek bij docent Henk Meutgeert. Vanaf 1984 tot heden ben ik actief als docent saxofoon en heb ik o.a. gewerkt aan: Rotterdams Conservatorium, Muziekschool Hoogeveen, Muziekschool Schoterwerven, Muziekschool Opsterland, Muziekschool Oost-Groningen, Centrum voor de Kunsten A7. Thans bij Centrum voor de Kunsten Meldij en Ars Musica.

16

In deze lessenserie wordt de leerling geprikkeld om muziek te componeren. Aan bod komen de volgende onderwerpen: - Alledaags is ongewoon: muziek maken met voorwerpen uit je directe omgeving (voorbeelden o.a. Stopm en Percossa). - Wat heeft rugby nou met muziek te maken? Over het maken van een Haka (rugby, ritme, taal, beweging). - Kleur is klank: kleuren associëren met klank (synesthesie) (voorbeeld: schilderijen tentoonstelling van Moessorgski). - Rap op met die rap: rap als muziekstijl. Eigen teksten ontwerpen (taal, ritme, beweging). Kan worden uitgebreid met: - Heb jij je draai gevonden (of heb je niks voor de mix)? Mixen als muziekvorm (m.b.v. online DJ-tool). - Cool die tool: componeren met een tool (verschillende online componeertools). Eventueel verdeeld over 2 lessen. - Wie schrijft die blijft: hoe leg jij je eigen compositie vast? We maken een grafische partituur. Verbinding met school/thema’s: muziek, wereldoriëntatie, creatieve vakken K&C – vaardigheid: creëren, presenteren, onderzoeken, open houding, samenwerken Kerndoelen: 54, 55, 56 Doelgroep: groep 5-8 Groepsgrootte: klassikaal of in overleg Duur: 4 lessen van 45 minuten Locatie: op school Kosten: €240,- (bij afname van 4 lessen, max. €480,-) €60,- per lesuur Periode: in overleg met de school Bijzonderheden: de serie is minimaal 4 lessen, maar kan uitgebreid worden tot 8 lessen van 45 minuten

Verbinding met school/thema’s: muziek, wereldoriëntatie, creatieve vakken K&C – vaardigheid: creëren, presenteren, onderzoeken, open houding, samenwerken Kerndoelen: 54, 55, 56 Doelgroep: groep 6-8 Groepsgrootte: in overleg Duur: 4 lessen van 45 minuten Locatie: op school Kosten: €320,- (€60,- per lesuur + huur & logistiek instrumenten) Periode: in overleg met de school

Gewoon saxofoon Groep 6 t/m 8

In 4 lessen verkennen we de blaasmuziek. Op speelse wijze gaan we aan de slag met ademtechniek, toonduur, begrippen als hoog, laag, hard en zacht (dynamiek). We leren enkele eenvoudige kinderliedjes spelen, maar ook de pophit ‘We will rock you’. Verbinding met school/thema’s: muziek, wereldoriëntatie, creatieve vakken K&C – vaardigheid: creëren, presenteren, onderzoeken, open houding, samenwerken Kerndoelen: 54, 55, 56 Doelgroep: groep 6-8 Groepsgrootte: 4-8 kinderen Duur: 4 lessen van 45 minuten Locatie: op school Kosten: €220,- (€55,- per les) + €10,- per instrument voor huur, rieten & reiniging Periode: in overleg met de school

Groep 6 t/m 8

• Les 1: ter inspiratie tonen we enkele voorbeelden. Zo is er de slagwerkgroep Stomp en de Wereldband laat met hun bekertjesnummer zien hoe groot de verscheidenheid is aan geluiden die je met koffiebekertjes kunt maken. Wat kunnen we gebruiken en welke instrumenten kunnen we hiervan maken? • Les 2 en 3: verdieping van het voorgaande. Instrumenten worden gemaakt en uitgeprobeerd. Muziek maken aan de hand van ritmekaarten. Daarnaast is er ook ruimte om te zingen: bijv. Rommelruimrocker (Eigen-Wijs), liedjes uit de musical de Afvalboot en Vuilnisman aan Zee (SchoolTV). Tot slot presenteren we elkaars “afval”composities. Verbinding met school/thema’s: muziek, wereldoriëntatie, creatieve vakken K&C – vaardigheid: creëren, presenteren, onderzoeken, open houding, samenwerken Kerndoelen: 54, 55, 56 Doelgroep: groep 6-8 Groepsgrootte: in overleg Duur: 3 lessen van 1 uur Locatie: op school Kosten: €195,- (€65,- per lesuur) Periode: in overleg met de school

17

#ProducerLife

Erik de Jager

Groep 6 t/m 8

Elke dag hoor je ze op de radio: de meest populaire nummers van dit moment. Hoe worden deze hits eigenlijk gemaakt? En waarom wordt een nummer wel of geen hit? Een vraag waar een echte producer het beste antwoord op kan geven door het zelf te demonstreren. Op een groot scherm en met echte studio-apparatuur! Tijdens #ProducerLife gaan leerlingen de (online) studio in met een producer. Samen gaan ze aan de slag met de creatie van een potentiële nieuwe hit. Ze helpen de producer met de zoektocht naar vette beats en melodieën. Een unieke workshop waar je absoluut aan mee moet doen!

Hi! Mijn naam is Erik de Jager. Al van jongs af aan ben ik op verschillende manieren bezig met (dance) muziek. Deze passie heeft ertoe geleid dat ik op verschillende plekken in Nederland als DJ actief ben geweest. In 2013 heb ik DJ school Friesland opgericht en sinds dit jaar ook djworkshops.nl. Met laatstgenoemde bied ik DJ-workshops op locatie aan. Compleet met professionele installatie kom ik of één van mijn DJ-docenten naar jullie locatie toe. Ik vind het namelijk ontzettend gaaf om leerlingen in contact te brengen met hun eigen muzikale hart. In ieder persoon schuilt namelijk een DJ en iedereen zou het in ieder geval een keer moeten proberen. Binnenkort bij u op school?

The DJ Experience! Groep 4 t/m 8

Hypnotiserende lichteffecten, beukende beats en duizenden mensen die compleet uit hun dak gaan. Kinderen fantaseren dagelijks over hoe het zou voelen om een bekende DJ te zijn. Tijdens onze unieke DJ-workshop ervaren jullie leerlingen dit zelf! Ze krijgen de mogelijkheid om zelf te oefenen en experimenteren op een professionele DJ-set. Dit alles onder begeleiding van een echte DJ.

18

Na de workshop zijn de kids in staat om twee tracks naadloos over elkaar heen te mixen. Daarmee weten de leerlingen één van de muzikale geheimen om direct bekend te worden. Wordt één van uw leerlingen misschien wel het grootste DJ-talent ooit? Verbinding met school/thema’s: muziek K&C – vaardigheid: creëren, presenteren, onderzoeken, open houding, samenwerken

Kerndoelen: 54, 55 Doelgroep: groep 4-8 Groepsgrootte: maximaal 12 per workshop. Grotere groepen verdelen wij over meerdere workshops. Duur: in de basis betreft dit een losse workshop, maar is ook prima in te delen als (dag)project. We behandelen dan meerdere thema’s in fasen. Locatie: op elke locatie waar de mogelijkheid is om op een redelijk geluidsniveau muziek af te spelen. Wij komen met complete DJ- en geluidsset naar uw locatie. Kosten: ons starttarief is €250,- voor een twee uur durende workshop. Een ervaren docent komt dan met een professionele DJ- en geluidsset naar uw locatie. U kunt er uiteraard ook voor kiezen om de twee workshopuren op te delen in twee groepen van één uur. Wilt u meer workshops op een dag inplannen? Per extra workshop van een uur vragen wij €75,Periode: het hele jaar door te boeken. Ook uitermate geschikt als opening of afsluiting van een schooljaar. De leerlingen kunnen dan op hun eigen evenement de muziek verzorgen.

The DJ Experience & #ProducerLife Groep 4 t/m 8

Verbinding met school/thema’s: muziek K&C – vaardigheid: creëren, presenteren, onderzoeken, open houding, samenwerken Kerndoelen: 54, 55 Doelgroep: groep 6-8 Groepsgrootte: geen maximum aantal leerlingen. Wij zijn wel afhankelijk van het aantal beschikbare laptops of Ipads. Duur: in de basis betreft het een losse producerworkshop. Het is ook mogelijk om een programma op maat te ontwikkelen waarbij we ingaan op alle facetten van het produceren. Locatie: op elke locatie waar de mogelijkheid is om op een redelijk geluidsniveau muziek af te spelen. Wij komen met complete DJ- en geluidsset naar uw locatie. Desgewenst kan deze workshop ook volledig online plaatsvinden. Informeer naar de mogelijkheden. Kosten: ons starttarief is €250,- voor een twee uur durende workshop. Een ervaren docent komt dan met een complete studio, koptelefoons en groot scherm naar uw locatie. U kunt er uiteraard ook voor kiezen om de twee workshopuren op te delen in twee groepen van één uur. Wilt u meer workshops op een dag inplannen? Per extra workshop van een uur vragen wij €75,Periode: Het hele jaar door te boeken. Ook uitermate geschikt als opening of afsluiting van een schooljaar. Leerlingen kunnen dan hun eigen track aan vrienden en ouders laten horen.

Naast onze standaard DJ-workshops bieden wij ook volledige programma’s op maat. De leerlingen (en docenten) komen dan in aanraking met alle facetten van een artiest, zoals het produceren van je eigen digitale muziek, wat wij verzorgen onder de naam #ProducerLife. We starten met een gesprek op school om samen te kijken hoe we kunnen aansluiten op het huidige muziekonderwijs en de bijbehorende competenties. Wij trainen ook muziekdocenten in het gebruik van digitale componeertools, zoals Garageband, Logic Pro, Soundtrap en andere tools die worden gebruikt in 123ZING. Wij denken graag met u mee! Verbinding met school/thema’s: muziek K&C – vaardigheid: creëren, presenteren, onderzoeken, open houding, samenwerken Kerndoelen: 54, 55 Doelgroep: groep 4-8 Groepsgrootte: maximaal 12 Duur: in de basis betreffen dit losse workshops van een uur. Locatie(s): op elke locatie waar de mogelijkheid is om op een redelijk geluidsniveau muziek af te spelen. Wij komen met complete DJ- en geluidsset naar uw locatie. Kosten: de kosten voor een programma op maat zijn op aanvraag. Wij geven namelijk graag een gepaste prijsopgave. Let op: Wij maken graag gebruik van de Ipads of laptops bij u op school. Mochten deze niet aanwezig zijn, dan kunnen wij dit voor een meerprijs leveren. Informeer naar de mogelijkheden. Periode: het hele jaar door te boeken.

Ons programma is ook uitermate geschikt om naar een afsluiting van een periode of schooljaar toe te werken. De leerlingen kunnen dan bijv. op hun laatste schooldag de muziek verzorgen.

19

Oranjewoud Festival Oranjewoud Festival is een veelzijdig, prikkelend en laagdrempelig internationaal klassieke muziekfestival. Het vindt jaarlijks plaats op binnen- en buitenlocaties van Parklandschap Oranjewoud. Het festival wil laten zien, horen en voelen dat klassieke muziek springlevend en van grote waarde is. Het zet zich op uiteenlopende manieren in om het genre actueel en relevant te houden. Sinds 2019 vormt De Kinderproeftuin een vast onderdeel van Oranjewoud Festival. Het uitgebreide programma daarvan heeft als doel de creativiteit van kinderen te ontsluiten en cultuurparticipatie te stimuleren. Daarbij wordt gebruik gemaakt van een nationaal en internationaal netwerk aan makers en deskundigen.

Het festival als klaslokaal | Een schooldag op het festival Groep 6-8

In de nieuwe Kinderproeftuin van Oranjewoud Festival worden kinderen ware kunstenmakers. In minder dan twee uur creëren zij bijvoorbeeld een complete opera of zijn zij instrumentenmaker, componist en artiest tegelijk. Genietend onder ruisende bomen met blote tenen in het gras wordt een muziekvoorstelling pas echt een belevenis. Wie heeft ooit gezegd dat les krijgen en een feestje niet samen kunnen gaan?

20

Onderdelen • FlitsOpera (grote workshop) - Tijdens FlitsOpera krijgen maximaal 20 kinderen de opdracht binnen twee uur een opera van ca. 10 minuten te bedenken, te schrijven en uit te voeren. Zij worden hierbij ondersteund door een componist, een schrijver, een regisseur en eventueel een operazanger(es). • MusicFactory (grote workshop) - Doel van deze workshop is het ontdekken en creëren van akoestische en elektronische klanken door instrumenten te maken, de basale natuurkundige en technologische principes daarvan te begrijpen, het creëren van een muzikale compositie daarmee en het gezamenlijk uitvoeren van deze compositie. • Kakofonieorkest (grote workshop) – Als een kind een instrument speelt, kan deze mee naar De Kinderproeftuin om mee te doen aan het Kakofonieorkest onder leiding van een echte dirigent. Kinderen die al spelen, worden de ster van de klas. Geschikt voor alle speelniveaus. • HandsOn (kleine workshop) - Tijdens HandsOn komen kinderen in aanraking met allerlei bekende en onbekende instrumenten die zij zelf kunnen bespelen onder leiding van ervaren en deskundige docenten. • Kinderyoga (kleine workshop) – Internationaal gecertificeerd kinderyogi Doortje van der Molen leert kinderen op een positieve en speelse manier ontspannen. De kinderen proeven op een avontuurlijke manier aan meditatie, yoga, mindfulness en hartfocus.

• Voorstellingen - Terwijl de vogels in de omringende bomen onbekommerd kwetteren, kunnen de kinderen genieten van een interactieve voorstelling door (inter)nationale musici en makers. Gewerkt wordt in dagdelen van 9.00-12.30 en 12.30-16.00 uur waarin de kinderen de gelegenheid krijgen een grote en een kleine workshop te volgen en ter afsluiting een voorstelling bij te wonen.

Voorbeeldschema

Workshopronde 1: - 8.30-10.15 uur Route A. de kinderen kunnen kiezen uit 3 workshops: FlitsOpera, MusicFactory of Kakafonieorkest (per workshop max. 30 kinderen ) - 8.30-9.15 uur 1e ronde route B: de kinderen kunnen kiezen uit 6 workshops (evt. yoga) - 9.15-9.30 uur wisselmoment Route B - 9.30-10.15 uur 2e ronde route B wisseling - 10.15-10.30 uur pauze en wisselmoment - 10.30-12.15 uur route A voor de kinderen die route B gevolgd hebben in ronde 1 - 10.30-11.15 uur + 11.30-12.15 uur route B voor kinderen die route A gevolgd hebben in ronde 1 - 12.15-12.30 uur pauzemoment (eigen brood mee) - 12.30-13.15 uur slotvoorstelling (voor plm. 150-180 leerlingen) Verbinding met school/thema’s: creatieve vakken, muziek, erfgoed, wereldoriëntatie K&C – vaardigheid: creëren, presenteren, onderzoeken, open houding, samenwerken, zelfstandig werken Kerndoelen: 54, 55, 56 Doelgroep: groep 6-8 Duur: 9.00-12.30 uur Locatie: in de Overtuin van Oranjewoud – festivalterrein Kosten: €5,- per leerling Periode: 2 juni 2022 Bijzonderheden: Dit festivalaanbod is onder schooltijd. In totaal kunnen plm. 150 kinderen/plm. 6 schoolklassen meedoen. Voorbereidende video en videoregistratie van een van de grote workshops voor in de klas (onder voorbehoud) Festival in de klas: FlitsOpera is modulair en eventueel uit te breiden met andere kunstdisciplines die in de opera samenkomen.

Het is zodoende ook geschikt als project van meerdere weken op school met een afsluiting in De Kinderproeftuin. Vraag naar de mogelijkheden

21

& aanbod BEELDEND Museum Belvédère

Museum Belvédère is in 2004 opgericht en gelegen in het prachtige landgoederenpark van Oranjewoud. Het museum concentreert zich op moderne en eigentijdse beeldende kunst. Het legt daarbinnen vooral het accent op kunst van Friese makers. Museum Belvédère beheert één van de belangrijkste collecties Friese en Noord-Nederlandse schilderkunst, waarvan altijd een groot deel op zaal te zien is. Jaarlijks organiseert het vier grote tentoonstellingen met afwisselend een regionale, nationale en internationale insteek. Vooral het landschap – en daarmee actuele thema’s als duurzaamheid en de gevolgen van klimaatveranderingen – behoren tot de vaste, terugkerende thema’s. Tot de aansprekende kunstenaars van wie het museum met regelmaat werk toont, behoren Jan Mankes, Hendrik Werkman, Gerrit Benner, Thijs Rinsema, Sjoerd de Vries, Job Hansen, Willem Hussem, Roger Raveel en Giorgio Morandi.

‘Arranged Realism’ Groep 6 t/m 8 en VO

Met deze expositie beweegt Museum Belvédère zich op een volkomen nieuw terrein: die van de games, virtual reality en 3D-prints uit die virtual reality. Arranged Realism is de eerste expositie in Nederland waar op het scherm gecreëerde vormen en kunstwerken met nieuwe technieken naar de werkelijkheid zijn vertaald. Tevens laat de expositie zien hoe kunstenaars binnen virtuele werelden in games kunst scheppen. De tentoonstelling wordt gemaakt in nauwe samenwerking met Merijn de Boer (Indietopia) uit Groningen. Deze tentoonstelling raakt de belevingswereld van de jeugd, die zich dagelijks onderdompelt in de 3D-wereld van de games. Een goede reden om deze tentoonstelling als zeer educatief in de etalage te zetten.

22

Verbinding met school: taal, oriëntatie op jezelf en de wereld, creatieve vakken, nieuwe media Kerndoelen: 3, 34, 37, 54, 56 K&C – vaardigheid: onderzoekend, reflectief en receptief vermogen Doelgroep: groep 6-8 en VO Groepsgrootte: lokaalgroep Duur: één tot anderhalf uur Locatie: Museum Belvédère Kosten: schoolbezoek per groep van max. 20 kinderen €70,-. Boven de 20 kinderen wordt er gewerkt met twee begeleiders en is de prijs €140,- De prijs is incl. professionele begeleiding en lesmateriaal. Periode: 9 oktober 2021 t/m 23 januari 2022 (grote zaal) Bijzonderheden: deze expositie staat bij Museum Belvédère aangemerkt als educatief zeer aantrekkelijk voor deze doelgroep en er wordt speciaal voor deze expo een educatief pakket ontwikkeld.

Focus op Kunst Groep 6 t/m 8

Na een introductie over het museum en een uitleg over de kijkwijzer gaan de leerlingen zelfstandig op onderzoek uit in de vaste collectie en/of tijdelijke expositie, om een kunstwerk goed te bestuderen. Er wordt afgesloten met korte presentaties van leerlingen over het bestudeerde kunstwerk. Verbinding met school: taal, wereldoriëntatie, creatieve vakken, filosoferen Kerndoelen: 54, 55, 56 K&C – vaardigheid: onderzoekend, reflectief en receptief vermogen, presenteren, zelfstandig werken en samenwerken Doelgroep: groep 6-8 en VO Groepsgrootte: bij meer dan 20 kinderen worden twee museumdocenten ingezet Duur: één uur - één uur en een kwartier Locatie: Museum Belvédère Kosten: schoolbezoek per groep van maximaal 20 kinderen €70,-. Boven de 20 kinderen wordt er gewerkt met twee begeleiders en is de prijs €140,De prijs is inclusief professionele begeleiding en lesmateriaal. Periode: in overleg Bijzonderheden: naast een bezoek aan een tijdelijke expositie kan de groep ook met een museumdocent door de vaste collectie om kunstwerken te bespreken. Het bezoek kan evt. uitgebreid worden met een educatieve excursie/workshop in en rondom het culturele erfgoed van het Landgoed Oranjewoud. Daarnaast kunnen ook eigen wensen van de school ingebracht worden.

KUNST in de Kijker Groep 1 t/m 6

Op ontdekkingstocht door Museum Belvédère. Na een centrale start met een inleiding over het museum, worden kunstwerken gezamenlijk bekeken en besproken. Vervolgens gaan de kinderen in kleine groepjes (met een begeleider) zelf kijken naar kunst aan de hand van prikkelende zoekkaarten. Verbinding met school: taal, wereldoriëntatie, creatieve vakken, filosoferen Kerndoelen: 54, 55, 56 K&C – vaardigheid: onderzoekend, reflectief en receptief vermogen Doelgroep: groep 1-6 Groepsgrootte: bij meer dan 20 kinderen worden twee museumdocenten ingezet Duur: één uur - één uur en een kwartier Locatie: Museum Belvédère Kosten: schoolbezoek per groep van max. 20 kinderen €70,-. Boven de 20 kinderen wordt er gewerkt met twee begeleiders en is de prijs €140,- De prijs is inclusief professionele begeleiding en lesmateriaal. Periode: in overleg Bijzonderheden: naast een bezoek aan een tijdelijke expositie kan de groep ook met een museumdocent door de vaste collectie om kunstwerken te bespreken. Het bezoek kan evt. uitgebreid worden met een educatieve excursie/workshop in en rondom het culturele erfgoed van het Landgoed Oranjewoud. Daarnaast kunnen ook eigen wensen van de school ingebracht worden.

23

BIRGIT SPEULMAN

MARCEL PRINS

Maakt als beeldend kunstenaar (digitale) collages, tekeningen, grafiek en in opdracht illustraties en grafische ontwerpen. Ze heeft veel ervaring in het ontwikkelen van lesmateriaal en het organiseren en realiseren van kunsteducatie in het primair onderwijs. Zij is een ervaren docent beeldend. Haar expertise omvat tekenen, schilderen, grafische technieken, collage, fotografie en animatie. Ze wordt enthousiast van onderwerpen als landschap en natuur, erfgoed en verhalen en van nieuwsgierige kinderen. Birgit gaat in haar lessen uit van de behoeftes van de leerlingen: maken is een interactief proces. Zij geeft ook teamtrainingen en individuele lessen deskundigheidsbevordering aan leerkrachten.

Schilderen met je oren Groep 6 t/m 8

Je kunt lezen, begrijpend lezen en ook begrijpend luisteren. ‘Schilderen met je oren’ gaat over goed luisteren en dat wat je gehoord hebt vertalen in beeld. Eerst oefenen de leerlingen met het mengen van kleuren en de technische aspecten van het schilderen. Daarna luisteren ze naar een expressief voorgelezen beschrijving van een beroemd schilderij. Stukje voor stukje schilderen de leerlingen mee met de beschrijving, stap voor stap toveren ze zo op doek wat ze horen. Heeft iedereen nu precies hetzelfde schilderij gemaakt? Nee? Hoe zou dat komen? De leerlingen bekijken het schilderij uit de beschrijving en vergelijken het met hun eigen werk. Tot slot veranderen ze hun eigen schilderij zo, dat ze het zelf mooi vinden.

24

Verbinding met school: wereldoriëntatie, creatieve vakken, taal, techniek, rekenen Kerndoelen: 54, 55, 56 K&C – vaardigheid: onderzoekend, creërend, reflectief en receptief vermogen, zelfstandig werken, samenwerken Doelgroep: groep 6-8 en aangepast programma voor de midden- en onderbouw Groepsgrootte: schoolklas Duur: 1 workshop van 2 uur Locatie: op school Kosten: • regulier: per workshop: €125,- per klas en materiaalkosten € 2,50 per leerling • op maat: per workshop: €200,- per klas + materiaal Periode: in overleg met de school wordt een rooster vastgesteld Bijzonderheden: op maat: in overleg kan gekozen worden voor een specifiek schilderij, bijvoorbeeld uit de eigen omgeving of uit een bepaalde tijd. Voor groep 3 en 4 is een soortgelijke workshop mogelijk, aangepast aan hun ontwikkeling en beleving.

In aanbouw

Groep 6 t/m 8

Is beeldhouwer en ruimtelijk ontwerper. Hij maakt in opdracht ruimtelijke en grafische ontwerpen, ontwerpt interieurs en decors. Sinds 1988 is hij actief als tentoonstellingsmaker. Marcel geeft daarnaast al heel wat jaren kunstlessen. Als beeldend kunstenaar in de klas in het primair, het voortgezet en het speciaal onderwijs, op grote scholen in de stad en in kleine dorpsscholen. Hij gaf lezingen in het hoger beroepsonderwijs en workshops en cursussen aan kinderen en volwassenen op het werk en in de vrije tijd. Ruimtelijk, in het platte vlak en stop-motion animatie. Marcel is ook bouwmeester voor de Ecokathedraal in Mildam. Hij neemt de leerlingen op een speelse manier mee in een complex werkproces, op hun eigen niveau.

Spannend, er wordt gebouwd! Wat zou er komen? Op een open en kritische manier leren de leerlingen naar de wereld om hen heen te kijken. Aan de hand van speciaal voor dit doel ontwikkelde kaarten met filosofische vragen maken ze van kosteloos materiaal en knutselmateriaal een creatieve stad, dorp of wijk. Alle leerlingen krijgen een kartonnen stuk ‘grond’, dat een deel van de uiteindelijke stad of het dorp wordt. Omdat alle stukken samen deze stad, dorp of wijk vormen, is voortdurend overleg én goed nadenken noodzakelijk. Elke les begint daarom met een filosofisch gesprek. Daaruit volgt een opdracht, die afhankelijk is van de vragen van de leerlingen en de voortgang van het proces. Leerlingen leren zo op een natuurlijke manier samenwerken, doen een heleboel vaardigheden op, krijgen inzicht in maat, schaal en structuur en leren complexe problemen oplossen. In overleg kan de ‘stad’ zelf het eindproduct zijn of de leerlingen maken een ‘film’ van (het maken van) de ‘stad’.

Verbinding met school: wereldoriëntatie, creatieve vakken, taal, techniek, rekenen Kerndoelen: 54, 55, 56 K&C – vaardigheid: onderzoekend, creërend, reflectief en receptief vermogen, zelfstandig werken, samenwerken Doelgroep: groep 6-8 en een aangepast programma voor de midden- en onderbouw Groepsgrootte: schoolklas Duur: 5 workshops van 2 uur Locatie: op school Kosten: • regulier: per workshop: €125,- per klas, plus materiaalkosten € 1,- per leerling. • op maat: per workshop: €200,- per klas Periode: in overleg met de school wordt een rooster vastgesteld Bijzonderheden: op maat: voor jongere kinderen is een soortgelijk project mogelijk, aangepast aan hun ontwikkeling en beleving.

25

Anna Bouman Als docent beeldende kunst neemt Anna kinderen en volwassenen graag mee in de verwondering van kunsten. Ze maakt de wereld graag groter. Dat doet ze door praktische lessen te geven in het basisonderwijs en organisaties als De Vrolijkheid en als museumdocent in verschillende musea. Het spelenderwijs ontdekken en leren dat in de kunst alles kan, de vrijheid van de eigen creativiteit is dat wat ze graag begeleidt. Samen filosoferen over onderwerpen en leerlingen daarmee laten ervaren dat ieders mening ertoe doet, is iets waar ze zich graag voor inzet.

Borduria Groep 1 t/m 8

De basis is een houten plankje met gaten erin. Daarmee gaan we op ontdekkingsreis. We gaan ontdekken wat je met wol, lint, sitspapier, lijm of wasco kunt maken. Ieder kind kan op zijn/haar eigen niveau beginnen en dan kijken we wat er nog meer kan. Varianten: • Eerste beplakken met sitspapier en daarna de draden (2 lessen). • Met wasco kleuren en daarna met draden aan de gang. • Met draden kun je franjes maken of vlechten. Ook die mogen toegevoegd worden. Verbinding met school: creatieve vakken Kerndoelen: 54, 55, 56 K&C – vaardigheid: onderzoekend, creërend, reflectief en receptief vermogen, zelfstandig werken, samenwerken Doelgroep: groep 1-8 Groepsgrootte: schoolklas Duur: onderbouw een uur, midden- en bovenbouw anderhalf uur Locatie: op school Kosten: €95,- exclusief reiskosten en materiaal. Kosten gebruik naalden en materiaal €1,- per leerling. Met een minimum van €20,Periode: in overleg met de school wordt een rooster vastgesteld Bijzonderheden: ook geschikt om een gezamenlijk kunstwerk te maken

Bekijk het eens van een andere kant Groep 1 t/m 8

26

Een les, op maat gemaakt, die aansluit bij een thema van dat moment. Gaan de lessen over architectuur, het jaar van de Olympische Spelen, Sinterklaas, het heelal, voertuigen of erfgoed? Er is altijd een koppeling te maken met kunst of een kunstenaar. Door samen te kijken naar afbeeldingen en daarna zelf iets te maken, wordt het onderwerp van het moment van een andere kant belicht. Joke Hermsen: “Kunst zoekt een bepaalde verhouding tot en omgang mét de werkelijkheid, die ze niet klakkeloos reproduceert, maar interpreteert, accentueert of nuanceert. Kunst brengt een interval tussen zien en (be)schouwen teweeg, waarin juist onze eigen verbeeldingskracht wordt aangezwengeld.”

Ti Ta Timmer Groep 3 t/m 8

Een les over timmeren. We kijken naar kunst en gaan daarna aan het timmeren. De uitkomst is niet bepaald, want dat bedenken de leerlingen zelf. Ze ontdekken hoe je een hamer goed vasthoudt, dat grote spijkers niet altijd handig zijn en dat je iets kunt maken zonder dat het een nestkastje hoeft te worden. Varianten: • Timmer iets met een gat erin. • Maak een plankje hout zo dat het aan de muur kan hangen. • Verzin zelf iets met het hout wat er is, maar er wordt niet gezaagd. • Spijkertjes spannen: vormverandering n.a.v. graficus M.C. Escher. Verbinding met school: creatieve vakken Kerndoelen: 54, 55, 56 K&C – vaardigheid: onderzoekend, creërend, reflectief en receptief vermogen, zelfstandig werken, samenwerken Doelgroep: groep 3-8 Groepsgrootte: schoolklas Duur: een uur tot anderhalf uur Locatie: op school Kosten: €95,- exclusief reiskosten en materiaal. Kosten gebruik gereedschap en materiaal €1,- per leerling met een minimum van €20,Periode: in overleg met de school wordt een rooster vastgesteld

Verbinding met school: creatieve vakken Kerndoelen: 54, 55, 56 K&C – vaardigheid: onderzoekend, creërend, reflectief en receptief vermogen, zelfstandig werken, samenwerken Doelgroep: groep 1-8 Groepsgrootte: schoolklas Duur: onderbouw een uur, midden- en bovenbouw anderhalf uur Locatie: op school Kosten: €125,- exclusief reiskosten en materiaal Periode: in overleg met de school wordt een rooster vastgesteld Bijzonderheden: er kunnen meerdere lessen binnen het thema gegeven worden. Er wordt dan een offerte gemaakt waardoor de kosten per les lager worden.

Filosoferen met kunst Groep 6 t/m 8

Wat betekent mooi? Laten kunstenaars ons op een andere manier naar de wereld kijken? Wat is kunst? Zijn kunstenaars nodig? Vragen waar geen eenduidige antwoorden op hoeven te komen. Wat we leren van filosoferen is dat meningen ertoe doen, dat ze verschillend kunnen zijn, dat we vanuit ons eigen perspectief naar de wereld kijken, dat we soms langer kunnen nadenken voordat we onze mening geven. Leren luisteren naar anderen en van hun mening leren. Maar ook nieuwe ontdekkingen doen omdat iemand anders iets ziet wat je zelf nog niet had gezien. Verbinding met school: taal, oriëntatie op jezelf en de wereld, creatieve vakken Kerndoelen: 3, 34, 37, 54, 56 K&C – vaardigheid: onderzoekend, reflectief en receptief vermogen Doelgroep: groep 6-8 Groepsgrootte: schoolklas Duur: een uur tot anderhalf uur Locatie: op school Kosten: €95,- exclusief reiskosten Periode: in overleg met de school wordt een rooster vastgesteld Bijzonderheden: in overleg bepalen we het onderwerp

27

& aanbod BEELDEND CO-CREATIE Wanda Ario Soeriowardojo Beeldend kunstenaar, allround freehand henna artist én illustrator. De afgelopen jaren heeft zij beeldende lessen gegeven op diverse basisscholen en via Stichting Vrolijkheid aan kinderen die op een asielzoekerscentrum wonen. Ze vindt het fantastisch en leerzaam om te zien wat voor ideeën kinderen zelf hebben en wat ze allemaal spelenderwijs ontdekken tijdens het proces. Ze probeert kinderen vooral te inspireren en te stimuleren om hun eigen beeldende weg te volgen.

‘AAN HANDEN EN VOETEN GEBONDEN’

‘IK SPOOR’

De kinderen maken met opgelegde restricties een beeldende vertaling van hun gevoelens in deze coronatijd. Er volgen diverse tekenopdrachten waarbij kinderen een opgelegde beperking krijgen. Zo worden ze letterlijk aan elkaars handen of voeten gebonden, houden ze de hand van een klasgenootje vast en proberen ze met die hand te tekenen, of mogen ze maar op één bepaalde plek staan of zitten. We sluiten dit af door ons visueel te omsluiten met de gemaakte hekken. We hebben het o.a. over hoe dit voelt, we bekijken de verschillen bij de gemaakte tekeningen en we hebben het over hoe het is om op deze wijze te werken.

Kinderen gaan op zoek naar sporen die ze zelf kunnen maken, hun ‘eigen spoor’, én sporen die zichtbaar zijn in de natuur. Daarnaast betekent ‘Ik spoor’ dat je ertoe doet als kind, je sporen mogen gezien worden! De lesinhoud bestaat uit een serie lessen waarin de kinderen binnen en buiten bezig gaan met het maken van diverse sporen. Ieder kind tekent zijn/haar eigen spoor, maar het gaat ook over hoe diverse dieren sporen maken en/of achterlaten. Tevens maken de kinderen met natuurlijke materialen hun eigen gewei en de vacht van een dier. Bij de laatste les wordt het werk tentoongesteld en bekijken we de gemaakte sporen.

Verbinding met school: creatieve vakken Kerndoelen: 54, 55, 56 K&C – vaardigheid: onderzoekend, creërend, reflectief en receptief vermogen, zelfstandig werken, samenwerken Doelgroep: groep 1-8 Groepsgrootte: schoolklas Duur: 2 x een uur Locatie: op school Kosten: €225,- voor 2 gastlessen en een gesprek met de leerkracht ter kennismaking en om de invulling van de lessen interactief te maken. Materialen in overleg, exclusief reiskosten Periode: in overleg met de school wordt een rooster vastgesteld Bijzonderheden: een co-creatie tussen leerkracht en gastdocent bij de invulling van de lessen.

Verbinding met school: wereldoriëntatie, creatieve vakken Kerndoelen: 54, 55, 56 K&C – vaardigheid: onderzoekend, creërend, reflectief en receptief vermogen, zelfstandig werken, samenwerken Doelgroep: groep 1-4 Groepsgrootte: schoolklas Duur: 1 workshop van 2 uur Locatie: op school Kosten: 5 x 1 uur op school: €495,- voor 5 gastlessen, een gesprek met de leerkracht ter kennismaking en om de invulling van de lessen interactief te maken. Materialen in overleg, exclusief reiskosten. Op maat: per workshop: €200,- per klas + materiaal Periode: in overleg met de school wordt een rooster vastgesteld Bijzonderheden: een co-creatie tussen leerkracht en gastdocent bij de invulling van de lessen.