Jubbega centrumvisie

aanwezig. Deze zogenaamde knelpunten zien we vooral als kansen voor de

het dorp en wordt gekenmerkt door een diversiteit aan functies die, zowel op

visie en de nieuwe inrichting van het gebied. Op kaart 3 zijn deze kansen

dorps als regionaal niveau, aantrekkingskracht hebben. Bedrijven, winkels,

voor Jubbega weergegeven.

Kaart 1 Plangebied centrumvisie; bestaande situatie Jubbega

horeca, (maatschappelijke) dienstverlening en wonen wisselen elkaar af. Hoewel de Schoterlandse Compagnonsvaart een belangrijke betekenis Ook de bebouwing in het gebied kent een divers beeld in schaal en

heeft voor Jubbega, is de beleving van het water in het hart van Jubbega

uitstraling. Een deel van de kleinschalige bebouwing langs de Jelle van

minimaal. Deze visie biedt een kans om de beleefbaarheid van het water

Damweg is nog onderdeel van de historische lintstructuur langs de

te versterken. De groenstructuur langs de Schoterlandse Compagnonsvaart

Schoterlandse Compagnonsvaart. Door de tijd heen is er ruimte gemaakt

kan daaraan bijdragen. Hier ligt door het combineren van groen en water een

voor grootschalige bebouwing waardoor er veel afwisseling in bouwvolumes

kans om meer ruimte te maken om elkaar te ontmoeten en te verblijven in

is. Deze verscheidenheid is tevens terug te zien in de uitstraling van de

het centrum.

panden in het gebied. Naast een aantal beeldbepalende en karakteristieke woningen, kent het gebied ook gevels met een minder fraaie uitstraling.

De uitstraling van beeldbepalende panden doen mee in de beleving en kunnen daarom goed worden benut voor de sfeer in het gebied. Het is daarom ook

Vanuit het zuidwesten is het centrum bereikbaar via de Jochum Alberdaweg,

wenselijk om minder fraaie gevels op te waarderen en te verbeteren. Daarbij

De Singel en de P.W. Janssenweg. Vanuit het noordoosten is dat via De

hoort bij een vitaal en toekomstbestendig dorp zo weinig mogelijk leegstand.

Slûsleane, de Bij de Leijwei en de Gentiaansingel. Het gebied zelf wordt

Het creëren van meer samenhang in het gebied door het opwaarderen

ontsloten door de Jelle van Damweg, De Bremsingel en het Sluisweggetje.

van de inrichting van het openbare gebied en het verbeteren van de

Aan de Jelle van Damweg zijn langsparkeerplaatsen aanwezig en de

uitstraling draagt bij aan de ambities van deze visie. Het faciliteren in goede

overkluizing is voorzien van een parkeerterrein. Via de P.W.Janssenweg is

parkeergelegenheden en maken van logische verbindingen maakt het

het parkeerterrein bij de COOP bereikbaar en middels een steeg tussen

centrum goed bereikbaar en toegankelijk.

Kaart 2 Bestaande kwaliteiten

de bebouwing door is dit parkeerterrein vanaf de Jelle van Damweg voor voetgangers bereikbaar. Ook aan de Bremsingel en de P.W. Janssenweg is ruimte voor parkeren. Vanaf de Jelle van Damweg is via de Bremsingel het MFG De Kompenije bereikbaar. Ook daar is een groot parkeerterrein aanwezig.

Kaart 3 Kansen

19

Fan ùs, troch ùs en foar ùs

Juli 2021

Bestaande economische situatie Jubbega Werken In Jubbega als totaal zijn ongeveer 635 mensen werkzaam. Uit de

De niet-dagelijkse sector laat een heel ander beeld zien. Het niet-dagelijks

Leegstand en ligging aanbod per branche

werkgelegenheidscijfers van de provincie Fryslân van 2020 blijkt dat ruim

winkelaanbod van Jubbega bedraagt 6.398 m2 wvo (Locatus, 2020).

In Jubbega stonden op het moment van de analyse twee panden leeg in

een vierde deel werkzaam is in de ‘Handel en reparatie’. De horeca is voor 6%

Dit aanbod is juist bovengemiddeld ten opzichte van kernen met een

het centrum. Het betreft panden aan de rand van het centrum aan de PW

vertegenwoordigd en de zakelijke dienstverlening voor 15%. Werkgelegenheid

vergelijkbare omvang. Dit geldt met name voor de branches ‘in/om huis’

Janssenweg. De negatieve uitstraling op het winkelgebied blijft daarmee op

die voor een deel is verbonden aan het centrum van Jubbega. Verder is ruim

en ‘Mode & Luxe’. Dit is grotendeels te verklaren door de aanwezigheid

dit moment beperkt. Uit de benchmark blijkt dat de leegstand in Jubbega

een tiende deel werkzaam in de gezondheid- en welzijnszorg, te verklaren

van een woonwinkel (Blaauw woonidee) en een kledingwinkel van grote

hiermee is toegenomen, maar relatief goed scoort, namelijk onder het

door de aanwezigheid van woonzorgcentrum WenWaerde in Jubbega.

omvang in het centrum.

gemiddelde voor vergelijkbare kernen. In figuur 5 is het aanbod weergegeven per branche.

Figuur

1

Werkzame

personen

per

sector

(bron:

Provinciaal

Figuur 3 Vergelijking niet-dagelijks winkelaanbod Jubbega 2020 met het

Werkgelegenheidsregister, 2020)

gemiddelde in kernen met 2.500 tot 3.500 inwoners (bron: Locatus, 2020).

Winkels

Horeca

Jubbega richt zich als winkelgebied enerzijds op dagelijkse aanbod, zoals

Het horeca-aanbod in Jubbega is de laatste tijd behoorlijk teruggelopen.

de supermarkt en de bakker. Anderzijds is ook sprake van niet-dagelijks

Het aanbod in het centrum bestaat uit een combinatie van een café en

aanbod, onder andere fietsenwinkels, kleding- en woonwinkels.

een snackbar, en een café/restaurant. Vergeleken met het gemiddelde in

Het dagelijks winkelaanbod bedraagt 911 m2 winkelvloeroppervlak (Locatus,

kernen van een vergelijkbare omvang is het aanbod in Jubbega beneden

2020). Dit aanbod is lager dan in vergelijkbare kernen met een inwonertal

gemiddeld. Op basis van deze vergelijking zou je bijna een dubbel zo groot

van 2.500 tot 3.500. Aanbod in persoonlijke verzorging, bijvoorbeeld een

aanbod verwachten (zie figuur 4). In de directe omgeving van Jubbega zijn

drogist, ontbreekt in Jubbega. Een verklaring voor het achterblijvende

daarentegen wel meerdere horecagelegenheden die deze verhouding kunnen

aanbod kan liggen in het complete aanbod in de nabijgelegen kern Gorredijk

verklaren: bijvoorbeeld de De Koppejan, Theetuin bij de Singel.

in de gemeente Opsterland.

20

Figuur 2 Vergelijking dagelijks winkelaanbod Jubbega 2020 met het

Figuur 4 Vergelijking horeca-aanbod Jubbega met het gemiddelde in kernen

gemiddelde in kernen met 2.500 tot 3.500 inwoners (bron: Locatus, 2020)

met 2.500 tot 3.500 inwoners (Bron: Locatus, 2020).

Figuur 5 Ligging aanbod centrum Jubbega (Bron: Locatus, 2021).

Fan ùs, troch ùs en foar ùs

Juli 2021

Trends en ontwikkelingen Retail en Horeca

Bestedingen Om zicht te krijgen en te houden op het functioneren van winkelgebieden,

Nieuwe ketens en zelfstandige winkeliers zoeken ‘niches’ in de markt: een

waaronder Jubbega, is een provinciaal koopstromenonderzoek uitgevoerd

Hieronder een toelichting op de belangrijkste trends en ontwikkelingen in de

tegenbeweging door de eerdergenoemde filialisering. Voor plaatselijke

(2007 en 2017). Naast het functioneren van winkelgebieden, zijn ook de

Retail en Horeca.

ondernemers met goed zicht op de lokale markt zal altijd plaats zijn – ook

koopstromen, het koopgedrag van de consumenten in beeld gebracht

in de kleinere kernen zoals Jubbega. De aanwezigheid van bijzondere en

(koopkrachtbinding en afvloeiing naar andere winkelcentra). Uit deze

Gevolgen COVID-19-pandemie

vaak vernieuwende detailhandel geeft extra aantrekkingskracht aan een

onderzoeken én de cijfermatige analyse van Rho blijkt dat het dagelijks

Concreet voor gemeente Heerenveen betekent de coronacrisis dat met name

winkelgebied. Het zijn winkels die de consument onthoudt en die een

aanbod, met name de aanwezigheid van een supermarkt, in Jubbega van

het centrum van Heerenveen (nog meer) onder druk komt te staan. De

winkelgebied bijzonder maken.

belang is voor het economisch functioneren van het hele winkelgebied.

branche ‘mode en Luxe’ wordt sterk geraakt. Een branche die het meest in

Het dagelijkse aanbod lijkt redelijk in evenwicht. In het niet-dagelijkse aanbod

het centrum van Heerenveen, maar ook in Jubbega is vertegenwoordigd.

is sprake van overaanbod, mede door een aantal grotere winkels in het

Consumenten gaan meer op zoek naar winkelaanbod dichtbij huis en

centrum en daarbuiten, zoals de Welkoop. Los van deze relatief grote winkels,

kopen meer op het internet. De wijkcentra en dorpscentra lijken door het

is het niet-dagelijks winkelaanbod goed vertegenwoordigd. Uitbreidingsruimte

winkelaanbod, dat meer gericht is op de dagelijkse boodschappen, minder

lijkt er op basis van de koopstromen en bestedingscijfers niet direct te zijn.

onder druk te staan dan de grotere winkelgebieden die gericht zijn op het recreatieve winkelen. De maatregelen tegen de verspreiding van Corona raken ook de horeca-sector hard. Op dit moment is nog moeilijk in te schatten wat de uiteindelijke effecten zijn op enerzijds consumentengedrag en anderzijds op het winkel- en horeca-aanbod, mede door de nog lopende landelijke (steun)regelingen. Recent is een impactanalyse uitgevoerd in opdracht van de Retailagenda, onder consumenten, retailers, vastgoed en gemeenten naar de gevolgen van COVID-19 op de non-foodretail: Een onderzoek onder de stakeholders naar hun verwachtingen over de toekomst van de retail na de coronacrisis. Klik hier voor deze impactanalyse.

Figuur 6 Koopkrachtbinding kern Jubbega (in %) (bron: Koopstromenonderzoek, 2017)

Internetverkoop De opkomst van internet gaat door en heeft effect op het winkelaanbod, ook in onze gemeente. Door de Coronacrisis is het onlineaandeel zowel in de nietdagelijkse, als de dagelijkse branches versneld gegroeid. In de dagelijkse

Waardering In het koopstromenonderzoek (2017) is o.a. gevraagd naar de waardering van de bezoeker voor het winkelgebied van Jubbega. De waardering voor het winkelgebied (zie figuur 7) is vrij goed, met uitzondering van de waardering voor de inrichting van het winkelgebied (6,6) en het aanbod aan dag-horeca. De bezoeker geeft hiervoor een lage waardering (5,3), ver onder het gemiddelde van alle onderzochte kernen in de provincie (6,6). De parkeermogelijkheden, de bereikbaarheid per auto en het stallen van de fiets krijgen juist relatief hoge waarderingen!

sector voorzien wij, gelet op de landelijke cijfers, nog geen gevolgen voor het winkelaanbod in Jubbega. In de niet-dagelijkse sector neemt het belang van internet toe en zullen winkels zich nog meer op service en beleving, als toegevoegde waarde moeten richten.

Branchevervaging en –verbreding Branchevervaging en –verbreding betekent dat het assortiment steeds meer uitbreidt met artikelen die niet thuishoren in de ‘oorspronkelijke’ branchegroep. Het gaat daarnaast ook steeds meer om nieuwe combinaties van bedrijfsmodellen in de horeca, detailhandel en dienstverlening: de trend van ‘blurring’ genoemd. Voorbeelden zijn kappers die koffie schenken en restaurants die streekproducten verkopen.

Schaalvergroting Schaalvergroting in de retail uit zich op meerdere manieren. Bijvoorbeeld op het niveau van vestigingen: het realiseren van steeds grotere winkels om klanten te trekken en te behouden door meer service en comfort te bieden. Verder zien we ook schaalvergroting op het niveau van ketens: er komen steeds meer ketenbedrijven en deze krijgen ook steeds meer filialen (filialisering, met name zichtbaar in Heerenveen). Dit geldt ook voor de horeca. Het landelijke beeld laat zien dat in kleinere woonplaatsen meer Figuur

21

Superspecialisatie

7

Waardering

winkelgebied

Koopstromenonderzoek, 2017)

Jubbega

(Bron:

provinciaal

lokaal ondernemerschap voor komt. Dit blijkt ook uit het aanbod in Jubbega.

Fan ùs, troch ùs en foar ùs

Juli 2021

Bestaande situatie - Recreatie en Toerisme Jubbega ligt in het gebied dat ook wel “De Frije Wiken” wordt genoemd, midden in de regio Zuid Oost Friesland – Het Andere Friesland. De Frije Wiken is een prachtig gebied met een geschiedenis van grote armoede, maar is vandaag de dag heel rijk met natuurschoon bedeeld. Jubbega is landelijk gelegen, in de binnenlanden. Het kent een besloten ligging, weg van de snelweg. Jubbega ligt niet aan grotere doorgaande routes. Mede door de ligging en door de schaal is Jubbega (nog) niet door het grote publiek ontdekt. De besloten ligging maakt dat de kern een eigen karakter en identiteit heeft. Dat geldt ook voor de bewoners. Jubbega en Hoornsterzwaag worden samen wel ‘De Kompenije’ genoemd en de inwoners ‘Kompenijsters’. Jubbega is van oorsprong armoedig, ook wel bekend als ‘het land van het volk zonder uren’ naar een roman van Evert Zandstra. Hierin is het harde en armoedige bestaan van de bewoners rondom 1869 beschreven, wanneer de vraag naar turf afneemt. Er is daarentegen ook armoede omgezet in weelde. Landelijk wonen en leven heeft een vlucht genomen en biedt kansen voor ‘hippisch’ wonen. De keuterboerderijtjes zijn verworden tot prachtige woonboerderijen. Jubbega ligt ook centraal, met goede verbindingen naar Beetsterzwaag, Oldeberkoop,

Kaart 4 Wandel- en fietsknooppunten in en rondom Jubbega (bron: www.marrekrite.nl/)

De Tjonger, Drachten, Oranjewoud, vlakbij de Tjongervallei, waar ruimte en weidsheid kenmerkend zijn.

Werkgelegenheid Recreatie en Toerisme Uniek voor Jubbega en omgeving is de historische wijkenstructuur; 20

De ambitie voor de regio Zuid Oost Friesland is om de werkgelegenheid

wijken met om de 200 meter een zijkanaal. Deze wijkenstructuur heeft in nu

in de Toeristisch- recreatieve sector in de regio te laten door ontwikkelen

nog steeds belevingswaarde en een functie om aan te duiden waar iemand

naar het Friese gemiddelde. In 2019 vormen de banen in de toeristisch-

woont: “fan welke wiek ien is”.

recreatieve sector 5,2% van het totaal aantal banen in de regio. Dit is lager dan het gemiddelde in Friesland en Nederland (beide 7%). De omvang van

Door de omliggende weilanden lopen paden. Er is daardoor een uitgebreid

bestedingen van verblijfstoerisme (overnachtingen) wordt geraamd op 88

wandelnetwerk door de landerijen, langs de wijkenstructuur. Dat maakt

miljoen Euro in 2019. Dat is een aandeel van 10% van het totaal in Friesland.

Jubbega en omgeving uniek. Uniek voor Friesland en uniek voor Nederland. Deze paden kronkelen door de landerijen. Hierdoor zijn grote en kleine

Positionering Het Andere Friesland

ommetjes te maken met veel afwisseling: weilanden, bossen, heide.

De positionering van de regio als ‘Het Andere Friesland’ moet leiden tot de ontwikkeling van een doelbestemming, een bestemming in balans. De

Het toeristisch-recreatieve aanbod

doorontwikkeling moet ten goede komen aan “de brede welvaart” en er moet

Het toeristisch recreatieve aanbod in en direct rond Jubbega is kleinschalig en niet

sprake zijn van “slimme groei”. Een groei die aansluit bij de kernwaarden

gericht op de massa. Het aanbod bestaat uit wandel- en fietsknooppunten, nabij

van Jubbega en omgeving. De ‘kwaliteitstoerist’ is het type toerist dat hierbij

Turfroute en diverse restaurants, cafés en verblijfsaccommodaties. Zo zijn er een

past. Dit is een bezoeker oog heeft voor landschap, cultuur(historie) en

aantal minicampings, B&B’s en een grotere camping met pannenkoekboerderij,

natuur en deze waarden en kwaliteiten weet te waarderen. De kernwaarden,

pottenbakken, kinderboerderij en speeltuin. Verder wordt er in Jubbega en

het DNA van de regio bestaat uit:

omgeving veel gevist. Hiervoor zijn speciale vissteigers aangelegd.

-

De landschappelijke kwaliteiten en cultuurhistorie;

-

Het karakter van de mienskip;

Het kleinschalige aanbod in en rond Jubbega is passend, maar een hoge

-

De waarden voor bezoekers;

kwaliteit(sverbetering) en goede toeristische concepten zijn wel wenselijk. In het

-

Toeristisch- recreatieve hotspots.

onderzoek “Vitale Verblijfsaccommodaties” en het daaropvolgende actieprogramma (medio 2021 gereed), zijn hierover aanbevelingen opgenomen. Meer informatie is te vinden op: Vitale Logiesaccommodaties - Toerisme Alliantie Friesland (taf.frl)

22

Ontwikkelingen in en rond Jubbega dienen hierbij aan te sluiten.

Fan ùs, troch ùs en foar ùs

Juli 2021

Trends en ontwikkelingen Recreatie en Toerisme

Demografische trends en ontwikkelingen

(Ontwerp) Omgevingsvisie ‘Naar een gezonde, ondernemende en

In 2019 en ook begin 2020 werd er nog van uitgegaan dat het inkomend toerisme

In de periode tot en met 2030 is de verwachting dat het aantal huishoudens in

duurzame gemeente in 2040’

in Nederland rond 2030 verdubbeld zou zijn. Er is sprake van een landelijke

Jubbega op gelijk niveau blijft als in 2021. Wel zal de huishoudenssamenstelling

De Omgevingsvisie is een langetermijnvisie van de gemeenteraad op de fysieke

spreidingsstrategie. Zo wordt Friesland naar het buitenland toe vermarkt als ‘lake-

veranderen: het aandeel bewoners in een leeftijd van 75 jaar of ouder neemt

leefomgeving. Het is gericht op de ontwikkeling van onze gemeente tot 2040. In

district’, als goed alternatief voor een dagje weg. Door de enorme groeiverwachting

toe, terwijl vooral het aandeel 45-54 jarigen zal krimpen. Door de toenemende

de visie wordt op hoofdlijnen aangegeven wat nodig is om de leefomgeving te

is deze strategie doorontwikkeld: van verblijven in de Randstad met dagjes uit

vergrijzing ligt er meer focus op levensloopbestendigheid van woningen die

beschermen, te ontwikkelen en in te richten. Het gaat over alle terreinen van de

naar onder andere Friesland, naar verblijven in Friesland met dagjes uit naar de

onderhoudsarm en gelijkvloers zijn.

leefomgeving, zoals verkeer en vervoer, water, milieu, natuur, gebruik van natuurlijke

Randstad. Dit omdat steden als Amsterdam de nadelige gevolgen van toerisme

hulpbronnen, landbouw, cultureel erfgoed en economie. Een van de kernopgaven in

steeds sterker ondervonden. Zowel de Provincie Friesland, als de regio’s en de

Naast woningtypen voor senioren is het voor de vitaliteit van Jubbega ook

de omgevingsvisie is: Werken aan Heerenveen als (boven)regionaal centrum voor

(regio)marketingorganisaties hebben hierop ingespeeld. Dit is nog eens versterkt

belangrijk dat er ruimte is voor andere doelgroepen (zoals gezinnen en jongere

(top)sport, werk en voorzieningen. Dit betekent dat we onder andere het woon-

door LF18 en artikelen in onder andere de Lonely Planet.

huishoudens). Het is daarom van belang om ook in te spelen op deze behoefte.

en vestigingsklimaat in de gemeente willen verbeteren door de centrumgebieden,

De specifieke opgaven voor Jubbega op het gebied van wonen zal o.a. blijken uit

waaronder Jubbega, op orde te brengen, én ervoor te zorgen dat de werklocaties van

het woonbehoefteonderzoek dat ten grondslag zal liggen voor de Woonvisie 2022.

goede kwaliteit zijn en dat de (bovenregionale) bereikbaarheid is gewaarborgd. In de

Insteek is wel steeds geweest dat de verdere ontwikkeling van toerisme in Friesland en in de regio’s ten goede moet komen aan het lokale welzijn; brede welvaart en

ontwerp-omgevingsvisie zijn de centrumgebieden dan ook benoemd als deelgebied

slimme groei.

Relatie met relevante andere beleidsnota’s

In 2020 heeft de wereldwijde Corona-pandemie een stop gezet op de steeds

Gastvrij Fryslân 2028

van de omgevingsvisie zijn de centrumprocessen, het maken van een centrumvisie

verdere groei van toerisme. De hotelbranche in met name steden als Amsterdam

Op 22 april 2020 hebben Provinciale Staten de beleidsnota Gastvrij Fryslân 2028

en nieuw detailhandelsbeleid meegenomen.

is zo goed als helemaal tot stilstand gekomen, ook voor de zakelijke markt.

vastgesteld. Hierin staan de uitgangspunten van het nieuwe provinciale beleid

met een duidelijk toekomstperspectief. In de beschreven ambities en uitgangspunten

voor recreatie en toerisme. Het zoeken naar een juiste balans in spreiding van

Economisch Beleid 2020-2030 ‘Werken voor Heerenveen’

Nederlanders waren in de zomer en winter van 2020 gedwongen om het eigen land

toerisme is hierbij één van de belangrijkste uitgangspunten. Op deze manier

Op 25 november 2019 is het nieuwe economisch beleid 2020-2030 ‘Werken voor

en de eigen regio te (her)ontdekken. Drukte in parken, op wandel- en fietsroutes,

draagt toerisme bij aan de leefbaarheid: Friezen kunnen fijner wonen, leven en

Heerenveen’ vastgesteld. Het versterken van centrumgebieden en het stimuleren van

in natuurgebieden en maatregelen om de drukte te begeleiden waren ineens aan

werken. In het uitvoeringsprogramma Gastvrij Fryslân 2028 is dit nog verder

ondernemerssamenwerking zijn speerpunten in dit beleid: als gemeente zetten we

de orde, ook in de regio Zuid Oost Friesland. De herwaardering van de parels in

uitgewerkt en concreter gemaakt. Dit programma is op 9 juni 2020 vastgesteld

in op o.a. de pijler ‘Versterken van het vestigingsklimaat’. Een van de opgaven binnen

het eigen land en de eigen regio en nog meer waardering voor rust en ruimte, de

door Gedeputeerde Staten.

deze pijler is ‘Bruisende, vitale kernen en een ondernemend Buitengebied’ waarbij

natuur en cultuurhistorie is wat deze periode kenmerkt. Ook de zomer van 2021 zal

we ons als doel hebben gesteld meer ondernemerschap, vernieuwende vormen van

veel Nederlanders in eigen land houden. De verwachting is dat een herstel van de

samenwerking en nieuwe economische activiteiten te realiseren/mogelijk te maken.

recreatie en toerisme sector tot 2024 zal duren. Duidelijk is dat niet alle bedrijven in de vrijetijdssector deze crisis zullen overleven en dat de bedrijven die wel overleven

Het centrumproces sluit aan bij de opgaven, doelstellingen en projecten uit het

financiële schade hebben opgelopen.

economisch beleid. We proberen in Jubbega samenwerking tussen ondernemers te faciliteren en te stimuleren binnen de lopende centrumprocessen. De provinciale

De groeiende behoefte om weg van de massa te gaan, zal in zekere mate blijven

subsidieregeling (Friese Retailaanpak) is een extra stimulans om na te denken wat

bij verschillende leefstijlen. Het sluit wel aan bij ontwikkelingen die al in gang waren

beter kan in de winkelgebieden. Daarnaast gaan we, mede aan de hand van de

gezet vóór de Coronapandemie, zoals authentieke ervaringen en betekenisvolle

uitkomsten van het centrumproces, een nieuwe retail- en horecavisie voor de hele

belevingen.

gemeente opstellen.

Ook in andere sectoren wordt dit zichtbaar vertaald in de kracht van kleinschalige diversiteit in landschap en landbouw. De kracht van lokale producten, de sociale

Nieuwe Visie Retail en Horeca

samenhang, échte gastvrijheid en het persoonlijke in de plekken waar je kunt

Het huidige detailhandel- en horecabeleid is aan actualisatie toe. Het beleid is sterk

slapen, eten en drinken zal blijven en zich verder ontwikkelen. Dit is waar kansen voor Zuid Oost Friesland en Jubbega liggen.

Bestaande situatie Demografie en huisvesting In Jubbega wonen circa 3.250 mensen in ongeveer 1.900 woningen en daarmee is het dorp qua inwoners de een na grootste kern van de gemeente. Ongeveer 37%

Strategische Ontwikkelvisie voor Recreatie en Toerisme Regionaal wordt er gewerkt aan een Strategische Ontwikkel visie voor Recreatie en Toerisme. Dit is één van de projecten in de Regiodeal. Inzet hierin is ‘slimme groei’, inzet op brede welvaart, leefbaarheid en vitale kernen. De visie is naar verwachting in het najaar van 2021 afgerond.

verouderd en stamt nog uit de tijd van voor de gemeentelijk herindeling. Ook de trends en ontwikkelingen en de (mogelijke) gevolgen van de Covid 19-pandemie maken actualisatie noodzakelijk. De eerste stappen hiervoor zijn gezet. De gemeenteraad heeft ingestemd met een startnotitie voor een gemeentebrede visie. In deze startnotitie is de relatie gelegd met de (uitkomsten van de) verschillende centrumprocessen.

van de huishoudens bestaat uit gezinnen, dit ligt iets hoger dan gemiddeld in de

23

gemeente (33%).

Het vastleggen van actuele kaders over hoe we omgaan met detailhandel en horeca is

De samenstelling van de bevolking van Jubbega is erg vergelijkbaar met die van

van groot belang om de verschillende winkelcentra in onze gemeente toekomstbestendig

de gemeente Heerenveen. Ongeveer 20% van de inwoners is tussen de 25 en

te maken. Niet alleen de fysieke uitstraling, bereikbaarheid en het (economisch)

44 jaar (ten opzichte van 22% in de gemeente) en 32% van de bewoners van

functioneren van winkelgebieden, maar ook de profilering van winkelgebieden speelt

Jubbega is tussen de 45 en 64 jaar (ten opzichte van 29% in de gemeente). Vrijwel

een belangrijke rol. Samenwerking tussen (centrum)ondernemers onderling én met

de gehele woningvoorraad (95%) van de woningvoorraad in Jubbega bestaat uit

vastgoedpartijen, culturele instellingen en de gemeente zijn daarbij van groot belang

eengezinswoningen. Dit zijn vooral koopwoningen: 70% van de voorraad bestaat

om winkelgebieden toekomstbestendig te maken. Actuele kaders zijn daarnaast van

uit koopwoningen en 27% van de voorraad is in eigendom van woningcorporaties.

belang voor de beoordeling van vergunningaanvragen.

Juli 2021

Bijlage 2 Resultaten bijeenkomsten Resultaten 10 november 2020

24

Fan ùs, troch ùs en foar ùs

Juli 2021

25

Fan ùs, troch ùs en foar ùs

Juli 2021

Resultaten 19 mei 2021

26

Fan ùs, troch ùs en foar ùs

Fan ùs, troch ùs en foar ùs

Juli 2021

Bijlage 3 De bezoekersreis

Een bezoekersreis is een weergave van het proces dat de klant doorloopt

Uitnodigend:

wanneer hij een product of dienst koopt, in dit geval een reis. Klanten –

•

Bezoekers voelen zich welkom; bezoekers ervaren een uitnodigende en

in dit geval bezoekers – worden via verschillende kanalen benaderd en

benaderbare sfeer Van belang is dat bezoekers het gevoel hebben dat de

bezoekers vinden het product ook via verschillende kanalen. Tijdens de fase

regio openstaat voor de aanwezigheid van bezoekers

van dromen (oriëntatiefase) kan dit bijvoorbeeld online zijn door een post

•

op Instagram, of offline zijn door een reisverslag in een krant of tijdschrift.

Vrijheid; het ervaren van vrijheid gaat over de mate waarin bezoekers in de omgeving zelfstandig kunnen doen wat zij willen

Deelname aan bijvoorbeeld persreizen via de regiomarketingorganisatie is hiervoor dus van belang.

Ontzorgend: •

Wanneer bezoekers onderweg naar hun bestemming zijn, moeten de zaken

Dienstbaarheid; de ervaring dat de regio/het dorp de bezoeker oprecht wil ontzorgen. Er is moeite voor gedaan, zonder dat dat daar iets

ook kloppen: de verblijfsaccommodaties of het dorp moet goed vindbaar zijn,

tegenover hoeft te staan.

zowel digitaal als fysiek. Bebording onderweg geeft een stukje bevestiging

•

dat het laatste stuk van de reis ook ontspannen kan verlopen.

Empathie; de mate waarin de regio/het dorp betrokken is bij een bezoeker. Zij snapt welke behoeftes een bezoeker heeft en hoe de regio bezoekers hierin kan ondersteunen

Een

groot

deel

van

de

gastervaring

wordt

bepaald

door

de

•

Erkenning; refereert naar de ervaring van persoonlijk contact. De

verblijfsaccommodaties of de kwaliteit van de horecagelegenheid, hier ligt

ervaring van oprechte interesse in de bezoeker en dat deze serieus

een rol voor excellent ondernemerschap/gastvrijheid. Een andere component

wordt genomen.

die van belang is voor de gastervaring is de omgeving. Toerisme en recreatie is immers een samengesteld product.

Comfort: •

In

een

vitaal

toeristisch

recreatief

gebied

vormen

de

omgeving,

een bezoeker zich veilig kan voelen; de mate waarin een bezoeker

accommodaties en organisatie een organische eenheid. Ze versterken elkaar

psychologisch kan ontspannen

en zijn zelfs onderling afhankelijk van elkaar. Samen vormen zij de waarde

•

voor de toerist.

de gast(vrijheids)beleving van bezoekers. Gastvrijheid is de mate waarin de bezoeker de ontvangst beoordeelt als uitnodigend, ontzorgend en Deze

drie

psychologische

factoren

vormen

gezamenlijk

de ervaring van gastvrijheid. Een gewenst gevolg van gastvrijheid is dat bezoekers langer verblijven, dan wel een herhaalbezoek plannen.

Gastvrij Psychologische factoren

Psychologische subfactoren

Uitnodigend

Ontzorgend

Comfort

Welkom voelen

Dienstbaarheid

Ontspanning

Empathie

Comfortabel voelen

Vrijheid

Toegankelijkheid

Erkenning Functionaliteiten Vertraging

Doelen centrum/ top Herkenbaarheid

Geinformeerdheid

(bron: toerisme alliantie friesland vitale verblijfsaccommodaties - Bing)

27

Zich comfortabel voelen; de mate waarin bezoekers fysiek gemak en de afwezigheid van fysieke ongemakken en beperkingen ervaren.

Gastheerschap, gastgerichtheid en gastvriendelijkheid vormen tezamen

comfortabel.

Op gemak zijn en ontspanning; de mate waarin stress afwezig is en