Document · PDF

Bijlage - Onderzoeksrapport; Jongerenparticipatie; Groep 1

Raadsvergadering 26 oktober 2021, gemeente HeerenveenBij agendapunt: Initiatiefvoorstel Jongerenparticipatie16.603 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Jongerenparticipatie In opdracht van de Gemeente Heerenveen

Namen:

16 juni 2021

Jongerenparticipatie In opdracht van de Gemeente Heerenveen Ivm de AVG zijn alle namen uit het stuk verwijderd De namen zijn bij de gemeente Heerenveen bekend

Studiejaar 3 Minor Politiek & Bestuur 16 juni 2021 naam Thorbecke Academie - NHL Stenden Door het inleveren van dit product verklaren wij dat het product eigen werk is en vrij is van plagiaat.

Voorwoord Voor u ligt het adviesrapport ‘Jongerenparticipatie’. Het onderzoek naar hoe jongeren in de gemeente Heerenveen meer betrokken worden bij de gemeentelijke politiek. Dit onderzoek is geschreven in het kader van de minor Politiek en Bestuur van de opleiding Bestuurskunde/Overheidsmanagement aan de Thorbecke Academie Leeuwarden en in opdracht van de Gemeente Heerenveen. Van februari 2021 tot en met juni 2021 zijn wij bezig geweest met het onderzoek en het schrijven van een adviesrapport. De opdracht die wij kregen van de Gemeente Heerenveen was een zeer brede opdracht met ook een zeer brede vraag. Hierdoor hadden we veel vrijheid in ons onderzoek, maar was het soms ook erg lastig. Ook blijft het zeer lastig om een onderzoek te doen in tijden van een pandemie. Na een kwalitatief onderzoek hebben we de onderzoeksvraag kunnen beantwoorden. Tijdens dit onderzoek stonden de begeleidend docenten namen altijd voor ons klaar. Zij hebben steeds onze vragen beantwoord waardoor we weer verder konden met ons onderzoek en een goed resultaat kunnen opleveren. Bij deze willen we onze begeleiders bedanken voor de fijne begeleiding en hun ondersteuning tijdens deze minor. Ook willen we graag namen bedanken voor de handige workshops. Daarnaast willen we alle respondenten bedanken die hebben meegewerkt aan ons onderzoek.

Ook willen we graag naam bedanken voor de opdracht die hij ons gegeven heeft. Graag willen we ook naam bedanken voor haar input tijdens het interview. Tevens willen we iedereen waar we mee hebben samengewerkt bedanken voor de fijne samenwerking. We willen iedereen met wie we hebben mogen sparren over dit onderwerp bedanken voor de input. We wensen u veel leesplezier toe.

namen Leeuwarden, 16 juni 2021

Samenvatting Nederland is een prachtige democratie waar in principe iedereen vrij is om te doen en laten wat die wil, deze democratie is echter niet vanzelfsprekend. Eén van de belangrijkste onderdelen van een goed lopende democratie is het hebben van participerende burgers. Deze participatie kan binnen een samenleving bestaan uit allerlei verschillende soorten en maten. Daarom zijn er binnen dit onderzoek een paar afbakeningen gedaan. De eerste is de afbakening kwam vanuit de aanleiding, dit onderzoek wordt uitgevoerd naar aanleiding van het lage percentage van jongeren die betrokken zijn bij de lokale politiek (Participatie van jongeren - Cijfers | NJi, 2021). De tweede aanleiding en daarmee ook afbakening kwam vanuit een oproep afkomstig van Gemeente Heerenveen. De Gemeente Heerenveen heeft als opdrachtgever gevraagd om onderzoek te doen naar jongerenparticipatie, dit gaat om politieke participatie bij jongeren tussen de 16 en 26 jaar. Deze combinatie heeft geleid tot de centrale vraag: ‘Hoe kan de politieke jongerenparticipatie in de Gemeente Heerenveen verbeterd worden?’. Voordat er antwoord kan worden gegeven op de centrale vraagstelling in dit onderzoek is het eerst nodig om te kijken welke onderzoeksmethoden er gebruikt zijn om de centrale vraag te beantwoorden.

De hoofdvraag is opgedeeld in vier deelvragen, deze vragen zeggen wat over het beleid en capaciteiten van de gemeente, de wensen en interesses van jongeren en over vergelijkbare initiatieven elders in het land. Om de vragen te beantwoorden zijn de volgende onderzoeksmethoden gebruikt: literatuuronderzoek, enquête verspreiding onder jongeren, interview met een gemeenteraadslid die tevens ook verantwoordelijk is voor de communicatie. Uit dit onderzoek is gebleken dat het verbeteren van politieke participatie pas mogelijk is als de wensen en belangen van zowel jongeren als de gemeente goed in kaart zijn gebracht. Dit wil zeggen dat de gemeente een algemeen beeld moet hebben over wat er bedoeld wordt met jongerenparticipatie, welke koers het heen wil en wat de wensen van jongeren zijn. Deze basis is nodig om een stabiele communicatie en participatie te kunnen behouden/verbeteren, daarmee behoud je ook de democratische kwaliteit van participeren. Ook komt naar voren in dit onderzoek dat jongeren veelal simpele en toegankelijke invloed willen,

door middel van stemmen of korte vragen. Een goede oplossing zou social media kunnen zijn, voorbeelden zijn online polls of gesprekken via de social media kanalen van de gemeente. Door deze verbeterde laagdrempeligheid en communicatie zullen de jongeren sneller bereid zijn meer om te participeren rondom besluitvorming wat weer een onderdeel is van politieke participatie. Dit is geen diepgaande participatie maar daar hebben jongeren geen behoefte aan, blijkt uit de resultaten. Verder is er voor de aanbevelingen ook een infographic gemaakt. Deze infographic is meer een concept dan een echt onderzoeksresultaat. De infographic bestaat uit eenvoudige taal, weinig tekst en afbeeldingen. Deze infographic kan gezien worden als een soort opzet. Doel van dit onderzoek was meer het in kaart brengen van de problemen rondom jongerenparticipatie en de gemeente helpen door middel van onderbouwde aanbevelingen, de infographic dient als hulpmiddel.

Inhoudsopgave Voorwoord

Samenvatting

Inhoudsopgave

1. Inleiding

2. Theoretisch kader 2.1 Begrippen 2.2 Literatuuronderzoek

8 8 8

2.2.1 Pubquiz 2.2.2 Jongerenraad 2.2.3 Jeugdparlement 2.2.4 Raadslid in de klas 2.4.5 SMS-Project 2.4.6 Digitaal Jongerenplatform 2.4.7 Sociale media 2.3 Conceptueel model 3. Methoden 3.1 Algemene informatie over het data verzamelen Methode 1: interview 3.2 Validiteit en betrouwbaarheid 3.2.1 Interne validiteit en betrouwbaarheid 3.2.2 Externe validiteit 4. Resultatenhoofdstuk 4.1. Het beleid

8 8 9 10 10 10 10 11 13

15 18 18 18 19 19

4.1.1 Wetgeving 4.1.2 Initiatiefvoorstel 4.2.3 Huidig beleid 4.2. Vergelijkbare initiatieven

19 19 20 21

4.2.1 Initiatieven 4.2.2 Democratische kwaliteit 4.2.3 Analyse 4.3. Wensen van jongeren 4.3.1 Algemeen 4.3.2 Sociale media 4.3.3 Saamhorigheid

21 22 22 23 23 23 24

4.3.4 School 4.3.5 Betrokkenheid 4.3.6 Politiek 4.4. Wensen ten opzichte van capaciteit

24 24 24 25

5. Conclusie

6. Aanbeveling

7. Discussie

8. Literatuurlijst

9. Bijlagen Bijlage I: Figuren, grafieken en tabellen Bijlage II: Enquête vragen Algemeen Social media Saamhorigheid School

32 32 33 34 34 35 35

Betrokkenheid Politiek Bijlage III: Uitkomst enquête inwoners Gemeente Heerenveen Bijlage IV Uitkomst enquête respondenten Bijlage V: interview protocol Bijlage VI: Transcript interview Nienke Jongstra Bijlage VI: Plan van aanpak

35 36 37 37 50 51 55

Bijlage VII: onderzoeksrollen 2.1- Rollen 2.2 Verklaring van de verdeling

70 71

1. Inleiding De aanleiding van dit onderzoek is een tekort aan jongerenparticipatie binnen de Gemeente Heerenveen. De gemeente ziet graag meer participatie van jongeren in haar gemeente door middel van input op verschillende punten. Ook gaf de gemeente in het openingsgesprek aan dat de gemeente soms moeite heeft met het bereiken van jongeren. Jongerenparticipatie is een onderzoek wat bij steeds meer gemeenten op de agenda komt te staan. De grote vraag is bij al deze gemeenten: hoe betrek je de groep van 16 tot 26 jaar bij de gemeentelijke politiek? Het beleid dat bij de gemeente wordt gevormd geldt ook voor deze groep. De gemeente het de wens om meer in contact te komen met jongeren binnen de gemeente en deze jongeren ook actief te betrekken binnen de besluitvorming van de gemeente. Dit onderzoek richt zich vooral op het perspectief van de jongeren. In overleg heeft de tweede onderzoeksgroep zich gefocust op de gemeentelijke belangen, wel nog met hetzelfde onderwerp. De gemiddelde leeftijd voor raadsleden tussen 2002 en 2017 lag tussen de 45,3 jaar en 58,6 jaar oud (VNG,2018). De jongeren worden niet goed genoeg vertegenwoordigd in een gemiddelde gemeenteraad. Daarom is het van belang dat jongeren mee participeren in de vorming van beleid, anders worden de belangen van jongeren niet tot nauwelijks meegenomen in de besluitvorming.

Dit onderzoek wordt uitgevoerd naar aanleiding van het lage percentage van jongeren die betrokken zijn bij de lokale politiek. (Participatie van jongeren - Cijfers | NJi, 2021) Ten eerste heeft de gemeente Heerenveen de wens om beter in contact te staan met jongeren. Vervolgens wil de gemeente Heerenveen het aantal jongeren dat actief meedoet in de besluitvorming te verhogen. Niet alleen direct bij de besluitvorming, maar ook breder bij wat de gemeente doet, verder heeft de gemeente als wens dat jongeren zelf met initiatieven kunnen komen en dat de communicatie stabieler verloopt. De gemeente Heerenveen wil jongeren betrekken door middel van een aantrekkelijke manier van participeren. De uiteindelijke manier om dit doel te bereiken zal tot stand komen door middel van aanbevelingen in dit onderzoek. Dit onderzoek bestaat uit een aantal onderdelen. Als eerst komt het theoretisch kader aanbod, hier vindt u onder meer algemeen geaccepteerde theorieën en al eerder geprobeerde initiatieven, verder

ook uitleg van belangrijke begrippen. Dan het tweede onderdeel, de onderzoeksmethodiek. Dit bestaat uit de operationalisatie van het onderzoek, wat zijn de hoofd-en deelvragen en hoe gaat dit gemeten worden om uiteindelijk een antwoord te kunnen krijgen. Hoe deze metingen worden vormgegeven en of dit valide is. Vervolgens komen de resultaten aanbod, hier worden feitelijke gegevens gedeeld en analyses gegeven van de deelvragen. Deze resultaten zijn nodig om het volgende onderdeel te kunnen vormgeven, namelijk de conclusie. Hierin wordt er antwoord gegeven op de hoofdvraag. Aansluitend komen de aanbevelingen die gericht zijn om de Gemeente Heerenveen verder te helpen. Als één van de laatste onderdelen wordt de discussie behandeld, in dit kopje vindt u onder meer de interpretatie van de belangrijkste resultaten. Hier wordt ook een uitspraak gedaan over de uiteindelijke validiteit van het onderzoek en de bijhorende beperkingen. Om af te sluiten vindt u nog de literatuurlijst met alle gebruikte bronnen en daarna de bijlagen aan het eind van dit rapport. Bijlagen zoals het plan van aanpak, transcriptie van het onderzoek, enquêteresultaten en andere relevante stukken.

2. Theoretisch kader 2.1 Begrippen Jongerenparticipatie: Participatie is het actief deelnemen in iets. Voorbeelden van dit iets zijn politiek, maatschappij en buurt. Jongerenparticipatie is in deze betekenis dus de actieve en vrijwillige deelname van jongeren binnen velden zoals de politiek en maatschappij (Nederlands Jeugdinstituut, 2021).

2.2 Literatuuronderzoek 2.2.1 Pubquiz Op vijf februari 2021 werd door de gemeente Heerenveen een pubquiz georganiseerd. Het online event trok de aandacht van meer dan 100 personen, waarvan de grootste groep tussen de 16 en 20 jaar oud was. Binnen de quiz was de tijd genomen om vragen te beantwoorden en de jongeren te vragen wat zij nodig hadden binnen de Corona-tijd. Het succes van de pubquiz laat zien dat het een positieve werking had op de jongerenparticipatie. De gasten gaven aan het einde van het event aan dat ze vaker aan een pubquiz vanuit de gemeente mee zouden willen doen. (VNG, z.d.).

2.2.2 Jongerenraad Jongerenraden lijken om verschillende redenen niet meer te werken, waarvan de belangrijkste is dat de werkzaamheden en activiteiten niet aansprekend genoeg zijn voor jongeren. Onder deze activiteiten vallen onder andere het vergaderen en administratieve taken (Gemeente Emmen, z.d.) .

2.2.3 Jeugdparlement Jeugdparlementen hebben als doel jongeren kennis te laten nemen van de werking van de lokale democratie. Dit wordt gedaan door jongeren uit scholengemeenschappen op het gemeentehuis uit te nodigen en hen een voorstel te laten schrijven om deze vervolgens te verdedigen in een raadsvergadering. Zo heeft in Emmen het jeugdparlement geleid tot projecten zoals Butterfly bikes en Winterparty, deze projecten waren ontstaan uit de winnende voorstellen uit het jeugdparlement (Gemeente Emmen, z.d.).

2.2.4 Raadslid in de klas Een initiatief waarbij raadsleden op bezoek komen op middelbare scholen. Tijdens deze bezoeken geven de raadsleden een gastles waarin ze uitleggen hoe de Nederlandse democratie werkt. De nadruk wordt hierbij gelegd op het lokale bestuur. Daarnaast vertellen ze hoe de jongeren invloed kunnen hebben op de lokale politiek. Door meer aandacht te geven aan de lokale politiek in het klaslokaal, zijn jongeren op de hoogte van hun mogelijkheden om te participeren in de lokale politiek (Gemeente Haarlemmermeer, 2020).

2.4.5 SMS-Project In Emmen konden jongeren via het SMS-project op een laagdrempelige en snelle manier subsidie aanvragen voor een cultureel initiatief. Binnen de SMS werd het idee uitgelegd en de gemeente zou vervolgens contact opnemen met de jongeren om te kijken of het initiatief in aanmerking komt voor de subsidie. Per project staat maximaal €2.000,- beschikbaar. Sinds de introductie in 2010 heeft het project enkele concrete resultaten opgeleverd (Gemeente Emmen, z.d.).

2.4.6 Digitaal Jongerenplatform Een digitaal jongerenplatform kan worden gebruikt als verzamelpunt voor vragen en initiatieven van jongeren vanaf een bepaalde leeftijd (bijvoorbeeld 15 jaar oud). Kracht hiervan is dat het wordt ontwikkeld en onderhouden door jongeren. Het dient als een plek waar jongeren hun talenten kunnen ontwikkelen en werkervaring kunnen opdoen (Gemeente Emmen, z.d.) .

2.4.7 Sociale media Als gemeenten iets willen bereiken op het gebied van sociale media, dan is het van belang dat er tijd wordt gestoken in het inzetten van interactie. Dit is een combinatie van luisteren, informeren en interacteren. Het vergt een open houden en het serieus nemen van de jongeren. Gemeenten zouden via sociale media kunnen informeren over wat ze doen, ze zouden hun eigen gezicht kunnen krijgen via interactie. Hierbij is het belangrijk dat het laagdrempelig is, maar dat er niet te populair gedrag vertoond wordt. Het plaatsen van memes heeft bijvoorbeeld vaak een averechts effect. Verder is het goed dat de gemeente participatie biedt op het beleid waar de jongeren ook echt interesse in hebben. Sociale media kan een goede tool zijn om jongerenparticipatie aan te wakkeren, mits dit op een juiste manier gebruikt wordt (Tilburg University, z.d.) .

2.3 Conceptueel model

Figuur 1: conceptueel model

Figuur 2: uitwerken conceptueel model In figuur 1 en 2 staat een conceptueel model die betrekking heeft op de informatie die uit het literatuuronderzoek naar voren kwam. De afhankelijk variabele is in dit geval het onderwerp van het onderzoek: jongerenparticipatie. De onafhankelijke variabele zijn mogelijk hulpmiddelen om dit te stimuleren. Een andere belangrijke variabele in het conceptueel model is de modererende variabele dit is een invloed die het hulpmiddel kan tegenwerken. Door op school een raadslid in de klas te laten ontstaat er kennis, maar om kennis te verkrijgen is het ook belangrijk dat er interesse is in het onderwerp. Hieruit de kan de hypothese worden gesteld dat er via 5 hulpmiddel kanalen, school, bestaande activiteiten, sociale media, saamhorigheid en laagdrempeligheid, jongerenparticipatie gestimuleerd kan worden.

3. Methoden In dit hoofdstuk wordt aandacht besteed aan de operationalisatie van het onderzoek. De primaire doelstelling van dit onderzoek is om in beeld te krijgen hoe de jongerenparticipatie met name rondom besluitvorming kan worden verbeterd. Een secundaire doelstelling van dit onderzoek is om de gemeente Heerenveen te helpen door creatieve aanbevelingen te doen wat aansluit op de behoefte van jongeren om uiteindelijk te gaan participeren. Het onderzoek zal worden gedaan aan de hand van de hoofdvraag: ‘Hoe kan de politieke jongerenparticipatie in de Gemeente Heerenveen verbeterd worden?’ De beantwoording van de hoofdvraag zal worden gedaan door eerst de deelvragen te beantwoorden. Deze deelvragen staan in de tabel op de volgende pagina. De uitkomst van de deelvragen zeggen namelijk iets over de huidige situatie in de gemeente. Antwoorden die voortkomen uit deelvraag één zullen iets zeggen over de prioriteiten en kaders van de Gemeente Heerenveen waarin er gewerkt kan worden. Een volgende stap is om te kijken naar andere gemeenten om te kunnen vergelijken. Al bestaande initiatieven en onderzoeken die mogelijk overeenkomen of verschillen met dat van Gemeente Heerenveen, in het theoretisch kader zijn al een aantal initiatieven genoemd. De bronnen in deelvraag twee gaan hier inhoudelijk minder op in, er is vooral gekeken naar de toepassing in de praktijk en het resultaat ervan.

Na deze research en beantwoording is de volgende stap om te kijken naar de wensen van de jongeren, de uitkomst van deelvraag drie zal dit beantwoorden. Deze wensen zeggen iets over de belevingswereld en de wensen van jongeren. Deze uitkomsten kunnen dan gebruikt worden, rekening houdend met de beleidskaders, om mogelijke aanbevelingen plus uitspraken te doen over in hoeverre de gemeente hier zich van bewust is. In de laatste vraag wordt er vergeleken met de uitkomsten van de deelvragen om gerichte aanbevelingen te kunnen doen. Ook kan er hierdoor uitspraken worden gedaan over de democratische kwaliteit van de Gemeente Heerenveen. Dit onderzoek is voornamelijk kwalitatief, de in diepte beantwoording van de deelvragen in combinatie met de resultaten op de geselecteerde onderzoeksmethoden geven een antwoord te op de hoofdvraag. Voor het onderzoek wordt het beleid van de gemeente, de juridische kaders, relevante afdelingen/betrokkenen, de mening van de jongeren en de mening van de opdrachtgevers geraadpleegd. Ook wordt er gebruik gemaakt van beschikbare beleidsstukken en de nodige literatuur. Literatuur zoals in het theoretisch kader vermeld staat, maar ook in de resultaten zelf.

Hoe worden de deelvragen gemeten? Deelvraag

Methode

Instrument

Bron

Wat is het beleid en het juridische kader op het gebied van jongerenparticipatie in de Gemeente Heerenveen?

Deskresearch Fieldresearch

Overheidsbeleid (Hoogerwerf & Herweijer, 2014)

Gemeente Heerenveen Beleidsmedewerker, raadslid of communicatiemedewerker

Literatuuronderzoek

Gemeentewet Algemene Plaatselijke Verordening Heerenveen (Overheid.nl, 2021)

Interview Zijn er vergelijkende initiatieven wat betreft de jongerenparticipatie in andere gemeenten?

Deskresearch Fieldresearch

Literatuuronderzoek (Hoogerwerf & Herweijer, 2014)

Gemeentewet Algemene Plaatselijke Verordening Heerenveen (Overheid.nl, 2021)

Participatieladder (Pröpper, 2019) Interview Wat zijn de wensen van de jongeren op het gebied van participatie?

Fieldresearch

Enquête

Jongeren in de gemeente Heerenveen (Heerenveen, 2017)

In hoeverre sluiten de wensen van de jongeren aan bij de middelen en capaciteiten van de Gemeente Heerenveen?

Fieldresearch

Interview

Opdrachtgever + afdeling gericht op de uitvoer van jongeren participatie

Beantwoording deelvraag met de enquête: Deelvraag 1 zal geen gebruik maken van de enquête. Deelvraag 2 zal gebruik maken van segment IV (school) en VII (politiek). Hier wordt er gekeken naar mogelijke politieke activiteiten die geregeld kunnen worden via school. In hoeverre politiek al behandeld wordt en wat de interesses zijn. Deelvraag 3 zal kort stilstaan bij alle segmenten. Deelvraag 4 zal veelal gebruik maken van het interview.

3.1 Algemene informatie over het data verzamelen Methode 1: interview Een (semi-gestructureerd) interview is afgenomen. Motivatie achter het semi-gestructureerde interview: Voor dit kwalitatieve onderzoek is het nodig om te kunnen afwijken tijdens het gesprek om zo alle mogelijke relevantie informatie te kunnen achterhalen. De mogelijkheid tot diepgang en vrijheid was nodig bij dit interview (volledige interview transcripten zijn opgenomen in Bijlage VI. Gegevens Naam geïnterviewde: Nienke Jongstra Rol geïnterviewde: hoofd communicatie bij Gemeente Heerenveen. Datum interview: 28 mei 2021 Aanwezigen: 3 Waarom dit interview: mevrouw Jongstra is werkzaam en actief bij de gemeente, ze heeft expertise op het gebied van het beleid en de huidige situatie rondom de communicatie van de gemeente. De uitkomsten van dit interview geeft aanvullingen die nodig zijn om niet alleen antwoorden te bieden voor de beantwoording van de deelvragen, maar ook een bevestiging van de concepten die terugkomen in het conceptueel model. Dus hoe zit het met de toegankelijkheid en de laagdrempeligheid, maar ook algemener: welk beleid is er momenteel rondom jongerenparticipatie en hoe gaat verloopt dit.

Methode 2: de enquête De resultaten van de enquête zijn opgenomen in bijlage IV. Motivatie achter de enquête: De enquête geeft dit onderzoek een beeld van de huidige situatie en de belevingswereld van jongeren. Verder is het een goed vergelijkingsmiddel voor onderzoeken en initiatieven elders in het land. Er kan gekeken worden of de wensen representatief zijn met dat wat er gedacht wordt door bijvoorbeeld bestuurders. De lancering van de enquête was officieel 6 mei 2021, in de dagen tot en met 9 juni zijn er 48 respondenten geteld met een volledigheid van 19. De volledigheid is gebaseerd op een filter van mensen die wel of niet wonend zijn in gemeente Heerenveen. Deze extra opties zijn toegevoegd omdat de enquête via school en social media zijn verspreid, dit kan betekenen dat een aantal mensen die de enquête toegestuurd kregen niet woonzaam zijn in de gemeente. Toch zijn de antwoorden van de respondenten die niet in de gemeente Heerenveen wonen goed bruikbaar. De leefijdscategorie blijft hetzelfde en ze wonen ook in een soortgelijke omgeving. De antwoorden worden gebruikt om algemene analyses te trekken en ook te vergelijken met de literatuur. Meting van de enquête: De enquête is opgebouwd uit acht segmenten. Deze segmenten zijn gebaseerd op het conceptueel model. Opmerking: voor het overzichtelijk houden van de tabel is besloten om niet de vragen voluit te schrijven.

Soort vragen: - De waarderingsvragen zijn beoordeeld van 1 tot 5 sterren. - Gesloten vragen zijn te beantwoorden met ja/nee - Open vragen zijn optioneel en dienen ter aanvulling op de gesloten vragen (specifieke context). Het antwoord van een segment is positief als: De waarderingsvragen met een 4 of 5 beoordeeld worden. De gesloten vragen met een ja beantwoord worden. Het antwoord van een segment is negatief als: De waarderingsvragen met een 1 of 2 beoordeeld worden. De gesloten vragen met een nee beantwoord worden. Het antwoord kan ook gemixt/ niet te bepalen zijn als: De waarderingsvragen met een 3 beoordeeld worden. De respondent vaak weet ik niet heeft geantwoord op meerdere open- en gesloten vragen.

Segment en vragen

Soort vragen

Doel van de vragen

Interpretatie mogelijk uitkomst

Segment I, filtering: 1. Geslacht 2. leeftijd 3. Opleidingsniveau 4. Woonplaats

Het filteren van gegevens zodat deze bruikbaar zijn en onderscheiden kunnen worden.

Gesloten en meerkeuzevrage n

5. Waardering 6. Gesloten 7. Open 8. Gesloten

Erachter komen in hoeverre de jongeren al meedoen, meedenken rondom activiteiten die de gemeente organiseert.

Als de uitkomst positief is (hoge beoordeling van 4 á 5 sterren en veel participatie) dan zegt dat wat over het huidige situatie en het beeld van jongeren, dit geldt ook voor een meer negatieve uitkomst (1 á 2 sterren).

Omdat jongeren via sociale media bereikbaar zijn willen we peilen in hoeverre dit gebeurd en of ze bewustzijn dat de gemeente hier ook op zit.

Een positieve indicator zou zijn als meer dan de helft van de respondenten een gemeente account kent en/of volgt en dat ze ook bereid zijn om mee te doen via sociale media. Negatief zou zijn mindere bereidheid en kennis van bestaande accounts.

In dit onderzoek wordt er gekeken naar mogelijke vereniging opties, omdat veel jongeren saamhorigheid en

Een positieve uitkomst zou zijn als jongeren betrokkenheid erg waarderen, dus meer dan de 75% zegt ja.

Segment II, algemeen: 5. Voel je je gehoord; 6. Al een keer meegedaan?, 7. Zo ja welke? 8. Wil je meer betrokken zijn?

Segment III, sociale media 9. Welke sociale media gebruik je? 10. Volg je een Heerenveen account? 11. Als de gemeente om je mening vraagt zou je meedoen? Segment IV, saamhorigheid 12. Vind je betrokkenheid belangrijk? 13. Als er een groep zou zijn

9. Meerkeuze 10. Gesloten 11. Gesloten

12. Gesloten 13. Waardering

vanuit de gemeente zou je dan meedoen?

Segment V, school 14. Hoeveel aandacht besteed school aan politiek? 15. Als de school politieke activiteiten zou organiseren, zou je meedoen? 16. Wat voor activiteiten zou je leuk vinden?

betrokkenheid belangrijk vinden, blijkt uit literatuur (zie theoretisch kader en deelvragen).

Een negatieve uitkomst zou minder dan 75% zijn. Deze uitkomst zou dan wel wat zeggen over het organiseren van activiteiten.

School is een belangrijke actor als het gaat om creëren van interesse en kennis over de gemeentelijke politiek, daarom wordt er met dit segment daar naar gekeken.

Positief bij vraag 14 is een waardering van 4 of 5 en negatief 2 of 1. Een negatief resultaat laat zien dat jongeren niet tevreden zijn met het aanbod. Voor de andere twee vragen is het meer aan de respondent of ze willen meedoen aan een politieke excursie. Dit meet interesse.

Het meten van de laagdrempeligheid met betrekking tot communicatie.

Positief zou bij de eerste vraag 4 sterren of meer zijn en negatief 1 of 2 sterren. Als de jongeren bij de laatste vraag ‘ja’ aangeven dan laat zien dat er wel wat anders moet, bij negatief minder tot niet.

Segment VII, politiek 19. Maak je gebruik van je 19. Gesloten stemrecht? 20. Waardering 20. Hoe belangrijk vind jij dat je 21. Meerkeuze mening gehoord moet worden door de gemeente? 21. Wat voor onderwerpen vind je belangrijk?

Het achterhalen van politieke interesse en de democratische waarden om te peilen in hoeverre politieke participatie dan mogelijk is.

Bij de eerste vraag zou het positief zijn als meer dan 50% ‘ja altijd’ of ‘ja af en toe’, rekening houdend met mensen die ook nog geen stemrecht hebben. Negatief zou alles daaronder zijn. De tweede vraag is hetzelfde waarderingsysteem als bij andere vragen. De laatste vraag is meer indicatie van wat jongeren nu belangrijk vinden.

Segment VIII, afsluiting 22. Wat zou je de gemeente willen meegeven 23. Zijn er nog dingen die je kwijt wil?

Om ervoor te zorgen dat de respondent vrije invulling krijgt.

Hier worden niet veel reacties verwacht die bruikbaar zijn, behalve dan ideeën die gemist zijn. Positief zou zijn dat de jongeren veel ideeën en tips geven. Negatief zou zijn veel ‘onzin’ reacties, grapjes of schuttingwoorden.

Segment VI, betrokkenheid 17. Vind je de communicatie van de gemeente goed te begrijpen? 18. Zou je meer betrokken voelen als de documenten eenvoudiger waren?

14. Waardering 15. Gesloten 16. Open

17. Waardering 18. Gesloten

22. Open 23. Open

3.2 Validiteit en betrouwbaarheid Om te kijken naar de validiteit van de enquête is het nodig om een paar dingen te vermelden. De eerste is dat dat enquête is opgesteld op basis van de literatuur en gesprekken met de opdrachtgever. Het gaat hierbij om literatuur die is geselecteerd op relevantie voor de onderzoeksvraag.

3.2.1 Interne validiteit en betrouwbaarheid De enquête is onder meer goedgekeurd door de opdrachtgever Marc Jense, Nienke Jongstra en het is besproken met Dejan Veljkovic- projectbegeleider. Helaas is de enquête door niet veel respondenten ingevuld dus er kan niet gesproken worden van een grote representatieve doelgroep, maar de groep is groot genoeg om wel uitspraken te kunnen doen. Deze kunnen ook worden neergelegd bij andere externe informatie zoals vergelijkbare onderzoeken naar jongerenparticipatie. De respondenten kunnen deze enquête anoniem invullen daarom wordt er verwacht dat dezelfde antwoorden herhaalbaar zijn onder andere omstandigheden. De betrouwbaarheid van het interview kan wel worden gewaarborgd omdat deze met toestemming is opgenomen en getranscribeerd. Dankzij deze relatief valide meetinstrumenten is zowel het interview als de enquête meegenomen in de resultaten en de conclusie.

3.2.2 Externe validiteit Ondanks dat het een kwalitatief onderzoek is, is het wel waardevol om even stil te staan bij de generaliseerbaarheid van de resultaten van de enquête. Gemeente Heerenveen heeft ongeveer 50.250 inwoners, volgens het CBS zijn er 7.7% daarvan jongeren tussen de 18 en 25 jaar (CBS, 1 januari 2020). Dit onderzoek hanteert een iets andere leeftijdscategorie, namelijk 16-26 jaar, daarom een schatting van ongeveer 8% (Centraal Bureau voor de Statistiek, 2021). Dat zijn ongeveer 4.000 jongeren en dus ook de mogelijke steekproefomvang. Als je deze cijfers in een steekproefcalculator zet met een foutmarge van 5% en 95% betrouwbaarheid dan kom je uit op 351 benodigde respondenten voor een valide steekproef (checkmarket, 2020). Nu is dit aantal ook niet het doel geweest, dit onderzoek gaat voor 50 respondenten. Vanwege het ontbreken van de benodigde respondenten is het onderzoek niet extern valide.

4. Resultatenhoofdstuk 4.1. Het beleid In deze paragraaf zal de deelvraag ‘Wat is het beleid en het juridische kader op het gebied van jongerenparticipatie in de Gemeente Heerenveen?’ worden uitgewerkt.

4.1.1 Wetgeving Volgens artikel 170 lid 1 sub c van de Gemeentewet ziet de burgemeester toe op de kwaliteit van de procedures op het vlak van burgerparticipatie. Onder deze burgerparticipatie valt ook de jeugdparticipatie. Omdat onder de portefeuille van de burgemeester valt, is het mogelijk dat er verschillende regels en beleid is rondom de jeugdparticipatie per gemeente(Gemeentewet, 2021.) Deze regels zijn terug te vinden in de algemeen plaatselijke verordening (APV,2021). In de APV van de gemeente Heerenveen blijkt dat er nog geen regels zijn omtrent burger- en jeugdparticipatie. Een uitgebreid juridisch kader bestaat dus (nog) niet. Voorbeelden van dit soort regels zijn de regels omtrent het oprichten van een vereniging, het hebben van een buurthuis/club en dergelijke. Net zoals de jeugdparticipatie zelf, kunnen deze regels erg breed zijn. Ook uit een gesprek op 11 maart 2021 met de heer M. Jense(persoonlijke communicatie) van de gemeente Heerenveen blijkt dat de gemeente graag de jongeren wil betrekken, maar dat hiervoor nog geen concrete plannen zijn. Ook hieruit blijkt dat er nog geen concrete regels zijn voor de jeugdparticipatie. Dat er nog geen duidelijke, concrete regels rondom jongerenparticipatie bestaan, betekent nog niet dat de gemeente hier geen pogingen tot heeft gedaan.

Hieronder zijn drie voorbeelden te vinden van voorstellen, akkoorden en nota’s waarin de (jongeren)participatie besproken wordt en waarin aanzet wordt gegeven om burgers meer te betrekken in de besluitvorming.

4.1.2 Initiatiefvoorstel Uit een voorstel van 22 april 2021 blijkt dat jongerenparticipatie (2021) een onderwerp is waarop belangstelling is gericht uit de gemeente zelf. Binnen dit voorstel wordt er opgeroepen om ‘als gemeente meerdere netwerken te hebben waarmee we makkelijk contact hebben met jongeren over de voorbereiding van plannen en beleid over hun toekomstige leefomgeving tot en met de politieke keuze’. Dit willen de raadsleden behalen door een netwerk met jongeren op te bouwen en samen te werken met maatschappelijke partners die te maken hebben met jongeren zoals het onderwijs en lokale ondernemers. Van deze netwerken krijgt de raad jaarlijks terugkoppeling. Verder geeft het voorstel aan dat het vanuit de behoefte van jongeren wil gaan werken, waarbij de communicatie en participatie tenminste leuk zou moeten zijn.

4.2.3 Huidig beleid Sinds 2018 werkt de gemeente Heerenveen (2018) met het Thematisch raadsakkoord. Jeugdparticipatie wordt niet direct benoemd binnen het akkoord, maar er wordt wel duidelijk gemaakt dat de gemeente de bevolking vraagt om inbreng te geven binnen de gegeven onderwerpen door middel van betrokkenheid en expertise. Het akkoord laat zien dat de gemeente openstaat voor inbreng van haar burgers en hier zelfs actief naar zoekt. Uit de communicatienota van september 2019 blijkt hoe de gemeente communiceert met haar inwoners, met als doel te informeren, relaties te versterken en samen te werken met de burgers. Uit de nota blijkt hoe ze groepen benaderen, onder andere door een gespreksvorm op maat te kiezen en duidelijk te maken met wie het gesprek zal plaatsvinden (Gemeente heerenveen, 2019). Op het gebied van communiceren met jongeren werd binnen de communicatienota tijd besteed aan hoe contact met hen wordt gezocht. Zo was er een idee om met debatclubs op scholen contact op te nemen en om informatie te communiceren via blogs/vlogs om het op die manier interessanter te maken voor jongeren.

4.2. Vergelijkbare initiatieven In deze deelvraag wordt er gekeken naar hoe andere gemeenten omgaan met jongerenparticipatie rondom besluitvorming. Zijn er bijvoorbeeld initiatieven waar jongeren aan mee doen op gebied van social media of vereniging vorming binnen de gemeente. In dit kopje leest u een aantal specifieke voorbeelden en hoe dit in correlatie staat met het onderzoek. Herhaling deelvraag: zijn er vergelijkende initiatieven wat betreft de jongerenparticipatie in andere gemeenten?

4.2.1 Initiatieven Er zijn organisaties die politieke activiteiten aanbieden op het gemeentehuis. Prodemos is daar één van. Prodemos biedt verschillende activiteiten aan die gespeeld kunnen worden voor alle leeftijden van kind tot jong volwassene, bijvoorbeeld de kindergemeenteraad of klassenbezoek met de mogelijkheid tot het interviewen van een raadslid (Prodemos, z.d.). Deze initiatieven worden vooral vanuit de scholen gehost. Om wat specifieker te kijken naar initiatieven dat hebben bijgedragen aan de participatie van jongeren kan gemeente Lelystad als voorbeeld worden genoemd. De gemeente heeft in 2018 een project opgezet onder de naam ‘jongeren maken de stad’ hier kunnen jongeren zelf of onder een begeleider activiteiten helemaal zelf organiseren (Gemeente Lelystad, 2018). Jongeren kunnen samen zelf samen komen en eventuele ideeën en plannen mailen naar een mailadres. Dit project is in eind 2018 opgezet en heeft inmiddels geleid tot meerdere ‘jeugd vergaderingen’ en twee lokale activiteiten: ‘coming out The musical’ en ‘het frisfestival’. Dit is een wat indirecte vorm van politieke participatie want je draagt niet direct bij aan de totstandkoming en onderhouding van de democratische besluitvorming, maar je bent wel betrokken bij de besluitvorming rondom het organiseren van activiteit wat wel weer een taak is van de gemeente.

Doordat de Gemeente Lelystad in dit geval jongeren betrekt bij indirecte besluitvorming kan je wel spreken van het onderhouden van democratische waarden. Om een ander beeld te illustreren, de gemeente van Haren heeft zich in 2012 gebogen over het probleem van de jongerenparticipatie (Gemeente Haren, 2012). Hier onderzochten ze een aantal initiatieven die mogelijk jongeren kunnen betrekken bij politieke participatie. Natuurlijk wel gezegd hebbende dat de bron wel wat ouder is, maar het is nog steeds wel bruikbaar. Dit onderzoek houdt ook rekening met budget en middelen, Heerenveen heeft dit nog niet. Er zijn geen beleidsstukken gevonden die hier mogelijk antwoord op geven. Op pagina 13 tot en met 16 wordt een overzicht gegeven over voordelen, nadelen en kosten/baten. Een voorbeeld is via maatschappelijke stage de politiek te betrekken.

De vraag is natuurlijk, wat maakt een initiatief nou succesvol? Hier heeft Kati Dijk (2015) het volgende over gezegd: 1. Duurzaamheid - de mogelijkheid om dit te kunnen herhalen, eventueel met andere betrokkenen. 2. Voldoende aanwezigheid en interesse, afhankelijk van de activiteit. 3. Positieve reacties vanuit jongeren en gemeente en dat dit goed te meten is na een activiteit of door middel van een enquête. Een initiatief moet goed vallen bij zowel de jongeren als bij de gemeente. 4. Goede communicatie tussen initiatiefnemers en betrokken partijen. Communicatie is een belangrijke factor bij meerdere aspecten van een initiatief. Zowel bij de voorbereiding, de uitvoering en evaluatie is communicatie een essentieel punt (Dijk,2015).

4.2.2 Democratische kwaliteit “Een vitale (lokale) democratie kan niet zonder goede verbindingen tussen burgers en het bestuur. De representatieve democratie blijft het vertrekpunt, maar is niet het enige substantiële bestanddeel van een levende democratie. Inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties en groepen oefenen op diverse manieren invloed uit op collectieve besluiten” (Rijksoverheid, 2021). Deze verbinding en invloed moet dus ook jongeren kunnen bereiken. Met een gezonde participatiegraad kun je de democratische kwaliteit hooghouden. In deze deelvraag is er vooral gekeken naar vergelijkende initiatieven waar jongeren betrokken worden bij de gemeente. Door zulke projecten is het mogelijk dat de verbinding en invloed beter tot stand komt.

4.2.3 Analyse Er zijn genoeg bronnen te vinden waar er aandacht wordt besteed aan algemene burgerparticipatie. Er is niet veel recente literatuur te vinden wat ingaat op politieke jongerenparticipatie, dit zegt wat over de beschikbare middelen en prioriteiten van gemeenten. Rekening houdend met de succescriteria van een burgerinitiatief en het nakomen van de democratische waarden in de samenleving, is het van belang om in Gemeente Heerenveen goed mee te kijken naar participatie projecten elders in het land. Als je ook kijkt naar de participatieladder van Pröpper dan is meebeslissen een hoge vorm van participeren, participeren is een belangrijke democratische waarden (Pröpper, 2019). Projecten zoals in Lelystad en onderzoeken binnen de gemeente Groningen zijn belangrijk voor het onderhouden van het proces de democratische kwaliteit. Een ander impact of eerder voordeel is dat zulke initiatieven inspiratie kunnen zijn voor gemeenten.

4.3. Wensen van jongeren

In opdracht van de rijksoverheid heeft onderzoeksorganisatie I&O research (2021) gegevens verzameld van de meningen van jongeren over betrokkenheid bij de gemeente. Bijvoorbeeld: “Wat betreft de leefwereld van jongeren en de perceptie hierover van bestuurders zien wij een kloof. Jongeren maken zich druk om actuele maatschappelijke onderwerpen, zoals de Amerikaanse presidentsverkiezingen (63%), corona (54%) en het klimaat (48%). Bestuurders denken daarentegen dat jongeren zich vooral bezighouden met thema’s als vrede in de wereld (91%), werk en economie (83%) en democratie en inspraak (83%).” Vanuit de enquête waren er 48 respondenten. Van die respondenten zijn er 19 die in de gemeente Heerenveen wonen. Het grootste gedeelte van de respondenten is man. De respondenten die in de gemeente Heerenveen wonen worden gezien als de belangrijkste waarde en alle respondenten samen worden gezien als de algemene mening van jongeren. De enquête is opgedeeld in 6 verschillende categorieën. Het grootste gedeelte van de respondenten is man ongeveer 75% en daarnaast is ongeveer 75% van de respondenten tussen de 16-21 jaar. Het grootste gedeelte ongeveer 60% doet het opleidingsniveau MBO.

4.3.1 Algemeen Als er aan de jongeren wordt gevraagd of ze zich gehoord voelen door de gemeente dan is het gemiddelde cijfer dat ze hieraan geven 2,4 zowel over de jongeren in de gemeente Heerenveen als in het algemene beeld onder de respondenten. Ongeveer 40% van de jongeren geeft aan dat ze helemaal geen behoefte hebben aan het meedoen aan een activiteit. Ongeveer 25% van de jongeren gaf aan dat ze wel eens hebben meegedaan aan een activiteit van de gemeente. De rest kende deze mogelijkheid niet of de onderwerpen spreken ze niet aan. De activiteiten waaraan de respondenten uit de Gemeente Heerenveen hebben meegedaan is een inspraakavond. Onder de overige respondenten zijn de activiteiten die ze hebben bijgewoond zijn: raadsvergadering bijgewoond en een wijk enquête ingevuld. Ongeveer 45% van de respondenten geeft aan dat ze niet meer betrokken willen worden bij de gemeente. Ongeveer 27% van de respondenten zouden wel meer betrokken willen worden bij de gemeente en de rest van de respondenten geeft aan dat ze dat niet weten.

4.3.2 Sociale media De sociale media die veel gebruikt worden onder jongeren zijn voornamelijk Whatsapp (97,9%), Youtube (87,5%) en Instagram (83,3%). De platformen waar jongeren het minst gebruik van maken zijn Tumblr (0%), Tiktok (37,5%) & Twitter (37,5%). Er zijn weinig jongeren die het account van de gemeente Heerenveen volgen. Van de jongeren uit Heerenveen geeft 31,6 procent aan dat ze het account van de gemeente volgen. 15,8% van de jongeren hebben er geen behoefte aan om de gemeente heerenveen te volgen op sociale media. De rest van de jongeren wist niet dat de

gemeente actief was op social media. Als de gemeente de mening van jongeren zou vragen op sociale media zal 43,8% van de jongeren hun mening geven. 16,7% van de jongeren zou hier niet aan meedoen en de rest weet het niet.

4.3.3 Saamhorigheid Het aantal jongeren die graag betrokken is bij een vereniging/groep is 45,9%. 35,4% van de jongeren heeft hier geen behoefte aan de rest weet het niet. Van de jongeren die hebben aangegeven graag betrokken te zijn bij een vereniging/groep geven ze op een schaal van 1 t/m 5 het cijfer 3 aan het feit of ze graag via een groep bezig willen zijn met de besluitvorming van de gemeente. Het algemene antwoord dat jongeren geven op deze vraag is 2,5.

4.3.4 School De respondenten hebben ook de vraag gekregen wat ze vinden van de hoeveelheid aandacht die op school wordt besteed aan de gemeentelijke politiek. Het antwoord hierop was een cijfer op een schaal van 1 t/m 5. Het gemiddelde cijfer was een 2,6. Als de school activiteiten zou organiseren om meer te leren over de gemeentelijke politiek zou 22,9% van de respondenten het leuk vinden hieraan mee te doen. 37,5% procent van de respondenten heeft hier geen behoefte aan. De rest geeft aan dat ze twijfelen. De activiteiten waar jongeren dan de voorkeur aangeven zijn bijvoorbeeld: debatteren, een bezoek aan de gemeenteraad en meer uitleg over welke besluiten op welk niveau worden genomen.

4.3.5 Betrokkenheid Een groot deel van de respondenten geeft aan moeite te hebben met de communicatie van de gemeente. Het gemiddelde cijfer dat de respondenten geven aan de moeilijkheid van de communicatie is 2,7. 31,3% van de jongeren geeft aan dat ze het belangrijk vinden dat de communicatie van de gemeente voor iedereen te begrijpen moet zijn. 18,8% van de respondenten gaf aan dat ze daar geen behoefte aan hebben. 8,3% van de respondenten gaf aan dat dit heel erg zou helpen voor hen.

4.3.6 Politiek Het grootste gedeelte van de respondenten geeft aan altijd gebruik te maken van hun stemrecht, namelijk 56,3%. 25% van de respondenten heeft nog geen stemrecht en 12,5% van de respondenten maakt geen gebruik van het stemrecht. De respondenten vinden het erg belangrijk dat hun mening gehoord wordt door de gemeente. Hiervoor geven ze het cijfer 3,2 op een schaal van 1 t/m 5. De onderwerpen die jongeren het belangrijkst vinden zijn: Wonen (68,8%), onderwijs (60,4%) en Horeca en uitgaan (58,3%). De onderwerpen die jongeren het minst aanspreken zijn: Corona (14,6%), Inclusiviteit (18,8%) en Landbouw (22,9%).

De respondenten willen de gemeente ook graag nog wat meegeven. Zo willen ze meegeven dat de gemeente meer moet doen met social media. De gemeente moet zelf meer de stem van jongeren laten horen. Daarnaast zijn veel besluiten voor de toekomst en hebben daarom gevolgen voor jongeren. Het is daarom ook belangrijk dat de gemeente goed communiceert met de jongeren.

4.4. Wensen ten opzichte van capaciteit In dit hoofdstuk wordt er ingegaan op de wensen van de jongeren ten opzichte van de capaciteit van de gemeente. Ook wordt er gekeken naar wat de gemeente wil en denkt te moeten doen ten opzichte van jongerenparticipatie. Vanuit het gevoerde interview bleek dat de verschillende onderdelen soms moeilijk de afstemming met elkaar vinden. Zo komt het voor dat de griffie anders over jongerenparticipatie denkt dan de communicatieafdeling. Ook wordt aangegeven dat er niet genoeg tijd en aandacht aan jongerenparticipatie kan worden gegeven, die de gemeente hier eigenlijk wel aan wil besteden. De budgettering is een ander probleem. Er ligt al een algemeen budget bij de raadscommunicatie, waar alles van gedaan moet worden. Het initiatiefvoorstel wat er nu ligt zal een duidelijkere bugettering moeten stellen. Daarnaast geeft de gemeente aan dat de interactie soms lastig gaat. De gemeente is van oudsher een zendende organisatie. Binnen dit onderwerp is er veel interactie, dus ook veel ontvangen. De gemeente vindt dit best wel spannend, omdat de gemeente het wel goed wil doen. De gemeente gebruikt haar social media kanalen om de wensen van de jongeren te behartigen. De gemeente rekent er dus niet op dat jongeren een formele mail opstellen met een goed idee, maar dit makkelijk kunnen luchten via een social media platform.

Vanuit de enquête konden we zien dat naast Whatsapp en YouTube, Instagram één van de meest gebruikte sociale media platformen is. Uit het interview kwam dat wanneer nodig de griffie mogelijkheden voor posts op sociale media meegeven aan de communicatie afdeling. Hier kan natuurlijk ruis ontstaan. Er zijn meer mogelijkheden op het platform dan dat er nu gebruikt wordt. Tijdens het interview kwamen er ook verschillende functies van deze platformen naar voren, hieruit konden we opmerken dat deze functies niet allemaal bekend zijn bij de gemeente. Hier kan de gemeente nog veel aan doen. Daarnaast zie je dat jongeren aangeven al veel mee te krijgen via de scholen. De samenwerkingen met de scholen vanuit de gemeente loont. Zo ook met het organiseren van bijvoorbeeld een jeugdparlement.

5. Conclusie In de conclusie zal er gekeken worden naar de beantwoording van de centrale vraag in dit onderzoek. Herhaling hoofdvraag: ‘Hoe kan de politieke jongerenparticipatie in de Gemeente Heerenveen verbeterd worden?’. In het kopje methode is naar voren gekomen dat de beantwoording van deze hoofdvraag kan worden gedaan door deelvragen op te stellen. Deze resultaten zeggen weer wat over de hoofdvraag. Verder kwam in dat kopje naar voren dat dit onderzoek een kwalitatief onderzoek is, dit betekent dat de resultaten vooral diepte geven maar geen kwantiteit bieden. De resultaten zijn tot stand gekomen door verschillende onderzoeksmethoden te gebruiken, zie het kopje methode. De methodiek is gebaseerd op het conceptueel model. De eerste deelvraag ging over het bestaande beleid- en juridische kaders van de gemeente Heerenveen rondom jongerenparticipatie. Uit deze resultaten is gebleken dat er nog niet veel bekende beleidsstukken of juridische kaders beschikbaar zijn waarin gemeenteraadsleden maar ook externe betrokkenen kunnen opereren. Er zijn wel communicatie stukken die doelen omschrijven en de burgemeester moet garant staan voor de procedures van burgerparticipatie. Bij de tweede deelvraag komt naar voren dat er veel bronnen te vinden zijn over bijvoorbeeld burgerinitiatieven.

De focus vanuit de democratische kwaliteit van gemeentebeleid vooral ligt vooral bij algemene participatie, de jongeren worden niet onderscheiden in veel gemeenten blijkt uit literatuuronderzoek uit deelvraag twee. Wel zijn er verschillende succesvolle voorbeelden te vinden, uit deze voorbeelden is gebleken dat jongeren wel graag willen meebeslissen maar niet zozeer rondom politieke activiteiten maar meer algemenere activiteiten. Het organiseren van festivals, tentoonstellingen en andere activiteiten. Het belang van de eerdergenoemde onderscheiding van participatie blijkt ook terug uit de resultaten van de enquête die verspreid is onder jongeren. De verwachting was dat er andere interesses en wensen waren dan die van de gemeente. Uit de resultaten is gebleken dat veel jongeren niet per sé meer betrokken willen worden bij de gemeente maar dat ze wel graag simpele inspraak willen. Ook is gebleken dat via social media jongeren vaak het beste te bereiken zijn. Er is wel degelijk interesse in de politiek omdat jongeren aangeven vaak gebruik te maken van het stemrecht. De combinatie social media en politieke invloed biedt mogelijkheden, meer hierover in de aanbevelingen. Tot slot is uit de resultaten van het interview en de enquête gebleken dat de verschillende onderdelen van de gemeente soms moeilijk met elkaar op een lijn kunnen denken over jongerenparticipatie.

Ook kwam hieruit naar voren dat er weinig personeel beschikbaar is voor specifiek jongerenparticipatie. Vanuit de enquête bleek dat Instagram een veelgebruikt platform is. Dit platform wordt echter niet optimaal benut op het moment. Daarnaast zien we dat de samenwerking met scholen veel op kan leveren en dat het organiseren van evenementen zoals een jeugdparlement, vaak via scholen, als positief wordt ervaren.

Kortom het verbeteren van politieke participatie kan alleen worden gedaan als er een goede basis is waaruit gewerkt kan worden. Dat er duidelijke beschikbare kaders zijn waarin gewerkt kan worden. Participatie in het algemeen is een belangrijke democratische waarden, dit is in vele gemeenten aanwezig alleen zie je terug in de literatuur resultaten dat er niet vaak onderscheid wordt gemaakt. Deze onderscheid is nodig omdat de jongeren vaak andere interesses en wensen hebben, blijkt uit de enquêteresultaten. De jongeren zeggen wel interesse te hebben in wonen, onderwijs en veiligheid. Als deze interesses en wensen goed in kaart worden gebracht dan is het mogelijk om in combinatie met een goede communicatie en toegankelijkheid de politieke participatie te verbeteren. Een andere bevinding is dat jongeren toch vaak niet al te veel behoefte hebben aan meer betrokkenheid via verenigingen en andere mogelijkheden. Verderop in de discussie wordt een interpretatie gegeven over de validiteit van de onderzoeksresultaten en de onderzoeksmethoden.

6. Aanbeveling Beleid - De gemeente moet de basisvoorwaarden specifiek op orde hebben. Dus een potje voor participatie in het algemeen, en dan vanuit daar jongerenparticipatie regelen. De elementen: tijd, middelen, organisatie, budget, doelen die moeten gemaakt worden en bekend zijn. Er moet een onderscheiding komen tussen algemene participatie en jongeren participatie. Dit komt omdat de interesses en wensen veel verschillen. Toegankelijkheid - Toegankelijkheid en aansluiting belevingswereld. Jongeren willen graag wel meestemmen, blijkt uit onderzoek. Uit de enquête blijkt dat social media een goede platform is dat aansluit bij hun leefomgeving. Dus hier een app of forum maken en alle jongeren toevoegen uit de basisregistratie of degene die dat wil. Dit zorgt voor de toegankelijkheid via social media en biedt veel vrijheid. School - Binnen de school meer aandacht besteden aan gemeentelijke politiek. Dit kan met maatschappijleer maar activiteiten werken effectiever zoals gemeentebezoek of voorbeelden van Prodemos. Communicatie - De communicatie tussen scholen onderling, gemeente en scholen, gemeente en dit onderzoek verliep niet zo goed. De communicatie zou anders kunnen om ervoor te zorgen dat je de 'basis' goed hebt als je jongeren wil benaderen. Hiervoor heb je een stabiele communicatie lijn nodig.

Jongeren betrekken bij besluitvorming - Dit hoeft niet eens gemeentelijke besluitvorming te zijn, maar algemene besluitvorming zoals het organiseren van feesten, schoolactiviteiten. Dit zie je ook terug in Lelystad en was daar veel animo voor.

Social Media - Een poll plaatsen op social media waar jongeren ‘even snel’ hun mening kunnen geven over een onderwerp. Jongeren gaven aan in de enquête dat zij bereid zijn om bijvoorbeeld een poll in te vullen van een vraag. Verder biedt social media vele mogelijkheden wat betreft de laagdrempeligheid en de bereikbaarheid van gemeentelijke initiatieven.

7. Discussie Voor dit onderzoek is zowel gebruik gemaakt van een vragenlijst door middel van een enquête als door een vragenlijst door middel van een interview. Het was de bedoeling deze enquête uit te zetten via scholen om zo een representatieve steekproef te krijgen. De responsie hieruit lag niet zo hoog als verwacht. Daarnaast is er ook één interview gehouden in plaats van twee. Op basis hiervan kan gesteld worden dat bij herhaling van dit onderzoek, de resultaten niet hetzelfde zouden zijn en dat daarmee de resultaten van dit onderzoek niet valide zijn. Uit de antwoorden uit de enquête is gebleken dat het betrekken van jongeren via social media de manier is die jongeren het meeste aanspreekt. Dit resultaat is in overeenstemming met de verwachting dat het betrekken van jongeren bij gemeentelijke participatie het meeste zou aansluiten bij een van de vijf hulpmiddelen uit het conceptueel model. Een mogelijke verklaring voor dit resultaat kan zijn dat jongeren heel erg actief zijn op social media en dat de projecten die eerder gehouden zijn op het gebied van social media ook aansloegen bij de jongeren. Aan het resultaat ligt mogelijk ook ten grondslag dat social media een platform is waar jongeren de hele dag op aanwezig zijn. Daarnaast kost het ook niet veel moeite. Ze hoeven nergens naar toe en kunnen meedenken met de gemeente waar ze ook zijn en wanneer ze zelf willen.

De activiteiten waar jongeren meer moeite voor moeten doen scoren in de enquête dan ook minder goed. Het huidige onderzoek is een aanvulling op de activiteiten die de gemeente eerder al heeft geprobeerd om jongeren te betrekken bij de gemeente. Dit onderzoek geeft de gemeente handvatten om jongeren actief te kunnen meenemen in de besluitvorming van de gemeente. Hierbij moet wel rekening worden gehouden met dat de enquête niet representatief is voor een goede steekproef van jongeren uit de Gemeente Heerenveen. Hierdoor is het mogelijk dat de jongeren er toch anders over denken dan geschetst wordt in dit onderzoek en dat daardoor er als nog geen verbetering ontstaat in de jongerenparticipatie. Ook moet er benoemd worden dat de communicatie met de gemeente niet altijd even soepel verliep. Hierin waren de wachttijden en het van het kastje naar de muur gestuurd worden de grootste problemen die ondervonden werden. Wanneer een groep die een opdracht uitvoert voor

de gemeente al moeite heeft met de communicatie, zal het ook voor de jongeren zelf een obstakel zijn om in contact te komen en te communiceren met de gemeente. Mede dankzij het niet altijd soepele contact met de gemeente was het verspreiden van de enquête en het afspraken maken voor interviews niet verlopen zoals verwacht werd. Het advies voor vervolgonderzoek is dan ook om aan de hand van deze gegevens een enquête door de gemeente te laten uitzetten onder de jongeren uit de gemeente. Hierdoor ontstaat er een representatiever beeld en kan de gemeente duidelijk zien wat de behoeftes zijn van de jongeren uit de gemeente.

8. Literatuurlijst -

Algemene Plaatselijke Verordening Heerenveen. (2021). Overheid. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR372936/3

Centraal Bureau voor de Statistiek. (2021, 6 mei). Jongeren. https://www.cbs.nl/nlnl/visualisaties/dashboard-bevolking/leeftijd/jongeren

Checkmarket. (2020, 11 februari). Steekproefcalculator. https://nl.checkmarket.com/steekproefcalculator/

D66 Heerenveen & PvdA Heerenveen. (2021). Initiatiefvoorstel jongerenparticipatie “Een nieuwe generatie aan zet!” Gemeente Heerenveen. https://www.ibabsonline.eu/Agenda.aspx?site=heerenveen&agendaid=e55e3a9a-c19342eb-b28d-d39f1e9c7a18&FoundIDs=

Dijk, K. (2015, 7 september). Hoe burgerinitiatieven succesvol zijn | NL Magazine. NLmag. https://nlmag.nl/2015/09/07/hoe-burgerinitiatieven-succesvol-zijn/

Gemeente Emmen. (z.d.). Visie op jongerenparticipatie. Gemeenteraad Emmen. Geraadpleegd op 13 april 2021, van https://www.gemeenteraademmen.nl/nc/vergaderingen/document/document/31887/via/t heme%3A1465.html

Gemeente Haarlemmermeer. (2020, 24 februari). Raadslid in de klas. https://haarlemmermeergemeente.nl/gemeenteraad/raadslid-de-klas

Gemeente Haren. (2012, maart). Jongerenparticipatie in de gemeente Haren. Gemeenteraad Groningen. -

https://gemeenteraad.groningen.nl/Documenten/Jongerenparticipatie-gemeente-HarenQuickscan-jongerenparticipatie-Haren-1.pdf

Gemeente Heerenveen. (2017). Visie sociaal beleid gemeente Heerenveen. https://www.heerenveen.nl/wp-content/uploads/2017/01/Visie-sociaal-beleid.pdf

Gemeente Heerenveen. (2018). Thematisch raadsakkoord 2018–2022. https://www.heerenveen.nl/wp-content/uploads/2018/06/Raadsakkoord-2018-2022.pdf

Gemeente Heerenveen. (2019, september). Communicatienota. https://drive.google.com/drive/u/0/folders/1OW9jG3QO8Jw9lT8FqFZ19iz_OAcjgKOf

Gemeente Lelystad. (2018). Jongeren Maken de Stad. https://www.lelystad.nl/jongerenmakendestad

Hoogerwerf, A., & Herweijer, M. (2014). Overheidsbeleid. 9de, herz. dr. Kluwer.

I&O Research. (2021). Wat verwachten jongeren van de democratie? https://www.ioresearch.nl/wp-content/uploads/2021/02/rapport-jongeren-endemocratie.pdf

Maxius.nl. (2021). Art. 170 Gemw - Artikel 170 Gemeentewet :: Maxius.nl voorheen Lexius.nl. Maxius. https://maxius.nl/gemeentewet/artikel170

Nederlands Jeugdinstituut. (2021, 15 februari). Participatie van jongeren - Cijfers | NJi. NJI. https://www.nji.nl/nl/Databank/Cijfers-over-Jeugd-en-Opvoeding/Cijfers-per-onderwerpParticipatie-van-jongeren

Overheid.nl. (2021, 1 januari). wetten.nl - Regeling - Gemeentewet - BWBR0005416. Wetten.overheid.nl. https://wetten.overheid.nl/BWBR0005416/2021-01-01

ProDemos. (z.d.). Gemeentehuis Archieven. Geraadpleegd op 15 juni 2021, van https://prodemos.nl/programmas/locatie/gemeentehuis/

Propper, I., & Steenbeek, D. (2009). De aanpak van interactief beleid (3de ed.). Coutinho.

Rijksoverheid. (2021, maart). Participatie in een meervoudige democratie. https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/publicaties/2021/03/22/p articipatie-in-een-meervoudige-democratie/participatie-in-een-meervoudigedemocratie.pdf

Tilburg University. (z.d.). Sociale media en jongerenparticipatie. Geraadpleegd op 11 mei 2021, van https://www.tilburguniversity.edu/sites/tiu/files/download/Sociale%20media_2.pdf

VNG. (z.d.). Gemeente Heerenveen organiseert pubquiz voor jongeren. Geraadpleegd op 15 maart 2021, van https://vng.nl/praktijkvoorbeelden/gemeente-heerenveen-organiseertpubquiz-voor-jongeren

9. Bijlagen Bijlage I: Figuren, grafieken en tabellen Figuur 1: conceptueel model

Figuur 2: uitwerking conceptueel model

Bijlage II: Enquete vragen 1. Wat is je geslacht Vraag instructies: Selecteer één antwoord ● ● ●

Man Vrouw Anders/zeg ik niet/weet ik niet

2. Wat is je leeftijd? Vraag instructies: Selecteer één antwoord ● ● ● ●

12-15 jaar 16-21jaar 22-26 jaar 27> jaar

3. Welk opleidingsniveau doe je? Vraag instructies: Selecteer één antwoord ● ● ● ● ● ● ●

VMBO HAVO VWO MBO HBO WO Ik werk/studeer niet

4. Woon je in de Gemeente Heerenveen

● ●

Ja Nee

Algemeen 5. Voel jij je gehoord door de gemeente? Vraag instructies: Heb je het gevoel dat de gemeente luistert naar jouw mening en daar voor openstaat? 1 is helemaal niet, 5 is helemaal wel Schaal van 1 tot en met 5

6. Heb je ooit meegedaan aan een activiteit die de Gemeente heeft georganiseerd? Voorbeelden: Enquête, pubquiz, inspraak avond enz. ● ● ● ●

Ja, ik heb meegedaan aan een activiteit van de gemeente Nee, ik heb deze mogelijkheid nog nooit gezien Nee, de onderwerpen en de activiteiten spreken mij niet aan Nee, helemaal geen behoefte aan

7. Welke activiteit bij de gemeente heb je aan meegedaan? Invulvraag niet verplicht

8. Zou je meer betrokken willen worden bij de gemeente? Vraag instructies: voorbeelden: bij het nemen van beslissingen, bij het ontstaan van nieuw beleid etc. ● ● ●

Ja Nee Weet ik niet

Social media 9. Welke sociale media gebruik je? Selecteer één of meer antwoorden ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

Instagram Facebook Snapchat Whatsapp TikTok Youtube Tumblr Twitter LinkedIn Reddit

10. Volg je al een social media account van de Gemeente Heerenveen? Voorbeelden zijn: De Gemeente Heerenveen , 'n Gouden Plak, jongerenwerk Heerenveen enz. ● ● ●

Ja Nee, bestaat dat? Nee, geen behoefte aan!

11. Als de gemeente jouw mening vraagt via social media, zou je dan meedoen? 34

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Heerenveen&id=3072ec95-4bb4-4633-944f-b47f40b52d60