Bijlage 6. I&O Research - Analyse Veiligheidsmonitor Heerenveen 2021
Tekst van het document
Rapport
Hoe veilig is Heerenveen? Veiligheidsmonitor gemeente Heerenveen 2021 Juli 2022
www.ioresearch.nl
Colofon Uitgave I&O Research Zuiderval 70 Postbus 563 7500 AN Enschede Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam
Rapportnummer 2022/168
Datum juli 2022
Opdrachtgever Gemeente Heerenveen
Auteurs Naïma van Huizen Gwendolyn van Straaten
Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.
Hoe veilig is Heerenveen?
2 van 77
Inhoudsopgave 1
Inleiding ____________________________________________________________________________ 10 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6
2
Leefbaarheid woonbuurt ____________________________________________________________ 14 2.1 2.2 2.3 2.4
3
Slachtofferschap traditionele criminaliteit __________________ 46 Slachtofferschap geweldsdelicten ________________________ 48 Slachtofferschap vermogensdelicten ______________________ 50 Slachtofferschap vandalismedelicten _______________________ 51
Slachtofferschap online criminaliteit ________________________________________________ 53 6.1 6.2 6.3 6.4
7
Veiligheidsbeleving in de buurt __________________________37 Veiligheidsbeleving algemeen ___________________________ 41 Verwachte kans op slachtofferschap _______________________ 41 Respectloos gedrag ________________________________ 42 Discriminatie____________________________________ 43 Weerbaarheid ___________________________________ 44
Slachtofferschap traditionele criminaliteit __________________________________________ 46 5.1 5.2 5.3 5.4
6
Totale overlast ____________________________________23 Fysieke verloedering _______________________________ 24 Sociale overlast __________________________________ 26 Verkeersoverlast __________________________________ 28 Milieuoverlast ___________________________________ 30 Aanpak van buurtproblemen ____________________________ 31 Verdachte situaties of problemen in de buurt __________________32
Veiligheidsbeleving _________________________________________________________________ 37 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6
5
Fysieke voorzieningen _______________________________ 14 Sociale cohesie ____________________________________ 16 Oordeel over de woonbuurt _____________________________ 18 Functioneren gemeente _____________________________ 20
Overlast in de buurt _________________________________________________________________ 23 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7
4
Over de Veiligheidsmonitor ____________________________ 10 Steekproef en respons _______________________________ 10 Vragenlijst ______________________________________ 11 Analyse ________________________________________ 11 Presentatie van cijfers _______________________________ 12 Leeswijzer ______________________________________ 13
Slachtofferschap online criminaliteit _______________________53 Slachtofferschap online oplichting of fraude _________________ 55 Hacken _______________________________________ 56 Online bedreiging of intimidatie _________________________ 57
Preventie ___________________________________________________________________________ 58
Hoe veilig is Heerenveen?
3 van 77
7.1 7.2 7.3 7.4
8
Burgers en politie___________________________________________________________________ 65 8.1 8.2 8.3
A
Preventief gedrag _________________________________ 58 Preventieve maatregelen in en om de woning _________________ 60 Online preventie __________________________________ 62 Buurtpreventie ___________________________________ 64
Contacten burgers met politie __________________________ 65 Functioneren politie in de buurt _________________________ 66 Functioneren politie in het algemeen ______________________ 69
Bijlage trends en ontwikkelingen ____________________________________________________ 70 A.1 A.2
Landelijke trends in de veiligheidsmonitor __________________ 70 Patronen in de Veiligheidsmonitor ________________________73
Hoe veilig is Heerenveen?
4 van 77
Samenvatting Hieronder zijn de belangrijkste resultaten van de Veiligheidsmonitor Heerenveen 2021 beschreven. Allereerst door middel van een situatiebeschrijving per veiligheidsthema en daarna door in te zoomen op benchmarks en wijken.
Leefbaarheid woonomgeving: Inwoners van Heerenveen over het algemeen tevreden met de leefbaarheid in woonbuurt De leefbaarheid van hun woonbuurt beoordelen inwoners van Heerenveen gemiddeld met het rapportcijfer 7,7. Dit is vergelijkbaar met het regionaal en landelijk gemiddelde. Over de ontwikkeling van hun buurt het afgelopen jaar zijn inwoners van Heerenveen relatief positief. Het aandeel dat vindt dat er sprake is van vooruitgang (14%) is groter dan in de referentiegebieden. Het deel van de inwoners van Heerenveen dat vindt dat de buurt achteruit is gegaan (11%) is lager dan de referentiegebieden. Inwoners zijn ook bovengemiddeld tevreden met fysieke voorzieningen in hun buurt. Een ruime meerderheid is tevreden met de straatverlichting (71%) en het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes (66%), wel zijn deze aspecten volgens respectievelijk 13 en 15 procent van de inwoners aandachtspunten. De sociale cohesie in Heerenveen is sterker dan gemiddeld in Nederland. Inwoners van Heerenveen vinden over het algemeen dat mensen in de buurt op een prettige manier met elkaar omgaan en durven bij afwezigheid de huissleutel aan de buren te geven, hierover zijn ze meer tevreden dan gemiddeld in Nederland. Over het functioneren van de gemeente op het gebied van leefbaarheid en veiligheid is de helft van de inwoners tevreden en 7 procent ontevreden.
Inwoners van Heerenveen zijn minder ontevreden dan inwoners uit de referentiegebieden. Een vijfde van de inwoners van Heerenveen ziet wel eens gemeentelijke handhavers in hun woonbuurt. Zes op de tien inwoners zien elders in de gemeente wel eens handhavers. Zes procent van de inwoners die deze handhavers wel eens zien is ontevreden over hun functioneren. Overlast in de buurt: Te hard rijdend verkeer, hondenpoep en parkeerproblemen zijn voornaamste veroorzakers van overlast in Heerenveen Een derde van de inwoners van Heerenveen ondervindt veel hinder van een of meerdere vormen van overlast. De meest voorkomende vorm van overlast is verkeersoverlast, een kwart van de inwoners van Heerenveen ervaart hier veel overlast van. Van fysieke verloedering ervaart 14 procent overlast, voornamelijk van hondenpoep. Negen procent van de inwoners van Heerenveen ervaart milieuoverlast, met name in de vorm van geluids- en stankoverlast. De minst voorkomende vorm van overlast in Heerenveen is sociale overlast. Zes procent van de inwoners ervaart veel sociale overlast. Deze overlast wordt met name veroorzaakt door andere buurtbewoners en rondhangende jongeren. De ervaren overlast in Heerenveen is minder dan gemiddeld in Nederland en vergelijkbaar met het basisteam en de veiligheidsregio. Veiligheidsbeleving: Inwoners beoordelen de veiligheid in hun woonbuurt gemiddeld met rapportcijfer 7,7
Hoe veilig is Heerenveen?
5 van 77
Een ruime meerderheid, 88 procent van de inwoners van Heerenveen voelt zich nooit onveilig in de eigen woonbuurt. Tien procent voelt zich wel eens onveilig, dit is meer dan gemiddeld in het basisteam Zuidoost-Fryslân (7%) maar minder dan gemiddeld in Nederland (14%). Slechts 2 procent van de inwoners van Heerenveen is van mening dat er veel criminaliteit is in de buurt waar zij wonen. Ook dit is minder dan het Nederlands gemiddelde (9%). Zes procent van de inwoners van Heerenveen vindt dat de criminaliteit in hun buurt is toegenomen in het afgelopen jaar. Zeven procent is juist van mening dat er minder criminaliteit is dan een jaar geleden. De veiligheid van de woonbuurt beoordelen inwoners gemiddeld met een 7,7. Dit is vergelijkbaar met de referentiegebieden. Ruim een kwart (29%) van de inwoners van Heerenveen voelt zich in het algemeen wel eens onveilig. Dit is minder dan gemiddeld in Nederland (33%). Het voornaamste delict of voorval waarvan inwoners van Heerenveen het komende jaar slachtoffer verwachten te worden is oplichting via internet (15%). Ongeveer een op de acht inwoners (13%) wordt wel eens respectloos behandeld door onbekenden op straat en 8 procent door onbekenden in het openbaar vervoer. Daarnaast heeft 7 procent zich in het afgelopen jaar gediscrimineerd gevoeld. Tot slot is gekeken naar de persoonlijke weerbaarheid.
Deze is in Heerenveen vergelijkbaar met de referentiegebieden. Slachtofferschap: 11 procent van de inwoners van Heerenveen werd slachtoffer van traditionele criminaliteit en 17 procent van online criminaliteit Ongeveer een op de tien inwoners van Heerenveen werd in het afgelopen jaar slachtoffer van traditionele criminaliteit (vermogensdelicten, vernieling en geweldsdelicten). Dit is minder dan gemiddeld in Nederland (17%). Van de gemiddeld 17 delicten per 100 inwoners, werd 25 procent gemeld bij de politie. In de afgelopen 12 maanden werd 17 procent van de inwoners van Heerenveen slachtoffer van online criminaliteit. De meest voorkomende vormen waren online oplichting of fraude en hacken. Een op de tien inwoners van Heerenveen ondervond emotionele, psychische en/of financiële problemen als gevolg van het delict. Preventie: Meest genomen preventiemaatregelen zijn geen waardevolle spullen achterlaten in auto, extra beveiliging op buitendeuren en het kiezen van sterke wachtwoorden Gemiddeld nemen inwoners van Heerenveen 1,8 (van maximaal vier) voorzorgsmaatregelen om diefstal te voorkomen. Dit is minder dan gemiddeld in het basisteam (1,9), de veiligheidsregio (1,9) en Nederland (2,1). De meest genomen maatregelen in Heerenveen zijn het meenemen van waardevolle spullen uit de auto en het licht aanlaten thuis wanneer er niemand thuis is.
Om de eigen woning te beschermen, nemen inwoners van Heerenveen gemiddeld 1,5 (van maximaal vier) preventieve maatregelen. In de meeste gevallen zijn dit extra veiligheidssloten op buitendeuren en/of buitenverlichting met een sensor. Online nemen inwoners van Heerenveen gemiddeld 2,6 (van maximaal zes) maatregelen om hun digitale gegevens te beschermen. Dit doen ze door sterke wachtwoorden, een virusscanner te gebruiken en door updates en back-ups uit te voeren. Contact burgers en politie: Meerderheid tevreden met contact met de politie
Hoe veilig is Heerenveen?
6 van 77
Een vijfde van de inwoners van Heerenveen had in het afgelopen jaar contact met de politie. In de meeste gevallen vond dit contact plaats in de eigen woonbuurt (51%), was de reden voor contact het doen van een aangifte of melding (42%) en op initiatief van de burger (79%). Driekwart van de inwoners die contact hadden met de politie zijn tevreden over dit contact. Met het algemene functioneren van de politie zijn vier op de tien inwoners tevreden en is 4 procent ontevreden. De zichtbaarheid is voor een derde van de inwoners naar tevredenheid, hierover is 18 procent ontevreden. Inwoners van Heerenveen zijn, meer dan gemiddeld in Nederland, tevreden met het functioneren en de zichtbaarheid van de politie.
Wijken vergeleken Wijken vergeleken: Relatief lagere beoordeling van leefbaarheid in stad Heerenveen Binnen de gemeente Heerenveen zijn tussen de wijken op een aantal thema’s verschillen te onderscheiden. Op het gebied van leefbaarheid scoort de stad Heerenveen beneden het gemeentelijk gemiddelde. Ook voelen inwoners van de stad Heerenveen zich vaker onveilig in de eigen woonbuurt. In Jubbega/ Hoornsterzwaag en Boarnsterhim is de leefbaarheid juist boven gemiddeld. Ook voelen inwoners van Boarnsterhim zich relatief minder onveilig in de buurt en in het algemeen. Voor Noord-Heerenveen e.o. is geen eenduidig beeld te schetsen. Zo beoordelen inwoners de leefbaarheid en sociale cohesie boven gemiddeld, maar zijn ze relatief minder tevreden over de kwaliteit van fysieke voorzieningen en het functioneren van gemeentelijke handhavers.
Hoe veilig is Heerenveen?
7 van 77
Heerenveen
Heerenveen
Heerenveen
Ju bbeg a / Heer en v een
Ho o r n s ter zwaag Bo ar n s ter h im
Heerenveen No o r dHeer en v een / O r an jewo u d /
L eefbaar h eid wo o n bu u r t Rapportcijfer leefbaarheid woonbuurt Percentage buurt gaat achteruit Fysieke kwaliteit van de woonomgeving (schaalscore) Sociale cohesie (schaalscore) Oordeel functioneren gemeentelijke handhavers Oordeel aanpak leefbaarheid en veiligheid gemeente O v er las t in de bu u r t Fysieke verloedering Verkeersoverlast Sociale overlast Milieuoverlast Veilig h eids belev in g Rapportcijfer veiligheid woonbuurt Voelt zich wel eens onveilig Voelt zich wel eens onveilig in eigen buurt Idee van veel criminaliteit in eigen buurt Heeft zich gediscrimineerd gevoeld Persoonlijke weerbaarheid Slac h to ffer s c h ap Slachtofferschap geweldsdelicten Slachtofferschap vermogensdelicten Slachtofferschap vandalismedelicten Slachtofferschap online criminaliteit Bu r g er s en po litie Contact met politie Oordeel zichtbaarheid politie in uw buurt Oordeel functioneren politie in uw buurt Oordeel functioneren politie in het algemeen Pr ev en tie Aantal preventieve maatregelen (gedrag) Aantal preventieve maatregelen (thuis) Aantal preventieve maatregelen (online)
Hoe veilig is Heerenveen?
8 van 77
Benchmark: Leefbaarheid in Heerenveen relatief hoog Op de meeste aspecten is Heerenveen vergelijkbaar met het gemiddelde van de veiligheidsregio Fryslân. Te zien in de figuur hieronder is dat de ervaren leefbaarheid in Heerenveen iets boven gemiddeld is, met name door een hogere waardering van de fysieke voorzieningen. Ook is er in Heerenveen relatief minder sprake van sociale overlast, doen meer inwoners mee aan buurtpreventie en is er minder criminaliteit in woonbuurten. Wel voelen inwoners van Heerenveen zich in het algemeen vaker onveilig, worden zij vaker respectloos behandeld en nemen zij minder dan gemiddeld in de veiligheidsregio preventieve maatregelen op het vlak van gedrag.
Leefbaarheid- en veiligheid in Heerenveen t.o.v. veiligheidsregio Fryslân
Hoe veilig is Heerenveen?
9 van 77
1
Inleiding
De Veiligheidsmonitor is een tweejaarlijks terugkerend bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap. De Veiligheidsmonitor wordt uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, gemeenten en politie. In 2021 heeft Heerenveen voor de eerste keer meegedaan aan de Veiligheidsmonitor. Dit rapport doet verslag van dit grootschalige onderzoek. Achtereenvolgens bespreken we in dit inleidende hoofdstuk de achtergrond van de Veiligheidsmonitor (paragraaf 1.1), de steekproef en respons (par. 1.2), de vragenlijst (par. 1.3), de weging en analyse (par. 1.4), presentatie van de cijfers (par. 1.5) en de leeswijzer (par. 1.6).
1.1
Over de Veiligheidsmonitor
Het Ministerie van Justitie en Veiligheid laat tweejaarlijks 65.000 enquêtes onder de Nederlandse bevolking afnemen door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en I&O Research. Individuele gemeenten kunnen zich aansluiten bij de Veiligheidsmonitor (deelnemers). Deelnemers aan de Veiligheidsmonitor kopen enquêtes in bij I&O Research, boven op de enquêtes die vanuit het landelijke deel voor hun eigen gemeente beschikbaar zijn. Daarbij kunnen deelnemers zelf kiezen met welke frequentie ze aan de Veiligheidsmonitor willen deelnemen (tweejaarlijks of anders). Meer informatie over de Veiligheidsmonitor is na te lezen op de website van de Veiligheidsmonitor (www.veiligheidsmonitor.nl).
In 2021 is de opzet en inhoud van de Veiligheidsmonitor tegen het licht gehouden 1. Het onderzoeksterrein is immers continu in beweging: nieuwe vormen van criminaliteit ontstaan en ontwikkelen zich steeds sneller (denk aan online criminaliteit) en in het verlengde daarvan verandert ook de behoefte aan informatie vanuit bestuur en beleid. Concreet is de vragenlijst van de Veiligheidsmonitor grondig herzien, daarnaast is het onderzoek alleen als internetenquête uitgevoerd en zijn er geen papieren vragenlijsten meer gebruikt en is er niet meer nagebeld op de non-respons. In de bijlage van deze rapportage is een samenvatting van belangrijke landelijke trends en ontwikkelingen opgenomen uit de landelijke rapportage van de Veiligheidsmonitor 2021 van het CBS.
1.2
Steekproef en respons
Voor dit onderzoek is door het CBS een aselecte steekproef getrokken van 2301 inwoners2 uit de Basisregistratie Personen (BRP) van de gemeente Heerenveen. Bij het trekken van de steekproef is rekening gehouden met het schaalniveau waarop de gemeente Heerenveen informatie wenst te ontvangen. De gemeente wil graag inzicht in de ervaren veiligheid op gemeente- en wijkniveau.
1
CBS – Veiligheidsmonitor 2021 Het betreft inwoners van 15 jaar en ouder in particuliere huishoudens. Dit is exclusief inwoners die verblijven in instellingen, inrichtingen en tehuizen. 2
Hoe veilig is Heerenveen?
10 van 77
De geselecteerde inwoners kregen in augustus 2021 een brief thuis met een persoonlijke uitnodiging voor deelname aan het onderzoek en konden vervolgens tot november online de vragenlijst invullen. Aan non-responders is tweemaal een herinnering per post gestuurd. In totaal hebben 751 van de 2301 geselecteerde inwoners een volledige vragenlijst ingevuld. Dit komt neer op een respons van 32,6 procent. Het landelijke responspercentage van de Veiligheidsmonitor 2021 bedraagt 31,7 procent. Er hebben 106 inwoners van Heerenveen deelgenomen aan de landelijke Veiligheidsmonitor. Deze zijn toegevoegd aan het respondentenbestand. De totale respons in Heerenveen komt daarmee uit op 857. In de separate bijlage tabellenboek is de responsverdeling opgenomen, uitgesplitst naar persoonlijke kenmerken. De onderstaande tabel geeft de respons per wijk weer. Tabel 1.1 - Respons per wijk Wijknaam
Respons
Responspercentage (I&O)
Heerenveen
226
36%
Jubbega/ Hoornsterzwaag
218
33%
Boarnsterhim
208
33%
Noord-Heerenveen/ Oranjewoud/
205
31%
857
33%
Skarsterlân Gemeente Heerenveen
1.3
Vragenlijst
De vragenlijst van de Veiligheidsmonitor bestaat uit 11 standaard vragenblokken waarin verschillende onderwerpen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid aan bod komen. Daarnaast heeft Heerenveen gebruik gemaakt van de vrije ruimte van de vragenlijst om vragen over lokale onderwerpen toe te voegen. Het kader hieronder geeft een overzicht van de verschillende onderwerpen in de vragenlijst van Heerenveen.
Overzicht van vraagblokken in vragenlijst van de Veiligheidsmonitor • • • • • • •
Leefbaarheid woonbuurt Beleving overlast in de buurt Veiligheidsbeleving Slachtofferschap Tevredenheid laatste politiecontact Oordeel functioneren politie in de buurt Oordeel functioneren politie algemeen
• • • • • •
1.4
Oordeel functioneren gemeente Preventie Respectloos gedrag Oordeel functioneren handhaving Beleving voorkomen verdachte situaties/ problemen Achtergrondkenmerken
Analyse
Voor steekproefonderzoek is het van groot belang dat de steekproef op grond waarvan uitspraken worden gedaan zo veel mogelijk representatief is voor de populatie waarnaar wordt gegeneraliseerd. Om de representativiteit van de steekproef te vergroten is een weging toegepast. Weging is een rekenkundige bewerking, die ervoor zorgt dat een eventuele scheefheid van de respons ten opzichte van de populatie wordt gecorrigeerd. Dit gebeurt door bevolkingsgroepen die in de respons onder- dan wel oververtegenwoordigd zijn zwaarder of juist minder zwaar in de resultaten mee te laten tellen.
Hoe veilig is Heerenveen?
11 van 77
Aan het databestand van de Veiligheidsmonitor is door het CBS een weging toegevoegd. In deze weging zijn onder andere de volgende kenmerken meegenomen: leeftijd, geslacht, huishoudgrootte, stedelijkheidsgraad en herkomst. De steekproef van de Veiligheidsmonitor is dankzij de weging op deze kenmerken representatief voor de bevolking van gemeente Heerenveen.
1.5
Presentatie van cijfers
In dit rapport worden de resultaten voornamelijk op twee wijzen gepresenteerd: • Een deel van de resultaten wordt gepresenteerd in de vorm van percentages, bijvoorbeeld het percentage personen dat ergens tevreden over is. Bij de berekening van de percentages in deze rapportage is de werkwijze van het CBS gevolgd: de ‘weigert’- en ‘weet niet’-antwoorden zijn niet buiten beschouwing gelaten. • In dit rapport wordt veel gebruik gemaakt van zogenoemde schaalscores. Dit zijn cijfermatige samenvattingen van meerdere met elkaar samenhangende vragen. Bij de berekening van deze scores is de werkwijze van het CBS gevolgd: de waarde van iedere schaalscore varieert op een schaal tussen 0 en 10. Bij de berekening van de schaalscores zijn de ‘weigert’- en ‘weet niet’antwoorden , eveneens conform CBS-werkwijze, wel buiten beschouwing gelaten.
Let op! Een schaalscore staat niet gelijk aan een rapportcijfer, omdat de indicatoren zijn samengesteld op basis van percentages en niet op basis van rapportcijfers.
De uitkomsten van Heerenveen zijn in dit rapport afgezet tegen de resultaten in het basisteam Zuidoost-Fryslân, de veiligheidsregio Fryslân en de landelijke cijfers over 2021 (Nederland). De uitkomsten volgens de geografische indeling van de politie (basisteam, district en politieeenheid) zijn opgenomen in de bijlage tabellenboek. Tabel 1.2 - Geografische indeling gemeente Heerenveen Basisteam(s)
District
Veiligheidsregio
Eenheid
Zuidoost-Fryslân
Fryslân
Fryslân
Noord-Nederland
Verschillen tussen de resultaten van de gemeente Heerenveen en Nederland worden beschreven als deze 3 procent of groter zijn (bij percentages) en 0,3 punt (bij rapportcijfers en indicatoren). Er is voor deze gradaties gekozen omdat deze het dichtst in de buurt komen van de standaard betrouwbaarheidsmarge van de resultaten. Verschillen tussen de resultaten van de wijken en het gemiddelde van de gemeente Heerenveen en tussen gemeente Heerenveen, de veiligheidsregio en het basisteam worden beschreven als deze significant zijn. Het is dan minimaal 95 procent zeker dat de resultaten ook daadwerkelijk van elkaar verschillen en het gevonden verschil niet te wijten is aan toeval.
Hoe veilig is Heerenveen?
12 van 77
1.6
Leeswijzer
In de hoofdstukken 2 tot en met 4 worden de resultaten gepresenteerd over achtereenvolgens de leefbaarheid van de woonbuurt, beleving van buurtoverlast en veiligheidsbeleving. De hoofdstukken 5 en 6 gaan in op slachtofferschap van traditionele criminaliteit en online criminaliteit. Hoofdstuk 7 geeft een beeld van genomen preventiemaatregelen en buurtpreventie en hoofdstuk 8 behandelt de tevredenheid over de politie. In bijlage 1 geven we een korte samenvatting van landelijke trends en samenhangen in de Veiligheidsmonitor. Bij dit rapport horen verder een Excel-bestand (‘tabellenboek’) met alle uitkomsten van de Veiligheidsmonitor en een overzicht van de Indicatoren Kernbeleid Veiligheid voor Heerenveen, en de vragenlijst. Deze zijn als separate bijlagen meegeleverd.
Hoe veilig is Heerenveen?
13 van 77
2
Leefbaarheid woonbuurt
Dit hoofdstuk gaat over de leefbaarheid van de woonomgeving in Heerenveen. In paragraaf 2.1 wordt de door inwoners ervaren kwaliteit van fysieke voorzieningen in de woonbuurt beschreven. In paragraaf 2.2 staat de betrokkenheid van inwoners bij de woonbuurt, oftewel de sociale cohesie in Heerenveen centraal. Paragraaf 2.3 beschrijft hoe de bewoners de leefbaarheid beoordelen en hoe zij de ontwikkeling van de buurt ervaren. Paragraaf 2.4 sluit af met de tevredenheid over het functioneren van de gemeente als het gaat om leefbaarheid en veiligheid, en over zichtbaarheid van de gemeentelijke handhavers.
2.1
Fysieke voorzieningen
De aanwezigheid van fysieke voorzieningen en het onderhoud hiervan kunnen van invloed zijn op de leefbaarheid van de eigen woonbuurt. Bewoners is gevraagd hoe tevreden zij zijn over vijf voorzieningen in hun eigen leefomgeving (Figuur 2.1). Daarnaast is op basis van de scores op deze vijf stellingen een schaalscore ‘fysieke kwaliteit’ berekend (Figuur 2.2). De schaalscores voor fysieke kwaliteit zijn berekend op basis van de vijf stellingen over fysieke voorzieningen. De schaalscore kan variëren tussen 0 en 10. Hoe hoger de score, des te meer inwoners de kwaliteit van de aanwezige fysieke voorzieningen waarderen. Figuur 2.1 – Tevredenheid fysieke voorzieningen Onderhoud plantsoenen en parken
8%
75%
De straatverlichting
13%
71%
Figuur 2.2 - Fysieke kwaliteit (schaalscore)
Heerenveen
6,7
6,5
Onderhoud stoepen, straten en pleintjes
15%
66%
BT ZuidoostFryslân
De speelplekken voor kinderen
7%
64%
VR Fryslân
6,4
De voorzieningen voor jongeren
12%
Nederland
6,5
51%
20% 0% 20% 40% 60% 80% (heel) ontevreden
(heel) tevreden
0
2
4
6
8
Van de verschillende fysieke voorzieningen zijn inwoners van Heerenveen het meest positief over het onderhoud van plantsoenen en parken en het minst positief over voorzieningen voor jongeren. De schaalscore voor de waardering van fysieke voorzieningen is in de gemeente Heerenveen hoger dan in het basisteam Zuidoost-Fryslân en de veiligheidsregio. Met name over het onderhoud van plantsoenen en parken, en over het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes zijn inwoners in Heerenveen vaker tevreden dan inwoners van het basisteam, de veiligheidsregio en Nederland gemiddeld. Over de straatverlichting zijn inwoners van Heerenveen in vergelijking met de referentiegebieden juist minder vaak tevreden. Niettemin zijn zeven op de tien inwoners (zeer) tevreden over de straatverlichting in Heerenveen.
Hoe veilig is Heerenveen?
14 van 77
10
51%
van de inwoners in Heerenveen is tevreden over de voorzieningen voor jongeren.
Figuur 2.3 - Schaalscores fysieke kwaliteit per wijk 10 8
6,7
6,7
6,8
Heerenveen
Jubbega / Hoornsterzwaag
Boarnsterhim
6,4
6,7
Noord-Heerenveen / Oranjewoud / Skarsterlân
Gemeente Heerenveen
6 4 2 0
Binnen de gemeente Heerenveen zijn er geen significante verschillen in de schaalscore van de fysieke kwaliteit van voorzieningen. Wel zijn inwoners van Boarnsterhim boven gemiddeld tevreden met het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes en de straatverlichting (Tabel 2.1). Inwoners van Noord-Heerenveen e.o. zijn juist relatief ontevreden over de straatverlichting. Tabel 2.1 – Stellingen fysieke kwaliteit per wijk (percentage (heel) tevreden)
Heerenveen Jubbega / Hoornsterzwaag Boarnsterhim
Onderhoud
Onderhoud
De
De
De voorzieningen
stoepen, straten
plantsoenen en
straatverlichting
en pleintjes
parken
speelplekken
voor jongeren
64%
77%
72%
65%
51%
71%
69%
67%
61%
54%
73%
74%
79%
69%
51%
62%
77%
61%
61%
48%
66%
75%
71%
64%
51%
voor kinderen
NoordHeerenveen / Oranjewoud / Skarsterlân Gemeente Heerenveen
Uitleg tabel De zogenaamde stoplichttabel laat zien hoe bewoners uit de verschillende wijken oordelen over de fysieke voorziening in de wijk ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde. Dit is per wijk en per stelling met verschillende kleuren aangegeven: • Rood: negatiever dan het gemeentelijk gemiddelde • Grijs: vergelijkbaar met het gemeentelijk gemiddelde • Blauw: positiever dan het gemeentelijk gemiddelde
Hoe veilig is Heerenveen?
15 van 77
2.2
Sociale cohesie
De leefbaarheid van een woonbuurt wordt niet alleen bepaald door de aanwezigheid en kwaliteit van fysieke voorzieningen. Ook de sociale cohesie in de woonbuurt speelt hierbij een rol. Bij sociale cohesie gaat het om de mate waarin burgers vinden dat zij zelf en anderen betrokken zijn bij hun woonbuurt. Aan de inwoners zijn acht stellingen voorgelegd over sociale cohesie (Figuur 2.4). Daarnaast is op basis van de scores op vier van de acht voorgelegde stellingen een schaalscore berekend (Figuur 2.5). De schaalscores voor sociale cohesie zijn berekend op basis van de stellingen ‘de mensen gaan in deze buurt op een prettige manier met elkaar om’, ‘ik voel me thuis bij de mensen in de buurt’, ‘ik woon in een gezellige buurt waar mensen elkaar helpen’ en ‘de mensen kennen elkaar in deze buurt nauwelijks’. De schaalscore kan variëren tussen 0 en 10. Hoe hoger de score, des te positiever men is over de sociale cohesie in de eigen woonbuurt. Figuur 2.4 - Stellingen over sociale cohesie
Figuur 2.5 - Sociale cohesie (schaalscore)
* in schaalscore sociale cohesie
De mensen in de buurt gaan op een prettige manier met elkaar om *
3%
80%
Huissleutel aan buren durven geven bij langere afwezigheid
16%
75%
Ik ben tevreden over de bevolkingssamenstelling in de buurt
8%
73%
Ik voel me thuis bij de mensen in de buurt *
8%
68%
Ik woon in een gezellige buurt waar mensen elkaar helpen *
7%
67%
In de buurt mensen durven aanspreken op onwenselijk gedrag
12%
Ik heb veel contact met andere buurtbewoners
21%
De mensen kennen elkaar in deze buurt nauwelijks *
Heerenveen
6,7
BT Zuidoost-Fryslân
6,7
VR Fryslân
6,7
Nederland
6,4
51%
0
59%
2
4
6
8
39%
17%
60% 30% 0% 30% 60% 90% (helemaal) mee oneens
(helemaal) mee eens
De sociale cohesie in Heerenveen is sterker dan het Nederlands gemiddelde, maar is wel vergelijkbaar met het basisteam en de veiligheidsregio. Van de inwoners van Heerenveen is een ruime meerderheid van mening dat mensen in de buurt op een prettige wijze met elkaar omgaan en durft driekwart de huissleutel aan de buren te geven.
Hoe veilig is Heerenveen?
16 van 77
10
Vier op de tien hebben veel contact met andere buurtbewoners, een klein deel (17%) vindt juist dat buurtbewoners elkaar niet of nauwelijks kennen. Voor al deze aspecten geldt dat inwoners van de gemeente Heerenveen hier positiever over zijn dan gemiddeld in Nederland.
67%
van de inwoners van Heerenveen vindt dat zij in een gezellige buurt wonen waar mensen elkaar helpen.
Figuur 2.6 – Schaalscores sociale cohesie per wijk 10 8
6,9
7,1
7,1
Jubbega / Hoornsterzwaag
Boarnsterhim
Noord-Heerenveen / Oranjewoud / Skarsterlân
6,5
6,7
6 4 2 0 Heerenveen
Gemeente Heerenveen
De sociale cohesie ligt in de stad Heerenveen beneden het gemeentelijk gemiddelde. Zoals in de tabellen 2.2 en 2.3 te zien is, geldt dit voor alle aspecten van sociale cohesie. In de overige wijken van Heerenveen is de sociale cohesie boven gemiddeld. In Jubbega / Hoornsterzwaag en Boarnsterhim zijn inwoners over alle aspecten van sociale cohesie positiever dan gemiddeld in de gemeente. In Noord-Heerenveen e.o. vindt een groter deel dan gemiddeld dat men in een gezellige buurt woont waar mensen elkaar helpen en vindt een kleiner deel dan gemiddeld dat de mensen in de buurt elkaar nauwelijks kennen. Tabel 2.2 - Stellingen schaalscore sociale cohesie per wijk (percentage (helemaal) mee eens) De mensen in de
De mensen in de
Ik woon in een gezellige
Ik voel me thuis bij
buurt kennen
buurt gaan op een
buurt waar mensen
de mensen in de
elkaar nauwelijks
prettige manier met
elkaar helpen
buurt
elkaar om Heerenveen Jubbega / Hoornsterzwaag
23%
76%
61%
63%
10%
85%
74%
77%
8%
87%
76%
75%
8%
82%
78%
73%
17%
80%
67%
68%
Boarnsterhim Noord-Heerenveen / Oranjewoud / Skarsterlân Gemeente Heerenveen
Hoe veilig is Heerenveen?
17 van 77
Tabel 2.3 – Overige stellingen sociale cohesie per wijk (percentage (helemaal) mee eens) Ik heb veel contact
Ik ben tevreden over
Huissleutel durven
In de buurt mensen
met andere
de bevolkings-
geven aan buren bij
durven aanspreken
buurtbewoners
samenstelling in de
langere afwezigheid
op onwenselijk
buurt Heerenveen Jubbega / Hoornsterzwaag Boarnsterhim
gedrag
35%
70%
69%
47%
45%
75%
83%
53%
48%
81%
86%
62%
45%
75%
88%
65%
39%
73%
75%
51%
NoordHeerenveen / Oranjewoud / Skarsterlân Gemeente
2.3
Oordeel over de woonbuurt
De inwoners van Heerenveen is ook een aantal algemene vragen voorgelegd over de ontwikkeling van hun eigen woonbuurt. Vindt men dat de eigen buurt in het afgelopen jaar vooruit of achteruit is gegaan? Het oordeel over de ontwikkeling van de woonbuurt wordt uitgedrukt in het aandeel inwoners dat zegt dat de buurt vooruit is gegaan en het aandeel dat vindt dat de buurt achteruit is gegaan (Figuur 2.7). Ook is gevraagd naar een oordeel over hoe prettig men het vindt om in de buurt te wonen (Figuur 2.8). Figuur 2.7 – Ontwikkeling woonbuurt (percentage)
Figuur 2.8 – Oordeel leefbaarheid woonbuurt (rapportcijfer)
Heerenveen
11%
14%
Heerenveen
7,7
BT Zuidoost-Fryslân
10%
11%
BT Zuidoost-Fryslân
7,7
VR Fryslân
13%
10%
VR Fryslân
7,8
Nederland
16%
11%
Nederland
7,6
20%
10%
achteruitgang
0%
10%
20%
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
vooruitgang
Inwoners van Heerenveen zijn relatief tevreden over de buurtontwikkeling. In Heerenveen is het aandeel inwoners dat in het afgelopen jaar een vooruitgang zag in de buurt iets groter dan het aandeel dat achteruitgang heeft ervaren. Een ruime meerderheid van de inwoners (75%) is van mening dat de buurt niet is veranderd. Het deel van de inwoners dat vooruitgang zag in de buurt is in Heerenveen hoger dan in het basisteam, de veiligheidsregio en het Nederlands gemiddelde.
Hoe veilig is Heerenveen?
18 van 77
Ook ligt het percentage inwoners dat vindt dat de buurt achteruit is gegaan in Heerenveen beneden het Nederlands gemiddelde. De leefbaarheid van de woonbuurt beoordelen inwoners van Heerenveen gemiddeld genomen met het rapportcijfer 7,7. Dit is vergelijkbaar met het gemiddelde rapportcijfer in de referentiegebieden.
7,7
is het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners van Heerenveen geven voor de leefbaarheid in hun woonbuurt.
Inwoners van de stad Heerenveen hebben meer dan gemiddeld het gevoel dat hun buurt vooruit is gegaan (16%), maar ook vaker het gevoel dat hun buurt achteruit is gegaan (14%). Voor Boarnsterhim geldt het tegenovergestelde: inwoners zien minder dan gemiddeld vooruitgang (7%) maar ook minder achteruitgang (5%) en hebben dus vaker het gevoel dat hun buurt hetzelfde is gebleven. In Jubbega / Hoornsterzwaag is alleen het aandeel inwoners dat vindt dat de buurt achteruit is gegaan (6%) beneden het gemeentelijk gemiddelde. De totale leefbaarheid in hun woonbuurt beoordelen inwoners van de stad Heerenveen lager dan het gemiddelde in de gemeente. Inwoners van Jubbega / Hoornsterzwaag, Noord-Heerenveen c.a. zijn juist boven gemiddeld tevreden met de leefbaarheid in hun buurt. Figuur 2.9 - Oordeel leefbaarheid woonbuurt per wijk (rapportcijfer) 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1
7,6
7,9
7,8
8,0
7,7
Heerenveen
Jubbega / Hoornsterzwaag
Boarnsterhim
Noord-Heerenveen / Oranjewoud / Skarsterlân
Gemeente Heerenveen
Hoe veilig is Heerenveen?
19 van 77
2.4
Functioneren gemeente
De inwoners is gevraagd om een oordeel te geven over het totale functioneren van de gemeente Heerenveen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid (Figuur 2.10). Figuur 2.10 – Oordeel totale functioneren gemeente op aanpak leefbaarheid en veiligheid (percentage)
Heerenveen
7%
BT Zuidoost-Fryslân
11%
VR Fryslân
13%
46%
Nederland
14%
44%
20%
49% 45%
(zeer) ontevreden
10%
0%
10%
20%
(zeer) tevreden
30%
40%
50%
60%
Een ruime meerderheid van de inwoners (89%) kon een inhoudelijk oordeel geven over het functioneren van de gemeente in haar aanpak van leefbaarheid en veiligheid. De helft van de inwoners van Heerenveen is tevreden met het functioneren van de gemeente op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. Een minderheid van 7 procent is daar ontevreden over. De tevredenheid ligt daarmee in Heerenveen boven het gemiddelde van het basisteam ZuidoostFryslân en het Nederlands gemiddelde. Ook zijn inwoners van Heerenveen minder ontevreden met het functioneren van de gemeente dan in het basisteam en de veiligheidsregio. Figuur 2.11 – Oordeel totale functioneren gemeente op aanpak leefbaarheid en veiligheid per wijk (percentage (zeer) tevreden) 60%
50%
55% 47%
46%
49%
40%
20%
0% Heerenveen
Jubbega / Hoornsterzwaag
Boarnsterhim
Noord-Heerenveen / Oranjewoud / Skarsterlân
Gemeente Heerenveen
Er zijn geen significante verschillen in de tevredenheid met het functioneren van de gemeente tussen inwoners van verschillende wijken van de gemeente (Figuur 2.11). Wel is in NoordHeerenveen c.a. het aandeel dat ontevreden is iets hoger dan gemiddeld in de gemeente (11% vs. 7%). Daarnaast is door middel van drie specifieke stellingen bepaald hoe inwoners denken over de aanpak van leefbaarheid en veiligheid door de gemeente. De stellingen zijn alleen voorgelegd aan inwoners die een oordeel konden geven over het functioneren van de gemeente op het gebied van leefbaarheid en veiligheid.
Hoe veilig is Heerenveen?
20 van 77
Ruim de helft van de inwoners van Heerenveen is van mening dat de gemeente zich inzet voor de leefbaarheid en veiligheid in hun buurt. Ruim vier op de tien inwoners vinden dat de gemeente de buurt informeert over de aanpak van leefbaarheid en veiligheid en dat de gemeente de buurt ook betrekt bij deze aanpak. Inwoners van de stad Heerenveen hebben meer dan gemiddeld in de gemeente het gevoel dat de gemeente zich inzet voor de leefbaarheid en veiligheid (58%). In Jubbega / Hoornsterzwaag is dit aandeel juist beneden gemiddeld (42%). Figuur 2.12 - Oordeel functioneren gemeente (percentage (helemaal) eens, basis: inwoners die een totaaloordeel hebben gegeven over functioneren gemeente op aanpak leefbaarheid en veiligheid)
De gemeente zet zich in voor de leefbaarheid en veiligheid in de buurt
54%
De gemeente informeert de buurt over aanpak leefbaarheid en veiligheid
44%
De gemeente betrekt de buurt bij aanpak van leefbaarheid en veiligheid
43%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
Gemeentelijke handhavers Aan inwoners van Heerenveen is ook gevraagd wat volgens hen de zichtbaarheid is van gemeentelijke handhavers in de eigen buurt en elders in de gemeente (Figuur 2.13). Inwoners die gemeentelijke handhavers wel eens hebben gezien, konden vervolgens ook een oordeel geven over het functioneren van deze handhavers (Figuur 2.14). Gemeentelijke handhavers houden zich bezig met het vergroten van de leefbaarheid en veiligheid. Ongeveer een vijfde van de inwoners van Heerenveen ziet wel eens gemeentelijke handhavers in hun eigen woonbuurt. Zes op de tien zien wel eens handhavers op andere plekken in de gemeente. De zichtbaarheid van gemeentelijke handhavers is daarmee in Heerenveen groter dan in het basisteam en de veiligheidsregio, waar respectievelijk 13 en 15 procent wel eens handhavers ziet in de eigen buurt en 39 en 46 procent handhavers ziet elders in de gemeente. Ten opzichte van het Nederlands gemiddelde (30%) is de zichtbaarheid van gemeentelijke handhavers in de eigen buurt juist relatief laag. Van de inwoners die de handhavers soms of vaak zien, is in Heerenveen een kwart tevreden over het functioneren van de handhavers. De tevredenheid met de gemeentelijke handhavers is in Heerenveen groter dan gemiddeld in het basisteam en vergelijkbaar met de veiligheidsregio en het Nederlands gemiddelde.
De ontevredenheid met de handhavers is in Heerenveen lager dan het Nederlands gemiddelde.
Hoe veilig is Heerenveen?
21 van 77
Figuur 2.13 – Zichtbaarheid gemeentelijke handhavers (percentage)
Hoe vaak ziet u gemeentelijke handhavers in de buurt
79%
Hoe vaak ziet u gemeentelijke handhavers ergens anders in de gemeente
zelden of nooit
Heerenveen
6%
26%
BT Zuidoost-Fryslân
6%
22%
VR Fryslân
7%
26%
Nederland
11%
25%
19%
31%
100% 50%
Figuur 2.14 – Tevredenheid functioneren gemeentelijke handhavers (basis: inwoners die vaak of soms gemeentelijke handhavers zien)
0%
62%
20% 10% 0% 10% 20% 30%
50% 100%
(zeer) ontevreden
vaak of soms
(zeer) tevreden
Tevredenheid met gemeentelijke handhavers De gemeente Heerenveen heeft een aantal aanvullende vragen gesteld in de Veiligheidsmonitor over het functioneren van de gemeentelijke handhaving (Figuur 2.15). Ongeveer een op de zes inwoners van Heerenveen vindt dat de handhavers in hun woonbuurt hun best doen. Een ongeveer even groot deel is van mening dat handhavers buurtbewoners serieus nemen en makkelijk te benaderen zijn. Veertien procent van de inwoners vindt dat handhavers te weinig bekeuren, een even groot deel is het daar niet mee eens. Of handhavers reageren op problemen in de buurt en deze goed aanpakken zijn de meningen ook verdeeld. Het deel van de inwoners dat vindt dat dit goed gaat is ongeveer even groot als het deel dat vindt dat het niet goed gaat. Over de informatievoorziening van handhavers aan burgers is het aandeel inwoners dat ontevreden is (15%) groter dan het aandeel dat hier tevreden over is (9%). Voor alle stellingen geldt dat ongeveer de helft van de inwoners heeft aangegeven hier geen antwoord op te hebben. Figuur 2.135 - Tevredenheid met gemeentelijke handhavers
De handhavers doen in deze buurt hun best
8%
17%
De handhavers nemen je serieus
6%
16%
De handhavers zijn makkelijk te benaderen De handhavers bekeuren hier te weinig
11% 14%
De handhavers reageren op de problemen hier in de buurt De handhavers pakken problemen in deze buurt goed aan De handhavers informeren de burgers
Hoe veilig is Heerenveen?
14% 9%
12%
10%
11%
15%
20% 15% 10% (helemaal) oneens
16%
5%
9%
0%
5%
10% 15% 20%
(helemaal) eens
22 van 77
3
Overlast in de buurt
In dit hoofdstuk staat de door de inwoners van Heerenveen ervaren overlast in hun buurt centraal. Eerst volgt een totaalbeeld van de verschillende vormen van overlast (paragraaf 3.1), daarna worden de uitkomsten per type overlast nader toegelicht: fysieke verloedering (par. 3.2), sociale overlast (par. 3.3), verkeersoverlast (par. 3.4) en milieuoverlast (par. 3.5). Inwoners konden aangeven welk buurtprobleem met prioriteit moet worden aangepakt (par. 3.6). Tot slot behandelt paragraaf 3.7 het voorkomen van verdachte situaties of en andere problemen in de buurt
3.1
Totale overlast
De diverse vormen van overlast zijn geclusterd tot vier scores: fysieke verloedering, sociale overlast, verkeersoverlast en milieuoverlast (Figuur 3.1). Elk van deze scores is berekend op basis van het percentage inwoners dat veel overlast ervaart van één of meerdere verschijningsvormen van overlast. Welke vormen van overlast horen bij welk type wordt nader beschreven in de verschillende paragrafen. Figuur 3.1 - Totale overlast per cluster (percentage ervaart zelf veel overlast) 40% 35%
35% 30%
26%
25% 20% 14%
15%
9%
10%
6%
5% 0% Verkeersoverlast
Verloedering
Milieuoverlast
Sociale overlast
Totale overlast
Een derde van de inwoners van Heerenveen ervaart zelf veel overlast op één of meerdere terreinen. Dit is vergelijkbaar met het basisteam en de veiligheidsregio en minder dan het Nederlands gemiddelde (46%). Alle vier de verschillende vormen van overlast komen gemiddeld in Nederland meer voor dan in Heerenveen. De meest voorkomende vorm van overlast in Heerenveen is verkeersoverlast. Verloedering, milieuoverlast en sociale overlast worden door een kleiner deel van de inwoners ervaren.
Hoe veilig is Heerenveen?
23 van 77
3.2
Fysieke verloedering
Een van de problemen waar een woonbuurt mee te maken kan hebben, is fysieke verloedering in de buurt. In de Veiligheidsmonitor zijn daarover vier mogelijke buurtproblemen voorgelegd aan de inwoners. Figuur 3.2 geeft weer hoe vaak deze buurtproblemen voorkomen volgens inwoners. Figuur 3.3 toont het percentage inwoners dat zelf veel overlast ervaart van de vier vormen van fysieke verloedering. Figuur 3.2 - Fysieke verloedering (percentage komt wel eens voor in de buurt)
hondenpoep op straat of in de perken
Figuur 3.3 - Fysieke verloedering (percentage ervaart zelf veel overlast)
hondenpoep op straat of in de perken
64%
rommel op straat
rommel op straat
48%
vernieling van straatmeubilair
2%
vernieling van straatmeubilair
21%
bekladde muren of gebouwen
13%
bekladde muren of gebouwen
10%
0% 20% 40% 60% 80%
1%
0%
0%
5%
10%
15%
De meest voorkomende vorm van fysieke verloedering is hondenpoep op straat of in perken. Twee derde van de inwoners van Heerenveen geeft aan dat dit wel eens voor komt in hun woonbuurt. Een kleiner deel van de inwoners (13%) ervaart zelf veel overlast van hondenpoep. Rommel op straat komt volgens de helft wel eens voor, slechts 2 procent van de inwoners ervaart daar zelf veel overlast van. Ook vernieling van straatmeubilair en bekladde muren of gebouwen komen volgens respectievelijk een vijfde en een tiende van de inwoners van Heerenveen wel eens voor in hun woonbuurt. Slechts een enkeling ervaart hier zelf overlast van. Figuur 3.4 – Totale fysieke verloedering per gebied (percentage ervaart zelf veel overlast)
Heerenveen
14%
BT Zuidoost-Fryslân
16%
VR Fryslân
16%
Nederland
22%
0%
5%
10%
15%
20%
25%
In Heerenveen is de ervaren overlast van fysieke verloedering vergelijkbaar met het basisteam en de veiligheidsregio en beneden het Nederlands gemiddelde. Met name van rommel en hondenpoep op straat ervaren inwoners van Heerenveen relatief minder vaak overlast.
Hoe veilig is Heerenveen?
24 van 77
13%
van de inwoners van Heerenveen ervaart veel overlast van hondenpoep op straat of in perken.
Figuur 3.5 – Totale fysieke verloedering per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) 20% 16% 14%
15% 11%
11%
10%
7%
5% 0% Heerenveen
Jubbega / Hoornsterzwaag
Boarnsterhim
Noord-Heerenveen / Oranjewoud / Skarsterlân
Gemeente Heerenveen
Inwoners van de stad Heerenveen ervaren meer overlast van fysieke verloedering dan het gemeentelijk gemiddelde. Dit komt omdat zij vaker overlast hebben van hondenpoep. Inwoners van Noord-Heerenveen e.o. ervaren minder overlast dan gemiddeld in de gemeente. Zij hebben minder vaak last van hondenpoep en rommel op straat. Tabel 3.1 – Vormen van fysieke verloedering per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) Bekladde muren of
Hondenpoep op de
gebouwen
stoep of op
Rommel op straat
Vernieling van straatmeubilair
grasveldjes Heerenveen
0,3%
15%
2%
0,6%
0%
10%
2%
0%
0%
9%
1%
3%
0,4%
6%
0%
1%
0,2%
13%
2%
0,7%
Jubbega / Hoornsterzwaag Boarnsterhim NoordHeerenveen / Oranjewoud / Skarsterlân Gemeente Heerenveen
Uitleg tabel De zogenaamde stoplichttabel laat zien hoe bewoners uit de verschillende wijken oordelen over de fysieke verloedering in de wijk ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde. Dit is per wijk en per stelling met verschillende kleuren aangegeven: • Rood: negatiever dan het gemeentelijk gemiddelde • Grijs: vergelijkbaar met het gemeentelijk gemiddelde • Blauw: positiever dan het gemeentelijk gemiddelde
Hoe veilig is Heerenveen?
25 van 77
3.3
Sociale overlast
In de Veiligheidsmonitor is gevraagd naar zeven vormen van sociale overlast die in de buurt voor kunnen komen. Figuur 3.6 geeft weer hoe vaak deze vormen van sociale overlast voorkomen. Figuur 3.7 toont het percentage inwoners dat overlast ervaart van vormen van sociale overlast. Figuur 3.6 - Sociale overlast (percentage komt wel eens voor in de buurt)
Figuur 3.7 - Sociale overlast (percentage ervaart zelf veel overlast)
rondhangende jongeren
overlast door buurtbewoners
21%
dronken mensen op straat
rondhangende jongeren
19%
overlast door buurtbewoners
17%
overlast door verwarde personen
4%
11%
2%
drugsgebruik
1%
drugshandel
1% 1%
drugshandel
9%
overlast door verwarde personen
drugsgebruik
8%
dronken mensen op straat
0%
lastig vallen van mensen op straat
0%
lastig vallen van mensen op straat
3%
0% 5% 10% 15% 20% 25%
0%
2%
4%
6%
Volgens een vijfde van de inwoners van Heerenveen is er in hun buurt wel eens overlast van rondhangende jongeren. Volgens een wat kleiner deel komen dronken mensen op straat en overlast van andere buurtbewoners ook voor in hun buurt. Van overlast door verwarde personen, drugshandel en drugsgebruik is volgens ongeveer een op de tien wel eens sprake. Slechts een kleine groep geeft aan dat er wel eens mensen worden lastiggevallen op straat. Inwoners ervaren in beperkte mate sociale overlast (zie Figuur 3.7). Waar inwoners relatief de meeste overlast van ervaren zijn andere buurtbewoners. Figuur 3.8 - Totale sociale overlast per gebied (percentage ervaart zelf veel overlast)
Heerenveen
6%
BT Zuidoost-Fryslân
5%
VR Fryslân
8%
Nederland
12%
0%
Hoe veilig is Heerenveen?
5%
10%
15%
20%
25%
26 van 77
Zes procent van de inwoners van Heerenveen ervaart een of meerdere vormen van sociale overlast. Dit is vergelijkbaar met het basisteam en minder dan het gemiddelde in de veiligheidsregio en Nederland in het algemeen.
21%
van de inwoners van Heerenveen geeft aan dat er in hun woonbuurt wel eens overlast is van rondhangende jongeren.
Figuur 3.9 – Totale sociale overlast per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) 10% 8%
7%
6%
6%
6%
Noord-Heerenveen / Oranjewoud / Skarsterlân
Gemeente Heerenveen
5% 4%
4% 2% 0% Heerenveen
Jubbega / Hoornsterzwaag
Boarnsterhim
In algemene zin zijn er geen significante verschillen tussen de verschillende wijken van de gemeente Heerenveen in de mate waarin sociale overlast wordt ervaren. Wel ervaren inwoners van Jubbega / Hoornsterzwaag iets vaker dan gemiddeld veel overlast van dronken mensen op straat. En inwoners van Noord-Heerenveen c.a. ervaren iets vaker overlast doordat mensen worden lastiggevallen op straat. Tabel 3.2 - Vormen van sociale overlast per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) Dronken
Drugsgebruik
mensen
Drugs-
Lastigvallen
Rondhangende
Overlast door
handel
van mensen
jongeren
buurtbewoners
op
op straat
Jubbega / Hoornsterzwaag Boarnsterhim
door verwarde
straat Heerenveen
Overlast
personen
0%
0,8%
0,7%
0%
2%
4%
0,5%
1%
0%
0,5%
0,5%
1%
3%
1%
0%
0%
0%
1%
0,9%
3%
0,5%
0,5%
2%
2%
2%
0,4%
4%
2%
0,3%
0,6%
0,6%
0,3%
2%
4%
0,7%
NoordHeerenveen / Oranjewoud / Skarsterlân Gemeente Heerenveen
Hoe veilig is Heerenveen?
27 van 77
3.4
Verkeersoverlast
Een ander probleem van een woonbuurt betreft de mate van verkeersoverlast in de buurt. In de Veiligheidsmonitor zijn daarover drie buurtproblemen voorgelegd aan de inwoners. Figuur 3.10 – Verkeersoverlast (percentage komt wel eens voor in de buurt)
te hard rijden
Figuur 3.11 – Verkeersoverlast (percentage ervaart zelf veel overlast)
te hard rijden
71%
parkeerproblemen
parkeerproblemen
39%
agressief verkeersgedrag 20%
40%
11%
agressief verkeersgedrag
26%
0%
20%
60%
80%
6%
0%
5% 10% 15% 20% 25%
Zeven op de tien inwoners van Heerenveen geven aan dat er in hun woonbuurt wel eens te hard wordt gereden, een vijfde ervaart daar zelf veel overlast van. Volgens vier op de tien inwoners zijn er parkeerproblemen in de buurt, een op de tien heeft daar zelf veel last van. Agressief verkeersgedrag komt volgens een kwart wel eens voor, 6 procent ondervindt daar zelf veel last van. Figuur 3.12 - Totale verkeersoverlast per gebied (percentage ervaart zelf veel overlast)
Heerenveen
26%
BT Zuidoost-Fryslân
27%
VR Fryslân
26%
Nederland
31%
0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
35%
Een kwart van de inwoners van Heerenveen ervaart zelf veel verkeersoverlast. Dit is vergelijkbaar met het basisteam en de veiligheidsregio, maar wel minder dan gemiddeld in Nederland.
20%
Hoe veilig is Heerenveen?
van de inwoners van Heerenveen ervaart veel overlast van te hard rijdend verkeer in hun woonbuurt.
28 van 77
Figuur 3.13 – Totale verkeersoverlast per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) 30%
27%
26%
25%
26%
24%
22%
20% 15% 10% 5% 0% Heerenveen
Jubbega / Hoornsterzwaag
Boarnsterhim
Noord-Heerenveen / Oranjewoud / Skarsterlân
Gemeente Heerenveen
Er zijn geen significante verschillen tussen de wijken in de mate waarin verkeersoverlast in het algemeen wordt ervaren. Wel is in de stad Heerenveen meer sprake van overlast door parkeerproblemen. Inwoners van Jubbega / Hoornsterzwaag en Noord-Heerenveen e.o. ervaren juist minder dan gemiddeld overlast van parkeerproblemen. Tabel 3.3 – Vormen van verkeersoverlast per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast)
Heerenveen Jubbega / Hoornsterzwaag Boarnsterhim
Te hard rijden
Parkeerproblemen
Agressief verkeersgedrag
18%
14%
6%
24%
7%
8%
16%
7%
4%
23%
4%
7%
20%
11%
6%
Noord-Heerenveen / Oranjewoud / Skarsterlân Gemeente Heerenveen
Hoe veilig is Heerenveen?
29 van 77
3.5
Milieuoverlast
De laatste vorm van overlast in de buurt die aan inwoners is voorgelegd betreft milieuoverlast. Deze vorm van overlast bestaat uit drie buurtproblemen: overlast van horecagelegenheden, geluidsoverlast en stankoverlast (Figuur 3.14 en figuur 3.15). Figuur 3.14 – Milieuoverlast (percentage komt wel eens voor in de buurt)
Figuur 3.15 – Milieuoverlast (percentage ervaart zelf veel overlast)
Geluidsoverlast
Geluidsoverlast
28%
Stankoverlast
Stankoverlast
13%
Overlast van horeca
4%
Overlast van horeca
1%
0%
6%
10%
20%
30%
0%
0%
2%
4%
6%
8%
De voornaamste vorm van milieuoverlast die volgens inwoners voor komt is geluidsoverlast, ruim een kwart van de inwoners geeft aan dat dit wel eens voor komt. Zes procent van de inwoners ervaart zelf veel geluidsoverlast. Volgens 13 procent is er wel eens stankoverlast en 4 procent ervaart daar zelf veel overlast. Overlast van horeca komt bijna niet voor en er zijn geen inwoners van Heerenveen die zelf veel overlast ervaren van horeca. Figuur 3.16 – Totale milieuoverlast per gebied (percentage ervaart zelf veel overlast)
Heerenveen
9%
BT Zuidoost-Fryslân
7%
VR Fryslân
9%
Nederland
13%
0%
2%
4%
6%
8%
10%
12%
14%
16%
18%
20%
Van de inwoners van Heerenveen ervaart ongeveer een op de tien een of meerdere vormen van milieuoverlast. Dit is vergelijkbaar met de ervaren milieuoverlast in het basisteam ZuidoostFryslân en de veiligheidsregio Fryslân en minder dan het Nederlands gemiddelde. Met name geluidsoverlast en overlast van horeca komen in Heerenveen minder voor dan gemiddeld in Nederland
Hoe veilig is Heerenveen?
30 van 77
28%
van de inwoners geeft aan dat er wel eens sprake is van geluidsoverlast in hun buurt.
Figuur 3.17 - Totale milieuoverlast per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) 12%
10%
10%
9%
9%
Noord-Heerenveen / Oranjewoud / Skarsterlân
Gemeente Heerenveen
8%
8% 6%
5%
4% 2% 0% Heerenveen
Jubbega / Hoornsterzwaag
Boarnsterhim
Er zijn geen significante verschillen tussen de wijken van Heerenveen en de gemeente Heerenveen in de ervaren milieuoverlast. Tabel 3.4 - Vormen van milieuoverlast per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) Overlast van horeca
Geluidsoverlast
Stankoverlast
0,4%
7%
4%
0%
5%
4%
0%
4%
2%
0%
5%
6%
0,3%
6%
4%
Heerenveen Jubbega / Hoornsterzwaag Boarnsterhim NoordHeerenveen / Oranjewoud / Skarsterlân Gemeente Heerenveen
3.6
Aanpak van buurtproblemen
Er is in de Veiligheidsmonitor ook aandacht voor de aanpak van buurtproblemen. De inwoners van Heerenveen is gevraagd welk buurtprobleem zij als eerste aangepakt zouden willen zien. Hieruit komt een top 3 van buurtproblemen.
Te hard rijden
32% 1
Hoe veilig is Heerenveen?
Parkeerproblemen 2
14%
Hondenpoep
13%
3
31 van 77
Ook als wordt gekeken naar de verschillende wijken van de gemeente Heerenveen is te zien dat te hard rijdend verkeer het voornaamste probleem is dat inwoners aangepakt willen zien. In alle wijken vinden inwoners het aanpakken van te hard rijdend verkeer het meest urgent, in de meeste wijken wordt dit probleem opgevolgd door hondenpoep en parkeerproblemen. In de stad Heerenveen is dit net andersom, men wil dat er eerst wordt ingezet op parkeerproblemen, gevolgd door hondenpoep. Tabel 3.5 - Belangrijkste buurtproblemen per wijk EERSTE
TWEEDE
DERDE
Heerenveen
Te hard rijden (25%)
Parkeerproblemen (18%)
Hondenpoep (14%)
Jubbega / Hoornsterzwaag
Te hard rijden (42%)
Hondenpoep (10%)
Parkeerproblemen (9%)
Boarnsterhim
Te hard rijden (34%)
Hondenpoep (19%)
Parkeerproblemen (16%)
Te hard rijden (50%)
Hondenpoep (10%)
Parkeerproblemen (4%)
Noord-Heerenveen / Oranjewoud / Skarsterlân
3.7
Verdachte situaties of problemen in de buurt
Naast de hiervoor genoemde buurtproblemen zijn inwoners van Heerenveen ook bevraagd over een aantal andere verdachte situaties/ problemen die zich kunnen voordoen in een buurt. Aan inwoners is gevraagd of zij denken dat deze problemen wel eens voorkomen in hun buurt. Daarnaast is gevraagd of en waar inwoners wel eens melding hebben gedaan van deze mogelijke problemen en situaties.
Criminaliteit in de buurt Figuur 3.18 geeft weer in welke mate verschillende vormen van criminaliteit volgens inwoners voorkomen in hun buurt. Met name van inbraak in woningen vermoeden of weten inwoners van Heerenveen zeker dat dit voor komt in hun buurt. Ook diefstal van fietsen en beschadiging of vernieling van auto’s komt volgens een aanzienlijk deel van de inwoners zeker of vermoedelijk voor in de buurt waar zij wonen. Ongeveer een op de tien denkt of weet dat er harddrugs worden gedeald in de buurt en een klein deel denkt dat er sprake is van handel in gestolen goederen of illegale prostitutie. Inwoners van de stad Heerenveen geven vaker aan dat er sprake is van fietsendiefstal (50%) en beschadiging/ vernieling van auto’s (47%) in hun buurt. Volgens inwoners van Jubbega/ Hoornsterzwaag komt dit juist minder dan gemiddeld voor (respectievelijk 31% en 24%). Inwoners van Jubbega/ Hoornsterzwaag en Boarnsterhim geven wel vaker dan gemiddeld aan zeker te weten of te vermoeden dat er harddrugs wordt gedeald in hun buurt.
Hoe veilig is Heerenveen?
32 van 77
Figuur 3.18 - Voorkomen situaties/problemen in de buurt (percentage 'dat weet ik zeker/ dat vermoed ik')
Inbraak in woningen
58%
Diefstal van fietsen
43%
Beschadiging/ vernieling van auto's of diefstal uit/ vanaf de buitenkant van auto's
36%
Dealen van harddrugs (zoals XTC of cocaïne)
12%
Handel in gestolen spullen of voertuigen (heling)
4%
Illegale prostitutie
1%
0%
25%
50%
75%
Een meerderheid van de inwoners van Heerenveen heeft de verschillende problemen nog nooit gemeld (Tabel 3.6). Als het wel gemeld is, is dit in de meeste gevallen bij de politie gedaan. Met name diefstal en beschadiging van auto’s (23%) en fietsendiefstal (21%) hebben inwoners wel eens gemeld bij de politie. Acht procent heeft wel eens melding gedaan van het dealen van harddrugs bij hen in de buurt. Tabel 3.6 - Melding van situaties/problemen Gemeld bij
Gemeld bij
Gemeld bij
politie
gemeente
andere
Niet gemeld
organisatie Inbraak in woningen
13%
0%
1%
86%
Diefstal van fietsen
21%
1%
3%
76%
23%
1%
1%
76%
8%
0,3%
0%
92%
0%
0%
0%
100%
0%
0%
16%
84%
Beschadiging/ vernieling van auto's of diefstal uit/ vanaf de buitenkant van auto's Dealen van harddrugs (zoals XTC of cocaïne) Handel in gestolen spullen of voertuigen (heling) Illegale prostitutie
Verdachte situaties bij woningen en bedrijven Figuur 3.19 laat zien in welke mate verschillende situaties/ problemen volgens inwoners bij woningen en/of bedrijven voor komen in hun buurt. Slechts een klein deel van de inwoners van Heerenveen geeft aan dat er in hun buurt sprake is van de verschillende (mogelijk) illegale handelingen in woningen of bedrijven. Zes procent geeft aan dat er winkels zijn in de buurt waar (bijna) geen klanten komen maar die wel blijven bestaan. Een ongeveer even groot deel denkt dat er verwaarloosde woningen zijn die voor hoge prijzen worden verhuurd en dat er horecagelegenheden zijn in de buurt waar criminelen elkaar ontmoeten. Volgens 2 procent zijn er (mogelijk) gelegenheden in de buurt waar illegaal gegokt wordt of drugslabs in de buurt.
Hoe veilig is Heerenveen?
33 van 77
Inwoners van de stad Heerenveen weten of vermoeden vaker dat er winkels zijn waar nooit klanten komen die wel blijven bestaan (9%), dat woningen duur worden verhuurd door huisjesmelkers (7%) en dat er bij hen in de buurt gelegenheden zijn waar illegaal wordt gegokt (4%) in vergelijking tot de gemeente Heerenveen. Figuur 3.19 – Voorkomen situaties/ problemen in woningen en bedrijven in de buurt (percentage 'dat weet ik zeker/ dat vermoed ik')
Winkels waar (bijna) nooit klanten komen, maar die wel blijven bestaan
6%
Verwaarloosde woningen die door huisjesmelkers voor extreem hoge huurprijzen verhuurd worden
5%
Horecagelegenheden waar criminelen elkaar ontmoeten
4%
Horecagelegenheden of andere locaties waar illegaal gegokt wordt
2%
Bedrijven of (leegstaande) panden waar drugs worden gemaakt (drugslabs)
2%
0%
2%
4%
6%
8%
10%
Slechts enkele inwoners hebben wel eens een melding gedaan van de bovenstaande situaties/problemen. In de meeste gevallen deden zij deze melding bij de politie of een andere organisatie.
Verdachte situaties bij buurtbewoners In Figuur 3.20 wordt weergegeven in welke mate verschillende verdachte situaties volgens inwoners bij andere buurtbewoners voorkomen in hun buurt. Een op de zes inwoners van Heerenveen heeft het gevoel medebuurtbewoners te hebben die denken dat ze alles kunnen maken zonder gestraft te worden. Een op de tien denkt dat hun buren (mogelijk) fraude plegen met uitkeringen en toeslagen. Een even groot deel denkt dat er (mogelijk) buren zijn die een hennepplantage in huis hebben. Ook denkt of vermoedt 5 procent dat er buurtbewoners zijn die een vuurwapen in huis hebben. Zes procent denkt dat er (mogelijk) buitenlandse arbeiders in hun buurt wonen die worden uitgebuit.
Hoe veilig is Heerenveen?
34 van 77
Figuur 3.20 - Voorkomen situaties/ problemen bij buurtbewoners (percentage 'dat weet ik zeker/ dat vermoed ik')
Buurtbewoners die denken dat ze alles kunnen maken zonder gestraft te worden
16%
Buurtbewoners die frauderen met uitkeringen en toeslagen
10%
Buurtbewoners die een hennepplantage in huis hebben
10%
Buurtbewoners die dure spullen of auto's bezitten, waarvan je zou verwachten dat ze die niet kunnen betalen
7%
Buitenlandse arbeiders die worden uitgebuit door slechte werk- en leefomstandigheden
6%
Buurtbewoners die in het bezit zijn van een vuurwapen
5%
0%
5%
10%
15%
20%
Tabel 3.7 geeft weer of en waar inwoners deze situaties/ problemen hebben gemeld. Ook voor mogelijke problemen/ situaties met buurtbewoners geldt dat inwoners van Heerenveen hier in de meeste gevallen geen melding van hebben gedaan. Indien het wel gemeld is, was dit meestal bij de politie. Dit geldt niet voor meldingen van andere buurtbewoners die alles kunnen maken zonder gestraft te worden, dan doen ze dat sneller bij een andere organisatie (12%) dan bij de politie (9%), 5 procent maakt een melding hiervan bij de gemeente. Tabel 3.7 - Melding van situaties/ problemen met buurtbewoners Gemeld bij