Bijlage 3 Integrale detailhandelsvisie 2011

Integrale detailhandelsvisie gemeente Heerenveen 2011 Vastgesteld door gemeenteraad d.d. 2011-03-07

38

Zienswijze Beukenwoud Onderschrijft in het algemeen de beschreven visie, maar heeft enkele kanttekeningen. Zij wil dat er onderzoek wordt gedaan naar de mogelijkheden voor een kwalitatieve versterking van de verbinding tussen Molenplein en Dracht. Verder wil zij dat de gemeente ook op termijn de mogelijkheden voor een supermarkt in de Vlinderbuurt uitsluit. In aanvulling daarop wil Beukenwoud dat er een algehele uitsluiting van supermarktvestigingen buiten de huidige aangewezen (kern)winkelgebieden in de visie wordt verwoord. NB In haar zienswijze op de structuurvisie Centrum Breed geeft Beukenwoud aan dat zij de functie detailhandel in de Vlinderbuurt niet wenselijk vindt, terwijl in de zienswijze op de detailhandelsvisie alleen op de functie supermarkt wordt ingegaan. Ook gaat Beukenwoud in de zienswijze op Centrum Breed in op het Sportstadgebied. Daar ziet zij alleen mogelijkheden voor non-food, sportgerelateerde en specifiek grootschalige detailhandel (> 1500 m2). Gemeentelijke reactie op Beukenwoud Mbt de verbindende steeg (beantwoording primair vanuit Centrum Breed): In de samenwerkingsovereenkomst met Beukenwoud ten aanzien van de herontwikkeling van het Molenplein e.o. zal nader worden ingegaan op (de vorm van) de verbinding tussen het Molenplein en de Dracht / winkelacht.

Hierbij geldt voor ons als uitgangspunt de insteek waarvoor in de Structuurvisie is gekozen, namelijk dat de huidige stegenstructuur overeind blijft. Mbt het uitsluiten van supermarkten danwel detailhandel in de Vlinderbuurt: In de detailhandelsvisie is een berekening gemaakt van distributieve ruimte voor de dagelijkse sector op dit moment en over 5 jaar. Deze distributieve ruimte is toegedeeld aan diverse ontwikkellokaties, waarbij het uitgangspunt is dat de bestaande winkelgebieden zich kunnen versterken. De Vlinderbuurt zit daar niet bij. Een sterke positie van het kernwinkelgebied heeft ook bij ons de hoogste prioriteit. Daarnaast zou in het Sportstadgebied een ontwikkeling met een (boven)regionale uitstraling moeten worden ontwikkeld. De herontwikkeling van de Vlinderbuurt is pas aan de orde nadat de plannen voor de grootste ingrepen in het centrum en het Sportstadgebied opgepakt zijn. Op dat moment is onder andere beter zicht op een geschikte invulling van de voorgenomen commerciële ruimte in het gebied VlinderbuurtZuid. Het zou zo kunnen zijn dat bepaalde winkelformules die thuishoren in het kernwinkelgebied een schaalgrootte vereisen, waar mogelijk geen geschikte locaties voor zijn gecreëerd of vrijgekomen in het kernwinkelgebied.

Een zeer zorgvuldige en beperkte toevoeging van dit soort detailhandel aan de zuidoostzijde van het centrum in de Vlinderbuurt (aan de zuidzijde van de allee van het Vlinderpark) is eventueel mogelijk, in combinatie met de daar te realiseren gebouwde parkeervoorziening. Goede afstemming van de ruimtelijke en functionele invulling van het (winkel)centrum en van het Sportstadgebied is daarbij van belang. Randvoorwaarde is dat deze functies complementair zijn aan de detailhandelsstructuur en het aanbod in het centrum. Wij hebben enkele tekstuele wijzigingen doorgevoerd ten opzichte van de conceptversie en vinden dat wij op deze manier de positie van het centrum voldoende veiligstellen zodat op termijn een afgewogen keuze kan worden gemaakt. Mbt het Sportstadgebied: Uitgangspunten bij detailhandelsontwikkeling in het Sportstadgebied zijn als volgt: Het is gericht op de (boven)regionale markt en mag dus niet concurrerend zijn met het winkelaanbod in het centrum; Supermarkten worden in het Sportstadgebied niet toegestaan; Retail/winkels in het Sportstadgebied moeten deel uitmaken van de integrale ontwikkeling van dit gebied waarbij het thema „sport‟ centraal staat. Hierbij kan je denken aan bijvoorbeeld een Flagshipstore (van bijvoorbeeld Batavus), een kwalitatief goede sportwinkel met een plus op het gebied van “beleven”, iets met schaatsen, en dergelijke.

Wij zien vooralsnog geen strijdigheid met de zienswijze van Beukenwoud en hebben geen aanpassingen doorgevoerd.

Integrale detailhandelsvisie gemeente Heerenveen 2011 Vastgesteld door gemeenteraad d.d. 2011-03-07

39

Zienswijze Provincie Fryslân De Provincie is tevreden met de voorgelegde visie en vindt haar voor het merendeel in overeenstemming met het Streekplan, maar wil een aantal opmerkingen maken. -de formulering van mogelijkheden voor detailhandel in het buitengebied lijken niet toereikend om nieuwe vestigingen in het buitengebied zoveel mogelijk te voorkomen. De provincie doet een suggestie voor aanpassing. -De provincie onderschrijft ons terughoudende beleid mbt detailhandel in de Vlinderbuurt. Zij geeft in overweging om t.z.t. eerst naar mogelijke invulmogelijkheden voor het BK plein te kijken. -de provincie geeft als aandachtspunt mee het vinden van goede invulmogelijkheden voor de door (naar IBF) verplaatsende autobedrijven achtergelaten locaties. -onze visie op eventuele detailhandelsmogelijkheden in het Sportstadgebied zijn in overeenstemming met het Streekplan. Gemeentelijke reactie Mbt detailhandel buitengebied: De formulering op blz 34 van de visie is aangepast conform voorstel van de provincie. De overige punten zullen onze aandacht hebben, maar hebben geen gevolgen voor de tekst in de detailhandelsvisie.

Integrale detailhandelsvisie gemeente Heerenveen 2011 Vastgesteld door gemeenteraad d.d. 2011-03-07

40

Bijlage 4 Distributieve ruimte dagelijkse sector De dagelijkse sector bestaat uit de supermarkten, winkels in levensmiddelen (onder andere groenteboer, toko, slijter, tabakszaak, delicatessen) en winkels met artikelen voor de persoonlijke verzorging (zoals drogisterijen, parfurmerie en apotheek). In 2007 is het Koopstromenonderzoek in Friesland gehouden. Voor de kern Heerenveen kwam daar uit, dat de koopkrachtbinding in de dagelijkse sector 95% bedraagt. Daarmee ligt de binding in deze sector op het niveau dat past bij een plaats van deze omvang. Tevens kwam uit dit onderzoek naar voren, dat van de totale bestedingen in de dagelijkse sector in de kern Heerenveen 71% uit Heerenveen zelf afkomstig is. Dit betekent dat 29% van de bestedingen van buiten de eigen kern komt, waarvan ruim 12% uit de rest van de gemeente. In vergelijking met andere kernen van deze omvang is het percentage van 29% hoog. Gemiddeld ligt het aandeel bestedingen van buiten de kern bij vergelijkbare kernen op 15% tot 19%, afhankelijk van de afstand tot een kern van hogere hiërarchie (bron: Bolt). Heerenveen haalt dus relatief veel omzet van buiten de kern. In onderstaande tabel is de distributieve ruimte voor de dagelijkse sector berekend.

In deze tabel is de huidige situatie geplaatst naast die van de situatie in 2016, na uitvoering van de diverse gemeentelijke plannen die verband houden met het centrum, en een verdere ontwikkeling van de nieuwbouwwijk Skoatterwâld. De gemiddelde besteding aan dagelijkse goederen in Nederland ligt op € 2.530 (HBD 2008); aangezien het inkomensniveau van Heerenveen iets onder het landelijk gemiddelde ligt, is hierop een correctie toegepast. De bestedingen per hoofd van de bevolking zijn voor Heerenveen vastgesteld op € 2.498. Berekening distributieve ruimte in de dagelijkse sector in de kern Heerenveen kern Heerenveen

Dagelijkse goederen nu € 2.498

Dagelijkse goederen in 2016 € 2.498

Besteding per hoofd (HBD, 2008) Inwoners 29.200 30.400 verzorgingsgebied Koopkrachtbinding 95% 96% (%) Omzet € 69.304.923 € 72.912.576 verzorgingsgebied Toevloeiing koopkracht 29% 31% (%) Omzet toevloeiing € 28.307.644 € 32.757.824 Totale omzet € 97.612.567 € 105.670.400 Aanwezig 10.900 10.900 winkelaanbod m2 Vloerproductiviteit € 6.500 € 7.000 (Ned gemiddelde) Gewenst winkelaanbod 15.017 15.096 m2 Distributieve ruimte 4.117 4.196 in m2 Bron: BroekhuisRijs op basis van HBD 2008, Koopstromenonderzoek 2007, Locatus 2010 e.d.

De verwachting is, dat door de ontwikkelplannen voor het centrum van Heerenveen de toevloeiing van buiten de kern iets verder zal toenemen, naar 31%. Zowel de supermarkten, als de parkeermogelijkheden, als de bereikbaarheid zullen aan kracht winnen, wat zich vooral vertaalt in een sterkere aantrekkingskracht op het regiogebied. Deze ontwikkelingen hebben uiteraard ook effect op de eigen inwoners; echter de koopkrachtbinding is op een dergelijk hoog niveau, dat hier weinig winst meer te halen valt.

Integrale detailhandelsvisie gemeente Heerenveen 2011 Vastgesteld door gemeenteraad d.d. 2011-03-07

41

Voor de vloerproductiviteit wordt uitgegaan van een stijging. Veel supermarkten zullen vernieuwen, wat gepaard gaat met een hogere benodigde vloerproductiviteit. Uiteindelijk is het resultaat van de rekensom, dat op dit moment ruimte in de markt aanwezig is voor uitbreidingen van circa 4000 m² wvo. Dit is overigens de gehele dagelijkse sector, dus meer dan alleen supermarkten. In totaal is die de omvang van het gewenst winkelaanbod in de dagelijkse sector circa 15.000 m2. In de volgende bijlage wordt de distributieve ruimte afgezet tegen het aanbod en de plannen die in de komende periode aan de orde zijn.

Integrale detailhandelsvisie gemeente Heerenveen 2011 Vastgesteld door gemeenteraad d.d. 2011-03-07

42

Bijlage 5 Supermarkten en dagelijkse sector overig In de branche supermarkten spelen er nu veel (voorgenomen) ontwikkelingen. In onderstaande tabel worden die in beeld gebracht. Verder wordt de dagelijkse sector in onderstaande tabel meegenomen. De vermelde maten zijn indicatief. Supermarkt Nu Centrum Heerenveen Aldi AH Super de Boer De Greiden Jumbo C1000 De Akkers Lidl Overige wijken Oudeschoot Skoatterwâld

Dagelijkse sector nu 3420

760

Wvo na (voorgenomen) ontwikkelingen 3500 1000 (Molenplein)

(Stadiongebied)

1760 1300

380 800 1260 100 670 450 0 0

1)

6550

4350

2500 2000 (wordt Jumbo) 530 1100 1300 400 1300 450 200 300 (nog geen concreet plan)

Totaal

14.580

De omvang van het gewenste aanbod is berekend op circa 15.000 m2 (zie bijlage 4). De voorgenomen ontwikkelingen blijven dus goed in lijn lopen met de beschikbare distributieve ruimte. Er is geen ruimte voor nieuwe supermarktformules. 1)

voorzieningen dagelijkse sector Oudeschoot meegenomen in overige wijken

Integrale detailhandelsvisie gemeente Heerenveen 2011 Vastgesteld door gemeenteraad d.d. 2011-03-07

43

Bijlage 6 Distributieve ruimte niet dagelijkse sector In 2007 is het Koopstromenonderzoek in Friesland gehouden. Voor Heerenveen kwam daar uit, dat de koopkrachtbinding in de niet dagelijkse sector 71% bedraagt. Daarmee ligt de binding in deze sector op het niveau dat past bij een plaats van deze omvang. Tevens kwam uit dit onderzoek naar voren, dat van de totale bestedingen in de dagelijkse sector in de kern Heerenveen 44% uit Heerenveen zelf afkomstig is. Dit betekent dat 56% van de bestedingen van buiten de eigen kern komt. In onderstaande tabel is de distributieve ruimte voor de niet dagelijkse sector berekend. In deze tabel is de huidige situatie geplaatst naast die van de situatie in 2016, na uitvoering van de diverse gemeentelijke plannen die verband houden met het centrum, en een verdere ontwikkeling van de nieuwbouwwijk Skoatterwâld. De gemiddelde besteding aan niet dagelijkse goederen in Nederland ligt op € 2.640; aangezien het inkomensniveau van Heerenveen iets onder het landelijk gemiddelde ligt, is hierop een correctie toegepast. De bestedingen per hoofd van de bevolking zijn voor Heerenveen vastgesteld op € 2.600. Berekening distributieve ruimte in de niet dagelijkse sector in de kern Heerenveen kern Heerenveen

Niet dagelijkse goederen nu € 2.600

Niet dagelijkse goederen in 2016 € 2.600

Besteding per hoofd (HBD, 2008) Inwoners 29.200 30.400 verzorgingsgebied Koopkrachtbinding 71% 73% (%) Omzet € 53.900.000 € 57.700.000 verzorgingsgebied Toevloeiing koopkracht 56% 59% (%) Omzet toevloeiing € 68.600.000 € 83.000.000 Totale omzet € 122.500.000 € 140.700.000 Aanwezig 84.000 84.000 winkelaanbod m2 Vloerproductiviteit € 2.000 € 2.000 Ned gemiddeld Gewenst winkelaanbod 61.000 70.000 m2 Distributieve ruimte Geen ruimte Geen ruimte Gebruikte bronnen: HBD 2008, Koopstromenonderzoek 2007, Locatus 2010

De verwachting is, dat door de ontwikkelplannen voor het centrum van Heerenveen de toevloeiing van buiten de kern iets verder zal toenemen, naar 59%. Zowel de supermarkten als de overige voorzieningen, als de parkeermogelijkheden, als de bereikbaarheid zullen aan kracht winnen, wat zich vooral vertaalt in een sterkere aantrekkingskracht op het regiogebied. Deze ontwikkelingen hebben uiteraard ook effect op de eigen inwoners; echter de koopkrachtbinding is op een dergelijk hoog niveau, dat hier weinig winst meer te halen valt. Voor de vloerproductiviteit wordt uitgegaan van een stijging naar het huidige landelijke niveau. Duidelijk is dat er in de kern Heerenveen nu, maar ook in de nabije toekomst sprake is van een overaanbod in de niet dagelijkse sector. In de tabel in paragraaf 4.1.1 wordt ook duidelijk dat het overaanbod in alle sectoren/branches aanwezig is. Dat betekent dus dat eventuele uitbreidingen zeer beperkt moeten zijn en vooral een kwalitatieve impuls aan het kernwinkelgebied moeten geven.

Integrale detailhandelsvisie gemeente Heerenveen 2011 Vastgesteld door gemeenteraad d.d. 2011-03-07

44

Bijlage 7 Aandachtspunten voor centrummanagement Centrummanagement

Aandachtspunten: gezamenlijk uit te werken in jaarplannen -Keurmerk Veilig Ondernemen

-acquisitie van gewenste trekkers en formules -uitwerken gebiedsprofielen aanloopstraten -versterken accountmanagement -stegenplan -branchering en leegstandsbestrijding -planontwikkeling arcades -planontwikkeling Lindegrachtcarré -planontwikkeling Molenplein noordkant -fysieke ingrepen in ruimtelijke structuur -kader voor budgettoewijzing ondernemersfonds “schoon, heel en veilig” -uitwerken plan voor fietsparkeren -project aanlichten historische gevels -optimaliseren markten en kermissen -breedband mogelijk maken -beeldkwaliteitsplan voor openbare ruimte en bebouwing -opstarten strategische denktank en actieve werkgroep -gezamenlijke doelgroepanalyse -ontwikkelen toolkit, communicatieplan (intern) en promotieplan (extern) -uitvoering geven aan communicatie en promotie, ondersteunen bij promotie -structureel verbinden retail, horeca, cultuur en overige ondernemers -ontwikkelen gastheerschap bij ondernemers -innovatie stimuleren -toetsings- en stimuleringskader voor ondernemersfonds “evenementen en promotie” -optimaliseren bestaande evenementen -ontwikkelen nieuwe evenement(en) die profiel versterken, meerjarig (?) -stimuleren en faciliteren evenementen -afstemming en promotie van evenementen

Integrale detailhandelsvisie gemeente Heerenveen 2011 Vastgesteld door gemeenteraad d.d. 2011-03-07

45