CConstaterende datHeerenveen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2b. Uitkomsten week van het financieel perspectief

Raadsvergadering 18 juli 2024, gemeente HeerenveenBij agendapunt: Perspectiefnota 202418.237 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

5.1

Sportbeleid en activering

Gemiddelde referentiegemeenten

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-19,6

-14,9

-19,9

-8,7

-11,1

-10,7

Uitkomsten week van het financieel perspectief Het taakveld Sportbeleid en activering omvat onder andere activiteiten en budgetten voor de buurtsportcoaches, ‘n gouden plak en topsport noord. Dit zijn grotendeels geen wettelijke taken en vinden plaats vanwege het beleid en ambitie van de gemeente Heerenveen. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld als onderzoeksrichting op te nemen.

| 35 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Sportaccommodaties (5.2) Informatie over het taakveld Inhoud Tot dit taakveld behoren de baten en lasten van alle accommodaties voor sportbeoefening. Mate van beleidsvrijheid Nagenoeg volledige beleidsvrijheid Financiële gegevens Sportaccommodaties Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

3.298.487

3.298.564

3.328.204

3.365.495

1,5%

1,6%

1,7%

1,7%

-182.552

-182.552

-182.552

-182.552

0,1%

0,1%

0,1%

0,1%

3.115.935

3.116.012

3.145.652

3.182.943

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Heerenveen Taakveld

5.2

Sportaccommodaties

Gemiddelde referentiegemeenten

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-53,9

-67,8

-60,1

-63,2

-76,5

-83,1

Uitkomsten week van het financieel perspectief Uit de benchmark blijkt dat de gemeente relatief lagere netto lasten heeft dan het gemiddelde van de referentiegemeenten. Als gekeken wordt naar de lokale kenmerken van de gemeente Heerenveen is dit opmerkelijk, gezien de vele sporten die de gemeente huisvest (bijvoorbeeld thialf, sportstad en ijshockey). De wijze waarop gemeenten sportaccommodaties faciliteren varieert. Een voorbeeld hiervan is het aandeelhouderschap van Heerenveen bij Sportstad, wat van invloed is op de lasten van de gemeente. Deze variaties zijn niet direct af te lezen uit een overzicht van het taakveld. Uit het gesprek is ook gebleken dat er diverse ontwikkelingen, bij onder andere sportstad en thialf, zijn die ervoor zorgen dat de financiële lasten de komende jaren zal toenemen. Ook komt er een nieuwe aanbesteding voor de sportvelden aan die naar verwachting fors omhoog gaat. De gemeente heeft een wettelijke verplichting om te voorzien in sportaccommodaties voor bewegingsonderwijs van scholen, maar het overgrote deel van dit taakveld betreft een nagenoeg volledige beleidsvrijheid. De gemeente heeft daarom de mogelijkheid om keuzes te maken ten aanzien van de sportaccommodaties die zij faciliteert. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld als onderzoeksrichting op te nemen.

| 36 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie (5.3) Informatie over het taakveld Inhoud Tot dit taakveld behoren de baten en lasten van activiteiten ter bevordering van beeldende kunst, muziek, dans en toneel. Dit betreft onder andere het posttheater, Ateliers Majeur, korpsen en muziekverenigingen en taalbeleid. Mate van beleidsvrijheid Nagenoeg volledige beleidsvrijheid Financiële gegevens Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

2.804.023

2.836.932

2.951.650

2.936.216

1,3%

1,3%

1,5%

1,4%

-643.307

-643.307

-643.307

-643.307

0,3%

0,3%

0,3%

0,3%

2.160.716

2.193.625

2.308.343

2.292.909

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Gemiddelde referentiegemeenten

Heerenveen Taakveld

5.3

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-50,2

-47,9

-41,7

-45,6

-50,7

-51,9

Uitkomsten week van het financieel perspectief De lasten in dit taakveld hebben betrekking op verschillende zaken, namelijk op het Posthuis theater, het Ateliers Majeur, korpsen en muziekverenigingen, taalbeleid en beeldende kunst en overige subsidies. Uit het gesprek blijkt dat er mogelijkheden zijn om dit taakveld verder te onderzoeken met het oog op ombuigingen, wat ook wordt ondersteund door de bijna volledige beleidsvrijheid. Op dit taakveld rust nog wel een eerdere taakstelling van €200.000 die gerealiseerd moet worden in de businesscase cultuurkwartier. Conclusie Uit het gesprek kan de conclusie getrokken worden dat er mogelijkheden zijn om dit taakveld verder te onderzoeken, mede gezien de volledige beleidsvrijheid.

| 37 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Musea (5.4) Informatie over het taakveld Inhoud Tot dit taakveld behoren de baten en lasten van activiteiten gericht op het verwerven, behouden, wetenschappelijk onderzoeken en presenteren van kunst en cultuur. Bijvoorbeeld musea en archeologie. Mate van beleidsvrijheid Nagenoeg volledige beleidsvrijheid Financiële gegevens Musea Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

555.804

554.396

554.440

554.378

0,3%

0,3%

0,3%

0,3%

0

0

0

0

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

555.804

554.396

554.440

554.378

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Heerenveen Taakveld

5.4

Musea

Gemiddelde referentiegemeenten

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-10,7

-10,8

-10,7

-12,9

-10,2

-11,1

Uitkomsten week van het financieel perspectief De lasten in dit taakveld hebben betrekking op het museum in Heerenveen. Uit het gesprek blijkt dat er mogelijkheden zijn om dit taakveld nader te onderzoeken voor ombuigingen, wat ook blijkt uit de nagenoeg volledige beleidsvrijheid. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld als onderzoeksrichting op te nemen.

| 38 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Cultureel erfgoed (5.5) Informatie over het taakveld Inhoud Tot dit taakveld behoren de baten en lasten van taken gericht op het behoud en voor publiek toegankelijk maken van cultureel erfgoed. Mate van beleidsvrijheid Enige mate van beleidsvrijheid Financiële gegevens Cultureel erfgoed

2024

2025

2026

2027

Lasten in euro's

87.857

91.894

82.183

82.164

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

0

0

0

0

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

87.857

91.894

82.183

82.164

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Gemiddelde referentiegemeenten

Heerenveen Taakveld

5.5

Cultureel erfgoed

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-1,2

-1,1

-1,7

-5,5

-7,5

-7,1

Uitkomsten week van het financieel perspectief De kosten in dit taakveld zijn gerelateerd aan activiteiten met betrekking tot (cultuurhistorisch) erfgoed, monumenten en archeologie. Tijdens de gesprekken is naar voren gekomen dat de invoering van de nieuwe omgevingswet leidt tot meer wettelijke verplichtingen, wat resulteert in een grotere benodigde inzet. Gezien het beperkte budget en deze ontwikkeling lijken er weinig mogelijkheden te zijn om tot ombuigingsvoorstellen te komen. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld niet als onderzoeksrichting op te nemen.

| 39 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Media (5.6) Informatie over het taakveld Inhoud Tot dit taakveld behoren de zorg voor fysieke en elektronische cultuurdragers, zoals de bibliotheek. Mate van beleidsvrijheid Nagenoeg volledige beleidsvrijheid Financiële gegevens Media Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

1.200.324

1.198.915

1.198.959

1.198.897

0,5%

0,6%

0,6%

0,6%

0

0

0

0

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

1.200.324

1.198.915

1.198.959

1.198.897

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Gemiddelde referentiegemeenten

Heerenveen Taakveld

5.6

Media

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-22,4

-21,9

-23,2

-24,4

-24,7

-25,1

Uitkomsten week van het financieel perspectief De lasten in dit taakveld hebben betrekking op het bibliotheeknetwerk. Uit het gesprek blijkt dat er mogelijkheden zijn om dit taakveld nader te onderzoeken voor ombuigingen, wat ook blijkt uit de nagenoeg volledige beleidsvrijheid. Echter, er zijn ook een aantal aandachtspunten te vermelden. De bijdrage van de gemeente Heerenveen zal in de toekomst omhoog gaan, omdat de gemeente nu minder betaalt dan de werkzaamheden die de bibliotheek voor de gemeente uitvoert. Aangezien de bibliotheekfunctie in regionaal verband wordt uitgevoerd, is de directe invloed van Heerenveen beperkter. Daarnaast wil het kabinet dat elke gemeente een volwaardige bibliotheek heeft. Gemeenten krijgen daarvoor extra geld en vanaf 2025 ook een wettelijke taak (zorgplicht). Bij het vervolg dient rekening te worden gehouden met deze punten. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld als onderzoeksrichting op te nemen.

| 40 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Openbaar groen en (openlucht)recreatie (5.7) Informatie over het taakveld Inhoud Tot dit taakveld behoren de baten en lasten ten aanzien van openbaar groen, natuur en recreatie. Mate van beleidsvrijheid Nagenoeg volledige beleidsvrijheid Financiële gegevens Openbaar groen en (openlucht) recreatie Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

7.446.928

7.389.996

7.414.053

7.456.816

3,4%

3,5%

3,7%

3,7%

-15.120

-15.120

-15.120

-15.120

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

7.431.808

7.374.876

7.398.933

7.441.696

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Gemiddelde referentiegemeenten

Heerenveen Taakveld

Openbaar groen en 5.7 (openlucht) recreatie

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-117,1

-145,1

-143,5

-98,6

-100,5

-110,0

Uitkomsten week van het financieel perspectief Het niveau van onderhoud aan kapitaalgoederen, zoals het openbaar groen, is vastgesteld door de gemeenteraad in de nota kapitaalgoederen, gebaseerd op de CROW-normen. Hoewel theoretisch gezien het onderhoudsniveau verlaagd kan worden, staan de normen grotendeels al op basisniveau, en het verlagen hiervan brengt risico's met zich mee. Bovendien kan dit op de lange termijn leiden tot kapitaalvernietiging, wat juist leidt tot extra kosten. Uit het gesprek is gebleken dat er wel mogelijkheden zijn om de budgetten voor verzorging en de wijk- en dorpsbudgetten te bekijken. Ook kan er gekeken worden naar het aantal onderdelen dat nog niet op basisniveau is en waar mogelijk verlaagd kan worden. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld als onderzoeksrichting op te nemen.

| 41 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

2.7

Product Sociaal Domein

Samenkracht en burgerparticipatie (6.1) Informatie over het taakveld Inhoud Tot dit taakveld behoren algemene voorzieningen gericht op participatie, zoals het ondersteunen op participatie gerichte burgerinitiatieven, ondersteuning vrijwilligers en mantelzorg en sociaal en cultureel werk. Mate van beleidsvrijheid Beperkte mate van beleidsvrijheid Financiële gegevens Samenkracht en burgerparticipatie Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

5.248.041

5.140.516

4.869.624

5.056.588

2,4%

2,4%

2,4%

2,5%

0

0

0

0

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

5.248.041

5.140.516

4.869.624

5.056.588

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Heerenveen Taakveld

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

Gemiddelde referentiegemeenten

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-70,9

-108,7

-101,3

-71,1

-113,2

-126,7

Uitkomsten week van het financieel perspectief De gemeenteraad heeft reeds besloten dat er vanaf 2026 ongeveer € 2 miljoen moet worden bezuinigd binnen de WMO, oplopend naar €2,7 miljoen in 2027. Gezien de complexiteit is er een aparte opdracht gestart om de budgetten binnen WMO te onderzoeken, om vervolgens te komen tot voorstellen voor ombuigingen. Voor deze taakstelling wordt gekeken naar de taakvelden 6.1, 6.2, 6.6, 6.71 en 6.81. De uitkomsten van de benchmark worden meegenomen in deze taakstellingsopdracht. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld wel als onderzoeksrichting op te nemen, maar hierbij aan te sluiten op het lopende traject binnen de zorg transitie en niet een afzonderlijk onderzoek te starten.

| 42 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Wijkteams (6.2) Informatie over het taakveld Inhoud Binnen dit taakveld vallen de meitinkers voor maatschappelijke dienstverlening. Mate van beleidsvrijheid Beperkte mate van beleidsvrijheid Financiële gegevens Wijkteams Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

1.474.723

1.429.386

1.430.809

1.428.819

0,7%

0,7%

0,7%

0,7%

0

0

0

0

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

1.474.723

1.429.386

1.430.809

1.428.819

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Gemiddelde referentiegemeenten

Heerenveen Taakveld

6.2

Wijkteams

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-21,7

-23,6

-28,5

-56,5

-71,7

-92,6

Uitkomsten week van het financieel perspectief De gemeenteraad heeft reeds besloten dat er vanaf 2026 ongeveer € 2 miljoen moet worden bezuinigd binnen de WMO, oplopend naar €2,7 miljoen in 2027. Gezien de complexiteit is er een aparte opdracht gestart om de budgetten binnen WMO te onderzoeken, om vervolgens te komen tot voorstellen voor ombuigingen. Voor deze taakstelling wordt gekeken naar de taakvelden 6.1, 6.2, 6.6, 6.71 en 6.81. De uitkomsten van de benchmark worden meegenomen in deze taakstellingsopdracht. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld wel als onderzoeksrichting op te nemen, maar hierbij aan te sluiten op het lopende traject binnen de zorg transitie en niet een afzonderlijk onderzoek te starten.

| 43 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Inkomensregelingen (6.3) Informatie over het taakveld Inhoud Het taakveld bevat de baten en lasten ten aanzien van de bijstand, minimabeleid, schuldhulpverlening en kwijtscheldingen voor afval, riolering en belastingen. Mate van beleidsvrijheid Zeer beperkte mate van beleidsvrijheid Financiële gegevens Inkomensregelingen Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

26.994.301

26.963.127

26.994.300

27.003.261

12,2%

12,7%

13,4%

13,2%

-22.040.085

-22.040.085

-22.040.085

-22.040.085

9,9%

10,4%

11,0%

10,8%

4.954.216

4.923.042

4.954.215

4.963.176

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Gemiddelde referentiegemeenten

Heerenveen Taakveld

6.3

Inkomensregelingen

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-197,1

-76,6

-95,6

-171,9

-102,1

-115,4

Uitkomsten week van het financieel perspectief Naar aanleiding van het MJP-2 in 2023 is reeds een onderzoek gestart naar de uitgaven binnen de Participatiewet en welke mogelijkheden er zijn om de taken uit te voeren binnen de door het Rijk verstrekte middelen. De afdeling heeft de opdracht gekregen om een plan van aanpak op te stellen om budgetneutraal uit te voeren. De uitkomsten van de benchmark worden meegenomen in deze opdracht. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld wel als onderzoeksrichting op te nemen, maar hierbij aan te sluiten op het lopende traject binnen de zorg transitie en niet een afzonderlijk onderzoek te starten.

| 44 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Begeleide participatie (6.4) Informatie over het taakveld Inhoud Tot dit taakveld behoren voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet gericht zijn op doorstromen naar arbeid. Mate van beleidsvrijheid Zeer beperkte mate van beleidsvrijheid Financiële gegevens Begeleide participatie Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

10.121.638

10.076.050

10.077.560

10.075.448

4,6%

4,7%

5,0%

4,9%

0

0

0

0

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

10.121.638

10.076.050

10.077.560

10.075.448

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo

Uitkomsten benchmark Gemiddelde referentiegemeenten

Heerenveen Taakveld

6.4

Begeleide participatie

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-160,9

-157,8

-195,4

-204,0

-196,5

-201,2

Uitkomsten week van het financieel perspectief De gemeente heeft weinig beleidsvrijheid met betrekking tot dit taakveld, zoals ook tijdens het gesprek is bevestigd. De taken met betrekking tot de Wet sociale werkvoorziening (WSW) en beschut werk zijn wettelijk vastgelegd, en zijn voor de gemeente Heerenveen met name belegd bij Caparis. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld niet als onderzoeksrichting op te nemen.

| 45 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Arbeidsparticipatie (6.5) Informatie over het taakveld Inhoud Tot dit taakveld behoren alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen. Mate van beleidsvrijheid Zeer beperkte mate van beleidsvrijheid Financiële gegevens Arbeidsparticipatie Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

2.128.165

2.107.912

2.108.582

2.107.645

1,0%

1,0%

1,0%

1,0%

0

0

0

0

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

2.128.165

2.107.912

2.108.582

2.107.645

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Gemiddelde referentiegemeenten

Heerenveen Taakveld

6.5

Arbeidsparticipatie

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-39,1

-54,2

-41,1

-37,8

-51,3

-56,8

Uitkomsten week van het financieel perspectief De gemeente heeft wettelijke taken ten aanzien van participatie en re-integratievoorzieningen. Desondanks zijn er toch bovenwettelijke activiteiten die onderzocht kunnen worden als richting voor ombuigingen. Dit betreft onder andere de basisbanen en de uitstroompremie. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld als onderzoeksrichting op te nemen.

| 46 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Maatwerkvoorzieningen (WMO) (6.6) Informatie over het taakveld Inhoud Tot dit taakveld horen materiële voorzieningen en vervoers- en woondiensten om zelfstandig te kunnen functioneren (Wmo) voor mensen met fysieke beperkingen die op basis van een beschikking worden verstrekt. Mate van beleidsvrijheid Beperkte mate van beleidsvrijheid Financiële gegevens Maatwerkvoorzieningen (WMO) Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

2.410.251

2.391.497

2.392.085

2.391.263

1,1%

1,1%

1,2%

1,2%

0

0

0

0

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

2.410.251

2.391.497

2.392.085

2.391.263

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Gemiddelde referentiegemeenten

Heerenveen Taakveld

Maatwerkvoorzieningen 6.6 (WMO)

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-43,0

-59,5

-46,5

-34,8

-43,6

-42,0

Uitkomsten week van het financieel perspectief De gemeenteraad heeft reeds besloten dat er vanaf 2026 ongeveer € 2 miljoen moet worden bezuinigd binnen de WMO, oplopend naar €2,7 miljoen in 2027. Gezien de complexiteit is er een aparte opdracht gestart om de budgetten binnen WMO te onderzoeken, om vervolgens te komen tot voorstellen voor ombuigingen. Voor deze taakstelling wordt gekeken naar de taakvelden 6.1, 6.2, 6.6, 6.71 en 6.81. De uitkomsten van de benchmark worden meegenomen in deze taakstellingsopdracht. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld wel als onderzoeksrichting op te nemen, maar hierbij aan te sluiten op het lopende traject binnen de zorg transitie en niet een afzonderlijk onderzoek te starten.

| 47 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Maatwerkdienstverlening 18+ (6.71) Informatie over het taakveld Inhoud Tot dit taakveld behoort dienstverlening aan individuele cliënten met een beperking (fysiek/psychisch), die zelfstandig wonen en die ondersteuning behoeven in de vorm van beschikbare uren op basis van een toekenningsbeschikking. Mate van beleidsvrijheid Zeer beperkte mate van beleidsvrijheid Financiële gegevens Maatwerkdienstverlening 18+ Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

16.738.411

17.504.385

16.321.906

16.320.618

7,5%

8,2%

8,1%

8,0%

-692.011

-692.011

-692.011

-692.011

0,3%

0,3%

0,3%

0,3%

16.046.400

16.812.374

15.629.895

15.628.607

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Gemiddelde referentiegemeenten

Heerenveen Taakveld

6.71

Maatwerkdienstverlening 18+ (totaal)

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-289,4

-264,2

-309,8

-245,4

-250,7

-273,9

Uitkomsten week van het financieel perspectief De gemeenteraad heeft reeds besloten dat er vanaf 2026 ongeveer € 2 miljoen moet worden bezuinigd binnen de WMO, oplopend naar €2,7 miljoen in 2027. Gezien de complexiteit is er een aparte opdracht gestart om de budgetten binnen WMO te onderzoeken, om vervolgens te komen tot voorstellen voor ombuigingen. Voor deze taakstelling wordt gekeken naar de taakvelden 6.1, 6.2, 6.6, 6.71 en 6.81. De uitkomsten van de benchmark worden meegenomen in deze taakstellingsopdracht. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld wel als onderzoeksrichting op te nemen, maar hierbij aan te sluiten op het lopende traject binnen de zorg transitie en niet een afzonderlijk onderzoek te starten.

| 48 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Maatwerkdienstverlening 18- (6.72) Informatie over het taakveld Inhoud Tot dit taakveld behoren vormen van jeugdhulp die door de gemeente als individuele (niet vrij toegankelijke) voorziening worden aangemerkt. Mate van beleidsvrijheid Zeer beperkte mate van beleidsvrijheid Financiële gegevens Maatwerkdienstverlening 18Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

21.114.759

21.011.531

21.014.775

21.010.239

9,5%

9,9%

10,5%

10,3%

0

0

0

0

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

21.114.759

21.011.531

21.014.775

21.010.239

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Gemiddelde referentiegemeenten

Heerenveen Taakveld

Maatwerkdienstverlening 186.72 (totaal)

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-350,8

-414,9

-407,7

-309,6

-285,7

-312,0

Uitkomsten week van het financieel perspectief Gemeenten hebben wettelijke verplichtingen ten aanzien van jeugdzorg. Zij hebben hierbij weinig invloed op de verwijzingen naar zorgaanbieders. 70% van de verwijzingen wordt namelijk door huisartsen, gecertificeerde instellingen, jeugdartsen en rechtbanken gedaan, en slechts 30% door de gemeenten zelf. Op het moment dat de verwijzing gedaan wordt door bijvoorbeeld een huisarts, is de gemeente verplicht om zorg toe te kennen. Gezien de wettelijke verplichting zijn er weinig tot geen mogelijkheden om de activiteiten te stoppen. Ook zijn er uitdagingen ten aanzien van de nieuwe inkoopsystematiek waarbij het risico groot is dat dit het aankomende jaar tot hogere kosten leidt en hiermee het budget verder onder druk komt te staan. Wel is er een mogelijkheid om meer in te zetten op preventie, waardoor de duurdere specialistische jeugdhulp minder nodig zal zijn. Dit vereist een integrale benadering vanuit meerdere taakvelden, zoals 4.3 en 6.82. Daarnaast wordt integraal werken als aandachtspunt genoemd. Men ziet kansen om vraagstukken efficiënter op te pakken door integraler te werken tussen jeugd, wmo en participatie. Conclusie Bovenstaande bevindingen bieden kansen, maar hier zijn middelen voor nodig en dat zal naar verwachting pas op langere termijn tot mogelijke besparingen leiden.

Wel wordt geadviseerd om het taakveld als onderzoeksrichting op te nemen, maar hierbij aan te sluiten op het lopende traject binnen de sociale transitie en niet een afzonderlijk onderzoek te starten.

| 49 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Geëscaleerde zorg 18+ (6.81) Informatie over het taakveld Inhoud Tot dit taakveld behoren alle opvang- en beschermd wonen-voorzieningen met inbegrip van eventuele maatwerkdienstverlening en maatwerkvoorzieningen voor personen die in de betreffende opvangvoorzieningen verblijven. Mate van beleidsvrijheid Zeer beperkte mate van beleidsvrijheid Financiële gegevens Geëscaleerde zorg 18+ Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

386.780

415.017

415.326

414.894

0,2%

0,2%

0,2%

0,2%

-904.650

-154.650

-154.650

-154.650

0,4%

0,1%

0,1%

0,1%

-517.870

260.367

260.676

260.244

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Heerenveen Taakveld

6.81

Geëscaleerde zorg 18+ (totaal)

Gemiddelde referentiegemeenten

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-3,1

-6,1

10,0

33,3

-3,4

20,2

Uitkomsten week van het financieel perspectief De gemeenteraad heeft reeds besloten dat er vanaf 2026 ongeveer € 2 miljoen moet worden bezuinigd binnen de WMO, oplopend naar €2,7 miljoen in 2027. Gezien de complexiteit is er een aparte opdracht gestart om de budgetten binnen WMO te onderzoeken, om vervolgens te komen tot voorstellen voor ombuigingen. Voor deze taakstelling wordt gekeken naar de taakvelden 6.1, 6.2, 6.6, 6.71 en 6.81. De uitkomsten van de benchmark worden meegenomen in deze taakstellingsopdracht. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld wel als onderzoeksrichting op te nemen, maar hierbij aan te sluiten op het lopende traject binnen de zorg transitie en niet een afzonderlijk onderzoek te starten.

| 50 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Geëscaleerde zorg 18- (6.82) Informatie over het taakveld Inhoud Tot dit taakveld behoren maatregelen gericht op de opvang en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen 18Mate van beleidsvrijheid Zeer beperkte mate van beleidsvrijheid Financiële gegevens Geëscaleerde zorg 18Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

1.615.451

1.598.873

1.599.394

1.598.666

0,7%

0,8%

0,8%

0,8%

0

0

0

0

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

1.615.451

1.598.873

1.599.394

1.598.666

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomst benchmark Gemiddelde referentiegemeenten

Heerenveen Taakveld

6.82

Geëscaleerde zorg 18(totaal)

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-45,5

-20,2

-31,2

-31,0

-29,4

-33,1

Uitkomsten week van het financieel perspectief Gemeenten hebben wettelijke verplichtingen vanuit de jeugdwet. Bij geëscaleerde zorg valt op dat de gemeente iets lagere lasten heeft dan het gemiddelde van de referentiegemeenten. Gemeenten hebben weinig invloed op dit taakveld, mede gezien het ook voortkomt uit rechterlijke uitspraken. Gezien de wettelijke verplichting zijn er geen mogelijkheden om de activiteiten te stoppen. Ook zijn er uitdagingen ten aanzien van de nieuwe inkoopsystematiek waarbij het risico groot is dat dit het aankomende jaar tot hogere kosten leidt en hiermee het budget verder onder druk komt te staan. Wel is er een mogelijkheid om meer in te zetten op preventie, waardoor de duurdere specialistische jeugdhulp minder nodig zal zijn. Dit vereist een integrale benadering vanuit meerdere taakvelden, zoals 4.3 en 6.72. Daarnaast wordt integraal werken als aandachtspunt genoemd. Uit de gesprekken blijkt dat men kansen ziet om vraagstukken efficiënter op te pakken door integraler te werken tussen jeugd, wmo en participatie. Conclusie Bovenstaande bevindingen bieden kansen, maar hier zijn middelen voor nodig en dat zal naar verwachting pas op langere termijn tot mogelijke besparingen leiden.

Wel wordt geadviseerd om het taakveld als onderzoeksrichting op te nemen, maar hierbij aan te sluiten op het lopende traject binnen de sociale transitie en niet een afzonderlijk onderzoek te starten.

| 51 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

2.8

Product Volksgezondheid en milieu

Volksgezondheid (7.1) Informatie over het taakveld Inhoud Tot dit taakveld behoren maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen. Mate van beleidsvrijheid Zeer beperkte mate van beleidsvrijheid Financiële gegevens Volksgezondheid Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

2.353.727

2.430.815

2.509.011

2.595.011

1,1%

1,1%

1,2%

1,3%

0

0

0

0

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

2.353.727

2.430.815

2.509.011

2.595.011

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Gemiddelde referentiegemeenten

Heerenveen Taakveld

7.1

Volksgezondheid

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-41,7

-42,7

-45,4

-45,7

-49,2

-52,3

Uitkomsten week van het financieel perspectief Uit de benchmark was reeds gebleken dat het taakveld grotendeels betrekking heeft op de bijdrage die de gemeente doet aan de Veiligheidsregio Fryslân. Alle gemeenten zijn verplicht om deel te nemen in een veiligheidsregio en hebben zitting in het Algemeen Bestuur. Aangezien de kosten van dit taakveld betrekking hebben op een gemeenschappelijke regeling, lijkt dit taakveld minder interessant als onderzoeksrichting voor ombuigingen. Dit komt doordat de gemeente Heerenveen niet individueel kan beslissen om minder uit te geven, gezien haar deelname samen met zeventien andere gemeenten in de Veiligheidsregio. Het gesprek met de betrokken medewerkers bevestigt dit standpunt. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld niet als onderzoeksrichting op te nemen. Aangezien de gemeente Heerenveen deelnemer is aan diverse gemeenschappelijke regelingen, waarbij de financiële impact aanzienlijk is en de invloed beperkt, wordt aanbevolen om in het algemeen te kijken naar de mogelijkheden voor alle gemeenschappelijke regelingen.

| 52 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Riolering (7.2) Informatie over het taakveld Inhoud Tot dit taakveld behoren de baten en lasten voor de gemeentelijke taken ten aanzien van afvalwater en de waterhuishouding. Mate van beleidsvrijheid Beperkte mate van beleidsvrijheid Financiële gegevens Riolering Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

6.050.233

5.827.251

5.781.800

6.141.410

2,7%

2,7%

2,9%

3,0%

-7.762.755

-7.752.595

-7.731.383

-8.079.903

3,5%

3,7%

3,8%

4,0%

-1.712.522

-1.925.344

-1.949.583

-1.938.493

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Heerenveen Taakveld

7.2

Riolering

Gemiddelde referentiegemeenten

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

13,8

24,9

33,1

26,2

29,4

31,0

Uitkomsten week van het financieel perspectief Uit de benchmark blijkt dat de gemeente Heerenveen een positiever saldo heeft dan het gemiddelde van de referentiegemeenten. Bovendien heeft Heerenveen een kostendekkendheid van 100% op het gebied van riolering. Tijdens het gesprek is naar voren gekomen dat het interessant zou zijn om te onderzoeken of alle kosten die de gemeente mag doorberekenen ook daadwerkelijk worden meegenomen in de kostendekkendheidsberekening. Een mogelijke onderzoeksrichting zou zijn om te kijken naar de mogelijkheid om meer kosten aan het riool toe te rekenen vanuit activiteiten met betrekking tot verhardingen. Daarnaast zijn er ontwikkelingen die van invloed zijn op dit taakveld, zoals klimaatadaptatie en de opstelling van een nieuw watertakenplan in 2024. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld als onderzoeksrichting op te nemen. Daarnaast wordt aanbevolen om de opbrengsten rioolheffing toe te voegen aan de deelopdracht kostendekkendheid leges.

| 53 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Afval (7.3) Informatie over het taakveld Inhoud Tot dit taakveld behoren de baten en lasten ten behoeve van inzameling en verwerking van bedrijfs- en huishoudelijk afval. Mate van beleidsvrijheid Beperkte mate van beleidsvrijheid Financiële gegevens Afval Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

6.680.017

6.939.494

7.051.828

7.082.327

3,0%

3,3%

3,5%

3,5%

-7.780.260

-8.091.135

-8.241.645

-8.296.921

3,5%

3,8%

4,1%

4,1%

-1.100.243

-1.151.641

-1.189.817

-1.214.594

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Heerenveen

Gemiddelde referentiegemeenten

Taakveld

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

7.3 Afval

16,9

21,6

21,2

25,8

25,8

30,1

Uitkomsten week van het financieel perspectief Uit de benchmark blijkt dat de gemeente Heerenveen een lager positief saldo heeft dan het gemiddelde van de referentiegemeenten. Heerenveen heeft echter wel 100% kostendekkendheid op het product afval. Tijdens het gesprek is naar voren gekomen dat het interessant zou zijn om te onderzoeken of alle kosten die de gemeente mag doorberekenen ook daadwerkelijk worden meegenomen in de kostendekkendheidsberekening, bijvoorbeeld de toerekening van kosten rondom circulariteit. Daarnaast is aangegeven dat de gemeente Heerenveen een diftar systematiek hanteert en reeds het laagste aantal kilo’s heeft in de provincie Fryslân. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld als onderzoeksrichting op te nemen. Daarnaast wordt aanbevolen om de opbrengsten afvalstoffenheffing toe te voegen aan de deelopdracht kostendekkendheid leges.

| 54 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Milieubeheer (7.4) Informatie over het taakveld Inhoud Tot dit taakveld behoren de baten en lasten voor gemeentelijke taken ter bescherming van het milieu, zoals de FUMO (regionale uitvoeringsdienst). Mate van beleidsvrijheid Beperkte mate van beleidsvrijheid Financiële gegevens Milieubeheer Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

1.925.706

1.869.951

1.842.874

1.873.992

0,9%

0,9%

0,9%

0,9%

0

0

0

0

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

1.925.706

1.869.951

1.842.874

1.873.992

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Heerenveen Taakveld

7.4

Milieubeheer

Gemiddelde referentiegemeenten

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-54,8

-56,4

-37,2

-34,9

-43,7

-49,2

Uitkomsten week van het financieel perspectief Het grootste gedeelte van de lasten in dit taakveld betreft de bijdrage aan de Friese Uitvoeringsdienst Milieu en Omgeving (FUMO). De FUMO is een regionale uitvoeringsdienst die taken uitvoert op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) van milieu- en omgevingswetgeving. Alle gemeenten zijn verplicht om deel te nemen in een regionale uitvoeringsdienst en hebben zitting in het Algemeen Bestuur. Aangezien de kosten van dit taakveld betrekking hebben op een gemeenschappelijke regeling, lijkt dit taakveld minder interessant als onderzoeksrichting voor ombuigingen. Dit komt doordat de gemeente Heerenveen niet individueel kan beslissen om minder uit te geven, gezien haar deelname samen met andere deelnemers in de FUMO. Het gesprek met de betrokken medewerkers bevestigt dit standpunt. Tevens is de gemeente Heerenveen reeds behoudend omgegaan met het laten uitvoeren van plustaken door de FUMO, waardoor ook hier geen mogelijkheden zijn om zaken goedkoper zelf uit te gaan voeren. Daarnaast bevat het taakveld duurzaamheidsbudgetten, wat met name SPUK-gelden zijn. Deze SPUK-gelden zijn betrokken bij de deelopdracht SPUKS, als onderdeel van het project DGFP, en worden daarom buiten beschouwing gelaten.

| 55 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld niet als onderzoeksrichting op te nemen. Aangezien de gemeente Heerenveen deelnemer is aan diverse gemeenschappelijke regelingen, waarbij de financiële impact aanzienlijk is en de invloed beperkt, wordt aanbevolen om in algemene zin het beleid met betrekking tot sturing op gemeenschappelijke regelingen te evalueren.

| 56 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Begraafplaatsen en crematoria (7.5) Informatie over het taakveld Inhoud Tot dit taakveld behoren de baten en lasten ten aanzien van de begraafplaatsen en crematoria. Mate van beleidsvrijheid Enige mate van beleidsvrijheid Financiële gegevens Begraafplaatsen en crematoria Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

486.177

480.107

480.300

473.760

0,2%

0,2%

0,2%

0,2%

-291.115

-291.115

-291.115

-291.115

0,1%

0,1%

0,1%

0,1%

195.062

188.992

189.185

182.645

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Heerenveen Taakveld

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

Gemiddelde referentiegemeenten

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-1,8

-3,3

-3,8

1,5

1,0

-2,0

Uitkomsten week van het financieel perspectief De netto lasten van de gemeente Heerenveen zijn iets hoger dan het gemiddelde van de referentiegemeenten. De tarieven van de begraafplaatsen zijn recentelijk nog verhoogd. Vanuit het gesprek blijkt dat wanneer de tarieven nog hoger worden, het risico bestaat dat de begraafplaatsen van de gemeente Heerenveen minder gebruikt worden waardoor het per saldo negatief uitpakt. Ten aanzien van de exploitatielasten wordt aangegeven dat het onderhoud en andere lasten niet naar beneden kunnen bijgesteld, mede gezien de nieuwe app die beschikbaar wordt gesteld op verzoek van de gemeenteraad. De leges die de gemeente int voor deze activiteiten vallen reeds binnen de deelopdracht kostendekkendheid leges en worden daarom buiten beschouwing gelaten. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld niet als onderzoeksrichting op te nemen.

| 57 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

2.9

Product Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

Ruimtelijke Ordening (8.1) Informatie over het taakveld Inhoud Het taakveld omvat planologisch beleid, omgevingsplannen, planschade en het veenweidegebied. Ook zijn er incidentele budgetten voor centrumvisies en omgevingswet. Mate van beleidsvrijheid Enige mate van beleidsvrijheid Financiële gegevens Ruimtelijke Ordening Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

1.957.540

1.857.686

1.433.106

1.439.990

0,9%

0,9%

0,7%

0,7%

-60.988

-60.988

-548.988

-60.988

0,0%

0,0%

0,3%

0,0%

1.896.552

1.796.698

884.118

1.379.002

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Heerenveen Taakveld

8.1

Ruimtelijke Ordening

Gemiddelde referentiegemeenten

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-32,6

-68,6

-36,6

-24,8

-37,9

-47,3

Uitkomsten week van het financieel perspectief Tijdens het gesprek werd benadrukt dat de afdeling aanzienlijke tijd besteedt aan incidentele projecten, waardoor er minder aandacht is voor reguliere taken. Een groot deel van de bestemmingsplannen is inmiddels verouderd, wat resulteert in 40% van de aanvragen die afwijken van het bestemmingsplan. Het afwijken van bestemmingsplannen vergt meer tijd. Het actueel houden van bestemmingsplannen zou leiden tot minder afwijkingen en daarmee een positieve invloed hebben op de benodigde capaciteit. Het beeld is dat wanneer keuzes gemaakt worden, de zakelijke houding toeneemt en minder ambities worden opgelegd, er ombuigingen mogelijk kunnen zijn. De leges die de gemeente int voor bepaalde activiteiten vallen reeds binnen de deelopdracht kostendekkendheid leges en worden daarom buiten beschouwing gelaten. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld als onderzoeksrichting op te nemen, waarbij prioritering, keuzes maken en verzakelijking de focus zijn.

| 58 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) (8.2) Informatie over het taakveld Inhoud Het taakveld bevat de baten en lasten ten aanzien van grondexploitaties van woningen (niet-bedrijventerreinen), waaronder de grondverwerving, bouw- en woonrijp maken en verkoop van bouwrijpe gronden. Mate van beleidsvrijheid Nagenoeg volledige beleidsvrijheid Financiële gegevens Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

9.722.096

8.381.674

7.940.667

8.252.724

4,4%

3,9%

4,0%

4,0%

-10.011.900

-8.602.300

-8.059.600

-8.228.600

4,5%

4,1%

4,0%

4,0%

-289.804

-220.626

-118.933

24.124

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Gemiddelde referentiegemeenten

Heerenveen Taakveld

8.2

Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-30,9

-2,3

5,6

-2,4

7,8

5,3

Uitkomsten week van het financieel perspectief Grondexploitaties zijn geen structurele inkomstenbron voor gemeenten. Grondexploitatie verwijst naar het proces waarbij de gemeente grond verwerft, ontwikkelt en vervolgens verkoopt voor bijvoorbeeld woningbouw, bedrijventerreinen of recreatiegebieden. Hoewel grondexploitaties op korte termijn aanzienlijke inkomsten kunnen genereren door de verkoop van bouwrijpe kavels, zijn deze inkomsten vaak van incidentele aard en zijn er ook jaren waarin grondexploitaties geld kosten. De omvang van de inkomsten kan daarnaast variëren afhankelijk van verschillende factoren, zoals economische omstandigheden, marktvraag en planologische ontwikkelingen. Uit het gesprek blijkt dat de toerekening van uren een aandachtspunt is en wellicht nog mogelijkheden biedt, met name omdat de gemeente vennootschapsbelasting betaalt over winsten bij grondexploitaties en de toerekening hier invloed op heeft. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld als onderzoeksrichting op te nemen, waarbij de toewijzing van uren de focus is.

| 59 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Wonen en bouwen (8.3) Informatie over het taakveld Inhoud Het taakveld bevat de baten en lasten ten aanzien van wonen, (leges) omgevingsvergunningen, plattelandsbeleid en -vernieuwing en GEO-informatie. Mate van beleidsvrijheid Nagenoeg volledige beleidsvrijheid Financiële gegevens Wonen en bouwen Lasten in euro's

2024

2025

2026

2027

4.042.563

3.865.898

3.810.917

3.810.245

1,8%

1,8%

1,9%

1,9%

-1.839.610

-1.839.610

-1.839.610

-1.839.610

0,8%

0,9%

0,9%

0,9%

2.202.953

2.026.288

1.971.307

1.970.635

Lasten t.o.v. totale begroting Baten in euro's Baten t.o.v. totale begroting Totaal saldo baten en lasten

Uitkomsten benchmark Gemiddelde referentiegemeenten

Heerenveen Taakveld

8.3

Wonen en bouwen

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

€ per inwoner 2022

€ per inwoner 2023

€ per inwoner 2024

-14,8

-19,8

-42,5

-19,6

-21,9

-30,2

Uitkomsten week van het financieel perspectief Dit taakveld omvat activiteiten waarvoor de gemeente leges int, evenals activiteiten waarbij dit niet het geval is. De leges die worden geïnd voor bepaalde activiteiten vallen al onder de deelopdracht kostendekkendheid leges en worden daarom niet meegenomen in de analyse. De gemeente heeft de vrijheid om te bepalen hoe uitgebreid de dienstverlening is voor activiteiten waarvoor geen leges worden geheven. Zo is het niet noodzakelijk om inwoners met alle vragen over woningbouw direct van dienst te zijn. Dit aspect kan verder worden onderzocht. Daarnaast kan ook worden onderzocht in hoeverre ombuigingen mogelijk zijn voor de budgetten met betrekking tot plattelandsbeleid en -vernieuwing, evenals GEO-informatie. Conclusie Gezien de bevindingen wordt geadviseerd om het taakveld als onderzoeksrichting op te nemen.

| 60 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

H3 Onderzoeksrichtingen en vervolg 3.1

Aanbevolen onderzoeksrichtingen

Onderzoeksrichtingen Zoals in hoofdstuk 2 beschreven zijn op basis van de gesprekken is een verdeling gemaakt tussen taakvelden die interessant zijn als onderzoeksrichting en taakvelden die op dit moment als minder interessant worden beoordeeld. Deze afweging is gemaakt door te kijken naar wettelijke taken en beleidsvrijheid, (externe) ontwikkelingen, hoogte van de begroting en reeds opgelegde taakstellingen. Drie categoriën Vanwege reeds lopende onderzoeken naar budgetten door eerder opgelegde taakstellingen binnen het Sociaal Domein, wordt voorgesteld om bij sommige taakvelden aan te sluiten bij deze onderzoeken in plaats van nieuwe onderzoeken te starten. Dit resulteert in drie categorieën: 1. Taakvelden waarvoor een vervolgonderzoek wordt gestart als onderdeel van de onderzoeksrichtingen; 2. Taakvelden waarbij wordt aangesloten bij lopende onderzoeken als onderdeel van de onderzoeksrichtingen. 3. Taakvelden die niet worden meegenomen in de onderzoeksrichtingen. Deze aanpak verbetert de efficiëntie en voorkomt onnodige dubbele inspanningen van medewerkers. Een aandachtspunt is dat de uitgangspunten van het project DGFP worden meegenomen in de lopende onderzoeken, wat zal worden geïntegreerd in de aanpak voor de onderzoeksrichtingen die nog wordt opgesteld.

Het feit dat een taakveld interessant wordt bevonden als onderzoeksrichting, betekent echter niet per definitie dat dit automatisch zal resulteren in ombuigingsvoorstellen. Het duidt aan dat uit de benchmark en gesprekken blijkt dat er potentiële onderzoeksrichtingen zijn, die onderzocht kunnen worden. Hieronder wordt de onderverdeling weergegeven in tabellen. Categorie 1: Taakvelden waarvoor een vervolgonderzoek wordt gestart als onderdeel van de onderzoeksrichtingen Begroting 2024 Taakveld(en)

% totale begroting

Lasten in €

Baten in €

% totale begroting

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

2.669.252

1,20%

-2.042.247

0,92%

0.4

Ondersteuning organisatie

27.027.327

12,18%

-4.785.858

2,16%

233.526

0,11%

-8.272.267

3,73%

0

0,00%

-8.686.509

3,91%

0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 2.1

Verkeer en vervoer

9.587.329

4,32%

-202.755

0,09%

2.3

Recreatieve havens

32.512

0,01%

-24.837

0,01%

2.4

Economische havens en waterwegen

2.222.849

1,00%

-923.275

0,42%

| 61 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

3.1

Economische ontwikkeling

1.587.267

0,72%

-3.479

0,00%

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

101.001

0,05%

-84.158

0,04%

3.4

Economische promotie

504.328

0,23%

-320.396

0,14%

5.1

Sportbeleid en activering

1.101.308

0,50%

-71.371

0,03%

5.2

Sportaccommodaties

3.298.487

1,49%

-182.552

0,08%

5.3

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

2.804.023

1,26%

-643.307

0,29%

5.4

Museu

555.804

0,25%

0

0,00%

5.6

Media

1.200.324

0,54%

0

0,00%

5.7

Openbaar groen en (openlucht)recreatie

7.446.928

3,36%

-15.120

0,01%

6.5

Arbeidsparticipatie

2.128.165

0,96%

0

0,00%

7.2

Riolering

6.050.233

2,73%

-7.762.755

3,50%

7.3

Afval

6.680.017

3,01%

-7.780.260

3,51%

8.1

Ruimtelijke Ordening

1.957.540

0,88%

-60.988

0,03%

8.2

Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

9.722.096

4,38%

-10.011.900

4,51%

8.3

Wonen en bouwen

4.042.563

1,82%

-1.839.610

0,83%

90.952.879

40,99%

-53.713.644

24,20%

Tabel 1: Taakvelden waarvoor een vervolgonderzoek wordt gestart als onderdeel van de onderzoeksrichtingen

Categorie 2: Taakvelden waarbij wordt aangesloten bij lopende onderzoeken als onderdeel van de onderzoeksrichtingen. Begroting 2024 Taakveld(en)

Lasten in €

% totale begroting

% totale begroting

Baten in €

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

2.510.976

1,13%

-813.103

0,37%

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

5.248.041

2,36%

0

0,00%

6.2

Wijkteams

1.474.723

0,66%

0

0,00%

6.3

Inkomensregelingen

26.994.301

12,16%

-22.040.085

9,93%

6.6

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

2.410.251

1,09%

0

0,00%

6.71

Maatwerkdienstverlening 18+ (totaal)

16.738.411

7,54%

-692.011

0,31%

6.72

Maatwerkdienstverlening 18- (totaal)

21.114.759

9,51%

0

0,00%

6.81

Geëscaleerde zorg 18+ (totaal)

386.780

0,17%

-904.650

0,41%

6.82

Geëscaleerde zorg 18- (totaal)

1.615.451

0,73%

0

0,00%

75.982.717

34,24%

-23.636.746

10,65%

Tabel 2: Taakvelden waarbij wordt aangesloten bij lopende onderzoeken binnen de transities

| 62 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

Categorie 3: Taakvelden die niet worden meegenomen in de onderzoeksrichtingen Begroting 2024 Taakveld(en)

0.1

Bestuur

% totale begroting

Lasten in €

% totale begroting

Baten in €

3.154.806

1,42%

0

0,00%

0.10 Mutatie reserves

1.279.000

0,58%

-4.504.229

2,03%

0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten

3.828.872

1,73%

0

0,00%

0.2

Burgerzaken

2.227.274

1,00%

-907.286

0,41%

0.5

Treasury

16.663

0,01%

-579.446

0,26%

0

0,00%

-3.590.226

1,62%

373.379

0,17%

-200.419

0,09%

201.811

0,09%

-120.342.642

54,23%

1.294.807

0,58%

-129.533

0,06%

0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overig 0.7

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

0.8

Overige baten en lasten

0.9

Vennootschapsbelasting (VpB)

264.000

0,12%

0

0,00%

1.1

Crisisbeheersing & brandweer

3.614.968

1,63%

0

0,00%

1.2

Openbare orde & veiligheid

1.600.368

0,7%

-23.385

0,0%

2.2

Parkeren

1.193.649

0,54%

-20.419

0,01%

2.5

Openbaar vervoer

0

0,00%

0

0,00%

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

12.219.000

5,51%

-13.119.000

5,91%

4.1

Openbaar basisonderwijs

0

0,00%

0

0,00%

4.2

Onderwijshuisvesting

6.223.585

2,8%

-42.666

0,0%

5.5

Cultureel erfgoed

87.857

0,04%

0

0,00%

6.4

Begeleide participatie

10.121.638

4,56%

0

0,00%

7.1

Volksgezondheid

2.353.727

1,1%

0

0,0%

7.4

Milieubeheer

1.925.706

0,87%

0

0,00%

7.5

Begraafplaatsen & crematoria

486.177

0,22%

-291.115

0,13%

23,64% -143.750.366

64,78%

52.467.287

Tabel 3: Taakvelden die niet worden meegenomen in de onderzoeksrichtingen

3.2

Vervolg

Het resultaat van de week van het financieel perspectief en de voorgestelde onderzoeksrichtingen worden voorgelegd aan de stuurgroep en het college. De onderzoeksrichtingen zullen bij de perspectiefnota 2024 worden gevoegd, waarbij de raad wordt gevraagd deze eveneens vast te stellen tijdens de behandeling van de perspectiefnota. De gemeentelijke organisatie werkt vervolgens de onderzoeksrichtingen uit.

| 63 | Met de benchmark naar onderzoeksrichtingen: uitkomsten week van het financieel perspectief

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Heerenveen&id=08b0af18-ffdb-470d-8e84-6f6e6f6b2ff3