Bijlage 1 Voorjaarsrapportage 2024
Tekst van het document
Voorjaarsrapportage 2024
1
Inhoudsopgave Voorjaarsrapportage 2024 ...................................................................................... 1 Inhoudsopgave ..................................................................................................... 2 Inleiding ............................................................................................................... 3 Programma's ........................................................................................................ 4 Successen .................................................................................................. 5 Wat hebben we gedaan in 2024 ....................................................................
8 Totaaloverzicht mutaties voorjaarsrapportage per thema ...........................................16 Sociale Leefomgeving ...........................................................................................18 Successen .................................................................................................19 Wat hebben we gedaan in 2024 ...................................................................21 Wat mag het kosten....................................................................................27 Investeringen .............................................................................................34 Economische Leefomgeving ...................................................................................35 Successen .................................................................................................36 Wat hebben we gedaan in 2024 ...................................................................37 Wat mag het kosten....................................................................................41 Investeringen .............................................................................................44 Fysieke Leefomgeving ...........................................................................................45 Successen
.................................................................................................46 Wat hebben we gedaan in 2024 ...................................................................47 Wat mag het kosten....................................................................................62 Investeringen .............................................................................................65 Mensen Middelen en Bestuur ..................................................................................66 Successen .................................................................................................67 Wat hebben we gedaan in 2024 ...................................................................68 Wat mag het kosten....................................................................................74 Algemene dekkingsmiddelen ..................................................................................77 Wat mag het kosten....................................................................................78 Overhead ............................................................................................................80 Wat mag het kosten....................................................................................81 Totaaloverzicht
.....................................................................................................83 Bijlage ................................................................................................................85 Totaaloverzicht investeringen .......................................................................88 Totaaloverzicht op taakvelden ......................................................................95
2
Inleiding Hierbij de eerste Voorjaarsrapportage van de gemeente Heerenveen. In het verleden werden aan de raad tussentijds alleen verzamelbesluiten aangeboden. Deze waren nagenoeg alleen financieel van aard en gaven geen inzicht in de voortgang van de doelen. In afstemming met de auditcommissie hebben wij vorm gegeven aan een voortgangsrapportage die u als gemeenteraad twee maal per jaar in staat stelt om kennis te nemen van de voortgang van de doelen en de prognose van de financiën. Daarnaast worden budgetwijzigingen voorgesteld. Naast de gerealiseerde successen in de eerste vier maanden van 2024 wordt over de opgenomen doelen uit de Themabegroting 2024 de voortgang aangegeven middels een 'stoplichtenmodel'. Verklaring stoplichten
Afgestemd is dat alleen bij afwijkingen een toelichting wordt gegeven. Daarom is de laatste cel in de rij achter een groen 'bolletje' leeg. De financiële samenvatting vindt u in het hoofdstuk 'Totaaloverzicht mutaties voorjaarsrapportage'. De mutaties worden per thema toegelicht. De opbouw van de hoofdstukken is als volgt: Programma's: - Successen - Wat hebben we gedaan in 2024 Thema's: - Successen - Wat hebben we gedaan in 2024 - Wat mag het kosten inclusief mutaties investeringen
3
Programma's Tabel verdeling programma/thema Sociale Leefomgeving
Economische leefomgeving
Fysieke Leefomgeving
Mensen, middelen en bestuur
Gezond welzijn vernieuwen (Zorgtransitie) Meedoen aan de samenleving (Sociale transitie) Een thuis voor iedereen (Woontransitie) Dienstverlenende overheid Cultuur Energie van morgen (Energietransitie) Toonaangevend in de circulaire samenleving (Circulaire transitie) Dienstverlenende overheid Bestaanszekerheid Een thuis voor iedereen (Woontransitie) Landschap in balans Energie van morgen (Energietransitie) Toonaangevend in de circulaire samenleving (Circulaire transitie) Dienstverlenende overheid Dienstverlenende overheid
4
Successen Gezond welzijn vernieuwen (zorgtransitie) IZA subsidie toegekend voor doorontwikkeling drie Mienskiphûskeamers (initiatief van gemeente Heerenveen, Caleidoscoop en andere partners) Goed georganiseerde zorg dichtbij en versterking van de sociale basis. Dat is het fundament van Mienskiphûskeamers. De Mienskiphûskeamers, ook wel ‘doe en ontmoet centra’ genoemd, zijn plekken waar inwoners van alle leeftijden ondersteuning vinden voor sociale ontmoeting, informatie en daginvulling. De Mienskiphûskeamers zijn op drie plekken in de gemeente gestart. Er is aandacht voor een gezonde leefstijl en lichte zorg om zorg en ondersteuning dichterbij, samen met en naar de Mienskip toe te organiseren. Een nieuwe innovatieve functie ‘meiwurker soarch en meidwaan’ verbindt zorg en welzijn met elkaar. Er is aansluiting met de pilots vanuit het programma 'Gezond welzijn vernieuwen'. Nog voor de zomer van 2024 wordt één van de Mienskiphûskeamers uitgebreid met een voorliggende dagvoorziening. Op deze manier zetten we gezamenlijk in op een duurzaam traject dat tegemoetkomt aan de uitdagingen als het gaat om zorg dichtbij en betaalbaarheid. Om de resultaten van Mienskiphûskeamers te monitoren, worden lectoraten en een hoge school ingezet. Meedoen aan de samenleving (sociale transitie) Buurtgezinnen De gemeente Heerenveen is bezig met het opstellen van een visie op opvoeden en opgroeien.
Vooruitlopend op het vaststellen van de visie op opvoeden en opgroeien is het van belang om alvast stappen voorwaarts te maken en te gaan beproeven wat werkt. Het uitvoeringsbudget, wat beschikbaar gesteld is voor het programma 'De sociale transitie' geeft ons hiervoor de mogelijkheid. In de op te stellen visie is er specifiek aandacht voor de rol van de 'mienskip'. Een beroep mogen, durven en kunnen doen op de mienskip is van grote waarde. Steunende contacten zijn een beschermende factor en hebben dus een preventieve werking. Een stevige pedagogische basis stimuleert de ontwikkeling van kinderen en ondersteunt ouders bij het opvoeden. Het draagt bij aan het gezond, veilig en kansrijk opgroeien en helpt bij het omgaan bij alledaagse problemen. Vanaf mei 2024 start de gemeente Heerenveen met Buurtgezinnen. Een maatschappelijk initiatief, gebaseerd op de gedachte: opvoeden doen we samen. Gezinnen die wat steun kunnen gebruiken, worden gekoppeld aan een stabiel gezin in de buurt. Op deze manier krijgen kinderen extra aandacht en ondersteuning en worden ouders even ontlast. De inzet van Buurtgezinnen draagt bij aan verbetering van het gezinsklimaat en de relatie en interactie tussen ouders en kinderen draagt bij aan de onderlinge betrokkenheid in de buurt.
Met de inzet van Buurtgezinnen werken we op een duurzame manier aan verschillende doelen die bijdragen aan de sociale transitie. Gezinnen die wel wat hulp kunnen gebruiken (de ‘vraaggezinnen’) worden gekoppeld aan een gezin in de buurt die ondersteuning wil geven (de ‘steungezinnen’). Voor een langere periode wordt het steungezin steun en toeverlaat voor het vraaggezin. Samen met een coördinator maken ze afspraken over welke steun er nodig is. Dat kan van alles zijn. Bijvoorbeeld kinderen naar zwemles of sport brengen, kinderen af en toe een dag(deel) opvangen, kinderen een rustige huiswerkplek bieden, met de ouder meegaan naar ouderavonden of helpen bij het vieren van een verjaardag. Op een laagdrempelige en
5
gelijkwaardige manier krijgen kinderen wat extra aandacht en worden ouders ontlast. Buurtgezinnen start eerst in de vorm van een proeftuin voor de periode van twee jaar. Toonaangevend in de circulaire samenleving (circulaire transitie) Kennisontwikkeling en experimenteren circulair bouwen In maart 2024 heeft het college besloten dat de gemeente gaat deelnemen aan de Opdrachtgeversaanpak binnen het Programma Fryslân bouwt Circulair 2024-2026. Hierin werken de Friese gemeenten, de provincie Fryslân en Vereniging Circulair Friesland gezamenlijk aan de transitie naar een circulaire economie in de bouwsector. Er wordt deelgenomen met in ieder geval vier projecten: woningbouwproject gebiedsvisie A32, twee onderwijshuisvestingsprojecten en de recreatieve voorziening het havenkantoor in Akkrum. Diverse projectteams van de projecten leren door een kennis- en intervisietraject. De kennis kan gelijk toegepast worden in de praktijk in de pilotprojecten door bijvoorbeeld een andere manieren van aanbesteden. Bij de onderwijshuisvesting wordt specifiek gekeken naar losmaakbaar bouwen, waarbij ook gekeken kan worden naar het opnemen van financiële restwaarde van het gebouw. Bij de woningbouw worden ook gesprekken gevoerd met woningbouwcorporaties over het concretiseren van de ambities rondom circulair bouwen, slopen en verduurzamen.
Hiermee geeft de gemeente zelf het goede voorbeeld op het gebied van duurzaamheid en wordt daarmee toonaangevend op het gebied van de circulaire samenleving. Energie voor morgen (energietransitie) Energie succes: Energiecoöperaties eigenaar zonnepark De Samenwerkende Heerenveense Energie Coöperatie (SHEC) heeft de afgelopen jaren een aantal zonneparken (voor 51% of 100%) in eigendom verkregen. Recentelijk is het drijvende zonnepark aan de Dolten volledig overgenomen door de SHEC en is er na jaren aan voorbereidende werkzaamheden gestart met de bouwwerkzaamheden van het grote zonnepark bij het nieuwe bedrijventerrein Klaverblad Noordoost. Lusten zoals lokaal eigendom en zeggenschap over zonneparken verzachten vaak de beleving die als last worden ervaren. Met de inkomsten kunnen nieuwe lokale energieprojecten ontwikkeld worden. Hiermee blijven dus de inkomsten in de regio én dragen we bij aan de Heerenveense doelstelling om in 2030 70% duurzame elektriciteit op te wekken. Een thuis voor iedereen (woontransitie) • We hebben de gemeentelijke regierol meer kunnen invullen, onder andere via de nieuwe, door de gemeenteraad vastgestelde, Woonvisie en het sluiten van meerjarige prestatieafspraken met huurdersverenigingen en woningcorporaties.
• We hebben het mogelijk gemaakt om betaalbare woningen toe te voegen aan de woningvoorraad, bijvoorbeeld via de realisatie van de woontoren van WoonFriesland in het centrum met toevoeging 92 sociale huurwoningen • We werken actief en gedegen samen met andere overheden op dit dossier: Met de andere F4 gemeenten (Smallingerland, Sûd-West Fryslân en Leeuwarden) hebben we aan een verstedelijkingslobby gewerkt met als doel om in de nota ruimte te worden vermeld. We hebben in onze woondeal regio, Zuidoost Fryslân, een woondeal gesloten met daarin afspraken over woningbouwaantallen en betaalbaarheidsverdelingen. Met de F9 gemeenten werken we samen aan het proces rondom Novex gebied Lelylijn.
6
-
We hebben samen met bijna alle Friese gemeenten en de provincie meegedaan aan de gezamenlijke aanvraag WBI voor betaalbare woningen in kleinere kernen.
Focusonderwerp: Bestaanszekerheid Bestaanszekerheid in de gemeente Heerenveen is het hebben van “een stabiel en voldoende besteedbaar inkomen, van toegang tot betaalbare zorg en de mogelijkheid tot gezond eten, gelijke kansen in het onderwijs, veilig en fatsoenlijk werken en betaalbaar wonen. Op basis van de vastgestelde notitie Bestaanszekerheid heeft uw raad hiervoor € 400.000 beschikbaar gesteld. De inzet hiervan concentreert zich rond: • Het zorgen voor meer en een voorspelbaar inkomen door het investeren in mensen zonder werk en in de werkgevers. • Meer ondersteuning aan lokale organisaties die ervoor zorgen dat de doelgroep kan blijven meedoen met sport en cultuur en het inrichten van hun leef/woonomgeving. Aandacht voor geletterdheid is hierbij ook een cruciaal onderdeel. • Het faciliteren dat de doelgroep een aanvullende zorgverzekering kan afsluiten en ook kan profiteren van een gezondere leefstijl. • Structureel meer aandacht voor het levensverhaal van klanten hebben en van daaruit ondersteuning op maat bieden hetzij richting (vrijwilligers)werk hetzij via participatie. • Schuldenvrij worden en blijven. Wij zijn volop bezig om dit herijkte beleid uit te werken. Dit doen we stapsgewijs. We hebben een plan van aanpak om meer mensen aan (deeltijd) werk te krijgen en de uitgaven voor uitkeringen te laten dalen.
Er zijn gezamenlijke acties uitgedacht voor en door het team Inkomenspecialisten, het team Werk en team Handhaving. In het eerste kwartaal van dit jaar is dit aantal uitkeringen redelijk stabiel gebleven op 1.214. We hebben als doel om elke maand per saldo met 5 uitkeringen te dalen. De pilot basisbanen draait op volle toeren. De beoogde 10 mensen hebben inmiddels een baan. Het Participatiefonds is dit jaar omgezet naar het Volwassenenfonds waardoor meer mensen er gebruik van gaan maken. De inkomensgrens is verhoogd van 120% naar 130% van het sociaal minimum voor deelname kindfondsen waardoor meer kinderen kunnen sporten en culturele activiteiten kunnen bezoeken. Met ingang van 2025 voeren we de Zorgverzekering op Maat in als alternatief voor de AV Frieso-regeling die hiermee komt te vervallen. Uw raad heeft hier overigens -gezien de discussie in het kaderdebat dat leidde tot de notitie- het laatste woord hierin. We geven structurele subsidie aan de Stichting Sociaal & Vitaal die de gezonde moestuin in Nieuwehorne voor mensen met een lager inkomen verzorgt.
7
Wat hebben we gedaan in 2024 Gezond welzijn vernieuwen (zorgtransitie) Doelen • Een gezondere, fysieke en sociale leefomgeving • Minder inzet van professionals door organiseren van juiste zorg op juiste plek • Sterkere ketensamenwerking in het voorliggend veld voor alle doelgroepen • Toekomstbestendig en financieel beheersbaar stelsel Implementeren van inloopvoorzieningen zonder indicatie en andere vorm van thuisondersteuning (meer collectief en meer vrijwilligers). Er is een relatie met participatie. Er komt een plan van aanpak voor inzet vrijwilligers. Organiseren van nieuwe samenwerkingsvormen tussen informele ondersteuners, professionals en inwoners.
Nieuwe aanbesteding maatwerkvoorzieningen in relatie met verschuiving naar voorliggend veld. Beheersen uitgaven is uitgangspunt.
Herijken van het voorliggend veld.
Verder bouwen aan preventie, gezondheid en de sociale basis (0-100) in samenhang met GALA en een visie op de sociale basis.
Meetbaar maken van effecten.
Werken met een afwegingskader voor subsidies en een herziene invulling activiteiten voor grote subsidiepartners.
Verdere samenhang activiteiten (efficiëntieslag) op basis van analyse.
Start nieuwe visie op sport en bewegen.
8
Meedoen aan de samenleving( sociale transitie) Doelen • Versterken onderlinge verbondenheid, vertrouwen en veiligheid samenleving. • Professionals, ouders en andere inwoners vormen een sterk netwerk rondom de Heerenveense jeugd. • Dit netwerk creëert een omgeving waarin elk kind zich naar vermogen kan ontwikkelen (brede ontwikkeling). • Meer kinderen groeien tot zelfredzame (jong)volwassenen. • Veerkrachtiger jeugd en meer gezinnen in balans. • Kinderen groeien veilig op. • Meer bestaanszekerheid onder gezinnen. Een heldere inventarisatie van taken en middelen/budget in combinatie met focus (visie/kaders/uitgangspunten) in het programma moet ons helpen een realistische beleidsagenda jeugd te maken die (voor zover mogelijk) toekomt aan de ambities in het programma. Hierover zijn afspraken gemaakt met de commissie SAZA in de vorm van het aanleveren van een startnotitie in het eerste kwartaal van 2024. Continueren monitor jeugd en onderzoeken mogelijke uitbreiding.
Afwegingskader subsidies
Onderzoeken inzet van dialoogtafels
Onderzoeken koppelkansen zorgtransitie
Opdracht uitzetten thuiszitters.
Visievorming sociale basis (opdracht vanuit GALA).
9
Onderzoeken mogelijkheden scholing meten en monitoren in het sociaal domein.
Toonaangevend in de circulaire samenleving (circulaire transitie) Doelen • Inwoners produceren geen afval meer en hebben minder bezit, door hergebruik en deelinitiatieven. • Bedrijven ondernemen circulair met nieuwe circulaire verdienmodellen en werken samen in de keten om kringlopen te sluiten. • We creëren een innovatief ecosysteem waarin vernieuwende concepten worden ontwikkeld die wereldwijd oplossingen bieden voor de circulaire transitie. • De gemeentelijke organisatie is zelf toonaangevend in circulariteit via inkoop en beleid. We faciliteren en initiëren waar mogelijk lokale initiatieven voor circulaire toepassing van huishoudelijke of gemeentelijke afvalstromen. Concreet gaan we aan de slag met een subsidieregeling wasbare luiers (bofkontjesregeling). Hiermee verlagen we het huishoudelijk restafval en werken we aan de VANG-doelstelling van 30kg restafval per inwoner per jaar We vervolmaken DIFTAR+ en zetten het zwerfafvalprogramma Schoon Belonen voort.
We werken aan de realisatie van een Circulair Ambachtscentrum.
We stimuleren bedrijven om circulair te ondernemen en elkaar hierbij te helpen en te versterken. Bedrijven die zich nieuw in onze gemeente vestigen, worden geacht bij te dragen aan die circulariteit. Dit proberen we te bereiken door circulariteit onderdeel te laten zijn van de uitgiftecriteria van onze bedrijventerreinen, zoals Haskerveen en KN We werken lokaal samen met OKH, HOF en Samen Circulair en werken we actief samen met diverse circulaire initiatieven in de regio waaronder Vereniging Circulair Friesland, BouwCirculair, Greenwise en Chemport Eu.
Europese fondsen en samenwerkingen worden actief verkend voor circulaire innovaties in de gemeente.
10
We werken aan circulair bouwen middels de opdrachtgeversaanpak ‘Fryslân bouwt Circulair’ waar we leren hoe we circulair uit kunnen vragen bij woningbouwprojecten en bij ons eigen vastgoed.
We werken verder aan de reeds vastgestelde circulaire inkoopdoelstellingen met als tussendoel 25% circulair inkopen in 2025.
We inspireren onze medewerkers en leiden ze op om circulair te werken.
We werken aan circulaire bedrijfsvoering met o.a. afvalscheiding.
Circulariteit nemen we op als criterium in al ons nieuwe beleid.
We kijken naar het opnemen van een financiële restwaarde van al onze fysieke objecten.
We informeren de raad over de voortgang van het programma middels een jaarlijkse herfstmonitor.
Een thuis voor iedereen (woontransitie) Doelen • Een beter betaalbaar, groter en gevarieerder aanbod van verschillende woonvormen en woonomgevingen • Woningzoekenden van het hier en nu, de toekomst en van elders vinden sneller een passende woning • Een toekomstbestendiger, inclusiever en duurzamer woningaanbod passend bij ontwikkelingen (w.o. Lelylijn, AZC, energiecongestie, klimaatverandering en ambulantisering) • Versterken en sociale cohesie, woonplezier en leefbaarheid in vitale en gemêleerde kernen en wijken.
11
Visie en Beleid actueel: Woonvisie, Woonzorgvisie, Grondbeleid.
De Woonvisie en het Grondbeleid is actueel, aan de Woonzorgvisie wordt op dit moment in de regio gewerkt. Deze is mogelijk vertraagd (eind 2024, begin 2025).
Voorbereiding en inzet juridisch instrumentarium (verordeningen (huisvesting/urgentie), handhaving).
Dit is getemporiseerd.
‘Heerenveen Groeit’ – Integrale Woningbouwkaart en -kaders en prioritering.
Prestatieafspraken en Convenant Sociale Huur.
Startnotitie ‘Woontevredenheid en Leefbaarheid’ (Brede welvaart).
Huisvesting van bijzondere aandachtsgroepen, Naast de huisvesting van statushouders in waaronder statushouders en amv’s. sociale huurwoningen, wordt gewerkt aan alternatieve woonoplossingen. Desondanks ligt het in de verwachting dat de taakstelling niet gehaald wordt. Voor de doorstroom van Amv's - die wonen bij ReCare - naar zelfstandig wonen, worden oplossingsrichtingen verkend.
Landschap in balans Doelen • Een klimaatbestendig(er) inrichting van de ruimte waarbij water en bodem sturend zijn. • Vergroting van de biodiversiteit door hierop te sturen bij inrichting en beheer. • De omgevingsvisie is de basis voor al ons ruimtelijk beleid en handelen. • Ruimte voor (nieuwe) ontwikkelingen en stimuleren dat deze de kwaliteit van de directe leefomgeving actief versterken. • De historie, identiteit en waarde(n) van onze leefomgeving zijn beter herkenbaar en ze inspireren en enthousiasmeren onze bewoners en bezoekers. • Duidelijker profilering van gebieden voor recreatie en toerisme. De huidige inspanningen en activiteiten vinden voorlopig doorgang. We zullen u vanuit uw kaderstellende en controlerende rol voorstellen en informatie sturen in de eerste helft van 2024 op basis waarvan de inspanningen en activiteiten mogelijk aangepast worden.
12
Energie van morgen (energietransitie) Doelen • Meer besparing en duurzame verwarming in de Gebouwde omgeving. • Meer duurzaam opgewekte elektriciteit en toekomstbestendige energieinfrastructuur. • Meer duurzame mobiliteit. • Verduurzaming energiegebruik in de industrie. Energie en geld besparen d.m.v. voorlichting en coaching, Witgoedwissel, Nationaal Isolatie Programma, Energiefonds.
Wijkgericht aardgasvrij maken in Aldeboarn, Nes, Aengwirden, De Greiden, Oudeschoot, Nieuweschoot en koppeling centrumplannen aan duurzame infrastructuur.
Duurzame planontwikkeling publieke gebouwen (gemeentehuis, scholen, maatschappelijk vastgoed), openbare ruimte op LED en inkoop duurzame energie.
Handhaving Kantoorpanden label C, kennisoverdracht energiebesparing MKB Zuid.
Zon op (monumentaal) dak, binnenstedelijke (rest)ruimtes en infrastructurele zones, zonneparken met minimaal 50% lokaal eigendom.
Netversterking soepel laten verlopen vanuit gemeente (strategische regisseur).
Toekomstbestendige energie-infrastructuur ontwerpen voor Heerenveen en Fryslân.
Aanpak netcongestie op bedrijventerrein Heerenveen Zuid, IBF, Haskerveen en Kanaal.
Duurzame mobiliteitsagenda opstellen en uitvoeren (o.a. elektrisch rijden, laden in openbare ruimte, stimuleren OV, verkeer in centrum/fietsvoorrang).
13
weer rijden met de gemeentelijke fossielvrije vloot (heel 2024).
Voor het verduurzamen van het energiegebruik in de industrie draagt de gemeente (EZ) in haar contacten de boodschap van de energietransitie voortdurend uit, ondersteunend aan de provincie (bevoegd gezag).
Dienstverlenende overheid Doelen Vraaggerichter • Bestuur en organisatie werken vanuit de bedoeling en leefwereld. Ze kunnen de systeem wereld daarvoor benutten met ingang van 01-01-26. • 75% is tevreden over de dienstverlening Procesgerichter en samenhangender • Alle dienstverlenende processen zijn eind 2026 lean, vraagericht, samenhangend ingericht en medewerkers en management handelen naar de nieuwe werkwijze Digitaler • Met ingang van 2026 ervaart 75% van onze inwoners dat de gemeente kan worden benaderd volgens klik, bel, kom. Participatiever • Per 01-01-26 is het Afwegingskader participatie geïmplementeerd Implementatie nieuwe telefooncentrale.
Door-ontwikkelen servicenormen.
De visie op dienstverlening is op voorstel college uitgesteld tot 2026. Servicenormen zijn verbonden aan de visie en ambitieniveaus en zijn dus ook uitgesteld. Het programma Dienstverlening (overheidstransitie) is in de jaren 2024 en 2025 vooral gericht op verbeteren en digitaliseren van processen om op het basisniveau voor dienstverlening te komen. Daarna is het van belang om een ambitieniveau te gaan vaststellen middels een visie. T.a.v. de telefonische bereikbaarheid worden er wel kaders uitgewerkt voor de bereikbaarheid, kanaalsturing (klik,bel,komkader) en de uiteindelijke implementatie. Er is gestart met een project voor het concretiseren van de (telefonische) bereikbaarheid als onderdeel van de ambitie en werkwijze KCC.
14
Organisatiekoers laten landen in de organisatie.
De visie op dienstverlening is op voorstel college uitgesteld tot 2026. Het programma dienstverlening (overheidstransitie) is in de jaren 2024 en 2025 vooral gericht op verbeteren en digitaliseren van processen om op het basisniveau voor dienstverlening te komen. Daarna is het van belang om een ambitieniveau te gaan vaststellen middels een visie.
Kader en implementatie klik, bel, kom (kanaalinrichting en sturing).
Processen inventariseren en optimaliseren (lean inrichten+ handelingskader).
Standaardiseren en digitaliseren dienstverlening (Informatisering).
Beslisboom participatie implementeren.
Onderzoek, advies, evt. implementatie Welkomstpakket nieuwe inwoners.
15
Totaaloverzicht mutaties voorjaarsrapportage per thema Bedragen x € 1.000
Omschrijving
Begroting 2024
2025
2026
2027
Sociale Leefomgeving
-2.966
242
-199
-127
Economische Leefomgeving
-13.329
50
50
50
Fysieke Leefomgeving
3.159
-8.115
-13.262
-9.367
Mensen Middelen en Bestuur
-112
110
31
-329
-13.248
-7.713
-13.380
-9.772
Sociale Leefomgeving
2.095
-
-
-
Economische Leefomgeving
12.762
-
-
-
Fysieke Leefomgeving
-3.453
7.920
13.262
9.500
34
34
34
34
11.437
7.954
13.296
9.534
-
-
-1.694
-5.926
Overhead
-191
237
42
42
Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, VPB en onvoorzien lasten
-191
237
-1.652
-5.884
Algemene Dekkingsmiddelen
2.330
1.898
1.668
7.495
-
-
-
-
2.330
1.898
1.668
7.495
Geraamd saldo van baten en lasten
328
2.376
-68
1.372
Totaal Toevoegingen reserves
-790
-229
-34
-34
Totaal onttrekkingen reserves
2.877
195
-
-
Effect voorjaarsrapportage op begrotingssaldo
2.415
2.342
-102
1.339
Lasten
Totaal lasten
Baten
Mensen Middelen en Bestuur Totaal baten
Algemene Dekkingsmiddelen
Overhead Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en Onvoorzien baten
De onttrekking en toevoeging aan de reserves in de voorjaarsrapportage betreft incidentele mutaties. Het effect voorjaarsrapportage wordt verwerkt in het begrotingssaldo.
16
Verloop Algemene reserve Algemene reserve Stand begin boekjaar Mutaties begroting 2024-2027 Raadsbesluiten 2024 Administratieve wijzigingen Effect voorjaarsrapportage Stand algemene reserve na voorjaarsrapportage
Bedragen x € 1.000
2024 50.178 -8.156 -1.865 -4.082 -2.121 33.954
2025 33.954 -4.494
2026 29.383 -930
2027 28.453 -2.523
28.453
25.930
-77 29.383
Onderdeel van de toevoeging reserves is een bedrag van € 34.000 voor bestemmingsreserve.
17
Sociale Leefomgeving
18
Successen Pilot Basisbanen De Pilot Basisbanen is vorig jaar succesvol gestart. Het doel van de Basisbaan is dat mensen uit de bijstand, die moeilijk betaald kunnen uitstromen, ook de mogelijkheid krijgen om een dienstverband te krijgen. De Pilot wordt uitgevoerd door Caparis. Mensen kunnen in een basisbaan aan het werk gaan bij Caparis (als doorstroombaan) of gaan werken bij een non-profit instelling. Hierbij zorgt Caparis voor de verloning en de begeleiding. De pilot was bedoeld voor tien personen en eerst voor 1 jaar. De eerste is gestart op een Basisbaan bij Caparis op 1 februari 2023 en de laatste twee zijn begin dit jaar gestart. De klantmanagers van de gemeente hebben de beoordeling gemaakt of iemand in aanmerking kan komen voor een basisbaan. Hierbij zitten veel uit de groep oudkomers. Hiervan zitten nu zeven op een basisbaan bij Caparis en drie extern (Vluchtelingenwerk en Basisschool). Witgoedwissel Ruim 300 huishoudens die het financieel krap hebben, hebben zich in de afgelopen twee maanden aangemeld voor een energiezuinig witgoedapparaat. Inwoners die de energietoeslag van 2023 hebben ontvangen, kunnen hun oude koelkast, vriezer of wasmachine laten omruilen voor een nieuw energiezuiniger apparaat. Zo helpen we inwoners met een kleinere portemonnee geld te besparen op de energierekening.
Energiecoaches komen bij de mensen thuis en beoordelen welk witgoed in aanmerking komt voor een wissel. Daarnaast kunnen zij de inwoners ook direct voorzien van tips om op andere manieren energie te besparen in hun huis. Hiermee bereiken de energiecoaches een doelgroep die gemiddeld minder vaak zelf om advies vraagt, maar besparing goed kan gebruiken. De witgoedwissel loopt vanaf 1 februari 2024 en is onderdeel van de aanpak Energiearmoede van de gemeente Heerenveen. Er is budget voor in ieder geval 880 witgoedwissels en inwoners kunnen nog tot 1 november 2024 een aanvraag doen. Inclusief en aangepast sporten Na de herpositionering van de buurtsportcoaches is ook gekeken naar de thema’s waarop de buurtsportcoach wordt ingezet. Er gebeurt ontzettend veel in gemeente Heerenveen, maar met name de kwetsbare doelgroep verdiende nog extra aandacht. Bijvoorbeeld sporten voor inwoners met een beperking. Er is nu een buurtsportcoach met specialisme inclusief en aangepast sporten. Inwoners of aanbieders met vragen over dit thema kunnen contact opnemen met de deze buurtsportcoach. In februari heeft de buurtsportcoach een inventarisatie gedaan van alle sportaanbieders in gemeente Heerenveen met aanbod voor deze doelgroep. De aanleiding hiervoor is de nieuwe rol van het team en ook de maand van aangepast sporten in april 2024.
Uit deze kennismakingsronde is gebleken dat er al veel aanbieders zijn die aangepast of inclusief sporten aanbieden, maar ook dat er veel sportaanbieders zijn die dit nog niet aanbieden maar wel graag zouden willen. Daarom wordt in het najaar een inspiratiesessie voor die verenigingen georganiseerd zodat ook zij aan de slag kunnen met deze doelgroep. Er worden sportdagen voor mensen met een beperking georganiseerd. Bijvoorbeeld het bijzondere zaalvoetbal, sportdag voor mensen met een visuele beperking, sportmixtoernooi etc. De buurtsportcoach denkt daarin mee en helpt de organisatie om de inwoners van
19
gemeente Heerenveen te bereiken. Het team kijkt ook hoe huidige evenementen inclusiever georganiseerd kunnen worden zodat iedereen ook echt mee kan doen. Pumptrack In november 2023 is de nieuwe pumptrack in de Vlinderbuurt geopend. Inmiddels zijn hier bijna dagelijks groepen kinderen en jongeren te vinden die elkaar hier ontmoeten en gezamenlijk aan het bewegen zijn. Met het betere weer op komst verwachten we dat de pumptrack drukbezet zal zijn. Een mooie toevoeging voor bewegen in het centrum. Clubondersteuning Sinds kort wordt vanuit team buurtsportcoaches ook ingezet op clubondersteuning. Verenigingen kunnen ondersteuning krijgen op allerlei thema’s. Zij kunnen contact opnemen met de clubondersteuner. De clubondersteuner onderzoekt samen met de vereniging de specifieke vraag en kijkt of hiervoor geschikte services worden aangeboden. Dat kan bijvoorbeeld een servicelijst vanuit NOC-NSF zijn, maar ook ondersteuning vanuit RABO clubsupport. De clubondersteuner verzorgt ook bijeenkomsten met interessante thema’s waar verenigingen elkaar kunnen ontmoeten en van elkaar kunnen leren. Bijvoorbeeld over sociaal veilige sport. Zo is er in juli een theatervoorstelling voor verenigingen over het thema sociaal veilige sport.
Vorig jaar kwamen op een vergelijkbare voorstelling zo’n 200 bezoekers af! Om de verenigingsondersteuner een vliegende start te geven, wordt er in april gestart met een verenigingsonderzoek. Twee kwartiermakers gaan namens de verenigingsondersteuner langs en halen informatie op over hoe het gaat, wat er speelt en of er ondersteuningsvragen liggen. Dit verenigingsonderzoek wordt o.a. gebruikt als input voor het nieuwe sportbeleid. Thialf Eind 2022 was het financieel perspectief voor Thialf zeer somber door de energiecrisis. Door het realiseren van de energiehub, de zonnepanelen en het aangaan van een flexibel energiecontract is dit perspectief veel positiever geworden. Dankzij de inzet van Thialf maar ook de actieve rol en lobby van gemeente samen met de provincie is deze dreiging omgezet in een succes.
20
Wat hebben we gedaan in 2024 Betaalbare en beschikbare zorg en ondersteuning, nu en in de toekomst We zetten in op een gezonde, stabiele en flexibele financiële huishouding om de opgaven en ambities binnen het sociaal domein mogelijk te kunnen blijven maken. Binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning zien wij de komende jaren een financieel tekort op ons afkomen. Vanaf 2026 is geen rekening gehouden met de stijgende kosten voor de WMO. Op basis van de zorgtransitie, hieronder en de daarbij genoemde voorstellen, willen wij de kosten rondom de Wmo beheersen en de zorg beschikbaar houden voor wie deze nodig heeft.
Zorgtransitie, programma gezond welzijn vernieuwen. Voorliggend We nemen ons subsidiebeleid sociaal domein onder de loep en gaan werken op basis van een afwegingskader. Binnen dit afwegingskader zijn de programmadoelen (zorg-/ en sociale transitie) leidend.
We maken een analyse van inzet en uitgaven voorliggende activiteiten voor meer samenhang en om een efficiencyslag te realiseren.
We werken samen met onze preventiepartners een herziene opdracht uit. We maken (nieuwe) afspraken over de wijze van aansturing en zetten in op een beperkt aantal partnerschappen.
We creëren koppelkansen binnen verschillende projecten zoals woonzorgvisie, SPUK/GALA (Gezond & Actief Leven Akkoord), bestaande uitvoeringsprogramma’s, visie op sport en bewegen, integraal zorgakkoord (IZA) en vergroening schoolpleinen.
21
Zorgtransitie, programma gezond welzijn vernieuwen. Maatwerk We onderzoeken de mogelijkheden voor het versoberen van maatwerkvoorzieningen en tegelijkertijd gaan we experimenteren (zie middelen transitie) met alternatieven zoals laagdrempelige dagbesteding (zonder indicatie), een andere inzet van vrijwilligers (in samenwerking participatie) en toename vrijwilligers (in plaats van geïndiceerde) thuisondersteuning. We leggen hiermee een fundament voor doe- en ontmoet centra en bouwen die uit daar waar ze al zijn. Er is een relatie met de maatwerkvoorzieningen. We bereiden voor een deel van de maatwerkvoorzieningen een nieuwe inkoop voor. Er worden verschillende scenario’s (bekostiging- en inkoopmodellen) in kaart gebracht.
Integraal Zorgakkoord We informeren u in de tweede helft van 2024 over de voortgang van het Integraal Zorgakkoord en over lokale ontwikkelingen wat betreft de GGZ, EPA en de inzet van de Wijk GGD-er voor jongvolwassenen.
GALA SPUK In de eerste helft van 2024 informeren wij u over de uitvoering van het plan van aanpak met betrekking tot GALA/SPUK. Hierbij wordt u ook geïnformeerd over de inrichting van het monitoringssysteem.
Wet maatschappelijke ondersteuning Door uitstel van de decentralisatie van Beschermd Wonen, leggen we nu in de eerste helft van 2024 het Regioplan aan u voor ter besluitvorming.
22
De Wmo verordening moet worden geactualiseerd. In de nieuwe versie worden ook de maatregelen juridisch verankerd, die bijdragen aan een toekomstbestendige en financieel houdbare Wmo, passend bij het MJP deel2. De verordening 2024 leggen we de eerste helft van 2024 aan u voor ter besluitvorming.
U wordt in de eerste helft van 2024 geïnformeerd over de wijze waarop het Wmo toezicht wordt uitgevoerd.
De afgelopen periode zijn een aantal maatregelen genomen. (o.a. het aannemen van een toezichthouder rechtmatigheid). Om hier een goed beeld van te hebben is de tweede helft van 2024 een geschikter moment om hier over te informeren.
Sport en bewegen In de tweede helft van 2024 ontvangt u van ons een overzicht van de uitgangspunten, de voortgang en de resultaten van ons sportbeleid.
Voor de sportvelden is de herijking meerjarenonderhoudsplanning Actualisatie nulmeting sportvelden Heerenveen van 9 november 2021 het uitgangspunt. Meer informatie hierover kunt u vinden in de paragraaf 'onderhoud kapitaalgoederen', onderdeel 'sportvelden en bijbehorende gebouwen'.
We leggen uw raad in de eerste helft van 2024 voorstellen voor over de toekomst van de gemeentelijke ijshockeyhal en het gemeentelijk sportcentrum (zwembad en sporthallen). Beide voorstellen zijn onderdeel van integrale afweging bij de Kadernota 2024.
Wij hebben de integrale afweging waar deze beide onderwerpen onderdeel van uitmaken uitgesteld naar 2025. In de perspectiefnota 2024 lichten wij dit verder toe.
23
Woonzorgvisie We maken een woonzorgvisie om de toekomstige huisvestingsbehoefte en de hierbij behorende ondersteuning voor verschillende aandachtsgroepen in kaart te brengen. Een aanzienlijk deel van deze mensen is afhankelijk van gemeentelijke (Wmo) ondersteuning om zelfstandig te kunnen wonen en zinvol mee te doen aan de samenleving. Deze leggen we in de eerste helft van 2024 aan u voor.
Voor de woonzorgvisie is in het najaar van 2023 een regionaal traject ingezet. Vanuit de regionale opzet wordt een vertaling gemaakt naar een lokale situatie. Door deze gewijzigde aanpak is meer tijd nodig. Voor het einde van 2024 is de lokale woonzorgvisie gereed.
We maken een urgentieverordening om de toewijzing van huurwoningen aan deze aandachtsgroepen te regelen. Deze leggen we in de eerste helft van 2024 aan u voor.
De gemeenten in Fryslân hebben de samenwerking gezocht om te komen tot een Fryske urgentieverordening. In het eerste kwartaal van 2024 is de uitgangspuntennotitie urgentieverordening door het college vastgesteld. In deze notitie staan acht uitgangspunten voor de verdere uitwerking van de urgentieregeling. U bent daarover geïnformeerd per brief en in verscheidene webinars. We lopen daarmee op planning. De definitieve verordening ligt voor het einde van 2024 aan u voor. Dit is in lijn met de afspraken in de uitgangspuntennotitie en de woonzorgvisie.
Cultuur Een overeenkomst met de Bibliotheek afsluiten voor de voorgenomen verhuizing. In de centrumvisie is deze verplaatsing naar het hart van het centrum opgenomen. Hierover wordt u in het eerste half jaar van 2024 geïnformeerd.
De contouren van ons cultuurkwartier zijn voor de zomer duidelijk zowel financieel, organisatorisch als programmatisch. Dit sluit aan bij het burgerbesluit van de werkplaats ‘Cultuur verbindt: vestig in/om de Heerenveense school een cultuurhuis met een cultuurbureau en een groen cultuurpark waar alle culturele partners samenwerken en de inwoners en bezoekers met cultuur in aanraking kunnen komen en beleven.
24
Opvoeden en opgroeien In de eerste helft van 2024 leggen wij u ter vaststelling de ‘Verordening jeugdhulp gemeente Heerenveen 2024’ (ter besluitvorming) en de hierbij horende ’Nadere Regels en Beleidsregels Jeugdhulp Gemeente Heerenveen 2024’ (ter informatie) voor.
In de eerste helft van 2024 implementeren we de aangepaste scope Specialistische Jeugdhulp voortvloeiend uit de Inkoop Jeugdhulp 2024 uitgevoerd door Sociaal Domein Fryslân (SDF).
In de tweede helft van 2024 stellen we samen met partners het beleidsplan jonge kind op, dat zich verhoudt tot de doelen van het programma. We leggen het beleidsplan in het laatste kwartaal van 2024 ter vaststelling voor aan uw raad.
De eerste stappen naar een uitvoeringsplan zijn gezet. Het is van belang dat het plan voortvloeit uit de op te stellen visie. De planning is dat de visie in het najaar aan de gemeenteraad voorgelegd gaat worden. Na het vaststellen van de visie kan er worden volstaan met een uitvoeringsplan jonge kind. Op dit moment is het huidige beleidsplan nog van kracht. De planning is dat het in het eerst kwartaal van 2025 wordt opgeleverd.
In de tweede helft van 2024 voeren we een onderzoek uit om te komen tot een lokale aanpak thuiszitters en voortijdig schoolverlaters (programma). We delen de uitkomsten na afronding van het onderzoek met uw raad.
In de eerste helft van 2024 stellen we een projectleider OKO (opgroeien in een kansrijke omgeving) aan om te onderzoeken of het realistisch is om in 2025 met OKO te kunnen starten. Hierover informeren wij dan uw raad.
25
In de tweede helft van 2024 stellen we samen met partners een nieuwe LEJA agenda op, die zich verhoudt tot de doelen van het programma. Wij sturen deze LEJA agenda ter informatie naar de gemeenteraad.
In 2024 ontwikkelen we een jeugdmonitor die data verschaft om trendlijnen te ontdekken en de effecten van ons beleid te monitoren (programma).
Gedurende 2024 willen we intern en extern het gedachtegoed en de visie van het programma verder laden, uitwerken, uitdragen en verspreiden. We betrekken uw gemeenteraad in 2024 actief bij dit proces.
Duurzaam integraal huisvestingsplan primair onderwijs Het Duurzame Integrale Huisvestingsplan Primair Onderwijs (DIHP) is op 12 mei 2022 door uw raad vastgesteld. Dit plan geeft van 2023-2038 inzicht in het huisvestingsperspectief voor de basisscholen in de gemeente. Meer informatie hierover kunt u vinden in de paragraaf 'onderhoud kapitaalgoederen', onderdeel 'huisvesting onderwijs'.
26
Wat mag het kosten Sociale Leefomgeving
2024 Baten
0
Primitieve begroting 2024
Budgetoverhevelingen 20232024 Raadsbesluiten 11 concept centrumvisie H'v anterieure overeenkomst ABCcomplex
2025
Lasten
4.046 -68.299
Baten
2026
Lasten
3.209 -68.893
Baten
Bedragen x € 1.000 2027
Lasten
3426 -67.912
Baten
Lasten
2.938 -67.856
135
-135
-
-
0
-
-
-
34
-34
34
-34
34
-34
34
-34
13
Subsidieregeling Energie Initiatieven Energiefonds
-
-200
-
-
-
-
-
-
14
Horeca De Heide
-
-45
-
-
-
-
-
-
15
Zonnepark KNO
-
-8
-
-8
-
-8
-
-8
9
Parkeergarage BKplein
-
-
-
-
-
-
1.135
-3.000
Reserve mutaties tot voorjaarsrapportage
1.865
-1.865
-
-
-
-
1.865
-
Subtotaal stand thema
6.080 -70.586
Collegebesluiten:
O&O mutaties: 11 Brede SPUK
3.243 -68.935
3.460 -67.954
5.972 -70.898
914
-914
-
-
-
-
-
-
14
Frictiekosten ombuigingen Sociaal Domein
-
-315
-
-
-
-
-
-
15
Gymnastiekonderwijs
-
-50
-
-
-
-
-
-
17
Maatschappelijke opvang
-
-75
-
-
-
-
-
-
20
Onderverdeling budgetten WMO
-200
199
-
-1
-
-1
-
-1
22
SPUK bilbliotheek
422
-422
-
-
-
-
-
-
23
SPUK IDO
51
-51
-
-
-
-
-
-
26
SPUK Onderwijs achterstanden beleid
296
-296
-
-
-
-
-
-
32
Hoofdlijnenakkoord GGZ
195
-15
-
-
-
-
-
-
33
ZonMW subsidie
125
-125
-
-
-
-
-
-
27
40
Actualisatie kapitaallasten
-
-139
-
-
-
-
-
-
43
Tekort Jeugd
-
-270
-
-
-
-
-
-
44
Onderzoek ziekenhuis
-
-280
-
-
-
-
-
-
46
Ombuiging sociaal domein 2024
-
-50
-
-50
-
-50
-
-50
8
Regiodeal- onderdeel Regiofonds
291
-291
-
-
-
-
-
-
Bijsturingsvoorstellen: 1 Vitale kernen
-
165
-
292
-
-149
-
-76
5
Scenario analyse ijshockeyhalSportstad/Thialf
-
-35
-
-
-
-
-
-
7
Auto BOA
-
-
-
-
-
-
-
-
Totaal mutaties voorjaarsrapportage 2.094
-2.964
-
241
-
-200
-
-127
-
-
-
-
-
-
-
Reserve mutaties voorjaarsrapportage 48 Reservemutatie 985 voorjaarsrapportage Stand thema na voorjaarsrapportage
9.159 -73.550
3.243 -68.694
3.460 -68.154
5.972 -71.025
Brede SPUK In 2024 ontvangen we € 900.000 voor de brede Spuk. Daarnaast is er nog een restant bedrag van € 14.300 uit 2023 dat besteed wordt in 2024. De Brede Spuk-regeling is beschikbaar gesteld voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis om diverse afspraken uit te kunnen voeren. Deze afspraken zijn vastgelegd in het Hoofdlijnen Sportakkoord II, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Preventieakkoord. Voorheen werden de middelen voor buurtsportcoaches en Gidsgelden via een decentralisatie uitkering aan de gemeente beschikbaar gesteld. Buurtsportcoaches en Gidsgelden worden vanaf 2023 via de Brede Spuk gefinancierd door het Rijk. Hierdoor zal de algemene uitkering afnemen. Omdat er al structurele dekking in de begroting 2024 en verder aanwezig is, wordt een deel van de ontvangen Spuk-gelden niet besteed. Het onderzoek naar de inzet van Spuks maakt onderdeel uit van het project Duurzaam Gezond Financieel Perspectief.
Frictiekosten ombuiging Sociaal Domein Op 21 november 2023 heeft het college in het kader van een ombuiging besloten om de subsidierelatie te beëindigen met sociaal werk de Kaai en de inloopvoorziening Mind-Up GGZ. In het kader van afbouw van de subsidie zijn frictiekosten gemaakt. Voor sociaal werk de Kaai gaat dat om een totaalbedrag van € 300.000 en is overeengekomen dat zij tot 31 december 2024 de wettelijke taken onafhankelijke cliëntondersteuning en huiselijk geweld tot die tijd blijven uitvoeren. Na 31 december is geen sprake meer van frictiekosten. Voor de beëindiging van GGZ Mind-Up is een kortlopende subsidie verstrekt als overgangsperiode en voor afbouw van € 15.128 tot 1 april 2024. De periode januari tot 1 april is gebruikt voor
28
een warme overdracht van cliënten en het vinden van alternatieven. Conform collegeadvies worden beide bedragen gedekt uit de algemene reserve.
29
Gymnastiekonderwijs Wij huren verschillende gymzalen ten behoeve van het bewegingsonderwijs. De servicekosten hiervan zijn – met name vanwege de energiecontracten – fors omhoog gegaan. Het begrote bedrag is niet toereikend en moet met € 50.000 verhoogd worden. Dit speelt met name bij de gymzaal in de Spil. Daarnaast zijn ook de normvergoedingen die wij overmaken aan scholen voor de klokuren (gebruik van externe gymzalen) en het gebruik gestegen.
Maatschappelijke Opvang Maatschappelijke opvang, OGGZ & Verslavingszorg zijn wettelijke taken. In Fries verband samen met SDF zijn hierover afspraken gemaakt. Een van de afspraken is dat bij tekorten of overschotten deze over de gemeenten worden verdeeld. Totaal is voor 2024 nog € 950.000 nodig. Voor Heerenveen gaat dit voor 2024 om een bedrag van € 75.000.
Onderverdeling budgetten Wmo In het MJP 2023 is € 1,3 miljoen beschikbaar gesteld voor het tekort van de Wmo. Dit budget moet nog onderverdeeld worden naar de juiste taakvelden, dat gebeurt hier via deze mutatie. Per saldo heeft dit geen financieel effect.
Spuk bibliotheek De gemeente Heerenveen heeft twee specifieke uitkeringen met een totaalbedrag van € 422.400 toegekend gekregen die tot doel hebben de bibliotheek toekomstbestendig te maken en te versterken. Met deze specifieke uitkeringen gaan we de bibliotheek Akkrum en de bibliotheek Heerenveen doorontwikkelen door: verruiming van de openingstijden, verhuizing bibliotheek Akkrum en onderhoud dak in Heerenveen, grotere collectie, betere mogelijkheden om te studeren of te werken. Betere mogelijkheden voor lezingen en presentaties.
Spuk Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) In 2024 hebben we € 50.900 ontvangen voor de Spuk Informatiepunten Digitale Overheid (IDO). De Spuk IDO besteden we volgens de regeling Spuk IDO aan de financiering van de lokale bibliotheek (st. Bibliotheken Mar en Fean), die daarvoor de Informatiepunten Digitale Overheid realiseert en het in standhouden van onze bibliotheeklocaties in Heerenveen, Akkrum en Jubbega. De uitkering is ook bedoeld voor promotie van de IDO bij onze inwoners en voor het voeren van regie over het netwerk van organisaties rond de IDO die voor onze inwoners relevant zijn.
Spuk onderwijsachterstandenbeleid Voor 2024 hebben we een beschikking ontvangen van € 1.107.700. Ten opzichte van de primitieve begroting laat dit een verhoging zien van € 296.000 om de kosten te dekken. Het budget is bedoeld voor het bestrijden van onderwijsachterstanden conform artikel 168 van de Wet op het Primair Onderwijs, waaronder het bieden van voorschoolse educatie.
30
Hoofdlijnenakkoord GGZ In 2023 heeft de gemeente Heerenveen € 195.000 ontvangen voor het hoofdlijnenakkoord GGZ. Deze middelen worden in 2024 ingezet voor een tweetal projecten. Te weten Wijk GGD jongvolwassenen (€ 140.000) en EPA (Ernstige Psychiatrische Aandoening) project (€ 15.000). Voor de uitvoering van het project Wijk GGD jongvolwassenen wordt iemand ingehuurd. Daarom is dit budget van € 140.000 opgenomen onder overhead. Zie ook de tekst onder de paragraaf overhead.
ZonMW subsidie In 2024 ontvangen we € 124.900 vanuit een ZonMW (ZorgOnderzoek Nederland Medische Wetenschappen) subsidie voor de uitvoering van dagactiviteiten voor mensen met dementie en hun naasten. De subsidie is beschikbaar gesteld na een ingediende aanvraag en voor de uitvoering van activiteiten door externe partners (Caleidoscoop, Netwerk Dementie Fryslan, St. Alzheimer/Odensehuis, Sportstad, PGHV en SC Heerenveen). Als gemeente hebben wij een regisserende en verbindende rol in de uitvoering, monitoring en verantwoording in dit traject. Het ontvangen bedrag betalen wij grotendeels door aan de externe partners.
Actualisatie kapitaallasten De actualisatie van de investeringsplanning, mede naar aanleiding van de jaarrekening 2023 en de ontwikkelingen die hebben plaatsgevonden, leidt tot een toename van de kapitaallasten van € 139.000 in 2024 in dit thema.
Tekort Jeugd Wij zien de kosten voor het taakveld vanaf dit jaar oplopen. Er zijn een aantal ontwikkelingen die ervoor zorgen dat de kosten voor 2024 gaan stijgen. Dit heeft financiële impact, maar het is voor sommige posten lastig om te voorspellen hoe groot deze impact exact is. In deze voorjaarsrapportage gaan we uit van een stijging van € 600.000. Hiervan is € 270.000 onder het thema Sociale Leefomgeving en € 330.000 onder het thema Economische Leefomgeving verantwoord. De ontwikkelingen die spelen zijn: 1. Leerlingenvervoer: uitgangspunt is dat het aantal te vervoeren leerlingen gelijk blijft. Wel zien we een stijging van het kilometertarief door stijgende brandstofkosten en personeelskosten. In 2024 gaat een nieuwe aanbesteding in waarbij één van de voorwaarden is om duurzaam (elektrisch) te vervoeren. Dit brengt meerkosten met zich mee. 2. Indexaties die hoger uitvallen dan begroot, zoals op perceel wonen. 3. In oktober 2023 is er een akkoord bereikt over een landelijk tarief voor gecertificeerde instellingen (GI's) in de jeugdbeschermingsketen. Voor 2024 is de verwachte kostenstijging hoger. 4. Door de stijging van de PGB uurtarieven (basistarieven voor netwerkzorg conform uitspraak CRvB) voor begeleiding zullen ook de uitgaven stijgen. De prognose is een stijging voor 2024.
We verwachten ook voor de aankomende jaren een stijging want aangezien het tarief nu gekoppeld is aan de CAO-Verplegenden & Verzorgenden liggen nieuwe indexaties voor de hand. 5. Voor specialistische jeugdhulp is het lastig om een prognose te maken. Per 1 januari 2024 zijn de nieuwe inkoopcontracten van Sociaal Domein Fryslân (SDF) operationeel geworden. Hierbij zijn er nieuwe tarieven voor de inkoop van (specialistische) jeugdhulp provinciaal vastgesteld. De afsluitingseffecten van
31
trajecten onder de oude contracten en de start van de nieuwe inkoop hebben gevolgen voor de jeugdhulpbudgetten. Daarnaast zijn er verschillende indexaties doorgevoerd. 6. Het aantal contractpartijen bij SDF is gereduceerd. Dit kan er toe leiden dat meer mensen kiezen voor PGB. 7. Bezuinigingen aan de kant van de preventie en de versobering van de voorliggende voorzieningen kan zorgen voor meer druk óp en gebruik ván specialistische jeugdhulp voorzieningen.
Onderzoek ziekenhuis Op 13 juli 2023 is de motie ‘behoud van ziekenhuis Tjongerschans’ aangenomen. Om uitvoering te geven aan de motie zijn diverse (externe) onderzoeken nodig naar o.a. economische en maatschappelijke effecten en consequenties voor de gehele zorgketen. Daarnaast brengen we trends, (demografische) ontwikkelingen en zorgbehoefte voor de langere termijn in beeld. We gaan (verder) in gesprek met de ziekenhuisbesturen, provincie, het Rijk, samenwerkingsverbanden in de regio en andere belangrijke stakeholders waaronder inwoners. Naast kosten voor extern onderzoek voorzien we in een deel van de benodigde ambtelijke uren voor onder andere begeleiding onderzoek, eigen onderzoek, communicatie en participatie. In het verzamelbesluit 2023-2 zijn de kosten over 2023 hiervoor opgenomen. In deze voorjaarsrapportage worden de kosten van € 280.000 voor 2024 opgevoerd.
Ombuiging Sociaal Domein Op 8 juli 2021 is in de perspectiefnota 2021 een totaalpakket van verschillende ombuigingen vastgesteld. Een onderdeel van dit pakket aan ombuigingen was de uitgave huishoudelijke hulp met € 1 miljoen per jaar te verlagen. Om dit te realiseren is gewerkt met een nieuw indicatieprotocol. Dit heeft uiteindelijk een besparing opgeleverd van € 400.000. Voor de resterende taakstelling van € 600.000 structureel is sociaal domein breed gekeken naar de invulling van de bezuiniging en zijn afwegingen gemaakt op basis van de volgende criteria: het is geen wettelijke taak, een alternatief is eventueel mogelijk en het is snel te realiseren. Door breed te kijken is de ‘pijn’ verdeeld. Het gaat om de volgende ombuigingen: 1. Verhogen reizigersbijdrage Wmo taxipas 2. Wettelijke taken maatschappelijk werk niet uitbesteden maar met eigen maatschappelijk werkers invullen 3. Diverse subsidieplafonds verlagen met 15% 4. Inloopvoorziening Mind-Up GGZ sluiten 5. Andere invulling zomerspelweek 6. Stoppen met sportproject (participatie) 7. Een aantal technische aanpassingen Hierover bent u door middel van de brief, invulling taakstelling 2021 Sociaal Domein, gedateerd 21 november 2023, geïnformeerd. In deze voorjaarsrapportage is dit administratief verwerkt.
32
Regiodeal - onderdeel Regiofonds Voor het onderdeel Regiofonds van de Regiodeal is een bedrag van € 1.000.000, afkomstig uit rijksmiddelen, beschikbaar gesteld. Eind 2023 is hiervan € 291.000 nog niet besteed. Met de voorjaarsrapportage wordt gevraagd dit bedrag vrij te geven voor uitvoering in 2024.
Fonds Vitale kernen Heerenveen De Raad heeft in mei 2021 van het Fonds Vitale Kernen € 700.000 structureel beschikbaar gesteld voor de Centrumvisie Heerenveen. Hiervan resteert nog circa € 165.000. De raad heeft in december 2022 ingestemd met investeringen in de parkeergarage BK plein, parkeren Molenplein, aanpassingen BK plein/Koornbeursweg en parkeren Veldschans. Eerder zijn de investeringen in de verlaging kade Breedpad en de Romkessteeg hiermee bekostigd. In de begroting 2024 zijn ook andere investeringen uit de G1000/G20 meegenomen in de investeringsplanning. De structurele lasten van deze investeringen zijn ten onrechte nog niet ten laste gebracht van het beschikbare structurele budget. In deze voorjaarsrapportage repareren wij dit. Van de oorspronkelijke € 700.000 blijft vanaf 2028 nog € 138.000 beschikbaar voor de dekking van de structurele lasten van de verplaatsing van de bibliotheek en de investeringen in de 'leisure' openbaar gebied.
Scenario analyse ijshockeyhal/Sportstad/Thialf In 2023 is opdracht verstrekt voor een onderzoek voor een verkenning uitvoering gemeentelijk sportbeleid. Het onderzoek betreft oa de maatschappelijke impact van de uitvoering, de gevolgen rond de financiële situatie van het Gemeentelijk Sportcentrum (uitgelijnd op de Perspectiefnota 2024) en de rol van Sportstad binnen de sportinfrastructuur. Afronding stond gepland voor eind 2023, maar is uitgelopen en wordt inmiddels het 2e kwartaal van 2024. Hiervoor is nog ca. € 7.000 nodig. De overige ca. € 28.000 betreft een opdracht voor een scenario-onderzoek ijshockeyhal. Dit onderzoek is nodig door de uitdagingen die er rond de levensduur van de ijshockeyhal zijn. Het onderzoek is nodig voor een goed besluitvormingstraject over de toekomst van de ijshockeyhal. Het onderzoek was afgestemd op behandeling in het Perspectiefnota/Investeringsagendatraject 2024 maar wordt nu conform de aanpak van het project Duurzaam Gezond Financieel Perspectief doorgeschoven naar de Perspectiefnota 2025.
33
Investeringen Auto BOA Aanschaf van een auto voor de BOA's is noodzakelijk. Een auto is essentieel voor hun werkzaamheden als gastheer en -vrouw op straat namens de gemeente. Veiligheid staat voorop, net als de noodzaak om de auto uit te rusten voor vervoer en handhavingstaken, inclusief lichtbak en opbergruimte voor uitrusting. De leenauto van realisatie en wijkbeheer volstaat niet meer en een permanente oplossing heeft de voorkeur. Met een budget van maximaal € 60.000, de kapitaallasten worden gedekt uit de bestaande middelen.
34
Economische Leefomgeving
35
Successen Circulaire ontwikkeling bedrijventerrein Haskerveen Bedrijventerrein Haskerveen wordt circulair ontwikkeld. Met circulaire uitgiftecriteria is de selectie- en inschrijvingsprocedure van de kavels in maart 2024 gestart. Haskerveen is ook de planlocatie van het circulair ambachtscentrum. Op 28 maart jl. heeft de gemeenteraad een positief besluit genomen over de ontwikkeling van het circulair ambachtscentrum op Haskerveen. Dit raadsbesluit is breed binnen de organisatie voorbereid. Met dit besluit zijn we een belangrijke stap dichter bij de realisatie van het circulair ambachtscentrum, waarbij alle functies (milieustraat, recyclewinkel, demontage, sortering, etc) onder 1 dak moeten komen. Energy hub op bedrijventerreinen Netcongestie beperkt de bedrijfsvoering in Heerenveen Zuid en daarom zijn ze gezamenlijk, en samen met de gemeente, gaan onderzoeken welke oplossingen mogelijk zijn. Tijdens het LEEF project is een collectief van bedrijven ontstaan tijdens activiteiten om te besparen en vergroenen. Dat helpt nu, nu bedrijven verkennen of ze ‘netcapaciteit’ kunnen uitwisselen omdat de ene fabriek ‘een machine’ kan uitzetten zodat een buurbedrijf voldoende vermogen kan inzetten voor hun productieproces. Kwartierdata van energiegebruik zijn verzameld en op die basis worden technische oplossingen ontworpen.
Heerenveen MKB Zuid is hiermee een innovatieve koploper in Friesland. Als de oplossingen slagen, kunnen duurzame en economische ontwikkelingen weer beter hand in hand gaan. Realisatie toeristische en recreatieve voorzieningen Op veel plekken in de gemeente zijn nieuwe toeristische en recreatieve voorzieningen gerealiseerd. Het verbeterplan van recreatiegebied De Heide is tot uitvoering gebracht met nieuwe speeltoestellen, aanmeerpalen en vernieuwd sanitair. In Akkrum zijn er nieuwe digitale walstroompunten en watertappunten gerealiseerd voor onze waterrecreanten. In Aldeboarn is het derde toeristisch overstappunt (TOP) gerealiseerd in de gemeente. Tot slot konden inwoners en toeristen op 20 april kennismaken met allerlei watersporten en watersportverenigingen in de gemeente tijdens de Open Watersportdag 2024 met activiteiten in Heerenveen, Aldeboarn en Akkrum. Gebiedsperspectief Parklandschap Oranjewoud Statig en Stadich Samen met bewoners, ondernemers, landgoedeigenaren, natuurorganisaties en gebruikers van het parklandschap Oranjewoud is onderzoek gedaan naar de druk op het gebied en de ontwikkelmogelijkheden. Dit heeft geleid tot een breed gedragen gebiedsperspectief en voorgestelde maatregelen om de feitelijke en ervaren druk op het parklandschap te kunnen verlichten en beter te spreiden.
Ook geeft het inspiratie voor gebiedspartners om het gebied, met focus, toekomstbestendiger te maken. Hiermee kunnen de natuur- en cultuurhistorische kwaliteiten van het gebied ook voor toekomstige generaties behouden blijven. Het gebiedsperspectief is in maart 2024 vastgesteld.
36
Wat hebben we gedaan in 2024 Algemeen: focus aanbrengen is noodzakelijk We ontwikkelen een focusplan economische ontwikkeling, waarmee we vanuit onze economische ambities nog sterker verbinding leggen met de transities. We willen zo optimaal gebruik maken van onze (beperkte) middelen. Dit focusplan leggen we in eerste helft 2024 aan u voor.
In dit focusplan gaan we ook in op ons accountmanagement. We willen bedrijven stimuleren bij te dragen aan de transities, maar hebben ook oog voor de context waarin zij nu moeten ondernemen (personeelskrapte, terugbetalingen belastingdienst, hoge prijzen). Daarnaast werken we voortdurend aan het verbeteren van onze dienstverlening aan ondernemers.
We vinden regionale samenwerking die gericht is op het stimuleren van innovatie, profilering, kennisuitwisseling en de ontwikkeling van ons vestigings-, toeristisch en ondernemersklimaat belangrijk. Gezien de vele initiatieven die noordelijk, provinciaal, regionaal (Zuidoost Fries) en in F4 verband worden opgepakt, willen we ook hier focus aanbrengen om effectief te kunnen zijn.
Een duurzaam en aantrekkelijk vestigingsklimaat In 2023 hebben we naar aanleiding van het Didam-arrest een selectie- en uitgifte beleid opgesteld voor het uitgeven van kavels op de bedrijventerreinen IBF en Haskerveen. Ook voor KNO zijn we hiermee gestart. Op basis van deze criteria gaan we in 2024 verder met de uitgifte van (de laatste) kavels op de bedrijventerreinen. We begeleiden hierbij de ondernemers met hun ontwikkelplannen.