Document · PDF

Bijlage 1 - Najaarsrapportage 2024

Raadsvergadering 14 november 2024, gemeente HeerenveenBij agendapunt: Najaarsrapportage 202429.080 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Najaarsrapportage 2024

Inhoudsopgave Inleiding ............................................................................................................... 3 Financiële samenvatting ............................................................................... 5 Totaaloverzicht O&O (onontkoombaar en onvermijdbaar) ................................. 7 Totaaloverzicht bijsturingsvoorstellen ............................................................. 9 Totaaloverzicht mutaties Najaarsrapportage per thema .............................................10 Programma's .......................................................................................................12 Successen .................................................................................................13 Wat hebben we gedaan in 2024 ...................................................................14 Sociale Leefomgeving ...........................................................................................32 Successen .................................................................................................32 Wat hebben we gedaan in 2024 ...................................................................33 Wat mag het kosten....................................................................................39 Investeringen

.............................................................................................45 Economische Leefomgeving ...................................................................................46 Successen .................................................................................................46 Wat hebben we gedaan in 2024 ...................................................................47 Wat mag het kosten....................................................................................51 Investeringen .............................................................................................53 Fysieke Leefomgeving ...........................................................................................54 Successen .................................................................................................54 Wat hebben we gedaan in 2024 ...................................................................55 Wat mag het kosten....................................................................................71 Investeringen .............................................................................................76 Mensen Middelen en Bestuur ..................................................................................79 Successen .................................................................................................79 Wat

hebben we gedaan in 2024 ...................................................................80 Wat mag het kosten....................................................................................88 Investeringen .............................................................................................90 Algemene dekkingsmiddelen ..................................................................................92 Wat mag het kosten....................................................................................92 Overhead ............................................................................................................94 Wat mag het kosten....................................................................................94 VPB ....................................................................................................................98 Wat mag het kosten....................................................................................98 Totaaloverzicht alle thema's gecomprimeerd ............................................................99 Bijlagen ............................................................................................................. 100 Effect op begroting 2024 .....................................................................................

101 Effect op begroting 2025 ..................................................................................... 102 Totaaloverzicht op taakvelden .............................................................................. 103

Inleiding Voor u ligt de eerste Najaarsrapportage van de gemeente Heerenveen. Na de Voorjaarsrapportage doen wij u nu ook de Najaarsrapportage toekomen. In het verleden werden aan de raad tussentijds alleen verzamelbesluiten aangeboden. Deze waren nagenoeg alleen financieel van aard en gaven geen inzicht in de voortgang op de doelen. In afstemming met de auditcommissie hebben wij vorm gegeven aan een voortgangsrapportage die u als gemeenteraad tweemaal per jaar in staat stelt om zowel kennis te nemen van de voortgang van de doelen als inzicht geven in de prognose van het financiële resultaat. Daarnaast worden budgetwijzigingen voorgelegd en wordt inzicht gegeven in de ontwikkeling van het actuele budgettaire kader. Naast de gerealiseerde successen over de eerste acht maanden van 2024 wordt over de voortgang gerapporteerd van de opgenomen doelen uit de Themabegroting 2024 middels een 'stoplichtenmodel'. Verklaring stoplichten

Bij de Voorjaarsrapportage was afgesproken om alleen bij afwijkingen een toelichting te geven. Nu is, op uw verzoek, een toelichting gegeven op alle in de begroting opgenomen activiteiten, ook als een 'bolletje' groen is en de activiteit volgens planning verloopt. De Najaarsrapportage start met de financiële samenvatting. Daarin staan de voorstellen gegroepeerd in 'O&O' en 'Bijsturingsvoorstellen' en wordt de ontwikkeling van het budgettair kader vanaf de begroting geschetst. De mutaties zelf worden in de hoofdstukken van de thema's toegelicht. Daarbij zijn alleen de mutaties groter dan € 50.000 toegelicht. De opbouw van de hoofdstukken is als volgt: Programma's: - Successen van alle programma's - Wat hebben we gedaan in 2024 per programma Thema's: - Successen per thema - Wat hebben we gedaan in 2024 per thema - Wat mag het kosten inclusief mutaties investeringen per thema

De financiële mutaties in de budgetten en de investering in deze Najaarsrapportage zijn te verdelen in: - Raadsbesluiten - Collegebesluiten - O&O mutaties (Onontkoombaar & Onvermijdbaar) - Bijsturingsvoorstellen Daarbij kan worden aangegeven dat bij O&O mutaties noodzakelijk zijn. Voor de bijsturingsvoorstellen kunnen nog keuzes gemaakt worden om deze wel of niet foor te laten gaan. Voor elke mutaties is een nummer (cijfer) opgenomen. Dit is geen doorlopende nummering per thema, maar het nummer per technische begrotingswijziging. Vandaar dat de nummers niet logisch en oplopend zijn per thema.

Financiële samenvatting Op basis van de voorgestelde mutaties in deze Najaarsrapportage ziet het financiële beeld er als volgt uit: Bedragen x € 1.000 2024

2025

2026

2027

2028

Saldo

3.829

-996

-8.627

-11.388

2.417

-16

-618

Subtotaal reserves

2.299

-20

-39

1.806

Saldo voor Najaarsrapportage

6.225

1.400

-8.680

-10.192

-10.295

Mutaties begroting 2025

-2.502

2.314

6.026

4.827

Begroting 2025 reserves

2.324

121

-2.301

-865

Saldo Thema begroting 2025

1.231

-6.249

-6.469

-6.332

Primitieve begroting Raadsbesluiten

Najaarsrapportage O&O

-190

-282

-205

-196

-255

Najaarsrapportage bijsturing

250

-1.351

-309

-284

Reservemutaties Najaarsrapportage

606

1.068

Stand begroting na Najaarsrapportage

6.890

663

-6.762

-6.975

-6.873

In bovenstaande tabel is de ontwikkeling van de begrotingssaldi gegeven ten opzichte van de primitieve begroting voor 2024. Door eerdere raadsbesluiten en verrekeningen met de reserves is het saldo voor de Najaarsrapportage in 2024 € 6,2 miljoen positief. Het meerjarig budgettair resultaat van de Themabegroting 2025 ten opzichte van de oorspronkelijke Themabegroting 2025 is negatiever geworden. Het saldo van de begroting en daarmee het verwachte resultaat voor 2024 verbetert van € 6,2 miljoen naar bijna € 6,9 miljoen in deze Najaarsrapportage. Daarentegen verslechtert het geraamde resultaat voor 2025, ten opzichte van wat is gepresenteerd in de Themabegroting 2025, met € 568.000. Het resterende overschot voor 2025 is € 663.000. De O&O (Onontkoombare en Onvermijdbare) mutaties voor 2024 en 2025 zijn per saldo respectievelijk € 190.000 (negatief) en € 282.000 (negatief). De bijsturingsvoorstellen voor 2024 en 2025 zijn per saldo respectievelijk € 465.000 (positief) en € 1.336.000 (negatief). In de thema's is per bijsturingsvoorstel een toelichting gegeven waarom deze nodig of gewenst is.

De majeure mutaties voor 2024 en 2025 in deze Najaarsrapportage zijn als volgt: Bedragen x € 1.000

Twee keer per jaar vindt een analyse plaats van de bedrijfsvoeringsbudgetten. Deze bedrijfsvoeringsbudgetten bevatten met name de kosten voor inhuur, personeel (salariskosten, werkgeverslasten, personeelsregelingen en opleiding), verplichte abonnementen voor jurisprudentie en juridische kosten. Uit deze analyse kwam naar voren dat zonder bijsturing of compenserende maatregelen een overschrijding verwacht wordt op deze budgetten. De directie heeft de organisatie opdracht gegeven om met maatregelen te komen om deze overschrijding te verkleinen. Het college gaat op basis hiervan in overleg met het management over bijsturing, bijvoorbeeld omdat er een directe relatie ligt tussen inhuur en een aantal complexe dossiers. Het resultaat hiervan zal worden verwerkt in de Decemberbrief. Een en ander is namelijk nog afhankelijk van de maatregelen die worden genomen. Hierna wordt een totaaloverzicht gegeven van alle O&O mutaties en alle bijsturingsvoorstellen in deze Najaarsrapportage. Op deze wijze is in één oogopslag duidelijk welke mutaties bij de verschillende thema's zijn opgenomen en waar nog keuzes over gemaakt kunnen worden. De toelichtingen zijn opgenomen bij de thema's.

Totaaloverzicht O&O (onontkoombaar en onvermijdbaar) 2024

2025

2026

Baten

Lasten Baten

Verdeling transitiebudgetten

SPUK-FrlZA

WMO

Specialistische Jeugdzorg

SPUK bibliotheek

-211

211

Posthuis

324

-324

Deelopdracht SPUK's

150

-555

VV Heerenveen

HR21 ronde

Lasten

300 -1.000

150

-270

150

-270

150

-270

150

-270

150

-270

-50 -11 -1.969

150

-270

Herverdeling SPUK CDOKE

400

-400

355

-355

Circulaire transitie

Participatie

-575

-272

Deelopdracht SPUK's

120

-16

-55

-20 120

-688

Verdeling transitiebudgetten

Actualisatie grondexploitaties bedrijven

618

Actualisatie grondexploitaties wonen

-422

Afval

-93

Grondaankoop Poiesz Akkrum

Herverdeling SPUK CDOKE

-400

400

Begrafenisrechten

113

Juridische kosten omgevingsvergunningen

omgevingsvergunningen

Circulaire transitie

uitkering AR GR A7

-20 120

475

-375

-355

355

120

-20 120

-20

120

-20

-490

-26

-70 -150 16

-355

371

-5

-219

174

-322

220

-358

-5

-219

174

-322

220

-358

250 -84

-156

Voorz wachtgeld wethouder

Afval

Afwikkeling voorbereidingskrediet ZP KNO

800

-800

Heerenveense school

-200

516

Burgerzaken

-57

HR21 ronde

-1

-292

Mensen Middelen en Bestuur

684

Precario

Reclamevergunningen

BCF afrekeningen 2014 en 2015

Meicirculaire

Algemene Dekkingsmiddelen

Lasten Baten

-140

403

Fysieke Leefomgeving

2027

-400 140

Sociale Leefomgeving

Economische Leefomgeving

Bedragen x € 1.000

-634 -35

100 1.649 1.849

-35

Verdeling transitiebudgetten

890

Voorziening RVU regeling

-79

Koersplan belastingen

Circulaire transitie

HR21 ronde

707

-212

Vennootschapsbelasting

VPB Totaal O&O

-57

-53

-104

Overhead

Totaal reservemutaties O&O

-57

-212 404

-762

3.201

-3.749

265

-546

444

-649

490

-685

Totaaloverzicht bijsturingsvoorstellen 2025

2026

Baten

Lasten Baten

-38

Zwembad en IJshockeyhal onderzoeken

-75

Walstroom Aldeboarn

Motie Vreemd aan de orde van de dag Ziekenhuis

-45

De Kompenije

-75

Lokale omroep

Subsidieregelingen PF kraamverblijven

Flexschil Jeugd

Toeristenbelasting

Gashoudersplein kabels, leidingen, riolering

100

Sportstad en Thialf juridische kosten en advisering

Sociale Leefomgeving

-25 72

-100

219

-419 86

RSP2 fase bereikbaarheid A32

Coa locatieonderzoek

Light Challenge

Baggeren

Het Meer 32,34,36 en 67

Renteresultaat

Het Meer 32,34,36 en 67

Mensen Middelen en Bestuur

100

-100

100

-638

-45

Duurzaamheid

Verkiezingen

Lasten

-500

2027

-72

Fysieke Leefomgeving

Bedragen x € 1.000

2024

-100 39

-39

-67

-500

500

-500

-461

516

567

-582

-15

-1 -16

-16

-17

-16

-43

-30

-182

-255

-310

-309

55 500

550

500

605

Extra capaciteit Boa's

Frictie Organisatieverandering

Vervallen krediet telefooncentrale

Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb)

-30

Wet betaalbare huur

-30

Energielabel C kantoorgebouwen

-30

Burgerzaken

Bestuursovereenkomst Heerenveen West

Nieuw financieel systeem

Onderhoud gemeentehuis

-524

-157 -11 -508 -175

Overhead

-710

-798

Totaal reservemutaties bijsturingsvoorstellen

1.050

-87

1.068

Totaal bijsturingsvoorstellen

1.308

-95

1.735

-2.018

Totaaloverzicht mutaties Najaarsrapportage per thema Bedragen x € 1.000

Omschrijving

Begroting 2024

2025

2026

2027

-2.388

-908

-308

Economische Leefomgeving

-688

-375

-20

Fysieke Leefomgeving

360

-212

-1

Mensen Middelen en Bestuur

-29

-219

-322

-358

-2.745

-1.714

-651

-687

Sociale Leefomgeving

622

250

150

Economische Leefomgeving

-55

475

120

Fysieke Leefomgeving

-545

212

Mensen Middelen en Bestuur

1.184

-5

174

220

Totaal baten

1.205

932

445

490

Algemene Dekkingsmiddelen

-35

Overhead

-3

-851

-308

VPB

-212

Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, VPB en onvoorzien lasten

-250

-851

-308

Algemene Dekkingsmiddelen

1.849

Overhead

VPB

1.849

-1.633

-514

-505

Totaal Toevoegingen reserves

-849

Totaal onttrekkingen reserves

1.455

1.068

665

-565

-514

-505

Lasten Sociale Leefomgeving

Totaal lasten

Baten

Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en Onvoorzien baten Geraamd saldo van baten en lasten

Effect Najaarsrapportage op begrotingssaldo

Het structurele effect van deze Najaarsrapportage wordt verwerkt in het begrotingssaldo. De onttrekking en toevoeging aan de reserves in de Najaarsrapportage betreffen incidentele mutaties. Deze worden gedekt uit de algemene reserve. De impact op de stand van de algemene reserve wordt hierna weergegeven.

Verloop Algemene reserve Algemene reserve Stand begin boekjaar Mutaties begroting 2024-2027 Resultaatbestemming 2023 Raadsbesluiten 2024 Budgetoverhevelingen 2023- 2024 Effect voorjaarsrapportage 2024 Effect najaarsrapportage 2024 Saldo begroting Stand algemene reserve einde boekjaar

Bedragen x € 1.000

2024 50.178 -8.156 18.884 -1.865 -4.082 3.297 35 6.890 65.181

2025 65.181 -4.495

2026 60.204 -930

2027 52.512 -2.523

-6.762 52.512

-6.975 43.014

-77 -1.068 663 60.204

Alle incidentele mutaties worden via de algemene reserve geboekt. In bovenstaand overzicht is een verloop gegeven van de algemene reserve. De terugloop van de algemene reserve komt niet door de mutaties in deze Najaarsrapportage, maar ook door de verwachte negatieve resultaten voor de jaren 2026 en verder. Daarnaast hebben de eerder al besloten incidentele mutaties een negatief effect op het saldo van de algemene reserve. We zien dat de geraamde stand van de algemene reserve in de jaren 2024 tot en met 2027 terugloopt met meer dan € 20 miljoen. Dit is conform het beeld dat is gegeven in de Themabegroting 2025. Naast mutaties op de algemene reserve hebben er ook mutaties plaatsgevonden op de bestemmingsreserve en dan vooral op de reserve Frictiekosten concern. Hierna is een overzicht van het verloop van de bestemmingsreserves gegeven.

Programma's Tabel verdeling programma/thema Thema’s

Programma’s/ transities

Sociale Leefomgeving

Gezond welzijn vernieuwen (Zorgtransitie) Meedoen aan de samenleving (Sociale transitie) Een thuis voor iedereen (Woontransitie) Energie van Morgen (Energietransitie) Dienstverlenende overheid

Economische leefomgeving

Gezond welzijn vernieuwen (Zorgtransitie) Meedoen aan de samenleving (Sociale transitie) Een thuis voor iedereen (Woontransitie) Energie van morgen (Energietransitie) Toonaangevend in de circulaire samenleving (Circulaire transitie) Landschap in balans Dienstverlenende overheid Een thuis voor iedereen (Woontransitie) Landschap in balans (Ruimtetransitie) Energie van morgen (Energietransitie) Toonaangevend in de circulaire samenleving (Circulaire transitie) Dienstverlenende overheid Dienstverlenende overheid

Fysieke Leefomgeving

Dienstverlenende overheid Mensen, middelen en bestuur

Successen Een thuis voor iedereen (woontransitie) Vaststellen van de woningbouwstrategie 'Heerenveen Groeit' De gemeente Heerenveen wil de komende jaren groeien. Maar hoe? Het antwoord op deze vraag wordt beantwoord in de woningbouwstrategie ‘Heerenveen Groeit’. Het college van burgemeester en wethouders heeft deze vastgesteld. De strategie is een vertaling van de ambitieuze doelen uit de woonvisie die de gemeenteraad vorig jaar vaststelde. Heerenveen Groeit is de slag van visie naar strategie, op basis van diverse plannen zoals het Hoofdlijnenakkoord, de Woonvisie, en de Omgevingsvisie. De gemeente wil dat er tot 2030 minstens 2000 nieuwe woningen bijkomen, waarvan ongeveer 600 sociale huurwoningen en ongeveer 740 betaalbare koopwoningen. Dit plan helpt daarbij.

Wat hebben we gedaan in 2024 Gezond welzijn vernieuwen (zorgtransitie) Doelen • Een gezondere, fysieke en sociale leefomgeving • Minder inzet van professionals door organiseren van juiste zorg op juiste plek • Sterkere ketensamenwerking in het voorliggend veld voor alle doelgroepen • Toekomstbestendig en financieel beheersbaar stelsel Implementeren van inloopvoorzieningen zonder Een eerste voorliggende inloopvoorziening is indicatie en andere vorm van in juni dit jaar geopend. Daarnaast faciliteren thuisondersteuning (meer collectief en meer we de bestaande doe- en ontmoetcentra en vrijwilligers). Er is een relatie met participatie. bouwen deze daar waar mogelijk uit. Lichte Er komt een plan van aanpak voor inzet thuisondersteuning wordt deels opgepakt vrijwilligers. door freonskippers. In de loop van 2024 vindt een evaluatie inzet freonskippers plaats. Deze evaluatie is input voor het plan van aanpak voor inzet vrijwilligers. Organiseren van nieuwe samenwerkingsvormen tussen informele ondersteuners, professionals en inwoners.

In de verschillende bestaande doe- en ontmoetcentra wordt met deze samenwerkingsvorm gewerkt. Vanaf het najaar wordt op kwantiteit en kwaliteit gemonitord en in 2025 geëvalueerd. Voorbereidingen worden getroffen om de komende jaren verder uit te bouwen.

Nieuwe aanbesteding maatwerkvoorzieningen in relatie met verschuiving naar voorliggend veld. Beheersen uitgaven is uitgangspunt.

Voorbereidingen voor de nieuwe inkoop maatwerkvoorzieningen per 1 januari 2026 zijn gestart. Door middel van programmapilots en herijking van het voorliggend veld is al een start gemaakt om maatwerk- en voorliggend voorzieningen meer aan elkaar te verbinden. Dit doen we onder andere door middel van een pilot voorliggende dagvoorziening. Bevindingen uit deze pilot nemen we mee in de nieuwe inkoop Wmo.

Herijken van het voorliggend veld.

Door inzet van een projectbegeleider worden nieuwe verbindingen gelegd en (nieuwe) samenwerkingen aangegaan. Herziene afspraken met de preventiepartners worden gemaakt. Door de programmadoelen als uitgangspunten te hanteren, brengen we focus en samenhang aan.

Verder bouwen aan preventie, gezondheid en de sociale basis (0-100) in samenhang met GALA en een visie op de sociale basis.

Er worden integrale keuzes en afwegingen gemaakt binnen het hele sociale domein. Samenhang wordt continue gemonitord en waar nodig bijgestuurd. We blijven uitvoering geven aan bestaande uitvoeringsprogramma's zoals het Wmo preventieplan en samen scoren voor gezondheid in relatie tot GALA. In Fries verband (vanuit FrIZA) wordt gewerkt aan een regionale visie op de sociale basis. Op basis van deze visie maken we een vertaling naar de lokale situatie. Een bouwsteen voor de lokale visie op de sociale basis is gereed.

Meetbaar maken van effecten.

In het najaar is gestart met monitoring. Dit doen we in samenwerking met een externe partij. Effecten worden op kwantiteit en kwaliteit gemeten.

Werken met een afwegingskader voor subsidies Voorbereidingen voor een kader zijn en een herziene invulling activiteiten voor grote getroffen. Een werkgroep heeft het eerste subsidiepartners. half jaar van 2024 'geoefend' om input mee te kunnen geven. Richtlijn voor een kader Wmo is op basis van programmadoelen gereed. Om een integraal afwegingskader voor het hele sociale domein te maken, zijn ook de programmadoelen van andere programma's en/of clusters nodig. Een definitief integraal afwegingskader kan gemaakt worden als we allemaal in dezelfde fase zitten. Verwachting is dat een voorstel voor een kader in het eerste kwartaal van 2025 gereed is. Verdere samenhang activiteiten (efficiëntieslag) op basis van analyse.

Zie ook bullit herijken voorliggende voorzieningen. Een projectbegeleider werkt aan verdere samenhang voorliggende activiteiten en partijen in samenwerking met medewerkers van de toegang. Analyse doen we op basis van GALA in combinatie met uitvoeringsprogramma's zoals Wmo preventieplan en samen scoren voor gezondheid. Programmadoelen zijn leidend waardoor we focus aanbrengen.

Start nieuwe visie op sport en bewegen.

De uitgangspuntennotitie voor het nieuwe sport- en beweegbeleid ligt voor in de raad van september 2024.

Meedoen aan de samenleving (sociale transitie) Doelen • Versterken onderlinge verbondenheid, vertrouwen en veiligheid samenleving. • Professionals, ouders en andere inwoners vormen een sterk netwerk rondom de Heerenveense jeugd. • Dit netwerk creëert een omgeving waarin elk kind zich naar vermogen kan ontwikkelen (brede ontwikkeling). • Meer kinderen groeien tot zelfredzame (jong)volwassenen. • Veerkrachtiger jeugd en meer gezinnen in balans. • Kinderen groeien veilig op. • Meer bestaanszekerheid onder gezinnen. Een heldere inventarisatie van taken en middelen/budget in combinatie met focus (visie/kaders/uitgangspunten) in het programma moet ons helpen een realistische beleidsagenda jeugd te maken die (voor zover mogelijk) toekomt aan de ambities in het programma. Hierover zijn afspraken gemaakt met de commissie SAZA in de vorm van het aanleveren van een startnotitie in het eerste kwartaal van 2024.

Op 27 juni 2024 heeft de gemeenteraad de startnotitie visie op opvoeden en opgroeien vastgesteld. De raad heeft ingestemd met de leidende principes: • Jeugd en gezin centraal; • Goed samenspel; • Hulp is passend en flexibel; • Iedere jeugdige heeft recht op leerontwikkeling; • De basis op orde. Daarnaast heeft de raad kennisgenomen van de voorwaarden voor succes zoals beschreven in de startnotitie. De planning is om in december 2024 de visie op opvoeden en opgroeien ter besluitvorming voor te leggen aan de raad. De visie zal helpen om de komende jaren koers te houden en leidend zijn om afwegingen te maken. Daarna wordt er een programmaplan opgesteld.

Continueren monitor jeugd en onderzoeken mogelijke uitbreiding.

De monitor jeugd wordt voortgezet. Het eventueel uitbreiden van de monitor wordt meegenomen in het nog op te stellen programmaplan.

Afwegingskader subsidies

Voorbereidingen voor een kader zijn getroffen. Een werkgroep heeft het eerste half jaar van 2024 'geoefend' om input mee te kunnen geven. Om een integraal afwegingskader te maken, zijn de programmadoelen van beide programma's en/of clusters nodig. Een definitief integraal afwegingskader kan gemaakt worden als we allemaal in dezelfde fase zitten. Verwachting is dat een voorstel voor een kader in het tweede kwartaal van 2025 gereed is.

Onderzoeken inzet van dialoogtafels

Na het vaststellen van de visie en bij het opstellen van het programmaplan wordt de inzet van dialoogtafels verder onderzocht.

Onderzoeken koppelkansen zorgtransitie

Op inhoud worden koppelkansen tussen de programma's benut, zoals de sociale basis.

Opdracht uitzetten thuiszitters.

Nu in het Regionaal bestuurlijk overleg van de Friese Wouden (REJA) het actieplan jeugd en onderwijs is vastgesteld en in Heerenveen de LEJA (Lokale Educatieve Jeugdagenda) conferentie heeft plaats gevonden, wordt de opdracht voor het onderzoek thuiszitters uitgewerkt. Deze is gericht op het verlagen van het aantal thuiszittende kinderen door in kaart te brengen wat er hiervoor nodig is en wie daar een belangrijke rol in spelen.

Visievorming sociale basis (opdracht vanuit GALA).

Op provinciaal niveau wordt er gewerkt aan een visie op de sociale basis. Vervolgens kan er gewerkt worden aan een lokale vertaling. Een bouwsteen voor deze lokale vertaling is gereed.

Onderzoeken mogelijkheden scholing meten en monitoren in het sociaal domein.

Monitoren en meten in het sociaal domein zijn onderdeel van de verschillende inspanningen binnen het nog op te stellen programmaplan.

Toonaangevend in de circulaire samenleving (circulaire transitie) Doelen • Inwoners produceren geen afval meer en hebben minder bezit, door hergebruik en deelinitiatieven. • Bedrijven ondernemen circulair met nieuwe circulaire verdienmodellen en werken samen in de keten om kringlopen te sluiten. • We creëren een innovatief ecosysteem waarin vernieuwende concepten worden ontwikkeld die wereldwijd oplossingen bieden voor de circulaire transitie. • De gemeentelijke organisatie is zelf toonaangevend in circulariteit via inkoop en beleid. We faciliteren en initiëren waar mogelijk lokale initiatieven voor circulaire toepassing van huishoudelijke of gemeentelijke afvalstromen. Concreet gaan we aan de slag met een subsidieregeling wasbare luiers (bofkontjesregeling). Hiermee verlagen we het huishoudelijk restafval en werken we aan de VANG-doelstelling van 30kg restafval per inwoner per jaar

Op dit moment zijn er 23 wasbare luierpakketten met subsidie aangeschaft waarmee we 126.500 wegwerpluiers gaan besparen

We vervolmaken DIFTAR+ en zetten het zwerfafvalprogramma Schoon Belonen voort.

Bijplaatsingen en dumpingen bij ondergrondse containers vormen een grote ergernis. De aanpak om dit terug te dringen is in volle gang. We hebben met 41 non-profit organisaties een overeenkomst voor het schoonhouden van 83 adoptiegebieden gesloten voor een nieuwe periode van 2 jaar.

We werken aan de realisatie van een Circulair Ambachtscentrum.

De voorbereidingen bij Omrin zijn in volle gang.

We stimuleren bedrijven om circulair te ondernemen en elkaar hierbij te helpen en te versterken. Bedrijven die zich nieuw in onze gemeente vestigen, worden geacht bij te dragen aan die circulariteit. Dit proberen we te bereiken door circulariteit onderdeel te laten zijn van de uitgiftecriteria van onze bedrijventerreinen, zoals Haskerveen en KNO

We organiseren meerder inspiratiesessies voor ondernemers met de stichting Samen Circulair. Ook gaan we aan de slag met de input die we hebben opgehaald bij bedrijven op bedrijventerrein Haskerveen. De kavels op Haskerveen worden momenteel uitgegeven, ook hier is circulariteit een selectiecriterium geweest. Het uitgiftebeleid voor KNO is in ontwikkeling, Daarin speelt circulariteit een belangrijke rol.

We werken lokaal samen met OKH, HOF en Samen Circulair en werken we actief samen met diverse circulaire initiatieven in de regio waaronder Vereniging Circulair Friesland, BouwCirculair, Greenwise en Chemport Europe

Samen met de OKH en HOF bekostigen we een parkmanager voor de bedrijventerreinen, die duurzaamheid in brede zin, en dus ook circulariteit als aandachtspunt heeft. De samenwerking met de andere partners (strategisch en operationeel) verloopt volgens plan. \In het kader van Circular Valley gaan we aan de slag met de universiteit van het noorden.

Europese fondsen en samenwerkingen worden actief verkend voor circulaire innovaties in de gemeente.

Vanuit ons netwerk (Greenwise en VCF) is een EFRO-subsidieaanvraag ingediend voor circulaire plastics (onder de naam plesTic Ready). Verder zijn we betrokken bij diverse samenwerkingsverbanden, waaruit kansen ontstaan voor Europese fondsen.

We werken aan circulair bouwen middels de Aan de hand van, op dit moment, 5 concrete opdrachtgeversaanpak ‘Fryslân bouwt Circulair’ projecten (3 scholen, het havenkantoor in waar we leren hoe we circulair uit kunnen Akkrum en de Noordplot) leren collega’s hoe vragen bij woningbouwprojecten en bij ons we circulariteit mee kunnen nemen in eigen vastgoed. projecten en eigen vastgoed.

We werken verder aan de reeds vastgestelde circulaire inkoopdoelstellingen met als tussendoel 25% circulair inkopen in 2025.

Circulariteit wordt meegenomen in het nog vast te stellen vernieuwde inkoopbeleid. We participeren in het Provinciale traject Friese overheen kopen circulair van VCF. Daarin wordt de monitoring verder uitgewerkt.

We inspireren onze medewerkers en leiden ze op om circulair te werken.

In 2030 gebruiken we 50% minder primaire grondstoffen, 2035 kopen we 100% circulair in en in 2050 zijn we 100% circulair. Om deze verandering in te zetten moeten we onze collega’s opleiden in circulair werken. Door deelname aan de opdrachtgeversaanpak ‘Fryslân bouwt Circulair’ en programma ‘Friese overheden kopen circulair’ hebben collega’s de mogelijkheid om mee te doen aan kennissessies over bouwen en inkopen. Daarnaast worden er samen met een adviesbureau in de tweede helft van 2024 en eerste helft van 2025 kennissessies ontwikkeld voor een bredere groep collega’s om hun kennis te verhogen, en draagvlak te creëren voor circulair werken zodat collega’s het in hun eigen projecten meenemen.

We werken aan circulaire bedrijfsvoering met o.a. afvalscheiding.

De papieren koffiebekers zijn op het gemeentehuis volledig vervangen door stenen bekers. Gescheiden papier- en glasinzameling was al een feit. De gescheiden afvoer van gftafval van het gemeentehuis is nu ook in voorbereiding.

Circulariteit nemen we op als criterium in al ons nieuwe beleid.

Via een traject, dat in het najaar van 2024, met vertraging van een paar maanden, is gestart, werken we toe naar circulaire routekaarten. Deze routekaarten leggen vast welke doelen en ambities meegenomen kunnen worden binnen gebouwde omgeving, facilitair, openbare ruimte, sociaal & economie. Deze worden gebruikt als onderleggers voor ons nieuwe beleid.

We kijken naar het opnemen van een financiële Financiële restwaarde is opgenomen in de restwaarde van al onze fysieke objecten. vernieuwde nota activa en bij schoolprojecten wordt opgenomen. Dit zal worden uitgebreid naar alle fysieke projecten.

We informeren de raad over de voortgang van het programma middels een jaarlijkse herfstmonitor.

We onderzoeken momenteel of we de raad een integrale monitor Duurzaamheid willen voorleggen, of een monitor van de afzonderlijke programma's.

Een thuis voor iedereen (woontransitie) Doelen • Een beter betaalbaar, groter en gevarieerder aanbod van verschillende woonvormen en woonomgevingen • Woningzoekenden van het hier en nu, de toekomst en van elders vinden sneller een passende woning • Een toekomstbestendiger, inclusiever en duurzamer woningaanbod passend bij ontwikkelingen (w.o. Lelylijn, AZC, energiecongestie, klimaatverandering en ambulantisering) • Versterken en sociale cohesie, woonplezier en leefbaarheid in vitale en gemêleerde kernen en wijken. Visie en Beleid actueel: Woonvisie, Woonzorgvisie, Grondbeleid.

De Woonvisie en het Grondbeleid zijn actueel, aan de Woonzorgvisie wordt op dit moment in de regio gewerkt. De Woonzorgvisie is later gereed dan initieel gepland, maar loopt op schema ten opzichte van de in de Voorjaarsrapportage genoemde planning (eind 2024, begin 2025).

Voorbereiding en inzet juridisch instrumentarium (verordeningen (huisvesting/urgentie), handhaving).

Deze activiteit is - zoals aangegeven bij de voorjaarsrapportage - getemporiseerd vanwege capaciteitsgebrek. Er zijn ondertussen natuurlijk juridische instrumenten ingezet (bijvoorbeeld op het terrein van kamerverhuur) en in voorbereiding (bijvoorbeeld de urgentieverordening). Als de capaciteit het toelaat, wordt aan het einde van 2024 een quick scan van juridische instrumenten uitgevoerd.

‘Heerenveen Groeit’ – Integrale Woningbouwkaart en -kaders en prioritering.

Het college heeft voor het zomerreces de Woningbouwstrategie 'Heerenveen Groeit' vastgesteld en aan de gemeenteraad gestuurd.

Prestatieafspraken en Convenant Sociale Huur. We werken samen met huurdersverenigingen en woningcorporaties aan de vertaling van de meerjarige prestatieafspraken in de jaarschijf. De gesprekken om te komen tot langjarige woningbouwafspraken van sociale huurwoningen (het Convenant Sociale Huur) met de woningcorporaties lopen. (Een deel van) de woningcorporaties hebben bij de gesprekken aangegeven op dit moment zich (nog) niet te kunnen committeren aan de door de gemeente gewenste aantallen en zijn terughoudend in bouwen in de dorpen. Startnotitie ‘Woontevredenheid en Leefbaarheid’ (Brede welvaart).

Er worden verschillende activiteiten verricht om het thema 'Woontevredenheid en Leefbaarheid' scherp te stellen, met verschillende partners van en disciplines binnen de gemeente Heerenveen. De bevindingen en conclusies worden gebundeld in een raadsinformatiebrief, welke de gemeenteraad in het vierde kwartaal van 2024 of in het eerste kwartaal van 2025 ontvangt.

Huisvesting van bijzondere aandachtsgroepen, Naast de huisvesting van statushouders in waaronder statushouders en amv’s. sociale huurwoningen, wordt gewerkt aan alternatieve woonoplossingen. Desondanks hebben we de taakstelling voor de eerste helft van 2024 niet gehaald. Naar verwachting halen we de taakstelling voor de tweede helft van het jaar ook niet. Voor de doorstroom van Amv's - die wonen bij ReCare - naar zelfstandig wonen, worden oplossingsrichtingen verkend.

Landschap in balans Doelen • Een klimaatbestendig(er) inrichting van de ruimte waarbij water en bodem sturend zijn. • Vergroting van de biodiversiteit door hierop te sturen bij inrichting en beheer. • De omgevingsvisie is de basis voor al ons ruimtelijk beleid en handelen. • Ruimte voor (nieuwe) ontwikkelingen en stimuleren dat deze de kwaliteit van de directe leefomgeving actief versterken. • De historie, identiteit en waarde(n) van onze leefomgeving zijn beter herkenbaar en ze inspireren en enthousiasmeren onze bewoners en bezoekers. • Duidelijker profilering van gebieden voor recreatie en toerisme. De huidige inspanningen en activiteiten vinden voorlopig doorgang. We zullen u vanuit uw kaderstellende en controlerende rol voorstellen en informatie sturen op basis waarvan de inspanningen en activiteiten mogelijk aangepast worden.

Voor het zomerreces heeft de gemeenteraad de Notitie Biodiversiteit ontvangen en behandeld. Op basis van de door de gemeenteraad vastgestelde kaders, met name in de Perspectiefnota en Begroting 2025, zal het collegebeleid opstellen (waarschijnlijk als onderdeel van het Groenstructuurprogramma). In het najaar, nog in 2024, ontvangt de gemeenteraad het Beleidsplan Klimaatadaptatie, in relatie tot het Watertakenplan 2025 - 2029, ter besluitvorming. In het najaar, nog in 2024, ontvangt de gemeenteraad de Startnotitie Omgevingsvisie.

Energie van morgen (energietransitie) Doelen • Meer besparing en duurzame verwarming in de Gebouwde omgeving. • Meer duurzaam opgewekte elektriciteit en toekomstbestendige energieinfrastructuur. • Meer duurzame mobiliteit. • Verduurzaming energiegebruik in de industrie. Energie en geld besparen d.m.v. voorlichting en coaching, Witgoedwissel, Nationaal Isolatie Programma, Energiefonds.

Energie besparen (algemeen): - Voorlichting via Duurzaam Bouwloket (telefonisch) en Energiecoach (huisbezoeken). - Inspiratie & informatie via eenvooreengroener.nl - Voorbereiding Junior Energiecoach (ca 125 aanmeldingen) voor start september. Witgoedwissel: Loopt voorspoedig (meer dan 700 aanmeldingen en meer dan 450 toegekend) en dankbare inwoners. Aanpak met energiecoach werkt goed, ze adviseert breed in huishoudens die het goed kunnen gebruiken en anders misschien geen afspraak voor energieadvies hadden gemaakt. Nationaal Isolatie Programma: Gezamenlijk start met alle Friese gemeenten in juni. Opstartfase wordt beperkt door capaciteit bij isolatiebedrijven en bij Duurzaam Bouwloket, plus voorwaarden uit Natuurbeschermingswet (o.a. vleermuizen, laagvliegers). Met realisatie van ‘kraamvoorzieningen’ kan Heerenveen in september actief communiceren over de subsidie. Energiefonds: Voorbereiding afgerond, opengesteld in juni. Communicatie en infosessie (september) voorbereid. Aanvraag fixteam Akkrum binnen.

Wijkgericht aardgasvrij maken in Aldeboarn, Nes, Aengwirden, De Greiden, Oudeschoot, Nieuweschoot en koppeling centrumplannen aan duurzame infrastructuur.

- WUP Aldeboarn (gestart zomer 23, uitvoering heel 2024 plus 2025): Technische analyses (verschillend per gebied) over de beschikbare warmtebronnen zijn klaar, de opgave is gecommuniceerd en er hebben 2 bewonersbijeenkomsten plaatsgevonden. - WUP Nes (start eind 23, uitvoering heel 2024): technische analyse over de beschikbare warmtebronnen is klaar, de opgave is gecommuniceerd en er heeft 1 bewonersbijeenkomst plaatsgevonden. - WUP Aengwirden (opstellen door Groene Gangmakers zelf winter 23/24, vaststelling voorjaar 2024, uitvoering 2024 en verder): De Groene Gangmakers (LEEF) uit Aengwirden hebben zelf een StreekUitvoeringsPlan opgesteld, dat in april door het College is vastgesteld (wegens individuele oplossingen was geen raadsbesluit nodig en het vaststellen van een wijkuitvoeringsplan is een college bevoegdheid) en de Streek werkt aan uitvoering. - WUP De Greiden: Met de Groene Gangmakers uit De Greiden vindt afstemmingoverleg plaats over duurzame warmtealternatieven en de doorstart in een WUP. - WUP Oudeschoot: Met de Groene Gangmakers uit Oudeschoot vindt afstemmingoverleg plaats over de sociale ‘wijkanalyse’ (uitgevoerd door kennisinstelling EnTranCe, vanuit de Regiodeal ZO Fryslân), de lokale organisatiekracht in verband met de doorstart in een WUP. - WUP Nieuweschoot: Met de Groene Gangmakers uit Nieuweschoot vindt afstemmingoverleg plaats over doorstart in een WUP.

- WUP centrum: koppeling centrumplannen en warmtenet /geothermie (heel 2024 en verder) Voor het WUP Centrum/ koppeling met centrumplannen en warmtenet is de focus gelegd op de rol van de gemeente in een publiek energiebedrijf, n.a.v. de wettelijke verplichting om warmtenetten voor 50%+1 aandeel in publiek eigendom te realiseren. O.l.v. externe expertise is een aanpak geformuleerd voor het onderzoek en worden informatiesessies georganiseerd. We combineren de verkenning naar een publiek warmtebedrijf met het vraagstuk van lokaal eigendom (ook landelijk verplicht, zodat lusten van bijv. zonneparken lokaal neerslaan). Proces is gericht op het formuleren van een keuze met inzicht in de consequenties, die begin ‘25 aan de raad voorgelegd kan worden. De keuze bepaalt onze rol verder (en gevolgen voor bedrijfsvoering).

Duurzame planontwikkeling publieke gebouwen Gemeentehuis verduurzamen: maakt (gemeentehuis, scholen, maatschappelijk onderdeel uit van de projectaanpak om 55% vastgoed), openbare ruimte op LED en inkoop CO2 reductie in 2030 te behalen (wettelijk duurzame energie. verplicht). Verduurzaming van het gemeentehuis zou nu (vooraf) naar schatting ca. een kwart van de CO2-reductie opleveren. We hebben in 2024 de aanpak voorbereid en intern een investeringsaanvraag gedaan. De aanpak houdt in dat we 6-8 door de gemeente te behouden panden laten onderzoeken. Dit levert eind 2024 inzicht op in te nemen maatregelen en kosten. Dit onderzoek kan doorgaan. Dit levert een voorstel op voor de te verduurzamen panden (waarschijnlijk 5-7 panden). Gemeente brede keuzes voor de materiele investeringen zijn uitgesteld naar 2025. Als onderdeel van het Duurzaam Integraal Huisvestingsplan voor scholen zijn we in 2024 bezig met het stimuleren van 2 scholen. Wat energie betreft gaat het gaat om energiebesparingen en installaties. We ondersteunen maatschappelijke organisaties bij verduurzaming met rijkssubsidie (DUMAVA) en denken in individuele gevallen mee over de mogelijkheden (voorlichting en advies, wegwijzen bij subsidies). In de openbare ruimte besparen we energie door de verlichting met ledlampen te verzorgen. Dit is nu ook in het centrum gerealiseerd. We kopen de stroom groen in (zie onder).

Als gemeente Heerenveen kopen wij groen stroom in via OVEF (Coöperatie Openbare Verlichting & Energie Fryslân U.A.). Dit is de eigen energieleverancier van de Friese gemeenten, de provincie en Wetterskip Fryslân. Samen beheren we 90.000 openbare lichtmasten en 700 publieke laadpalen in Fryslân. Begin 2024 zijn we overgegaan op het zelfleveringsconcept van ENTRNCE. Hiermee kunnen we met en voor elkaar hernieuwbare energie opwekken en uitwisselen. Door het gebruik van zelflevering kan de regio autonoom energie opwekken en verbruiken en zo zijn we als Friese overheden minder afhankelijk van de internationale energiemarkt geworden.

Handhaving Kantoorpanden label C, kennisoverdracht energiebesparing MKB Zuid.

In 2024 is het proces van handhaving kantoorpanden op label C overgegaan naar de fase van toezichthouden voor bijna 20%. Dit is voorbereid o.b.v. de aanschrijvingen uit 2023. Hieruit is een scherper beeld ontstaan voor welke gebouwen wel en geen uitzondering van toepassing is (bijv. uitzonderingen voor kantoren gekoppeld aan monument), nl. dat ruim 80% voldoet aan de label C verplichting. De aanpak voor het toezichthouden is voorbereid voor de kleine groep die niet gereageerd heeft, en moet inzicht bieden in de reden (bedrijf bestaat niet, of heeft brief niet goed ontvangen, of voldoet niet aan label C). Voor de laatste heel kleine groep volgt een juridisch traject.

Zon op (monumentaal) dak, binnenstedelijke (rest)ruimtes en infrastructurele zones, zonneparken met minimaal 50% lokaal eigendom.

In 2024 stimuleerden we zonne-energie, door te werken aan een beleidskader voor zon op/bij monumenten en beschermde dorpsgezichten. We stimuleren zonne-energie door actueler inzicht te krijgen in de voortgang en potentie per trede van de zonneladder. Dit inzicht is o.a. besproken tijdens de raadsdialoog op 17 juni. De Provinciale Omgevingsverordening beperkt de mogelijkheden voor zon en wind, waardoor we de ambitie voor 2030 moeilijk kunnen halen. Daarom zijn we in contact met de provincie, die ruimte wil bieden voor windmolens op bedrijventerreinen (in F4). Ondertussen stimuleren we ook zonneenergie door mee te werken aan (markt)initiatieven voor zonneparken. We bereiden beleid voor voor lokaal eigendom (i.r.t. publiek energiebedrijf).

Netversterking soepel laten verlopen vanuit gemeente (strategische regisseur).

• Hoogspanningsnet moet versterkt worden door Fryslân heen t.b.v. landelijke energieinfrastructuur; Heerenveen neemt deel aan regionale afstemming over nieuwe 380kV (ambtelijk en bestuurlijk), ook i.r.t. Lelylijn; • Laagspanningsnet wordt versterkt via een nieuw proces van Liander: via een BuurtRealisatiePlan (BRP). Daarin wordt in één afstemmingsproces met bewoners en de gemeente de trafohuisjes en kabels voor een hele buurt georganiseerd. Heerenveen heeft de primeur met BRP in De Heide (afgerond) en Aengwirden (gestart).

Toekomstbestendige energie-infrastructuur ontwerpen voor Heerenveen en Fryslân.

In 2024 werkten we verder aan toekomstbestendige energie-infrastructuur, door: • Afstemming (prioriteren) en verder ontwerpen (integraal programmeren), waarbij Heerenveen samenwerkt aan de Friese Energie Tafel en in het Taskforce Energienetwerk). Dit leidde o.a. tot de Friese Energievisie (2050). Raad Heerenveen is akkoord met Energievisie, GS stelt vast. • De Regioanalyse 2030 Heerenveen (samen met Fryske Marren) is afgerond. Dit vormde de input voor de Energievisie, en helpt in de benodigde Friese prioritering nu de versterking van het middenspanningsnet vertraagt. • Innovatieve oplossingen (buiten versterking bestaand netwerk): - We bereiden beleid voor voor Energieopslag (samen - aan de Friese Energie Tafel), -Aanpak netcongestie op 2 bedrijventerrein Zuid en IBF. Start gesprekken ‘decentrale oplossingen’ voor andere gebiedsontwikkelingen (wonen).

Aanpak netcongestie op bedrijventerrein Heerenveen Zuid, IBF, Haskerveen en Kanaal.

• We hebben kennisoverdracht van de ondernemers op ‘bedrijventerrein Zuid’ (LEEF) gerealiseerd, door de lessen (bewustwording van de opgaven en kennis van de mogelijke oplossingsrichtingen, de noodzaak voor collectief vorming, en de aanpak voor netcongestie op Zuid) door te geven aan ondernemers op m.n. IBF, via OKH, onze accountants en tijdens bijeenkomsten, mede door nieuwe parkmanager georganiseerd. • In 2024 vervolgde het onderzoek naar uitwisseling van contracten. Kwartierdata zijn verzameld, Firan en ondernemers zijn bijeengekomen om te werken aan een formele gezamenlijk basis en aan innovatieve (technisch-administratieve) oplossingsrichtingen. • Ondernemers op IBF moeten nog een collectief vormen. Daartoe vonden in 2024 gesprekken en bijeenkomsten plaats, waarin bewustwording en kennis de basis voor gezamenlijke oplossingen kan leggen. De logistieke sector vraagt bijzondere aandacht, omdat verduurzaming d.m.v. elektrificatie erg veel druk op de beperkte capaciteit van het elektriciteitsnet legt. De provincie ondersteunt gemeente hierin met een Stimuleringsprogramma voor Friese energyhubs. • Ondernemers van de bedrijventerreinen Haskerveen en Kanaal zijn via de ‘Heerenveen-brede’ bijeenkomsten (georganiseerd door OKH en gemeente) gestart met bewustzijn van de opgave en kennis van mogelijke oplossingsrichtingen.

Duurzame mobiliteitsagenda opstellen en uitvoeren (o.a. elektrisch rijden, laden in openbare ruimte, stimuleren OV, verkeer in centrum/fietsvoorrang).

• De visie en uitvoeringsagenda mobiliteit kosten meer tijd dan eerder ingeschat. Duurzame aspecten van mobiliteit vinden soms als losse processen/projecten plaats en zullen later goed in het visie- en uitvoeringsproces ingepast worden. In 2024 is structurele interne afstemming gestart over het raakvlak van energietransitie en mobiliteit, over o.a.: - (Laten) ontwikkelen laadpalen in de openbare ruimte (via OVEF zie ‘Inkoop duurzame energie’ onder Doel: Energie neutrale gebouwde omgeving). - Slim laden in openbare ruimte om piekbelasting te verminderen i.r.t. netcongestie. - Onze gemeentelijk rol in elektrisch vervoer en (duurzame) logistiek. - Afstemming ruimtelijke ontwikkelingen, mobiliteit en energienetwerk (congestie).

Weer rijden met de gemeentelijke fossielvrije vloot (heel 2024).

• We rijden op fossielvrij met onze gemeentelijke vloot.

Voor het verduurzamen van het energiegebruik De urgentie van energiebesparing is vanuit de in de industrie draagt de gemeente (EZ) in gemeente overgedragen tijdens diverse haar contacten de boodschap van de bijeenkomsten met bedrijven. energietransitie voortdurend uit, ondersteunend aan de provincie (bevoegd gezag).

Dienstverlenende overheid Doelen Vraaggerichter • Bestuur en organisatie werken vanuit de bedoeling en leefwereld. Ze kunnen de systeem wereld daarvoor benutten met ingang van 01-01-26. • 75% is tevreden over de dienstverlening Procesgerichter en samenhangender • Alle dienstverlenende processen zijn eind 2026 lean, vraaggericht, samenhangend ingericht en medewerkers en management handelen naar de nieuwe werkwijze Digitaler • Met ingang van 2026 ervaart 75% van onze inwoners dat de gemeente kan worden benaderd volgens klik, bel, kom. Participatiever • Per 01-01-26 is het Afwegingskader participatie geïmplementeerd Toekomst naar: (telefonie) functionaliteit

De eerste stap is om de telefonische dienstverlening te verbeteren. Daarvoor implementeren we in 2024 een nieuwe functionaliteit. Hiermee leggen we een betere basis voor verbetering van de dienstverlening. Samen met het KCC en de organisatie zijn we in gesprek om afspraken te maken over bereikbaarheid, afspraken rondom werkprocessen, het voorkomen van herhaalverkeer en het realiseren van quick wins.

Door-ontwikkelen servicenormen.

De visie op dienstverlening is op voorstel college uitgesteld tot najaar 2025. Servicenormen zijn verbonden aan de visie en ambitieniveaus en zijn dus ook uitgesteld. Het programma Dienstverlening (overheidstransitie) is in de jaren 2024 en 2025 vooral gericht op verbeteren en digitaliseren van processen om op het basisniveau voor dienstverlening te komen. Daarna is het van belang om een ambitieniveau te gaan vaststellen middels een visie. T.a.v. de telefonische bereikbaarheid worden er wel kaders uitgewerkt voor de bereikbaarheid.

Organisatiekoers laten landen in de organisatie.

Verbinding tussen de organisatieontwikkeling en het programma dienstverlening wordt continu gelegd. Samen vormen ze de kern van de organisatiekoers van Heerenveen. Verbinding wordt o.a. gelegd bij: -Optimaliseren van processen en waar mogelijk digitaliseren; zowel enkelvoudige processen als complexe processen over afdelingen heen -Het maken van samenwerkingsafspraken binnen processen en ketens - DNA en werken vanuit de gezamenlijke bedoeling *Werken aan gezamenlijk doel, resultaat of product (o.a. gezamenlijke ambities op gebied van dienstverlening) *Het ontwikkelen van eigenaarschap en vaardigheden *Het doorontwikkelen van werken vanuit de bedoeling met het maken een nieuw houvast en het doorontwikkelen van opgavegericht werken.

Kader en implementatie klik, bel, kom (kanaalinrichting en sturing).

Ten aanzien van de telefonische bereikbaarheid worden kaders uitgewerkt om de bereikbaarheid te optimaliseren. Vanuit dit kader wordt verder toegewerkt naar een kader voor kanaalsturing, waarbij (naar verwachting) het klik-, bel-, kom-principe centraal staat. Dit proces maakt deel uit van de bredere implementatie van het programma Dienstverlenende Overheid en bijbehorende visie. Niet alleen de (telefonische) bereikbaarheid van het gemeentehuis is hier het vertrekpunt. Vanuit de gedachte ‘Dienstverlening in wijken en dorpen waar het kan, in het gemeentehuis waar het moet’ willen we begin 2025 gaan onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om de dienstverlening dichter bij onze inwoners te brengen. Hierbij kijken we naar de behoefte van onze inwoners en ons aanbod.

Processen inventariseren en optimaliseren (lean inrichten+ handelingskader).

Begin 2024 is de organisatie opgezet die nodig is voor procesgericht werken. Gestart is met drie parallelle trajecten: - Formuleren van kaders en richtlijnen rondom procesgericht werken en standaardisatie in werkwijze en gebruikte middelen (o.a. Engage). Eind 2024 is dit traject in de basis gereed (versie 1). - Scholing en kwaliteitsverbetering in de organisatie t.a.v. zowel het procesgericht werken als ook optimalisatie (lean) en registratie/ ontsluiting. Eind 2024 zullen 30+ collega’s vanuit alle afdelingen van de organisatie als procesmodeler of procesbeheerder getraind zijn. Ze kunnen dan werken met de middelen en zijn ook geschoold t.a.v. procesgericht werken en bekend met de afspraken, kaders en richtlijnen. - Optimalisatie dienstverleningsprocessen. Hierbij is een methodiek gekozen om te starten bij de meest relevante processen, die processen die de grootste verbetering in zich hebben dan wel bijvoorbeeld de meeste impact. Kort cyclisch worden nieuwe processen opgepakt, geoptimaliseerd en weer overgedragen aan de organisatie. Denk aan o.a.: Bestuurlijke besluitvorming Klacht- en bezwarenprocedure (Juridische Zaken en Inkoop) Optekenen Zienswijze proces RO o Processen Fysiek Domein (meldingen openbare ruimte, milieuprocessen, omgevingswet) Processen rondom burgerzaken o Telefonische bereikbaarheid

Standaardiseren en digitaliseren dienstverlening (Informatisering).

Is integraal onderdeel van het inventariseren en optimaliseren van processen

Beslisboom participatie implementeren.

De beslisboom is gerealiseerd. Tevens wordt een toolkit ontwikkeld om medewerkers te ondersteunen bij het organiseren van passende participatieprocessen.

Onderzoek, advies, evt. implementatie Welkomstpakket nieuwe inwoners.

De invulling en werkwijze van het digitale en duurzame welkomstpakket in samenwerking met lokale partijen is gereed. De inrichting van het proces, waaronder de klantreis, AVGcompliance en gegevensbeheer, wordt naar verwachting dit jaar nog afgerond.

Sociale Leefomgeving Successen Buurtgezinnen Buurtgezinnen is dit jaar succesvol van start gegaan in gemeente Heerenveen. Onder het motto ‘Opvoeden doen we samen’ koppelt zij gezinnen die steun kunnen gebruiken aan een stabiel gezin in de buurt. Zo krijgen kinderen wat extra liefde en aandacht en worden ouders ontlast. Er is een coördinator voor gemeente Heerenveen geworven en deze is in september 2024 van start gegaan. De coördinator heeft al een aantal huisbezoeken gedaan en zal op basis daarvan matches gaan maken tussen gezinnen. Door middel van buurtgezinnen is het preventief aanbod in de gemeente Heerenveen versterkt aangezien Buurtgezinnen ervoor zorgt dat kinderen positief opgroeien in hun eigen gezin, de gemeenschapszin wordt versterkt en beroepsmatige hulp en uithuisplaatsingen worden verminderd. Op naar een visie opvoeden en opgroeien We staan met elkaar voor een uitdaging om te voorkomen dat kinderen en jongeren vastlopen in hun leven. We streven ernaar dat kinderen en jongeren veilig en gezond opgroeien en zich kunnen ontwikkelen op een manier die past bij hun mogelijkheden. Dit vraagt om een brede aanpak. De startnotitie opvoeden en opgroeien is op donderdag 2706-2024 vastgesteld door de raad en biedt de gemeenteraad informatie over welke stappen de komende tijd gezet zullen worden.

Zo zijn we momenteel bezig met het opleveren van een visie op opvoeden en opgroeien voor 2035. De visie zal helpen om de komende jaren koers te houden en leidend zijn om afwegingen te maken. Hercertificering voor het kwaliteitskader schuldhulpverlening. Wij voeren als gemeente de schuldhulpverlening voor onze inwoners volledig zelf uit. Om dit kwalitatief goed te kunnen doen zijn wij sinds augustus 2018 aangesloten bij de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet (NVVK). De NVVK voert iedere drie jaar een audit uit onder haar leden, om te kijken of zij nog aan de kwaliteitsnormen voldoen. Niet veel gemeenten mogen/kunnen lid zijn van de NNVK. Graag laten wij u hierbij weten dat wij de audit wederom met succes hebben doorlopen. Dit betekent dat we ons beleid en uitvoering voor schuldhulpverlening, vroegsignalering, crisisinterventie, betalingsregelingen, duurzame financiële dienstverlening en stabilisatie (via saneringskredieten) op orde hebben. Natuurlijk zijn er altijd verbeterpunten en wensen voor de toekomst. De komende periode gaan we bijvoorbeeld doorontwikkelen om ook sociale kredietverlening toe te kunnen passen.

Wat hebben we gedaan in 2024 Betaalbare en beschikbare zorg en ondersteuning, nu en in de toekomst We zetten in op een gezonde, stabiele en flexibele financiële huishouding om de opgaven en ambities binnen het sociaal domein mogelijk te kunnen blijven maken. Binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning zien wij de komende jaren een financieel tekort op ons afkomen. Vanaf 2026 is geen rekening gehouden met de stijgende kosten voor de WMO. Op basis van de zorgtransitie, hieronder en de daarbij genoemde voorstellen, willen wij de kosten rondom de Wmo beheersen en de zorg beschikbaar houden voor wie deze nodig heeft.

Met de start van het programma gezond welzijn vernieuwen is een strategie bepaald waarbinnen beheersing van de kosten centraal staat. Gezien de grote uitdagingen die op ons afkomen (vergrijzing, personeelskrapte en stijgende kosten) zijn we genoodzaakt scherpe keuzes te maken. We experimenteren met andere vormen van ondersteuning zoals voorliggende dagvoorzieningen, doe- en ontmoetcentra en inzet van vrijwilligers daar waar het kan. Daarnaast kijken we nog kritischer naar doelen en behalen van doelen bij indicaties en herindicaties.

Zorgtransitie, programma gezond welzijn vernieuwen. Voorliggend We nemen ons subsidiebeleid sociaal domein onder de loep en gaan werken op basis van een afwegingskader. Binnen dit afwegingskader zijn de programmadoelen (zorg-/ en sociale transitie) leidend.

Voorbereidingen voor een kader zijn getroffen. Een werkgroep heeft het eerste half jaar van 2024 'geoefend' om input mee te kunnen geven. Richtlijn voor een kader Wmo is gereed. Om een integraal afwegingskader te maken, zijn ook de programmadoelen van andere programma's en/of clusters nodig. Een definitief integraal afwegingskader kan gemaakt worden als we allemaal in dezelfde fase zitten. Verwachting is dat een voorstel voor een kader in het eerste kwartaal van 2025 gereed is.

We maken een analyse van inzet en uitgaven voorliggende activiteiten voor meer samenhang en om een efficiencyslag te realiseren.

Een projectbegeleider werkt aan verdere samenhang voorliggende activiteiten en partijen. Analyse doen we op basis van GALA in combinatie met uitvoeringsprogramma's zoals Wmo preventieplan en samen scoren voor gezondheid. Programmadoelen zijn leidend waardoor we focus aanbrengen.

We werken samen met onze preventiepartners een herziene opdracht uit. We maken (nieuwe) afspraken over de wijze van aansturing en zetten in op een beperkt aantal partnerschappen.

Aan het einde van 2024 zijn nieuwe afspraken met de preventiepartners gereed. De afspraken zijn in lijn met de programmadoelen.

We creëren koppelkansen binnen verschillende projecten zoals woonzorgvisie, SPUK/GALA (Gezond & Actief Leven Akkoord), bestaande uitvoeringsprogramma’s, visie op sport en bewegen, integraal zorgakkoord (IZA) en vergroening schoolpleinen.

Alle genoemde projecten vallen onder de inspanningen van het programma gezond welzijn vernieuwen. Doelen binnen het programma zijn leidend. Er is relatie met de andere domeinen en het programma meedoen aan de samenleving. Inspanningen worden niet los van elkaar gezien en afwegingen binnen de verschillende projecten hebben een relatie met elkaar.

Zorgtransitie, programma gezond welzijn vernieuwen. Maatwerk We onderzoeken de mogelijkheden voor het versoberen van maatwerkvoorzieningen en tegelijkertijd gaan we experimenteren (zie middelen transitie) met alternatieven zoals laagdrempelige dagbesteding (zonder indicatie), een andere inzet van vrijwilligers (in samenwerking participatie) en toename vrijwilligers (in plaats van geïndiceerde) thuisondersteuning. We leggen hiermee een fundament voor doe- en ontmoet centra en bouwen die uit daar waar ze al zijn. Er is een relatie met de maatwerkvoorzieningen.

In het eerste half jaar van 2024 is gestart met alternatieven voor maatwerkvoorzieningen zoals een laagdrempelige dagvoorziening en een pilot freonskippers voor lichte thuisondersteuning. We werken verder aan het fundament voor doe- en ontmoet centra. Eind 2024 liggen verschillende scenario's voor de inkoop maatwerkvoorzieningen voor. De nieuwe inkoop gaat in per 1 januari 2026.

We bereiden voor een deel van de maatwerkvoorzieningen een nieuwe inkoop voor. Er worden verschillende scenario’s (bekostiging- en inkoopmodellen) in kaart gebracht.

Integraal Zorgakkoord We informeren u in de tweede helft van 2024 over de voortgang van het Integraal Zorgakkoord en over lokale ontwikkelingen wat betreft de GGZ, EPA en de inzet van de Wijk GGD-er voor jongvolwassenen.

Genoemde onderwerpen worden meegenomen in een bredere informatiesessie sociaal domein eind 2024.

In de eerste helft van 2024 informeren wij u over de uitvoering van het plan van aanpak met betrekking tot GALA/SPUK. Hierbij wordt u ook geïnformeerd over de inrichting van het monitoringssysteem.

Op dit moment zijn we bezig met een evaluatie van het plan van aanpak over het eerste 1,5 jaar (januari 2023 t/m juni 2024). Om hier een goed beeld van te kunnen geven is het najaar van 2024 een geschikter moment om hierover te informeren.

GALA SPUK

Wet maatschappelijke ondersteuning Door uitstel van de decentralisatie van Beschermd Wonen, leggen we nu in de eerste helft van 2024 het Regioplan aan u voor ter besluitvorming.

Het Regioplan is vastgesteld in de raadsvergadering van 28 maart 2024.

De Wmo verordening moet worden geactualiseerd. In de nieuwe versie worden ook de maatregelen juridisch verankerd, die bijdragen aan een toekomstbestendige en financieel houdbare Wmo, passend bij het MJP deel2. De verordening 2024 leggen we de eerste helft van 2024 aan u voor ter besluitvorming.

De verordening is vastgesteld in de raadsvergadering van 27 juni jl.

U wordt in de eerste helft van 2024 geïnformeerd over de wijze waarop het Wmo toezicht wordt uitgevoerd.

De informatieverstrekking Wmo Toezicht is later gereed dan initieel gepland, maar loopt op schema ten opzichte van de in de voorjaarsrapportage genoemde planning van tweede helft 2024.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Heerenveen&id=887215c1-8d12-473b-ab40-47b0bfb9b8f6