bijlage 1 Heerenveen Gebiedsvisie A32 - Gebiedsvisie

Het Sportieve Hart van Heerenveen Wonen, werken en bewegen in een groene setting

Gebiedsvisie

25.04.2025

HET SPORTIEVE HART VAN HEERENVEEN

GEBIEDSVISIE

Het Sportieve Hart van Heerenveen Heerenveen staat aan de vooravond van een ambitieuze ontwikkeling. Tot 2030 worden er minimaal 2.000 woningen gebouwd in de Friese gemeente. Een deel van deze woningen zal landen in het gebied rond de A32: Het Sportieve Hart van Heerenveen. Dit gebied heeft een strategische positie in Heerenveen. Uitstekend bereikbaar, aanwezigheid van bijzondere landschappelijke kwaliteiten, in de nabijheid van het centrum, voorzien van bijzondere functies én ruimte voor ontwikkeling. Meer dan ooit zal dit gebied van betekenis zijn voor Heerenveen. Met de ontwikkeling van Het Sportieve Hart van Heerenveen wordt op een unieke manier een balans gevonden tussen stedelijke inbreiding, behoud van de goede bereikbaarheid, versterking van het bestaande groen en dat allemaal voortbouwend op het sportieve karakter van gebied. Groen, recreatie, sport en bewegen krijgen daarmee een centrale plaats in de ontwikkeling. Zo wordt Sportstad de komende jaren verder ontwikkeld en worden er op verschillende plekken in het gebied sportfaciliteiten toegevoegd. Kortom: de komende jaren bouwen we aan het Sportieve Hart van Heerenveen! Parco della Costituzione, Padua (Italië)- bron: pool-landscape.it/

INLEIDING

03

Inhoudsopgave

1

4

Inleiding 1.1 Uitgangspunten 1.2 Introductie gebiedsvisie

Uitwerking deelgebieden P7 P9

2

P50 P52 P56 P50 P76

5

Ambitie en opgaven 2.1 Ruimtelijke positionering 2.2 Beleidsanalyse 2.3 Externe factoren 2.4 Opgaven

4.1 Glimp van de toekomst 4.2 Hepkema’s park 4.3 Sportstad 4.4 Noordplot 4.5 Kop van Skoatterwâld

P12 P16 P20 P24

3

Raamwerk 3.1 Landschap P28 3.2 Stedelijke ontwikkeling P32 3.3 Mobiliteit P36 3.3.1 Langzaam verkeer P38 3.3.2 Gemotoriseerd verkeer P40 3.3.4 Parkeren P42 3.4 Sport en gezondheid P44

Ontwikkelstrategie 5.1 Ontwikkelstrategie

P81

HET SPORTIEVE HART VAN HEERENVEEN

Boogaardplein, Rijswijk - bron: delva.la/

GEBIEDSVISIE

1. INLEIDING

05

1. Inleiding wat is er aan de hand? Het Sportieve Hart van Heerenveen heeft een strategische positie in Heerenveen. Het ad hoc blijven ontwikkelen van verschillende initiatieven binnen dit gebied zorgt ervoor dat niet de volledige potentie van deze plek wordt benut. Deze Gebiedsvisie geeft richting aan korte en lange termijnontwikkelingen. De inhoudelijke koers van de Gebiedsvisie is doorvertaald in beslispunten die nodig zijn om ambities te realiseren. De gemeente heeft hierin een belangrijke rol. Ze is verantwoordelijk voor de inrichting van de openbare ruimte en heeft een regisserende rol bij ontwikkeling door derden.

HET SPORTIEVE HART VAN HEERENVEEN

GEBIEDSVISIE

1.1 Uitgangspunten Een tiental thematische uitgangspunten vormt het fundament voor deze Gebiedsvisie en is daarmee ook de inhoudelijke samenvatting van deze visie. Landschap

Stedelijke ontwikkeling

1: versterk groengebieden van formaat • Transformeer het groen langs de Weinmakker tot nieuw publiek park: Het Hepkema’s Park met versterkte recreatieve routes en programmering met publieke buiten(sport)functies. • Versterk het groengebied aan oostkant de A32 door het verbinden van recreatieve routes en de groenstructuur ten hoogte van Tusken de Fjilden te versterken

4: strategische ligging bepaalt dichtheid en woningtypes ontwikkellocatie • Het Sportieve Hart van Heerenveen levert een belangrijke bijdrage aan woningbehoefte in Heerenveen. In totaal kunnen in het gebied tussen de 800 en 900 woningen worden gerealiseerd, waarvan minimaal een derde in het sociale programma en een derde in het betaalbare programma. Duurzaamheid en circulariteit zijn belangrijke thema’s bij de doorontwikkeling van de plannen. • Voortbouwend op de woningbouwstrategie Heerenveen Groeit krijgt de meest centrale ontwikkellocatie die daarmee ook de sterkste relatie heeft met het centrum (de Noordplot) de hoogste dichtheid met meer ruimte voor appartementen en doelgroepen die van levendigheid houden en die behoefte hebben aan voorzieningen in de nabijheid.. • De andere centrale locatie (Hepkema’s Park zuid) wordt ook ontwikkeld met een relatief hoge dichtheid met een combinatie van grondgebonden woningen en appartementen. De andere ontwikkellocaties in het Hepkema’s park bieden ruimte voor luwere woonmilieus met grondgebonden woningen. • De ontwikkellocaties in de Kop van Skoatterwâld bieden ruimte voor voornamelijk grondgebonden woningen met incidenteel appartementen in groenstedelijke woonmilieus.

2: verbind groengebieden van formaat • Verbind groenstructuren in en rond Sportstad met structuren in Skoatterwâld door het (verder) vergroenen van straatprofielen van de Atalantastraat, Het Palet - Anna Giezenweg en de Oranjenassaulaan voor recreatieve doeleinden maar ook om de biodiversiteit te vergroten en hittestress tegen te gaan doordat bomen water opnemen. • Verbind Hepkema’s Park met groenstructuur langs de Karst de Jongweg en de Abe Lenstra Boulevard via nieuwe brug over de Schoterlandse Compagnonvaart. 3: balans tussen rood en groen in het Hepkema’s Park • Voeg woningen toe aan de randen van Hepkema’s Park. Deze geven een gezicht aan het nieuwe park en zorgen voor sociale veiligheid. Ook zijn deze nieuwe groenstedelijke woonmilieus een waardevolle toevoeging aan de bestaande woningvoorraad van Heerenveen.

5: versterk het profiel van Sportstad • Biedt op ontwikkellocaties in Sportstad ruimte voor niet-woonfuncties die het profiel van Sportstad versterken en aanvullend zijn op het centrum. Denk aan sportgerelateerde retail en onderwijs, zorggerelateerde functies en onderwijs. Ook passend zijn woningen voor doelgroepen die van levendigheid houden zoals jongeren en vitale ouderen. • Zet in op geleidelijke transformatie van bedrijvenlocatie De Opslach tot werklocatie met onder meer ruimte voor kantoren en/ of woonwerkunits.

1. INLEIDING

07

Mobiliteit

Sport en gezondheid

6: versterk fijnmazig fietsnetwerk • Versterk het noord-zuid netwerk door continuering van het fietspad langs de Pastorielaan in noordelijke richting tot aan OSG Sevenwolden en in zuidelijke richting via een nieuwe brug over de Schoterlandse Compagnonvaart tot aan Sportstad. • Versterk het oost-west netwerk door (verder) vergroenen profielen Het Meer, Atalantastraat, Het Palet en Oranje Nassaulaan. • Zet conform Centrumvisie Heerenveen in op een nieuwe langzaam verkeersroute die de Burgemeester Kuperusplein verbindt met de Noordplot.

9: ontwikkel Sportstad tot campus met nationale allure • Maak samen met Sportstad een integrale ruimtelijke en programmatische visie voor de ontwikkeling van heel Sportstad. • Richt de openbare ruimte in als campus met meer ruimte voor groen, beweging en verblijf. • Richt evenementenruimte direct ten noorden van het Abe Lenstra Boulevard in als multifunctionele ruimte met een publieke sportvoorziening (zonder dat dit ten koste gaat van de functie van evenemententerrein).

7: minimaliseer impact bestaand wegennetwerk • Autoverkeer voortvloeiend uit nieuwe ontwikkelingen wordt zo veel als mogelijk afgevangen vanaf parallelroutes A32 (Weinmakker, Stadionweg en Domela Nieuwenhuisweg). Zo wordt de verkeersdruk in bestaande woonbuurten tot het minimale als mogelijk beperkt. Uitzondering hierop is ontwikkeling van de ontwikkellocatie aan de Buintenbaan, deze zal wel via bestaand wegennetwerk worden ontsloten. 8: toekomstbestendige parkeeroplossing • Parkeernormen ontwikkellocaties volgen uit beoogde ontwikkelrichting. De parkeernorm van de Noordplot wordt gelijk aan het centrum, overige parkeernormen volgen normen uit directe omgeving. • Breid betaald parkeren uit tot aan de A32 om zo bezoekers te stimuleren P6 te gebruiken en daarmee de parkeerdruk in Sportstad te beperken. Het verbeteren van de bereikbaarheid van P6 is hierin een belangrijke opgave. • Verbeter publieke parkeervoorzieningen door compensatie P9 met grotere parkeerterrein in directe omgeving, verbeterde bereikbaarheid en inrichting P6 en P8 en gratis toegankelijk maken P6. Aanpassing P6 en P8 leidt tot verbetering parkeersituatie rond evenementen. Ook moeten afspraken worden gemaakt met betrokken partijen over het parkeren tijdens evenementen.

10: sport en gezondheid als centrale thema’s bij ontwikkelingen • Zowel gemeente als ontwikkelende partijen reserveren ruimte en budget voor inrichting van de openbare ruimte met sport en gezondheid als leidende thema’s.

HET SPORTIEVE HART VAN HEERENVEEN

GEBIEDSVISIE

II I

III

IV

X VII V

Projectgebied in bredere context a) Hepkema’s Park

VI

XI

I. Buitenbaan noord

XII

II. Feanster Rugby Club III. Goudsbloemstraat noord IV. Hepkema’s park zuid b) Sportstad V. Noordplot

VIII IX

VI. Stadionplot - noord VII. Opslach VIII. Abe Lenstra Boulevard zuid IX. Stadionplot zuid c) Kop van Skoatterwâld X. Domela Nieuwenhuisweg oost XI. Vitus Bruinsmaweg XII. Luytkemeer west XIII. Oranje Nassaulaan noord Legenda Grens deellocaties Grens drie hoofdgebieden

XIII

1. INLEIDING

09

1.2 Introductie Gebiedsvisie Heerenveen is populair en groeit. Er is een grote woningvraag en ook op economisch vlak heeft Heerenveen een belangrijke rol in de regio. Met deze Gebiedsvisie neemt de gemeente de regie in een strategisch gebied. Aanleiding De in 2021 vastgestelde Omgevingsvisie Heerenveen vormt de leidraad van deze Gebiedsvisie. Hierin is het gebied rond de A32 aangewezen als belangrijk ontwikkelgebied. Er liggen verschillende opgaven voor de toekomst van Heerenveen in dit gebied. De Omgevingsvisie vraagt dan ook om een gebiedsgerichte uitwerking. Hier wordt invulling aan gegeven middels deze Gebiedsvisie.

Waar gaat deze Gebiedsvisie over? Deze Gebiedsvisie is een ruimtelijk programmatische visie en geeft houvast voor de lange termijn ontwikkeling van het gebied rond de A32. Ook zorgt het op de korte termijn voor sturing en verleiding voor ontwikkelinitiatieven. De Gebiedsvisie wordt mede daarom juridisch als programma binnen de Omgevingsvisie vastgesteld. Kort samengevat maakt de Gebiedsvisie inzichtelijk welke gebieden met welk programma ontwikkeld kunnen worden en welke randvoorwaarden daaraan worden gesteld. Het schetst de ambitie op de lange termijn en biedt kaders waarbinnen initiatiefnemers hun ideeën en visies kunnen uitwerken. Dit gebeurt vanuit een integrale blik waar thema’s als programma, mobiliteit, landschap en klimaat samenkomen. Deze Gebiedsvisie is geen uitgewerkt stedenbouwkundig plan. Daar waar nodig worden concrete uitspraken gedaan. Waar dit minder noodzakelijk is, blijven uitspraken globaler. Zo wordt ruimte gelaten aan initiatief en verdere verdieping in de toekomst. Dit gebeurt hoofdzakelijk vanuit een sterk raamwerk, een visie op hoofdstructuur en samenhang van het gebied, waarbinnen onderscheidende deelgebieden met eigen ruimtelijk programmatisch karakter gelegen zijn.

Het projectgebied Het Sportieve Hart van Heerenveen strekt zich aan weerszijden van de A32 uit in noord-zuidelijke richting en is op te delen in drie deelgebieden: Hepkema’s Park, Sportstad en de Kop van Skoatterwâld. Zie ook afbeelding op pagina 10. Op deze afbeelding zijn ook de in deze Gebiedsvisie gehanteerde namen van de verschillende deelgebieden opgenomen.

De begrenzing aan de oost- en westzijde van Het Sportieve Hart van Heerenveen is bepaald door de bestaande aangrenzende woonbuurten. Aan de zuidzijde is de projectgrens gedefinieerd door de ontwikkelingen die daar spelen. Zo vormen Sportstad en de in ontwikkeling zijnde Van der Valk hotel de begrenzing aan de zuidzijde. Het Hepkema’s Park is gelegen in het noordwestelijk deel van het Sportieve Hart van Heerenveen. Dit gebied ligt ingeklemd tussen de A32 en bestaande woonbuurten langs onder meer de Pastorielaan en De Zonnebloemstraat. Het Hepkema’s Park loopt in noordzuid richting grofweg van OSG Sevenwolden tot aan de Schoterlandse Compagnonsvaart. Het deelgebied Sportstad wordt ingeklemd tussen de Schoterlandse Compagnonsvaart, De Karst De Jongweg, de A32 en de Oranje Nassaulaan. Aan de oostkant van de A32 is het deelgebied de Kop van Skoatterwâld gelegen. Dit gebied is gelegen tussen Het Meer, De A32, de Oranje Nassaulaan en Skoatterwâld.

Hoe is deze Gebiedsvisie tot stand gekomen? Deze Gebiedsvisie is door de Gemeente Heerenveen opgesteld. Hierbij vormt de in april 2023 door het College van B&W vastgestelde Startnotitie Gebiedsvisie A32 de basis. Tussentijds is inhoudelijk verantwoording afgelegd aan de Stuurgroep, met daarin de ambtelijk opdrachtgever en betrokken wethouders. Het College van B&W en de Raad stellen de Gebiedsvisie vast als Omgevingsprogramma. De financiële gevolgen worden verwerkt in de betrokken grondexploitaties. De besluitvorming over deze aanpassingen ligt bij de raad. Op meerdere momenten en op verschillende manieren heeft participatie plaatsgevonden met bewoners en gebruikers van het gebied. Zo hebben verschillende bewonersavonden plaatsgevonden en zijn professionele stakeholders die een belang hebben in het gebied geconsulteerd. Ook hebben bewoners de mogelijkheid gekregen via de gemeentelijke website hun input te geven. Als onderdeel van deze Gebiedsvisie is een Reactienota opgesteld met daarin opgenomen hoe input uit het participatietraject is verwerkt in de Gebiedsvisie. De Reactienota is als separate bijlage onderdeel van deze Gebiedsvisie.

HET SPORTIEVE HART VAN HEERENVEEN

Nordhavn - Kopenhagen (Denemarken) - bron: nrep.com/

GEBIEDSVISIE

2. AMBITIE

011

2. Ambitie en opgaven wat is er aan de hand? Met de ontwikkeling van Het Sportieve Hart van Heerenveen bouwen we aan een gebied waarvan de invloedssfeer veel groter is dan die van het projectgebied zelf. We benutten zo de potentie van de strategische ligging van de plek. Het gebied is nu nog versnipperd, grotendeels gericht op de auto en voor een deel onbenut. Maar, ook de kwaliteiten zijn zichtbaar. Zo is het goed bereikbaar, is er volwassen groen, ligt er voor een deel een aantrekkelijk fietsnetwerk, is er relatief veel werkgelegenheid aanwezig en zijn er functies te vinden met nationale allure.

HET SPORTIEVE HART VAN HEERENVEEN

GEBIEDSVISIE

2.1 Ruimtelijke postionering Met de aanwezigheid van de A32, een sterk OV-netwerk en een in de basis fijnmazig langzaam verkeersnetwerk is Het Sportieve Hart van Heerenveen goed verbonden. En dat ook nog eens met het centrum op steenworp afstand gelegen.

Noord-zuid structuur Oost-west structuur

Bestaand landschappelijk raamwerk

Bestaande cultuurhistorische waarden

Het groen is op een aantal plekken in de loop der jaren tot volle

Met het Hepkema’s Bos, lintstructuur langs de (voormalige)

wasdom gekomen. Het nog verder verbinden van deze structuren

Schoterlandse Compagnonsvaart en Huize Voormeer is met name

kan leiden tot een samenhangend landschappelijk netwerk.

in het noord-oostelijk deel van het gebied de rijke historie vandaag de dag nog steeds zichtbaar.

Autoroute Bushalte Fietsroute

Treinstation

Bestaand fietsnetwerk

Bestaand auto- en OV netwerk

Op het ontbreken van enkele strategische schakels na, zorgt

Ook het netwerk voor de auto en openbaar vervoer is in de basis

het bestaande langzaam verkeersnetwerk voor een fijnmazige

sterk. De A32 en doorgaande routes verankeren het gebied op

verbinding van het Sportieve Hart van Heerenveen met haar

lokaal en regionaal niveau.

context.

2. AMBITIE EN OPGAVEN

013

Functionele positie in Heerenveen

Ruimtelijke analyse

Het Sportieve Hart van Heerenveen heeft niet alleen een centrale ligging in Heerenveen, maar ook in de regio. Met de mogelijke komst van de Lelylijn op de lange termijn kan ook de bereikbaarheid op nationaal niveau verder versterkt worden. Hoewel de daadwerkelijke komst nog onzeker is, zal de impact van de Lelylijn als deze komt groot zijn. Ook benadrukt de mogelijke komst van dit treinnetwerk de potentie van het Sportieve Hart van Heerenveen.

Landschap en water

Het gebied kent een mix van functies. Verschillende voorzieningen zijn van belang op de schaal van Heerenveen. Ook zijn er voorzieningen met regionale betekenis, waaronder de onderwijs- en kantoorfuncties in en rond Sportstad. Er zijn zelfs functies, waaronder het Abe Lenstra Stadion en het Epke Zonderland Turncentrum, met nationale betekenis. Door de ligging langs de A32 is het Sportieve Hart van Heerenveen ook nog eens een ‘uithangbord’ voor de Friese gemeente. Ontwikkeling van het gebied biedt dan ook kansen voor een kwaliteitsverbetering van de gehele oostflank van Heerenveen. Maar, een zorgvuldige inpassing van functies is dan wel een vereiste. Een goed voorbeeld hiervan is de inpassing van de in ontwikkeling zijnde Van Der Valk in de oksel van de A32 en de Oranje Nassaulaan. Het markante volume presenteert zich aan de A32 en vormt een uithangbord van Heerenveen. Met een kwaliteitsimpuls in de openbare ruimte, het versterken van routes en het toevoegen van nieuwe functies benutten we het potentieel van het gebied. Er wordt ruimte geboden voor woonmilieus die een toevoeging zijn op de woningvoorraad van Heerenveen. Ook versterken we het economisch profiel en het sportieve DNA van het gebied.

Zo wordt het profiel van Sportstad doorontwikkeld, wordt ruimte geboden voor ontwikkeling van Sportpark Skoatterwâld en zal sport in de openbare ruimte een leidend principe zijn bij de ontwikkeling van de verschillende deelgebieden. Het Sportieve Hart van Heerenveen transformeert daarmee van een onderbenut gebied naar een dynamisch stadsdeel met de focus op sport, gezond leven, economische activiteiten en groene woonbuurten.

Het Sportieve Hart van Heerenveen wordt gekenmerkt door een gevarieerd landschap met op verschillende plekken robuuste groenstructuren. Zo is sinds de aanleg van de A32 ten noorden van de KR Poststraat het gebied met daarin het voormalig tracé van de N32 nagenoeg onaangeroerd. De natuur heeft zich hier lang kunnen ontwikkelen en heeft daarnaast recreatieve en ecologische waarden gekregen. Ook meer zuidelijk, aan beide zijden van de A32 is robuust groen aanwezig. Denk aan de structuren langs de Karst de Jongweg en het groen parallel aan de oostzijde van de A32. Op een aantal plekken zijn de structuren met elkaar verbonden, maar er missen ook schakels om te kunnen spreken van een samenhangend landschappelijk netwerk. Cultuurhistorie Met de aanwezigheid van Hepkema’s bos, de voormalige buitenijsbaan Oud Thialf, huize Voormeer en de lintstructuur langs de (voormalige) Schoterlandse Compagnosnvaart is het rijke verleden van het Sportieve Hart van Heerenveen zichtbaar. Deze elementen zijn nauw verbonden met de geschiedenis en zijn belangrijke identiteitsdragers voor nu en in de toekomst en moeten daarom behouden blijven. Mobiliteitssysteem Het Sportieve Hart van Heerenveen kent in de basis een goed mobiliteitssysteem. Het wordt doorkruist door de A32, welke op een tweetal plekken vanuit het gebied toegankelijk is.

Ook lopen er in oost-west richting verschillende routes die het gebied verbinden met de rest van Heerenveen. Deze routes zijn over het algemeen ook goed bruikbaar voor de fiets. De verschillende onderdoorgangen onder de A32 versterken het fijnmazig netwerk voor langzaam verkeer. Dit fietsnetwerk kan echter - met name in noord-zuid richting - verder versterkt worden.

HET SPORTIEVE HART VAN HEERENVEEN

Historische luchfoto met vanaf het centrum gezien in het bovenste deel van de afbeelding het noordelijk deel van het Sportieve Hart van Heerenveen.

GEBIEDSVISIE

2. AMBITIE EN OPGAVEN

015

Stedelijke structuur Het benutten van het potentieel wordt voor een deel geremd door een onsamenhangende stedelijke structuur. Het gebied is gefragmenteerd waarin verschillende deelgebieden van elkaar worden gescheiden door drukke wegen. Deze barrières bemoeilijken de uitwisseling tussen de verschillende deelgebieden. Zo is Sportstad vanaf noordelijke richting voor fietsers niet op een comfortabele manier bereikbaar. Ook worden doorgaande wegen in oost-west richting, zoals de KR Poststraat en de Atalantastraat, gedomineerd door de auto en zijn daardoor niet overal goed oversteekbaar. 1950 - Heerenveen is tot ver in de 20e eeuw te kenschetsen als een

Heerenveen in ontwikkeling

een ontspannen dorp opgespannen aan een tweetal lintstructuren - bron: topotijdreis.nl/.

Heerenveen werd lange tijd gekenmerkt door lintbebouwing. Boerderijen werden gebouwd langs twee waterlopen die vandaag de dag nog steeds een belangrijk onderdeel vormen van Heerenveen: de Schoterlandse Compagnosnvaart in oost-west richting en de Heeresloot in noord-zuid richting. De aanleg van de N32 vormde een startpunt van flinke verstedelijking. Deze ringweg vormde lang de oostelijke grens van Heerenveen. Geleidelijk werden verschillende woonbuurten tussen het spoor en de N32 ontwikkeld. Bijna 25 jaar geleden is de basis gelegd voor het ontstaan van het gebied wat we vandaag de dag kenschetsen als het Sportieve Hart van Heerenveen. Rond 2000 is de A32 aangelegd, tegelijk met de eerste fase van de woonwijk Skoatterwâld aan de oostzijde van de A32. Het tracé van de rijksweg is ten opzichte van de eerdere N32 in oostelijke richting verschoven. In de daardoor ontstane zone zijn in eerste instantie het Abe Lenstra stadion, het Sportstad, de Abel Lenstraboulevard en de kantoren langs de KR Poststraat ontwikkeld.

1980 - De oostelijke ringweg vormde lang een heldere begrenzing tussen dorp en buitengebied. Voor een lange tijd vond verstedelijking dan ook plaats binnen de N32.

Tot op de dag van vandaag heeft het gebied de uitstraling van een zone aan de rand van een stad. Het is voor een groot deel functioneel ingericht. De verschillende gebieden liggen ten opzichte van elkaar vrij geïsoleerd. Maar, door het rijke verleden en de binnenstedelijke ligging heeft het gebied ook potentie. Het groen is robuust, er is ruimte, is goed verbonden en het gebied heeft een centrale positie in Heerenveen. 2024 - De aanleg van de A32 vormde het startpunt van sterke verstedelijking. Het gebied rond de rijksweg ontwikkelde zich als een verzameling losse gebieden met een variatie aan functies.

HET SPORTIEVE HART VAN HEERENVEEN

GEBIEDSVISIE

2.2 Beleidsanalyse Met de ontwikkeling van deze Gebiedsvisie geven we invulling aan bestaand beleid. In dit hoofdstuk wordt chronologisch de voor de ontwikkeling van Het Sportieve Hart van Heerenveen meest relevante beleidsstukken beschreven. Heerenveen Groeit (mei 2024)

Omgevingsvisie Heerenveen ( juli 2021)

De gemeente wil de komende jaren groeien. De woningbouwstrategie ‘Heerenveen Groeit’ geeft de gemeente een sterke basis die helpt beter te sturen op woningbouwprojecten. Voorafgaand aan deze strategie zijn in de Woonvisie heerenveen 2023-2028 eerder al doelen vastgesteld voor de realisatie van minstens 2.000 woningen, waarvan ongeveer 600 in de sociale huur en 740 in de betaalbare koop. Als uitgangspunt voor Heerenveen Groeit heeft het College dit doel aangescherpt door tot 2030 uit te gaan van ontwikkeling van 2.500 woningen. Heerenveen Groeit doet uitspraken over locatie en type woningen en vormt daarmee een basis voor de opgave voor het Sportieve Hart van Heerenveen.

De Omgevingsvisie beschrijft het belang van de integrale ontwikkeling van het Sportieve Hart van Heerenveen – in de Omgevingsvisie nog A32-zone genoemd. In de Omgevingsvisie zijn de verschillende ideeën en ontwikkelingen die elkaar in dit gebied onderling beïnvloeden opgenomen. Hierbij valt te denken aan de uitbreiding van de voorzieningen in en rond Sportstad met onder meer woningbouw en commerciële functies. Hierbij is samenhang met het centrum van groot belang. Sportstad moet zich niet als concurrent van het centrum ontwikkelen op het gebied van woningbouw en economie.

Belangrijke richting is de keuze voor het concept Tuinstad Heerenveen, wat bestaat uit behoud en versterking van de groene identiteit. Dit concept geldt als leidraad voor woonprogramma en verantwoordt verdichting. Heerenveen ontwikkelt zich met groene woonmilieus, waar het buitengebied nooit ver weg is. Groene lijnen uit het landschap zijn op veel plekken verweven met de woonbuurten. De ontwikkeling van het Sportieve Hart van Heerenveen levert een bijdrage aan het versterken van het tuinstedelijke karakter van Heerenveen. Woonvisie Heerenveen 2023-2028 (okt. 2023) Ook vanuit de Woonvisie wordt het belang van de ontwikkeling van het Sportieve Hart van Heerenveen duidelijk. Er ligt een ambitie om te groeien met minimaal 2.000 woningen, waarvan minimaal een derde in het sociale programma en een derde in het betaalbare programma, tot 2030. De gemeente zet in op gemengde wijken en geeft daarmee invulling aan de woonbehoefte van eigen inwoners, maar ook mensen die graag naar Heerenveen willen verhuizen. De gemeente heeft een aantal grote grondposities binnen het Sportieve Hart van Heerenveen en kan op deze locaties daarom maximaal invloed hebben op het programma dat daar gerealiseerd wordt.

Strategische agenda Heerenveen 2022-2040 (feb. 2021) In 2022 is de Strategische agenda Heerenveen met Brede Welvaart opgesteld met daarin een verbindend concept voor kwaliteit van leven. Doel is de lokale kernkwaliteiten te behouden en versterken, waardoor Heerenveen een fijne plek is en blijft om te wonen, werken en te recreëren. In de agenda worden integrale kernopgaven geschetst die in samenhang moeten worden bekeken. In het Sportieve Hart van Heerenveen speelt deze samenhang met name tussen kernopgaven in het kader van ontwikkeling van gezonde klimaatbestendige en leefbare wijken en dorpen, het bouwen aan toekomstbestendige woningen en het werken aan Heerenveen als (boven)regionaal centrum voor (top-)sport, werk en voorzieningen. Centrumvisie Heerenveen (dec. 2019) Met de Centrumvisie Heerenveen heeft de gemeente de ambitie vastgelegd om te komen tot een sfeervol en gastvrij centrum voor bezoekers die langer blijven en vaker komen. Een aantal uitgangspunten in deze visie hebben directe invloed op de ontwikkeling van het Sportieve Hart van Heerenveen. Zo is in de Centrumvisie een nieuwe ruimtelijke structuurdrager opgenomen vanaf het Burgemeester Kuperusplein richting het Sportieve Hart van Heerenveen. Ook zorgt de programmatische verdichting van het centrum die voortvloeit uit de ambities die

2. AMBITIE EN OPGAVEN

zijn opgenomen in de Centrumvisie voor een toenemende parkeerdruk. In de huidige situatie gebruikt een deel van de bezoekers van het centrum al parkeervoorzieningen in het Sportieve Hart van Heerenveen. Met de beoogde verdichting van het centrum, maar ook die in het Sportieve Hart van Heerenveen, zal de parkeerdruk in beide gebieden dan ook toenemen. Een toekomstbestendige mobiliteitsstrategie is dan ook een belangrijk onderdeel van de Gebiedsvisie.

017

nauwe samenwerking tussen onze sportaanbieders, scholen en stichtingen bieden wij onze kinderen en volwassenen alle kansen om te gaan sporten. Met de aanwezigheid van verschillende sportvoorzieningen in het Sportieve Hart van Heerenveen kan een belangrijke bijdrage worden geleverd aan de ambities die op zijn genomen in de Sport en beweegvisie 2017 - 2025. Visie detailhandel en horeca

Ontwikkelstrategie Skoatterwâld (sep. 2017) De Ontwikkelstrategie Skoatterwâld vormt de basis voor de ontwikkeling van deze groene woonwijk. Skoatterwâld is inmiddels voor een groot gedeelte gerealiseerd, maar er liggen met name parallel aan de A32 – binnen het Sportieve Hart van Heerenveen - verschillende ontwikkelingen die nog niet zijn gerealiseerd. Het gaat met name om afronding van de buurten aan de westzijde van Skoatterwâld en de mogelijke aanpassing van Sportpark Skoatterwâld. Parkeervisie 2017 (sep. 2017) De Parkeervisie vormt de basis voor de parkeeropgave in het Sportieve Hart van Heerenveen. Naast parkeren voor bestaand en nieuw woonprogramma, ligt er een uitdaging in de opgave voor het parkeren ten behoeve van functies in Sportstad. Binnen Sportstad wordt nu geparkeerd door bezoekers en werknemers van het gebied, bezoekers van het centrum en een beperkt aantal bewoners. In de huidige situatie is er geen parkeerregulering in Sportstad, wat wel het geval is in het centrum. Dit vergroot vanzelfsprekend de parkeerdruk binnen Sportstad. De Parkeervisie 2017 sorteert voor op de situatie na afronding van de ontwikkeling van Sportstad. Zo is in de Parkeervisie opgenomen dat in Sportstad betaald parkeren wordt ingesteld, met uitzondering van de parkeervoorziening P6 die aan de oostzijde van de A32 is gelegen.

Dit terrein wordt geschikt gemaakt voor lang parkeren voor onder meer werknemers van Sportstad om zo de parkeerdruk in Sportstad zelf af te laten nemen.

De gemeente zet in op levendige centra. De visie detailhandel en horeca gaat in op welke wijze trends en ontwikkelingen van invloed zijn op de centrum- en winkelgebieden in Heerenveen, welke ambities we hebben voor deze verschillende gebieden en hoe we deze ambities willen waarmaken. Initiatieven bij de uitwerking van Het Sportieve Hart van Heerenveen zullen dan ook getoetst worden aan de visie detailhandel en horeca. Belangrijk aandachtspunt hierin is de concurrentie met het bestaande winkelaanbod. Commerciële functies in het Sportstadgebied zijn dan ook aanvullend op het centrum van Heerenveen.

Woonvisie Heerenveen 2023-2028 Een buitengewone plek om thuis te komen Vastgesteld 19 oktober 2023

Omgevingsvisie Heerenveen 1.0 Naar een gezonde, ondernemende en duurzame gemeente in 2040 Vastgesteld 8 juli 2021

CENTRUM HEERENVEEN: OOK ‘N GOUDEN PLAK VOORSTELLEN VANUIT DE G1000 EN G20 VERTAALD NAAR EEN VISIE

VASTGESTELD OP: 16 DECEMBER 2019

Parkeervisie 2017 “Gastvrij parkeren in de gemeente Heerenveen”

Sport en beweegvisie 2017 - 2025 (2017) In Heerenveen

De Sport en beweegvisie 2017 - 2025 geeft sturing aan het sportbeleid. Alle Heerenveners hebben in 2025 de mogelijkheid om te sporten en te bewegen. Daarom zijn sportfaciliteiten geschikt en toegankelijk voor een ieder, van jong tot oud, van valide tot mindervalide. Door

Vastgesteld door gemeenteraad Heerenveen op 25 september 2017

Beweegt het

HET SPORTIEVE HART VAN HEERENVEEN

Tuinstad Heerenveen In de woningbouwstrategie Heerenveen Groeit is de term Tuinstad Heerenveen geïntroduceerd. Dit concept gaat uit van behoud en versterking van de groene identiteit en vormt een belangrijk leidmotief voor ambities en keuzes die binnen deze Gebiedsvisie worden gemaakt. Valerius, Amsterdam - bron: delva.la/

GEBIEDSVISIE

2. AMBITIE EN OPGAVEN

019

HET SPORTIEVE HART VAN HEERENVEEN

GEBIEDSVISIE

2.3 Externe factoren Mede door de binnenstedelijke ligging van het Sportieve Hart van Heerenveen zijn er veel factoren die van invloed zijn op de ontwikkelmogelijkheden. Zo dient rekening gehouden te worden met geluid, milieuzones en de aanwezigheid van een gasleiding.

Geluidscontouren en buisleiding 66-70 dB 61-65 dB 56-60 dB 51-55 dB Buisleiding

2. AMBITIE EN OPGAVEN

Geluid, door verkeerslawaai In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl)) zijn instructieregels voor de beheersing van geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen opgenomen. Geluid afkomstig van wegen, spoorwegen en industrieterreinen heeft invloed op de omgeving. Het bevoegd gezag beoordeelt geluid van deze bronnen bij geluidgevoelige gebouwen. Een geluidgevoelig gebouw wordt gedefinieerd in artikel 3.21 Bkl, en betreffen grofweg woningen, onderwijsgebouwen, kinderopvang en gezondheidszorg (met bedfunctie). Bij een deel van de ontwikkellocatie is in meer of mindere mate sprake van geluidshinder van met name de A32. Ontwikkellocaties in het Hepkema’s Park en Kop van Skoatterwâld bevinden zich deels in het gebied tot de (op basis van de voormalige Wet geluidhinder gestelde) voorkeursgrenswaarde van 48 dB. Ontwikkellocaties direct ten noorden van het Abe Lenstra Stadion liggen geheel of gedeeltelijk in een gebied met een maximale waarde van 53 dB. Ook blijkt dat de maximale geluidbelasting ten gevolge van evenementen in en rond Sportstad wordt overschreden. Bij ontwikkeling van locaties in deze gebieden zullen zoveel als mogelijk woningen moeten beschikken over een geluidluwe gevel. Het kan echter zo zijn dat dit niet voor elke woning mogelijk is.

Aangezien de gemeente geen vigerend beleid heeft voor de beschouwing van geluidluwe gevels zal in het vervolg door de gemeente bepaald worden onder welke voorwaarden woningen zonder geluidluwe gevel alsnog toelaatbaar zijn. Sommige beoogde woningbouwlocaties liggen in de geluidzone van drukke lokale wegen. De afstand van deze wegen tot de ontwikkellocaties, de verkeersintensiteiten en de mate van afscherming van deze wegen zijn zodanig dat het aannemelijk is dat de voorkeursgrenswaarde van 48 dB overschreden wordt. Nader onderzoek bij verdere uitwerking van de plannen is dan ook nodig. Mogelijk zijn daarbij ook nadere maatregelen zoals stillere wegdekken en/of geluidisolatie nodig. Geluid door activiteiten Op grond van het Bkl moet een omgevingsplan dat geluidsgevoelige gebouwen toestaat er in voorzien dat het geluid op een geluidsgevoelig gebouw gebouw aanvaardbaar is. Het Bkl bevat daarbij een standaardwaarde voor geluid waarvan het bevoegd gezag in bepaalde gevallen en mits aan bepaalde randvoorwaarden is voldoen en dit goed is gemotiveerd kan afwijken. Daarbij moeten in ieder geval de

021

grenswaarden voor het binnenniveau gerespecteerd worden. Daarnaast moet rekening worden gehouden met cumulatie van het geluid, het opgetelde geluid van alle activiteiten tezamen. Trillingen In paragraaf 5.1.4.4 van het Bkl staan de instructieregels voor trillingen. Deze instructieregels zijn gericht op de bescherming van trillinggevoelige ruimten in trillinggevoelige gebouwen. Het gaat hierbij om activiteiten die trillingen veroorzaken in een trillinggevoelige ruimte van een trillinggevoelig gebouw, in een frequentie van 1 tot 80 Hz. Een trillinggevoelig gebouw is een gebouw met een gezondheidszorgfunctie met bedgebied. De activiteiten wonen en verkeer op wegen, vaarwegen en spoorwegen zijn uitgezonderd van de instructieregels uit het Bkl, maar trillingen kunnen wel onderdeel van de afweging van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties uitmaken.

Bodem In het verleden heeft op verschillende plekken in het Sportieve Hart van Heerenveen bodemonderzoek plaatsgevonden. In ontwikkellocaties in het Hepkema’s Park en aan de Oranje Nassaulaan in de Kop van Skoatterwâld zijn hierbij lichte verontreinigingen gevonden. In de andere ontwikkellocaties in de Kop van Skoatterwâld zijn verontreinigingen gevonden. Ditzelfde geldt voor de ontwikkellocaties direct ten noorden van het Abe Lenstra Stadion, waaronder de Noordplot. Voor bijna alle locaties dient dan ook voor toekomstige ontwikkeling de bodemkwaliteit inzichtelijk worden gemaakt. Er zijn locaties bij, waarbij mogelijk saneringen noodzakelijk zijn. Op grond van de Bruidsschat kan vergunning voor het bouwen van een bodemgevoelig gebouw alleen verleend worden als de bodemkwaliteit op orde is of als voorafgaande aan het bouwen eerst gesaneerd wordt.

Omgevingsveiligheid Door en langs het plangebied lopen verschillende buisleidingen met effectgebieden van 140 tot 150 meter. Verder is aandacht vereist in het kader van de brand- en explosieaandachtsgebieden rond de A32. Het brandaandachtsgebied beslaat een zone van 30 meter aan weerzijden van de snelweg, het explosieaandachtsgebied een zone van 200 meter aan weerzijden van de snelweg, het gifwolkaandachtsgebied heeft een breedte van 300 meter aan weerzijden van de weg.

HET SPORTIEVE HART VAN HEERENVEEN

Het werken met aandachtsgebieden voor externe veiligheidsrisico’s is een nieuwe manier van omgaan met het groepsriscio. Aandachtsgebieden zijn gebieden die zichtbaar maken waar mensen binnenshuis, zonder aanvullende maatregelen onvoldoende beschermd kunnen zijn tegen de gevolgen van ongevallen met gevaarlijke stoffen. Er is een onderscheid in drie soorten gevaren, warmtestraling (brand),

The Crack, Brussel (België) - bron: taktyk.net/

GEBIEDSVISIE

overdruk (explosie) en concentratie giftige stoffen in de lucht (gifwolk). Daarmee zijn er ook drie typen aandachtsgebieden. Aandachtsgebieden worden vastgesteld in het omgevingsplan. De gemeente kan binnen het aandachtsgebied voorschriftengebieden aanwijzen. Een voorschriftengebied kan een deel van of het

2. AMBITIE EN OPGAVEN

gehele aandachtsgebied zijn. De gemeente wijst in dat geval een locatie binnen een (brand- of explosie)aandachtsgebied als (brand- of explosie) voorschriftengebied aan in het omgevingsplan. In dit deel van het aandachtsgebied gelden dan aanvullende bouweisen voor nieuwbouw en vervangende nieuwbouw van beperkt kwetsbare, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen. Locaties voor zeer kwetsbare gebouwen zoals ziekenhuizen, basisscholen en kinderdagverblijven in een brand- of explosieaandachtsgebied moeten altijd aangewezen worden als voorschriftengebied. Voor het overige kan de gemeente zelfstandig besluiten om een aandachtsgebied wel of niet of slechts gedeeltelijk als zodanig aan te wijzen. Een beleidsnotitie (bouwsteen omgevingsveiligheid) geeft op dit punt input voor de nieuwe omgevingsvisie en het op te stellen omgevingsplan. Bij de ontwikkeling van de gebieden uit deze gebiedsvisie zal hiermee rekening gehouden worden. Aan de noordzijde aan de Nieuwburen 88a zijn een tweetal straatkasten voor het zogenaamde lagedruksysteem gelegenVolgens artikel 5.13 jo. bijlage VII van het Bkl geldt hier een afstand voor het plaatsgebonden risico, maar geen aandachtsgebied. De contour voor het plaatsgebonden risico bedraagt maximaal 25 meter. Artikel 5.15 Bkl biedt het bevoegd gezag een afwegingsruimte bij nieuwe ontwikkelingen binnen een aandachtsgebied.

Afwegingen van groeprisico’s voor bestaande situaties hoeven niet opnieuw gemaakt. Hoofdregel in het Besluit kwaliteit leefomgeving is dat binnen het brand- en/of explosieaandachtsgebieden geen beperkt kwetsbare, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en beperkt kwetsbare en kwetsbare locaties worden gerealiseerd. De gemeente kan hiervan afwijken en deze wel toestaan in brand- en explosieaandachtsgebieden, maar zal dan goed moeten kunnen motiveren waarom zij dit aanvaardbaar vindt. Daarbij zal ook het advies van de veiligheidsregio moeten worden ingewonnen.

Luchtkwaliteit In de Omgevingswet is opgenomen dat projecten getoetst moeten worden aan de rijksomgevingswaarde voor de luchtkwaliteit. Dit hoeft niet als een project geen of weinig luchtverontreiniging veroorzaakt. Het project draagt dan ‘niet in betekenende mate’ (NIBM) bij aan de luchtvervuiling Toetsing aan de rijksomgevingswaarde is dan niet nodig. Woningen en kantoren zijn NIBM als de omvang onder een

023

vastgestelde grens ligt. Ook voor een combinatie van woningen en kantoren geeft het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) in artikel 5.54 een NIBM-grens. Aangetoond is dat bij minder dan 1.500 woningen in combinatie met 1 ontsluitingsweg de luchtkwaliteit niet in betekende mate verslechtert. Aangezien met de verschillende deelontwikkelingen binnen het Sportieve Hart van Heerenveen dit woningaantal niet zal worden overschreden lijkt nader onderzoek niet nodig. De combinatieformules voor woningen en kantoren kunnen niet toegepast worden, als er ook kleinschalige bedrijven bijkomen (bijvoorbeeld horeca). In dat geval is een uitgebreider onderzoek nodig, om aannemelijk te maken of het project NIBM is. Het is niet toegestaan om de plannen voor de bedrijvigheid los te koppelen van de woningen en kantoren. De bijdrage van de meerdere activiteiten moeten bij elkaar opgeteld worden. In de omgevingsvisie is als beleidsuitgangspunt opgenomen dat in een zone van 300 meter aan weerszijden van de snelweg geen functies meer te bouwen, die we als extra gevoelig beschouwen. Daarbij gaat het om scholen, kinderopvanglocaties en verpleeg- en verzorgingstehuizen

Milieueffectbeoordeling Tot slot wordt nog opgemerkt dat op basis van de Europese Mer-richtlijn die zorgt voor een voorafgaande beoordeling van de milieueffecten van projecten het mogelijk kan zijn dat voor ontwikkelingen of een cumulatie van ontwikkelingen nog een m.e.r.beoordeling op zijn plaats is. Een plan-mer en milieueffectrapport is volgens de Omgevingswet aan de orde als het Omgevingsplan kaderstellend is voor projecten uit bijlage V van het Omgevingsbesluit of als er sprake kan zijn van aanzienlijke milieueffecten als gevolg van de voorgenomen ontwikkelingen. De drempel hiervoor lag voor stedelijke vernieuwing op 2000 woningen/100 ha, maar deze categorie is losgelaten en is mede afhankelijk van het gebied (de omgeving waarin de ontwikkeling plaats vindt) en eventuele cumulatie met andere ontwikkelingen. Aangezien de verschillende deelontwikkelingen dit woningaantal niet overschrijden en het gebied al te kenmerken valt als een gemengd gebied met hoge dynamiek wordt geconcludeerd dat een merbeoordeling nu niet aan de orde is, maar dit kan opnieuw afgewogen als ontwikkelingen concreter worden.

HET SPORTIEVE HART VAN HEERENVEEN

GEBIEDSVISIE

2.4 Opgaven Heerenveen is in ontwikkeling. Er is een woningvraag, de wensen en eisen voor werklocaties veranderen en er liggen grote vraagstukken in de openbare ruimte. Met deze Gebiedsvisie werken we in het fysieke domein aan deze opgaven. Woningbouw Er ligt een woningbouwopgave in Heerenveen die zich mede door demografische ontwikkelingen voor een groot deel richt op realisatie van woningen voor senioren en starters. Ook is er een toenemende vraag naar woonzorgconcepten. In totaal ligt er een ambitie om voor 2030 2.500 woningen te realiseren. Gezien de centrale ligging van het Sportieve Hart van Heerenveen is het wenselijk een substantiële bijdrage te leveren aan de Heerenveense woningvraag. Uitgangspunt hierbij is dat het aandeel sociale huur van de totale woningvoorraad - circa één derde - op peil blijft. Ook zal bij nieuwe ontwikkelingen circa een derde in het betaalbare (koop)segment moeten worden gerealiseerd. Aspecten als bereikbaarheid, karakter van de omgeving en positie binnen Heerenveen bepalen het aantal te realiseren woningen per deellocatie.

Landschap en water Landschap, natuur en biodiversiteit - In lijn met het concept Tuinstad Heerenveen is het van belang dat het landschap het fundament wordt van het raamwerk waarbinnen deelontwikkelingen worden gerealiseerd. Op verschillende plekken in het Sportieve Hart van Heerenveen zijn robuuste groenstructuren aanwezig die zorgvuldig ingepast moeten worden. Bij ontwikkeling zal een balans worden gevonden tussen ruimte voor ontwikkeling en inpassing/ versterking van groen. Naast de positieve impact op de leefkwaliteit, draagt een robuuste groenstructuur ook bij aan een hoogwaardige biodiversiteit en een positieve beleving van de openbare ruimte; een fijne plek om te zijn. Klimaatbestendigheid - Opvangen en bufferen van hemelwater en tegengaan van hittestress zijn belangrijk in het creëren van een klimaatbestendig leefgebied. Met name in en rond Sportstad liggen vanwege het stenige karakter opgaven om hitte tegen te gaan. Het vergroenen is dan ook een belangrijke opgave. Bomen leveren hier een belangrijke bijdrage in omdat ze water opnemen. Ook is er in het hele Sportieve Hart van Heerenveen op termijn plaatselijk wateroverlast te verwachten. Bij ontwikkelingen zal dan ook ruimte moeten worden gereserveerd voor het opvangen, tijdelijk bufferen en afvoeren van hemelwater.

Basiskwaliteit natuur - Bij de ontwikkeling van het Sportieve Hart van Heerenveen streven we naar een Basiskwaliteit Natuur. Dat doen we door te onderzoeken of we voor een aantal planten- en dierensoorten het Sportieve Hart van Heerenveen zó kunnen inrichten, dat ze als soort kunnen overleven. Als we dat goed doen, zorgen we voor omstandigheden waar deze én andere soorten bij gebaat zijn. Zo stoppen we de achteruitgang van biodiversiteit. De soorten selecteren we op basis van een ecologisch onderzoek in de huidige A32-zone. Welke condities en soorten zijn aanwezig? Op basis van dit onderzoek selecteren we een aantal aanwezige en mogelijke soorten. Bij deze soorten kijken we op of we op basis van de zes v’s (verblijfplaatsen, voedsel, verbinding, variatie, veiligheid en verzorging) het gebied goed kunnen inrichten. We benutten daarbij de uitwerking welke voor een aantal zogenaamde gidssoorten gemaakt zijn, zoals bijvoorbeeld voor de huismus, de egel of de bittervoorn. Per soort is aangegeven wat ze nodig hebben. Dit passen we toe in de openbare ruimte of als onderdeel van de uitwerking van wat we van bouwers vragen. Dat vraagt geen grote, maar gerichte aanpassingen. Bijvoorbeeld een egelpoort in een schutting en een uitklimvoorziening langs beschoeide oevers.

Sport Hepkema’s Park - Dit gebied wordt vandaag de dag gewaardeerd door wandelaars, de omliggende scholen en de schapenherder. In het Hepkema’s Park zijn ook verschillende sportvoorzieningen aanwezig. Vanuit de Feanster Rugby Club is de wens uitgesproken voor uitbreiding op de huidige locatie. Vanwege waardevol groen direct rond de huidige velden is er slechts beperkt ruimte. Daarom wordt in de basis uitgegaan van behoud van de sportvelden. Mocht op termijn de vereniging elders plek vinden, dan zal de huidige locatie vrijkomen voor ontwikkeling. De Disc Golf course is een gewaardeerde functie in het Hepkema’s Park. Het is dan ook wenselijk deze functie in gewijzigde opzet, in te passen binnen de ontwikkeling. Gezien het karakter van het Hepkema’s Park en de gemeentebrede vraag van sportverenigingen is het tot slot wenselijk om ruimte te reserveren voor aanvullende buiten(sport)in het Hepkema’s Park, inclusief een multifunctioneel te gebruiken complex voor (toekomstige) verenigingen.

2. AMBITIE EN OPGAVEN

025

Economie

Cultuurhistorie

Met de aanwezigheid van werklocaties in en rond Sportstad heeft het Sportieve Hart van Heerenveen een belangrijke economische positie in de regio. Uitgangspunt is dat dit economische profiel wordt versterkt. Ondanks dat geen behoefte is aan grootschalige nieuwe kantoorlocaties, is er wel een vraag voor kantoren op goed bereikbare locaties. Dit biedt kansen voor Sportstad, en specifiek voor de bedrijvenlocatie aan de Opslach.

Er zijn in het Sportieve Hart van Heerenveen met de de aanwezigheid van Hepkema’s bos, de voormalige buitenijsbaan Oud Thialf, huize Voormeer en de lintstructuur langs de (voormalige) Schoterlandse Compagnonsvaart verschillende cultuurhistorische elementen aanwezig. Aangezien deze voor een deel identiteitsbepalend zijn, is het van belang dat cultureel erfgoed zorgvuldig wordt ingepast.

Ondanks dat dit gebied geen leegstand kent, sluit de huidige uitstraling niet aan op de ambities van het gehele Sportstad gebied. Het is dan ook denkbaar dat op deze plek - waar vanwege geluid vanaf de A32 woningbouw niet logisch is - nieuwe kantoren of andere werkfuncties worden gerealiseerd die bij voorkeur een bijdrage leveren aan versterking van het profiel van Sportstad. Ook op andere ontwikkellocaties in Sportstad kunnen economische functies worden gerealiseerd. Zo wordt direct ten noorden van het Abe Lenstra Stadion al nagedacht over sportgerelateerde retail en kunnen ook op de ontwikkellocatie aan de zuidzijde van de Abe Lenstra Stadion economische functies worden gerealiseerd. Tot slot zal de in ontwikkeling zijnde Van der Valk - welke een belangrijke bijdrage levert aan de economische versterking van het gebied - aan de Oranje Nassaulaan, aan de andere zijde van de A32, worden ingepast binnen deze Gebiedsvisie.

Onderwijs In het Sportieve Hart van Heerenveen zijn verschillende onderwijslocaties aanwezig. Vanwege gemeentebrede wijzigingen in het onderwijshuisvesting zal op termijn de schoollocatie aan de Buitenbaan vervallen zodat ruimte ontstaat voor woningbouw. Op een andere plek in het Sportieve Hart van Heerenveen zal juist de onderwijsfunctie worden versterkt. In Sportstad, waar Firda is gevestigd, is het denkbaar dat de bestaande onderwijsfunctie wordt uitgebreid en de openbare ruimte een campus achtige inrichting krijgt.

Mobiliteit Langzaam verkeer - In de basis ligt er een redelijk tot goed netwerk voor langzaam verkeer, maar op een aantal strategisch plekken ontbreken er verbindingen. Versterking van het netwerk is dan ook onderdeel van de ontwikkelopgave van het Sportieve Hart van Heerenveen. Openbaar vervoer - Met de aanwezigheid van verschillende bushaltes en het station op fietsafstand is de bereikbaarheid per openbaar vervoer op orde. Er zal dan ook hoofdzakelijk ingezet worden het verbeteren van routes van en naar openbaar vervoershaltes. Gemotoriseerd verkeer - De bereikbaarheid is een kernkwaliteit van het Sportieve Hart van Heerenveen. Het is dan ook van belang de bereikbaarheid in de toekomst, ondanks de aanvullende mobiliteitsvraag die voortvloeit uit ontwikkelingen, te borgen. Belangrijk uitgangspunt is dat mobiliteitsvraag zo een beperkt als mogelijke impact heeft op het bestaande, lokale wegennetwerk. Openbaar parkeren - In en rond Sportstad en direct ten noorden van de KR Poststraat zijn publieke parkeervoorzieningen gelegen welke voornamelijk worden gebruikt door bezoekers van Sportstad en het centrum. Een deel van deze parkeervoorzieningen zijn tijdelijke invullingen van toekomstige ontwikkellocaties. Aangezien de parkeerdruk door nieuwe ontwikkelingen toe zal nemen, zullen parkeervoorzieningen die verdwijnen gecompenseerd worden.

Ook liggen er kansen om bestaande parkeervoorzieningen P6 en P8, beide aan de oostkant van de A32, te verbeteren. Deze parkeervoorzieningen worden door de matige bereikbaarheid en inrichting niet optimaal gebruikt.

HET SPORTIEVE HART VAN HEERENVEEN

Lieven, Amsterdam - bron: bplusb.nl/

GEBIEDSVISIE

3. RAAMWERK

027

3. Raamwerk wat is hiervoor nodig? In lijn met het concept Tuinstad Heerenveen is het landschap de basis van het raamwerk van het Sportieve Hart van Heerenveen. Deze wordt versterkt met een fijnmazig mobiliteitsnetwerk. Het raamwerk vormt het fundament voor verstedelijking met ruimte voor wonen, werken en sport. Deellocaties worden ontwikkeld op basis van kernkwaliteiten. Zo zullen goed bereikbare locaties die in de nabijheid van het centrum liggen worden ontwikkeld met de hoogste dichtheid. Andere locaties bieden ruimte voor luwere woonmilieus met volop ruimte voor groen.

HET SPORTIEVE HART VAN HEERENVEEN

GEBIEDSVISIE

3.1 Landschap Om een bijdrage te leveren aan versterking van het tuinstedelijke karakter van Heerenveen zal het landschappelijke raamwerk de samenbindende structuur zijn waarbinnen verstedelijking van het Sportieve Hart van Heerenveen plaats kan vinden.

Ringdijkpark, Haarlemmermeer - bron: delva.la/

3. RAAMWERK

029

Hoofdstructuur

Groene lopers

Het groen geeft karakter aan het Sportieve Hart van Heerenveen, en zorgt voor een aangename leefkwaliteit voor huidige en nieuwe bewoners. Bestaande kwalitatieve groenstructuren zoals het Hepkema’s Bos en de groene bufferzones langs de A32 worden verbonden door bestaande en nieuwe verbindingen, waardoor een samenhangend groen netwerk ontstaat met unieke plekken die elkaar versterken. Naast de recreatieve functie draagt het groene fundament bij aan het verminderen van hittestress en het vergroten van biodiversiteit.

De groengebieden van formaat worden met elkaar – en met hun omgeving – verbonden door een fijnmazig netwerk van groene lopers. Zo wordt het Hepkema’s Park door royale groene lopers verbonden met omliggende woonbuurten. Aan de zuidkant bouwen we voort op de bestaande groenstructuur van Skoatterwâld die bestaat uit sterke groene verbindingen in noord-zuid en oost-west richting. De structuren verbinden deelgebieden en hebben een belangrijke rol in het versterken van het tuinstedelijke karakter van Heerenveen. Het netwerk zorgt ook voor een kwaliteitsimpuls voor de leefomgeving van omwonenden. Tot slot hebben de Groene lopers, mede door de ruimte voor het tijdelijk bufferen van water, een belangrijke rol in het klimaatbestendig maken van de deelgebieden. Elke route krijgt een unieke beplanting die zorgt voor een herkenbare identiteit en versterking van de biodiversiteit.

Groengebieden van formaat Door het hele gebied zetten we in op vertsterking van bestaande robuuste groene gebieden. Zo is langs de Weinmakker in de noordzijde van het Sportieve Hart van Heerenveen het groen in de loop der jaren tot wasdom gekomen. Samen met historische structuren als het Hepkema’s bos, het voormalige tracé van de Pastorielaan en voormalige buitenijsbaan Oud Thialf vormt dit groen een nieuw stadspark van formaat: het Hepkema’s park. Bestaande routes worden aangevuld met nieuwe verbindingen en groene uitlopers naar omliggende buurten waardoor een samenhangend recreatief netwerk ontstaat. Dit netwerk heeft ook een belangrijke rol in het versterken van de biodiversiteit in het gebied. Zo zal ondanks de verstedelijking die in dit gebied ook plaats zal vinden het totale samenhangende landschappelijke systeem versterkt worden. Aan de oostzijde van de A32 wordt een tweede groengebied van formaat versterkt. Deze zone vormt nu vooral een buffer richting de A32, maar ook hier is het groen in de loop der jaren tot volledige wasdom gekomen. Door het continueren van stevigere groenstructuren op en rond de parkeervoorziening P6 en de rand van Skoatterwâld, plus het versterken van het bestaande langzaam verkeersnetwerk, ontstaat ook in dit deel van het Sportieve Hart van Heerenveen een aantrekkelijke landschappelijke structuur met recreatieve waarden.

Watersysteem Net als het groen vormt het water een onlosmakelijk onderdeel van de toekomstige identiteit van het Sportieve Hart van Heerenveen. Op drie schalen versterken we het watersysteem in het raamwerk; in de Groengebieden van formaat, de Groene Lopers en in de nieuwe woonomgevingen. Deze drie schaalniveaus staan altijd met elkaar in verbinding. In de Groengebieden van formaat worden waar mogelijk watergangen verbreed waardoor hemelwater langer vast gehouden kan worden tijdens piekmomenten. Ook wordt aan de noord-westzijde van de Kop van Skoatterwald, langs de Domela Nieuwenhuisweg, een aantal waterbufferplekken in het landschappelijke raamwerk geïntegreerd. Ook op schaal van de Groene lopers wordt waar mogelijk ruimte voor water toegevoegd in de profielen. Tot slot krijgt op de schaal van de nieuwe woonomgevingen waterinfiltratie en waterbuffering een prominentere rol in het ontwerp van de openbare ruimte. Concreet betekent dit dat in ontwikkellocaties het bestaande wateroppervlakte wordt vergroot en dat er voor elke extra vierkante meter verharding die er wordt toegevoegd aan een ontwikkeling, er 10% extra oppervlaktewater bijkomt.

HET SPORTIEVE HART VAN HEERENVEEN

GEBIEDSVISIE

1

3

2

4

5

Raamwerk landschap Groengebied van formaat Groene loper noord-zuid Groene loper oost-west Oppervlaktewater X

Ingreep hoofdstructuur (zie tekst)

6

3. RAAMWERK

031

Ingrepen op hoofdstructuur 1. Bestaande groenstructuren, historisch erfgoed en recreatief netwerk worden verbonden tot stadspark met ecologische waarden: het Hepkema’s Park. 2. Verknoping Hepkema’s Park met woonbuurten door inrichting Groene Lopers: Schans, Kastanjelaan, Van Maasdijkstraat, Pastorielaan en Saturnus. 3. Afleesbaar maken van historische structuur Pastorielaan. 4. Herprofileren en vergroenen Groene Lopers in oost-west richting: KR Poststraat, Heideburen, verbinding centrumNoordplot, Atalantastraat en Het Palet.

Het Hepkema’s park wordt ingericht als publiek stadspark met nieuwbouw aan de randen als front richting het groen -

5. Herprofileren en Groene Lopers in noord-zuid richting: Europalaan, Karst de Jongweg, Abe Lenstra Boulevard, as Sportpark Skoatterwâld en bosstrook Skoatterwâld.

Monnickenhuizen, Arnhem - bron: burolubbers.nl/.

6. Versterken groengebied van formaat langs A32 door aanplant bomen en versterken recreatief netwerk.

Het voormalige tracé van de Pastorielaan wordt in het Hepkema’s park zichtbaar gemaakt met land art - Almere Pampus - bron: landartflevoland.nl/.

Nieuwe bomen, versterking van het recreatief netwerk en ruimte voor water transformeert de zone langs de A32 tot groengebied van formaat - Ringdijkpark, Haarlemmermeer - bron: delva.la/

HET SPORTIEVE HART VAN HEERENVEEN

GEBIEDSVISIE

3.2 Stedelijke ontwikkeling Het Sportieve Hart van Heerenveen levert een belangrijke bijdrage aan de lokale woningbouwopgave en versterking van het economisch profiel. Diversiteit biedt kansen voor ontwikkelingen die een aanvulling zijn voor Heerenveen.

Mercado, Groningen - bron: dezwartehond.nl/

3. RAAMWERK

Binnenstedelijke verdichting De ontwikkeling van het Sportieve Hart van Heerenveen biedt een unieke kans voor verdichting binnen de bestaande kern. Het biedt kansen voor het benutten van de goede bereikbaarheid via de A32, het aanwezige fijnmazige langzaam verkeersnetwerk, het busnetwerk en de nabijheid van Station Heerenveen. Ook zorgt binnenstedelijke verdichting voor draagvlak van functies in het centrum en aanwezige sportverenigingen. In lijn met het concept Tuinstad Heerenveen vindt de ontwikkeling plaats met respect voor het bestaande groen dat waar mogelijk ook nog eens versterkt wordt. Dit groen vormt het decor waarbinnen ontwikkelingen gerealiseerd worden. Dichtheid volgt uit strategische ligging Elke ontwikkellocatie heeft eigen kwaliteiten die volgen uit de ligging binnen Heerenveen, bereikbaarheid en contextuele kenmerken. Deze kenmerken zijn leidend voor de keuze voor de keuze van type programma, dichtheid, beoogde doelgroepen en ruimtelijke uitstraling per ontwikkellocatie. De ontwikkellocaties die een goede bereikbaarheid combineren met nabijheid van het centrum (Noordplot en Hepkema’s Park Zuid) worden ontwikkeld met de hoogste dichtheid. Deze locaties bieden meer ruimte voor appartementen en doelgroepen die van levendigheid houden.

Om de beoogde dichtheid te combineren met een aantrekkelijke openbare ruimte kennen de woningen op deze locaties een andere verhouding tussen openbaar en privé dan de meeste woningen in Heerenveen. Woningen krijgen geen traditionele tuinen, maar collectieve tuinen, dakterrassen en balkons. Locaties die minder centraal zijn gelegen worden ontwikkeld met een lagere dichtheid en bieden meer ruimte voor grondgebonden woningen en doelgroepen die meer van rust houden. Zo heeft het robuuste landschap in het Hepkema’s Park de potentie om uit te groeien tot lommerrijke, rustige woonbuurt.

033

Het groen aan de oostzijde van de A32 is direct gekoppeld aan het buitengebied en Skoatterwâld. Meer suburbane luwe woonbuurten met meer grondgebonden woningen voor bijvoorbeeld gezinnen is daar dan ook passender. Appartementen worden hier alleen gerealiseerd als die op een vanzelfsprekende manier voortvloeien uit de stedenbouwkundige context. Een voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van het appartementencomplex aan de Luytkemeer welke het voorzieningencluster in Skoatterwâld accentuurt. Versterking profiel Sportstad Sportstad is een belangrijke economische drager van Het Sportieve Hart van Heerenveen en heeft een belangrijke maatschappelijke meerwaarde voor de gehele gemeente. Het is dan ook wenselijk dit profiel verder te versterken. In Sportstad liggen op een aantal plekken ontwikkellocaties die een bijdrage kunnen leveren aan versterking van het profiel van Sportstad. Zo is direct ten noorden van het Abe Lenstra Stadion ruimte voor sportgeraleerde retail in combinatie met woningbouw en een evenementenruimte. Ook biedt de ontwikkelocatie aan de zuidzijde van de Abe Lenstra Boulevard ruimte voor een multifunctionele ontwikkeling die het economisch profiel van Sportstad versterkt. Verder is het wenselijk het bedrijventerrein aan de Opslach geleidelijk te transformeren naar een toekomstbestendige werklocatie.

Ondanks dat er in Heerenveen geen behoefte is aan grootschalige nieuwe kantoorlocaties, is er wel een vraag voor kantoren op goed bereikbare locaties. Dit biedt kansen voor de Opslach om dit gebied een uitstraling te geven die passend is bij de ambities van Sportstad in het geheel. Inpassing Van der Valk In 2019 heeft de gemeenteraad gekozen voor de vestiging van een Van der Valk Hotel aan de Oranje Nassaulaan en de oprit naar de A32. Het hotel wordt voorzien van een congrescentrum met vergaderzalen, een restaurant, bar en terras. De realisatie van de Van der Valk past binnen het leidmotief van deze Gebiedsvisie. Het is goed verbonden voor langzaam verkeer met zowel Sportstad en het centrum. Ook heeft het programmatisch gezien een toegevoegde waarde voor Sportstad en benut het de potentie van de goede bereikbaarheid en zichtbaarheid van de plek.

HET SPORTIEVE HART VAN HEERENVEEN

GEBIEDSVISIE