Bijlage 1 - Centrum Visie Akkrum

werken de ondernemers, samen met regiomarketingorganisatie Regio

•

Ambachtelijke klasse in het dagelijkse aanbod (o.a. slager,

hierbij verbinding met de regionale en provinciale marketingwebsites:

Heerenveen ‘n Gouden Plak, de komende tijd verder uit. In aanvulling daarop is, vanuit het perspectief van leefbaarheid en

bakker, kaashuis); •

Een uniek winkelaanbod in mode en lifestyle;

•

Alles over regio Heerenveen - Heerenveen n gouden plak;

behoud van evenementen en activiteiten, afstemming van belang.

•

Een uniek horeca aanbod.

•

Bezoek Zuidoost Friesland | Het Andere Friesland |

Onderling afstemmen en informeren tussen de verenigingen en

ZuidoostFriesland.nl;

stichtingen die actief zijn in Akkrum, maar ook met ondernemers en de

Visit Friesland - alles voor je trip naar Friesland | Friesland.nl).

ondernemersvereniging, versterkt de positie van Akkrum als geheel.

Vanuit marketingperspectief is Akkrum een ruwe diamant die

•

moet worden geslepen. De ondernemers kunnen gezamenlijk een

23

‘samengesteld product’ neerzetten, dat aansluit bij de wensen van

Ook de wijze waarop dit in de uitstraling en uitingen in de openbare

de hedendaagse consument en bezoeker. Een heldere en éénduidige

ruimte kan worden verbeeld, is onderdeel van de visie. Zo wordt

profilering is een randvoorwaarde. Door dit te koppelen aan de

bijvoorbeeld voor de bebording langs en op het water (bebordingsplan

toeristisch recreatieve potentie van de regio en de recreatieve

Waterrecreatie Akkrum) een nieuwe huisstijl gebruikt, die aan zal

bedrijven in en rond Akkrum, kan er meerwaarde voor alle

sluiten bij de gekozen positionering van Akkrum.

Maart 2022

17

Waterrijk Akkrum

5.2 Versterken ondernemerschap Samen met VOAN is een plan opgesteld om het ondernemerschap te versterken aan de hand van de volgende onderdelen: Het verbeteren van de presentatie en profilering van winkels: •

Er zijn individuele presentatie- en profileringsscans opgesteld voor de winkels, horeca en de commerciële dienstverleners in het centrum. De scan geeft een helder beeld over de presentatie en profilering van zowel de fysieke winkel als de online-presentatie van de individuele (winkel)voorzieningen en over mogelijke verbeteringen.

•

Tijdens een door VOAN georganiseerde (digitale) informatieavond zijn de ondernemers geïnformeerd over de (algemene) resultaten van de scans en het belang van een goede presentatie en profilering voor ondernemers.

•

De ondernemers kregen daarnaast een individueel adviesgesprek aangeboden, waarin naast de presentatie en profilering van de eigen winkel ook werd ingegaan op het eigen DNA- profiel van de ondernemer/onderneming. In de afgelopen periode zijn diverse gesprekken gevoerd.

Het realiseren van samenwerkingsmodules tussen ondernemers (crossovers), rekening houdend met het individuele én het collectieve DNAprofiel van Akkrum. Aan de hand van gesprekken met centrumondernemers en het profiel zijn de samenwerkingsmogelijkheden met andere bedrijven in en rond Akkrum in beeld gebracht. Door te werken met samenwerkingsmodules ontstaat niet alleen de kans op meer omzet, maar ook meer onderlinge samenwerking en binding tussen ondernemers. De kansen die samenwerking met ondernemers in de toeristisch recreatieve sector biedt, nemen we hierbij ook nadrukkelijk mee. Hun gasten vormen immers een groot deel van de klanten van de centrumondernemers en zijn daarmee medebepalend voor de ontwikkeling van het voorzieningenniveau en het winkelaanbod. In de gesprekken zijn de volgende ideeën ontstaan: •

Ambacht in beeld brengen;

•

Activiteiten organiseren voor inwoners of ouderen;

•

Een dag of uur meelopen met elkaar;

•

Een bon van Akkrum;

•

Een dag het centrum overnemen (basisschoolkinderen);

•

Welkomstpakket voor nieuwe inwoners;

•

Thema (mogelijk gerelateerd aan waterrecreatie) koppelen aan het dorp.

De onderlinge samenwerkingsmodules kunnen vervolgens worden benut in de nog te ontwikkelen marketingcampagne voor heel Akkrum.

24

fysieke winkelscan, Bron: presentatie Broekhuis, Rijs & De Gier Advisering (2021)

Maart 2022

Waterrijk Akkrum

6 Financiën en prioritering Dit hoofdstuk gaat in op het investeringspakket en de prioritering binnen dit pakket. Alle wensen en ideeën zijn vertaald in deelprojecten. Deze deelprojecten zijn weergegeven op de projectenkaart. Voor elk onderdeel zijn de benodigde investeringen berekend. De tabel op pagina 26 geeft het totale pakket aan investeringen weer. De nummers op de projectenkaart komen overeen met de nummers in het investeringspakket en met de omschrijvingen in hoofdstuk 4 en 5.

6.1 Investeringspakket De beschikbare middelen voor het centrum van Akkrum staan hierna kort toegelicht. Fonds Vitale kernen en Regiodeal Zuidoost Friesland Binnen het gemeentelijke fonds Vitale kernen is 15% toegekend aan het centrum van Akkrum. Vertaald naar een jaarlijks kapitaallast is dit € 150.000. Dit geeft een investeringsruimte van ruim drie miljoen. Daarnaast is er vanuit de regiodeal Zuidoost Friesland een eenmalige subsidie van € 743.802 verleend. Inzet extra middelen ‘2e pakket Ondernemers- en ondersteuningsmaatregelen’ Vanuit de Corona-ondersteuningsmaatregelen is voor de ondernemers in Akkrum € 17.500 beschikbaar voor het opwaarderen c.q. aankleden van de Smidsstege. Vanuit ditzelfde coronabudget besteden we € 12.500 aan het Bebordingsplan Waterrecreatie Akkrum. Afstemming over de besteding van beide (corona)budgetten heeft plaatsgevonden met de werkgroep ‘Altyd Akkrum’. Beide budgetten zijn meegenomen in het investeringspakket voor het centrum. Projectplan Ervaren en Turf Tot slot is vanuit het project Ervaren en Turf voor het realiseren van de Ruimtelijke Entree met TOP in Akkrum een bedrag van € 45.000 beschikbaar. Totaaloverzicht investeringen Voor de uitvoering van alle onderdelen is er zo’n € 7,6 miljoen nodig vanuit het fonds. Na aftrek van subsidie van ca. € 743.000 vanuit de regiodeal Zuidoost Friesland komt het totaal op zo’n € 6,9 miljoen.

Dit geeft een kapitaallast van € 279.657. Dit betekent dat op basis van de beschikbare jaarlijkse kapitaallast van € 150.000 er ruimte is om iets meer dan de helft van alle voorgestelde onderdelen in de komende vier jaar uit te voeren.

25

Projectenkaart

Waterrijk Akkrum

Maart 2022

6.2 Prioritering

Investeringsprogramma centrumvisie Akkrum Investering (incl. 25% VAT

De visie voor het centrum van Akkrum is een wensbeeld voor de toekomst. Het maken van keuzes is nodig, omdat er onvoldoende geld is om alle plannen nu uit te voeren. Kortom, wat moet in ieder geval wel en wat kan eventueel later of kan eventueel komen te vervallen. Voor de komende vier jaar is, in samenspraak met de werkgroep, prioriteit gegeven aan het uitvoeren van de volgende projectonderdelen: 1

1. Herinrichting Tsjerkebleek/Heechein;

2

2. Herinrichting Buorren/Kleef;

4

4. Herinrichting evenemententerrein;

14

14. Versterken profiel Waterrecreatie. De selectie sluit aan bij de inbreng vanuit het dorp. Het aanpakken van het kernwinkelgebied, Heechein/Tsjerkebleek en Buorren/Kleef kreeg de hoogste prioriteit in de eerste dorpsbijeenkomst. In de bijeenkomsten is ook nadrukkelijk gevraagd om de voorzieningen voor waterrecreatie, in een echt watersportdorp als Akkrum, op te waarderen. Tot slot komt op het evenemententerrein veel samen: het is een belangrijke schakel tussen waterrecreatie en het centrum en is bovendien een plek waar veel activiteiten plaatsvinden. De uitvoering van deze vier onderdelen past binnen de eerdergenoemde jaarlijkse kapitaallast.

1 a b c d e 2 a b c d 3 4 a b c 5 a b 6 a b 7 a b 8 a b c d 9 a 10 11 12 13 14 a b c d e f g h i j 15 16 17

Herinrichting Tsjerkebleek - Heechein Vergroenen Tsjerkebleek Herinrichting Dringelstrjitte Parkeren Tsjerkebleek Herinrichten Heechein Boeresteeg Herinrichting Buorren – Kleef Opwaarderen Smidsstege Herkenbaarheid vergroten entree Herinrichten Buorren – Kleef Herinrichten Kanadeeskestrjitte (tussen Kleef en Himdyk) Poiesz herinrichting parkeerterrein Herinrichting evenemententerrein Vergroenen/vergroten biodiversiteit Plaatsen TOP Herinrichten – parkeren Herstructurering Boarnswal Herinrichten Boarnswal – Buterwal Opwaarderen kade (vergroenen) Herinrichten voormalig Korfbalterrein Vergroenen/ vergroten biodiversiteit Parkeren Herinrichting Ljouwerterdyk Versterken entree Herinrichting Ljouwerterdyk Opwaarderen gebied spoorbrug Kwaliteitsverbetering groen openbare ruimte Opwaarderen parkeermogelijkheden Routing station - centrum Versterken entree Herinrichting Kanadeeskestrjitte Trottoirs en herinrichting kruisingen Welgelegen Coopersburg Hylkemapôle Groot onderhoud Mounedyk Versterken profiel waterrecreatie Voorzieningenniveau basis Bebording Vergroten aantal ligplaatsen Brug Wide Stege – Smellebrege Brug Buorren Opwaarderen passantenhaven Verplaatsen trailerhelling Versterken relatie open vaarwater voorm.korfbalterrein Kade spoorbrug vergroenen Boodschappensteiger Polsleat Gevelfonds Marketing en profilering Versterken ondernemerschap Sub-totaal Externe bijdragen (Regiodeal)

Overige bijdragen (coronabudget en regiodeal) Totaal Vertaling in jaarlijkse kapitaallasten

*niet in selectie

26

Selectie 2022-2026

1.925.000 115.000 195.000 295.000 1.235.000 85.000 840.000 50.000 15.000 450.000 325.000

1.925.000

840.000

650.000 150.000 200.000 300.000 830.000 580.000 250.000 275.000 150.000 125.000 1.215.000 15.000 1.200.000 275.000 100.000 150.000 25.000 15.000 500.000 500.000 25.000 972.500 25.000 12.500 150.000 275.000 100.000 50.000 100.000 75.000*

650.000

747.500

150.000* 35.000 100.000 25.000 25.000 7.672.500 -

743.800 75.000 6.853.700

296.700

25.000 25.000 4.212.500 -

743.800 75.000 3.393.700 149.800

Waterrijk Akkrum

Maart 2022

Bijlage 1 Analyse bestaande situatie, trends en ontwikkelingen Stedenbouwkundige structuur Als input in het planproces voor plan Tsjerkebleek is een stedenbouwkundige analyse gemaakt van het centrum van Akkrum. Samengevat komt hierin de kwaliteit van de historische kern sterk naar voren. Het centrum is heel karakteristiek, heeft een prachtige eigen identiteit en is geënt op het oorspronkelijk landschap (beloop van de Boarne). Maar het centrum is nu ook rommelig en kent een onsamenhangende inrichting van de openbare ruimte. Er zijn eigenlijk twee ‘hoofdmomenten’ aanwezig: het gebied rond de Kleef/ Buorren (Hubo/Poiesz) en het gebied rond Tsjerkebleek / Heechein. Beide plekken liggen er niet heel wervend bij. Er ligt een kans om de openbare ruimte veel meer in te richten als samenhangend

Economische situatie Werken In Akkrum als totaal zijn 1370 mensen werkzaam. Uit werkgelegenheidscijfers (2020) van de provincie blijkt dat bijna een vijfde deel werkzaam is in de ‘Handel en reparatie’, 4% in de ‘Horeca’ en 10% in de ‘Zakelijke dienstverlening’. Werkgelegenheid die voor een groot deel is verbonden aan het centrum van Akkrum. Ruim een kwart is daarnaast werkzaam in de ‘Gezondheids- en welzijnszorg’ (o.a. door Leppehiem). Ook het aandeel in de sectoren ‘Vervoer en opslag’, ‘Industrie/delfstoffenwinning’ en ‘Bouwnijverheid’ vallen op met respectievelijk ruim 11% en 6% en bijna 8%. Dit is te o.a. te verklaren door de bedrijventerreinen in Akkrum (Spikerboor en Polsleatwei).

verblijfsgebied, en deze beide deze plekken beter in te richten. Figuur 2 Vergelijking dagelijks winkelaanbod Akkrum 2020 met het

Kansen voor de toekomst zijn: •

gemiddelde in kernen met 2.500 tot 3.500 inwoners (bron: Locatus, 2020)

Bouw verder op de krachtige historische identiteit, focus op de ‘kern’ van het centrum;

•

Het niet-dagelijks winkelaanbod bedraagt 2.559 m2 wvo (Locatus,

Versterk groene kwaliteit Tsjerkebleek en inrichting rond de

2020) en komt overeen met het aanbod in vergelijkbare kernen

Kleef/Buorren; •

Concentreer parkeren;

•

Openbare ruimte veel meer rust en eenheid geven en

(vergelijkbaar inwonertal). Het winkelaanbod in ‘mode & luxe’ en ‘overige detailhandel’ is bovengemiddeld. Mogelijke verklaring hiervoor is de toeristische functie van Akkrum.

materialen die aansluiten op historisch karakter; •

Versterk de relatie met het water;

•

Pak waar mogelijk ook minder fraaie bebouwing aan.

De volledige stedenbouwkundige analyse is op www.heerenveen.nl/ actueel/praat-en-doe-mee/bouwstenen-centrumvisie-akkrum/ terug te lezen. Figuur 1 Werkzame personen per sector (bron: Provinciaal Werkgelegenheidsregister, 2020). Winkels Het centrum van Akkrum richt zich als winkelgebied enerzijds op dagelijkse aanbod (levensmiddelen en persoonlijke verzorging). Anderzijds is ook sprake van niet-dagelijks aanbod, gericht op ‘funshoppen’ (o.a. mode en luxe, vrije tijd) en doelgerichte aankopen (in/om het huis). Het dagelijks winkelaanbod bedraagt 1.329 m2 winkelvloeroppervlak (Locatus, 2020). Dit aanbod is groter dan verwacht op basis van het gemiddelde in kernen met een inwonertal van 2.500 tot 3.500. De recreatie en toerisme in Akkrum is hiervoor een verklaring. Maar ook het feit dat Akkrum Nes een tweelingdorp is, speelt mogelijk een rol. In Nes wonen ongeveer 1000 inwoners, die ook voor de dagelijkse voorzieningen aangewezen zijn op Akkrum.

27

Figuur 3 Vergelijking niet-dagelijks winkelaanbod Akkrum 2020 met het gemiddelde in kernen met 2.500 tot 3.500 inwoners (bron: Locatus, 2020)

Waterrijk Akkrum

Maart 2022

Horeca

Bestedingen

Het horeca-aanbod in Akkrum is met name gericht op het verstrekken

Om zicht te krijgen en te houden op het functioneren van

van maaltijden. Er zijn bijvoorbeeld wel café-restaurants, maar

winkelgebieden, waaronder Akkrum, is in 2007 en 2017 een

geen echte cafés te vinden. De omvang en het type horeca duidt

(provinciaal) koopstromenonderzoek uitgevoerd. Naast het

op het belang van toerisme voor Akkrum. Het aanbod is dan ook

functioneren van winkelgebieden, zijn ook de koopstromen, het

bovengemiddeld in vergelijking met het gemiddelde in kernen die

koopgedrag van de consumenten in beeld gebracht (koopkrachtbinding

ongeveer even groot zijn (figuur 4).

en afvloeiing naar andere winkelcentra). Uit deze onderzoeken én de cijfermatige analyse van Rho blijkt dat Akkrum als winkelgebied goed functioneert en met name in de dagelijkse sector redelijk in evenwicht is. In de niet-dagelijkse is sprake van wat overaanbod (woonbranche). Akkrum neemt nog steeds een sterke positie in in de omgeving. Ook het toerisme zorgt vooral in de zomer voor de nodige extra omzet.

Figuur 7 Waardering winkelgebied Akkrum (Bron: provinciaal Koopstromenonderzoek, 2017) Trends en ontwikkelingen Detailhandel en Horeca Hieronder een toelichting op de belangrijkste trends en ontwikkelingen in de Detailhandel en Horeca. Gevolgen COVID-19-pandemie

Figuur 4 Vergelijking horeca-aanbod Akkrum met het gemiddelde in

Concreet voor gemeente Heerenveen betekent de coronacrisis dat

kernen met 2.500 tot 3.500 inwoners (Bron: Locatus, 2020).

met name het centrum van Heerenveen (nog meer) onder druk komt te staan. De branche ‘mode en Luxe’ wordt sterk geraakt. Een branche die het meest in het centrum van Heerenveen, maar ook in Figuur 6 Koopkrachtbinding kern Akkrum (in %) (bron:

Leegstand en aanbod per branche Wat betreft de leegstand in Akkrum scoort Akkrum goed: tot voor kort was slechts sprake van één leegstand pand in het centrum. In figuur 5 is het aanbod weergegeven per branche.

Koopstromenonderzoek, 2017)

Akkrum is vertegenwoordigd. Consumenten gaan meer op zoek naar winkelaanbod dichtbij huis en kopen ook meer op het internet. De wijkcentra en dorpscentra lijken door het winkelaanbod (meer gericht

Waardering

op de dagelijkse boodschappen) minder onder druk te staan dan de

In het koopstromenonderzoek (2017) is o.a. gevraagd naar de

grotere winkelgebieden die gericht zijn op het recreatieve winkelen. De

waardering van de bezoeker voor het winkelgebied van Akkrum.

maatregelen tegen de verspreiding van Corona raken ook de horeca-

De waardering voor het winkelgebied (zie figuur 7) is vrij goed en

sector hard!

zeer gelijkmatig. De bezoeker geeft voor bijna alle onderwerpen een ruime 7. Dit was in 2007 ook al het geval. In het laatste

Op dit moment is nog moeilijk in te schatten wat de uiteindelijke

koopstromenonderzoek valt vooral de waardering van het aanbod aan

effecten zijn op enerzijds consumentengedrag en anderzijds op het

dag-horeca op (een 7,3), ook in vergelijking met het gemiddelde van

winkel- en horeca-aanbod, mede door de nog lopende landelijke

alle onderzochte kernen in de provincie (een 6,6).

(steun)regelingen. In opdracht van de Retailagenda is een impactanalyse uitgevoerd onder consumenten, retailers, vastgoed en gemeenten naar de gevolgen van COVID-19 op de non-foodretail: Een onderzoek onder de stakeholders naar hun verwachtingen over de toekomst van de retail na de coronacrisis (2021).

Figuur 5 Ligging aanbod centrum Akkrum (Bron: Locatus, 2021).

28

Waterrijk Akkrum

Maart 2022

Internetverkoop

Akkrum, gastvrij watersportdorp in Zuidoost Friesland, is één van de

Sociaal-culturele, technologische en duurzame trends

De opkomst van internet gaat door en heeft effect op het

recreatiekernen in de Verordening Romte; de enige recreatiekern in de

In het trendrapport Toerisme, recreatie en vrije tijd (2020) zijn

winkelaanbod, ook in onze gemeente. Door de Coronacrisis is, zoals

gemeente Heerenveen. Akkrum is een verbindende schakel tussen het

een aantal sociaal-culturele, technologische en duurzame trends

eerder vermeld, het onlineaandeel zowel in de niet-dagelijkse, als

Friese Merengebied “Friesland Waterland” en het Friese Woudengebied,

omschreven. Een aantal hiervan is relevant voor het centrum van

de dagelijkse branches versneld gegroeid. In de dagelijkse sector

“Het Andere Friesland”. Akkrum vervult een poortfunctie voor deze

Akkrum.

voorzien wij, gelet op de landelijke cijfers, nog geen gevolgen voor

gebieden. Daarnaast is Akkrum de noordelijke toegang tot het

het winkelaanbod in Akkrum. In de niet-dagelijkse sector neemt het

Veenpolderlandschap.

belang van internet toe en zullen winkels zich (nog meer) op service en beleving, toegevoegde waarde moeten richten. Branchevervaging en –verbreding Branchevervaging en –verbreding betekent dat het assortiment steeds meer uitbreidt met artikelen die niet thuishoren in de ‘oorspronkelijke’ branchegroep. Het gaat daarnaast ook steeds meer om nieuwe combinaties van bedrijfsmodellen in de horeca, detailhandel en dienstverlening: de trend van ‘blurring’ genoemd. Voorbeelden zijn kappers die koffie schenken en restaurants die streekproducten verkopen. Schaalvergroting Schaalvergroting in de retail uit zich op meerdere manieren. Bijvoorbeeld op het niveau van vestigingen: het realiseren van steeds grotere winkels om klanten te trekken en te behouden door meer service en comfort te bieden. Dit geldt bijvoorbeeld voor de vergroting van de supermarkt in Akkrum. Verder zien we ook schaalvergroting op het niveau van ketens: er komen steeds meer ketenbedrijven en deze krijgen ook steeds meer filialen (filialisering, met name zichtbaar in Heerenveen). Dit geldt ook voor de horeca. Het landelijke beeld laat zien dat in kleinere woonplaatsen meer lokaal ondernemerschap voor komt. Dit geldt bijvoorbeeld ook voor Akkrum. Superspecialisatie Nieuwe ketens en zelfstandige winkeliers zoeken ‘niches’ in de markt: een tegenbeweging door de eerdergenoemde filialisering.

Voor plaatselijke ondernemers met goed zicht op de lokale markt zal altijd plaats zijn – ook in de kleinere kernen zoals Akkrum. De aanwezigheid van bijzondere en vaak vernieuwende detailhandel geeft extra aantrekkingskracht aan een winkelgebied. Het zijn winkels die de consument onthoudt en die een winkelgebied bijzonder maken.

(Water)recreatie en toerisme Recreatie en toerisme is te splitsen in verblijfstoerisme en dagrecreatie (w.o. horeca en recreatief winkelen). De ontwikkeling van de sector en cross-overs bieden kansen voor andere sectoren in het buitengebied (met name de agrarische sector) en in de centrumgebieden. Authenticiteit en beleving zijn hiervoor essentieel.

Bijna 90% van de Nederlanders bezoekt bijvoorbeeld een vorm van Daarnaast is Akkrum een waterknooppunt voor waterrecreatie en

kunst of erfgoed. Er wordt verder veel tijd besteed aan mediagebruik.

watersport. Het is gelegen aan een aantal doorgaande vaarroutes,

Nieuwe media en digitale communicatiemiddelen winnen terrein ten

namelijk de Staande Mastroute en de Turfroute. Akkrum verbindt

opzichte van klassieke vormen. Sociale media wordt veel meer gebruikt

hiermee Zuid-Holland, Overijssel, Drenthe, Groningen en de rest van

dan 5 jaar geleden, ook onder ouderen. Dit heeft invloed op marketing

Friesland aan elkaar. Hiermee neemt Akkrum een belangrijke positie in

en promotie: hoe je bezoekers wilt verleiden om naar een gebied, of

het Nederlandse vaarwegennetwerk in.

een centrum te gaan.

Ook te voet en per fiets is Akkrum goed bereikbaar. Akkrum is ingebed

In 2020 is daarnaast een toename geweest van het gevoel van

in zowel het wandel- als het fietsknooppuntensysteem. Verder lopen er

emotionele eenzaamheid. Het aandeel sociaal eenzamen is wel stabiel

meerdere lange afstand wandelpaden door het centrum van Akkrum:

gebleven. Een centrum kan een rol spelen als ontmoetingsplek.

het Koningspad (van Raerd naar Bakkeveen), het Groot Frieslandpad (LAW14 van Bergen aan Zee naar Papenburg in Duitsland) en het

Het belang van duurzaam handelen neemt toe. Dit wordt steeds

Jabikspaad (van Sint Jacobiparochie naar Hasselt).

breder gevoeld. Dit maakt dat de weg naar een circulaire economie is ingeslagen. De bescherming van unieke landschappelijke kwaliteiten

Akkrum en ook het voorzieningenniveau van Akkrum is (mede)

wordt ook steeds belangrijker. Het MKB kan een bijdrage leveren aan

gebouwd op recreatie en toerisme. Naast een grote jachthaven, een

het klimaatakkoord. Zo kan er gewerkt worden aan het terugdringen

hotel, een camping, camperplaatsen en een recreatiepark met een

van het gebruik van plastic. Een meerderheid van de Nederlanders

grote ambitie tot uitbreiding, zijn er ook kleinere voorzieningen als een

vindt duurzaamheid belangrijk (60%). Uit recent onderzoek blijkt dat

gemeentelijke haven en ligplaatsen en dag-recreatieve voorzieningen

tegen de 80% van de zoekopdrachten bij Booking.com wordt gedaan

als horeca, winkels en een kunstroute.

met het filter op duurzame keurmerken. Deze ontwikkelingen sluiten

Akkrum heeft een aantal mooie groene open plekken, die het dorp

goed aan bij de kern Akkrum met evenementen als de Reuzedei,

uniek maken en de potentie hebben om het dorp een samenhang te

Duurzaam Akkrum Nes en verschillende initiatieven gericht op herstel

geven. Voorbeelden zijn de Tsjerkebleek, de tuin van “Welgelegen”

van biodiverstiteit.

en “Coopersburg”, het recreatieveld, voormalig korfbalterrein, bij de jachthaven en jachtwerf en Hylkemapôle .

Specifieke ontwikkelingen in Akkrum

Trends en ontwikkelingen recreatie en toerisme

ontwikkelingen in Akkrum die relevant zijn voor het centrum. Zo

Hieronder een toelichting op de belangrijkste trends en ontwikkelingen

krijgen de plannen in de recreatiezone steeds meer vorm met de

in de sector recreatie en toerisme.

beoogde uitbreiding van Tusken de Marren. Verder is Camping en

Brede welvaart Brede welvaart - het welzijn van mensen - is een nieuwe internationale maatstaf die is ontwikkeld om welvaart te meten voorbij economische groei alleen. Brede welvaart gaat ook over gezondheid, gevoel van veiligheid, de toegankelijkheid van voorzieningen, kwaliteit van de leefomgeving en veel meer. Brede welvaart komt beleidsmatig steeds meer centraal te staan en een slimme groei van toerisme kan daarin een hulpmiddel zijn. Groei is geen doel op zich. Zo is er een positieve relatie tussen toeristische overnachtingen en banen in de detailhandel. In algemene zin was, voor de Coronapandemie, de toeristisch recreatieve sector wereldwijd aan het groeien. De verwachting is dat – ondanks de trendbreuk door de pandemie – deze ontwikkeling zal doorzetten. De sector kan een instrument zijn die bijdraagt aan de brede welvaart.

29

Ontspannen en uitrusten in de vrije tijd is voor veel mensen belangrijk.

Hoewel buiten de grenzen van het centrum, zijn er specifieke

jachthaven de Drijfveer plannen aan het actualiseren. Zij willen zich richten op de realisatie en verhuur van lodges. Uitbreiding van deze voorzieningen leiden tot meer bezoekers en daarmee naar verwachting een toename in bestedingen, ook in het centrum van Akkrum.

Waterrijk Akkrum

Maart 2022

Demografie en huisvesting

In de beleidsnota ‘Gastvrij Fryslân 2028’ is de volgende missie

ervoor te zorgen dat de werklocaties van goede kwaliteit zijn en dat de

opgenomen:

(bovenregionale) bereikbaarheid is gewaarborgd. In de omgevingsvisie zijn de centrumgebieden dan ook benoemd als deelgebied met

In Akkrum wonen circa 3.300 mensen in ongeveer 1.900 woningen en daarmee is het dorp – samen met Jubbega - qua inwoners een van de

In 2028 hebben Friese inwoners profijt van een slimme groei van

een duidelijk toekomstperspectief. In de beschreven ambities en

grootste kernen van de gemeente. Ongeveer 33% van de huishoudens

het toerisme. Slimme groei van toerisme zorgt voor een prettige

uitgangspunten van de omgevingsvisie zijn de centrumprocessen,

bestaat uit gezinnen, dit ligt op het gemeentelijk gemiddelde (33%).

en gezonde woon- en leefomgeving, een bijdrage aan het behoud

het maken van een centrumvisie en nieuw detailhandelsbeleid

van natuur- en cultuurerfgoed en toekomstbestendige banen in een

meegenomen.

De samenstelling van de bevolking van Akkrum is erg vergelijkbaar

veranderende economie (people, planet, profit).

met die van de gemeente Heerenveen. Ongeveer 19% van de

Economisch Beleid 2020-2030 ‘Werken voor Heerenveen’ Op 25 november 2019 is het nieuwe economisch beleid 2020-

inwoners is tussen de 25 en 44 jaar (ten opzichte van 22% in de

Kortom, toerisme draagt bij aan de leefbaarheid: Friezen kunnen fijner

gemeente) en 27% van de bewoners van Akkrum is 65 jaar en ouder

wonen, leven en werken. In het uitvoeringsprogramma Gastvrij Fryslân

(ten opzichte van 22% in de gemeente). Een groot gedeelte (80%)

2028 (vastgesteld in 2020) is dit nog verder uitgewerkt en concreter

van de woningvoorraad in Akkrum bestaat uit eengezinswoningen.

gemaakt. Voor de gastvrijheidssector zijn zeven opgaven geformuleerd

De verdeling van de woningvoorraad naar eigendomsvorm komt

in het uitvoeringsprogramma. Deze opgaven zijn opgesteld met de

overeen met het gemeentelijk gemiddelde: 59% van de voorraad

Toerisme Alliantie Friesland, waarin ondernemers, onderwijsinstellingen

bestaat uit koopwoningen en 30% van de voorraad is in eigendom van

en overheden zijn vertegenwoordigd, en de brancheorganisaties.

Buitengebied’ waarbij we ons als doel hebben gesteld meer

De zeven ontwikkelopgaven zijn:

economische activiteiten te realiseren/mogelijk te maken.

woningcorporaties. Demografische ontwikkelingen en trends In de periode tot en met 2030 is de verwachting dat het

•

Slimme groei;

aantal huishoudens in Akkrum licht zal groeien. Wel zal de

•

Toekomstbestendige banen;

huishoudenssamenstelling veranderen: het aandeel huishoudens in

•

Destinatiemanagement (inzet op kwaliteitstoerisme, spreiding

een leeftijd van 65 jaar of ouder neemt toe, terwijl vooral het aandeel

van toerisme en jaarrond activiteiten);

45 tot 54-jarigen zal krimpen. Door de toenemende vergrijzing

•

Vitale waterrecreatie;

ligt er meer focus op levensloopbestendigheid van woningen die

•

Vitale logiesaccommodaties;

onderhoudsarm en gelijkvloers zijn en voorzieningen die bij de vraag

•

Dagrecreatieve netwerken;

passen.

•

Toeristische data op orde.

Naast woningtypen voor senioren is het voor de vitaliteit van

Voor meer informatie over het uitvoeringsprogramma en de

Akkrum ook belangrijk dat er ruimte is voor andere doelgroepen

ontwikkelopgaven Klik hier.

(zoals gezinnen en jongere huishoudens). Het is daarom van belang om ook in te spelen op deze behoefte. De specifieke opgaven

Strategische Ontwikkelvisie ZOF voor Recreatie en Toerisme

voor Akkrum op het gebied van wonen zullen o.a. blijken uit het

Regionaal, in Zuid Oost Friesland, wordt er gewerkt aan een

woonbehoefteonderzoek dat ten grondslag zal liggen voor de Woonvisie

Strategische Ontwikkelvisie voor Recreatie en Toerisme. Dit is één

2022.

van de projecten in de Regiodeal. Inzet hierin is ‘slimme groei’, inzet

Relatie met andere beleidsnota’s Gastvrij Fryslân 2028 Op 22 april 2020 hebben Provinciale Staten de beleidsnota Gastvrij Fryslân 2028 vastgesteld. Hierin staan de uitgangspunten van het nieuwe provinciale beleid voor recreatie en toerisme. Het zoeken naar een juiste balans in spreiding van toerisme is hierbij één van de belangrijkste uitgangspunten.

op brede welvaart, leefbaarheid en vitale kernen. De visie is naar verwachting voor de gemeenteraadsverkiezingen 2022 afgerond.

2030 ‘Werken voor Heerenveen’ vastgesteld. Het versterken van centrumgebieden en het stimuleren van ondernemerssamenwerking zijn speerpunten in dit beleid: als gemeente zetten we in op o.a. de pijler ‘Versterken van het vestigingsklimaat’. Een van de opgaven binnen deze pijler is ‘Bruisende, vitale kernen en een ondernemend ondernemerschap, vernieuwende vormen van samenwerking en nieuwe

Het centrumproces sluit aan bij de opgaven, doelstellingen en projecten uit het economisch beleid. We proberen in Akkrum samenwerking tussen ondernemers te faciliteren en te stimuleren binnen de lopende centrumprocessen. De provinciale subsidieregeling (Friese Retailaanpak) is een extra stimulans om na te denken wat beter kan in de winkelgebieden. Daarnaast hebben we, mede aan de hand van de uitkomsten van het centrumproces, het bestaande horeca- en detailhandelsbeleid geactualiseerd tot een nieuwe visie op hoofdlijnen voor de hele gemeente. Nieuwe visie Detailhandel en Horeca Het in 2011 vastgestelde detailhandel- en horecabeleid van onze gemeente was aan actualisatie toe. Ook de trends en ontwikkelingen en de (mogelijke) gevolgen van de Covid 19-pandemie maakten actualisatie noodzakelijk. Het vastleggen van actuele kaders over hoe we omgaan met detailhandel en horeca is van groot belang om de verschillende winkelcentra in onze gemeente toekomstbestendig te maken.

Omgevingsvisie 1.0 ‘Naar een gezonde, ondernemende en duurzame gemeente in 2040’

Niet alleen de fysieke uitstraling, bereikbaarheid en het (economisch)

De Omgevingsvisie (vastgesteld 8 juli 2021) is een langetermijnvisie

winkelgebieden speelt een belangrijke rol. Samenwerking tussen

van de gemeenteraad op de fysieke leefomgeving. Het is gericht

(centrum)ondernemers onderling én met vastgoedpartijen, culturele

op de ontwikkeling van onze gemeente tot 2040. In de visie wordt

instellingen en de gemeente zijn daarbij van groot belang om

op hoofdlijnen aangegeven wat nodig is om de leefomgeving te

winkelgebieden toekomstbestendig te maken. Actuele kaders zijn

beschermen, te ontwikkelen en in te richten. Het gaat over alle

daarnaast van belang voor de beoordeling van vergunningaanvragen.

functioneren van winkelgebieden, maar ook de profilering van

terreinen van de leefomgeving, zoals verkeer en vervoer, water, milieu, natuur, gebruik van natuurlijke hulpbronnen, landbouw, cultureel

Op 27 januari 2022 heeft de gemeenteraad ingestemd met de nieuwe

erfgoed en economie. Een van de kernopgaven in de omgevingsvisie

visie Detailhandel en Horeca. In deze visie zijn ook de uitkomsten van

is: Werken aan Heerenveen als (boven)regionaal centrum voor (top)

de verschillende centrumprocessen meegenomen.

sport, werk en voorzieningen. Dit betekent dat we onder andere het woon- en vestigingsklimaat in de gemeente willen verbeteren door de centrumgebieden, waaronder Akkrum, op orde te brengen, én

30

Waterrijk Akkrum

Maart 2022

Bijlage 2 De bezoekersreis Een bezoekersreis is een weergave van het proces dat de klant

Uitnodigend:

doorloopt wanneer hij een product of dienst koopt, in dit geval een reis. Klanten – in dit geval bezoekers – worden via verschillende kanalen

•

benaderd en bezoekers vinden het product ook via verschillende

Bezoekers voelen zich welkom; bezoekers ervaren een uitnodigende en benaderbare sfeer Van belang is dat

kanalen. Tijdens de fase van dromen (oriëntatiefase) kan dit

bezoekers het gevoel hebben dat de regio openstaat voor de

bijvoorbeeld online zijn door een post op Instagram, of offline zijn door

aanwezigheid van bezoekers

een reisverslag in een krant of tijdschrift. Deelname aan bijvoorbeeld

•

persreizen via de regiomarketingorganisatie is hiervoor dus van belang.

Vrijheid; het ervaren van vrijheid gaat over de mate waarin bezoekers in de omgeving zelfstandig kunnen doen wat zij willen

Wanneer bezoekers onderweg naar hun bestemming zijn, moeten de zaken ook kloppen: de verblijfsaccommodaties of het dorp moet goed

Ontzorgend:

vindbaar zijn, zowel digitaal als fysiek. Bebording onderweg geeft een stukje bevestiging dat het laatste stuk van de reis ook ontspannen kan

•

verlopen.

Dienstbaarheid; de ervaring dat de regio/het dorp de bezoeker oprecht wil ontzorgen. Er is moeite voor gedaan, zonder dat dat daar iets tegenover hoeft te staan

Een groot deel van de gastervaring wordt bepaald door de

•

verblijfsaccommodaties of de kwaliteit van de horecagelegenheid, hier

Empathie; de mate waarin de regio/het dorp betrokken is bij een bezoeker. Zij snapt welke behoeftes een bezoeker heeft en

ligt een rol voor excellent ondernemerschap/gastvrijheid. Een andere

hoe de regio bezoekers hierin kan ondersteunen

component die van belang is voor de gastervaring is de omgeving.

•

Toerisme en recreatie is immers een samengesteld product.

Erkenning; refereert naar de ervaring van persoonlijk contact. De ervaring van oprechte interesse in de bezoeker en dat deze serieus wordt genomen

In een vitaal toeristisch recreatief gebied vormen de omgeving, accommodaties en organisatie en organische eenheid. Ze versterken

Comfort:

elkaar en zijn zelfs onderling afhankelijk van elkaar. Samen vormen zij de waarde voor de toerist.

•

Op gemak zijn en ontspanning; de mate waarin stress afwezig is en een bezoeker zich veilig kan voelen; de mate waarin een

Gastheerschap, gastgerichtheid en gastvriendelijkheid vormen

bezoeker psychologisch kan ontspannen

tezamen de gast(vrijheids)beleving van bezoekers. Gastvrijheid is de

•

gemak en de afwezigheid van fysieke ongemakken en

ontzorgend en comfortabel. Deze drie psychologische factoren

beperkingen ervarenm

vormen gezamenlijk de ervaring van gastvrijheid. Een gewenst gevolg van gastvrijheid is dat bezoekers langer verblijven, dan wel een herhaalbezoek plannen.

31

Zich comfortabel voelen; de mate waarin bezoekers fysiek

mate waarin de bezoeker de ontvangst beoordeelt als uitnodigend,

bron: toerisme alliantie friesland vitale verblijfsaccommodaties - Bing

Maart 2022

Bijlage 3 Overzicht aan activiteiten en evenementen in Akkrum

32

Waterrijk Akkrum

Waterrijk Akkrum

Maart 2022

Bijlage 4 Resultaten en verslaglegging (digitale) bijeenkomsten Resultaten bijeenkomst d.d. 17 februari 2021

Waarom is het centrum Belangrijk?

Welke plek moet als eerst worden aangepakt?

Het centrum is het hart van het dorp. Een plek voor gezelligheid, ontmoeting en de vele activiteiten die op verschillende plekken in het centrum plaatsvinden. Voorbeelden zijn de merke, de reuzedei De belangrijkste plekken om aan te pakken, liggen in het winkelgebied. Tsjerkebleek en Heechein worden het belangrijkst gevonden en daarna het gebied van de Buorren en de Kleef. Daarnaast zijn nog een aantal specifieke plekken benoemd, zoals het pand op de hoek van de Kleef, Smellebrege, de brug in de Buorren, toegangswegen en de entrees van

en de wekelijkse marktkramen. Het winkelaanbod is van belang voor de dagelijkse boodschappen. Het is een belangrijke plek voor het ontvangen van bezoekers en water(recreatie). Waar liggen de kansen?

Akkrum, de passantenhaven en de gevels van o.a. panden Buterwal). Waar staat het centrum voor?

Kansen voor Akkrum worden gezien op het gebied van cultuur, muziek, een festival en een plek voor de jeugd. Ook mooie terrassen en behoud

33

Akkrum staat voor sfeer, gezelligheid en is gemoedelijk. Het centrum

van de horeca en winkels in het centrum zijn genoemd. Er liggen

is kleinschalig en overzichtelijk. Akkrum is aantrekkelijk, authentiek en

ook kansen om de doorvaart te verbeteren en minder verkeer in het

heeft historische kwaliteiten. Akkrum heeft een mooi winkel- en horeca

centrum te krijgen (autoluw of eenrichtingsverkeer). Meer eenheid in

aanbod met terrassen met veel kwaliteit en diversiteit. Akkrum is een

de inrichting van het centrum, met bestrating, verlichting en meubilair

actief dorp met veel activiteiten en evenementen.

zien de deelnemers ook als kans.

Waterrijk Akkrum

Maart 2022

Samenvatting Ideeënbus

Ideeënbus

thema groen

thema blauw

groene wandelroute meer groen in straatbeeld

hellingbaan + trailers bij evenemententerrein verplaatsen? lage oevers - zwemplek

bloemrijke bermen vergroten biodiversiteit groen versterken evenemententerrein/passantenhaven groene boarnswal voormalig korfbalveld vergroenen (onderdeel wandelroute)

doorvaarthoogte bruggen naar 1.50 m vaarroute beter aangeven Brug over de Boarne opwaarderen

strand verbeteren relatie met water

thema grijs

thema rood

eenduidige straataankleding (oa verlichting) veel zwaar verkeer door het dorp parkeren meer aan rand van dorp bij Goerres en voorm korfbalveld p-plekken goed aangeven met borden parkeerplekken niet in zichtlijn haven vanaf heechein aanpak Smitsstege

zonnepanelen als overkapping parkeren podium op tsjerkebleek - ontmoetingsplek

snelheid beperken (shared space/drempels) betere wandelroutes door het dorp inrichting rond bibliotheek, meer eenheid verkeerscirculatie/zwaar verkeer verbieden een uniforme hoofdallee tot aan de kanadeeskestrjitte

evenemententerrein trailers beleven parkeren beperken verdiepen spelen VVV-kantoor behouden ruimtelijke entree (TOP) groene uitstraling behouden helling verplaatsen? podium

34

sociale kant website winkelaanbod kaartje van Akkrum met wandelroute, kunstroute etc. kinderboerderij facebookpagina voor centrumaanpak

Hoekpand Kleef - leegstand verlichting op gevels (monumenten)

Waterrijk Akkrum

Maart 2022

Resultaten bijeenkomst d.d. 30 juni 2021

Onderwerp Voorzieningen waterrecreatie

Passantenhaven

Ligplaatsen passanten

Ligplaatsen passanten Coopersburg

Reactie op concept visie (samengevat) Meer voorzieningen om bootjes aan te leggen (ringen, bolders en verlaagde walkant of trappetje, electra, oplaadpunt voor e-boten op veilige en ruimte plaatsen, zwemplek) Maak bij bruggen een doorvaarthoogteschaal zodat sloepen weten of ze er onderdoor kunnen. Brugwachters actiever adviseren of men er wel of niet onderdoor kan. Het ‘knusse’ van het Akkrumse water zo laten als het is

Geef toeristen een ‘reason to stay’ zoals een wandelroute van 5 tot 10 km door het weiland. Bijvoorbeeld langs MeinesleatPolsleat of langs de Boarn naar de Oude Schouw. Geef de passant zijn rustige passantenhaven weer terug. Geen last van de hellinggasten die lawaai maken en bier drinken. Als gezin komen wij hier niet meer. Belang ‘Akkrum aan het water’ is groot! De aanlegmogelijkheid voor passanten in de Polsleat, aan de zijde van de Mounedyk zowel aan de zijde van de woonflats aan UT-wei en Rakswâl, zou uitgebreid kunnen worden. Dit is een plek waar men gemakkelijk het centrum kan bereiken. Ook het groen tussen Leppedyk 20 en It Finlân zou een aanlegmogelijkheid kunnen worden. Hier wordt nu eigenlijk niets mee gedaan terwijl dit een van de weinige openbare plekken is waar men bij de Boarn kan komen. Ook geschikt als 'visstek'. Voeg extra ligplaatsen voor passanten toe aan de Boarn Voeg aanlegplekken toe aan het Leechein/Rakwal. Maak ook aanlegsteigers aan het Weidlan vanaf de spoorbrug tot de eerste aanleg plek. Met een voetpad vanaf het keerpunt op het weidlan. Daar is ruimte op het gras veld voor een speel toestel. Waar kinderen ook kunnen spelen als men er een nacht blijft. Bezwaar vanwege mogelijke schade en drukte in de tuin en daarmee overlast voor bewoner (honden uitlaten, spelende kinderen, afval, jongeren)

Zorg ervoor dat er bezoekers niet zomaar de tuin in kunnen lopen waardoor overlast beperkt wordt. Een afgescheiden looppad

35

Reactie projectgroep Voorzieningen voor de watersporter op orde brengen is heel belangrijk om bezoekers gastvrij te ontvangen. Dit is opgenomen in de ontwerp visie, waarin voorgesteld wordt om prioriteit te geven en er geld voor te reserveren. We zien geen geschikte plek voor zwemmen in het centrum. In de centrumvisie wordt dit idee niet verder uitgewerkt. We zetten de zoektocht voort op andere locaties in Akkrum. De doorvaarthoogteschaal is een goed idee. Het gastheerschap van de brugwachters is een belangrijk punt van aandacht en nemen we mee in het overleg met de brugwachters. Met de plannen willen we het mooie van Akkrum beter tot uiting laten komen. Een belangrijk punt in de visie is om de relatie met en de beleefbaarheid van het water in het centrum verbeteren. Zo is het idee om een sloepenroute langs het centrum te realiseren. Daardoor wordt het aantrekkelijker voor sloepen en voor kleine watersport (zoals kano’s rubberbootjes, roeibootjes e sloepen) en bijvoorbeeld sup’s om langs het centrum te varen. Daarbij blijft het ‘knusse’ van het Akkrumse water in tact. Mooi idee. Dit idee valt helaas buiten het plangebied van het centrum. Het idee sluit goed aan op de dorpsvisie die Plaatselijk Belang Akkrum-Nes heeft opgesteld. Mogelijk contact opnemen met PB om hiervoor een plan te maken? Wat jammer dat u niet meer naar de passantenhaven van Akkrum komt.

In de ontwerpvisie stellen we voor om de trailerhelling te verplaatsen. We zoeken nog naar een alternatieve locatie. Dit komt ook aan de orde op de derde dorpsavond in januari 2022. Het uitbreiden van passantenplaatsen is een belangrijk onderdeel van de centrumvisie. Als optie is opgenomen de locatie bij Coopersburg, en daaraan voegen we de aangedragen locaties toe. Het gaat om de Boarnswal en Buterwal, de oever bij de appartement gebouwen aan de Rakswal en de Mounedyk. In de uitwerking moet duidelijk worden waar extra passantenplaatsen het beste gerealiseerd kunnen worden. De plek aan It Finlan en It Weidlan vinden we minder geschikt omdat de afstand tot het centrum groter is en passanten door de woonwijk moeten lopen om bij voorzieningen te komen.

Zie hierboven Zie hierboven Zie hierboven

Het uitbreiden van passantenplaatsen is belangrijk onderdeel van de centrumvisie. We zien het realiseren van extra passantenplaatsen bij de locatie Coopersburg als een van de opties. Het is een mooie plek die ook toegankelijk is voor de wat grotere pleziervaartuigen, in tegenstelling tot andere plekken in het centrum. In de uitwerking moet duidelijk worden waar extra passantenplaatsen het beste gerealiseerd kunnen worden. De overlast die u verwacht is belangrijk om hierin mee te wegen. Op alle plekken waar extra passantenplekken gerealiseerd kunnen worden in het centrum geldt dat dit in de buurt van woningen is en dat dit een aspect is om mee te wegen. Als er ligplaatsen bij Coopersburg worden gerealiseerd is dit een belangrijke ontwerpopgave. Het uitgangspunt moet zijn dat de bezoekers zo worden begeleid dat ze niet in de tuin komen als ze daar niet hoeven te zijn.

Waterrijk Akkrum

Maart 2022

of steiger die direct ontsloten wordt op de Ljouwerterdyk. Er is eerder een proef geweest van een half jaar. Gaf veel overlast voor bewoners. Wc is te ver weg. Wiide Steegsbrege

Brug Buorren

Sloepenroute

Trailerhelling

Maak deze brug bediend in het hoogseizoen. Laat het bedienen door studenten of een sociale werkplaats. Smellebrege bedienbaar maken voor sloeppassanten en bewoners oude Boarn Hoogte is niet heel belangrijk, maak er wat moois van. Beleving vanaf de wal is hier nog het belangrijkst

Brug ophogen met 40 tot 50 cm. Is voldoende voor vlotte doorvaart. Hogere bruggen goed idee. Hoop dat het lukt om deze ambities te realiseren Rondje Meinesleat, Polsleat door centrum mogelijk maken door beweegbare brug of eenvoudige zelf bedienbare ophaalbrug (zoals bijvoorbeeld bij Reeuwijkse plassen) Er zijn geen parkeervoorzieningen voor de trailerhelling. Ik ben gebruiker van de trailerhelling en het parkeren leid tot ergernis in de buurt, wel te begrijpen.

Verplaats de trailerhelling naar de Polsleat. Gebruikers doen niks met het centrum en geeft wel veel parkeeroverlast. Graag verplaatsen naar buiten het centrum. Biedt maximaal 2 betaalde trailerplekken aan voor bijvoorbeeld max 8 uur. En zorg voor een alternatieve plek, buiten het centrum waar de trailer gratis geparkeerd kan worden. De auto kan dan op het evenemententerrein geparkeerd worden. Parkeren beter oplossen. Blauwe zone?

Evenemententerrein

36

Weeg ook de belangen van de omwonenden mee! Groen toevoegen is prima en de merketent verplaatsen is in verleden eerder gedaan. Let op toegankelijkheid in heel Akkrum!

Toiletten zijn op loopafstand binnen een paar minuten te bereiken. Als deze locatie in aanmerking komt om extra passantenplekken te realiseren, dan moeten bezoekers ook op een goede manier gewezen worden op deze sanitaire voorzieningen iets verderop. Een sloepenroute door het centrum is een belangrijk onderdeel van het thema water van de centrumvisie. We zijn aan het onderzoeken wat het kost om de brug bedienbaar te maken of te verhogen en wat een reëele optie is gelet op het beschikbare geld. Op de derde dorpsavond kunnen we hier meer over vertellen. Zie hierboven Belangrijk is om van deze brug iets moois te maken, waardoor het weer duidelijk wordt dat je hier water kruist. We zijn aan het onderzoeken of de doorvaarthoogte daarnaast ook nog verhoogd kan worden. De verwachting op dit moment is dat de maximale winst bij de huidige brug 20 cm zal zijn. We bekijken ook of dit een reëele optie is gelet op het beschikbare geld. Op de derde dorpsavond kunnen we hier meer over vertellen. Zie hierboven Zie hierboven Zie hierboven

In de centrumvisie stellen we voor de trailerhelling te verplaatsen. We willen op het evenemententerrein inzetten op het verhogen van de verblijfskwaliteit van de plek, meer groen, de versterking van de relatie met het water en het ontvangen van de gasten. Dit verhoudt zich niet goed tot de trailerhelling en de ruimte die dit vraagt voor parkeren. De invulling van het evenemententerrein komt ook aan de orde op de derde dorpsavond in januari 2022. Belangrijke voorwaarde voor laten vervallen van de trailerhelling op deze plek is dat er een goed alternatief moet zijn gevonden in Akkrum. Zie reactie hierboven. We kijken eerst naar geschikte locaties waarbij de gemeente grond in eigendom heeft, omdat dit het gemakkelijkst te realiseren is. Aan de Polsleat is geen geschikte locatie op gemeentegrond. Zie reactie hierboven. Zie reactie hierboven. We gaan eerst kijken naar een alternatieve locatie voor de trailerhelling.

Het evenemententerrein zou een plek moeten zijn waar ingezet wordt op kwaliteit door vergroening, de relatie met het water en het ontvangen van gasten. Het verplaatsen van de trailerhelling met het bijbehorende parkeren zorgt voor meer ruimte om dit te kunnen realiseren. Er is ook gekeken of de hoeveelheid parkeren op deze plek iets minder kan ten opzichte van het Tsjerkebleek plan en dat kan in onze beleving. Hierdoor ontstaat meer ruimte voor een kwaliteitsimpuls. Bedankt voor het idee van de blauwe zone, we gaan eerst kijken naar de eerder genoemde oplossingen. We wegen de belangen van omwonenden zeker mee, ook al zijn die op de avond niet expliciet aan de orde geweest. Concreet gaan we voor meer ruimtelijke kwaliteit op deze plek, het versterken van de relatie met het water, het vergroenen van de plek, het verplaatsen van de trailerhelling en het verminderen van het aantal parkeerplaatsen ten opzichte van het Tsjerkebleek plan. Doe mee aan de derde bewonersavond, waarbij dit een van de delen is van de visie waarover we met u in gesprek willen. Bij het uitwerken van de plannen wordt u als omwonende betrokken. Bedoelt u toegankelijkheid voor mensen met een beperking? Dit zijn zaken die bij de uitwerking van de plannen meenemen.

Waterrijk Akkrum

Maart 2022

Voorrang geven aan groen en een plek voor de jeugd. Feesttent kan best ergens anders. Feesttent en rommelmarkt verplaatsen naar korfbalterrein. Meer ruimte voor groen/sport en parkeren op evenemententerrein Parkeren niet uitbreiden, gaan voor groen. Bekijk eerst of er voldoende parkeerplekken zijn.

Kastanjebomen

Fruitbomen Heechein Heechein parkeerplekken Ljouwerterdyk

Hylkema’s pole

Parkeren gaat ten koste van groen, spelen/bewegen en recreatie op deze plek. En verlies van de cultuurhistorische waarde van de Boerebrege. Bomen zijn monumentaal? Graag behouden en inpassen in centrum: veel uitstraling. Passen in duurzaam ontwerp.

Doel is groen toevoegen. Maar als ik alles bij elkaar optel verdwijnt er vooral groen, en met name bomen. Behoud de kastanjebomen, geloof niet zo in de nieuwe bomen waar terrassen onder komen. Geven veel rommel horen op groene ondergrond Verdwijnen de parkeerplekken ter hoogte van de poort Welgelegen (bewoners hebben 5 auto’s) Er wordt te snel gereden, veel geluidsoverlast van motoren en vooral asfalt laten liggen. Klinkerbestrating zorgt voor veel overlast. Niet verhuren aan boer maar mooie groenplek van maken met biodiversiteit etc

Smidsstege

Zo groen mogelijk, kunst is vaak gebonden aan tijd en groen blijft. Eenvoudige en natuurlijk gebaren

Jeugd

Suggestie voor een speelbosje op voormalige korfbalterrein, oude mavolocatie of ten noorden van carpoolplek

Gevelverbetering

Aan de Buorren is veel voor verbetering vatbaar

Pand aan de Kleef aanpakken

37

Zie reactie hierboven. We gaan samen met de jeugd of en hoe zij een plek voor zichzelf zien in het centrum. Zie reactie hierboven. Er blijft ruimte voor (rommel)markten op dit terrein. Voor de feesttent betekent de nieuwe inrichting dat er gezocht moet worden naar een alternatief. Daarover gaan we in gesprek met de merkecommissie. Uit onderzoek blijkt dat het bestaande aantal parkeerplekken voldoende is. Het uitbreiden van het totale aantal parkeerplaatsen is dus niet nodig. Doordat er ten opzichte van het Tsjerkebleek plan een aantal parkeerplaatsen aan het Heechein worden toegevoegd, kunnen een aantal parkeerplaatsen op het evenemententerrein vervallen ten opzichte van het Tsjerkebleek plan. Zie hierboven

De kastanjebomen staan niet op de gemeentelijke bomenlijst en zijn deels ziek. De staat en toekomstperspectief van de bomen is door deskundigen onderzocht. Twee kastanjebomen zijn in slechte staat, de twee andere bomen hebben nog wel enig perspectief. Bij de besluitvorming over het deelproject Tsjerkebleek worden alle belangen over het wel of niet kappen van de bomen zorgvuldig afgewogen. Er wordt zeker nieuw groen toegevoegd, onder andere aan het Heechein en bij het evenemententerrein. Het gaat om meer groen en meer biodiversiteit (bomen). Hetzelfde geldt voor de Kleef. De verharding op de Tsjerkebleek verdwijnt. De visie gaat ervan uit dat de bomen aan de zijde van Welgelegen worden vervangen door nieuwe bomen. In de uitwerking van de plannen, waarbij bewoners worden betrokken, worden de soorten bepaald. In de ontwerpvisie gaan we ervan uit dat hier toch 7 parkeerplekken gerealiseerd worden. In de visie wordt uitgegaan van een stoep met klinkers en de straat zelf in asfalt met steenprint. De Hylkema’s pôle is onderdeel van het plan voor een wandelroutes langs de groene zones in het centrum, een initiatief van het Akwaseum dat onderdeel uitmaakt van de centrumvisie. Hierbij ontstaat een aantrekkelijke wandelroute langs de groene parels en cultuurhistorische plekken. Informatieborden langs de route vertellen de wandelaar over de historie en de aanwezige biodiversiteit.

Voor de Hylkema’s pôle is het idee om de biodiversiteit te vergroten door in samenwerking met de Fûgelwacht een inrichtings- en beheerplan te maken voor het gebied. Er zijn al een aantal ideeën hierover ingediend in de ideeënbus. Deze ideeën gingen over het aanbrengen van verlichting, beplanting, een constructie over de steeg met versiering en verlichting en een muurschildering. Als er geld beschikbaar komt voor het opknappen van de Smidsstege wordt dit plan verder uitgewerkt. In het plan willen we ook een verbinding leggen met het DNA dat Akkrum uit wil dragen. Onderdeel van de centrumvisie is om de jeugd een plek te geven in het centrum. We gaan in gesprek met de jeugd of zij dat ook zo zien en hoe zij dat zouden zien. De locaties oude mavo locatie en ten noorden van de carpoolplek vallen buiten het gebied van het centrum. Er zijn inderdaad panden die qua uitstraling verbeterd kunnen worden. Dit is ook opgenomen op de visiekaart. Het is aan de eigenaren zelf of zij gaan investeren in een verbetering. Een gevelfonds zou dit kunnen stimuleren. Dit onderdeel is opgenomen in de projectenlijst van de visie. Bij het vaststellen van de visie zal duidelijk worden of hier geld voor beschikbaar komt. Zie hierboven.

Waterrijk Akkrum

Maart 2022

Voormalig Korfbalveld

Nieuwbouw Kleef

Kanadeeskestrjitte

Boarnswal

Parkje Rakswal

Verkeer

Poatsjebaaie

38

Hier geen extra parkeerplaatsen maken, wordt gebruikt door de jeugd en toeristen. Er zijn genoeg plekken bij de voetbalvelden die gebruikt kunnen worden voor lang parkeren.

In de visie is dit het voormalige korfbalveld een plek waar het aantal parkeerplekken kan worden vergroot, als daar aanleiding toe is. Het aantal plekken in het centrum is nu voldoende blijkt uit onderzoek. Wel geeft de trailerhelling en het bijbehorende parkeren problemen op het evenemententerrein. We gaan onderzoeken of de trailerhelling en het bijbehorende parkeren een plek kan krijgen op het korfbalveld. Dit is een logische plek aansluitend op het watersportgebied van Akkrum. Maar ook andere locaties worden onderzocht. Er zal ook ruimte blijven voor groen op de plek achter de woningen. Bij het water van de Meinesleat willen we een mooie plek maken waar het water beleefd kan worden.

Groen behouden, eerst kijken of er voldoende parkeerplekken zijn voor nieuwe toe te voegen. Inzetten op relatie met water en er een uitnodigend groen gebied van maken. Geen extra parkeerplekken hier realiseren, die zijn er wel bij de sportvelden. Veldje niet opofferen voor parkeren, is nu een speelveldje voor buurtkinderen In strijd met welstandsnota. Geen karakteristieke lintbebouwing van baksteen en klassieke gevelindelingen. Geen duurzame tijdloze kwaliteit, maar soort schuurarchitectuur met glazen gevel. Ruimte tussen twee nieuwe gebouwen bestraten met gebakken klinkers. Geluidsoverlast door klinkerbestrating Overgang van fietspad naar weg is bij kruising Galemaleane gevaarlijk Parkeren opwaarderen en zichtbaar maken.

Zie hierboven

Geen kade aan Boarnswal (kade bij spoorbrug is ook onaantrekkelijk en stenig), behoud de groene kade, die past bij Akkrum. Maak er een wandelgebied van, met meer boompjes, bloemen in bakken of perken.

Voeg het nieuwe park aan de Rakswal toe aan de visie en de wandeling daar langs het water. Maak van Mounedyk passantenligplaatsen, bij Rakswal ligplaatsen voor bewoners Landbouwvoertuigen verbieden in het centrum

Jeugd met diploma vindt onder eigen verantwoordelijkheid wel een plek. Voor peuters en kleuter zou er een plek moeten komen om veilig te zwemmen

Zie hierboven

Zie hierboven. In het groen dat overblijft kan gespeeld worden. Voor deze ontwikkeling is een specifiek beeldkwaliteisplan gemaakt, als aanvulling op de welstandsnota. Hier is de ontwikkeling aan getoetst en mee in overeenstemming. De benadering is inderdaad eigentijds, dit hangt samen met het gegeven dat dit een nieuwe toevoeging aan het centrum betreft, evenals de nieuwe Poiesz. Onder meer in schaal wordt wel degelijk aangesloten op de historische kenmerken. De ruimte tussen de twee nieuwe gebouwen wordt uitgevoerd in gebakken klinkers. De kanadeeskestrjitte is in de visie opgenomen als aanloopgebied naar het centrum. Voor het aanpakken van het openbare gebied is een bedrag opgenomen in de begroting. Als dit gedeelte prioriteit krijgt en er geld beschikbaar komt, gaan we aan de slag met het maken van een plan voor de herinrichting. Als dat niet het geval is zal de bestrating zo blijven. Het betreft een weg in een 30 km/u zone, waar de meeste auto’s zich aan de snelheid houden (volgens een meting van 2018) en waarvoor geen geluidsnormen zijn. De gemeente gaat hier dan niet investeren in een stiller wegdek. Onderdeel van de centrumvisie is een goede bewegwijzering naar de parkeerplaatsen, zodat deze goed vindbaar zijn voor bezoekers. De centrumvisie gaat uit van een groene kade, waar dat gelet op het profiel kan.

De kade (walbeschoeiing) zelf blijft, omdat die nog niet aan vervanging toe is. De Boarnswal is een belangrijke plek waar het water dichtbij het centrum beleefd kan worden. Het is belangrijk dat het een fijne plek wordt om langs het water te wandelen. De centrumvisie gaat uit van een groene kade langs de Boarnswal, waar dat gelet op het profiel kan. De kade (walbeschoeiing) zelf blijft, omdat die nog goed is. Als er geld komt voor de uitwerking van dit deel van het centrum, dan wordt het plan voor de Boarnswal verder uitgewerkt. We hebben dit gebied toegevoegd aan het plangebied van de centrumvisie om het belang van de beleving van het water in dit deel van het centrum te benadrukken. Uitbreiding van de ligplaatsen voor passanten is onderdeel van de centrumvisie. We nemen dit idee op in de centrumvisie. Het zou mooi zijn als het landbouwverkeer geweerd kan worden. We gaan bekijken of een verkeersbesluit mogelijk is voor landbouwverkeer en tractoren. Er kan geen uitgebreid controlestelsel worden opgetuigd voor vrachtverkeer – of het wel ter plaatse moet zijn. Dat is dus lastig te handhaven en wordt een appel op fatsoen. Een plek om te kunnen pootjebaden is lastig te vinden in het centrum van Akkrum. We zetten de zoektocht voort op andere locaties in Akkrum.

Waterrijk Akkrum

Maart 2022

Verslaglegging inloopspreekuren & e-mails n.a.v. livestream d.d. 26 januari 2022 Opmerkingen digitaal loopspreekuur & mails Onderwerp / reactie

Reactie

Trailerhelling. Dat tussen jachtwerf Oost en de woningen aan de Ljouwerterdyk een trailerhelling komt is niet uitvoerbaar, gelet op de drukte in de Meinesloot net voor de brug. Een belangrijk punt zijn ook de kabels en leidingen die daar langslopen.

Corina: Deze plek direct aan de Meinesloot is inderdaad geen geschikte plek voor de trailerhelling. Er wordt onderzocht of dit kan bij de ligplaatsen van de AWS, in overleg met jachtwerf Oost.

Trailerhelling. Een bedrijf maakt gebruik van de trailerhelling in het centrum. Ze zijn in overleg met de gemeente om een eigen plek te creëren, op het industrieterrein. Eigenaar van het bedrijf ziet graag dat uitgezocht wordt welke oplossing er komt als de trailerhelling bij het evenemententerrein komt te vervallen. Dat is nu niet duidelijk. Voor het bedrijf is het belangrijk de trailerhelling gemakkelijk en goed toegankelijk te maken, met voldoende parkeergelegenheid. Evenemententerrein. Het is belangrijk ruimte te houden voor evenementen, in de zomer bij goed weer wordt er veel geparkeerd. Een idee is om bij de passantenhaven te werken met grasbetontegels, auto’s kunnen dan makkelijker draaien en parkeren. Het evenemententerrein is van waarde voor Akkrum.

Corina: is het hier helemaal mee eens. In een watersportdorp is een goede trailerhelling een must. Er is nu nog geen goed alternatief direct voorhanden. We zoeken naar een goede plek en verwijderen de trailerhelling in het centrum pas als er een alternatief is die daadwerkelijk gerealiseerd is. Ook het industrieterrein is een optie om uit te zoeken.

Christiaan: Er is een gesprek gevoerd met de merkecommissie, Stichting Akkrum Nes centraal en organisatie van de reuzedei. Zij hebben een pleidooi gehouden om de evenementen centraal in het dorp te blijven houden, en dit veld hiervoor geschikt te houden. De totale inrichting wordt zodanig dat de ruimte geschikt blijft voor uiteenlopende evenementen. Ook blijft er ruimte voor de merketinte. Er komen meer parkeerplekken bij op het evenemententerrein. Het is een goede suggestie om voor het parkeren te werken met betontegels waar gras doorheen groeit. Op drukkere dagen kan geparkeerd worden bij het voormalig korfbalterrein of bij de voetbalvelden.

Actie

Optie trailer op bedrijventerrein meenemen in onderzoek

optie grasbetontegels meenemen in ontwerp

Als de trailerhelling verplaatst naar het korfbalveld komen hier ook auto’s met trailers te staan. Als de trailerhelling blijft, dan zou het wellicht ook een optie zijn om voor het parkeren te verwijzen naar het voormalige korfbalterrein. Als reactie wordtloopspreekuur aangegeven dat de afstand tussen het korfbalterrein en haven groot is. Opmerkingen digitaal & mails