Beantwoording Technische vragenronde Begroting 2024 inclusief Doorontwikkeling aanpak laaggeletterdheid en bijlagen bij ID 48, 53 en 54
Tekst van het document
ID
Onderwerp
58
Cultuur Heerenveens school
Blz
Fractie
Portefeuille houder
Vraag
Antwoord
PvdA
H. Rinkes
1. Onder welke post is het begrote geld voor verbetering en verduurzaming van de Heerenveens school te vinden en hoe hoog is dat bedrag?
1. Op pagina 156 van de begroting is een last opgenomen van 585k voor onderhoud Heerenveense school, op pagina 157 is een baat opgenomen van 200k. Deze laatste betreft de opgebouwde onderhoudsvoorziening van de oude stichting. Per saldo is er dus 385k extra budget opgenomen voor de instandhouding van de Heerenveense school.
2. Wethouder Rinkes sprak tijdens de commissievergadering op 30 oktober van een onderzoek m.b.t. de verhuizing/ herpositionering van de bibliotheek, Atelier Majeur en het Museum. Wat is de benaming die zij daaraan gaf (Massa …)? 57
WOZtaxatierappo rten
147
SP
By bepaalde hypoteekfoarmen kin men de WOZ-wearde ferheegje litte by de hypoteekferstrekker. Dan moat in WOZtaksaasjerapport by de gemeente delhelle wurde. Op de side fan de gemeente stiet lykwols dat gjin rapport beskikber is.
2. Massastudie.
Er kan van iedere woning, waar men eigenaar van is, een taxatieverslag worden opgevraagd. Iedereen die eigenaar is, kan van ons een taxatieverslag ontvangen, deze kunnen we mailen of per post toezenden. Via ons digitaal loket kan men ook taxatieverslagen online inzien en downloaden. Dit kan door via DigiD in te loggen op ons digitaal loket: https://belastingen.heerenveen.nl. Ik denk dat het niet is gelukt, omdat het taxatieverslag werd opgevraagd door een mede-eigenaar, niet zijnde de belastingplichtige. De aanslag gemeentelijke belastingen wordt aan 1 van de eigenaren gestuurd, de belastingplichtige. Deze belastingplichtige wordt gekozen op basis van ons beleid, vastgesteld in “Beleidsregels voor het aanwijzen van een belastingplichtige in een keuzesituatie Heerenveen 2022” (https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR674637/1) . We kunnen slechts 1 belastingplichtige aanmerken,
ook al zijn beide partners eigenaar. Alleen de belastingplichtige kan inloggen in ons digitaal loket en zo het taxatieverslag inzien. Wanneer men huurder van een woning is, dan kan men geen taxatieverslag opvragen. Maar dat is dan in onderhavig geval ook niet aan de orde, omdat er een taxatieverslag t.b.v. een hypotheek wordt opgevraagd. 56
Recreatie en toerisme
55
Inkoop
42
PvdA
GL
H. Rinkes
Bij de eerste bullet wordt een opmerking gemaakt dat de uitvoeringscapaciteit zeer beperkt is. De gemeente heeft echter een regierol in deze. Hoe moeten wij dit zien in de afstemming met andere partijen?
Er is formatie voor 0,6 fte medewerker toerisme. Momenteel is dit is een vacature. Het college heeft daarnaast voor 1 jaar budget beschikbaar geteld voor een medewerker uitvoeringsplan waterrecreatie (1fte). Deze is van medio 2022 tot medio 2023 ingevuld geweest. In het mjp is de aanvraag deze functie te verlengen niet gehonoreerd door het college.
Hoe wordt duurzaamheid in het aanbestedingsproces meegenomen en evt. aangescherpt?
We nemen duurzaamheidsaspecten op in het gunningscriterium binnen inkooptrajecten. Dit geeft de inschrijver de gelegenheid om onderscheidend te zijn in duurzaamheid. In sommige gevallen is dit niet mogelijk, dan blijft het achterwege. Agentschap.nl (onderdeel van het Rijk) heeft landelijke meerdere product- en dienstencategorieën vastgesteld voor maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI). Die gebruiken wij. Voor de product- en dienstencategorieën worden verschillende eisen, criteria en suggesties aangereikt, die in de aanbestedingsprocedure worden opgenomen in het Pakket van Eisen. Daarnaast nemen wij in onze aanbestedingen ook ‘social return’ mee in de context van duurzaam inkopen en aanbesteden. Er is blijvende aandacht voor duurzaamheid binnen inkooptrajecten en de toepassing van duurzaamheidscriteria. Wij
merken op dat de komende jaren de lat voor duurzaam inkopen steeds hoger komt te liggen. De nadruk komt te liggen op circulair inkopen. Circulair inkopen vraagt van de organisatie een andere manier van denken én van doen. 54
Gesubsidieer de instellingen
VVD
H. Rinkes
Graag ontvangen wij een overzicht van de afgelopen 5 jaar, met daarin de positie eigen vermogen en positie liquiditeit van die instellingen die de afgelopen 5 jaar > 500.000 euro subsidie hebben ontvangen..
Zie bijlage.
53
Stakeholders - en Burgerschap sstijlenonder zoek
D66
J. van Veen
Kunnen wij het rapport met bijlagen ontvangen van het stakeholders- en burgerschapsstijlenonderzoek?
Zie bijlagen.
52
Algemene dekkingsmid delen
69
VVD
H. Rinkes
In de rekening van 2022 en 2023 wordt er, ondanks een positief resultaat, toch nog geld uit de reserve onttrokken, en vanaf 2024 niet meer. Kunnen jullie verduidelijken welke bestemmingsreserves dat zijn geweest?
De mutaties hadden betrekking op de jaarrekening 2022 en begroting 2023 en waren onttrekkingen aan de reserve voor Samen Digitaal. Dit zijn besluiten die al eerder zijn genomen.
51
Omgevingsw et
49
D66
S. Sijtsma
Omgevingswet. 'Structurele middelen zijn ontoereikend om ambities en minimaal wettelijke taak volledig in te vullen. Om dit op te lossen gaan we kijken naar de kerntaken en moeten we ervoor kiezen om bepaalde bestaande werkzaamheden niet of in minder mate uit te voeren.' Wat wordt hiermee bedoelt? Wat voor ideeen zijn er
Er liggen ambities op het gebied van maatwerk verlenen bij vergunningverlening, een hoge mate van het faciliteren en ondersteunen van aanvragers bij hun vergunningaanvragen, het intensief faciliteren van participatie, niet alleen bij aanvragers en projecten, maar ook bij het maken van beleid en omgevingsplannen. Bij de begrotingsvoorbereiding zijn hier de nodige extra structurele middelen voor gevraagd. Deze zijn slechts beperkt toegekend en dan vooral als incidenteel geld voor 2024 en 2025. Dit
50
Economische promotie
34 & 35
D66
H. Rinkes
voor afbouwen van bestaande werkzaamheden/kerntaken?
noopt onze organisatie om zich te beperken tot hetgeen (wettelijk) noodzakelijk is, zonder luxe, zonder franje. Temeer, daar de financiele vooruitzichten op langere termijn (meerjarenperspectief 2026 e.v. ook niet bepaald rooskleurig zijn. Dit betekent: zoveel mogelijk beperken van maatwerk bij vergunningverlening, sober inzetten op participatie zonder de doelmatigheid uit het oog te verliezen. Ook op het gebied van aan de omgevingswet gerelateerde beleidsontwikkeling, (o.a. het woondossier) zal de beleidsontwikkeling in hoge mate afhankelijk zijn van de mogelijkheid om hier capaciteit op te kunnen inzetten. Daarbij wordt de kanttekening gemaakt dat het niet alleen een kwestie is van beschikbaar stellen van budgetten, maar dat ook het probleem van de enorme schaarste in de markt aan beschikbare capabele mensen. Dit alles maakt dat we sober en terughoudend zullen moeten blijven in onze ambities rond de uitvoering van de Omgevingswet. Wat betreft ideeën voor afbouwen van bestaande werkzaamheden/kerntaken, deze zijn er nog niet op dit moment. Het proces om te kijken of nieuwe taken en/of ambities zwaarder moeten gaan wegen als bestaande taken en ambities is nog niet gestart. Maar duidelijk is dat gezien de financieel beperkte ruimte het nodig is om in het bestaande te kiezen om ruimte te maken voor nieuwe werkzaamheden.
3.4- Economische promotie. Paar vragen:
1. De kosten en baten die onder dit item zijn opgenomen betreffen voor de baten de forensenbelasting en de toeristenbelasting. Voor de
1: Welke kosten en baten vallen onder dit item in die begroting?
2: Het begrootte budget voor Economische promotie neemt de komende jaren toe. Wat is hier de verklaring voor? 3: Wat betekent het dat de kosten en baten op dit begrotingsitem de komende jaren uit de pas gaan lopen?
49
Gesloten plaatsing
48
Investeringe n centrum Heerenveen
35
lasten gaat het om kosten de we uitgeven voor evenementen. 2. De toename van deze kosten ten opzichte van 2023 komt doordat er een reëlere toerekening van de personele kosten voor het verlenen van vergunningen aan de taakvelden in de begroting. Dit zorgt voor een verschuiving, maar heeft geen invloed op het resultaat. 3. Dat heeft geen invloed op het resultaat. Deze inkomsten en kosten zijn niet aan elkaar gekoppeld.
D66
G. Rozema
6.74C Gesloten plaatsing - Het begrote budget voor gesloten plaatsing neemt de komende jaren fors toe (verdubbeling). Hoe is dit te verklaren?
Het gaat hier uitsluitend om een doorbelasting van personeelskosten. In de begroting van 2024 is een meer reële toerekening van de urendoorbelasting verwerkt en dit wijzigt ten opzichte van 2023. Dit zorgt voor een verschuiving maar heeft geen invloed op het resultaat van de post. Het betreft dus een technische wijziging.
FNP
S. Sijtsma
De FNP wol graach in oersicht fan alle ynfestearringen foar it sintrum fan It Hearrenfean foar de kommende 4 oant 5 jier. Yn it oersicht yn elts gefal de folgjende ynfestearringen meinimme: Parkeargaraasje Kuperusplein, nij gemeentehûs, ferhûzing bibliotheek, de ferskillende fases fan it projekt G 1000 mar ek de ynfestearingen underhâld wegen dy't brûkt wurde foar it útfieren fan de plannen fan út de G1000.
Zie bijlage.
(bygelyks de jilden út it regiofûns)
47
Inkomsten landelijk voor Armoede en WTCG gelden
46
Verstrekte subsidies
181
SP
S. Sijtsma
Graag zou de SP een overzicht willen hebben wat er binnenkomt bij onze gemeente vanuit Den Haag voor Armoede/bestaanszekerheid. Ook zouden we graag een overzicht willen hebben geanonimiseerd van hoeveel mensen er gebruik maken van de WTCG en het bedrag hierbij wat er beschikbaar is en wat er uitgegeven word.
De verdeling van het gemeentefonds gebeurt aan de hand van een reeks aan maatstaven. Armoede/bestaanszekerheid is een thema wat onder diverse maatstaven valt waardoor het niet mogelijk is de omvang te bepalen van wat er vanuit Den Haag voor dit specifieke thema binnenkomt. De in de begroting 2024 aangekondigde benchmark naar de uitgaven in relatie tot de inkomsten van het Rijk en andere gemeenten gaat ons hier mogelijk wel meer inzicht in geven. Hier komen wij bij u bij de Perspectiefnota 2024 op terug. De WTCG is 8 jaar geleden afgeschaft. Hoewel deze dus al lang niet meer bestaat, is er wel een Tegemoetkoming Arbeidsongeschikten die dient als compensatie voor extra kosten die (gedeeltelijk) arbeidsongeschikten maken als gevolg van een ziekte of handicap. Deze regeling wordt uitgevoerd door het UWV.
SP
S. Sijtsma
Graag zouden wij een goed gespecificeerde lijst willen ontvangen met verantwoording waar de gemeentelijke subsidie aan uit gegeven word door de ontvangers. Dit om een goed te kijken of dit nog in balans is en gelijkwaardig. Gaat om de lijst van blz.: 181 t/m183
Subsidieverstrekking en verantwoording vindt plaats volgens de Algemene Subsidieverordening en de nadere beleidsregels. Jaarlijks verstrekken wij meer dan 500 verschillende soorten subsidies. De subsidiestaat op p. 181-183 bevat alle jaarlijkse structurele subsidies. Over deze subsidies (voornamelijk sociaal domein) gaan we in 2024 in gesprek over een nieuw afwegingskader. Dit is onderdeel van de programma's Gezond Welzijn Vernieuwen en Sociale Transitie.
Doorontwikkeling aanpak Laaggeletterdheid (december 2022) In het Uitvoeringsprogramma armoede, schulden en laaggeletterdheid 2020-2022 zijn aantal ambities uitgesproken over vervolgstappen in de aanpak van laaggeletterdheid. In deze notitie gaan we een aantal acties en resultaten benoemen die in afgelopen twee jaar bereikt zijn. Bewustwording De aanjager laaggeletterdheid Nynke Benedictus geeft regelmatig voorlichting over dit thema. Vaak gaat de taalambassadeur (Jeen Hofstra) als ervaringsdeskundige mee. Af en toe wordt ook een trainingsacteur ingezet om te oefenen met het bespreekbaar maken en worden er scholingen verzorgd. Onze gemeente is in bezit van de ecscape-koffer om dit in te zetten bij overleggen om dit onderwerp bespreekbaar te maken. Regionaal is er budget voor de aanpak laaggeletterdheid in Friesland. Dit voorjaar is de Escape-Caravan tour door Friesland geweest. Helaas was het de hele dag regen in Heerenveen. Maar is er wel weer aandacht voor dit thema geweest in de publiciteit
Communicatie Met de afdeling Communicatie is regelmatig overleg over plan/activiteiten op dit onderwerp. Bij activiteiten wordt er aandacht besteed in de social-media en intra-net Zo heeft er laatst een mooi interview met de taalcoördinator in Groot Heerenveen gestaan in kader van de week van Lezen en Schrijven en in 2021 over werkgevers en laaggeletterdheid met de taalambassadeur. Onze website is opnieuw ingericht rondom dit thema: Lezen en schrijven - Gemeente Heerenveen
Er is een werkgroep bezig om de brieven, beschikkingen e.d. die door de gemeente verstuurd worden te toetsen en mogelijk aan te passen zodat deze beter te begrijpen zijn. Hierbij wordt de taalambassadeur ook ingezet. Mooi voorbeeld is de aanpassing van de campagne van de energiebon. Door de samenwerking te zoeken met de aanjager en de taalambassadeur is de energiebon in begrijpelijke taal ingezet. Het gevolg was dat de respons hoog was. En ook zijn er flyers en praatplaten ontwikkeld voor de doelgroep statushouders in kader Nieuwe Wet Inburgering. Toeleiding Door bewustwording hopen we dat er meer gebruik gemaakt gaat worden van de taalcursussen. Daarnaast zijn we gestart met een zogenaamde taaltoeleider. Die gaat actief bij mensen thuis op bezoek en geeft daar laagdrempelig ondersteuning met als doel doorleiding naar het digi-taalhuis. Er worden momenteel 10 inwoners begeleid waarbij voor het merendeel het Digi-Taalhuis of deelname aan een grote groep nog een te grote stap is of niet mogelijk is omdat ze niet onder de WEB-gelden vallen. Het zijn vooral ouders met jonge kinderen waarvan de vaders werken, de kinderen net naar school gaan en waarvan de moeders vrezen dat de kinderen sneller Nederlands taal vaardiger zijn dan zij zelf. Bij Welzijn op recept kunnen huisartsen doorverwijzen naar verschillende arrangementen.
Als de huisarts laaggeletterdheid waarneemt dan kan de patiënt via Zorgdomein doorverwezen worden naar het Digi-Taalhuis volgens het arrangement “ontwikkelen en leren”: Welzijn op Recept - Gemeente Heerenveen Laaggeletterdheid heeft invloed op alle levensdomeinen: Laaggeletterdheid en Participatie Voor het Participatietraject is aandacht voor basisvaardigheden een voorwaarde om stappen te kunnen zetten. Klantmanagers van de gemeente zijn op de hoogte van de mogelijkheden en zetten die veel in voor werkzoekenden. Hier wordt veel gebruik van gemaakt met name door nieuwkomers. Met klantmanagers werk is een onderzoek uitgevoerd naar de mate van laaggeletterdheid. Het bespreekbaar maken is vooral moeilijk bij jongeren. Ze voelen zich snel aangevallen. Stichting Lezen en Schrijven wordt hiervoor ingezet. Laaggeletterdheid en Gezondheid In samenwerking met Buurtsportcoaches en het Friesland College is er een boekje gemaakt “Samen Scoren voor Gezondheid, Bewegen en Taal”. Doel is te bewegen in combinatie met het leren van de taal. Hierbij is ook een beweegbox ontwikkeld. Deze zijn verspreid onder organisaties zoals digi-taalhuis, vluchtelingenwerk en wijkcentra. Hierbij wordt ook aandacht besteed aan positieve gezondheid. Tevens wordt er geïnvesteerd in wandelen, fietsen en zwemmen i.s.m. de buurtsportcoaches. Gezondheid en taal wordt hierbij geïntegreerd.
Er wordt onderzoek gedaan of “Voel je goed” ingezet kan worden in Oudeschoot in samenwerking met peuteropvang en scholen.
Laaggeletterdheid en Geld Organisaties van Financieel Gezond Heerenveen ( Gemeente, Humanitas, Vluchtelingenwerk, de Barones en Budgetmaatjes van Caleidoscoop) hebben regelmatig overleg. Medewerkers zijn geschoold in herkennen en doorverwijzen van laaggeletterdheid. In deze groep is de Budgetgids aangepast zodat het voor iedereen goed begrijpelijk is. Er is ook een samenvattende kaart ontwikkeld. Deze coördinatoren van deze organisaties werken laagdrempelig samen. De vrijwilligers van deze organisaties hebben in najaar 2022 twee workshops gehad om kennis te krijgen van de werkzaamheden van de organisatie van Financieel Gezond Heerenveen en ook van organisaties die ondersteuning bieden bij armoede en schulden zoals voedselbank, In moaie dei, Sam& voor alle kinderen, Stichting Sociaal en Vitaal, Energiecoach, SUN Friesland. Het doel is om een netwerk van organisaties te creëren die laaggeletterdheid signaleren, nauw samenwerken, laagdrempelig doorverwijzen. Voor de groep nieuwe statushouders wordt extra geïnvesteerd in budgetcoaching. Inmiddels de eerste groepstraining verzorgd om de statushouders zo goed mogelijk wegwijs te maken in de Nederlandse administratieve en financiële wereld. Deze training wordt gegeven wordt door medewerkers van team Budgetbeheer van de gemeente.
Laaggeletterdheid en Opvoeding Er zijn 4 pilots geweest met VVE-organisaties; medewerkers zijn geschoold en hebben nu hun beleid en/of communicatie naar ouders toe aangepast. Kinderopvangorganisatie Stichting Friesland heeft van de aanpak van laaggeletterdheid een prioriteit gemaakt.
In Jubbega zijn scholen, kinderopvang en bibliotheek gezamenlijk gestart met de gezinsaanpak: Zij zijn gestart met een ouder-kindcafé onder de titel Kofje mei ’n b(K)oekje. Kinderen hebben een tasje gekregen en krijgen elke keer een boek voor in het tasje. In samenwerking met gemeente, bibliotheek, Atelier Majeur is voor scholen de Toneelvoorstelling LTTRS georganiseerd voor ouders en kinderen. Laaggeletterdheid en werk Bewustwording richting werkgevers wordt ook steeds meer opgepakt; meer dan de helft van laaggeletterden zijn aan het werk. En bij veranderingen, bijv. gebruik digitale middelen, kunnen deze werknemers niet mee komen. Mooi voorbeeld is het taalhuis in Tjongerschans. Daar blijkt dat de medewerkers de nieuwsbrief niet lees/begrijpt terwijl de managers ervan uitgaan dat die door iedereen gelezen wordt. Er is een flyer gemaakt “Hoe herken je laaggeletterdheid bij werknemers” die bij bedrijfscontacten van MO en EZ meegenomen kunnen worden. Wasserette De Blinde is ondersteund met het aanvragen van een Tel mee met Taal subsidie. In februari 2023 wordt een bijeenkomst ( Meer dan Werkgever) georganiseerd voor ondernemers in Heerenveen in kader inclusief ondernemen en zal het onderwerp laaggeletterdheid in een aparte workshop besproken worden.
Taalscholing (taalhuizen) Vanuit de WEB (Wet educatie en beroepsonderwijs) wordt door het rijk geld beschikbaar gesteld voor trajecten Nederlandse taal en rekenen en digitale vaardigheden. Dit budget gaat naar de centrumgemeente Leeuwarden en via aanbesteding voert het Friesland College dit uit: Meeste geld gaat naar het formele leren: mensen (NT1 en NT2 kunnen taaltrajecten volgen van alfa tot staatsexamen). Momenteel zijn hier 67 deelnemers uit Heerenveen (t/m 1 e halfjaar 2022) en veelal NT2 trajecten. Daarnaast gaat een deel naar het non-formele leren (basisvaardigheden) uitgevoerd door taalcoördinatoren van het Friesland College in de verschillende taalhuizen in bibliotheken of bedrijven. In Heerenveen zijn 5 Taalhuizen (Bibliotheken Heerenveen, Jubbega en Akkrum, Caparis en Tjongerschans). Hier zijn 74 deelnemers (gegevens 2e kwartaal 2022) Bij de taalhuizen zijn we bezig met ontwikkelingen “met taal erop uit” zodat deelnemers ook de taal meer in de praktijk gaan oefenen en een activiteit gaan doen naast het taalhuis. Zo is verbinding gezocht met de buurtsportcoaches voor bewegen en gezondheid en met Caleidoscoop voor het zoeken van vrijwilligerswerk of activiteiten in de buurt. Er zijn 2 praatgroepen gestart in de bibliotheek voor alle inwoners die beter willen leren spreken en luisteren.
De taalcoördinator heeft samen met het Friesland College een visie opgesteld over het bereik van meer NT1 en hier wordt in de ketensamenwerking onderzocht hoe we hier de activiteiten op kunnen aanpassen. Resultaten taaltrajecten voor inwoners van Friesland. Maurice de Greef heeft onderzoek gedaan naar de impact van de leertrajecten in Friesland van 2021-2022: Leertrajecten voor volwassenen in Friesland hebben impact Investering in volwasseneneducatie met een aantal partners blijkt haar vruchten af te werpen. Er is gebleken, dat een groot aantal deelnemers een betere plek in de samenleving heeft gekregen, dankzij deelname aan een traject volwasseneneducatie in 2021 en 2022.
Uit de meting wordt duidelijk, dat • circa 63% van de deelnemers een betere taalbeheersing krijgt; • circa 35% tot 55% van de deelnemers een betere plek in de samenleving krijgt; • circa 15% tot 30% van de deelnemers een betere arbeidsmarktpositie krijgt Als men de resultaten van het landelijk onderzoek vergelijkt, kan men spreken van een goed resultaat. Het aantal deelnemers, dat haar taal verbetert en een betere plek in de samenleving en op de arbeidsmarkt krijgt, is goed in vergelijking met andere trajecten uit het land. Hieruit blijkt, dat investering in volwasseneneducatie ervoor zorgt dat de inwoners in Friesland alsnog een betere plek in de samenleving kunnen krijgen. De deelnemers ervaren beter te gaan functioneren op verschillende levensdomeinen na deelname aan een leertraject mede gefaciliteerd door de regio Friesland (met de gemeenten: Achtkarspelen, Ameland, Dantumadiel, De Fryske Marren, Harlingen, Heerenveen, Leeuwarden, Noardeast-Fryslân, Ooststellingwerf, Opsterland, Schiermonnikoog, Smallingerland, Súdwest-Fryslân, Terschelling, Tytsjerksteradiel, Vlieland, Waadhoeke en Weststellingwerf) in samenwerking met het Friesland College School voor Volwasseneneducatie.
Antwoord technische vraag ID 54 De volgende individuele subsidieontvangers ontvangen op basis van de begroting 2024 meer dan €500.000
1. 2. 3. 4.
Stichting maatschappelijk Werk Stichting Caleidoscoop Bibliotheken Mar en Fean Ateliers Majeurs
Bibliotheek Mar en Fean (vermogen van de 3 aangesloten gemeenten)
2018
2019
2020
2021
2022
Liquiditeit
3,72
5,75
3,02
2,59
2,19
Eigen vermogen
2.549.586
3.071.386
3.098.626
3.008.912
2.664.564
2018
2019
2020
2021
2022
Liquiditeit
3,73
5,75
4,99
6,25
5,81
Eigen vermogen
256.152
135.365
342.559
321.110
280.815
Ateliers Majeur
Caleidoscoop 2021
2022
Liquiditeit
2,96
1,99
Eigen vermogen
781.536
685.637
Stichting Sociaal Werk de Kaai 2022 2021
Stichting Maatschappelijk Werk Heerenveen 2021 2020 2019
Eigen vermogen Totaal vermogen Solvabiliteitsratio
120.302 240.528 0,50
45.390 93.124 0,49
-47.429 15.400 -3,08
-59.048 12.502 -4,72
-61.550 29.423 -2,09
vlottende activa Kort vreemd vermogen Current ratio
234.764
81.405
15.400
12.502
29.423
111.174 2,11
38.846 2,10
56.762 0,27
67.299 0,19
88.358 0,33
Stichting Sociaal Werk de Kaai en Stichting Maatschappelijk Werk Heerenveen in 2022 zijn gefuseerd.
Antwoord technische vraag ID 48
Programma centrum Heerenveen Voornaamste investeringen vanuit de centrumvisie hebben betrekking op het vergroenen van de pleinen, het realiseren van een parkeergarage, het herinrichten van het kernwinkelgebied en het opwaarderen van het horecacluster. Ook is er medio 2023 een subsidie vanuit het Rijk ontvangen van ca. € 4,1 mln. Hiertegenover staat een verplichting om het oude Albert Heijn pand aan te kopen en verkopen (- € 1,8 mln.) De subsidie is nog niet in bovenstaande tabel verwerkt. Hier volgt eind dit jaar/ begin volgend jaar een raadsvoorstel voor. Tot slot geldt voor de investering in het Molenplein Zuid dat deze gedekt wordt vanuit de toekomstige parkeerinkomsten. Beheer en onderhoud Vanuit onderhoud wordt de koppeling gezocht met werkzaamheden binnen de centrumvisie. Het gaat daarbij voornamelijk om het vervangen van rioleringen, gelijktijdig met herinrichtingswerkzaamheden (werk met werk maken). Ook staat het vernieuwen van de parkeerautomaten op de planning. Bibliotheek Er wordt – zoals het nu lijkt - niet geïnvesteerd in een nieuwe bibliotheek. Wel is als onderdeel van de centrumvisie en later het MJP-2 geld beschikbaar voor het dekken van de toekomstige huurstroom. Het gaat om structureel € 100.000,-- vanuit het centrumprogramma en € 250.000,-vanaf 2026 vanuit het beleidsveld Cultuur.
Gemeentehuis Naast de onderdelen vanuit de centrumvisie heeft de gemeenteraad eveneens besloten om behoudens Crackstate de rest van het gemeentehuis te slopen en nieuw te bouwen.
Agendapunt
Onderwerp
A08
Raadsbrief Stakeholders- en Burgerschapsstijlenonderzoek
Paraaf afdelingshoofd
Voorgesteld besluit 1. De gemeenteraad door middel van bijgevoegde brief, presentatie en rapport te informeren over het Stakeholders- en Burgerschapsstijlenonderzoek.
Status advies X A-stuk (bespreken)
B-stuk (rouleren) K-stuk (geheim) Paraaf secr. A-B: Paraaf secr. B-A: Paraaf secr. K-A/B:
Inleiding Onderzoeksbureau Motivaction heeft in opdracht van de gemeente Heerenveen een Stakeholders- en Burgerschapsstijlenonderzoek uitgevoerd. Met dit collegevoorstel besluit het college het onderzoeksrapport beschikbaar te stellen aan de gemeenteraad.
Parafen B-stuk Conform
Bespreken
Van der Zwan
_
_
Zoetendal
_
_
Rinkes-Hof
_
_
Van Veen
_
_
Rol gemeenteraad
Besluitvorming (raadsvoorstel bijvoegen) Informeren (aanbiedingsbrief bijvoegen) Geen rol Archief Datum advies
13-01-2021
Opsteller
H.T.M. Wennekers
Telefoonnummer
7707
Portefeuillehouder Jaap van Veen Registratie Paraaf verzending Verzenddatum Ontvangstdatum
Besluit College Datum
19 januari 2021
Besluit
Conform
1
Motivering Beoogd effect Het beoogd effect van dit collegevoorstel is om de gemeenteraad te informeren over het Stakeholders- en Burgerschapsstijlenonderzoek dat in opdracht van de gemeente verricht is. Argumenten 1.1
1.2
Door de raad te informeren, ontstaat de mogelijkheid voor een gesprek Op 11 januari 2021 heeft onderzoeksbureau Motivaction de uitkomsten van het onderzoek aan de Raadscommissie Algemene Zaken gepresenteerd. Door de onderzoekrapportage aan de raad beschikbaar te stellen ontstaat een basis voor een vervolggesprek over het benutten van de onderzoeksuitkomsten. Het college ontvangt de komende periode voorstellen voor vervolgstappen De komende periode gaat de organisatie aan de slag met de reflectie op en het uitwerken van de uitkomsten van het Stakeholders- en Burgerschapsstijlenonderzoek. Daarna kunt u een voorstel voor een focus (“waarop willen we ons richten op basis van dit onderzoek, waar streven we naar?”) naar aanleiding van het Stakeholdersonderzoek verwachten en een voorstel over hoe de inzichten in de burgerschapsstijlen van de inwoners benut kunnen worden. Daarnaast zullen de uitkomsten worden benut bij verschillende ontwikkelingen. Voorbeelden daarvan zijn de Strategische Agenda, Programma Duurzaamheid en Visie op Dienstverlening.
Risico’s of kanttekeningen 1.1
De gemeenteraad wordt geïnformeerd over het onderzoek, nog niet over het vervolg Door de gemeenteraad op dit moment te informeren, is het nog niet mogelijk om de raad te informeren over het vervolgtraject. Dat is immers nog niet uitgewerkt. Dat betekent dat de kans bestaat dat de gemeenteraad niet op een voorstel van u reageert, maar op basis van haar eigen bevindingen. Dit zit een goed gesprek echter niet in de weg, integendeel.
Communicatie Boodschap
Doelgroep
Onderzoekrapportage
Gemeenteraad
Via welk middel Brief met presentatie en rapport
Door wie
Wanneer
College
Na vaststelling raadsbrief
Afgestemd met adviseur communicatie: Marion Koens Financiën Het informeren van de gemeenteraad heeft geen effect op de financiën.
2
Afgestemd met adviseur financiën: Niet van toepassing. Afstemming met andere afdelingen en/of griffie (bij raadsvoorstellen) Dit collegevoorstel is niet afgestemd met andere afdelingen of de griffie, maar voor het vervolg wordt samengewerkt met alle afdelingen via het MT. Overdragen bevoegdheid Overdragen bevoegdheid burgemeester De burgemeester draagt zijn bevoegdheid op grond van artikel 171 Gemeentewet over. Bijvoorbeeld bij een rechtszaak of bij het ondertekenen van een convenant. Zie bijlage.
Bijlagen - Raadsbrief - Rapport Stakeholders- en Burgerschapsstijlenonderzoek - Presentatie 11 januari 2021
3
Aan de gemeenteraad
uw brief van:
ons kenmerk:
bijlage(n): Twee
datum: 19 januari 2021
Onderwerp: Stakeholders- en Burgerschapsstijlenonderzoek
Geachte raad, Onderzoeksbureau Motivaction heeft in opdracht van de gemeentesecretaris in 2020 een onderzoek uitgevoerd onder stakeholders van de gemeente Heerenveen naar de wijze waarop zij het functioneren van onze organisatie ervaren. Tevens is onderzocht wat de kenmerken zijn van de burgerschapsstijlen van de inwoners van de gemeente. In het onderzoek zijn inwoners, maatschappelijke organisaties, ondernemers, medewerkers en bestuurders bevraagd. het rapport van het onderzoek is op 11 januari j.l. door de projectleider van Motivaction gepresenteerd aan de Raadscommissie Algemene Zaken. Met deze brief stellen we de presentatie en het rapport over het Stakeholders- en Burgerschapsstijlenonderzoek aan u beschikbaar. Met de uitkomsten van het Stakeholdersonderzoek houdt Motivaction de gemeente Heerenveen een spiegel voor over hoe ze ervaren en gezien wordt. Met het Mentality- en Burgerschapsstijlenonderzoek is inzichtelijk gemaakt welke waarden inwoners van de gemeente Heerenveen hebben en op welke manier ze in het leven staan. Dit is voor zowel de gemeente als geheel als voor gebieden in de gemeente in beeld gebracht. Deze informatie is behulpzaam bij het maken van keuzes over de wijze waarop de gemeente inwoners het beste kan betrekken bij haar activiteiten.
Wij vinden dat de onderzoeksresultaten een belangrijke inbreng hebben voor onder andere de Organisatieontwikkeling, de Strategische Agenda, het Programma Duurzaamheid en de Visie op Dienstverlening. Aan de hand van de blik in de spiegel zijn we aan de slag om de informatie te verwerken voor onder andere deze ontwikkelingen. Bij relevante vervolgstappen zullen we u nader informeren. Tegelijk nodigen we u van harte uit om met ons aan de hand van deze onderzoeken in de spiegel te kijken. Daarover gaan we graag met u in gesprek over wat wij en wat u ziet. Heeft u vragen over deze brief of de onderzoeken? Neem dan contact op met Rene Wennekers of Jelmer Staal (Stakeholdersonderzoek) of Marion Koens (Burgerschapsstijlenonderzoek) door te bellen naar 14 05 13 617 522. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Heerenveen. De gemeentesecretaris, De burgemeester,
Jeroen van Leeuwestijn
Tjeerd van der Zwan
1
{{Signer1}} {{Signer2}}
2
Rapport stakeholdersonderzoek Gemeente Heerenveen drs. Marco Sodderland
Rebecca van der Grient, MSc Roos Thijssen, MSc
Project B5446 10 september 2020
Inhoudsopgaven Achtergrond, doel- en probleemstelling
3
Methode, opzet en leeswijzer
5
Samenvattende conclusies
10
Inwoners
11
(Maatschappelijke) ondernemingen
13
Medewerkers
15
Inwoners
18
(Maatschappelijke) ondernemingen
42
Medewerkers
67
Resultaten
Resultaten Burgerschapsstijlen
90
Bijlagen
131
Rapport stakeholdersonderzoek | Gemeente Heerenveen | B5446
2
Achtergrond, doel- en probleemstelling In opdracht van de heer J. van Leeuwestijn en de heer R. Wennekers van de gemeente Heerenveen, heeft Motivaction International B.V. een stakeholdersonderzoek uitgevoerd. Het onderzoek richt zich op de beleving van inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en van medewerkers en bestuurders (hierna: medewerkers) van de gemeente als het gaat om het handelen van de gemeente Heerenveen, waaronder ook de dienstverlening. Daarnaast is gekeken of het handelen in lijn wordt bevonden met de visie van de gemeente Heerenveen.
Situatie Gemeente Heerenveen is bezig met een gerichte organisatieontwikkeling. De richting is verwoord in vier leidende principes: 1) we richten ons op buiten 2) we zijn transparant en vragen feedback 3) we verdienen vertrouwen 4) we zorgen voor balans tussen wat moet en wat kan*. In het kader hiervan is een ontwikkelplan opgesteld, waarbij de richtingen zijn uitgewerkt in doelen en opgaven. Activiteiten zijn in beeld gebracht en er is een communicatiestrategie voor de interne organisatie. De volgende stap in de ontwikkeling is een stakeholdersonderzoek. Voor het prioriteren van de voorgenomen activiteiten in het ontwikkelplan, wil de directie namelijk de beleving en ervaringen van inwoners en ondernemers & maatschappelijke organisaties meewegen. De intentie is om daarmee een aanpak tot stand te laten komen die aansluit bij de urgentie van interne en externe stakeholdergroepen. Het onderzoek is opgebouwd uit een aantal onderdelen: • Een kwalitatief onderzoek onder inwoners, ondernemers & maatschappelijke organisaties en medewerkers/bestuurders van de gemeente Heerenveen • Een kwantitatief onderzoek onder inwoners, ondernemers & maatschappelijke organisaties en medewerkers/bestuurders van de gemeente Heerenveen
Dit eindrapport integreert de verschillende onderdelen en doelgroepen, waarin de resultaten uit het kwantitatieve onderzoek worden ondersteund met quotes uit het kwalitatieve onderzoek onder de externe stakeholders (inwoners, ondernemers & maatschappelijke organisaties) en de interne stakeholders (medewerkers/bestuurders) van de gemeente Heerenveen. *Zie bijlagen voor toelichting over de koers van Heerenveen: missie, visie, de bedoeling en leidende principes.
Rapport stakeholdersonderzoek | Gemeente Heerenveen | B5446
3
Achtergrond, doel- en probleemstelling De drieledige doelstelling van het onderzoek is aan de start van het onderzoek als volgt geformuleerd:
1
Diepgaand inzicht geven in de wijzen waarop inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties én de gemeente zelf het handelen, w.o. de dienstverlening, beleven en in hoeverre deze in lijn wordt bevonden met de visie.
2
Prioritering van de behoeften en verwachtingen van inwoners en ondernemers t.a.v. de gemeente.
3
Inventarisatie van regelgeving die als belemmerend wordt ervaren.
Op basis van de doelstelling hebben we in het onderzoek het volgende in kaart gebracht: ▪ Bekendheid: Wat is het kennisniveau over de koers en werkwijze van de gemeente? ▪ Beeld: Welk beeld hebben stakeholders van gemeente Heerenveen t.a.v. participatie, dienstverlening en samenwerking? ▪ Werkwijze en verwachtingen: Welke wensen en verwachtingen hebben zij ten aanzien van dienstverlening en samenwerking door de gemeente en hoe verhoudt zich dat tot hun ervaringen met de gemeente? En hoe verhoudt zich dat tot de koers van de gemeente? ▪ Ontwikkeling: In hoeverre hebben zich verschuivingen voorgedaan in de beeldvorming, opvattingen en ervaringen van stakeholders ten aanzien van de gemeente? ▪ Gaps: Welke verschillen in verwachtingen en beleving zijn te onderscheiden tussen de verschillende stakeholdersgroepen? ▪ Gaps: Wat is de discrepantie tussen de prioritering van de gemeente en die van de stakeholders?
*
Teneinde de dienstverlening te optimaliseren en beter aansluiting te vinden bij de verwachtingen en onderwerpen die van belang zijn voor een aantal stakeholdersgroepen.
Rapport stakeholdersonderzoek | Gemeente Heerenveen | B5446
▪ Toekomst: Op welke wijze kunnen de dienstverlening en samenwerking verder worden geoptimaliseerd? ❖ Regels: Welke regels worden als belemmerend ervaren in het kader van de wens van de gemeente om te werken vanuit ‘de bedoeling’?
4
Methode & opzet | Inwoners Onderzoeksopzet Het onderzoek onder de inwoners van de gemeente Heerenveen is zowel kwalitatief (2 focusgroepen) als kwantitatief (online en schriftelijke vragenlijst) uitgevoerd. Steekproef en representativiteit
De 11 respondenten voor het kwalitatieve onderzoek zijn geworven uit het M-select panel van Motivaction. De respondenten waren allen inwoners van de gemeente Heerenveen (stad en omliggende kernen) en in de selectie is rekening gehouden met een spreiding over geslacht, leeftijd (18+) en opleidingsniveau. De respondenten voor het kwantitatieve onderzoek zijn geworven uit het BRP bestand aangeleverd door de gemeente Heerenveen. In totaal hebben n=1.148 inwoners* de volledige kwantitatieve vragenlijst ingevuld. De steekproef is na weging representatief voor de kenmerken leeftijd, geslacht, en woonachtig in de stad Heerenveen of omliggende dorpen. Zie bijlage voor een nadere toelichting op de gehanteerde kwantitatieve onderzoeksmethode.
Methode
Doelgroep
Werving
Veldwerkperiode
11 inwoners Kwalitatief van de onderzoek gemeente 2 focusgroepen Heerenveen t=120 min
M-select, kwalitatief panel Motivaction
Maandag 23 februari 2020
Totaal: n= 1.148*
Via aangeleverde bestanden gemeente Heerenveen
19 mei tot 3 juli 2020
Kwantitatief onderzoek Online & schriftelijke vragenlijst
*Het aantal kan soms afwijken omdat niet alle inwoners die schriftelijk hebben deelgenomen alle (open) vragen volledig hebben ingevuld.
Vragenlijst en veldwerk De focusgroepen vonden plaats op 23 februari 2020. De gespreksrichtlijn voor de focusgroepen is in samenwerking met de gemeente Heerenveen opgesteld. De resultaten en aanbevelingen (zoals opgeleverd op 6 maart 2020) dienden als input voor de kwantitatieve vragenlijst. Respondenten kregen per post een uitnodiging met daarin een link naar de online vragenlijst. Het was tevens mogelijk om de vragenlijst schriftelijk op aanvraag te ontvangen, hetgeen door n=25 deelnemers is gedaan. De vragenlijst bestond uit 24 vragen, aangevuld met stellingen ter bepaling van de Burgerschapsstijlen. Het veldwerk is uitgevoerd in de periode 19 mei tot 3 juli 2020. Rapport stakeholdersonderzoek | Gemeente Heerenveen | B5446
5
Methode & opzet | (Maatschappelijke) ondernemingen Onderzoeksopzet Het onderzoek onder de ondernemers en maatschappelijke organisaties (in het vervolg: ‘(maatschappelijke) ondernemingen’) van de gemeente Heerenveen is zowel kwalitatief (interviews) als kwantitatief (online en schriftelijke vragenlijst) uitgevoerd. Steekproef en representativiteit De 5 respondenten voor het kwalitatieve onderzoek zijn uitgenodigd door M-select, het selectiebureau van Motivaction, via door de gemeente Heerenveen aangeleverde contacten gespreid over grootte en type van de onderneming/organisatie. De respondenten voor het kwantitatieve onderzoek zijn geworven uit databestanden aangeleverd door de gemeente Heerenveen. In totaal hebben n=156* respondenten de kwantitatieve vragenlijst ingevuld, waarvan n=113 commerciële ondernemers en n=43 maatschappelijke organisaties. In het vervolg beschrijven we deze groep op totaalniveau met de volgende verwijzing ‘(maatschappelijke) ondernemingen’.
Methode
Doelgroep
Werving
Veldwerkperiode
Via aangeleverde contacten gemeente Heerenveen
25 maart tot 29 mei 2020
Via Totaal: n=156* aangeleverde n=113 bestanden ondernemers, gemeente n=43 maats. Heerenveen organisaties
22 mei tot 5 juli 2020
n=3 Kwalitatief onderzoek ondernemers 5 telefonische en n=2 maats. organisaties interviews t=45 min Kwantitatief onderzoek Online & schriftelijke vragenlijst
*Het aantal kan soms afwijken omdat niet alle respondenten die schriftelijk hebben deelgenomen alle (open) vragen volledig hebben ingevuld.
Vragenlijst en veldwerk De telefonische interviews vonden plaats tussen 25 maart 2020 en 29 mei 2020. De gespreksrichtlijn voor de interviews is in samenwerking met de gemeente Heerenveen opgesteld en de eerste inzichten dienden als input voor de kwantitatieve vragenlijst. De ondernemers kregen per mail een uitnodiging met daarin de link naar online vragenlijst. De contacten van de maatschappelijke organisaties kregen per post een uitnodiging met de link. Het was voor hen tevens mogelijk om de vragenlijst schriftelijk op aanvraag te ontvangen. De vragenlijst bestond uit 29 vragen met extra vragen over de mate van samenwerking en enkele achtergrondvragen over de sector, het aantal vestigingen en aantal werknemers. De vragenlijst is zo vergelijkbaar mogelijk gehouden met de vragenlijst voor inwoners. Het veldwerk is uitgevoerd in de periode 22 mei tot 5 juli 2020. Rapport stakeholdersonderzoek | Gemeente Heerenveen | B5446
6
Methode & opzet | Medewerkers Onderzoeksopzet Het onderzoek onder de medewerkers (incl. College van B&W en raadsleden) van de gemeente Heerenveen is kwantitatief (online vragenlijst) uitgevoerd, enkele raadsleden zijn daarnaast ook kwalitatief benaderd (telefonische interviews). Steekproef en representativiteit De 5 respondenten voor het kwalitatieve onderzoek zijn uitgenodigd door M-select, het selectiebureau van Motivaction, via door de gemeente Heerenveen aangeleverde contacten gespreid over de verschillende fracties in de gemeenteraad. De respondenten voor het kwantitatieve onderzoek zijn geworven uit databestanden aangeleverd door de gemeente Heerenveen. In totaal hebben n=171 medewerkers de kwantitatieve vragenlijst ingevuld, waarvan n=166 medewerkers en n=5 bestuurders. In het vervolg beschrijven we deze groep op totaalniveau met de volgende verwijzing ‘medewerkers’.
Methode
Doelgroep
Werving
Veldwerkperiode
Kwalitatief onderzoek 5 telefonische interviews t=45 min
n=5 raadsleden
Via aangeleverde contacten gemeente Heerenveen
14 mei tot 5 juni 2020
Kwantitatief onderzoek Online vragenlijst
Totaal: n=171
Via aangeleverde bestanden gemeente Heerenveen
28 mei tot 29 juni 2020
Vragenlijst en veldwerk De telefonische interviews vonden plaats tussen 14 mei 2020 en 5 juni 2020. De gespreksrichtlijn voor de interviews is in samenwerking met de gemeente Heerenveen opgesteld. Alle medewerkers van de gemeente Heerenveen kregen per mail een uitnodiging met daarin de link naar online vragenlijst. De vragenlijst bestond uit 24 vragen en de stellingen voor Burgerschapsstijlen en enkele achtergrondvragen over het dienstverband, contact met externe stakeholders, team en functie. De vragenlijst is zo vergelijkbaar mogelijk gehouden met de vragenlijst voor inwoners. Het veldwerk is uitgevoerd in de periode 28 mei tot 29 juni 2020.
Rapport stakeholdersonderzoek | Gemeente Heerenveen | B5446
7
Leeswijzer In het rapport worden de resultaten van drie stakeholdergroepen besproken. Het eerste hoofdstuk beschrijft de resultaten voor inwoners van de gemeente Heerenveen, het tweede hoofdstuk voor de (maatschappelijke) ondernemingen en het derde hoofdstuk voor de medewerkers. In het laatste hoofdstuk gaan we kort in op de Burgerschapsstijlen en de verschillen tussen inwoners. De drie stakeholdergroepen hebben ten behoeve van de visuele herkenning ieder een eigen kleur: Inwoners
(Maatschappelijke) ondernemingen
Medewerkers
We geven de uitkomsten visueel weer met behulp van grafieken en tabellen, en geven daarbij een beknopte tekstuele toelichting. Separaat is een aantal tabellensets beschikbaar met meer detailinformatie. Als in dit rapport percentages worden opgeteld, kan er door afronding soms sprake zijn van een minimaal verschil (maximaal een procentpunt) met de cijfers in de tabellensets. De volgorde in antwoordcategorieën in de rapportage is bepaald aan de hand van het hoogste percentage op basis van de totaalscore óf het hoogste gemiddelde bij schaalvragen met een schaal van ‘1’ (zeer oneens) tot ‘5’ (zeer eens). Bij stellingen met een schaal van 1-5 zijn ook de gemiddelde scores weergegeven, voor een ‘objectiever’ beeld. De ‘weet niet-categorie’ is niet meegenomen in dat gemiddelde. Statistische verschillen Als er sprake is van statistisch significante verschillen tussen de verschillende stakeholdergroepen geven we dit aan met een gestippeld kader in de kleur van de stakeholdergroep: inwoners, (maatschappelijke) ondernemingen, medewerkers. Bijvoorbeeld: Medewerkers vaker (zeer) (Maatschappelijke) positief
ondernemers sterker eens
Als er sprake is van statistisch significante verschillen binnen de stakeholdergroepen geven we dit aan met een gestippeld kader in de eigen kleur van de stakeholdergroep, aangevuld met een icoon. Bijvoorbeeld voor inwoners die wel/geen contact hebben gehad: Bij wel contact sterker eens In de bijlage is een pagina opgenomen, waar we nader ingaan op de betrouwbaarheid van uitkomsten. We hanteren een ondergrens van n=40 voor het doen van (voorzichtige) uitspraken. Is de omvang van een subgroep kleiner, dan zijn de uitkomsten hooguit indicatief. Rapport stakeholdersonderzoek | Gemeente Heerenveen | B5446
8
Samenvattende conclusies
Samenvattende conclusies | overall • We zien tussen de systeemwereld van de gemeente Heerenveen en de leefwereld van burgers en (maatschappelijke) ondernemingen een discrepantie. Volgens ons is deze discrepantie te verkleinen. Inwoners (maar ook de ondernemers) hebben vertrouwen in de gemeente. De ‘mensenkant’ van de gemeente is goed ontwikkeld: zij neemt de burger serieus, is behulpzaam, benaderbaar, duidelijk en goed op de hoogte. Het idee bestaat echter, dat het vooral over regels gaat: de systeemwereld van regels, wetten en afspraken. En dat beperkt de medewerkers van de gemeente in hun mogelijkheden, en heeft daarnaast groot effect op het beeld en de reputatie van de gemeente. Wanneer de gemeente zou werken vanuit de bedoeling, dan zou ze zich laten leiden door behoeften, verwachtingen en initiatieven vanuit de omgeving (burgers/ondernemers). Dit start met inleven in de doelgroep. Voor de gemeente betekent dat nog meer stilstaan bij de behoefte van de inwoners en (maatschappelijke) ondernemingen, en vooral door je als gemeente hier met gepaste aandacht op te richten en ernaar te handelen. Daar ligt volgens een van de geïnterviewden ook een discrepantie: de gemeente staat open om mee te denken, maar er is een bepaalde onwetendheid bij de burger wat allemaal kan door gebrek aan assertiviteit bij de burger zelf. • Individuele mensen (binnen de gemeente) doen echt hun best.
Maar zij zitten vast in protocollen, of een overbelaste agenda. Daardoor duurt het soms erg lang voordat een volgende stap gezet kan worden. • Ondernemers oordelen over het algemeen wat positiever dan burgers. Dit laat zich wellicht verklaren doordat (maatschappelijke) ondernemers per saldo wat zelfredzamer zijn dan burgers en de weg beter kennen. Niet alleen zijn het ‘professionals’ die gewend zijn aan het omgaan met wet- en regelgeving, ook zullen zij meer ervaren zijn met (de omgang met) andere organisaties (KvK, Belastingdienst, banken etc.). Die kennis en ervaring maakt, dat zij antwoorden op hun vragen en oplossingen voor hun problemen gerichter weten te zoeken. Zij beschikken vaak over een netwerk van instanties, adviseurs en consultants, waardoor zij alleen daarom al minder snel geneigd zijn zich tot de gemeente te wenden. Voor de burgers geldt, dat het soms ouderen betreft, soms ook andere subgroepen zoals werkzoekenden, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of op zoek naar woonurgentie; zij hebben misschien meer (menselijke) aandacht nodig en duidelijker, eenvoudiger (te vinden) antwoorden en oplossingen.
Rapport stakeholdersonderzoek | Gemeente Heerenveen | B5446
10
Samenvattende conclusies | Inwoners Beeld gemeente Heerenveen: Inwoners ervaren de gemeente Heerenveen als een fijne en benaderbare organisatie, met altijd ruimte voor verbetering. Met name op het gebied van de aantrekkelijkheid van het centrum, verkeersveiligheid en het parkeerbeleid. Dit wordt vooral door de inwoners woonachtig in de plaats Heerenveen zelf geadviseerd om aan te pakken. Over het algemeen hebben de meeste inwoners een positief beeld; drie op de vijf van hen hebben hebben een (zeer) positief beeld van de gemeente Heerenenveen als organisatie (59%). Een vrij ruime meerderheid (69%) geeft voorts aan, dat Heerenveen veel heeft om trots op te zijn, een beeld dat wordt ondersteund door reacties uit de (kwalitatieve) focusgroepen. Dit resulteert erin dat inwoners erg graag wonen in de gemeente Heerenveen, ze waarderen vooral de rust en ruimte (82%) en de natuur (79%). Werkwijze en verwachtingen: Inwoners zien het faciliteren van een leefbare woonomgeving met aandacht voor iedereen als belangrijkste taak van de gemeente Heerenveen. Datgene waar men trots op is, namelijk de natuur en rustige omgeving, zijn in hun ogen ook belangrijke zaken om zeker te behouden. De meeste inwoners zien of horen weleens iets over de gemeente via de (wijk)krant of de fysieke aanwezigheid van (iemand van de gemeente) in hun omgeving.
Wanneer zij zelf contact zoeken, doen ze dat vooral telefonisch, via een bezoek aan het gemeentehuis of per e-mail. Men heeft hiervoor vaak praktische redenen (o.a. de afname van een product of dienst, algemene vraag om informatie of klacht). Gevraagd naar de contactvoorkeur, afgezien van het onderwerp, blijken dat telefoon en e-mail, gevolgd door een persoonlijk bezoek aan de balie van het gemeentehuis. Een ruime meerderheid van 70% is (heel) tevreden over het (laatste) contact met de gemeente. Dit komt met name door de benaderbaarheid van medewerkers. De 15% die (heel) ontevreden zijn over dat contact, wijten dat aan de (trage) afwikkeling van zaken en het uitblijven van een reactie. Gemeentelijke regels: Inwoners voelen zich over het algemeen niet direct belemmerd door gemeentelijke regels, maar wel door de traagheid en (voor de inwoners) ondoorzichtigheid van procedures. Het is niet voor iedereen duidelijk wat wel of niet kan. Een derde (33%) van de inwoners is het er (zeer) mee eens dat de gemeente duidelijk maakt waarom iets niet kan of mag.
Rapport stakeholdersonderzoek | Gemeente Heerenveen | B5446
11
Samenvattende conclusies | Inwoners Bekendheid: De missie van de gemeente Heerenveen is niet top of mind bij haar inwoners en wordt deels erkend. In de praktijk ervaren ze het wonen in Heerenveen en omgeving als een ‘gouden plak’, maar de gemeente als organisatie kan in hun ogen daar nog proactiever aan bijdragen. Dat het de gemeentelijke ‘bedoeling’ is om de vraag van de burger centraal te stellen in plaats van het systeem, de regels en de procedures en dat maatwerk geleverd wordt, daarover zijn inwoners verdeeld: vier op de tien (40%) geven aan dat bij de gemeente alleen iets kan als het binnen de regels past. Vrijwel evenveel inwoners zijn het ermee eens (18%) als oneens (20%), dat de gemeente maatwerk toepast en dat regels daarbij niet leidend zijn. Men heeft wel het idee dat de gemeente voelsprieten heeft naar buiten toe en met name op lokaal niveau goed op de hoogte is over de stand van zaken. Maar inwoners ervaren de persoonlijke betrokkenheid en eigen invloed op waar de gemeente mee bezig is minder sterk. De gemeente Heerenveen is in de ogen van de inwoners redelijk transparant over de procedures en welke stappen de burger zelf dient te nemen, maar zij is minder actief in het geven van terugkoppeling en het vragen naar de ervaringen van de burger. De meeste inwoners zijn het ermee eens dat de medewerkers van de gemeente behulpzaam zijn (64%).
Ze zijn verdeeld over of de gemeente ook haar belofte nakomt, deze onzekerheid geldt met name voor inwoners van de omliggende dorpen. De gemeente Heerenveen probeert te luisteren naar de omgeving, dat ervaren de inwoners ook. Maar het idee om vanuit daar tot een gezamenlijke oplossing te komen is voor sommigen niet helder. Een minderheid vindt dat de gemeente meewerkt aan een passende oplossing (28%) en dat ze de burger ook helpt om problemen zelf op te lossen (24%). Optimaliseren dienstverlening: ➢ Daadwerkelijk naar buiten treden, ‘langsgaan’ bij de inwoners, niet alleen claimen maar ook doen. ➢ Duidelijker, doel(groep)gerichter communiceren waar de gemeente mee bezig is. Hierbij kunnen Burgerschapsstijlen behulpzaam zijn. ➢ Burgers op de hoogte houden als zij contact hebben gezocht met de gemeente over de staat van hun verzoek. Soms is een korte reactie al voldoende, maar dan weten ze waar ze aan toe zijn. Dit is een ‘quick win’: door contact met de burger op te nemen (ook al is er (nog) geen antwoord op een vraag of verzoek, voelt deze zich al gehoord. ➢ Wees duidelijk. Wanneer een vraag of verzoek niet naar tevredenheid kan worden beantwoord, koppel dit dan terug, met motivatie. ➢ Probeer te werken vanuit de gedachte dat regels er vooral zijn voor het gemak en voor de kaders.
Wees dus bewust van de fricties tussen de systeemwereld (van de regels, wetten, conventies) en de leefwereld (van de grillen van de realiteit waarmee burgers te maken hebben). Rapport stakeholdersonderzoek | Gemeente Heerenveen | B5446
12
Samenvattende conclusies | (Maatschappelijke) ondernemingen Beeld gemeente Heerenveen: (Maatschappelijke) ondernemers hebben een positief stabiel beeld van de gemeente Heerenveen. Ze kenmerken de gemeente Heerenveen enerzijds als een behulpzame, goed georganiseerde en meedenkende organisatie. Dit zorgt voor een prettig ondernemersklimaat. Maar liefst 92% vindt Heerenveen dan ook een fijne gemeente om in te werken. Tevens voelen zij zich sterk verboden met de Friese cultuur, bijna de helft van de (responderende) ondernemingen is ook al meer dan 10 jaar gevestigd in de gemeente Heerenveen. Anderzijds hebben sommige ondernemers ook minder positieve spontane associaties over het beleid en de afstandelijkheid/onzichtbaarheid van de gemeente. Ze lichten toe dat de medewerkers van de gemeente wel willen helpen, maar te maken hebben met formaliteiten die het vaak lastig maken om daadwerkelijk te helpen. De wil is er, maar de zichtbare actie ontbreekt. Werkwijze en verwachtingen: Ondernemers zien het faciliteren van een goed ondernemersklimaat als de belangrijkste taak van de gemeente – dit geldt vooral voor commerciële ondernemingen – en daarnaast ook onderlinge samenwerking met bedrijven en organisaties. Sommige ondernemers missen een bepaalde proactieve betrokkenheid bij hun onderneming, hoewel andere ondernemingen ook aangeven geen rol vanuit de gemeente verwachten.
Circa een kwart (23%) geeft aan dat de medewerkers van de gemeente betrokken zijn bij hun onderneming, 16% vindt van niet. Een ruime meerderheid (82%) van de ondernemers heeft wel iets over de gemeente Heerenveen gezien of gehoord het afgelopen jaar, maar bijna de helft (47%) heeft zelf geen direct contact gehad. De (maatschappelijke) ondernemers die wel zelf contact hebben gehad, hadden dat recent en vooral wegens een onderling en/of projectmatig overleg. De meesten (71%) zijn (zeer) tevreden over dit contact. Sommigen zijn kritisch over het contact door het regelmatig uitblijven van een terugkoppeling of reactie. Het komt voor dat er dan wel iets wordt gedaan ondertussen, maar dat men hiervan niet op de hoogte wordt gebracht. De samenwerking tussen de (maatschappelijke) ondernemingen en de gemeente lijkt niet heel intensief, maar waar die samenwerking er is, is men overwegend wel (zeer) tevreden. Dit ligt aan het soepel verlopende contact met contactpersonen, de korte lijntjes, dat de gemeente coöperatief en meedenkend is, aan het wederzijds vertrouwen en aan dat in samenspraak goede oplossingen tot stand komen.
Gemeentelijke regels: De helft (53%) van de (maatschappelijke) ondernemers geeft aan niet gehinderd te worden door de gemeente en/of haar beleid. De werkzaamheden doen zij vaak zo goed mogelijk zonder directe bemoeienis van de gemeente. Traagheid en missende bestuurlijke slagvaardigheid worden eerder als beperkingen voor (maatschappelijke) ondernemingen ervaren.
Rapport stakeholdersonderzoek | Gemeente Heerenveen | B5446
13
Samenvattende conclusies | (Maatschappelijke) ondernemingen Bekendheid: Uit de kwalitatieve interviews komt naar voren dat ondernemers vaak niet bekend zijn met de nieuwe koers van de gemeente, maar – na een introductie – de koersverandering toejuichen. De koers past namelijk bij de ondernemersfilosofie: kijken vanuit oplossingen. Dat wat de gemeente Heerenveen beoogt om uit te stralen: een ‘gouden plak’ ook voor ondernemers om in te werken, onderkennen zij tot op zekere hoogte. De meesten vinden het een goede gemeente (69%) om in te ondernemen. De helft van hen is trots om in de gemeente Heerenveen te werken (49%). Men mist echter soms het maatwerk en de flexibiliteit van de gemeente en niet alle medewerkers lijken klaar voor de koersverandering. De gemeente Heerenveen is volgens circa twee derde van ondernemers (63%) benaderbaar, maar neemt weinig initiatief in het benaderen van de ondernemers. Ondernemers hebben in principe het gevoel dat de gemeente (wil) openstaan voor hun mening, 36% is het hiermee (zeer) eens. Ze voelen zich serieus genomen (41%). Maar het doel van de gemeente om actief feedback op te halen, herkennen zij niet. Vertrouwen verdient de gemeente Heerenveen volgens de (maatschappelijke) ondernemers, maar ze moet het vertrouwen wel vasthouden door zichtbaarder te zijn, te vragen om feedback, een duidelijke reactie te geven ook als ze geen antwoord hebben.
Toekomst: ➢ Meer flexibiliteit en daadkracht vanuit de gemeente: (maatschappelijke) ondernemers vinden de leidende principes mooi klinken, maar verwachten ook dat ze nog meer worden verwezenlijkt. ➢ Vertrouwen behouden door zichtbaarheid, feedback vragen en duidelijke reactie. ➢ Wel meedenken met commerciële ondernemingen, maar liever geen bemoeienis. ➢ Wees ook naar de (maatschappelijke) ondernemingen duidelijk. Als vragen of verzoeken niet naar tevredenheid kunnen worden beantwoord, koppel dit dan terug, met motivatie. ➢ Probeer te werken vanuit de gedachte dat regels er vooral zijn voor het gemak, rechtsgelijkheid en voor de kaders. Wees dus bewust van de fricties tussen de systeemwereld (van de regels, wetten, conventies) en de leefwereld (van de grillen van de realiteit waarmee (maatschappelijke) ondernemers te maken hebben.
Rapport stakeholdersonderzoek | Gemeente Heerenveen | B5446
14
Samenvattende conclusies | Medewerkers Beeld gemeente Heerenveen: Werknemers van de gemeente Heerenveen hebben veelal positieve spontane associaties bij de gemeente Heerenveen als organisatie. Zij noemen onder andere vaak dat de gemeente een fijne werkgever is, dat er ruimte is voor persoonlijke inbreng, dat de gemeente vernieuwend is en dichtbij de burger staat. Sommigen verwijzen ook naar de bureaucratie en minder goede interne samenwerking. Een zeer ruime meerderheid van 86% van de medewerkers heeft een (zeer) positief beeld van de gemeente Heerenveen als organisatie, voor een derde (32%) is dat beeld in de afgelopen 5 jaar ook positiever geworden. Medewerkers zijn over het algemeen erg te spreken over de gemeente Heerenveen als (werk)omgeving. Maar liefst 92% vindt het een fijne gemeente om in te werken en driekwart (76%) van hen koppelt dat aan de manier van werken van de gemeente Heerenveen. Ook driekwart van de medewerkers is trots om voor de gemeente Heerenveen te werken (76%). Na het voorleggen van de gezamenlijke strategie ‘Samen voor Goud’ van de gemeente Heerenveen, geeft circa de helft (51%) aan hiermee in (zeer) grote mate bekend te zijn. Bijna een vijfde (19%) is niet of nauwelijks bekend met deze koers van de gemeente.
Uit de interviews bleek dat sommige medewerkers wel van de koers – of de strekking – hadden gehoord, maar dat anderen de tekst niet eerder hadden gezien. Ze hebben nog niet het gevoel dat de ‘nieuwe’ koers – van het management - ook daadwerkelijk is verweven in de gehele organisatie. Werkwijze en verwachtingen: Voor drie op de vijf medewerkers (59%) staat dienstverlening richting de inwoners voorop, daarna volgen de bedrijven en organisaties. Ook een goede communicatie- en informatievoorziening zien zij als belangrijke taak van de gemeente. Uit de kwalitatieve interviews blijkt echter wel dat die richting de burgers soms ontbreekt. Over het algemeen vinden medewerkers van de gemeente dat ze hun manier van externe dienstverlening niet per se hoeven te veranderen en benaderbaar, betrokken moeten zijn en werken vanuit de bedoeling. Intern is er volgens hen meer ruimte voor verbetering, door betere interne samenwerking en meer interne snelheid. Hier zijn burgers, maar ook (maatschappelijke) ondernemingen zeker bij gebaat. Gemeentelijke regels: Medewerkers verwachten dat inwoners en (maatschappelijke) ondernemingen zich weleens, maar eigenlijk slechts in kleine mate, gehinderd voelen door gemeentelijk beleid of gemeentelijke regels. Zij vinden het logisch dat sommigen dat wel ervaren omdat de gemeente handelt vanuit algemeen belang, en (dus) niet alles kan.
Zij zijn ook van mening dat de gemeente hierover in gesprek moet gaan met inwoners en ondernemers in de gemeente Heerenveen om daar begrip voor te krijgen. Rapport stakeholdersonderzoek | Gemeente Heerenveen | B5446
15
Samenvattende conclusies | Medewerkers Bekendheid: Na het voorleggen van de gezamenlijke strategie ‘Samen voor Goud’ van de gemeente Heerenveen, geeft de helft (51%) aan hiermee in (zeer) grote mate bekend te zijn. Uit de interviews komt naar voren dat sommigen nog niet het gevoel hebben dat de ‘nieuwe’ koers ook daadwerkelijk is verweven in de gehele organisatie. Over het algemeen zijn vrijwel alle medewerkers het ermee eens dat de gezamenlijke strategie ‘Samen voor Goud’ in zekere mate past bij de gemeente Heerenveen, het lijkt vooral nog een kwestie van in de praktijk brengen. Medewerkers beamen de aanwezigheid van het ‘werken uit de bedoeling’: ‘We zijn er voor onze omgeving en laten ons leiden door de essentie. De behoefte of de vraag staat centraal, in plaats van het systeem, de regels en de procedures.’ De meesten (81%) zijn het er (zeer) mee eens, dat de gemeente openstaat voor een persoonlijk gesprek en vele medewerkes denken ook dat de gemeente zich niet alleen laat leiden door regels, maar flexibel omgaat met specifieke cases. Dit geldt volgens sommige medewerkers echter niet voor al hun collega’s. Zowel uit de kwantitatieve resultaten als uit de kwalitatieve interviews blijkt, dat medewerkers sterk het idee hebben dat de gemeente zich richt op buiten.