20210308 Fusierapport OSG Sevenwolden en Bornegocollege

Om die reden, maar vooral uit onderwijskundige overwegingen, worden na de besturenfusie de mogelijkheden onderzocht om het Kei College en Plein Joure (een) eigen brinnummer(s) toe te kennen. Het recent afgesloten RPO biedt hiertoe alle mogelijke ruimte.

22

HOOFDSTUK 7

ONDERWIJS EN IDENTITEIT

Inleiding In dit hoofdstuk worden de thema’s onderwijs en identiteit nader uitgewerkt. Op onderwijskundig gebied zijn de afgelopen jaren al ontwikkelingen in gang gezet en deels gerealiseerd waarbij de beide schoolorganisaties nauw samenwerken (Kei College en Plein Joure). De besturenfusie biedt mogelijkheden om deze beide samenwerkingstrajecten verder uit te werken en passende antwoorden te vinden op de vraagstukken die het Kei College en Plein Joure nu nog kennen. Bovendien biedt de besturenfusie mogelijkheden om te komen tot een herschikking van de onderwijsvoorzieningen die inspelen op gewenste ontwikkelingen, onder andere als gevolg van de huisvestingswensen van de gemeente Heerenveen. Zowel de bestaande onderwijskundige ontwikkelingen als de mogelijk nieuwe ontwikkelingen worden in dit hoofdstuk op hoofdlijnen beschreven. Het thema identiteit is door de werkgroep uitgewerkt door middel van vragenlijsten die zijn uitgezet op de verschillende scholen. Tenslotte: van elke school is, o.a. aan de hand van RPO 2021-2026, een kort schoolportret gemaakt. Deze portretten maken duidelijk hoe de individuele vestigingen ervoor staan en zijn opgenomen in Bijlage 1.

Mede op basis van de uitwerking van de opdracht door de werkgroep Onderwijs & Identiteit komen de bestuurders tot de conclusie dat de besturenfusie het mogelijk maakt dat in het voedingsgebied van de scholen een breed aanbod van opleidingen en keuzemogelijkheden gehandhaafd blijft voor leerlingen en de ouders. Daarbij kan het eigene van de scholen, in aanbod en profilering, versterkt worden door het gezamenlijk aanbieden van kwetsbare onderdelen en het uitwerken van nieuwe, innovatieve concepten. Hierbij zal een balans worden gezocht tussen versterken van wat er al is en uitwerken van een nog breder palet aan keuzemogelijkheden. Het verschil in levensbeschouwelijke identiteit vormt geen belemmering voor de samenwerking, vooral ook omdat eigene blijft bestaan, naast wat je gezamenlijk kan oppakken. Identiteit Op de vestigingen zijn in het voorjaar van 2020 vragenlijsten uitgezet om de levensbeschouwelijke identiteit te duiden en hoe men de ontwikkeling ervan ziet in het licht van de samenwerking. De vragenlijsten zijn vervolgens geanalyseerd en besproken in de werkgroep. Op basis hiervan zijn uitkomsten samengevat in zes punten. 1. Voor de scholen van beide stichtingen geldt dat de manier waarop het openbare karakter of de christelijke identiteit zich manifesteert, dit tegelijkertijd ook de kern vormt van de scholen. 2.

Voor OSG Sevenwolden is dat de toegankelijkheid voor iedereen: je bent welkom ongeacht etniciteit, religie, achtergrond of seksuele geaardheid. Er wordt duidelijk aangegeven dat dit vooral zo moet blijven. 3. Voor het Bornego College worden waarden en normen, de omgang met elkaar (ook in taalgebruik), vieringen en dagopeningen het meest genoemd worden als de manifestatie van de bijzondere identiteit. Dit moet ook vooral zo blijven, wordt op het Kei College voor een deel gemist en zou daar meer aandacht mogen krijgen. 4. De scholen verwachten dat de besturenfusie maar beperkt invloed zal hebben op het eigen karakter of de eigen identiteit van de scholen. Mogelijk kan dit zelfs versterkt worden en daardoor (nog) beter zichtbaar zijn. In dit verband noemen sommige vestigingen van het Bornego College dat het aannamebeleid best strenger mag m.b.t. de identiteit, maar ook dat er blijvende aandacht moet zijn voor concrete activiteiten zoals goede doelen. De dagopeningen moeten blijven (niet als een vrijblijvend onderdeel), maar de ruimte voor invulling mag ruimer zijn, misschien ook meer leerlinggericht en niet specifiek gerelateerd aan (een specifieke uiting van) religie. Plein Joure ziet kansen om samen een identiteitsoverstijgend een aanbod te bedenken m.b.t. levensbeschouwing (ook als onderdeel van burgerschap). 23

5. OSG Sevenwolden hecht aan de openheid (iedereen is welkom ongeacht …), het vasthouden aan het brede palet van opvattingen en overtuigingen en de open houding die daarbij hoort. De ruimdenkendheid die dit veronderstelt, mag meer aandacht krijgen. Hier ligt ook een relatie met noties over burgerschap. 6. De onderlinge invloed van de identiteit zal in hoge mate afhangen van de diepte/intensiteit van de samenwerking. Sommigen (vooral een geluid uit het Bornego College) zien bij een sterke vermenging (van leerlingen/medewerkers) een mogelijke vervlakking of verwatering van de christelijke identiteit. Anderen zien dat in het samenwerken juist het bijzondere beter zichtbaar/scherper wordt, ervaren dat als goed en vinden dat er ook kansen liggen in het leren van elkaars identiteit en wat je dan vervolgens in gezamenlijkheid kan doen. Ontwikkelingen Onderwijs OSG Sevenwolden en het Bornego College werken al langer samen in Joure (Plein Joure) en Heerenveen (Kei College). Daarnaast zijn de bestuurders ook al enige tijd in gesprek met de gemeente Heerenveen om in het kader van onderwijshuisvesting te verkennen welke mogelijkheden er zijn om door middel van een herschikking van onderwijsvoorzieningen een win-win situatie te scheppen voor de gemeente en de onderwijsvoorzieningen van OSG Sevenwolden en het Bornego College.

Dit biedt mogelijkheden en voordelen voor een herschikking van onderwijsvoorzieningen in het algemeen (voor VO Heerenveen en de gemeente) en voor Plein Joure en Kei College in het bijzonder. De mogelijkheden die hierna worden geschetst, kunnen pas gerealiseerd worden na realisatie van de fusie en kennen een eigen besluitvormingstraject. Onderwijsaanbod Plein Joure en Kei College In Heerenveen zijn binnen het Kei College drie brinnummers samengebracht: één nevenvestiging van het Bornego College (25CV05) en twee van OSG Sevenwolden, waaronder één zelfstandige hoofdvestiging (05AC) en één nevenvestiging (14FW02). De licenties voor eindonderwijs zijn daarbij gekoppeld aan deze brinnummers. Een dergelijke constructie brengt een behoorlijke organisatorische last met zich mee en daarmee een financiële last (denk aan de kwaliteitskaart, de organisatie van de medezeggenschap, het toezicht, de aansturing, de overhead enz.). De voorgenomen fusie biedt ruimte om verschillende scenario’s te verkennen om deze organisatorische en financiële last op te heffen en van het Kei College een overzichtelijke en transparante eenheid te maken. Ook in Joure moet om dezelfde redenen gekeken worden naar de positie van de beide brinnummers daar (14FW04 en 25CV03). De voorkeur gaat uit naar één brinnummer op Plein Joure.

Afhankelijk van de keuze die wordt gemaakt voor het Kei College wordt dat 14FW04 vanwege het onderwijsaanbod in Joure en Grou: dit onderwijsaanbod kan voor de onderbouw alleen in stand worden gehouden als één van de beide brinnummers het volledige onderwijsaanbod binnen het brinnummer houdt. In Grou is dat alleen 14FW en dit betekent dat alleen daarom al 25CV afvalt. De nadrukkelijke wens om zowel op het Kei College als bij Plein Joure het onderwijsaanbod organisatorisch te vereenvoudigen met het reduceren van het aantal brinnummers binnen beide onderwijsvoorzieningen heeft wel gevolgen voor de (nieuwe) bekostiging. Hier staat echter tegenover dat het verlagen van de organisatorische en financiële last en het bevorderen van de transparantie van het onderwijsaanbod opwegen tegen deze dalende bekostiging. Herschikking van onderwijsvoorzieningen in het kader van de huisvesting in Heerenveen In Heerenveen komen de daling van het aantal leerlingen, de staat van de huisvesting van sommige onderwijsvoorzieningen en de huisvestingswensen van de gemeente (ook met het oog op de huisvesting van het primair en speciaal onderwijs) samen in de in augustus 2020 gepubliceerde Notitie huisvesting Voortgezet onderwijs Heerenveen. Wij vatten deze notitie hier kort samen in zes punten. 1. De gemeente wil Buitenbaan 3 gebruiken voor het huisvesten van het speciaal onderwijs.

Dit heeft gevolgen voor het praktijkonderwijs op dat adres. Voor de hand ligt om op Kingweg 8-10 een Beroepencampus te maken voor vbo en praktijkonderwijs. 24

2. Om voldoende ruimte te scheppen op Kingweg 8-10 voor de Beroepencampus moet een andere locatie worden gevonden voor mavo-4, de ondersteunende dienst en het bestuur van OSG Sevenwolden. 3. Door de herschikking van met name het vbo- en mavo-onderwijs en de nieuwe onderwijsbestemming op de Buitenbaan bestaat de mogelijkheid om op Beugel 68 een nieuwe, innovatieve school (met eindonderwijs mavo, havo en vwo) te starten met als vertrekpunt het Jenaplan concept. 4. Te midden van deze herschikking van onderwijsvoorzieningen biedt mogelijk ook een nauwere samenwerking met het primair onderwijs in de regio kansen om te werken aan het realiseren van doorlopende leerlijnen tussen het primair en voortgezet onderwijs. 5. Met de plaatsing van het praktijkonderwijs op de Beroepencampus ontstaan er ook mogelijkheden om een onderwijskundige aansluiting te verkennen met vbobasisberoepsgerichte leerweg. 6. Hetzelfde geldt voor de samenwerking tussen de Beroepencampus en het mbo en de regionale arbeidsmarkt.

25

HOOFDSTUK 8

PERSONEEL

Inleiding In dit hoofdstuk worden de huidige primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden van de beide organisaties gepresenteerd, alsmede het taakbeleid, het functiebouwwerk en de rechten en plichten van de medewerkers. Daarnaast is de formatie en de toekomstige ontwikkeling op basis van leerlingenaantallen, kwantitatieve en kwalitatieve frictie en het natuurlijk verloop in kaart gebracht. Bij het in kaart brengen van het personeelsbestand is rekening gehouden met het feit dat op de fusiedatum sprake is van een personeelsformatie (directie, OP en OOP) die afgestemd is op de vraag naar de formatie op dat moment. Hierbij is gebruikt gemaakt van de oktobertelling 2018 en 2019. In tegenstelling tot de overige hoofdstukken zijn in dit hoofdstuk niet de (geactualiseerde) DUOprognoses gebruikt, maar de VOION-prognoses. De prognoses verschillen onderling enigszins: DUO gaat in 2025 uit van een totaal van 4.449 leerlingen en VOION van 4.220. Het personeelsbestand is in kaart gebracht naar de onderstaande indeling. 1. Werkgelegenheid (formatieve verplichtingen tot en met 2020) 2. Mobiliteit 3. Natuurlijk verloop Tot slot heeft de werkgroep een voorstel geformuleerd voor een eventuele personele overdracht of bezwaarprocedure door twee tekstvoorbeelden op te nemen die in het met de vakbonden te sluiten akkoord over de personele gevolgen van de besturenfusie opgenomen kunnen worden.

De twee voorbeelden betreffen Gewetensbezwaren en Hardheidsclausule. Achtereenvolgens wordt in dit hoofdstuk ingegaan op de onderstaande aspecten. A. Kwalitatieve inventarisatie van personele regelingen binnen de beide scholen. B. Kwantitatieve schouw van het personeelsbestand met bijbehorende kengetallen, leerlingenaantallen en prognoses. C. Voorlopig voorstel voor onderwerpen die in het met de vakbonden te sluiten akkoord opgenomen zouden kunnen worden. In overleg met de stuurgroep is dit teruggebracht naar twee items (Gewetensbezwaren en Hardheidsclausule). Het hoofdstuk wordt afgerond met een samenvatting betreffende het overleg met de bonden (D). A Kwalitatieve inventarisatie personele regelingen De werkgroep heeft een overzicht van bestaande regelingen opgesteld. Dit overzicht is afzonderlijk als bijlage bij deze rapportage gevoegd. In de kolommen Voorstel en Prioriteit geeft de werkgroep adviezen en tevens een voorstel tot prioritering als het gaat om aanpassingen van bestaand beleid of het formuleren van nieuw beleid. Een belangrijke regeling in het geheel betreft het taakbeleid. Er wordt een afzonderlijke werkgroep belast met de opdracht om te komen tot harmonisatie van taakbeleid. Dit proces loopt en zal naar verwachting vóór de fusiedatum worden afgerond.

De opbrengsten van deze inventarisatie zijn samengebracht in Bijlage 3: Harmonisatievoorstellen arbeidsvoorwaarden en personele regelingen. Deze voorstellen zijn onderdeel van de gesprekken met de bonden en het uiteindelijke onderhandelingsakkoord. B

Kwantitatieve schouw van het personeelsbestand met bijbehorende kengetallen, leerlingenaantallen en prognoses Bij de analyse van de formatie van beide scholen is gekeken naar de formatiecijfers van 2019 en 2020, versus de cijfers van de leerlingontwikkeling.

26

jaar VOION BC

2018 1919

2019 1834

VOION SW

3082

3051

totaal

5001

4885

2020 1717 100% 3004 100% 4721 100%

2021 1614 94,0% 2907 96,8% 4521 95,8%

2022 1587 92,4% 2843 94,6% 4430 93,8%

2023 1570 91,4% 2803 93,3% 4373 92,6%

2024 1548 90,2% 2759 91,8% 4307 91,2%

2025 1515 88,2% 2705 90,0% 4220 89,4%

2026 1492 86,9% 2661 88,6% 4153 88,0%

Figuur 7.1: Prognoses VOION

In eerste instantie is gekeken naar de globale cijfers van beide besturen in het kader van formatieopbouw en formatieomvang. Hieronder volgt een weergave van die resultaten per bestuur met aansluitend een aantal opvallende zaken puntsgewijs benoemd. Formatieopbouw en formatieomvang 2020 - OSG Sevenwolden Hieronder staat het overzicht van de structurele formatie per 1 september 2020 uitgedrukt in fte’s en verdeeld over de (voorgeschreven) categorieën: directie, onderwijzend personeel en onderwijsondersteunend personeel. Het onderwijsondersteunend personeel heeft nog een onderverdeling in personeel in de vestigingen en personeel in de centrale dienst. Formatie wegens vervanging is hierin niet meegenomen5. De waarnemend directeur te Plein Joure is meegenomen in de telling afdelingsleider/teamleider in vaste dienst. Directie totaal 17,5 Functienaam CvB Directeur Afdelingsleider / teamleider

Niveau B3 14 12

3,5 11,9

Fte tijdelijk 1 0 1,1

% tijdelijk 100,0% 0% 8,4%

15,4

2,1

12 %

Functienaam Leraar B 105,25 Leraar C 48,9

Niveau LB LC

Fte vast 83,46 43,7

Fte tijdelijk 21,79 5,16

% tijdelijk 20,7% 10,6%

Leraar D 31,9

LD

30,2

1,7

5,3%

157,36

28,65

15,4 %

Totaal directie

Fte vast

Tabel 7.1: Directie totaal

Onderwijzend personeel totaal 185,8

Totaal onderwijzend personeel Tabel 7.2: Onderwijzend personeel totaal

Onderwijsondersteunend personeel Functie

Niveau

Fte vast Fte tijdelijk

Percentage

20,59 ICT-medewerker Secretaresse College van Bestuur Administratief medewerker Administratief medewerker 4,7

7 7 8 6

0,7 1,00 0,60 4,03

0,67

14,26%

5 Vanaf september 2020 wordt het Meerjarenformatiebeleid in lijn gebracht met het beleid van OSG Sevenwolden. Aantallen en percentages kunnen in het najaar nog wijzigen.

27

Administratief medewerker Systeembeheerder Beleidsadviseur Senior administratief medewerker Roostermaker Service Desk medewerker Facilitair medewerker breed (huisvesting) Assistent systeembeheerder Adviseur P&O Medewerker PR en communicatie Controller Hoofd ICT

7 8 12 9 8 6 5 6 11 8 12 11

0,70

100%

0,80 1,00 2,70 1,00 2,00 1 1,00 1,00 0,51 0,80 1

0,07 0

8,05%

19,14

1,45

7%

Fte tijdelijk

% tijdelijk

Totaal OOP CD

0

Tabel 7.3: Onderwijsondersteunend personeel

Overig OOP

Functie

Niveau

34,15 Onderwijsassistent 10,65 Onderwijsassistent 0 Administratief medewerker 0 Administratief medewerker 2,82 Senior Facilitair medewerker 1 Facilitair medewerker breed 15,06 Schoolpsycholoog 0,6 Orthopedagoog/psycholoog 0,6 Facilitair assistent 1,17 Roostermaker 2 Schoolmaatschappelijk werker 0,25 Totaal

7 6 7 6 7 5 12 11 2 8 9

Fte vast 8,25 0,00 2,55 1,00 15,06 0,60 0,60

2,4 0,

22,54%

0,27

9,57%

1,17

100%

3,84

11,24%

2 0,25 30,31

TOTAAL 258 FTE Tabel 7.4: Overig OOP

Verwachte uitstroom t/m 2024 Hieronder staat de verwachte uitstroom vanwege natuurlijk verloop binnen OSG Sevenwolden de komende jaren. In het schema staat de baanomvang (waarvoor loonkosten worden gemaakt) en de daadwerkelijke inzet die daarbij hoort. Dus wat er nodig zou zijn als de functieplaats opnieuw wordt ingevuld. Het verschil wordt vooral veroorzaakt door de uren levensfasebewust personeelsbeleid (voorheen bapo). AOW datum

Functie type

Vakken

Fte

Fte netto

28

16-8-2021 Leraarschaal LB

Wiskunde

0,8

0,6360

8-11-2020 Leraarschaal LD

secretarieel

0,5

0,5

1-5-2021 Leraarschaal LC

Frans

0,44

0,44

0,37

0,37

26-7-2021 OOP schaal 02 1-12-2021 Leraarschaal LB

Uiterlijke Verzorging

0,36

0,2862

19-8-2022 Leraarschaal LB

Aardrijkskunde

0,5

0,5

1

1

1,037

1,037

0,4

0,4

0,5

0,3975

10-5-2022 DIRECTIE schaal 16 11-6-2022 Leraarschaal LB

Nederlands

18-6-2022 Leraarschaal LC 29-5-2022 OOP schaal 05

Humanistisch Vormingsonderwijs

22-11-2022 Leraarschaal LD

Wiskunde

1

0,7951

13-12-2022 DIRECTIE schaal 14

Nederlands

1

1

28-12-2022 Leraarschaal LC

bevo

0,7145

0,5681

3-8-2022 Leraarschaal LD

Duits

1,0000

0,7951

Aardrijkskunde

1,0000

0,7951

0,22

0,22

1

1

0,5000

0,3975

1

0,7952

1,0000

1,0000

1

0,7952

25-12-2023 Leraarschaal LD 19-7-2023 Leraarschaal LB 24-6-2023 OOP schaal 07

N/A

15-12-2023 Leraarschaal LB

Geschiedenis

13-10-2024 Leraarschaal LD

Muziek

9-9-2024 Leraarschaal LB

BWI

6-12-2024 Leraarschaal LC 8-5-2024 Leraarschaal LC

AVO

1,0000

1,0000

19-8-2024 OOP schaal 05

N/A

1

0,5902

17,3415

15,3182

Tabel 7.5: Verwachte uitstroom

Formatieopbouw en formatieomvang 2020 - Bornego College Hieronder staat het overzicht van de structurele formatie per 1 september 2020 uitgedrukt in fte’s en verdeeld over de (voorgeschreven) categorieën: directie, onderwijzend personeel en onderwijsondersteunend personeel. Het onderwijsondersteunend personeel heeft nog een onderverdeling in personeel in de vestigingen en personeel in de centrale dienst. Formatie wegens vervanging is hierin niet meegenomen6. Directie Functienaam CvB Directeur Afdelingsleider Totaal directie

Niveau B2 14 12 11,1 FTE

Fte vast 3,4 6,6 10

Fte tijdelijk 1 0,1

% tijdelijk 100% 2,9% 0%

1,1

9,9%

Tabel 7.6: Directie

6 Vanaf september 2020 wordt het Meerjarenformatiebeleid in lijn gebracht met het beleid van OSG Sevenwolden. Aantallen en percentages kunnen in het najaar nog wijzigen.

29

Onderwijzend personeel Functienaam Leraar B Leraar C

Niveau LB LC

Fte vast 44,5 29,2

Fte tijdelijk 30,4 0,8

% tijdelijk 40,6% 2,8%

Leraar D

LD

18,4

0,2

1,1%

92,1

31,4

25,4%

Fte tijdelijk 0,5

% tijdelijk 50%

0,4 0,81

100% 100%

0,80 0,4

100% 100%

0,56

100%

0,20

25%

3,67

25,2%

Fte vast 0,80 2,83 0,80 7,45 0,90

Fte tijdelijk

% tijdelijk

2,32 1,25 3,20 0,80

45,0% 61,0% 30,0% 47,1%

12,78

7,57

37,2%

Totaal onderwijzend personeel 123,5 FTE Tabel 7.7: Onderwijzend personeel

Onderwijsondersteunend personeel: formatie Centrale Dienst Functienaam Administratief medewerker Applicatiebeheerder leerlingenadministr. Beleidsadviseur PR / communicatie Bestuurs- en directie secretaresse Coördinator ICT Eerste medew. fin. adm. Hoofd personeel & organisatie Medewerker communicatie Medewerker facilitair beheer Medewerker financiële administratie Medewerker ICT Medewerker leerlingenadministr. Medewerker personeel & organisatie orthopedagoog Senior medewerker PSA/Formatie Stafmedewerker onderwijs & kwaliteit Stafmedewerker onderwijs & ondersteuning Systeem- en applicatiebeheerder Totaal OOP CD

Niveau 4 8

Fte vast 0,50 0,87

11 7 9 8 11 5 6 5 5 5 7 10 9 10 11

0,81 0,83 1 1 1

8

0,80

14,58 FTE

1

0,80 0,90 0,60 0,80

10,91

Tabel 7.8: OOP Centrale dienst

Onderwijsondersteunend personeel: Formatie op vestigingen Functienaam bibliothecaris/mediathecaris conciërge onderwijsmedewerker A onderwijsmedewerker C roostermaker Totaal OOP vestigingen

20,35 FTE

TOTALE formatie Bornego College

Niveau 7 4 4 6 8

169,53 FTE

Tabel 7.9: OOP-vestigingen

30

Verwachte uitstroom t/m 2024 Hieronder staat de verwachte uitstroom vanwege natuurlijk verloop binnen het Bornego College de komende jaren. In het schema staat de baanomvang (waarvoor loonkosten worden gemaakt) en de daadwerkelijke inzet die daarbij hoort. Dus wat er nodig zou zijn als de functieplaats opnieuw wordt ingevuld. Het verschil wordt vooral veroorzaakt door de uren levensfasebewust personeelsbeleid (voorheen bapo). Wanneer 1-8-2021 1-8-2022 1-8-2022 1-6-2023 1-6-2023 1-4-2024 1-9-2024 1-9-2024 Totaal

Vakgebied Kl. Talen 1e Gesch. 1e Gesch. 2e LO Duits Ond.med.C Ned. 2e LO (kei)

Functieschaal LD LC LC LC LB S6 LB LB

Baanomvang 1 1 1 1 1 0,82 1 1 7,82

Effectief 1 0,9 0,65 0,8 0,2 0,65 0,8 0,8 5,8

Tabel 7.10: Verwachte uitstroom

Leeftijdsopbouw OSG Sevenwolden & Bornego College In onderstaande tabel staat de leeftijdsopbouw per september 2020 binnen de beide besturen weergegeven.

OSG Sevenwolden

Bornego College

Tabel 7.11: Leeftijdsopbouw september 2020

Opvallende zaken na vergelijking formatieopbouw en formatieomvang Als de formatiecijfers van 2019 en 2020 worden vergeleken dan valt het volgende op. 1. De totale formatie van beide organisaties is afgenomen in 2020. 2. De flexibele schil van beide organisaties is toegenomen in 2020 voor wat betreft de functiecategorieën OP en OOP. De onderstaande percentages (punt 3 t/m 5) zijn relatief hoog in de aanloop naar de fusie en worden na de fusie teruggebracht conform de benchmark VO. 3. De flexibele schil voor OP functies is bij Bornego van 22,4% naar 25,4% gegaan en bij Sevenwolden van 13,6% naar 15,4%.

31

4. De flexibele schil voor OOP-functies bij vestigingen is bij Bornego van 36,9% naar 37,2 gegaan en bij Sevenwolden van 10,5% naar 11,2%. 5. De flexibele schil voor OOP-functies binnen de Centrale Dienst is bij Bornego van 21,5% naar 25,2% gegaan en bij Sevenwolden van 8,5% naar 7%. 6. In de functiecategorie directie is de formatie vrijwel gelijk gebleven en is de flexibele schil afgenomen. 7. De uitstroom op basis van AOW-leeftijd tot en met het jaar 2024 zal voor beide organisaties in totaal ongeveer 21 fte zijn. Hiervan is ruim 15 vanuit Sevenwolden en ruim 5 vanuit Bornego. Voor de verdere vergelijking met de leerlingontwikkeling worden alleen de formatiecijfers van 2020 betrokken. Met betrekking tot de flexibele schil moet nog worden opgemerkt dat het Bornego College het afgelopen jaar heeft gekozen voor het verkleinen van klassen en daarmee een grotere flexibele schil is aangegaan. Daartegenover staat dat de uitstroom binnen OSG Sevenwolden de komende jaren groter zal zijn. Binnen het samenwerkingsbestuur zal de richtlijn zijn dat medewerkers tenminste één jaar een tijdelijke overeenkomst aangeboden zullen krijgen, met zo mogelijk uitzicht op een vaste aanstelling. Het blijft ook mogelijk om een tijdelijke aanstelling in totaal driemaal met een looptijd van een jaar aan te bieden.

Functiemix De functiemix percentages in de doelmix geven de afspraken weer zoals die aan de medezeggenschap zijn voorgelegd. In de vacatureruimte in FTE is zichtbaar gemaakt welke ruimte er beschikbaar is en middels het openstellen van vacatures ingevuld kan worden. In de basis hadden beide organisaties verschillende startposities in de "nulmeting" van de functiemix. Hierdoor is ook de huidige situatie verschillend. Inmiddels ligt er een conceptdocument over een mogelijke invulling van de toekomstige functiemix. Uitgangspunt is daarbij dat deze recht doet aan de behoefte van de verschillende vestigingen en voldoende toekomstperspectief biedt voor docenten.

32

14FW Functiemix in percentage 14FW Vacatureruimte in FTE Locatie FS, Buitenbaan, Grou en Joure Sevenwolden deel

LB LC LD Waarde

Doelmix 51% 16% 33% 82

2019 48% 24% 28% 80

2020 54% 22% 24% 70

LB LC LD

1-okt 74,2 30,5 33,7

doel

ruimte

22,1 45,7

12,0

05AC Functiemix in percentage 05AC Vacatureruimte in FTE

05AC Vacatureruimte in FTE

Kei college, Sevenwolden deel

LB LC LD Waarde

Doelmix 51% 36% 13% 62

2019 63% 37% 0% 37

2020 61% 39% 0% 39

LB LC LD

1-okt 17,4 11,0 0,0

doel 10,2 3,7

ruimte of 3,7

LB LC LD

1-okt 17,4 11,0 0,0

doel

ruimte

17,6 0,0

6,6

26KP Functiemix in percentage 26KP Vacatureruimte in FTE De Compagnie

LB LC LD Waarde

Doelmix 63% 37% 0% 37

2019 62% 38% 0% 38

2020 59% 41% 0% 41

LB LC LD

1-okt 10,1 7,0 0,0

doel

ruimte

6,3

25CV Functiemix in percentage 25CV Vacatureruimte geen Alle locaties van het Bornego College, waaronder Joure deel een Kei college deel Doelmix LB 59,2% LC 23,5% LD 17,3%

2019 64,7% 19,6% 15,7%

2020 59,8% 24,3% 15,9%

Bij het Bornego College wordt de uitruil tussen de LD en de LC functies benut, waarbij uiteraard binnen de marges wordt gewerkt:

LB LC LD

-3% 61,7 20,5 18,8

Tabel 7.12: Functiemix

0% 59,2 23,5 17,3

3% 57,7 26,5 15,8

Samengevat Kijken we naar de prognose van de leerlingaantallen dan zien we een daling van in totaal 12% tot 2026. De percentages van de flexibele schil zijn zo ruim dat die de daling van de leerlingaantallen kan worden opvangen. De uitstroom op basis van de AOW-leeftijd en de medewerkers in de flexibele schil lijken voor de komende jaren voldoende mogelijkheden te geven om bij te sturen. Het aannamebeleid van beide scholen is er al enige jaren op gericht om de flexibele schil daar waar het kan te vergroten. Dat geeft ruimte om in de toekomst keuzes te maken. Bijvoorbeeld op het gebied van inrichting van het nieuwe Servicebureau. 33

Als het gaat om de OP functies is het een stuk moeilijker om op vakgroep-niveau een analyse te maken. Op dit moment lopen er enkele initiatieven om een gedetailleerder inzicht te krijgen in de toekomstige vraag en aanbod in de verschillende vakgroepen en functiecategorieën. Het gaat hier met name om het scenariomodel van VOION en het gezamenlijk op te stellen Strategisch Personeelsplan. Als het gaat om kwalitatieve frictie kan er op dit moment alleen benoemd worden wat speelt binnen de beide organisaties. Het gaat dan over dossiers op het gebied van langdurige ziekte of functioneringsproblemen die daadwerkelijk zijn ingezet. Bij OSG Sevenwolden lopen er op dit moment zes trajecten van langdurige ziekte (één jaar of langer) en bij Bornego College één traject. Er lopen op dit moment geen functioneringstrajecten. Tot slot zijn er uiteraard altijd ontwikkelingen die op enig moment van invloed kunnen zijn op personeelsgebied. Daarbij valt te denken aan samenwerking met toeleverend- of vervolgonderwijs, maar ook aan ontwikkelingen binnen de eigen organisatie kunnen van invloed zijn. Op dit moment zijn er echter geen concrete aanwijzingen voor ontwikkelingen binnen de beide besturen die op korte termijn een direct effect hebben. C

Overzicht onderwerpen effectuering samenwerkingsbestuur

Met het oog op het samenwerkingsbestuur zijn twee voorbeeldteksten opgesteld die recht doen aan mogelijke bezwaren van medewerkers om te werken op een bijzondere dan wel openbare school. Beide voorbeelden zijn tevens onderdeel van het nog met de bonden af te sluiten onderhandelingsakkoord. Voorbeeldtekst 1: (Gewetensbezwaren) Medewerkers die een gewetensbezwaar ervaren bij het overgaan naar de andere denominatie geven dit voorafgaand aan of tijdens het persoonlijke inventariserende gesprek. Na een oriënterend gesprek met een identiteitscommissie kan de medewerker bepalen of hij/zij zijn bezwaar handhaaft. Mocht dit het geval zijn dan wordt de medewerker uitsluitend bij die onderdelen van de organisatie ingezet waar de oorspronkelijke denominatie van toepassing is, tenzij het belang van de organisatie zich hiertegen verzet om formatieve redenen. Als deze situatie zich voordoet en er ontstaat een verschil van inzicht tussen werkgever en werknemer, dan wordt het verschil van inzicht ter beslissing voorgelegd aan de Advies Commissie. Het indienen van een bezwaar laat onverlet dat het voor de medewerker mogelijk blijft het geschil voor te leggen aan de Beroepscommissie volgens de CAO, als de CAO daartoe de mogelijkheid biedt.

Voorbeeldtekst 2: (Hardheidsclausule) In gevallen waarin regelingen in deze overeenkomst niet voorziet en/of de toepassing ervan leidt tot een voor de individuele medewerker onbillijke situatie, zal de werkgever van de regeling afwijken in een voor de medewerker gunstige zin. Als er een verschil van inzicht bestaat tussen werkgever en werknemer over toepassing van de hardheidsclausule, dan wordt het verschil van inzicht ter beslissing voorgelegd aan de Advies Commissie. Het indienen van een bezwaar laat onverlet dat het voor de medewerker mogelijk blijft het geschil voor te leggen aan de Beroepscommissie volgens de CAO, als de CAO daartoe de mogelijkheid biedt. D Vakbonden Op 15 september 2020 en op 2 februari 2021 is zogeheten technisch overleg gevoerd met de vakbonden. In dat overleg zijn procedure-afspraken gemaakt om te komen tot een regeling van de personele gevolgen van de beoogde bestuurlijke fusie en zijn de stukken besproken welke namens de beide werkgevers zullen worden ingebracht in het formele overleg op grond van onderdeel 21.1 van de CAO VO. Dit overleg zal plaatsvinden op 26 mei 2021. De inzet van dat overleg is het bereiken van een onderhandelaarsakkoord over de personele gevolgen van de fusieplannen.

Nadat de vakbonden het onderhandelaarsakkoord via een zogeheten ledenraadpleging aan hun achterban hebben voorgelegd, kan dit worden omgezet in een definitief akkoord. 34

HOOFDSTUK 9

FINANCIËN, HUISVESTING en ICT

Inleiding In dit hoofdstuk wordt eerst kort ingegaan op huisvesting en ICT en daarna uitgebreid op financiën, Het hoofdstuk laat zien dat beide organisaties financieel gezond zijn en solide. Met een vermogen van meer dan € 20.000.000 van beide organisaties gezamenlijk is er een stevige financiële basis. De ICT-systemen zijn op orde en er is op dit terrein veel deskundigheid binnen de beide organisaties dat elkaar goed aanvult. De huisvestingsagenda is, ook gezien vanuit de krimp, duidelijk in beeld en daarop wordt gericht gestuurd. Synergie op dit dossier is nodig en kan, ook qua volume, beter samen worden beheerst dan door beide organisaties afzonderlijk. Aan het einde van het hoofdstuk is een begrippenlijst opgenomen. Huisvesting en groot onderhoud Huisvesting De besturen van OSG Sevenwolden en het Bornego College zijn in goed overleg met de gemeente Heerenveen over de meerjaren huisvestingstrategie. In de loop van 2021 zal naar verwachting de besluitvorming hieromtrent worden afgerond. In deze rapportage wordt daarom het onderdeel huisvesting niet verder uitgewerkt maar wordt aangesloten bij de gezamenlijk geformuleerde huisvestingsstrategie. De financiële doorrekening van de verschillende huisvestingscenario’s moet nog worden gedaan en de mogelijke impact daarvan op de financiële positie is derhalve buiten beschouwing gelaten.

Groot onderhoud Sevenwolden heeft voor de uitvoering van het meerjarig groot onderhoud gekozen voor het treffen van een voorziening waaraan jaarlijks wordt gedoteerd en onttrokken. De hoogte van deze voorziening bedraagt per 31-12-2020 circa € 2,7 mln. Bornego bracht tot 2019 de (groot)onderhoudskosten rechtstreeks ten laste van de exploitatie. Deze kosten werden bij de resultaatverdeling ten laste van een bestemmingsreserve groot onderhoud gebracht (per 1-1-2019 € 995.000 als onderdeel van het eigen vermogen). Deze bestemmingsreserve had de omvang vergelijkbaar met de omvang van de (eerdere) onderhoudsvoorziening. Vanaf 1 januari 2020 is het rechtstreeks ten laste van de exploitatie brengen van deze kosten wettelijk niet meer toegestaan. ICT De wijze waarop de ICT-infrastructuur is ingericht, de organisatie van de afdelingen ICT, systemen en software zijn bij beide organisaties in meer of mindere mate verschillend. Hierin dienen (beleids-) keuzes gemaakt te worden, waarna deelprojecten opgestart kunnen worden. Dit biedt kansen maar er zijn ook risico’s. Als kans kan gezien worden dat de ICT-medewerkers van beide scholen nu generalisten zijn doordat met een kleine bezetting alle typen werkzaamheden uitgevoerd moeten worden.

Als de afdelingen samengevoegd worden biedt dit de kans dat de medewerkers zich meer kunnen gaan ontwikkelen tot specialisten op deelgebieden doordat het werk beter verdeeld kan worden. De meerwaarde hiervan is dat de nieuwe school op termijn gaat beschikken over meer kennis die direct “in huis” beschikbaar is. Als risico wordt de fasering van de samenwerking en de inrichting en samenvoeging van afdelingen en systemen gezien. Bij te krappe tijdspaden, het niet gefaseerd over kunnen zetten naar nieuwe systemen of te weinig resources (medewerkers, financiën) zullen er risico’s optreden voor het onderwijs. Zoals bijvoorbeeld het niet beschikbaar of minder functioneel zijn van de systemen. Ook moet er rekening mee gehouden worden dat gedurende langere tijd meer inzet van mensen en middelen noodzakelijk is om tegelijkertijd “de winkel draaiende te houden” terwijl er ook aan een nieuwe omgeving gebouwd wordt en er applicaties worden samengevoegd. 35

De afgelopen paar jaren is al sprake van veelvuldige afstemming tussen de afdelingen ICT van beide scholen, met name met het oog op de samenwerking binnen het Kei College en Plein Joure. Er is over en weer goed zicht op de verschillende systemen en infrastructuur. Waar samenwerking noodzakelijk of wenselijk is wordt dit al opgepakt. In 2020 is bijvoorbeeld een noodzakelijke investering in een nieuw SAN (capaciteit voor dataopslag) bij OSG Sevenwolden door beide scholen gezamenlijk opgepakt vooruitlopend op de fusie. Waar sprake is van verlenging of vernieuwing van contracten vindt afstemming plaats. De werkgroep Financiën, Huisvesting en ICT heeft een uitgebreide rapportage gemaakt over de ICTintegratie. Deze rapportage wordt in z’n geheel meegenomen in het Implementatieplan. Financiën Om de financiën van beide scholen goed te kunnen beoordelen zijn data verzameld, met elkaar vergeleken en vervolgens beoordeeld aan de hand van de volgende bronnen: 1. Balans 2017, 2018, 2019. 2. Staat van baten en lasten 2017, 2018, 2019. 3. Meerjarenbegroting 2020-2023. Op basis hiervan zijn overzichten gemaakt die de balans, exploitatierekening en meerjarenbegrotingen op hoofdlijnen weergeven. Verder is een uitsplitsing gemaakt van de voorzieningen en de (bestemmings-)reserves van de beide stichtingen.

Beide jaarrekeningen (OSG Sevenwolden en Bornego College) zijn door leden van de werkgroep doorgenomen en daarbij is geen verschil in waarderingsgrondslagen gevonden. De conclusie op basis van de beoordeling van de cijfers is dat beide scholen een uitstekende financiële uitgangspositie hebben. In het onderstaande overzicht is deze uitgangspositie zichtbaar in de opgenomen kengetallen. Kengetallen Solvabiliteitsratio I Solvabiliteitsratio II Liquiditeit Rentabiliteit Weerstandsvermogen Personele lasten per leerling

2017 SW BC 44% 82% 78% 87% 3,39 2,70 0,1% 5,1% 24% 56% € 6.841 € 6.171

2018 SW BC 47% 84% 80% 90% 4,03 4,19 2,8% 7,3% 26% 62% € 7.159 € 6.316

2019 SW BC 54% 82% 80% 88% 4,09 4,24 7,4% 0,4% 33% 64% € 6.957 € 7.166

Norm 25-40% 30% 0,75 >0 5%

Tabel 8.1: Kengetallen

Daarnaast hebben twee financieel deskundige leden van de werkgroep de accountantsverslagen van De beide stichtingen doorgenomen. Deze accountantsverslagen geven geen bijzonderheden weer die van invloed kunnen zijn op een bestuurlijke fusie. De meeste opmerkingen en adviezen van de accountants van beide schoolorganisaties hebben betrekking op de inrichting van de administratieve organisatie of de wijze waarop bedragen tot stand zijn gekomen of onderbouwd. Deze zijn daarmee van financieel-administratieve aard. Er zijn geen opmerkingen gemaakt die een negatieve invloed zouden kunnen hebben op de toekomstige samenwerking. Er is een verschil in de solvabiliteitratio-1 tussen beide scholen. De solvabiliteit-1 wordt hier berekend als het aandeel van het eigen vermogen in het totaal vermogen. Het verschil wordt verklaard doordat Sevenwolden toekomstige verplichtingen heeft ondergebracht in voorzieningen terwijl Bornego dat in het eigen vermogen ondergebracht heeft middels bestemmingsreserves (denk hierbij onder andere aan het groot onderhoud van de gebouwen). Je ziet dan ook dat de solvabiliteitsratio-2 (aandeel eigen vermogen + voorzieningen in het totale vermogen) vrij dicht bij elkaar liggen (rond de 80%). Het Ministerie van OCW hanteert bij deze solvabiliteitsratio-2 een norm van 30%.

Dit is ook de reden waarom het weerstandsvermogen (EV/baten) bij Bornego College (rond 60%) bijna twee keer dat van OSG Sevenwolden is (rond 30%).

36

De liquiditeit van beide scholen is uitstekend. De ratio bij beide scholen rond de 4 terwijl het Ministerie een ratio van minimaal 0,75 vereist. Absoluut gezien heeft OSG Sevenwolden veel liquide middelen op de bank staan terwijl het Bornego College naast liquide middelen een ruime post materiële vaste activa heeft (gebouwen). Van het eigen vermogen heeft het Bornego College derhalve een groter aandeel in gebouwen vastgelegd en is bij OSG Sevenwolden het eigen vermogen grotendeels liquide beschikbaar. De rentabiliteit is bij het Bornego College rond nul en is de komende jaren negatief omdat er voor is gekozen de in ruime mate aanwezige liquide middelen en vermogen aan te wenden voor het onderwijs en te accepteren dat daardoor de rentabiliteit zeer laag of negatief uitvalt. Deze investering staat ook gepland bij OSG Sevenwolden. Bij beide scholen zijn er afwijkingen tussen realisatie en (meerjaren-) begroting. Een solide en soms voorzichtige begrotingssystematiek is hier, naast toekenning van subsidies die vooraf niet in te schatten zijn, debet aan. Analyse financiën OSG Sevenwolden en Bornego College De beide huidige scholen zijn qua financiële presentatie in de balans (per 31-12-2020) niet goed met elkaar vergelijkbaar. Onderstaand wordt de balans per ultimo boekjaren van beide scholen weergegeven.

Balans Vaste Activa Materiele vaste activa Vlottende Activa Vorderingen Liquide middelen Totale Activa

2017

2018

2019

SW 3.076

BC 7.220

SW 2.692

BC 6.839

SW 3.041

BC 6.715

599 11.292 14.967

360 4.036 11.616

333 12.728 15.753

361 5.649 12.849

401 14.290 17.732

397 6.104 13.216

Passiva Eigen vermogen Voorzieningen Kortlopende schulden Totale Passiva

6.579 5.060 3.328 14.967

9.485 638 1.493 11.616

7.390 5.207 3.156 15.753

10.756 746 1.347 12.849

9.534 4.605 3.593 17.732

10.818 864 1.534 13.216

Tabel 8.2: Balans

Staat van baten en lasten Baten Rijksbijdragen Overige overheidsbijdragen/subsidies Overige baten Totaal baten

2017

2018

2019

SW 26.159 111 1.304 27.574

BC 16.395 21 480 16.896

SW 27.208 45 1.462 28.715

BC 16.605 0 742 17.347

SW 27.707 176 1.054 28.937

BC 16.305 0 626 16.931

Lasten Personeelslasten Afschrijvingen Huisvestingslasten Overige lasten Totaal lasten Financiële baten en lasten Exploitatieresultaat

21.550 898 1.706 3.437 27.591 33 16

12.773 957 777 1.534 16.041 0 855

22.063 925 1.561 3.363 27.912 8 811

12.979 888 659 1.550 16.076 0 1.271

21.065 897 1.643 3.193 26.798 6 2.145

13.766 824 751 1.527 16.868 0 63

Tabel 8.3: Staat van baten en lasten

Met name het onderdeel voorzieningen en bestemmingsreserves is niet direct vergelijkbaar. In onderstaande wordt dit nader uitgewerkt. 37

Voorzieningen Onderstaand een overzicht van de aanwezige voorzieningen bij beide scholen. Sevenwolden ja ja ja ja ja ja

Duurzame inzetbaarheid (LBP) Jubilea Spaarverlof Groot onderhoud1 Personeelsverplichtingen (wachtgeld en langdurige ziekte)17 Reorganisatie

Bornego ja ja ja nee nee nee

Tabel 8.4: Voorzieningen

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de voorzieningen van beide scholen in de afgelopen jaren. Voorzieningen Duurzame inzetbaarheid Jubilea Spaarverlof Groot onderhoud Personeelsverplichtingen Reorganisatie Totaal voorzieningen

2017 SW BC 520 444 275 179 140 15 2.629 950 546 5.060 638

2018 SW BC 721 571 261 159 186 15 2.715 1.064 260 5.207 745

2019 SW BC 681 662 266 187 105 15 2.678 670 205 4.605 864

Tabel 8.5: Voorzieningen vanaf 2017

Personeelsverplichtingen Beide scholen zijn eigenrisicodrager bij wachtgeldverplichtingen en langdurige ziekte. Dit betekent dat er verplichtingen bestaan. De hoogte hiervan is globaal te berekenen. OSG Sevenwolden heeft deze verplichtingen ondergebracht in een voorziening (circa € 600.000) per 31-12-2020). Bornego College brengt deze kosten rechtstreeks ten laste van de exploitatie. De hoogte van de verplichting bij het Bornego College is op dit moment niet bekend en moet berekend worden. De verwachting is dat deze lager ligt dan bij OSG Sevenwolden. Bestemmingsreserves Ook zijn er verschillen in de aanwezige bestemmingsreserves. Deze reserves zijn hieronder benoemd. Tevens wordt in onderstaande berekening het bovenmatig eigen vermogen weergegeven zoals berekend wordt in de nieuwe signaleringswaarde van de Inspectie: Het normatief publiek eigen vermogen. Bestemmingsreserves Spaarbapo Onderwijsontwikkeling Werkdrukverlichting Cao-onderhandelingen Gebouwen publiek Onderhoud gebouwen publiek Boeken privaat Totaal bestemmingsreserves

2017 SW 57 732

789

2018 BC 40

4.778 726 523 6.067

SW 13 622

635

2019 BC

SW 38

4.601 996 523 6.158

9 691 475 255

BC 21

4.529

1.430

523 5.073

Tabel 8.6: Bestemmingsreserves

7

Het verschil zit voornamelijk in de hier genoemde voorzieningen.

38

Normatief publiek EV Formule voor deze signaleringswaarde is (Cijfers op basis van prognosebalansen 2020)

0,5 x aanschafwaarde gebouwen Boekwaarde resterende materiële vaste activa (MVA) 0,05 x totale baten

x

1,27

Sevenwolden 0,5 x 1.681.000 x 1,27 = Booekwaarde resterende MVA 0,05 x 29.000.000 = Normatief publiek eigen vermogen

Bornego 1.067.435 0,5 x 7.187.000 x 1,27 = 2.000.000 1.450.000 0,05 x 16.100.000 = 4.517.435 Normatief publiek eigen vermogen

4.563.745 2.200.000 805.000 7.568.745

Geconsolideerd 5.631.180 4.200.000 2.255.000 12.086.180

Werkelijk eigen vermogen totaal Af: private reserve(s) Publiek eigen vermogen totaal

10.300.000 Werkelijk eigen vermogen totaal -75.000 Af: private reserve(s) 10.225.000 Publiek eigen vermogen totaal

10.261.000 -523.000 9.738.000

20.561.000 -598.000 19.963.000

Bovenmatig publiek EV vóór correctie

5.707.565 Bovenmatig publiek EV vóór correctie

2.169.255

7.876.820

-/- Correcties bestemmingsreserves

-/- Correcties bestemmingsreserves 9.000 1. Spaarbapo 522.000 2. Onderwijsontwikkeling 377.000 3. Werkdrukvermindering 0 4. Groot onderhoud gebouwen 0 5. Personele verplichtingen

20.000 0 0 1.000.000 300.000

29.000 522.000 377.000 1.000.000 300.000

4.799.565 Bovenmatig pubiek EV na correctie

849.255

5.648.820

1. Spaarbapo 2. Onderwijsontwikkeling 3. Werkdrukvermindering 4. Groot onderhoud gebouwen 5. Personele verplichtingen Bovenmatig pubiek EV na correctie Tabel 8.7: Eigen vermogen

Bornego College heeft geen voorziening groot onderhoud en voorziening personeelsverplichting. Dit is onderdeel van het eigen vermogen van de stichting. Per fusiedatum zal er een keus gemaakt moeten worden m.b.t. de voorzieningen. Voor de vergelijking zijn onderdeel 4 en 5 uit tabel 8.7 afgezonderd van het eigen vermogen. De subsidiegelden werkdrukvermindering (onderdeel 3 uit tabel 8.7) zijn alleen nog bij OSG Sevenwolden aanwezig en zullen conform de aangegeven richtlijnen ingezet worden in voornamelijk formatie in de schooljaren 2020-2021 en 2021-2022. Deze gelden zijn bij Bornego College al ingezet. In het eigen vermogen van Bornego College is een bestemmingsreserve gebouwen opgenomen (€ 4.400.000) welke hierboven niet afzonderlijk genoemd is. De hoogte van deze bestemmingsreserve is gelijk aan de boekwaarde van het door Bornego College zelf gefinancierde Junior College. Via deze bestemmingsreserve worden de afschrijvingslasten geboekt waardoor deze ‘kosten buiten de reguliere exploitatie blijven’. Uit bovenstaand overzicht valt op te maken dat er sprake is van een bovenmatig publiek eigen vermogen van de nieuwe stichting. Een bestuur kan goede redenen hebben om tijdelijk eigen vermogen boven de signaleringswaarde aan te houden. De signaleringswaarde is dan ook bedoeld als startpunt voor een gesprek over de reserves, en niet als harde norm.

Het bestuur zal in samenspraak met het interne toezichthoudend orgaan en medezeggenschapsraad bepalen welk deel van de reserves doelmatig aangewend gaan worden voor het onderwijs, en vanuit welke beleidsvisie. In de meerjarenbegroting kan het bestuur laten zien voor welke investeringen het spaart en voor wanneer die gepland staan. Op die manier worden de reserves gericht ingezet voor het realiseren van het beleid. In de meerjarenbegrotingen van beide organisaties op de volgende pagina is een extra inzet van onderwijsmiddelen in de komende jaren zichtbaar. Meerjarenbegroting In de continuïteitsparagraaf (jaarstukken) van beide scholen worden meerjarenbegrotingen opgenomen. Hieronder zijn beide begrotingen gepresenteerd. Dit betreft derhalve geen 39

geconsolideerde begrotingen. Er zullen beleidskeuzes gemaakt moeten worden in de nieuwe stichting. Meerjarenbegroting OSG Sevenwolden Baten

2019

Rijksbijdragen

2022

2023

26.74 26.17 2 6 25.599 129 125 125 796 775 770 27.66 27.07 7 6 26.494

25.18 9 125 765 26.07 9

28.160 6 328

21.73 3 1.120 1.794 3.565 28.21 2 -1 -546

21.07 4 20.306 1.048 1.126 1.822 1.861 3.550 3.520 27.49 4 26.813 -5 -5 -423 -324

19.90 5 1.232 1.901 3.490 26.52 8 -5 -454

2019

2020

2021

2022

2023

15.17 14.02 0 0 13.205 0 0 0 646 632 622 15.81 14.65 6 2 13.827

12.98 0 0 617 13.59 7

13.10 9 877 1.017 1.517 16.52 0 0 -704

10.41 6 860 1.060 1.282 13.61 8 0 -21

27.393 174 915

Overige overheidsbijdragen en -subsidies Overige baten Totaal baten

28.482

2020

2021

Lasten Personeelslasten

22.213 880 1.718 3.349

Afschrijvingen Huisvestingslasten Overige lasten Totaal lasten Financiële baten en lasten Exploitatieresultaat Tabel 8.8: Meerjarenbegroting Sevenwolden

Meerjarenbegroting Bornego College Baten Rijksbijdragen

15.417 0 636

Overige overheidsbijdragen en -subsidies Overige baten Totaal baten

16.053

Lasten Personeelslasten

12.705 927 665 1.508

Afschrijvingen Huisvestingslasten Overige lasten Totaal lasten

15.805 0 248

Financiële baten en lasten Exploitatieresultaat

11.82 2 10.606 872 865 1.031 1.046 1.404 1.291 15.12 9 13.808 0 0 -477 19

Tabel 8.9: Meerjarenbegroting Bornego College

Netto werkkapitaal (per 31 december 2020) Er bestaat tussen beide scholen hierdoor een verschil in netto-werkkapitaal (vlottende activa – kort vreemd vermogen). OSG Sevenwolden Bornego College Totaal

Liquide middelen 14.290.000 5.700.000 20.390.000

Vorderingen 400.000 300.000 700.000

-/-kortlopende schulden 3.593.000 1.250.000 4.843.000

Netto werkkapitaal 11.097.000 4.750.000 15.847.000

Tabel 8.10: Netto werkkapitaal

Hierbij moet aangetekend worden dat er in de voorzieningen en (bestemmings-) reserves ook een deel zit wat als kortlopende schuld aangemerkt kan worden. Dat wordt in bovenstaande 40

formule echter niet meegenomen. Het bedrag hiervan is (deels) te herleiden uit de actuele jaarrekeningen. Werkelijk eigen vermogen (gecorrigeerd i.v.m. eventueel nog te treffen voorzieningen) Om (gecorrigeerde) eigen vermogens van beide scholen te vergelijken kom je globaal tot de volgende opstelling: Sevenwolden Eigen vermogen balans 31-12-2020 Af: privaat vermogen Totaal publiek eigen vermogen

Totaal publiek eigen vermogen gecorrigeerd

Tabel 8.11: Werkelijk eigen vermogen

Bornego 10.300.000 Eigen vermogen balans 31-12-2020 -75.000 Af: privaat vermogen 10.225.000 Totaalpubliek eigen vermogen Af: Te vormen voorziening groot onderhoud Te vormen voorziening personeel (inschatting)

10.261.000 -523.000 9.738.000

10.225.000 Totaal publiek eigen vermogen gecorrigeerd

8.438.000

1.000.000 300.000

Het privaat vermogen bij Bornego College betreft een in het verleden opgebouwde reserve boekenfonds. Deze is met de invoering van de “gratis” leermiddelen vrijgevallen. Deze wordt voor de signaleringswaarde normatief publiek eigen vermogen en buiten het publiek eigen vermogen gehouden. Begrippenlijst Voorzieningen De waarderingsgrondslagen van de voorzieningen staan vermeld in de jaarrekening van de scholen. Voorzieningen duurzame inzetbaarheid (Levensfase Bewust Personeelsbeleid) Werknemers kunnen conform de cao-VO LBP-uren sparen. De voorziening dekt deze verplichting. Voorziening jubilea Voorziening ter dekking van de verplichting van gratificaties aan medewerkers volgens de caoVO voor ambtsjubilea (25/40 jaar). Voorziening spaarverlof Deze voorziening is gevormd voor personeelsleden die gedurende 4 of meer schooljaren een xaantal klokuren hebben gespaard en dit in een aaneengesloten periode gaan opnemen (cao). Voorziening reorganisatie In 2013 is door OSG Sevenwolden deze voorziening gevormd om de kosten te dekken van de reorganisatie van de ondersteunende dienst. Naar verwachting zal deze voorziening nog ongeveer vier jaren bestaan. Vanuit deze voorziening worden vooral uitkeringen aan exwerknemers verstrekt.

(Bestemmings-)reserves Bestemmingsreserve onderwijsontwikkeling Deze reserve bij OSG Sevenwolden kan worden bestemd voor innovatieve ontwikkelingen en het oplossen van knelpunten in de onderwijsontwikkeling. Bestemmingsreserve werkdrukvermindering In december 2019 is subsidie ontvangen voor werkdrukvermindering en het terugdringen van het lerarentekort. Bij het Bornego College is deze subsidie in 2019 ingezet. Bij OSG Sevenwolden wordt deze reserve van €474.000 ingezet in de schooljaren 2020-2021 en 2021-2022. Bestemmingsreserve spaarbapo Een reserve ter dekking van oude bapo-rechten (Bevordering ArbeidsParticipatie Ouderen). De bapo-regeling is vervallen en vervangen door de regeling duurzame inzetbaarheid. 41

Bestemmingsreserve gebouwen publiek Deze bestemmingsreserve bij het Bornego College is gelijk aan de boekwaarde van eigen investeringen in gebouwen en is gevormd ter dekking van toekomstige afschrijvingslasten waardoor deze kosten buiten “de reguliere” exploitatie blijven. Bestemmingsreserve onderhoud gebouwen publiek Deze eerder bij het Bornego College gevormde reserve was ter dekking van toekomstig groot onderhoud gebouwen en daarmee vergelijkbaar met de voorziening groot onderhoud gebouwen. Private reserves Per 31 december 2020 hebben beide scholen private reserves. Dit zijn reserves die niet gevormd zijn uit publieke middelen, maar uit bijvoorbeeld ouderbijdragen. Netto werkkapitaal Het netto werkkapitaal is het totaal aan vermogen dat op korte termijn (binnen 1 jaar), beschikbaar is. Dit bestaat uit het banktegoeden, vermeerderd met de kortlopende vorderingen en verminderd met de kortlopende schulden. Kengetallen Solvabiliteit 1 Dit kengetal geeft aan op welke wijze de bezittingen (activa), zijn gefinancierd, namelijk met eigen vermogen of met vreemd vermogen. Hiervoor is geen norm gesteld, maar in het algemeen wordt een ondergrens gehanteerd tussen 25% en 40%. De berekening is: eigen vermogen uitgedrukt in een percentage van het totale vermogen. Solvabiliteit 2 Vergelijkbaar met solvabiliteit 1 waarbij hier ook de voorzieningen worden meegenomen.

Het Ministerie stelt hierbij een norm van 30%. De berekening is: eigen vermogen + voorzieningen uitgedrukt in een percentage van het totale vermogen. Liquiditeit Deze ratio geeft aan in welke mate de organisatie op korte termijn aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen. Bij een ratio > 1,0 is de organisatie in principe in staat aan haar betalingsverplichtingen op korte termijn te voldoen (tegenover € 1 aan schuld staat € 1 aan middelen). Het Ministerie stelt een norm van minimaal 0,75. Advies van de accountant gaat uit van een ondergrens van 1,2 – 1,5. Bij de berekening van dit kengetal wordt de kortlopende verplichting van de voorzieningen niet meegenomen. In de praktijk moet hiermee wel rekening worden gehouden. De berekening is: vlottende activa delen door de vlottende passiva (schulden). Rentabiliteit Dit kengetal geeft aan of er “winst of verlies” wordt gemaakt met de beschikbare baten. De berekening is: exploitatiesaldo uitgedrukt in een % van de totale baten. Weerstandsvermogen Dit kengetal geeft aan in hoeverre de organisatie in staat is om onverwachte financiële tegenvallers op te vangen. Het ministerie geeft een minimale norm van 5%. De berekening is: eigen vermogen uitgedrukt in een % van de totale baten.

Normatief Eigen Vermogen In 2020 is door het ministerie nagegaan welke signaleringswaarde voor alle onderwijssectoren een indicatie kan geven van een bovenmatig publiek eigen vermogen bij onderwijsinstellingen en samenwerkingsverbanden passend onderwijs. Als signaleringswaarde is hieruit het normatief eigen vermogen naar voren gekomen. Dit normatief eigen vermogen wordt als volgt berekend: 0,5 * (aanschafwaarde gebouw * 1,27) 42

+ boekwaarde resterende materiële vaste activa + 0,05 * alle baten

43

HOOFDSTUK 10

FUSIETOETS EN ACHTERBANRAADPLEGING

Fusietoets Op grond van artikel 53f van de WVO kunnen fusies niet tot stand worden gebracht dan nadat daarvoor goedkeuring is verleend door de minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media. Dit staat los van de technische wijze waarop een besturenfusie wordt gerealiseerd (zie hoofdstuk 6, paragraaf ‘Realisatie besturenfusie’). De wettelijk verplichte fusietoets is ingevoerd op 1 oktober 2011. Sindsdien is de regelgeving meermalen aangepast. De meest recente regelgeving betreft de ‘Regeling en beleidsregels fusietoets in het onderwijs 2017’ welke van kracht is vanaf 1 augustus 2017. Het lag in de bedoeling de fusietoets in het funderend onderwijs (basisonderwijs + voortgezet onderwijs) volledig af te schaffen, maar de Eerste Kamer heeft dat in de zomer van 2020 tegengehouden. Dat betekent dat een besturenfusie nog altijd toetsplichtig is en daarvoor door de minister een lichte, administratieve toets wordt uitgevoerd. Op grond van artikel 53f van de WVO dient een zogeheten fusie-effectrapportage (FER) te worden opgesteld, waarin de effecten van de voorgenomen fusie worden beschreven. Voor de FER wordt verwezen naar de bijlagen bij dit fusierapport.

Op grond van artikel 10, lid 1, onder h, van de Wet medezeggenschap op scholen valt de overdracht van een school, waaronder begrepen de fusie-effectrapportage zoals bedoeld in artikel 53f van de WVO, onder de instemmingsbevoegdheid van de betrokken medezeggenschapsraden. De colleges van burgemeester en wethouders van de betrokken gemeenten, in dit geval de gemeenten Heerenveen, De Fryske Marren en Leeuwarden, dienen in de gelegenheid te worden gesteld om advies uit te brengen over de fusie-effectrapportage. De gemeenten De Fryske Marren en Leeuwarden zijn betrokken omdat zich in deze gemeenten nevenvestingen van het Bornego College dan wel OSG Sevenwolden bevinden. De bij DUO (agentschap van het ministerie van OCW) in te dienen goedkeuringsaanvraag omvat de navolgende stukken • De fusie-effectrapportage. • Het advies van burgemeester en wethouders van de gemeenten Heerenveen, De Fryske Marren en Leeuwarden. • De instemmingsverklaring van de medezeggenschapsraad van het Bornego College. • De instemmingsverklaring van de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad van OSG Sevenwolden. Achterbanraadpleging De Wet medezeggenschap op scholen is per 1 januari 2018 dusdanig gewijzigd dat ouders moeten worden geraadpleegd voordat er een besluit tot fusie kan worden genomen.

In de Memorie van Toelichting staat: ‘Om ervoor te zorgen dat de medezeggenschap hierbij daadwerkelijk alle belanghebbenden betrekt, wordt in de WMS opgenomen dat eerst de achterban moet worden geraadpleegd, voordat de medezeggenschapsraad haar instemmings- en adviesbevoegdheid bij fusie of sluiting uitoefent. Zo wordt geborgd dat zowel ouders als personeel ten volle zijn betrokken en vertegenwoordigd bij dergelijke ingrijpende besluiten.’ Formeel staat in de WMS in artikel 15, lid 3 alleen vermeld dat ouders geraadpleegd dienen te worden: ‘Een besluit met betrekking tot een aangelegenheid als bedoeld in de artikelen 10, eerste lid, onderdeel h, 11, eerste lid, onderdeel c, voor zover het de beëindiging van de school betreft, en 44

onderdeel p, en 13, eerste lid, onderdelen b en h, wordt niet genomen dan na raadpleging van de ouders.’ De besturen van het Bornego College en OSG Sevenwolden hebben er echter voor gekozen te handelen naar de geest van de wet door zowel de ouders als het personeel te betrekken in de uit te voeren achterbanraadpleging. Er is gekozen voor een schriftelijke achterbanraadpleging. Door middel van een brief is op hoofdlijnen aangegeven wat de aanleiding voor de besturenfusie is, welke gevolgen dit heeft voor leerlingen, ouders en personeel en wat de rol is van de medezeggenschap. Aan de ouders en het personeel is de mogelijkheid geboden om binnen een redelijke termijn vragen te stellen of input te geven aan de medezeggenschapsraad van het Bornego College c.q. de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad van OSG Sevenwolden inzake de besturenfusie. Beide raden kunnen dit bij hun oordeelsvorming betrekken. Als zij de op grond van artikel 10, lid 1, onder h, van de WMS vereiste instemming verlenen, wordt geacht te zijn voldaan aan artikel 15, lid 3, van diezelfde wet. De achterbanraadpleging is door de MR van het Bornego College en de GMR van OSG Sevenwolden gehouden van 19 oktober tot 6 november 2020. De achterbanraadpleging heeft in totaal een tiental reacties en vragen opgeleverd van ouders en medewerkers.

De reacties hadden vooral betrekking op de identiteit van de scholen en de mogelijke gevolgen voor de medewerkers. De vragen zijn door de MR en GMR schriftelijk beantwoord.

45

HOOFDSTUK 11

TIJDPAD

Onderstaand een overzicht van de processtappen in de periode januari tot en met juli 2021 Trajecten

Jan

Feb

Interne besluitvorming en inspraak: • Afronding Fusierapport en FER (stuurgroep) • Voorgenomen bestuurlijke besluitvorming • Goedkeuring bestuurlijk fusiebesluit • Goedkeuring nieuwe statuten • Stukken naar de MR/GMR voor instemming • Instemming MR/GMR •

Mrt

Juni

Juli

Wk 11 B: 20 S: 29 Wk 17

Juridische fusie (BW): • Fusiebesluit opstellen • Goedkeuring Fusiebesluit door Bestuur en RvT • Advertentie in landelijk dagblad (kwartaal 4) • Terinzagelegging bij KvK (kwartaal 4)

18

X

X X RC: 08 GR: 22

CAO-traject: • Melding fusie bij SER • Decentraal Arbeidsvoorwaarden Overleg (DAO) • Ledenraadpleging door vakbonden Administratief traject: • Opstellen implementatieplan • Lichte fusietoets door OCW/DUO • Passeren fusieakte bij notaris (31 december ‘21) • Brinmutatie door OCW/DUO (januari ‘22) Communicatie: • Informatiebijeenkomsten (online) • Persbericht • Informeren externe relaties

Mei

15 Wk 11 18 18

Definitieve bestuurlijke besluitvorming

Gemeentelijk traject (WVO): • Vervolgbrief aan de colleges over de planning • Advisering over fusie-effectrapportage (B & W van Heerenveen, De Fryske Marren en Leeuwarden) • Goedkeuring nieuwe statuten (gemeenteraad van Heerenveen)

Apr

X 26

X

12 X

X X X

Afkortingen: B = Bornego College S = OSG Sevenwolden RC = Raadscommissie GR = Gemeenteraad

46

HOOFDSTUK 12

EINDCONCLUSIE EN VERVOLGSTAPPEN

Op basis van de uitwerking van de opdrachten, zoals beschreven in de voorgaande hoofdstukken, komen de bestuurders tot de onderstaande eindconclusie en de te nemen vervolgstappen. Eindconclusie Haalbaarheid 1. Mede met het oog op de door DUO geprognosticeerde daling van het aantal leerlingen in de periode tot 2031 in het voedings- en werkgebied van het Bornego College en OSG Sevenwolden is het gewenst het gezamenlijk aanbod aan openbaar en christelijk voortgezet onderwijs onder één bestuurlijke verantwoordelijkheid en regie samen te brengen in een samenwerkingsbestuur. 2. Een samenwerkingsbestuur zorgt voor goede waarborgen voor het behoud van de diversiteit van het gezamenlijk onderwijsaanbod en de keuzevrijheid van ouders en leerlingen, alsmede voor het behoud van werkgelegenheid van het personeel in de regio. 3. Een besturenfusie biedt kansen op alle beleidsterreinen en heeft aantoonbare meerwaarde voor zowel het Bornego College als OSG Sevenwolden. 4. Er zijn geen aspecten gesignaleerd die als belemmerend aangeduid kunnen worden. Wel zijn er enkele aandachtspunten en risico’s benoemd die de komende jaren de aandacht zullen vragen. Deze betreffen met name de gevolgen van de demografische krimp.

Er liggen goede mogelijkheden om door synergie tot een nog beter en sterker onderwijsaanbod te komen en het gezamenlijk onderwijsaanbod in de regio krachtig te profileren en positioneren. 5. Een besturenfusie vormt een onmisbare schakel bij de realisatie van het nieuwe Regionaal Plan Onderwijsvoorzieningen (RPO) voor de periode 2021-2026, de realisatie van de planvorming voor fase 2 van de Subsidieregeling incidentele middelen leerlingendaling en de realisatie van de in samenwerking met de gemeente Heerenveen geformuleerde langetermijnvisie op zowel de huisvesting van het scholenbestand als de toekomstige huisvesting van het nieuwe College van Bestuur en het servicebureau. Gevolgen 1 De gevolgen op organisatorisch gebied (bestuur, intern toezicht, medezeggenschap en ondersteunende diensten) kunnen voor beide partijen op een passende wijze worden geregeld. 2 Over de personele gevolgen van een besturenfusie zijn passende afspraken gemaakt, die voor beide organisaties afdoende zijn en tot tevredenheid stemmen. Deze afspraken zullen naar verwachting in het Decentraal Arbeidsvoorwaardenoverleg met de vakbonden worden bevestigd door middel van een akkoord. 3 Op financieel gebied blijft de financiële positie van de gefuseerde organisatie gezond. Door samen te gaan kunnen de mogelijke financiële en personele risico’s voor de twee afzonderlijke organisaties worden verkleind.