Raadsmonitor H1 + H2 2022 definitief.pdf

Reiskosten arbeid/scholing

€ 22.495

39

€38.987

Dit zijn reiskosten voor het volgen van een inburgeringstraject of scholing.

€6.219

Een overbruggingsuitkering wordt uitgekeerd als de aanvrager van een bijstandsuitkering onvoldoende middelen heeft om tot de eerste uitkering te voorzien in de algemeen noodzakelijke kosten van bestaan. Dit betreft de eerste huur en administratiekosten voor statushouders (is om niet).

€52.250

Bijzondere bijstand voor inrichtingskosten wordt verstrekt aan nieuwkomers en voornamelijk in de vorm van een lening maar ook een deel om niet. Voor inwoners die de eigen bijdrage van het Centraal Administratiekantoor niet kunnen betalen.

Overbruggingsuitkering / eenmalig levensonderhoud

€ 5.205

Inrichtingskosten

9

38.750

8

Eigen bijdrage CAK

€ 5.985

27

€7.672

Overig

€ 28.723

53

€35.596

Eindtotaal

€ 263.132

520

€282.278

Tabel 10: Grote kostenposten bijzondere bijstand

27 Monitor Sociaal Maatschappelijke Verbinding 2022

Collectieve zorgverzekering (gemeentepolis) Een gemeentepolis is een zorgverzekering via de gemeente waarin je woont. De gemeentepolis is speciaal voor mensen met hoge zorgkosten en een inkomen onder de inkomensgrens. Het doel van de gemeentepolis is om inwoners met hoge zorgkosten een betaalbare zorgverzekering te bieden met een uitgebreide dekking. Hierdoor willen we zorgmijding voorkomen.

Gemeentepolis: een terugblik

Grafiek 13: Deelnemers aan de gemeentepolis per jaar (18- en 18+)

Toelichting Met ingang van 2022 is de overstap gemaakt van Menzis naar Aevitae. De reden was dat Menzis eenzijdig het contract heeft opgezegd, omdat de zorgverzekeraar zich meer wilde richten op het kernwerkgebied waarvan de gemeente Heerde geen deel uitmaakt. De gemeente draagt financieel bij aan de premie voor deze zorgverzekering. Bij het overstappen naar Aevitae heeft de gemeente Heerde de bijdrage gelijkgetrokken met de bijdrage van de gemeente Hattem. Deze bijdrage wordt bekostigd vanuit de bijzondere bijstand. We hebben de inwoners herhaaldelijk geïnformeerd per brief over deze overstap en telefonisch benaderd. Aanvullend hebben we inloopspreekuren gehouden om de inwoners te ondersteunen bij het overstappen. Een aantal inwoners is niet overgestapt naar Aevitae, maar heeft een andere keuze gemaakt. Overzicht aantallen betalende deelnemers en kosten gemeentepolis Menzis 2021

Pakket

Gemeentelijke bijdrage pakket

Aantal deelnemers

Aevitae 2022

Jaarbedrag

Gemeentelijke bijdrage pakket

Aantal deelnemers

Jaarbedrag

Basis

€8,87

24

€2.554,56

€10,00

11

€1.320,00

Midden

€10,00

45

€5.400,00

€35,00

16

€6.720,00

Uitgebreid

€20,00

14

€3.360,00

€40,00

38

€18.240,00

Totaal jaarlijkse kosten

€11.314,56

€26.280,00

Tabel 11: Aantallen en kosten gemeentepolis

Toelichting Meer inwoners hebben na de overstap naar Aevitae voor pakket Uitgebreid gekozen in plaats van de pakketten Basis en Midden.

28 Monitor Sociaal Maatschappelijke Verbinding 2022

Armoedebestrijding – schulddienstverlening In 2022 zijn er diverse ontwikkelingen geweest om armoede en schulden te voorkomen en bestaande schulden te verminderen.      

We hebben Grip op de Knip verzocht om een formulierenteam op te starten. Grip op de Knip heeft hierop positief gereageerd; Er is geïnvesteerd in de samenwerking met de rechtbank Gelderland; De schulddienstverlening voor ondernemers is verbeterd in samenwerking met Schulddienstverlening Zwolle en het Regionaal Bureau zelfstandigen; We zijn de samenwerking aangegaan met de vrijwilligersorganisatie Over Rood die ondernemers in problemen ondersteunt; Er is verbinding gelegd tussen de schulddienstverlening en Grip op de Knip enerzijds en de energiecoaches anderzijds; De basis voor het ontwikkelen van een armoedepact in 2023 is gelegd.

Deze ontwikkelingen hebben we samen met de bestaande infrastructuur schulddienstverlening in onderstaande figuur schematisch weergegeven

Figuur 1: Infrastructuur schulddienstverlening

29 Monitor Sociaal Maatschappelijke Verbinding 2022

Grafiek 14: Aanvragen SDV en Voedselbank

Toelichting In de grafiek zijn deze keer voor het eerst ook het aantal zelfstandig ondernemers en het aantal deelnemers bij de Voedselbank verwerkt. Er zijn dit jaar meer aanmeldingen voor schulddienstverlening dan vorig jaar, vergelijkbaar met het landelijke beeld. Problematische schulden (grotere schulden en meerdere schuldeisers) worden doorverwezen naar de Schulddienstverlening (SDV) Zwolle. We hebben goede afspraken met de woningcorporatie. De cijfers in bovenstaande grafiek zijn geen cumulatieve cijfers maar staan los van elkaar.

Grafiek 15: Kosten Schulddienstverlening

30 Monitor Sociaal Maatschappelijke Verbinding 2022

Aantal huishoudens laag inkomen per regio 25,0% 20,0% 15,0%

18,8%

16,7% 13,0%

19,8%

12,1% 10,7%

12,1%

10,0%

10,5% 7,0%

7,2%

8,7%

5,0% 0,0%

Grafiek 16: Huishoudens met laag inkomen in de regio

Toelichting De grafiek toont het aandeel gezinnen met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm in verschillende regio’s eind 2020. Provincie Groningen heeft het hoogste percentage lage inkomens en Utrecht het laagste percentage. In de grote steden wonen relatief meer gezinnen met een laag inkomen dan in de kleinere gemeenten.

Grafiek 17: Huishoudens met een langdurig laag inkomen

Toelichting Het aantal huishoudens met een inkomen onder de 120% van de bijstandsnorm in 2020 is afgenomen tot 7%. Dit zijn 543 gezinnen. Het percentage huishoudens onder de lage-inkomensgrens is gedaald naar 3,2%. Dit zijn in de gemeente Heerde 248 gezinnen.

31 Monitor Sociaal Maatschappelijke Verbinding 2022

Het percentage kinderen dat in een huishouden met een laag inkomen leeft, is gedaald. Uitgaande van 4098 jongeren van 0-19 jaar (bron: CBS bevolkingsstatistiek, waarstaatjegemeente.nl) leven ca. 200 kinderen in een huishouden met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm. En leven er 147 kinderen in een gezin met een langdurig laag inkomen. Kinderen uit gezinnen met een langdurig laag inkomen 8,0%

7,2%

6,5% 5,2%

6,0%

4,4%

4,9% 3,6%

4,0% 2,0% 0,0% 2013

2017 Kinderen 120%

2020

Inkomen tot lage-inkomensgrens

Grafiek 18: Kinderen met een langdurig laag gezinsinkomen

Financiële toelichting bijzondere bijstand Schulddienstverlening 59 inwoners hebben in 2022 een beroep gedaan op Schulddienstverlening Zwolle. De eindstand per 3112-2022 was 43. Per 31-12-2021 waren dat er nog 39. 5 ondernemers hebben gebruik gemaakt van de inzet van het Regionaal Bureau Zelfstandigen in Zwolle.

Zie grafiek

Kindpakket, subsidie 178 kinderen hebben steun ontvangen in de vorm van de Leergeldformule. Hieronder vallen schoolspullen, sport, kunst en cultuur en uitjes, verjaardagscadeau (jarige job), zomerpakket voor voortgezet onderwijs (de Ontmoetingskerk heeft een pakket verstrekt aan kinderen van de basisschool), en een sinterklaascadeau. 240 kinderen hebben de winterkledingpas ontvangen. De gezamenlijke kerken uit Heerde, vertegenwoordigd in het IDO (Interkerkelijk Diaconaal Overleg) hebben € 25,- euro p.p. bijgedragen aan de winterkledingpas. Het Kindpakket wordt samen uitgevoerd met Stichting Leergeld Noord-Veluwe. 257 jongeren hebben het boekje 18+ van het Nibud ontvangen. Voedselbank, subsidie Per 31-12-2022 waren er 20 gebruikers. Het jaar daarvoor waren het er 24. Grip op de Knip, subsidie Grip op de Knip heeft in 2020 29 cliënten ondersteund en 31 cliënten in 2021. Er zijn 20 schuldhulpmaatjes actief bij Grip op de Knip en één coördinator. Over 2022 is nog geen nieuwe informatie ontvangen. In 2022 is Grip op de Knip met een formulierenteam gestart. Inwoners worden geholpen bij het lezen van moeilijke brieven en/of het invullen van formulieren.

€ 53.000,-

Divosa Benchmark Armoede en Schulden, abonnement Startpunt Geldzaken van het Nibud, abonnement In 2022 zijn er 62 geldplannen aangemaakt. Sinds de start zijn dat er in totaal 193. Over Rood, ondersteuning van ondernemers bij schulden In 2022 heeft Over Rood 2 ondernemers ondersteund. Gezond verzekerd (ten behoeve van de gemeentepolis), abonnement Een website voor inwoners om de gemeentepolis te vergelijken. Er is een back-office applicatie voor Stip om eenvoudig de gemeentepolis toe te kennen. Energietoeslag In 2022 zijn er 579 energietoeslagen verstrekt. Dit is een vorm van bijzondere bijstand. Tijdelijke beleidsregel Noodfonds energietoeslag, bijzondere bijstand Er is 1 toekenning geweest in 2022. Het Noodfonds levert meer op dan alleen de individuele toekenningen. De inwoners waarderen de vele gesprekken die worden gevoerd met de consulenten Schulddienstverlening van Stip. Tijdens deze gesprekken wordt de hulpvraag breder getrokken dan alleen de energietoeslag. Inwoners worden bijvoorbeeld geattendeerd op andere regelingen die we bieden.

€ 1.834,€ 2.034,-

€ 4.000,€ 5.000,-

€ 400,€ 3.525,-

€ 722.500,€ 1.324,-

Tabel 12: Financiële toelichting

32 Monitor Sociaal Maatschappelijke Verbinding 2022

Beleidsontwikkelingen Participatiewet Inkomen Beleid ontwikkelen is een doorlopend proces. Vanaf 2023 starten we met een uitvoeringsprogramma Passende ondersteuning dat gebaseerd is op het Kaderdocument Sociaal Domein. Onderstaand vindt u het beleid van 2023 op hoofdlijnen.

Energietoeslag In april 2023 wordt er een energietoeslag van € 500,- verstrekt aan de doelgroep van 2022. In juli wordt er een energietoeslag van € 800,- verstrekt aan de doelgroep van 2023.

Tijdelijke beleidsregel noodfonds energietoeslag Deze tijdelijke beleidsregel heeft als einddatum30 juni 2023.

Beleidstukken bestaanszekerheid Dit beleid wordt geactualiseerd, evenals de beleidsregels en de verordeningen.

Kindpakket Het Kindpakket wordt gecontinueerd. Door een wijziging in de bezetting richt Stichting Leergeld zich voornamelijk op het uitvoeren van het Kindpakket via de Leergeldformule. Dit betekent dat er wel bijdragen worden gedaan voor onderwijs, sport, cultuur en welzijn, maar dat de acties zoals de winterkledingpas, het zomerpakket, de sinterklaasactie en een verjaardagscadeau misschien niet meer mogelijk zijn. Het college is hierover in gesprek.

Armoedepact/bestaanszekerheid Armoedebestrijding verandert van gezicht. Naast inkomensondersteunende voorzieningen komt het accent steeds meer te liggen op terugdringen van sociale uitsluiting, eenzaamheid, kansenongelijkheid, de structurele oorzaken van armoede. Steun door particulieren zoals kerken, fondsen, vrijwilligersorganisaties en stichtingen wordt, gelet op deze bredere ambitie, steeds relevanter. Sommige gemeenten zoeken toenadering en aansluiting bij particuliere initiatiefnemers met een zogeheten armoedepact. Met dit pact worden er ambities uitgesproken en worden er afspraken gemaakt om samen bestaanszekerheid te bevorderen.

33 Monitor Sociaal Maatschappelijke Verbinding 2022

Conclusies Participatie en inkomen Zowel op gebied van Werk als op gebied van Inkomen hebben we Oekraïense vluchtelingen zoveel mogelijk ondersteund met het regelen van leefgeld en de toeleiding naar werk. Het aantal mensen in de bijstand was in 2022 even hoog als in 2021. Wel is er doorlopend in- en uitstroom geweest van totaal 63 inwoners. Van de bijstandsgerechtigden heeft 77% langer dan een jaar een uitkering. Voor deze bijstandsgerechtigden groeit de afstand tot de arbeidsmarkt. Het definitieve BUIG-budget is ontoereikend om alle kosten te dekken. De reguliere begroting vertoont hetzelfde tekort ten opzichte van de uitgaven. Dit tekort wordt voornamelijk veroorzaakt doordat we met succes mensen plaatsen met loonkostensubsidie. Hoewel de kosten van de bijzondere bijstand en de activiteitenbijdrage zijn gestegen, worden deze ruimschoots gedekt door het budget. Ondanks dat we veel hebben gecommuniceerd, hebben in 2022 minder mensen gebruik gemaakt van de nieuwe gemeentepolis bij Aevitae. Doordat de bijdrage van de gemeente is verhoogd, zijn de kosten wel toegenomen. In 2022 is de dienstverlening op gebied van schulddienstverlening uitgebreid waardoor de infrastructuur actueel en op orde is. Het aantal aanvragen voor schulddienstverlening is bijna verdubbeld ten opzichte van 2021. We hebben een energietoeslag van € 1.300,- uitgekeerd aan inwoners met een laag inkomen.

Het totaal aantal uitkeringen ligt hoger dan het aantal huishoudens dat, volgens het CBS, in 2020 recht zou hebben op een dergelijke uitkering. We concluderen hieruit dat we een goed bereik hebben, dat inwoners ons weten te vinden en dat de toegang laagdrempelig is. We hebben een noodfonds opgericht voor alle inwoners. Er zijn veel contactmomenten geweest waarbij de inwoners geïnformeerd zijn en doorverwezen naar andere voorzieningen waar mogelijk. Het noodfonds heeft daardoor een positief effect, ondanks dat er nog niet veel toekenningen zijn. In 2022 zijn we gestart met de uitvoering van de nieuwe inburgeringswet. Er startten 6 inwoners met inburgeringsonderwijs onder deze nieuwe wet. Samen met Werkleerbedrijf Lucrato hebben we ons ingezet om onze inwoners te begeleiden naar werk of naar een andere vorm van participatie in onze gemeente. In de arbeidsmarktregio en met de inzet van het scholingsfonds van de Human Capital Agenda hebben we hieraan bijgedragen.

34 Monitor Sociaal Maatschappelijke Verbinding 2022

Wmo Onderwerp

Toelichting

Doel(en)

De doelen op hoofdlijnen op basis van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 en het kaderdocument Sociaal Domein gemeente Heerde 2017-2022.

AVSLH

Aantal klanten algemene voorziening schoon en leefbaar huis (AVSLH) en financieel overzicht.

Stip

Cijfers algemene voorziening individuele begeleiding en groepsbegeleiding.

Wmomaatwerkvoorzieningen

Financieel overzicht 2022 en ontwikkelingen in het aantal klanten.

Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen

Ontwikkelingen.

Doelen Wmo Toename van zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie van de inwoners van gemeente Heerde door:   

Meer inzet vanuit eigen kracht/omgeving Toenemende inzet via algemene voorzieningen Minder inzet van maatwerk

Figuur 2: Stappenplan Inzet Wmo Voorziening

Toelichting De visie van de gemeente Heerde met betrekking tot de transformatie is dat inwoners zelf verantwoordelijk zijn voor de inrichting van hun leven. Zij houden zoveel mogelijk de regie en geven zelf aan wat zij aan ondersteuning nodig hebben. Zij zoeken eerst naar oplossingen in de eigen 35 Monitor Sociaal Maatschappelijke Verbinding 2022

kracht, het eigen netwerk en maken gebruik van voorliggende en algemene voorzieningen. Dit is in het stappenplan van figuur 3 gevisualiseerd. Voor het versterken van de eigen kracht en het eigen netwerk worden binnen Stip onder andere een coördinator mantelzorg en vrijwilligerswerk, coördinator ouderen, sociaal werkers, thuisbegeleiders en (buurt)coaches ingezet. Zij signaleren zo vroeg mogelijk en verbinden binnen de eigen netwerken en de voorliggende voorzieningen. Algemene Voorziening Schoon en Leefbaar Huis

Algemeen De Algemene Voorziening Schoon en Leefbaar Huis (AVSLH) is als voorziening voor ondersteuning in het huishouden gecontinueerd. Een huishouden krijgt gemiddeld 2 uur ondersteuning per week. De mantelzorgondersteuning, welke aanvullend ingezet kan worden onder de AVSLH (gemiddeld 0,5 uur per week), is ingezet. De raad heeft 5 juli 2021 besloten om de AVSLH nog twee jaar (2022 en 2023) voort te zetten. Bij het aanbieden van de Algemene Voorziening Schoon en Leefbaar Huis wordt er met ingang van 2022 een bewustwordingsperiode van 12 weken gehanteerd, voordat er gebruik gemaakt kan worden van de algemene voorziening. Voor inwoners in een kwetsbare situatie geldt geen bewustwordingsperiode.

Aantal klanten AVSLH

Aantal klanten AVSLH per 31-12-2022 750,00

700,00

650,00

650 646 642,00 642 633,00 633,00

676

680

683

687

657

665

668

653

661

672

640

642

644

650

636

638

648

635

646

633

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

600,00

550,00

500,00

450,00

400,00 0

1

2

AVSLH 2022 werkelijk

AVSLH 2022 prognose

AVSLH 2021

AVSLH 2020

AVSLH 2019

AVSLH 2018

AVSLH 2017

AVSLH 2016

Grafiek 19: Aantal klanten AVSLH op peildatum 31-12-2022

36 Monitor Sociaal Maatschappelijke Verbinding 2022

Toelichting In 2022 was er een stijging van het aantal klanten van 7% geprognotiseerd (+4% i.v.m. aanzuigende werking abonnementstarief en +6% i.v.m. vergrijzing, en -3% instroombeperking door inzet huishoudcoach). Vanaf 1 januari is de bewustwordingsperiode van 12 weken ingegaan. Hierdoor zijn de instroom en de bijbehorende kosten 12 weken uitgesteld. AVSLH: stijging klanten procentueel

10% 9%

8%

7%

5% 3%

3%

2017

2016

1% 2022

prognose

2021

2020

2019

2018

Grafiek 20: AVSLH: percentuele stijging

Toelichting De daadwerkelijk stijging van het aantal klanten voor 2022 is 1%. Aanvankelijk zou deze 4% zijn maar deze is afgenomen door een toename in de uitstroom in het laatste half jaar. De bewustwordingsperiode met de inzet van de huishoudcoach blijkt effectief te zijn en remt de groei van het aantal deelnemers. De uitstroom is vooral richting de Wet langdurige zorg (Wlz).

Daling mantelzorgondersteuning

Aantal klanten mantelzorgondersteuning AVSLH 2022 200 150

144

148 145

152 148

158

166

130

123

Q3

Q4

100 50 0 Q1 AVSLH Aanvullend

Q2

AVSLH aanvullend begroot

Grafiek 21: Mantelzorgondersteuning AVSLH 2022 peildatum 31-12-2022

Toelichting De mantelzorgondersteuning wordt aanvullend ingezet onder de AVSLH (gemiddeld 0,5 uur per week) als er extra ondersteuning nodig is. In de eerste helft van 2022 liep het aantal klanten met aanvullende mantelzorgondersteuning in de pas met de begroting. In het tweede half jaar was er een daling, door uitstroom van klanten naar de Wet langdurige zorg (Wlz).

37 Monitor Sociaal Maatschappelijke Verbinding 2022

Financieel overzicht AVSLH

Financieel overzicht AVSLH €2.500.000,00 €2.012.582,00

€2.127.655,00 €2.140.870,00

€2.000.000,00 €1.687.441,00 €1.500.000,00

€1.340.100,00 €1.154.083,00

€1.000.000,00 €500.000,00 €kosten 2018

kosten 2019

kosten 2020

kosten 2021

begroting 2022

kosten 2022

Grafiek 22: Financiën AVSLH

Toelichting De uitgaven voor de Algemene Voorziening Schoon en Leefbaar Huis zijn net boven de begroting uitgekomen. Dit komt door de lage groei van het aantal klanten in combinatie met het teruggelopen aantal klanten met mantelzorgondersteuning in het tweede half jaar. Deze klanten met veel ondersteuning zijn doorgestroomd naar de Wlz. Deze kostenbesparing wordt geheel teniet gedaan door de sterke stijging van het uurtarief als gevolg van cao-afspraken. De verwachting is dat dit effect in 2023 ook optreedt. Stip In 2021 is de algemene voorziening regieondersteuning voor volwassenen overgegaan naar Stip (Steun- en informatiepunt Heerde). De individuele begeleiding wordt bij Stip ingevuld door sociaal maatschappelijke werkers en de ambulante thuisbegeleiders. De activiteiten voor dagbesteding binnen Stip gebeuren onder leiding van de coördinator ouderen en de activiteitenbegeleider. De begeleiding vindt plaats als preventieve interventie om zwaardere of langdurige ondersteuning te voorkomen of uit te stellen. In de gevallen waarbij de preventieve interventies niet of niet voldoende helpen, wordt overgestapt op een maatwerkvoorziening. De dagactiviteiten binnen Stip zijn gericht op inwoners met lichte ondersteuningsbehoefte door psychosociale en/of psychogeriatrische problemen.

Problematiek hangt veelal samen met lichamelijke, sociale en psychische veranderingen bij de inwoners, bijvoorbeeld door de achteruitgang van het geheugen. De dagactiviteiten hebben als doel een tijdsbesteding te bieden aan mensen met een lichte ondersteuningsbehoefte en de mogelijkheid te bieden om de mantelzorgers te ontlasten. De afgelopen periode hebben we bij Stip gebruikt om de informatiestromen te rangschikken. Voor 2023 maken we in de monitor met een toelichting op de uitvoeringsprogramma’s inzichtelijk waar er extra aandacht is gegeven bij de uitvoering van de werkzaamheden bij Stip.

38 Monitor Sociaal Maatschappelijke Verbinding 2022

Wmo-maatwerkvoorzieningen

Algemeen Onder maatwerkvoorziening vallen immateriële voorzieningen en materiële voorzieningen. Immateriële voorzieningen zijn onder andere individuele begeleiding, groepsbegeleiding en respijtzorg. Materiële voorzieningen zijn de rolstoel, vervoer- en woonvoorzieningen.

Financieel PGB

Financieel PGB Wmo €46.000,00

€50.000,00 €40.000,00 €28.407,00

€30.000,00 €20.000,00

€15.139,00

€10.000,00 €2020

2021

2022

Grafiek 23: Financieel PGB - Wmo

Toelichting De kosten voor PGB19 zijn gestegen, omdat bij een aantal bestaande cliënten intensievere zorg geleverd moest worden. Door de regionale inkoop via een openraamcontract wordt er beperkt gebruik gemaakt van de PGB’s. Door het openraamcontract kunnen nieuwe aanbieders makkelijk toetreden. Daarom is een PGB-constructie in veel gevallen niet meer noodzakelijk. Nieuwe PGBaanbieders moeten aan dezelfde kwalitatieve eisen voldoen als aanbieders die reeds voor het regionale raamcontract ingeschreven zijn.

19

Persoonsgebonden budget

39 Monitor Sociaal Maatschappelijke Verbinding 2022

Klantenaantallen maatwerkbegeleiding 2022 140

119

120

101 91

100

83

80

61

60 35

40 20

43

32

26 28

14

36

27

22

8 7

43

54 49 56

30

1 2 1

0 0 0

9

20

11

0

ZIN 2017

ZIN 2018

ZIN 2019

ZIN 2020

ZIN 2021

ZIN 2022

Grafiek 24: Klantaantallen maatwerk immaterieel op peildatum

Maatwerk immaterieel ZIN20 Het aantal klanten met individuele begeleiding is in 2022 toegenomen. De grootste stijging is te zien bij de individuele begeleiding basis, net als in het eerste half jaar. Dit heeft vooral te maken met uitstroom vanuit Stip naar maatwerk. Alle ondersteuning die via lichte begeleiding plaatsvindt, wordt eerst vanuit Stip aangeboden door de social workers en thuisbegeleiders. Indien ondersteuning langdurig noodzakelijk is, of als er een zwaardere vorm van begeleiding nodig is, wordt individuele begeleiding basis vanuit maatwerk ingezet. De uitstroom van de dagbesteding vanuit Stip naar maatwerk dagbesteding komt ook langzaam op gang. De daling in dagbesteding duurzaam heeft te maken met de uitstroom naar de Wlz.

20

Zorg in natura, individuele maatwerk voorziening

40 Monitor Sociaal Maatschappelijke Verbinding 2022

Financieel immaterieel ZIN

Kosten ZIN immaterieel €1.436.718,00

€1.450.000,00 €1.400.000,00

€1.367.450,00

€1.350.000,00 €1.300.000,00

€1.328.849,00 €1.296.490,00

€1.250.000,00 €1.200.000,00 2020

2021

begroot 2022

2022

Grafiek 25: Financiën immateriële voorzieningen

Toelichting De kostentoename immaterieel ZIN komt door de tariefstijgingen en door de uitstroom van klanten vanuit Stip naar maatwerkvoorzieningen (individuele begeleiding en groepsbegeleiding).

Financiën materiële voorzieningen

Kosten woon-, rolstoel-, vervoersvoorzieningen 2022 € 400.000

€ 343.550

€ 300.000 € 200.000

€ 249.281 € 195.960 € 197.370

€ 174.747

€ 199.722

€ 100.000 €begroot 2022 Vervoersvoorziening

werkelijk Q4 2022 Rolstoelen

Woonvoorziening

Grafiek 26: Financiën Materiële voorzieningen

Toelichting De categorie woonvoorzieningen en rolstoelvoorzieningen wordt sterk beïnvloed door incidentele grotere en/of duurdere aanpassingen.

Woonvoorzieningen De verwachting was dat in de tweede helft van dit jaar nog verschillende grotere woningaanpassingen gerealiseerd zouden worden. Deze waren voorzien in de begroting. Deze voorzieningen zijn nog niet gerealiseerd waardoor de kosten zijn uitgebleven. Er blijven steeds meer mensen langer thuis wonen. Dit wordt vanuit de overheid gestimuleerd. Er is in Heerde, maar ook landelijk, een tekort aan passende woonruimte. Dit zorgt ervoor dat er meer, grotere en duurdere woningaanpassingen noodzakelijk zijn. Daarnaast neemt het aantal verstrekkingen van trapliften toe. De vergrijzing vraagt om meer aangepaste woningen, zeker in 41 Monitor Sociaal Maatschappelijke Verbinding 2022

relatie met de zorg die zo veel mogelijk thuis moet worden geleverd. Vanuit de overheid en de Wlz wordt ingezet op Wlz-zorg in de eigen woning. De zorg wordt betaald vanuit de Wlz, maar de aanpassingen van woningen komen voor rekening van de gemeente. Regionaal is een kostenstijging voor woonvoorzieningen geconstateerd. De reden voor toename van deze kosten, naast het langer thuis wonen, wordt gekoppeld aan het invoeren van het abonnementstarief. Een inwoner vraagt makkelijker een woningaanpassing aan als de kosten daarvoor slechts 19 euro per maand zijn. In het nieuwe coalitieakkoord van de regering is geen compensatie of maatregel opgenomen voor de toename van grotere en/of duurdere woningaanpassingen. Ondanks deze ontwikkelingen blijven de kosten voor woonvoorzieningen, op basis van de huidige inzichten, binnen de begroting.

Rolstoel- en vervoersvoorzieningen De kosten voor rolstoel- en vervoervoorzieningen liggen in lijn met de begroting. Het aantal verstrekkingen voor vervoervoorzieningen is wat afgenomen, wat te maken heeft met het inzetten van ergotherapeuten voor het verstrekken van scootmobielen. In sommige gevallen blijkt een scootmobiel niet het meest adequate vervoersmiddel te zijn en is een andere oplossing voor het vervoersprobleem gevonden. De totale kosten voor rolstoel- en vervoersvoorzieningen zijn in 2022 lager dan begroot. Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen

Algemeen Gemeente Heerde werkt voor Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen (MOBW) samen in de regio Oost-Veluwe. MOBW is voor mensen met psychische of psychosociale problemen. In 2021 is door de gemeenteraad het regionale kaderdocument en regionale ontwerp ‘Beschermd Thuis’ vastgesteld. Het regionale kaderdocument geeft richting aan de transformatie van Beschermd Wonen (intramuraal) naar Beschermd Thuis (een beschermde thuisomgeving). Het regionale ontwerp geeft weer welke stappen er genomen moeten worden om in de regio te blijven samenwerken. In 2022 zijn er afspraken gemaakt over het samenwerkingsconvenant (wordt vastgesteld in 2023), de afbouw opgave van het aantal plekken intramuraal Beschermd Wonen en de verdeling van de financiën in de regio.

Financiën MOBW Vanaf 2024 zijn er minder financiële middelen in de regio beschikbaar. De financiën komen per gemeente binnen en niet langer via centrumgemeente Apeldoorn. De afbouw loopt van 37 miljoen naar 18 miljoen in 2032. De financiële afbouw komt mede doordat een deel van de cliënten Beschermd Wonen onder de Wet langdurige zorg (Wlz) valt. In de regio gaat het totaal om circa 500 cliënten Beschermd Wonen. In gemeente Heerde zijn er ca. 10 cliënten. In de regio zijn er afspraken gemaakt dat elke gemeente 85% van de ontvangen gemeentelijke Rijksvergoeding Beschermd Wonen overhevelt naar het regiobudget. Dit percentage wordt jaarlijks vastgesteld. Om de lokale zorginfrastructuur zo in te richten dat we integraal herstel kunnen (blijven) bieden, wordt de resterende 15% van de ontvangen Rijksvergoeding Beschermd Wonen lokaal ingezet. In 2022 is er in de regio voorgesorteerd op het feit dat er in 2023 een andere inkoopstrategie wordt gehanteerd. We gaan in plaats van ca. 50 zorgaanbieders vanaf 2024 werken met ca. 10 zorgaanbieders. Hierbij is rekening gehouden met voldoende spreiding van de zorgaanbieders over de regio. Zo kan er gericht gewerkt worden aan een integrale benadering van cliënten die beter kunnen herstellen in hun eigen omgeving. Voor de cliënten die een beschermde woonvorm nodig hebben, blijven de intramurale voorzieningen beschikbaar.

42 Monitor Sociaal Maatschappelijke Verbinding 2022

Toekomstplannen Er zijn nu jaarlijks financiële overschotten in de regio. In 2022 was dit ca. 11 miljoen. Heerde ontving 2,6% van deze overschotten, omgerekend €235.000,-. Ook in 2023 wordt er een soort gelijk overschot verwacht. Deze gelden worden gereserveerd. Dit is van belang voor de afbouw van de regionale rijksbijdragen en de transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis. De regionale rijksbijdrage voor Beschermd Wonen wordt vermoedelijk vanaf 1-1-2024 met een tijdspad tot ca. 2032 afgebouwd. Daarom is een financiële buffer van belang. Om in te spelen op de transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis richten we lokaal nieuwe voorzieningen in. In 2022 lag de focus vooral op preventie en het inrichten van de zorginfrastructuur, zodat we vroegtijdig signaleren en de risicofactoren verkleinen. Hiermee richten we ons op bevordering van maatschappelijk herstel in de richting van een zo zelfredzaam mogelijk leven voor kwetsbare mensen. In 2022 is er lokaal gewerkt aan de transformatie met de onderstaande veranderingen: Inloop GGZ De inloop is als algemene voorziening beschikbaar bij een zorgaanbieder op diverse locaties in de gemeente. Psychisch kwetsbare inwoners kunnen op een laagdrempelige wijze deelnemen aan de georganiseerde (vaste) activiteiten.

Sociaal werker GGZ De eenjarige pilot Sociaal werker GGZ is gericht op de veranderingen die zich in de toekomst gaan afspelen in de wijken. Verwachting is dat de psychische problematiek meer vraagt van sociaal werkers, die moeten handelen in complexe, psychische crisissituaties. Ook is de pilot erop gericht om de verschillende soorten GGZ-ondersteuning in het sociaal domein te verbeteren. Casemanager Middelengebruik en Verslaving De eenjarige pilot Casemanager Middelengebruik en Verslaving draagt bij aan de behoefte om meer preventief te handelen rondom middelengebruik en verslaving bij volwassenen. De casemanager werkt vanuit de Aanpak Middelengebruik en Verslaving en werkt samen met de GGZ, de algemene gezondheidszorg, het sociaal domein en de informele zorg. Opbouwwerk Eind 2022 zijn er uitgangspunten ontwikkeld hoe opbouwwerk kan bijdragen aan de vraagstukken rondom Beschermd Thuis. Bijvoorbeeld hoe buurten kunnen bijdragen aan een leefomgeving voor mensen met psychische kwetsbaarheid en andersom. In 2023 wordt hier vervolg aan gegeven.

43 Monitor Sociaal Maatschappelijke Verbinding 2022

Conclusies Wmo en MOBW De instroom in de Algemene Voorziening Schoon en Leefbaar Huis is afgenomen naar 1% door het toepassen van de bewustwordingsperiode van 12 weken en het inzetten van de huishoudcoach. Een aantal mensen vindt dan andere oplossingen en mogelijkheden om zelfstandig het huishouden te doen en doet geen aanvraag. Door tariefstijgingen van de cao VVT21 leidt de lagere instroom financieel slechts tot een klein financieel voordeel ten opzichte van de begroting. Vanuit Stip zijn er veel preventieve interventies ingezet, zowel op individuele basis als op collectieve basis. Hierdoor wordt de instroom naar maatwerkvoorzieningen beperkt. Het aantal inwoners met een immateriële maatwerkvoorziening is dit jaar toegenomen. Dit heeft vooral te maken met uitstroom vanuit Stip. Uitstroom vindt plaats als inzet vanuit Stip ontoereikend blijkt, bijvoorbeeld als ondersteuning langdurig noodzakelijk is of als er een zwaardere vorm van begeleiding nodig is. In deze situaties wordt begeleiding vanuit maatwerk ingezet. De verstrekkingen van rolstoelen en vervoersvoorzieningen liggen financieel binnen de begroting. Dit komt bijvoorbeeld doordat de ergotherapeut eerst samen met de inwoner kijkt of en welke voorziening er noodzakelijk is en of men in staat is veilig te kunnen rijden met een scootmobiel. De kosten voor woningaanpassingen zijn lager dan de begroting.

Dit komt doordat verschillende grote woningaanpassingen niet gerealiseerd zijn dit jaar. Volgend jaar kunnen daardoor de kosten toenemen. De inzet van extern bouwkundig advies bij grote aanpassingen leidt ertoe dat de werkzaamheden efficiënter en effectiever worden uitgevoerd. Hierdoor worden de kosten per aanpassing beperkt. Er is ook ingezet op de deskundigheidsbevordering van de gesprekvoerders Wmo. Voor Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen blijven we samenwerken in de regio OostVeluwe. We hebben te maken met minder financiële middelen de komende jaren en sorteren voor op een zorglandschap waar integraal herstel in de eigen omgeving centraal staat.

21

Verpleeghuizen, verzorgingshuizen en thuiszorg

44 Monitor Sociaal Maatschappelijke Verbinding 2022