6.6. Overdrachtsdocument Organisatie met review collegeperiode 2018-2022.pdf

1

OVERDRACHTSDOCUMENT ORGANISATIE Programma bestuur Veiligheid Brandweer De VNOG is op de goede weg waar het gaat om de uitvoering van de Toekomstvisie. Dit is ook vastgesteld in het eindrapport van de Commissie Van der Jagt/Van Arkel, die naar aanleiding van financiële problemen bij de VNOG in het najaar van 2018 is ingesteld. De opdrachten uit de Toekomstvisie zijn opgenomen in het regionale beleidsplan, die de basis vormt voor de VNOG-begroting voor 2022 en de Kadernota 2023-2026. De VNOG gaat de gemeenteraden beter betrekken bij haar beleidsontwikkeling en taakuitvoering. In dat kader wordt afstemming gezocht met de griffies van de gemeenten en samengewerkt aan de ontwikkeling van nieuwe initiatieven en instrumenten. OOV De afgelopen twee jaar heeft onze organisatie binnen het taakveld OOV extra inzet moeten plegen op het uitoefenen van coronatoezicht. Dit heeft effect gehad op de uitvoering van de andere taken. Nu er aan de noodzaak tot extra coronatoezicht een einde lijkt te komen, is er meer sprake van stabiliteit in uitvoering. Voor 2022 is een jaarwerkprogramma voor boa’s opgesteld met daarin opgenomen de capaciteit op structurele taken en op de meer seizoensgebonden periodieke taken.

Er is ook ruimte voor inzet van de jeugd-boa waarbij samenwerking wordt gezocht binnen de jongerenwelzijnsketen met daarin aandacht voor alcohol- en drugsproblematiek, maar ook worden kennis en ervaringen uitgewisseld met regiogemeenten. Extra aandacht vraagt inzet op het thema Ondermijning, waarbij nauw wordt samengewerkt met politie en OM. Er is een risico-inventarisatie uitgevoerd aan de hand waarvan een weerbaarheidsscan wordt gemaakt. In april 2022 zal duidelijk worden waar we staan en in hoeverre de gemeente Heerde “ondermijningsproof” is. Dit is uiteraard gebaseerd op een momentopname. Het blijft belangrijk om signalen van ondermijning vroegtijdig te herkennen en er actie op te kunnen ondernemen. De huidige capaciteit voor openbare orde en veiligheid is onvoldoende om op dit thema, maar ook op het thema mensenhandel en op algemeen veiligheidsbeleid voldoende te kunnen acteren.

APV Naar verwachting treedt de Omgevingswet op 1 oktober 2022 in werking. Deze wet heeft gevolgen voor de APV, omdat de APV ook regels bevat over de fysieke leefomgeving. Tot 2030 is er een overgangsfase waarin de inhoudelijke aanpassing tot stand moet komen. Met ingang van 1 oktober 2022 moet de APV technisch zijn aangepast aan de Omgevingswet. In verband daarmee heeft de VNG de wettelijke grondslagen en formele verwijzingen in de model-APV geactualiseerd, zodat vanaf 1 oktober 2022 doorgewerkt kan worden met de APV.

Communicatie Eind 2020 heeft de raad ingestemd met de communicatievisie. De vijf hoofdlijnen van de communicatievisie bestaan uit: 1. Goede informatievoorziening blijft de basis 2. Van vertellen naar in gesprek 3. Zeg wat je doet (en waarom!) en doe wat je zegt 4. Optimaal online en offline 5. Herkenbaar zijn en begrepen worden

Overdrachtsdocument organisatie versie 21022022

2 Op basis van de communicatievisie is een uitvoeringsparagraaf opgesteld waarbij de visie is vertaald naar benodigde middelen voor de uitvoering. Bij de behandeling van de perspectiefnota 2022-2025 en begroting zijn deze middelen niet beschikbaar gesteld waardoor er keuzes moeten worden gemaakt wat betreft de uitvoering. Voor de nieuwe bestuursperiode wordt een voorstel hiervoor voorbereid.

Rechtsbescherming Juridische zaken heeft zich als doel gesteld om meer aandacht te besteden aan de juridische kwaliteit van de organisatie. Door middel van het vormen van het juridisch motorblok wil zij de juridische kwaliteit binnen de gemeente monitoren, verbeteren en/of onderhouden. Met het oprichten van het juridische motorblok is een juridische kennisnetwerk opgericht met deelnemers uit de gehele organisatie. Daarnaast onderzoeken we komende periode de mogelijkheid van verdere intergemeentelijke samenwerking in H2O verband op het gebied van juridische dienstverlening. Ook is er sprake van de invoering van de wetten Wep en WOO die veranderingen met zich mee brengen o.a. in de werkprocessen van juridische zaken.

Bestuurlijke samenwerking Voor sociaal maatschappelijke vraagstukken werken we al jaren samen in de Oost Veluwe Midden IJssel (Wmo, Jeugd), Noord Oost Gelderland (GGD), de arbeidsmarktregio Stedendriehoek (Factorwerk), Noord (West) Veluwe (cultuur, sport) en GGD IJsselvecht (bemoeizorg) en (regio)Zwolle (human capital agenda, passend onderwijs). De samenwerking is al langdurig en beproefd en heeft een duidelijke meerwaarde. De hedendaagse opgaven op het gebied van wonen, werken, bereikbaarheid, duurzame energie en circulariteit en behoud van de landschappelijke kwaliteit zijn te omvangrijk om als kleine gemeente op eigen kracht op te pakken. Heerde zit op het scharnier van Regio Zwolle en Cleantech regio. Dat brengt met zich mee, dat we ons tot beide regio’s verhouden en onderdeel uitmaken van de daily urban systems van beide regio’s (het gebied waar de belangrijkste verplaatsingen voor wonen, werken, onderwijs, sport etc. zich afspelen). Deze opgaven zijn in beide regio’s geadresseerd maar als het op onze deelname aan projecten aan komt doen we dat in één van beide regio’s. Daarbij grossieren we niet tussen de beide regio’s waar we het meeste kunnen halen. We kijken waar we vanuit de inhoudelijke opgaven het best kunnen aansluiten. Integraliteit is daarbij belangrijk. Zo staat een opgave als bereikbaarheid niet los van wonen en werken (economie).

Onze deelname in één regio voor een bepaald project betekent niet dat onze ondernemers moeten volgen. Lokale bedrijven kunnen zelf de regio kiezen waarin ze willen deelnemen. Vanuit het oogpunt van integraliteit zien we naast de regio’s ook steeds meer de kansen van gebiedsgerichte programma’s voor het oplossen van (boven)lokale vraagstukken. De bereidheid om over gemeentegrenzen heen te kijken als dat nodig is, is daarbij randvoorwaardelijk. We zien dit ook terug bij de samenwerking van de provincies Gelderland en Overijssel waar het gaat om bovenprovinciale vraagstukken. De samenwerking in de Kop van de Veluwe is een goed voorbeeld van de strategische samenwerking waarbij we actief zijn in de regio Zwolle maar waarbij ook de provincie Gelderland aan tafel zit. Met de investeringsagenda wordt de agenda van Regio Zwolle voor onze vijf gemeenten geconcretiseerd. En met de gebiedsverkenning die we hebben gemaakt sluiten we aan op de verstedelijkingsstrategie van Regio Zwolle. Daarnaast is het van belang om ook goede aansluiting te krijgen op het Regionaal Perspectief van de Cleantech Regio. Het participeren in verschillende regio’s vraagt meer ambtelijke capaciteit dan wij kunnen leveren wanneer we in de verschillende gremia de benodigde inhoudelijke bijdrage willen leveren en een bijdrage willen leveren aan de trekkersrollen die voor de verschillende projecten worden gevraagd.

Overdrachtsdocument organisatie versie 21022022

3

Corona Vanaf de start van de corona-pandemie is gewerkt met een crisisstructuur. Het team Bevolkingszorg (TBZ) bestaande uit de Mt-leden werkte hierin nauw samen met het Gemeentelijk Beleidsteam (GBT) onder voorzitterschap van de burgemeester. De raad is periodiek middels een actieve raadsinformatie geïnformeerd. Daarnaast zijn specifieke financiële overzichten over corona gepubliceerd in de diverse P&C-producten, waarin verantwoording is afgelegd over de inzet van de corona-middelen.

Participatie In september 2021 heeft de rekenkamercommissie een onderzoek afgerond naar inwonersparticipatie en de rol van de gemeenteraad. De raad heeft op 4 oktober 2021 ingestemd met de conclusies en aanbevelingen van de rekenkamercommissie. Het college is verzocht een plan van aanpak op te stellen voor de aanbevelingen en om de raad jaarlijks te informeren over de stand van zaken. Momenteel loopt een werving voor een externe adviseur voor het opstellen van dit plan van aanpak. Inwonerparticipatie vraagt extra ambtelijke capaciteit die we nu niet hebben, training op specifieke competenties van medewerkers en heldere kaders over de verwachtingen die gemeente en inwoners elkaar over en weer kunnen bieden. Het raakt de communicatie- en dienstverleningsvisie en wat voor gemeente we willen zijn. Inmiddels is er een online participatieplatform (citizenlab) wat kan bijdragen aan participatietrajecten.

Bedrijventerrein H2O In een memo ARI bent u geïnformeerd over de stappen die zijn gezet naar aanleiding van uw amendement waarin u gevraagd hebt de lopende samenwerkingsovereenkomst (SOK) open te breken. Wij hebben ons ingespannen om dit amendement uit te voeren. In de memo ARI van het college wordt geconcludeerd dat ontwikkelingen sindsdien de conclusie rechtvaardigen dat de noodzaak tot verdere inspanningen om het amendement uit te voeren ontbreekt.

Programma bedrijfsvoering Samenwerking H2O Voor verschillende bedrijfsvoeringstaken werken we samen in H2O-verband. Inkoopadvisering, de I-dienst, organisatie- en informatievoorziening (O&I) zijn daar voorbeelden van. De visie op bedrijfsvoering is voor de komende jaren voor financiën, planning en control, human resource management, inkoop en facilitair vertaald in een achttal aspecten: in control, generiek tenzij, data gedreven werken, weten wat ons te doen staat, een wendbare organisatie, een toekomstgerichte werkomgeving, bijdragen aan het imago van onze organisatie als visitekaartje en duurzame bedrijfsvoering.

Samenwerking Kop van de Veluwe De gemeenten hebben de aanbeveling van de verkenners om werk te maken van nietvrijblijvende samenwerking in de bedrijfsvoering onderzocht. Onlangs heeft het college het voorgenomen besluit genomen om taken op het gebied van belastingen in te brengen bij een op te zetten belastingsamenwerkingsverband van de H2O gemeenten met Elburg. Daarnaast heeft het college u laten weten, dat het voornemens is om de samenwerking op het gebied van informatievoorziening en automatisering (I&A) uit te bouwen met Elburg en Nunspeet. Om hiertoe te besluiten gaat een vervolgonderzoek plaatsvinden.

Overdrachtsdocument organisatie versie 21022022

4 Organisatieontwikkeling De organisatie is blijvend in ontwikkeling. In 2017 is een nieuwe organisatievisie en bijpassende structuur vastgesteld, die momenteel wordt geëvalueerd. Deze evaluatie heeft door de corona-pandemie vertraging opgelopen. Een afronding wordt in het tweede kwartaal van 2022 verwacht. De coronapandemie maakt ook dat de organisatie anders is gaan werken. Ondersteunend daaraan worden er in april 2022 aanpassingen aangebracht in het gemeentekantoor, die meer de functie van overleg- en ontmoetingsplek krijgt. Ook zijn er afspraken gemaakt over de nieuwe manier van werken, met daarin nadrukkelijk aandacht voor personeelszorg.

Werving personeel De krapte op de arbeidsmarkt is ook voor onze gemeente voelbaar. Het is zeker als kleine gemeente moeilijk om vacatures in te vullen vanwege het bij de schaal behorende salarisniveau. We zetten in op de werving van jonge medewerkers, maar dit betekent voor de bestaande organisatie relatief veel inwerktijd wat ten koste gaat van het reguliere werk. Voor deze jonge mensen betekent het dat zij al snel veel verantwoordelijkheid op hun schouders krijgen, wat een aantal van hen er toe brengt om na een relatief korte tijd om te zien naar ander werk.

Werkdruk We zijn trots op de vele loyale medewerkers in onze organisatie maar merken ook dat het op heel veel fronten schuurt. In dit overdrachtsdocument proeft u dit. Op onderdelen is er door alle afdelingen heen sprake van een (te) hoge werkdruk. En de tijd (en capaciteit) ontbreekt om juist die slagen te maken die nodig zijn om aan de voorkant van ontwikkelingen te komen.

Digitalisering Op landelijk niveau heeft het kabinet onderkend dat digitalisering niet meer weg te denken is als een prominent beleidsthema. Dit heeft geleid tot een staatssecretaris voor digitalisering. De digitalisering heeft effect op de gemeentelijke organisatie, het openbaar bestuur en de samenleving. Bij digitaliseren gaat het niet alleen om nieuwe technieken, apparaten of software, het gaat ook over hoe de mens het kan toepassen in het dagelijks leven (digitale inclusie burgers en digitale fitheid medewerkers). Data gedreven werken, smart society, generieke digitale infrastructuur lijken nog ver weg. Als kleine gemeente gaan we hierbij niet voorop maar we moeten ons wel voorbereiden op deze ontwikkelingen. Binnen de gemeentelijke domeinen zijn er grote digitaliseringsopgaven (o.a. Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO), Samenhangende Objecten Registratie (SOR) van de fysieke ruimte, ketensamenwerking sociaal domein, etc.). Daarnaast zijn er een centrale opgaven.

Actieve openbaarmaking overheidsinformatie De Wet open overheid (Woo) treedt op 1 mei 2022 in werking. Daarmee komt de huidige Wet openbaarheid van bestuur (Wob) te vervallen. Het grote verschil tussen de Woo en de Wob is de actieve openbaarmaking van overheidsinformatie. Ook de nieuwe wetten Wet elektronische publicaties (WEP) en Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (Wmebv) moeten in het verlengde hiervan geïmplementeerd worden. Dit brengt uitdagingen met zich mee zoals het vindbaar en uitwisselbaar maken en het ontsluiten en archiveren van informatie. Een van de verplichte stappen hierin is het aansluiten op een E-depot. Daarvoor moet eerst het informatiebeheer op orde gebracht worden (metadatering, duurzame gegevensopslag) waarbij ook de implementatie van de nieuwe archiefwet vorm wordt gegeven. Het E-depot brengt aanzienlijke meerkosten met zich mee waarvoor op dit moment geen dekking is in de begroting. Overdrachtsdocument organisatie versie 21022022

5

Procesmanagement en systemen Deze ontwikkelingen hebben een grote impact op onze werkwijze en digitale ondersteuning. Processen moeten opnieuw vormgegeven worden. De samenwerking in H2O verband en eventueel in H2ONE verband vraagt daarnaast om uniformering van processen. Dit is een randvoorwaarde om de samenwerking op onderwerpen als inkoop, informatisering, belastingen en bijvoorbeeld de inrichting van een zaaksysteem, succesvol te laten zijn. Binnen H2O is een gezamenlijke visie op bedrijfsvoering vastgesteld met het voornemen om processen en systemen zoveel mogelijk op elkaar af te stemmen. Het ontwikkelen van uniforme processen met de deelnemende gemeenten vraagt om sterk procesmanagement. Dit staat nu nog in de kinderschoenen en daar zal in geïnvesteerd moeten worden. Hetzelfde geldt voor het professionaliseren van gegevens management. Onze data wordt immers steeds meer toegankelijk voor elke geïnteresseerde en moet daarom van voldoende kwaliteit zijn. Ons huidige zaaksysteem Verseon kunnen we met kunst en vliegwerk in de benen houden tot eind 2023, met als risico dat het op een onverwacht moment uitvalt. Voor de aanschaf van een nieuw zaaksysteem hebben we middelen, maar we kunnen, naast ons reguliere werk, onvoldoende personele capaciteit vanuit de organisatie inzetten voor het vormgeven van de noodzakelijke nieuwe processen.

Dit betekent inhuur, waarvoor geen middelen zijn begroot.

Informatieveiligheid De benodigde inspanning hiervoor gaat een nog grotere vlucht nemen. Het is de nieuwe wapenwedloop met als doel het ontwrichten van de samenleving. Hierdoor staan overheidsdoelen hoog op het lijstje van potentiele hackers. Naast het doorvoeren van de technische maatregelen zullen ook de in de gemeente gebruikte softwarepakketten upto-date gebracht moeten worden om snel op veiligheidsdreigingen in te kunnen spelen. Hiervoor moet een programma opgezet worden dat, naast het project Modernisering Applicatielandschap en architectuur (M2A) zorgt voor modernisering van de niet kernapplicaties. In de O&I begroting is dekking voor toezicht en sturing op informatieveiligheid door de CISO (Chief Information Security officer). Maar in de uitvoering is extra inzet nodig van een halve formatieplaats, waarvoor nog niet is begroot.

Financiën P&C-cyclus De afgelopen periode is gewerkt om een stevige basis te leggen onder de financiële administratie. Personeelsverloop in combinatie met een krappe arbeidsmarkt maakten dit een grote uitdaging. Inmiddels zijn posities ingevuld en is de basis op orde: een belangrijk uitgangspunt voor een adequate informatieverstrekking en advisering. Vanaf de nieuwe bestuursperiode willen we de P&C-producten op een strategischer niveau aanbieden aan de raad, cijfers worden op een hoger niveau gepresenteerd en ook beleidsmatig willen we beter inspelen op actualiteit. De auditcommissie is meegenomen in dit voornemen en zij staan achter deze nieuwe aanpak. Wel is afgesproken om eind 2022 de nieuwe werkwijze te evalueren. Financiële ontwikkelingen voor de komende jaren Berenschot is medio 2021 gevraagd om een gemeentebrede analyse op te stellen voor de verwachte financiële ontwikkelingen in de komende vier jaar. Met daarnaast een gemeentebrede benchmark op de ambtelijke organisatie en een second opinion op de reeds doorgevoerde beleidsstappen. En de vraag of de gemeente goed is voorbereid op toekomstige ontwikkelingen. De uitkomsten zijn terug te vinden in de opgeleverde rapportage, waarbij ook de uitkomsten zijn meegenomen van de verdiepende vragen.

Overdrachtsdocument organisatie versie 21022022

6 Een belangrijke uitkomst zijn de zorgen over het financieel perspectief vanaf met name 2024 en volgende jaren. Dit ook gelet op de wensen die er zijn ten aanzien van een nieuwe MFA in Wapenveld en de effecten van het Integraal Huisvesting Plan. De gelden vanuit het Rijk wisselen sterk en het is nog onzeker of en zo ja welke compensatie ontvangen wordt voor bijvoorbeeld de afschaffing van het abonnementstarief bij de WMO. Ook is er nog steeds geen besluit genomen over de herijking van het gemeentefonds. De laatste berichten laten zien dat onze gemeente een nadeelgemeente is. BTW Momenteel loopt er een controle van de Belastingdienst inzake BTW over de boekjaren 2015 t/m 2020. Het gaat om 38.000 boekingen en een risicogebied van 22 miljoen euro. De uitkomsten worden in het 2e kwartaal van 2022 verwacht. Dit leidt naar verwachting tot correcties.

Rechtmatigheidsverantwoording Het college is binnen de gemeente verantwoordelijk voor de naleving van de wet en regelgeving. Tot en met boekjaar 2021 geeft de accountant in de controleverklaring een oordeel over de rechtmatigheid en de getrouwheid van het handelen van de gemeente. Over boekjaar 2022 zal het college voor het eerst rechtstreeks verantwoording af gaan leggen over de naleving van de (financiële) rechtmatigheid van het gevoerde bestuur (formeel zal de Tweede Kamer dit besluit nog moeten nemen). Deze rechtmatigheidsverantwoording zal onderdeel uitmaken van de jaarrekening van de gemeente. De accountant controleert vervolgens de totstandkoming van deze rechtmatigheids-verantwoording op getrouwheid. De accountant kijkt dus of hetgeen het college meldt in de rechtmatigheidsverantwoording, juist en volledig is. Een gemeente heeft de keus om de strekking van de rechtmatigheidsverantwoording zelf te bepalen. Het minimum is de financiële rechtmatigheid. Vooralsnog wordt op de inrichting van dit minimum ingezet. Binnen de gemeente hebben wij de processen geïdentificeerd waarbij deze financiële wet- en regelgeving een rol van betekenis speelt. De te toetsen processen en het bijbehorende rechtmatigheidskader ligt vast in het jaarlijks vast te stellen controleprotocol.

De medewerkers en leidinggevenden die deze processen uitvoeren, de zogenoemde eerste lijn, zijn primair verantwoordelijk voor de naleving van de geldende financiële wet- en regelgeving. De interne toetsingswerkzaamheden worden uitgevoerd door interne controlefunctionarissen (team Control), de zogenoemde tweede lijn, die onafhankelijk oordelen over de processen die zij toetsen. Om deze rechtmatigheidsverantwoording op een goede manier in de steigers te zetten is voor een periode extra controllers capaciteit nodig.

Programma Ruimte, ondernemen en Wonen Milieubeheer Juridische verbreding van het milieubegrip, complexer wordende technieken, verduurzaming en de energietransitie vragen om verdere professionalisering van de uitvoering van milieutaken. Dit leidt ertoe dat gemeenten milieutaken ruimer zullen moeten toebedelen aan robuuste omgevingsdiensten die goed voor hun taakuitoefening zijn uitgerust. Dit geldt ook voor de ODNV die met dit decor op de achtergrond stappen zal moeten zetten in de richting van doorontwikkeling. Voor de gemeente zal dit leiden tot niet te vermijden extra kosten.

Duurzaamheid Warmtetransitie en TVW We zijn bezig met het afronden van de transitievisie warmte. Hierin komt te staan welke wijk wanneer van het aardgas afgaat en welke techniek hiervoor geschikt lijkt. Het is een Overdrachtsdocument organisatie versie 21022022

7 visie op hoofdlijnen. De komende jaren wordt stapsgewijs per wijk een wijkuitvoeringsplan gemaakt (WUP) waarin met inwoners en bedrijven de daadwerkelijke mogelijkheden worden verkend en doorgerekend. Deze fase in de warmtetransitie vraagt om een forse toename van middelen en personeel om de opgave in beleid en in uitvoering te kunnen waarmaken voor de periode 2022-2040. De rolneming van de gemeentelijke overheid, bijvoorbeeld of we zelf investeren in warmtenetten zal verder worden bepaald in de komende bestuursperiode. In de tussentijd/gelijktijdig hebben we als gemeente een nadrukkelijke taak als het gaat om energiebesparing bij inwoners en bedrijven. Partners als het Energieloket en energiecoöperatie Heerde Energiek en samenwerking met buurgemeenten spelen daarbij een belangrijke rol. Informeren en uitnodigen tot het nemen van stappen rond isolatie en eigen opwek vormen daarin de basis. Om dit accuraat uit te voeren zijn eveneens voldoende middelen en personeel nodig. Energie-opwek In 2022 hebben we ons uitnodigingskader voor energie afgerond. Hiermee maken we onder voorwaarden zonnevelden en kleine windturbines mogelijk, om zo energieneutraal te kunnen worden. In periode 2022-2025 worden aanvragen verwacht om hier invulling aan te geven. Aanvragen dienen samen te hangen met andere gebiedsopgaven die gaan over verduurzaming, zoals landbouwtransitie en klimaatadaptatie.

Regionale afstemming energietransitie De gemeente Heerde is actief betrokken bij de ontwikkeling van de Regionale Energiestrategie. In de komende twee jaar wordt gewerkt aan een 2.0 versie, waarmee regionale doelstellingen ontstaan voor duurzame energie en warmte in de Cleantechregio. In deze regio zijn onze ondernemers ook betrokken. Daarnaast speelt de regio Zwolle een steeds nadrukkelijker rol bij de verbinding van partijen Netcongestie en schaarste op het elektriciteitsnet Actueel probleem in onze gemeente, maar vrijwel heel Nederland, vormen de beperkingen bij het leveren en terug leveren van elektriciteit. De komende jaren neemt de behoefte naar elektriciteit wél fors toe in de volle breedte. Niet alleen duurzame energie, maar ook warmtevraag, elektrische mobiliteit en verduurzaming van processen in de industrie hangen hiermee samen. Nauwe samenwerking met partners als Liander zijn daarin essentieel. Maar ook de zoektocht met bedrijven naar oplossingen in de vorm van opslag en slimme levering van energie is nodig en moet worden verkend de komende jaren.

Circulaire economie In de afgelopen bestuursperiode zijn de eerste stappen gezet voor het faciliteren van een circulaire economie in onze gemeente. Er is een aantal bedrijven die hierin als koplopers fungeren. De gemeente pakt haar rol om voorbeelden te geven, inwoners te enthousiasmeren en partijen met elkaar in verbinding te brengen. De komende periode zal dit verder worden ingekleurd. Met name de circulaire bouw kan in de volgende bestuursperiode meer aandacht verwachten, mede door de stijgende bouwkosten en de grote impact die de bouwsector heeft op het milieu.

Economie Waar staan we nu? We hebben een basis gelegd in de thema’s die de komende jaren voor Economie op de agenda staan (zowel landelijk, provinciaal, regionaal en lokaal). De basis is vooral ‘Samenwerken’. Er ontstaat steeds meer samenwerking tussen de 4 O’s van gemeente (overheid), ondernemers, onderwijs en andere partners (organisaties en andere overheden). Ook de samenwerking tussen ondernemers onderling is groeiend. Mooie voorbeelden zijn de krachtige invulling van het Gemeentelijke Ondernemers Overleg (GOO), het jaarlijkse terugkerende Ondernemersevent, het succesvolle Ondernemersfonds, zichtbaar en bereikbaar zijn voor ondernemers, werken aan een Overdrachtsdocument organisatie versie 21022022

8 agenda als het gaat om werkgelegenheid, inclusiviteit en krapte op de arbeidsmarkt, vitale en toekomstbestendige centra en toekomst bestendige bedrijventerreinen. Bij al deze projecten is samenwerking tussen verschillende partijen essentieel geweest. De koers voor de komende 4 jaren (2022-2025) ligt vast in de Economische Agenda. Hierin staan de thema’s opgenomen waar we verder aan gaan werken. De lokale ondernemersorganisaties (BCH, HOK, OVH en OVW) ondersteunen deze agenda en de thema’s middels het gezamenlijk ondertekenen van een bijbehorende ‘Oplegger’. Welke ontwikkelingen zien we? We gaan voor een stijgende brede welvaart met als uitgangspunt ‘leave no one behind’. We zullen steeds meer in een gezamenlijke rol de economische opgave voor de komende jaren oppakken. Duurzaam aan elkaar verbinden. Als gemeente zullen wij meer gaan faciliteren en verbinden dan de ‘kar’ letterlijk gaan trekken. De economische opgave zal ook meer en meer in regionaal verband worden opgepakt met de 4 O’s. De trends en ontwikkeling op het gebied van Economie zijn vertaald in de Economische Agenda 20222025. De thema’s waar we verder aan werken zijn:  Samenwerking tussen de 4 O’s (overheid, ondernemers, onderwijs en organisaties)  Menselijk Kapitaal (werkgelegenheid, Inclusiviteit en krapte op de arbeidsmarkt).

 Toekomstbestendige Bedrijventerreinen (vooral inzet op kwaliteit van bestaande bedrijventerreinen, onderzoek naar toekomstige behoefte bedrijfskavels)  Toekomstbestendige centra (behoud winkelvoorzieningen, aantrekkelijkheid en gezelligheid (verblijf), digitale en fysieke zichtbaarheid)  Transitieopgaven toekomstbestendig en duurzame economie (innovatie, duurzaamheid, klimaatadaptatie, bereikbaarheid, circulaire economie)

Recreatie en Toerisme Bestemmingsmanagement op de Veluwe De gemeente Heerde is onderdeel van de Veluwe. Eén van de meest populaire verblijfsgebieden in Nederland, in toenemende mate ook voor buitenlandse bezoekers. Wij zijn blij met die populariteit. Maar met restricties. Immers, we kampen op de Veluwe met flinke uitdagingen. Enerzijds willen we de bezoeker de beste Veluwe laten beleven, maar anderzijds willen we meer rust voor de natuur waar deze het nodig heeft. Met bestemmingsmanagement streven we naar een spreiding van de recreatieve druk in ruimte en tijd, waarbij bezoekers nog steeds de beste Veluwe ervaren. Op verschillende manieren proberen we hier invulling aan te geven, samen met de andere partners/grondeigenaren. Zo werken we onder leiding van de provincie Gelderland al een aantal jaren aan een recreatiezoneringsplan voor de Veluwe. Met dit plan wordt het Natura-2000 gebied opgedeeld in verschillende ‘zones’. In de ene zone willen we meer ruimte geven aan (intensievere) recreatie en in andere zones meer ruimte geven aan de natuur. Om invulling te geven aan dit plan moeten we de komende jaren de nodige (fysieke) maatregelen treffen. Een ander instrument voor bestemmingsmanagement is de ontwikkeling van ‘ontvangstlocaties’: een beperkt aantal, goed gekozen, parkeerplaatsen.

We zorgen dat deze aantrekkelijker zijn dan andere plekken en bovendien voorzieningen bieden met kwaliteit, waar bezoekers gastvrij worden ontvangen. Zo zorgen we ervoor dat het op een aantal locaties drukker wordt, maar geven we natuur (en omgeving) op andere plekken meer rust. In Heerde wordt al langer gewerkt aan deze structuur. Denk hierbij aan de locaties Renderklippen en het Heerderstrand. In het verlengde daarvan werken we ook aan (recreatieve) routesystemen/routenetwerken: routes zullen soms moeten worden opgeheven indien de natuur het nodig heeft, maar we zullen ook moeten werken aan nieuwe routes om in de Overdrachtsdocument organisatie versie 21022022

9 behoefte te kunnen voorzien en om een samenhangend netwerk op de Veluwe (inclusief bebording en bewegwijzering) te kunnen realiseren, die bijvoorbeeld aansluit bij de recreatiezonering. Bovendien moeten routes goed aansluiten op de ontvangstlocaties, zodat mensen verleid worden om daar hun verblijf te starten en te gaan recreëren via de routesystemen. Gebiedsontwikkeling IJsselvallei In 2020 is in samenwerking met tal van gebiedspartners gestart met de ontwikkeling van een masterplan voor de IJsselvallei. Directe aanleiding is de constatering dat de Veluwe te kampen heeft met een steeds grotere stroom bezoekers en recreanten. Tegelijkertijd staan de natuurwaarden op de Veluwe – zoals in bovenstaande alinea ook benoemd sterk onder druk. Is er een mogelijkheid om de flanken van het Veluwemassief – zoals de IJsselvallei – te gebruiken om de toeristenstroom op de Veluwe te ontlasten en de flanken een economische en ruimtelijk kwalitatieve impuls te geven? Om een antwoord te kunnen geven is er binnen het masterplan bewust gekozen de opgave te verbreden. Door koppelkansen te benutten kunnen grote maatschappelijke opgaven en inspirerende initiatieven uit het plangebied aan elkaar worden verbonden. Juist die verbinding kan uiteindelijk zorgen voor de ontwikkeling van ruimtelijke kwaliteit met een breder draagvlak.

Voor het masterplan zijn de grote maatschappelijke opgaven geformuleerd. De grote opgaven in het gebied van de IJsselvallei zijn klimaatadaptatie en -mitigatie, invulling geven aan het begrip kringlooplandbouw met meer aandacht voor een gezonde bodem en biodiversiteit én het versterken van cultuurtoerisme en leefbaarheid in het gebied. We geven de komende jaren invulling aan de drie opgaven aan de hand van verschillende onderscheiden ‘kansrijke projecten’ in deelgebieden in de IJsselvallei. Zo maken we de IJsselvallei aantrekkelijker om te bezoeken en om in te recreëren, maar altijd met respect voor de identiteit, maat en schaal van de omgeving. Marketing en promotie Sinds een aantal jaar is de Stichting Visit Heerde verantwoordelijk voor de gemeentelijke marketing en promotie. Visit Heerde fungeert ‘als verbindend element’ in de samenleving en tussen (recreatie)ondernemers. Om Heerde ook in breder verband – als onderdeel van de Veluwe – op de kaart te zetten, werken we voor de (boven)regionale marketing samen met Visit Veluwe. Een organisatie met (inter)nationaal bereik. Visit Heerde en Visit Veluwe werken ook mee aan het bestemmingsmanagement op de Veluwe en stemmen activiteiten en campagnes daar (deels) op af. Belevingsgebieden Veluwe Om ‘herkenbare’ beleving op de Veluwe te vergroten is de afgelopen jaren gewerkt aan de ontwikkeling van belevingsgebieden.

Heerde is onderdeel van het belevingsgebied ‘ambachtelijke Veluwe’, waarbij de naam geen verdere toelichting behoeft. Afgelopen jaren is met betrokkenen verkend welke toeristische (product)ontwikkeling bij kan dragen aan de ambachtelijke beleving in ons gebied. Komende jaren gaan we aan de slag met de uitvoering en het vermarkten. O.a. in samenwerking met Visit Heerde en andere lokale en regionale partners.

Bouwen en wonen Bouwen De komst van de Omgevingswet gaat gepaard met de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Dit leidt tot ingrijpende wijzigingen in de processen rondom vergunningverlening en toezicht met inhoudelijk meer eigen verantwoordelijkheid voor de bouwsector en meer proces-toetsing achteraf voor de gemeente. Bijkomend effect is dat gemeenten minder bouwleges kunnen heffen. Woonopgave

Overdrachtsdocument organisatie versie 21022022

10 De druk op de woningmarkt is groot door allerlei nieuwe ontwikkelingen. Starters, het langer zelfstandig thuis wonen, statushouders, beschermd wonen, toename van één- en tweepersoonshuishoudens en starters, het zijn allemaal (bijzondere) doelgroepen waarvoor woonruimte nodig is. Er is een grote behoefte aan sociale huur- en koopwoningen en aan woningen in het middensegment voor jonge gezinnen en om de doorstroming te bevorderen. Deze behoefte is vastgelegd in een woningbouwprogramma in de woonagenda. Doordat we zelf weinig gronden meer in handen hebben, zijn we afhankelijk van initiatieven vanuit de markt. Om te sturen op het woningbouwprogramma bij nieuwe initiatieven, wordt er sinds de zomer van 2020 gewerkt met een gemeentelijk onderhandelaar en gemeentelijk coördinator. De laatste jaren worden er veel nieuwe koop- en huurwoningen gebouwd die in de behoefte voorzien, maar we hebben nog wat stappen te zetten. In 2023 moet het huidige woonbeleid geactualiseerd worden en door de raad worden vastgesteld. Instrumentarium betaalbare woningbouw Door de enorme prijsstijgingen van woningen en vaak oneerlijke concurrentie op de woningmarkt wordt het steeds lastiger om betaalbare koop- en huur woningen te realiseren, die voor een langere periode betaalbaar en beschikbaar blijven voor de doelgroep.

Daarom zijn we bezig om in beeld te brengen welk instrument of combinatie van instrumenten het best werken om hier toch op te gaan sturen. De uiteindelijk keuze voor het in te zetten instrumentarium is aan het bestuur. Wonen en zorg Landelijk is het beeld dat door de toenemende vergrijzing en het langer zelfstandig thuis wonen de druk op de woningmarkt (woonvormen met zorg) en voorzieningen steeds groter wordt. Om in beeld te hebben wat de huidige situatie voor Heerde is en wat de situatie op dit gebied gaat worden, wordt een woonzorganalyse opgesteld. Zo’n analyse is een eerste stap in het verbinden van het sociaal- en ruimtelijk domein. Aan de hand van de uitkomsten van deze analyse wordt aan het bestuur gevraagd om een standpunt in te nemen over het wel of niet nemen van vervolgstappen. Huisvesting statushouders Tot nu toe is de achterstand die in 2019 is ontstaan met betrekking tot de huisvesting van statushouders (9) niet ingehaald. Voor 2020 en 2021 hebben wij onze taakstelling behaald.

Ruimtelijke Ontwikkeling Centrumontwikkeling Heerde Met de projectontwikkelaar wordt op dit moment samengewerkt aan de herontwikkeling van het centrum van Heerde. Hierbij wordt de voormalige gemeentewerf gebruikt als vliegwiel voor een grotere ontwikkeling, waarbij het de wens is om ook diverse particuliere locaties te ontwikkelen. Projectontwikkelaar en de gemeente hebben een samenwerkingsovereenkomst gesloten. Met de eigenaren van de particuliere locaties zijn op dit moment nog geen afspraken op papier gezet. Wel hebben vele gesprekken plaatsgevonden tussen gemeente, projectontwikkelaar en particuliere eigenaren. In deze gesprekken zijn de verschillende, zelfstandige plannen toegelicht en wordt gesproken over manieren van samenwerking tussen de verschillende locaties. Deze samenwerking ziet onder andere op een gezamenlijke beeldkwaliteit- en stedenbouwkundig plan, uitwisseling van te realiseren parkeerplaatsen, centrering van verplichte toe te voegen woningen in het sociale segment en plankosten. De afspraken hierover worden uiteindelijk vastgelegd in nader te sluiten overeenkomsten met de verschillende particuliere eigenaren. De verwachting is dat in het tweede kwartaal van 2022 duidelijk wordt met welke particuliere grondeigenaren een overeenkomst kan worden gesloten. Hoenwaard 2030

Overdrachtsdocument organisatie versie 21022022

11 De afgelopen jaren zijn er veel ontwikkelingen en projecten opgestart in en om de Hoenwaard. In 2016 is geconstateerd dat er (te) weinig samenhang en coördinatie was tussen al deze initiatieven en dat verschillende partijen (overheden en ondernemers) onafhankelijk van elkaar zaken met zaken bezig waren. Daarmee bestond het gevaar van telkens korte termijn beslissingen en oplossingen. Op 8 december 2016 hebben de Stuurgroep Veluwekroon en Bestuurlijke Begeleidingsgroep IJsseldijk, ingestemd met het opstellen van een plan van aanpak voor een verkenning voor de Hoenwaard in 2030. Het doel van dit plan van aanpak is een integraal, breed gedragen en samenhangend toekomstperspectief voor de Hoenwaard vast te stellen, om op basis daarvan goed afgewogen besluiten te kunnen nemen over de aankomende investeringen en keuzes. Een toekomstperspectief dat wordt gedragen door alle belanghebbenden, zowel inwoners en agrariërs van de Hoenwaard, als de betrokken overheden. In de afgelopen anderhalf jaar is uitvoering gegeven aan het opstellen van het gebiedsplan Hoenwaard 2030. Het gebiedsplan is tot stand gekomen via een intensief participatieproces met betrokken partners (provincie Gelderland, Rijkswaterstaat, Waterschap Vallei en Veluwe en de gemeenten Heerde en Hattem), vertegenwoordiging uit het gebied en overige belangstellenden.

Op 3 juni 2021 heeft de bestuurlijke begeleidingsgroep (BBG) het gebiedsplan Hoenwaard2030 vrijgegeven voor besluitvorming. Voor Heerde betekent dit dat de strategische hoofdlijnen van het gebiedsplan worden opgenomen in de omgevingsvisie. Het voornemen is om in 2022 de planuitwerkingsfase op te starten. Daarna volgt de realisatiefase. Omgevingswet De gemeente Heerde bereidt zich voor op de Omgevingswet. Deze Omgevingswet bundelt de wetgeving en regels voor het beheer en de ontwikkeling van de (fysieke) leefomgeving. Vooralsnog is de start van deze nieuwe wet weer uitgesteld tot 1 oktober. Vermoedelijk wordt de definitieve nieuwe startdatum 1 januari 2023. Als gemeente Heerde en als gemeenten in H2O verband zijn we eigenlijk klaar om 1 juli te kunnen beginnen. Insteek in de H2O samenwerking is om met de drie gemeenten in één systematiek en met uniforme werkprocessen te gaan werken. Het uitstel van de startdatum leidt tot (beperkte) meerkosten. Omgevingsvisie De Omgevingswet bevat een aantal instrumenten waarmee overheden de doelen van de wet in de praktijk kunnen brengen. Deze instrumenten worden de 'kerninstrumenten' genoemd. Eén van de (verplichte) instrumenten voor gemeenten, die voortvloeit uit de aankomende Omgevingswet, is de omgevingsvisie.

In de omgevingsvisie zetten we - samen met onze partners en inwoners - de koers op weg naar 2040 uit voor onze (fysieke) leefomgeving. De omgevingsvisie vervangt na vaststelling onze huidige structuurvisie Heerde 2025. Net als de structuurvisie geeft de omgevingsvisie richting aan onze (fysieke) leefomgeving en helpt het ons om ruimtelijke keuzes te maken. Er komen namelijk allerlei maatschappelijke trends en ontwikkelingen op onze gemeente af die vragen om antwoorden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan grote opgaven als de woonopgave, de milieu- en klimaatproblematiek, de energietransitie en de landbouwtransitie. Het gaat ook om lokale aandachtspunten als het aantrekkelijk houden van de (centra van de) dorpen en het beheren van onze openbare ruimte. Vanuit de participatiestrategie “de omgevingsvisie ontwikkelen we met partners en inwoners denken mee” is op verschillende momenten en op verschillende manieren gesproken met partners en inwoners over de leefomgeving van Heerde. De bijdragen van zowel partners als inwoners, het analyseren van actueel bestaand beleid (o.a. De toekomstvisie - Natuurlijk Heerde!), trends en ontwikkelingen en de vele gesprekken met ambtelijke beleidsmedewerkers (vanuit het fysiek en sociaal domein) hebben geresulteerd in een concept omgevingsvisie.

Adviesbureau KuiperCompagnons uit Rotterdam heeft ondersteunt bij de totstandkoming van deze concept omgevingsvisie. Overdrachtsdocument organisatie versie 21022022

12 Het concept is geen volledig uitgewerkte omgevingsvisie, maar een document dat richting geeft voor een verdere uitwerking. Dit betekent dat de kernkwaliteiten van de gemeente zijn beschreven, een aantal principes zijn geformuleerd en de opgaven zijn uitgewerkt. Momenteel wordt gewerkt aan de gebiedsuitwerkingen en het uitvoeringshoofdstuk. Het streven is om in de tweede helft van 2022 de omgevingsvisie te laten vaststellen door de gemeenteraad. Participatie als onderdeel van het proces binnen de omgevingswet Binnen het programma omgevingswet is een participatiebeleid voor de fysieke leefomgeving opgesteld. Dit beleid ziet op het stimuleren en ondersteunen van initiatiefnemers tot het inrichten van een participatietraject dat past bij hun plannen. Het participatiebeleid wordt toegerust met een digitale toolbox. Hierin bevinden zich allerlei handige gereedschappen voor initiatiefnemers voor onder andere het kiezen van het juiste traject en betrekken van de juiste mensen. Het participatiebeleid fysieke leefomgeving is vooruitlopend op de algemene participatievisie en -beleid. Voor het opstellen van het algemene deel zal er aan de hand van externe begeleiding met de raad worden samengewerkt. Er is afgesproken dat het beleid voor de fysieke leefomgeving als vanzelfsprekend wordt aangepast, mocht blijken dat het op enigerlei wijze bijt met de uitgangspunten van de algemene visie.

Capaciteitsvraagstuk Om de bestuurlijke ambities waar te maken en ook onze reguliere taken te kunnen blijven doen, is voor economie, duurzaamheid, wonen en vergunningverlening voor enkele jaren extra capaciteit nodig, maar er is ook structureel capaciteit nodig in de vorm van adviseurs RO en erfgoedadvisering. Grondzaken Grondverwerving Als we een actieve rol willen spelen bij ruimtelijke projecten en woningbouwopgaven gaan grondverwerving en uitvoeren van eigen grondexploitaties steeds meer een rol spelen. Casus garageboxen In 2019 zijn de 10-jarige huurovereenkomsten beëindigd voor de ondergrond van 43 garageboxen in Heerde (omgeving De Wikke/Eekwal/Klaproosweg/Klaverweg) en Wapenveld (Nachtegaalweg). Tien jaar daarvoor heeft de gemeente aangekondigd de contracten te willen beëindigen als dat nodig was om de leefbaarheid van de wijk te bevorderen. In het begin van de tienjarige huurperiode heeft de gemeente tien garageboxen aangekocht. De andere zijn eigendom van particulieren. Er is geen noodzaak om de terreinen te gebruiken voor parkeren in de buurt. De laatste jaren heeft de gemeente geen garageboxen maar aangekocht. De boxen worden wel steeds ouder en vertonen gebreken. Eigenaren zijn voor aanpassingen en ontwikkelingen ‘tot elkaar veroordeeld’. Sinds 2019 worden de huurovereenkomsten jaarlijks verlengd.

Deze casus was voorgedragen voor de werkgroep bestuurlijke vernieuwing met daarin fractievertegenwoordigers als mogelijkheid om de dialoog met inwoners aan te gaan over de toekomst van deze garageboxen. Oneigenlijk grondgebruik Zoals in iedere gemeente hebben ook inwoners van onze gemeente oneigenlijk gemeentegrond in eigendom. Dat gaat soms om een snippertje grond maar er zijn inwoners die grotere gedeelten in gebruik hebben. Op ons verzoek heeft Eiffel enkele jaren geleden onderzocht om hoeveel grond het gaat. Het gaat om circa 750 situaties, waarvoor nog veel aanvullend onderzoek moet worden gedaan en waarvan 60% tot 50 m2 in gebruik heeft. Er is geen capaciteit om dit op te pakken. Als we in de praktijk tegen een situatie aanlopen, wordt naar een passende oplossing gezocht. Gemeenten Overdrachtsdocument organisatie versie 21022022

13 waar dit is opgepakt krijgen veelal ook te maken met onrust bij inwoners. Tot nu toe is geen prioriteit gegeven aan dit oneigenlijk grondgebruik waardoor er in toenemende mate aanspraak op verjaring kan ontstaan.

Verkeer en vervoer F50 Er ligt een motie van de raad van 9 november 2020 om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om de F50 fietssnelweg vanaf Epe via Heerde naar Hattem en verder aan te leggen. Zowel de provincies als de regio Zwolle en de Cleantech regio, de fietserbond en de betrokken gemeenten willen de fietsroute nader verkennen met een routekeuze en een onderbouwing. Voor de ambtelijke verkenning van tracés, principeoplossingen en kosten moet de provincie Gelderland nog een projecttrekker aanwijzen. De onderzoeken die in Epe en Apeldoorn hebben plaatsgevonden, laten zien dat rijk en provincie circa 75% van de realisatiekosten vergoeden.

Herinrichting centrum Heerde Het bouwprogramma in het centrum van Heerde brengt ook een herinrichting van de openbare ruimte/infrastructuur met zich mee. Dekking loopt via de grondexploitatie. Verkeersveiligheid en parkeren Het Gemeentelijk verkeers- en Vervoersplan (GVVP) wordt geactualiseerd evenals het parkeerbeleidsplan en de parkeernormen. Er wordt gewerkt aan een beleidsdocument met uitvoeringsprogramma met als speerpunten gedragsbeïnvloeding en handhaving en het omzetten van resterende 80 kilometer wegen naar 60 kilometer. Plaatsing openbare e-laadinfrastructuur Met de provincie Overijssel zijn ook Gelderse gemeenten een samenwerkingsovereenkomst aangegaan om te komen tot een (vervolg)concessie voor plaatsing en exploitatie van openbare laadinfrastructuur. Het extra aantal benodigde publieke laadpalen bedraagt tot 2025 naar schatting 72. Plaatsing kan op aanvraag van e-rijders en gemeente en er worden pro-actief palen geplaatst. De pro-actieve plaatsbepaling blijkt vaak een heikel punt, wel een laadpaal in de buurt maar niet op de parkeerplaats voor de deur van inwoners.

Groen/Grijs Staat van onderhoud Onderhoud van het groen in de openbare ruimte en met name onkruid op verharding heeft het afgelopen jaar tot negatieve reacties bij inwoners geleid. Voor 2022 is eenmalig geld beschikbaar voor een inhaalslag. Onderhoud op C-niveau betekent dat het er tot Dniveau mag uitzien voordat ingegrepen wordt. Groenonderhoud biedt ook werkplekken aan medewerkers van Lucrato en doelgroepmedewerkers, met een loonwaardebeperking. De beschikbare capaciteit in het groen is gebaseerd op C-niveau. Duurzaamheid Met ROVA zijn wij in gesprek om groenafval door middel van bokashi om te vormen tot bodemverbeteraar. Daarmee leveren we een directe bijdrage aan circulaire economie. Vanuit KNNV en inwoners is er veel aandacht voor ecologisch bermbeheer. Dit vraagt echter om een investering is capaciteit en materieel. Hiervoor zijn geen middelen begroot. Biodiversiteit wordt betrokken bij uitvoering van het onderhoud en beheer bij omvorming en het maaibeheer van de gazons. De provincie financiert hiervoor initiatieven van particulieren. Als Heerde hebben we op deze regeling een beroep gedaan voor de periode tot en met 2023 met een zevental projecten. Invasieve exotenbestrijding Overdrachtsdocument organisatie versie 21022022

14 De middelen die beschikbaar zijn in onze begroting gebruiken we voor incidentele bestrijding en zijn bij lange na niet voldoende om alles invasieve exoten te bestrijden. Een overall plan, gefinancierd door de provincie Gelderland, is in de maak. Speelvoorzieningen Het huidige budget is voldoende om de bestaande speelvoorzieningen (voor de jeugd) te onderhouden en incidenteel om te vormen. Speelvoorzieningen zijn wat anders dan nieuwe sportvoorzieningen waarvoor nu bij de afdeling SMV vragen binnen komen.

Afvalwater en klimaatadaptatie Het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2022-2026 is in november 2021 vastgesteld door de raad en is basis voor het lokale uitvoeringsprogramma en de rioolheffing voor de komende jaren. De actiepunten uit het eerder vastgesteld Regionale Adaptatie Plan zijn opgenomen in het GRP. Doel van het RAP is het nemen van klimaatbestendige maatregelen om het hoofd te bieden aan hoosbuien, hitte en droogte.

Beheer openbare ruimte Het beheer van de openbare ruimte is niet alleen zichtbaar voor inwoners met de aanwezigheid van bijvoorbeeld het openbaar groen, de wegen, fiets paden en bebording, een goed werkend rioolstelsel of verlichting maar vraagt ook om het digitaal vastleggen van al deze voorzieningen in zogenaamde geo-data, zodat deze ontsloten kan worden voor intern en (verplicht) extern gebruik. Deze BOR maakt deel uit van de GEO-visie ruimte die in H2O verband wordt opgesteld.

Met inwoners in gesprek over de openbare ruimte Bij de uitvoering van werkzaamheden of het nemen van verkeersbesluiten is er in toenemende mate sprake van intensief en langdurig overleg met omwonenden en belangenorganisaties. De ervaring leert dat inwoners zeer divers aankijken tegen ontwikkelingen in de openbare ruimte. Wat de één wenselijk vindt, wil de ander juist niet. En e-mail is gewillig om te blijven reageren op een besluit van de gemeente, zeker wanneer we inwoners niet kunnen bieden wat ze willen om financiële of beheerinhoudelijk redenen. Deze contacten met onze inwoners kosten de laatste jaren aanzienlijk meer tijd wat ten koste gaat van de doorlooptijd van vragen van inwoners om maatregelen.

Beheer gemeentelijke gebouwen Voor de komende tijd is verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed een belangrijk item. Provincie Gelderland wil gemeenten ontzorgen in het opstellen van plannen om het gemeentelijk vastgoed te verduurzamen. Het onderhoudsbudget dat beschikbaar is in de begroting voorziet niet in grootschalige verduurzaming van het vastgoed. Wij inventariseren momenteel hoe we gebruik willen maken van dit aanbod van de provincie.

Begraafplaats Wapenveld Uitbreiding van de begraafplaats Wapenveld is noodzakelijk om binnen het komende decennium aan de vraag te kunnen voldoen. Er zijn mogelijkheden wanneer de huidige parkeerplaats voor vrachtwagens wordt opgeheven. Hiervoor moet een alternatief gevonden worden. Onderzocht wordt welke mogelijkheden het bedrijventerrein Van der Zee Laan hierin kan bieden.

Multifunctionele Accommodatie centrum Wapenveld De afronding van het definitief ontwerp, op basis van waarvan het investeringskrediet bepaald kan worden, is voorzien voor de behandeling van het meerjarenperspectief, zodat de raad een onderbouwde afweging kan maken. Daarbij komen niet alleen de investeringskosten maar ook de kosten van beheer aan de orde.

Gemeentebos Overdrachtsdocument organisatie versie 21022022

15 Ook in onze gemeentebossen hebben we te maken met het Beheerplan Natura 2000/recreatiezonering van de provincie. De provincie zal de bouwstenen die opgenomen worden financieren en regelt boscompensatie. De gemeente zal een trekker aan moeten wijzen voor extensivering van wegen en paden in het kader van recreatiezonering die ook een plan van aanpak op moet stellen. Als we de voorgestelde maatregelen naast onze bosvisie leggen dat sluit deze deels (extensiveren akkertjes Horsthoekersprengen)aan. Het leefgebied draaihals Renderklippen, duurzaamheid heide Renderklippen) sluit aan bij de bosvisie. Maar het verbinden Pluizenmeer met de Dellen gaat veel verder en het verbinden van de Renderklippen met Hoge heide Epe sluit in het geheel niet aan. Kortom, er zal opnieuw gekeken moeten worden naar de bosvisie in relatie tot de recreatiezonering.

Programma Sociaal Maatschappelijke Verbinding Jeugd en onderwijs Op het gebied van de jeugdzorg zijn er veel landelijke ontwikkelingen die spelen. Zo hebben we vanuit de arbitrage met het rijk een groot bedrag ontvangen voor 2022 (1,2 miljoen). Deze extra middelen dalen met de jaren en door het nieuwe coalitieakkoord komt daar waarschijnlijk nog een extra bezuiniging bovenop vanaf 2026. Ook gaan deze extra gelden gepaard met de uitvoering van een hervormingsagenda. Op het moment heeft de VNG de voorbereidingen eenzijdig gestopt, maar de verwachting is wel dat we de komende jaren druk zullen zijn met de invoering daarvan. Verder zijn er nog een tal van grote landelijke/regionale ontwikkelingen: -

Gelderse verbeteragenda: een verbeterplan om de jeugdbeschermingsketen te verbeteren. Veel van de maatregelen zijn al ingevoerd. De toekomsttuin waarin wordt geëxperimenteerd met het landelijke toekomstscenario, zal eind 2022-begin 2023 worden geïmplementeerd.

-

Afbouw Jeugdzorg en afbouw 3-milieuvoorzieningen (wonen, dagbesteding inclusief onderwijs en vrijetijdsbesteding). We willen kinderen zo thuis mogelijk laten opgroeien. Grote instellingen, buiten de maatschappij dragen hier niet aan bij. Daarom zijn er diverse SPUK-gelden vrij gekomen om de afbouw te realiseren van deze twee vormen van gesloten jeugdhulp. M.n. 3-milieu is een interessante, omdat wij Perspectiev op onze gemeentegrond hebben. Naar verwachting wordt in 2022 de wet ‘Verbetering beschikbaarheid voor jeugdigen’ geaccordeerd. Dit houdt in dat jeugdhulpregio’s worden verplicht om een Gemeenschappelijke Regeling te worden.

-

-

Lokale ontwikkelingen die wij verder nog zien op het gebied van jeugd: Corona heeft een grote invloed op de mentale gezondheid van jongeren. We willen daar op diverse manier aandacht aan besteden de komende jaren. Ook zien we dat er meer overlast wordt ervaren door jongeren op straat. In plaats van focussen op het probleem, willen we toe naar de oplossing. Het creëren van een positieve leefomgeving voor deze jongeren.-

Volwassenen In Heerde zijn veel vrijwilligers actief. Er wordt samen gewerkt tussen de verschillende vrijwilligersorganisaties. Echter vrijwilligers worden ouder en het blijkt lastig om nieuwe vrijwilligers te vinden en te binden. In de komende periode wordt verkend hoe digitalisering van vraag en aanbod een rol kan spelen in deze ontwikkeling. Vanuit de Wmo bieden we algemene voorzieningen. Naast de algemene voorziening schoon en leefbaar huis en de huishoudcoach wordt er ook individuele begeleiding en Overdrachtsdocument organisatie versie 21022022

16 groepsbegeleiding geboden vanuit de Wmo. Lokale aanbieders en het steun en informatiepunt (STIP) spelen hier een grote rol in. De Wmo biedt ook individuele voorzieningen (wonen, rolstoel, vervoer, begeleiding, respijtzorg) daar waar maatwerk wordt gevraagd om maatschappelijk te blijven participeren. Het abonnementstarief heeft een grote aanzuigende werking met zich meegebracht en de afgelopen jaren voor forse kostentoename gezorgd, vooral op huishoudelijke hulp en woningaanpassingen. Het nieuwe kabinet pleit voor eerlijke eigen bijdrage systeem. Deze moet nog ontwikkeld worden. Corona heeft een behoorlijk invloed gehad. Vooral op de psychische situatie van (kwetsbare) volwassen. Eenzaamheid is toegenomen. Bij een toenemende vergrijzing zien we ook toenemende vraag om voorzieningen en (aangepaste) woningen. Opvallend is ook de toename in aantal van inwoners met geheugenproblematiek.

Zorg en veiligheid In Heerde werken we volop aan sociale inclusie, hieronder valt ook dat mensen met psychische kwetsbaarheid zoveel mogelijk in de eigen omgeving kunnen wonen en ondersteuning krijgen. Ondersteuning is divers, van het voorkomen van overlast tot het vroegtijdig signaleren van middelengebruik en toepassen van juiste interventies. We noemen de ontwikkeling naar herstellen in eigen omgeving Beschermd Thuis. Onder Beschermd Thuis valt de zorg en ondersteuning voor mensen met verward gedrag en/of, (ernstige) psychische en psychosociale problematiek. We krijgen de komende jaren minder van het rijk financiën voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Dit maakt dat we blijven samenwerken in de regio Oost Veluwe om een divers en integraal aanbod te kunnen bieden. De focus ligt komende periode op een andere inkoopstrategie en aanpassing van het zorglandschap GGZ voor kwetsbare inwoners zodat de ondersteuning in eigen omgeving voldoende aansluit. Deze kaders zijn vastgesteld in regionale en lokale plannen. Op het gebied van huiselijk geweld werken we samen in de regio Noord-Oost Gelderland en is Apeldoorn de centrumgemeente. Veilig Thuis is het advies- en meldpunt hiervoor en Moviera verzorgt de vrouwenopvang. We willen regionaal de samenwerking tussen de zorg- en veiligheidspartners verbeteren. Dit door o.a.

het opstarten van een bestuurlijk overleg zorg en veiligheid, deelname aan de toekomsttuinen (zie ook jeugd), MDA++. Ontwikkelpunten voor de aankomende jaren zijn de invoering van de visie gefaseerde ketenzorg, lokale aanpak mensenhandel, ouderenmishandeling en de lokale afstemming tussen zorg- en veiligheid.

Nieuwkomers De Wet inburgering 2021 is per 1 januari ingegaan. De verwachting is dat rond april de eerste nieuwkomers vanuit het azc onder de nieuwe wet zullen vallen. Gezinsmigranten en inburgeringsplichtige jongeren kunnen al eerder onder de nieuwe wet hun inburgering starten. We zijn nu bezig werkafspraken te maken met de betrokken partijen. Een aantal zaken wordt dit jaar verder uitgewerkt, waaronder de invulling van de MAP (Module Arbeidsmarkt en Participatie) en het aanbieden van de Onderwijs-route. Deze is - net zoals bijna overal in het land - nu nog niet rond door volumenadeel en te hoge kosten. Zoals het er nu voor staat, moet er in september een leerroute klaarliggen. Er is echter alleen voor dit jaar geld vrijgemaakt door het rijk. In het voorjaar volgen verdere gesprekken over de structurele financiering. Ook gaat het rijk verkennen of de onderwijsroute niet op landelijk niveau kan worden aangeboden.

Armoede en schulden In januari 2022 is het beleidsplan schulddienstverlening vastgesteld door de raad.

Overdrachtsdocument organisatie versie 21022022

17 De vroegsignalering van schulden is in 2021 geïmplementeerd en in ontwikkeling en wordt in 2023 geëvalueerd. In het uitvoeringsprogramma Participatiewet Inkomen 2022 worden de taken beschreven die we uitvoeren in 2022 op gebied van Inkomen, armoede, schulden en Kindpakket. De focus ligt in 2022 op de actualisatie van de vangnetuitkeringen en het onderzoek naar de betaaldatum van de bijstandsuitkeringen.

Werk en inkomen

-

Het aantal bijstandsgerechtigden blijft dalen, ondanks de coronacrisis. De bekostiging van de bijstandskosten loopt redelijk in de pas met de ontvangen middelen vanuit de Rijksoverheid. Zie ook Armoede en Schulden en de actuele Raadsmonitor De belangrijkste onderwerpen lokaal: Samenwerking met Werkbedrijf Lucrato rondom uitvoering WSW, Participatiewet en Beschut werk. Human Capital Agenda in de Regio Zwolle, deelname t/m 2024. Deze agenda richt zich op ontwikkelen en optimaal benutten van het menselijk kapitaal in onze regio. FactorWerk: Het werkbedrijf van de arbeidsmarkt Stedendriehoek en Noord-Veluwe. Verschillende projecten gericht op de verbetering/ontwikkeling arbeidsmarkt. Laaggeletterdheid: Lokale en regionale stuurgroep met een lokaal uitvoeringsprogramma. Doorontwikkeling proces SROI (sociale return on investment, het berekenen van een sociaal rendement bij een aanbesteding) zodat wij deze in alle aanbestedingen goed kunnen uitvoeren/opnemen.

Toegang/Stip Vanaf januari 2021 is de aanpak 0-100+ gestart. Gemeentelijke toegangstaken participatie, jeugd en Wmo zijn samengevoegd in Stip. En ook social work, welzijn en dagactiviteiten vinden plaats vanuit locatie Stip. Het team werkt verder aan een integrale aanpak van casuïstiek, 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur. Inzet op preventie, algemene voorzieningen en samenredzaamheid.

Sport In 2022 gaan we uitvoering geven aan het lokaal sport- en beweegakkoord. In de regio Noord-Veluwe werken we met 8 gemeenten samen aan bovenlokale sportthema’s (bijv. inclusief sporten en bewegen, koppeling preventie en sportakkoord, inzet buurtsportcoaches). In 2022 wordt een uitvoeringsprogramma Sport en Bewegen opgesteld.

Cultuur In samenwerking met 9 gemeenten op de Noord-Veluwe stellen we een regionaal pact op. Dit pact wordt voor 4 jaar vastgesteld en is onder andere gericht op het stimuleren van bovenlokale culturele en erfgoedprojecten/activiteiten.

Onderwijshuisvesting & accommodaties Het IHP is vastgesteld. De verschillende businesscases die daarin worden genoemd worden nu in volgorde opgesteld. De Noordgouw is afgerond. Op de “tekentafel” liggen nu de fusieschool Goede Herder/Ds. Van Maasschool en de Jan Ligthartschool. Met het Sprengen College wordt de levensvatbaarheid onderzocht. Voor de overige businesscases moet nog een aanbesteding uitgezet worden. Veel van de businesscases zullen in 2022 en 2023 worden uitgewerkt. In 2022 wordt het accommodatiebeleid geëvalueerd.

Vervoer Overdrachtsdocument organisatie versie 21022022

18 Het vervoer naar scholen, dagbestedingslocaties en jeugdwetinstellingen is belegd bij de uitvoeringsorganisatie PlusOV. Daarnaast verzorgt PlusOV het vraagafhankelijke vervoer, de vroegere regiotaxi. Binnen de ambtelijke en bestuurlijke overleggen wordt ook gekeken naar het bredere vervoer en zijn er contacten met de provincie. Er wordt gekeken om het vervoer meer aansluiting te laten vinden met het openbaar vervoer. Dit kan tot meer zelfstandig reizen leiden. Een van de pijlers van zowel de gemeenten als de provincie. Op gemeentelijk niveau wordt in 2022 gekeken naar de beheersbaarheid van de kosten, in relatie tot de wettelijke zorgplicht die de gemeente heeft.