5. Concept verslag raadsvergadering 5 juli 2021.doc

Notulen van de openbare raadsvergadering van 5 juli 2021 Aanvang Plaats Aanwezig

Afwezig met kennis geving

19.30 uur Digitale omgeving (Teams-vergadering) de voorzitter: Drs. J.W. Wiggers de leden: CU-SGP: B.J. van der Linde, G. van der Rhee, H. Sellies CDA: J. Grotenhuis-van der Horst, R. de Gooijer, A.R. Kasteel, H.J. Mateman VVD: G.J. Hardam-Postma, P. Oosterhof GBP: W. de Weerdt PvdA: B. Horst, G. Vijge-Koning D66/GL: S.I. van Amerongen, D.J. Landman-Kok het college: de wethouders Y. Çegerek, W.I. Meijer en S.J.L. Nienhuis de griffie: H.C. Lankman, M. van der Veer verder aanwezig: gemeentesecretaris B. van Zuthem W.J. Boeve (GBP), J.W.J. van Ommen (GBP), J. Tuinman (CU-SGP)

5

10

15

20

25

30

35

Algemeen - Voorafgaand aan de opening roept de griffier de ingelogde deelnemers per persoon op, om zich ervan te vergewissen dat de raadsleden daadwerkelijk aanwezig zijn, zichtbaar in beeld komen en dat het quorum aanwezig is. De griffier geeft nog enkele aandachtspunten voor de vergadering mee. - In overeenstemming met de Organisatieverordening gemeenteraad 2018 (1e wijziging), spreekt de voorzitter, direct voorafgaand aan de opening van de vergadering, het ambtsgebed uit. 1. Opening en mededelingen - Voorzitter: Ik concludeer dat we voldoende quorum hebben en dat ik de vergadering hierbij kan openen. Op grond van artikel 2.1. van de Tijdelijke wet digitale beraadslaging en besluitvorming en artikel 19 lid 2 Gemeentewet heb ik als burgemeester besloten als plaats voor de vergadering een digitale omgeving, deze Teamsvergadering, aan te wijzen. - De voorzitter heet iedereen hartelijk welkom, ook de inwoners van Heerde via de live verbinding via de lokale omroep RTV794. - Voorzitter: Dit is wellicht de laatste keer dat we elkaar digitaal treffen. Het voornemen is de volgende vergadering over de Perspectiefnota live te doen vanuit de Heerd. - Er is bericht van verhindering ontvangen van de heren Tuinman, Boeve en Van Ommen. 2. Vaststelling agenda - Er is een voorgenomen amendement en een voorgenomen motie aangekondigd. Het amendement heeft betrekking op agendapunt 7.

(Huishoudelijke ondersteuning gemeente Heerde 2022 en 2023), de motie op agendapunt 15. (Bestemmingsplan Nieuw Ennerveld). Agendapunt 15 is in de concept-agenda opgenomen als A(kkoord)-stuk. Nu er een raadsinstrument is aangekondigd en ingediend, wordt het geagendeerd als agendapunt 9. De voorzitter vraagt of de agenda zo kan worden vastgesteld. De raadsleden stemmen hiermee in en de agenda wordt gewijzigd vastgesteld. - Mevrouw Landman geeft aan een actualium te hebben ingediend. Voorzitter: Dit wordt bij agendapunt 18 besproken. De fractie van D66/GL heeft aangegeven dit ook op de agenda van de eerstkomende commissievergadering te willen hebben. Hier moet een keuze in worden gemaakt; het actualium, of bespreking in de eerstvolgende commissievergadering. Mevrouw Landman geeft aan

Concept verslag Raadsvergadering 5 juli 2021

pagina 1 van 26

voorkeur te hebben voor het actualium. Voorzitter: Dan wordt dit onderwerp afgevoerd van de lijst voor de eerstkomende commissievergadering.

5

10

3. Verslag raadsvergadering 14 juni 2021 De heer De Weerdt: We hebben een brief besproken over de WOZ waardes. De betrokkene heeft mij vandaag gebeld en vertelde mij dat hij nog niets van de gemeente heeft gehoord. Het gaat mij erom dat er contact wordt gezocht. Wethouder Meijer: Wij hebben verschillende keren contact gezocht. Voor aanstaande donderdag hebben we een afspraak staan, maar het is twijfelachtig of de betrokkene langs komt. Er zijn geen op- of aanmerkingen en het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. 4. Spreekrecht publieke tribune Er zijn geen aanmeldingen. Ter besluitvorming met beraadslaging (B-onderwerpen)

15

20

25

30

35

40

45

50

5. Jaarstukken 2020 Introductie: De jaarstukken over 2020 moeten door de gemeenteraad worden vastgesteld. Om de raad adequaat en permanent te ondersteunen in zijn financiële taken en verantwoordelijkheden is de auditcommissie in het leven geroepen. De auditcommissie is in feite een verlengstuk van de gemeenteraad, de auditcommissie heeft de stukken besproken op 8 juni en heeft toen ook het overleg met de accountant over de controlewerkzaamheden. Er is ondertussen ook een goedkeurende verklaring van de accountant ontvangen. Voorzitter: Complimenten richting de ambtelijke organisatie. Het is altijd een hele klus de jaarstukken op een goede manier gereed te krijgen zodat ze besproken kunnen worden. Er zijn geen technische vragen ingediend, dus we veronderstellen dat ze er niet zijn. Het verslag van de auditcommissie en de goedkeurende verklaring van de accountant zijn toegevoegd. Er zijn geen technische vragen ingediend, dus we veronderstellen dat ze er niet zijn. In het verslag van de auditcommissie staat ‘de heer Van der Linden’, dit moet zijn ‘de heer Van der Linde’. Met deze kanttekening geef ik het voorstel in bespreking. Eerste termijn De heer Kasteel: Bedankt voor de jaarstukken 2020. Ook een compliment vanuit het CDA voor de ambtelijke ondersteuning voor de inspanningen. Aan de raad wordt een vijftal punten voorgelegd voor besluitvorming.

Tijdens de auditcommissie hebben we al veel vragen kunnen stellen over de cijfers die voor ons liggen. Maar na het opnieuw lezen van de stukken zijn er toch nog een aantal vragen naar voren gekomen over de punten Auditverslag en controleverklaring. Mijn eerste vraag gaat over de uitkomsten van de jaarcontrole. In paragraaf 2.5 staat een punt over bevinden BTW positie oude jaren. Kan de wethouder hier een toelichting op geven en aangeven wat eventueel consequenties kunnen zijn? Door de auditcommissie is aan de accountant gevraagd om aandacht te hebben voor een aantal punten, waaronder de getrouwheid en rechtmatigheid geldstromen Covid. De accountant geeft aan dat bij andere gemeenten uitgebreid verslag is gedaan. Missen wij als raad nog informatie over dit onderwerp? Tegelijkertijd wil ik een punt aanstippen over de brief van de provincie Gelderland, welke op de raadsagenda van 22 maart stond, agendapunt 10.3. Daar wordt aangegeven onder het stuk ‘inzicht in de financiële positie’ dat de raad beperkt inzicht heeft in de financiële positie van de gemeente. Ik heb dit punt toen ook aangekaart. Uiteraard hebben we de financiële positie besproken in de auditcommissie, maar ik ben benieuwd of de wethouder nog een verdere toelichting heeft gevraagd aan de provincie over dit punt.

De andere vraag: kan de wethouder bevestigen dat wij nu wel voldoende inzicht hebben gekregen? En dat de provincie dit volgend jaar niet opnieuw gaat benoemen? In hoofdstuk 6 staat nog een stuk over ransomware. Hier zijn een zestal tips opgenomen. Kan er worden aangegeven welke acties er zijn ondernomen om deze tips op te volgen en is de iDienst hierin meegenomen? Concept verslag Raadsvergadering 5 juli 2021

pagina 2 van 26

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

Als laatste over het accountantsverslag. In bijlage staat een punt over een ten onrechte opgenomen debiteur en een correctievoorziening dubieuze debiteur. Kan dit worden toegelicht? Tot zover de punten over het accountantsverslag. Ik ga verder met het punt ‘jaarstukken’. Goed om te lezen dat het jaar 2020 met een positief resultaat is afgesloten. Helaas valt het negatieve bedrag van €425.000,= welke moet worden toegevoegd aan de pensioensvoorziening ex-bestuurders voor de verwachte kosten van wachtgeld/outplacement van de voormalige burgemeester en wethouder. De vraag hierover is of dit het volledige bedrag is. Of kunnen we nog een bedrag verwachten? Als dit het volledige bedrag is, waarom wordt dit dan in één keer afgeboekt? Wordt er hierbij van uitgegaan dat er gebruik wordt gemaakt van de hele periode waar wachtgeld op van toepassing is? De heer Van der Linde: Ook van onze kant complimenten voor het ambtelijk apparaat voor de heldere stukken. In de auditcommissie hebben we dit reeds uitvoerig besproken. Toch nog een paar vragen en opmerkingen van de fractie van CU-SGP. We zijn blij met de resultaten die zeker een compliment waard zijn richting het college. Tegelijkertijd past ons ook bescheidenheid ter nuancering, gezien de aanleiding. Het gaat hier ook om eenmalige meevallers, dus niet structureel geld. Goed om ons dat te blijven realiseren.

Overigens goed dat het college ons als raad meeneemt in de toedeling van budgetten, in algemene reserve en vooral de bestemming die het college hier aan geeft. We gaan ervan uit dat we conform de plancyclus geïnformeerd worden over het verloop. We horen dat graag. Toch nog een vraag hierbij: waaraan is het restant toegevoegd aan de algemene reserve grondbeleid? Hoe kan volgend jaar voorkomen worden dat de auditcommissie geconfronteerd wordt met een niet afgeronde jaarrekening? Voorzitter, het is van groot belang om in control te zijn. Een bedrag van €475.000,= is binnen de foutenmarge van de accountant, maar ook wel op het randje van die marge. Als CU-SGP fractie vinden we het een enorm bedrag. Goed om te lezen dat de organisatie de fouten nog had gezien. Maar hoe wordt in de toekomst voorkomen dat er fouten worden gemaakt? De gemeente Heerde is in overleg met de belastingdienst inzake suppleties en wijze van aangifte BTW over oude jaren. Voor zover ons bekend, is dit nog niet afgerond en heeft dit mogelijk consequenties voor de BTW positie. Hoe kijkt het college hier tegenaan? En hoe pakt u dit op? De heer De Weerdt: Wij willen graag een reactie geven op de jaarstukken 2020. Bij het lezen van de stukken is het akkoord punt 1 en 2. Wij zijn blij met het resultaat van €2,5 mln. overschot .

Wij lezen ook hoe dit bedrag is opgebouwd: meer toelagen van het rijk en overhouden van ramingen, minder uitgaven aan de WMO. Daar zijn we natuurlijk best wel blij mee, want we hebben ook wel eens in de problemen gezeten met de WMO. Ook de legesopbrengsten zijn hoger uitgevallen, voor het personeel minder kosten. Dat komt ook door corona, omdat mensen veel thuiswerken. De uitkering van het rijk viel €260.000,= hoger uit. De komende jaren zullen de financiële middelen tegenvallen, de lagere overheden gaan minder ontvangen. Wij hopen op gezamenlijk optreden als gemeente samen met de VNG om voorstellen te doen om afroming van het Gemeentefonds te voorkomen. Wij willen tijdens de behandeling van de Perspectiefnota voor 2022 en verder bespreken en kenbaar maken wat de mogelijkheden zijn van begrotingsaanpassing. We zijn ook akkoord met de jaarstukken. De heer Horst: Ik wil mij namens de fractie van PvdA allereerst aansluiten bij een aantal opmerkingen van het CDA m.b.t. de aanbevelingen vanuit de jaarcontrole door de accountant. Wij hadden de opmerking over het wachtgeld ook opgeschreven. Daarnaast hebben wij in de auditcommissie een goede vergadering gehad over de voorliggende stukken. We hebben hier onze technische vragen kunnen stellen. Vooraf heb ik ook nog contact gehad met de behandelend ambtenaar over een aantal vragen en verduidelijkingen. Het was een bijzonder jaar.

We zien dat terug in de jaarrekening. We zien dat de jaarrekening al even zo bijzonder is met een fors overschot van ruim €2,5 mln. Mooi, dat overschot, maar feitelijk is het natuurlijk niet goed. Er zijn door de coronacrisis waarschijnlijk veel minder zaken gedaan waardoor dit overschot er nu is. We vinden het overigens positief dat er forse bedragen worden toegevoegd aan de diverse reserves, om zo een buffer op te bouwen, waarbij we ook blij zijn dat dit actief gebeurt bij het sociaal domein. Hier hebben we als PvdA Heerde vaak voor gepleit in het verleden. We hebben daarnaast ook gesproken Concept verslag Raadsvergadering 5 juli 2021

pagina 3 van 26

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

over de managementletter en het accountantsverslag, waarbij ik aansluit bij de opmerkingen vanuit het CDA. Daarnaast zijn er ook opmerkingen gemaakt over inkoop- en aanbestedingsbeleid. PvdA Heerde gaat er van uit dat de aanbevelingen die in de managementletter en het accountantsverslag zijn opgenomen worden overgenomen en goed worden uitgevoerd. De PvdA heeft hierin vertrouwen in het college. We hebben nog een aantal korte vragen. Hebben de achterstanden m.b.t. corona en het forse overschot geleid tot problemen of achterstanden? Zijn er werkzaamheden niet uitgevoerd die wel uitgevoerd hadden moeten worden en waardoor mensen nu in de problemen zijn gekomen? Goed om te zien dat er wordt aangegeven of iets t.a.v. de jaarrekening had kunnen worden voorzien t.o.v. de begroting of de Najaarsnota. Vraag: zaken die deels voorzien waren, wat gebeurt daar in de toekomst mee? Wordt hier een vervolg op gegeven? Positief dat we dit jaar geen amendement hoeven in te dienen m.b.t. armoedebestrijding kinderen, aangezien we zien dat het budget dat afglopen jaar is overgebleven wordt overgeheveld naar het nieuwe jaar. De laatste jaren heeft de PvdA meerdere keren een amendement ingediend. We zien nu dat deze wens is verwoord in de jaarstukken en daar zijn we zeer content mee. Mevrouw Landman: Het is mooi dat we een overschot hebben voor 2020 van ruim €2.500.000,=.

De reden waarom is een mindere, namelijk een groot deel van het overschot is het gevolg van de coronacrises, waardoor er bijvoorbeeld investeringen niet zijn gedaan of zijn doorgeschoven, bijvoorbeeld scholingsbudgetten, energiekosten, enz. En zijn extra gelden gekomen van de overheid om coronamaatregelen te bekostigen, zoals handhaving en om sport- en cultuurorganisaties te compenseren. Verder zijn er kennelijk veel mensen aan het verbouwen geslagen, zodat we ook veel extra legesinkomsten hebben. Er blijken slecht 2 grote posten een negatieve invloed op de jaarrekening te hebben, namelijk de Zorg in Natura voor Jeugdzorg. De oorzaak bij Jeugdzorg komt volgens de aangeleverde gegevens doordat er zwaardere en complexere zorg in moest worden gezet, terwijl juist het aantal trajecten is verminderd. Dit is een zorgelijke situatie, terwijl er nog lange wachtlijsten zijn. Wellicht allemaal het gevolg van de Coronacrises, waarbij de vroegsignalering duidelijk is verminderd. Hoe is het momenteel gesteld met de budgeten en de wachttijden voor Jeugdzorg? De fractie maakt zich hier zorgen om. Verder vragen we ons af of er nog kinderen en volwassenen zijn die nu nog onder de radar zitten vanwege corona, met alle gevolgen. Denk aan schoolachterstanden, waardoor kinderen minder scoren op toetsen, enz. De opbrengst van de grondverkoop Willem-Alexanderschool valt ons als fractie D66/GL tegen.

Natuurlijk zijn het allemaal plussen en minnen geweest, maar het is wel een heel mager bedrag €125.000,00 voor de Willem-Alexanderschool. We kwamen dit eerder ook al tegen bij de verkoop van De Hank. We moeten hier als raad wel kritisch op blijven, want het is wel geld van onze inwoners en zo kan het niet. Het kan niet zo zijn dat projectontwikkelaars hier garen bij spinnen en de gemeente met een kater blijft zitten. Een ander punt is de gladheidsbestrijding waar een overschot van €54.000,00 staat. Afgelopen winter, maar dan hebben we het over een ander jaar, hebben we allerlei klachten gehoord over de bestrijding. We hopen niet er komend jaar minder geld is voor gladheidsbestrijding. Dat moeten we opnieuw evalueren. De huishoudelijke verzorging was een flinke meevaller. Kennelijk kunnen mensen de HHV toch zelf oplossen zonder dat er schrijnende situaties ontstaan. De fractie van D66/GL kan akkoord gaan met de overheveling van de overschotten. Verder zijn we akkoord met de jaarstukken m.b.t. het accountantsverslag kunnen we ons aansluiten bij het CDA en ook CU en PvdA. Mevrouw Hardam: De VVD fractie dankt de gemeentelijke organisatie en de betreffende ambtenaren voor het vervaardigen van de Jaarstukken 2020. Hiermee wordt de balans van het afgelopen boekjaar opgemaakt en wordt het jaar 2020 (financieel) afgesloten.

Een ogenschijnlijk mooi resultaat, waar we straks wat dieper op in zullen gaan.

Concept verslag Raadsvergadering 5 juli 2021

pagina 4 van 26

5

10

15

20

25

30

De goedkeurende controleverklaring van de accountant stemt ons positief. Wij zijn blij dat het college de door de accountant aangereikte aanbevelingen uit het accountantsverslag ter verbetering van de interne beheersing van de organisatie omarmt. Tegelijkertijd vragen wij ons af wat wordt bedoeld met ‘verbetering van de interne beheersing van de organisatie’. Omdat wij dit in de stukken niet hebben kunnen vinden, vragen wij de wethouder om een toelichting. Het positieve exploitatiesaldo van ad. €2.575.230,- klinkt ons als muziek in de oren. Wat een fantastisch en onverwacht mooi resultaat. Complimenten daarvoor. Aan de andere kant doet het de vraag oproepen of we met zijn allen wel in control zijn; het is namelijk wel heel veel! Hebben wij de broekriem dan niet veel te vastgesnoerd en de samenleving de afgelopen tijd tekort gedaan? Wij denken dat de corona-situatie best veel verklaart, maar het moet niet een te makkelijk excuus zijn. Vooralsnog laten wij het bij deze verwondering, maar we willen hem hier wel even neerleggen. Onderzoek leert dat de jaarrekening een flinke plus laat zien door o.m. een ‘corona vertraging’ en veel incidenteel voordeel. Corona maakt wel een heel vertekend beeld, en uit de toelichting van het college kunnen wij niet goed scherp krijgen of we opgelucht adem kunnen halen dan wel dat we ons grote zorgen moeten maken.

Een rekeningsaldo is éénmalig en het is ons onvoldoende scherp of wij hier met structurele tekorten hebben te maken die dit jaar gedekt zijn, maar die we volgend jaar weer terug krijgen…. Of is er gewoon geen vuiltje aan de lucht en is het “back to the happy days again”? Kan het college hier wat meer duidelijkheid in scheppen (dus: als we kijken naar de begroting 2020 en naar de daadwerkelijk gerealiseerde uitgaven; hoe lopen we structureel in de pas en wat wordt incidenteel afgedekt?) Een voorbeeld van incidenteel voordeel is de algemene voorziening Schoon en Leefbaar Huis. Nadat hiervoor eerst €600.000,00 is bijgeraamd(!!), blijft er nu €174.000,00 over (is dikke 4 ton in de min eigenlijk). Dat geld is dus niet echt over. Bovendien was er door corona ook nog eens minder vraag naar deze voorziening. Als je vervolgens naar de Perspectiefnota kijkt, dan schrik je! Voor de geschatte kostentoename van deze voorziening wordt een bedrag van bijna 5 ton Euro in 2022 en bijna 7 ton Euro in 2023 verwerkt in de begroting en Oerspectiefnota van 2022 en 2023 en ten laste gebracht van de algemene reserve (en dat is dan ook nog weer gerekend bovenop die 6 ton Euro die we er al bij geraamd hadden). Let wel, we dekken hier weer structurele kosten uit onze spaarpot! Als ik dat thuis zou doen, dan betaalde ik de energierekening van mijn spaarrekening.

Dat houdt een keer op!! Interruptie Voorzitter: Hier gaan we het straks uitgebreid over hebben. Mevrouw Hardam: Dan kom ik er ook op terug.

35

40

45

50

55

Vervolg betoog mevrouw Hardam Voor de bestemming van het positieve exploitatiesaldo doet het college de raad een voorstel dat uit een aantal hoofdonderdelen bestaat: 1. Overheveling van restant-budgetten 2. Toevoeging aan verschillende voorzieningen en reserves Punt 1 Overheveling restant budgetten Op zich kunnen wij leven met dit voorstel. We hebben wel een aantal opmerkingen te maken. Bij punt 3; In 2020 is er €189.000,- overgehouden van het budget om de Omgevingswet te implementeren. Deze snappen wij echt niet. Die Omgevingswet komt er echt aan en wij moeten full swing door. Wat maakt dat we hier taken hebben laten liggen? Wat ons betreft is er geen enkele aanleiding om ook in dit begrotingsjaar te verslappen! We hebben het onderwerp “Omgevingsvisie” net op de commissie-agenda gehad, maar dat is maar een deeltje van de voorbereiding op de komst van de Omgevingswet. Laten we zorgen dat Heerde tijdig klaar staat! Dat is goed voor onze ondernemers en voor onze burgers! Punt 2 Toevoeging verschillende voorzieningen en reserves • Wij vinden het bijzonder dat we als gemeente zo veel geld moeten betalen in verband met het vertrek van onze vorige burgemeester. Wij sluiten ons graag aan bij onze collega’s van het CDA wat betreft de vragen daarover. • Toevoeging van het restant aan de Reserve Grondbeleid vinden wij helemaal goed.

Dat geeft ons weerstandsvermogen (is spaargeld en appeltje voor de dorst) om – indien nodig – wat actiever Concept verslag Raadsvergadering 5 juli 2021

pagina 5 van 26

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

grondbeleid te kunnen voeren. Let wel, voor ons gevoel zijn de meeste grondposities al ingenomen door projectontwikkelaars en andere private partijen. Maar het kan best zo zijn dat we als gemeente ook een grondpositie moeten verwerven. Daarbij lopen wij risico, en daarom moeten we een reserve hebben! Prima voorstel dus om het restant toe te voegen aan de reserve grondbeleid! Voorts wordt onder punt c) €125.000,- toegevoegd aan de reserve ‘Gebouwen’. Dit geld zal bij lange na niet genoeg zijn om de toekomstige kosten van het IHP (plan voor onderhoud van de scholen) te financieren. Bovendien kost de ontwikkeling van de Hof van Cramer in Wapenveld (die de VVD fractie overigens van harte toejuicht) de komende jaren een bom duiten. Deze projecten zitten waarschijnlijk de komende 50 jaren in de begroting. Er is dus langdurig heel veel extra geld voor nodig. Dat geld moeten we nog vinden en reserveren. Wij vragen het college een visie hierop. Het is mooi dat er onder punt e) €234.000,- wordt toegevoegd aan de reserve ‘Sociaal domein’. Wij merken hierbij op dat voor Jeugdzorg heel veel extra geld nodig zal zijn de komende jaren. De extra Rijksbijdrage (die komen gaat, maar waarvan de verdeling nog niet bekend is, of inmiddels juist wel, misschien kan de wethouder dat toelichten) is mooi, maar lost de problemen niet op! We hebben geld over op materieel. Bijvoorbeeld op het wagenpark.

We rijden langer door en repareren. Echter, betekent dit uitstel van de investering voor vervanging. Is er op materieel inmiddels genoeg afgeschreven om vervangingsinvesteringen neutraal uit te kunnen voeren? Nog een incidenteel voordeel. De leges voor aanvraag verbouwingen (Omgevingsvergunningen WABO) genereren in Corona tijd extra opbrengsten. We hebben hiervoor extra personeel ingehuurd. Maar toch een plus. Chapeau! Afsluitend merken wij op dat er ook behoorlijk geld nodig is voor uitvoering Communicatie en Participatievisie. Ook de uitvoering van de transitievisie voor Duurzaamheid en de Omgevingswet zullen investeringen vragen. Hiervoor zijn langjarige investeringen nodig. Wij komen hier bij de behandeling van de Perspectiefnota op terug. Het is een hard gegeven. De bijbehorende bedragen zijn nog onduidelijk, maar het gaat om flinke bedragen! Daar is de VVD fractie zeker van. Kortom, wij zijn blij met het positieve resultaat, maar we mogen ons niet rijk rekenen voor de toekomst! Voorzitter: Sommige fracties hebben al een voorschot genomen op het debat volgende week over de Perspectiefnota. Dat debat wordt daar gevoerd en nu staan we stil bij de jaarstukken 2020. Beantwoording door het college Wethouder Meijer: Dank voor de commentaren en opmerkingen. 2020 is een surrealistisch jaar geweest.

Aan de ene kant gingen we door met het bouwen van woningen, leveren van zorg, de investeringsagenda Kop van de Veluwe. Tegelijk werden we stilgezet door corona. Het werd zelfs stil op straat. Nu ligt er ook een surrealistische jaarrekening, met een enorm groot eindresultaat dat we bij de Najaarsnota niet zagen aankomen. Naar zijn aard is dit wel verklaarbaar, omdat een aantal zaken is doorgeschoven en we andere prioriteiten moesten stellen. De BTW positie is een apart dispuut dat al langjarig loopt tussen gemeente en Belastingdienst. In het afgelopen jaar hebben we daar extern onderzoek naar laten doen. Dat is bekend bij de Belastingdienst en we wachten nu op het oordeel van de Belastingdienst. Voor zover ik het nu kan zeggen hebben wij aan de ene kant een voorziening en aan de andere kant een last. Net als andere gemeenten wachten we af of de Belastingdienst daarmee akkoord gaat of dat er nog onderzoek moet plaatsvinden. Volgens de accountant hebben wij de covid-paragraaf in de jaarrekening minder uitgebreid opgezet dan andere gemeenten. Daar hebben we met de accountant in de audit over gesproken om daar toelichting op te krijgen. Je kunt een korte toelichting krijgen die kwalitatief goed is en een ruime verklaring met een dagboek wat er op het gebied van covid is gebeurd.

Wij hebben voor het eerste gekozen en dat heeft bij de accountant niet geleid tot een minder goedkeurend oordeel. De raad heeft niets gemist. Alle kosten en opbrengsten in het kader van covid hebben wij steeds in een aparte paragraaf vanaf de Voorjaarsnota geadministreerd. Als dat nodig is, doen wij dat de komende tijd ook. Wij hebben snel op de brief van de provincie van maart geacteerd. Daarbij verwijs ik naar de ARI die wij op 31 maart aan de raad hebben gestuurd en waarin wij hebben aangegeven dat wij de opmerkingen van de provincie overnemen en daar bij de begroting in oktober/november verantwoording over doen door het punt waar de provincie zorgen over had leesbaarder in te richten. Dat punt hebben we in die ARI afgedaan. In de audit hebben we Concept verslag Raadsvergadering 5 juli 2021

pagina 6 van 26

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

over de dubieuze debiteuren gesporoken. De accountant maakt hier in zijn rapport een opmerking over en doet daar zelfs een foutmelding over. Wij hebben een voorziening gemaakt voor niet inbare dubieuze debiteuren. Het gesprek met de acccountant ging erover of die voorziening hoog of laag genoeg was. Toen wij daar in het auditoverleg over spraken, bleek dat de voorziening in lijn was. Toen waren de jaarrekening en het accountantsrapport al gemaakt. Om dat aan te passen moet je de hele balans door. Dat hebben we niet gedaan en daarom is de foutmelding blijven staan. Voorzitter: Aangezien dit in de auditcommissie aan de orde is geweest, volstaat hier een algemene opmerking. Wethouder Meijer: Wij hebben de algemene reserve en de reserve grondbeleid niet gescheiden. Als wij gelden over hebben, dan voegen wij aan die ene pot toe. Daaruit voeden we voor de lopende begrotingen en voor het grondbedrijf. In de jaarrekening hebben we dit netjes uitgesplitst. In de paragraaf over het grondbedrijf is dit terug te vinden. De fractie van CU-SGP vraagt aandacht voor het proces met de accountant na het opmaken van de jaarrekening. Dat evalueren we ieder jaar. Dit jaar waren we sneller in de afronding dan vorig jaar. Ons streven is dat volgend jaar nog sneller te doen.

Door de krappe bezetting, zowel bij gemeente als accountant, is dit altijd een flinke klus, die van beide partijen veel energie vraagt. De heer Van der Linde vraagt naar de fouten met het verzoek die te voorkomen. Een aantal foutmeldingen nemen wij zeer ter harte en bespreken wij met de accountant. We kunnen daar een rapportage over doen naar de commissie om te laten zien hoe we die fouten hebben opgepakt. De heer Horst roept ook op die aanbevelingen over te nemen. Dat doen we en dat geldt ook voor de managementletter waar we in november met de auditcommissie over spreken. Heeft corona tot vertraging geleid? Op een aantal projecten wel en dat hebben we ook verantwoord bij de jaarrekening. Er wordt voorgesteld een aantal niet afgeronde projecten mee te nemen naar het nieuwe jaar. Op andere fronten hebben we geleverd wat we konden en, kijkend naar het aantal omgevingsvergunningen en de legesinkomsten, zelfs meer geleverd. Dat loopt fors op. Het is een wisselend beeld. Mevrouw Landman heeft de Willem Alexanderschool en De Hank vaker opgebracht. Beide dossiers hebben we vorig jaar bij herhaling inhoudelijk besproken. De opbrengst is een netto bedrag, de boekwaarde is van de verkoopprijs afgetrokken. Het programma dat we als raad en college hebben afgesproken maakt dat we minder ruimte hebben om te ontwikkelen. Dat is een keuze aan de voorkant geweest.

Mevrouw Hardam vraagt naar de interne beheersing. Dagelijks proberen we zorg te dragen dat de juiste beheersmaatregelen in de processen worden verwerkt waarin de geldstromen worden verwerkt. Dan gaat het om functiescheiding, cijferanalyse, verbandscontroles en de aanwezigheid van procesbeschrijvingen. Dat is een continu verhaal dat bij interne controle aandacht heeft, bij de afdeling financiën en in het managementteam. Er wordt regelmatig geëvalueerd. Er wordt ook regelmatig geconstateerd dat het beter kan, maar ook dat het goed gaat. Dat is het mooie van de organisatie. We zijn een organisatie waar we lekker hard werken en waarin we proberen steeds beter te worden en fouten mogen maken om beter te worden. De accountant is op een paar punten na ook zeer tevreden over doelmatigheid en rechtmatigheid. Mevrouw Landman en mevrouw Hardam vragen naar de eindstand van de jaarrekening, of het incidentele kosten zijn en of er zorgen over zijn richting de toekomst. Kortgezegd kun je stellen dat alles wat bij de jaarrekening is opgemaakt incidentele posten zijn. Die zitten niet structureel in de boeken. Ik denk dat de post Jeugd wel een structureel karakter heeft. Dat ziet u ook bij de Perspectiefnota terugkomen. Mevrouw Hardam maakt een aantal opmerkingen hoe we met die structurele zorg moeten omgaan.

Ik stel voor dat volgende week verder te verdiepen, omdat we dan de Perspectiefnota aan de orde hebben waarin die structurele zorg goed kan worden geduid. Wethouder Nienhuis: De fractie van D66/GL vraagt naar het wachttijdenbudget in de Jeugdzorg. Wij ervaren op dit moment geen grote problemen. Wij hebben geen sigalen ontvangen dat de wachtlijsten oplopen. Het blijft een lastig punt om soms een goede plek te vinden, maar dat was voor corona ook al zo. Qua financiën blijft het opletten, al komt het rijk ons dit jaar wel financieel tegemoet. De invloed van corona op Jeugd is nog lastig in te schatten. We monitoren dat eenmaal per kwartaal met de regie voor STIP, de beleids- en kwaliteitsadviseur, de backoffice en de orthopedagoog, zodat we aan alle kanten de cijfers kunnen bekijken en aan de slag kunnen met Concept verslag Raadsvergadering 5 juli 2021

pagina 7 van 26

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

opvallende zaken. De VVD stelde een vraag over mogelijke extra gelden volgend jaar. Er zijn inderdaad geluiden dat het rijk over de brug gaat komen, maar het staat nog niet vast wat wij zullen ontvangen. Op Jeugd is wel een toezegging gedaan door het rijk. De VVD stelde ook vragen over de Omgevingswet. We laten niets liggen, maar werken wel meer gefaseerd. Vandaar een deel uitvoering in 2021. Onze planning Omgevingswet is nog steeds gericht op 01-01-2022, om een ruime proef- en testperiode te hebben. De onderwerpen zijn door corona versmald, maar wel doorgezet en we kunnen inderdaad full swing door. De conclusie van de VVD dat Hof van Cramer en IHP aanvullend zullen zijn, klopt inderdaad. €125.000,= is alleen voor onderhoud bestaande gebouwen en niet voor nieuwe keuzes. Wethouder Cegerek: De heer Kasteel stelde een vraag over ransomware. Een aantal zaken m.b.t. controle zorgt ervoor dat we er beter van kunnen worden. De tips over cybercriminaliteit e.d. pakken we op. De iDienst is hiervan op de hoogte. Het is goed dat je zo nu en dan een spiegel voorgehouden wordt. We doen ons best de snel veranderende ontwikkelingen op het gebied van ICT goed bij te houden. M.b.t. Ensia wordt de raad periodiek op de hoogte gesteld. We proberen zo goed als kan in te spelen op deze snel veranderende wereld. Meerdere fracties verwezen naar het restant gladheidsbestrijding.

We hebben een zachte winter gehad, waardoor we niet veel hebben hoeven uitgeven voor gladheidsbestrijding. We hebben even een enorme sneeuwval gehad en hebben ons best gedaan de wegen sneeuwvrij te maken. Ik had de raad beloofd met een evaluatie te komen. Het concept daarvan heb ik deze week gezien. Dit komt binnenkort naar de raad. Voorzitter: Dat gaat over 2021? Wethouder Cegerek: Dat klopt, maar we hebben wel naar het geheel gekeken. Vervolg wethouder Cegerek Mevrouw Hardam heeft vragen gesteld over het materieel. Daar proberen we zo duurzaam en zuinig mogelijk mee om te gaan, zodat wat gerepareerd kan worden zo lang mogelijk kan worden gebruikt. Als het is afgeschreven proberen we pas nieuwe investeringen te doen. Op deze manier proberen we invulling te geven aan het gebruik van ons materieel. Tweede termijn De heer Kasteel: Ik ben benieuwd waar mevrouw Landman de informatie vandaan heeft dat de ontwikkelaar van de Willem-Alexanderschool behoorlijke winst heeft gemaakt. Ik heb dat nergens terug kunnen lezen. Op basis van het antwoord van wethouder Cegerek over ransomware concludeer ik dat onze inwoners zich geen zorgen hoeven te maken. Ik krijg nog graag antwoord van de wethouder op mijn vraag over de €425.000,=. De heer Van der Linde: De fractie van CU-SGP kan instemmen met de toezegging van wethouder Meijer om volgend jaar een rapportage te doen over de foutenmarge.

Verder is de fractie van CUSGP akkoord. De heer De Weerdt: GBP heeft het zuiver over het financiële gedeelte gehad. Als er nog dingen zijn waar we op willen reageren, zullen we dat volgende week bij de Perspectiefnota meenemen. Mevrouw Landman: Ik heb niet gezegd dat de projectontwikkelaar teveel geld zou hebben gewonnen. Ik heb gezegd dat de gemeente niet met niks moet achterblijven en dat de ontwikklaar er goed garen bij spint. Ik heb nog geen antwoord gehad op mijn vragen over de covid paragraaf en de gelden die aan de reserve covid zijn toegevoegd. Kunnen we daar nu alles van betalen, zodat er geen sport, cultuur of ondernemer buiten de boot valt? We hebben voor wachtgelden, pensioenen en outplacement bijna €1 mln. uitgegeven bij de jaarrekening 2020. Is het dat, of komt er nog meer? Vorig jaar hebben we ook een heel bedrag bijgeplust. De heer Horst: Ik hoor vanavond veel vragen en opmerkingen die in de auditommisse aan de orde zijn gekomen en hadden kunnen komen. De fractie van de PvdA kan akkoord gaan met de voorliggende jaarrekening en had zich aangesloten bij de vraag van de heer Kasteel over die €425.000,=. Mevrouw Hardam: De fractie van VVD sluit zich ook bij deze vraag aan. We zien een vrij technische beantwoording van de vragen.

Waar wij mee zitten is dat we een stevige bezuinigingsronde achter de rug hebben waarin we onze verenigingen, stichtingen en instellingen stevig hebben gekort. Dit overschot vraagt om uitleg aan deze partijen. Dank aan wethouder Meijer dat hij heeft aangegeven Concept verslag Raadsvergadering 5 juli 2021

pagina 8 van 26

dat de enige structurele component in het jaarrekeningsaldo Jeugdzorg is. Daar komen wij bij de Perspectiefnota zeker op terug. Die zijn wij, net als alle partijen, aan het voorbereiden. Wat wij voor de voorbereiding nodig hebben, is die rijkstoezegging die wethouder Nienhuis vermeldt. Kan wethouder Nienhuis aangeven om welk structureel bedrag dat zal gaan? 5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

Beantwoording door het college Wethouder Meijer: In het bedrag van €425.000,= wordt het wachtgeld van de burgemeester en de vertrokken wethouder gereserveerd. Op het moment dat wij weten wat de verplichting is, nemen wij die totaal. Als iemand elders aan het werk komt, vindt er verrekening plaats. Het is een goed gebruik om het bedrag meteen voor de kiezen te nemen. Dat hebben we ook bij voorgaande vertrekkende bestuurders gedaan en dat zullen we ook in de toekomst doen. Dit is breder dan alleen het feit van een vertrekkende burgemeester en een terugtredende wethouder, het gaat over de totale som van geld van pensioenvoorziening, wachtgeld en outplacement. De opmerking van mevrouw Landman is zeer adequaat, want die wordt ieder jaar opgesteld. Daarom refereerde mevrouw Landman aan een eerder bedrag. Dat klopt. Zodra die is geactualiseerd krijgen we dit voor de kiezen en maken we het inzichtelijk. Is de reserve Covid voldoende om aan wensen/verlangens van de samenleving te voldoen? Bij de stand van nu heb ik het gevoel dat we voldoende in de reserve hebben zitten om hieraan te voldoen. Als er een vierde golf komt, zullen we weer nieuwe zorgen krijgen, die ook financieel vertaald kunnen worden. Met de stand en kennis van nu kan het college redelijk invullen wat nodig is, maar dat is gegeven de actualiteit van dit moment.

Mevrouw Hardam roept op het overschot goed uit te leggen aan de samenleving. Wij hebben daar een persbericht over uitgedaan, waarin we hebben uitgelegd hoe dit totstand is gekomen. Dit moet op zich voldoende toelichting geven. Bij de middenstanders zijn de beelden heel wisselend. De één heeft meer dan 50% meer geboekt en een ander is volledig op 0 uitgekomen of heeft verlies gedraaid. Wij hebben op een bepaalde manier de steven gewend en afgelopen jaar een andere klus gedaan waardoor de uitkomsten van de jaarrekening er anders uit zien. Een aantal projecten is daardoor in vertraging gekomen. Die pakken we dit jaar en volgend jaar op. En we hebben het voorrecht gehad dat we eenmalig een groot bedrag van het rijk hebben gehad, wat ook leidt tot een plus. Ik weet nog niet wat het bedrag van €1,3 miljard voor onze gemeente gaat betekenen. Wethouder Nienhuis: Structureel hebben wij daar nog geen zicht op. In Memo ARI 2021-79 is wel het incidentele bedrag voor 2021 aangegeven. Dat betreft €394.862,=. Dat is momenteel het enige concrete bedrag dat ik kan noemen. Wethouder Meijer: We proberen dat bedrag voor maandag inzichtelijk te krijgen. Besluitvorming over het voorstel De raad wordt voorgesteld om: 1. Kennis te nemen van het accountantsverslag; 2. Kennis te nemen van de controleverklaring van de accountant; 3. De jaarstukken 2020 vast te stellen; 4.

Het positieve exploitatiesaldo ad. €2.575.230,- als volgt te bestemmen: a. €398.000,- restantbudgetten over te hevelen naar 2021; b. €425.000,- toe te voegen aan de pensioenvoorziening (ex)bestuurders; c. €125.000,- toe te voegen aan de reserve ‘Gebouwen’; d. €228.000,- toe te voegen aan de reserve ‘Corona’; e. €234.000,- toe te voegen aan de reserve ‘Sociaal domein’; f. Het resterende positieve resultaat van €1.165.230,- toe te voegen aan de ‘algemene reserve Grondbeleid’. 5. De geactualiseerde grondexploitaties zoals opgenomen in het MPG2020-jaarrek2020 vast te stellen. De voorzitter vraagt of de raadsleden zich hier in kunnen vinden. Dat is het geval. Conclusie: Jaarstukken 2020 is met algemene stemmen aanvaard.

55 Concept verslag Raadsvergadering 5 juli 2021

pagina 9 van 26

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

6. Maatregelen grip op samenwerking Introductie: Door de samenwerkende griffiers in de CleanTechRegio zijn voorstellen ontwikkeld om de raden in positie te brengen bij en grip te laten krijgen op samenwerkingsverbanden. Deze voorstellen zijn met uw raadsrapporteurs besproken, en via het fractievoorzittersoverleg én mét een zienswijze van het college, worden ze hier ter besluitvorming aangeboden. (de afwijkende agendering -direct in de raad, zónder commissie- bespreking is met het FVO afgestemd; daarom ook als B-stuk). De voorzitter deelt mee dat de Regioraad deze voorstellen vorige week grotendeels heeft overgenomen en dat er een commissie is ingesteld om te bekijken waar het beter kan als het gaat om het dashboard, etc. Eerste termijn De heer Oosterhof: Wij beseffen terdege dat we als gemeente een heel aantal zaken niet meer alleen kunnen uitvoeren. We zijn er simpelweg te klein voor, net als de meeste gemeenten in ons gebied. Dat betekent dat taken op afstand komen te staan. We blijven er echter wel volledig verantwoordelijk voor. Dat kan bijten. Het is daarom mooi dat de Cleantechregio in samenwerking met haar partners hiervoor een beleidsnotitie heeft geschreven. In die beleidsnotitie staan actiepunten en afspraken om ervoor te zorgen dat gemeenten en gemeenteraden voldoende aangehaakt blijven op regionale zaken en ontwikkelingen.

Wij staan daar achter en zijn daarom voor dit voorstel. Er is in aanvulling op deze beleidsnotitie nog wel een opmerking van onze kant. Wij willen graag ook op inhoud (in B1 is dat wat de CTR-regio voor ons doet, van plan is om te gaan doen, en wat wij er in Heerde aan hebben) sterk verbonden zijn aan de regio’s waaraan wij deelnemen. Wat ons betreft nodigen wij de regio uit om in één van onze raadscommissies – met de benen op tafel – eens per jaar persoonlijk toe te lichten wat in de regio speelt, en input van onze commissie op te halen. Kan het college die vraag eens bij CTR peilen? De heer Sellies: Dit stuk is in de fractie van CU-SGP besproken en wij kunnen instemmen met dit raadsvoorstel. Bij de kanttekeningen kunnen we lezen dat aan sommige maatregelen kosten zijn verbonden, maar dat dit niet concreet is uitgewerkt. Kan de portefeuillehouder zeggen wat de kosten ongeveer zijn? Wat betreft het punt Afstemmen vergaderschema adviseer ik het college hier zorgvuldig mee om te gaan. Veel mensen hebben tegenwoordig een drukke agenda en vaak worden dingen voor langere tijd vastgelegd. De fractie van CU-SGP kan instemmen met dit stuk. De heer Horst: De fractie van de PvdA kan instemmen met dit stuk. De opmerking van de heer Sellies over agendadruk is juist. Maar het is ook zinvol meer grip te krijgen op de samenwerking waar we als gemeente Heerde mee te maken hebben.

We zijn niet de enige, zeker niet in de regio en moeten ons meer laten zien in de regio. Dit voorstel is een goede aanzet daartoe. Mevrouw Grotenhuis Ook de fractie van het CDA kan zich aansluiten bij dit raadsvoorstel. Het lijkt ons goed meer uitgebreid in de regio te bekijken waar we samenwerking kunnen vinden. Wij sluiten ons graag aan bij de opmerkingen van de vorige sprekers over de kosten en de agenda. De heer De Weerdt: GBP vindt dit een goed voorstel, vooral omdat de gemeenten d.m.v. websites informatie zullen ontvangen. Er is een raadsledencommissie benoemd. Wij vinden het heel goed dat wij in de toekomst informatie ontvangen. Nu hebben wij als raad vaak het gevoel dat we op afstand staan. Wij moeten als raad bij veranderingen betrokken worden, zodat wij weten wat zich in de regio afspeelt. Mevrouw Landman: De fractie van D66/GL is het eens met het raadsbesluit waarin de maatregelen verwoord worden m.b.t. grip op samenwerking. Wat onze fractie betreft gaat het erom dat we geen onomkeerbare besluiten nemen m.b.t. samenwerkingsverbanden en dat wij als raad regelmatig deze onderwerpen agenderen in vergaderingen, zodat de democratische besluitvormingsprocessen gegarandeerd zijn. We hopen dat deze werkwijze met raadsrapporteurs en communicatie snel Concept verslag Raadsvergadering 5 juli 2021

pagina 10 van 26

opgestart gaan worden en dat de werkwijze met samenwerkingsverbanden beter gaat lopen. We sluiten ons aan bij het vergaderschema en de kosten.

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

Voorzitter: Ik had al iets gezegd over de regioraadsvergadering van vorige week. De conclusie is in een aantal voorstellen overgenomen, dus die strakke agenda afstemming haalt het niet. Wat geregeld wordt op het gebied van onderlinge afstemming en meningswisseling is de ontmoeting. Dat is een belangrijk iets. Goed om daarbij aanwezig te zijn. De schets van de heer Oosterhof om iemand van het dagelijks bestuur uit te nodigen voor een raadscommissie zal ik graag meenemen richting het DB. De voorzitter vraagt of de raadsleden zich kunnen vinden in het voorstel. Dat is het geval. Conclusie: Maatregelen grip op samenwerking is unaniem aanvaard. 7. Huishoudelijke ondersteuning gemeente Heerde 2022 en 2023 Introductie: In januari 2020 is het abonnementstarief voor algemene voorzieningen ingevoerd. Dit zorgt zowel voor minder inkomsten voor de gemeente, als voor een stijging in het aantal klanten. Dat laatste door de aanzuigende werking vanwege het gunstige eigen bijdrage tarief. Daarnaast nemen de kosten toe als gevolg van hogere jaarlijkse stijgingen in het cao VVT (verpleeg- en verzorgingshuizen en thuiszorg). Bij dit onderwerp is een amendement aangekondigd door de fracties van CU/SGP en D66/GL. Eerste termijn De heer Van der Rhee: Als we nadenken over de huishoudelijke ondersteuning, heeft de fractie van CU-SGP daar eigenlijk 2 centrale vragen bij: 1.

Wat moeten we doen om voor de mensen die het hard nodig hebben de huishoudelijke ondersteuning in de benen te houden? 2. Als we alle plannen lezen; wat moet je als gemeente doen als je een onuitvoerbare opdracht van de landelijke overheid krijgt? Hoe lang moet je dan meebewegen met die overheid? Dat is een lastige vraag voor ons als fractie. In de commissievergadering hebben we als fractie onze zorgen al uitgesproken, met name richting die begrenzingen die de landelijke overheid ons geeft en de daarmee gemoeid gaande kosten van de huishoudelijke hulp. Hoofd(pijn)punt is voor ons dat het een onbetaalbaar gebeuren wordt. De geschatte kostentoename van €485.000,= in 2022 en €693.000,= in 2023 is geen kleingeld. Bij de start van deze collegeperiode hebben we aandacht gevraagd voor de bijzondere financiële situatie van Heerde. We hebben scherp aan de wind moeten zeilen. Ik heb eens gekeken op waarstaatjegemeente.nl. Dan mogen we best trots zijn op de ontwikkelingen van Heerde qua schuldpositie. In 2016 was het landelijk gemiddelde 56% en zat Heerde bijna op het dubbele, nl. 102%. In 2017 en 2018 is dat verbeterd en de cijfers van 2019 brengen Heerde dicht bij het landelijk gemiddelde. Met het plan dat hier ligt loopt de bak met geld in 2 jaar weer leeg. Dat is voor ons een grote zorg. Op deze wijze wordt het onbetaalbaar. Straks raakt het de mensen die het hard nodig hebben.

Kan het ook anders? Dat kan. Daarbij verwijzen we naar de gemeenten Krimpen a/d IJssel en Alblasserdam. Daar heeft men wel degelijk een inkomenstoets ingevoerd. Wij vragen het college nu geen beslissing voor 2 jaar te nemen, maar voor 2022. Tegelijkertijd moeten we de tijd gebruiken om te onderzoeken hoe gemeenten die inkomenstoets hebben ingevoerd. Dit betekent dat wij een wijziging op het raadsvoorstel voorstellen. Dat hebben we gedaan middels een amendement dat we samen met D66/GL indienen. We stellen voor de punten 1, 2 en 3 van het voorgestelde besluit te wijzigen in: 1. Huishoudelijke ondersteuning in 2022 te blijven bieden via de algemene voorziening schoon en leefbaar huis. 2. Bij het aanbieden van de algemene voorziening schoon en leefbaar huis een wachtlijst van 12 weken te hanteren voordat er gebruik kan worden gemaakt van de algemene voorziening. Voor inwoners in een kwetsbare situatie geldt geen wachtlijst.

Concept verslag Raadsvergadering 5 juli 2021

pagina 11 van 26

5

3. De geschatte kostentoename van € 485.137,00 in 2022 te verwerken in de begroting 2022 en in de Perspectiefnota, waarbij de meerkosten voor het jaar 2022 ten laste worden gebracht van de algemene reserve. en toevoeging van een vierde beslispunt, dat luidt: 4. Voor de jaarschijven vanaf 2023 te besluiten in 2022, op basis van onderzoek en voorstellen van het college van burgemeester en wethouders naar de mogelijkheid van inkomensafhankelijkheid. Dit geven we graag in bespreking.

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

Voorzitter: Het amendement is ingediend en geef ik in bespreking. Dit amendement wordt mede ingediend door de fractie van D66/GL. Mevrouw Grotenhuis: De fractie van het CDA was direct voorstander van dit raadsvoorstel en had liever gezien dat het als A-onderwerp werd doorgeleid naar deze raadsvergadering. Echter, er is nu een amendement ingediend door D66/GL en CU-SGP. De fractie van het CDA zal niet meegaan met het amendement welke is ingediend door zojuist genoemde partijen. Met dit ingediende amendement wordt het college “geprikkeld”, dan wel gevraagd, te onderzoeken hoe de huidige wettelijke regelgeving kan worden omzeild. En daar gaat het ons om….. Dit amendement bevat namelijk het verzoek aan het college, om te onderzoeken op welke manier voor onze gemeente de bijdrage voor de huishoudelijke hulp, wel inkomens- of vermogensafhankelijk kan worden gemaakt. Voorzitter, zoals eerder in mijn betoog aangegeven is dit door de Wmo dichtgeregeld en kunnen alleen wetswijzigingen of beslissingen van de Rijksoverheid veranderingen hierin aanbrengen. Als CDA-fractie zijn wij dan ook uitermate verbaasd over de inhoud van dit amendement. Let wel voorzitter, laat daar geen misverstand over bestaan, ook het CDA houdt van een gezonde financiële gemeente, mits het volgens de wet en regelgeving gaat.

Als CDA fractie zijn wij van mening dat ons college zich nu aan de bepalende wettelijke afspraken moet houden. Dit hoort bij het ambt waarvoor zij de eed of gelofte hebben afgelegd en is het zeker ook niet aan de raad om hen te verleiden tot handelingen die de wet niet toestaat. Tevens voorzitter, achten wij de toezegging van het college voldoende, waarin zij heeft aangegeven dat, mocht de regelgeving wijzigen doordat de wet wel toestaat dat er een inkomens- dan wel vermogensafhankelijke toets geoorloofd is, zij direct zal acteren op het raadsvoorstel zoals dat nu voor ons ligt. Resumerend, de fractie van het CDA is van mening dat wij de inhoud van dit amendement niet kunnen en niet mogen accepteren en dus niet zullen steunen. Mevrouw Vijge: Tijdens de commissievergadering heb ik al aangegeven dat dit raadsvoorstel wat de PvdA betreft als A-onderwerp door mocht naar de raad. Niet dat we lichtvoetig denken over dit plan, integendeel. Maar dat is door mij namens mijn fractie in de commissievergadering al toegelicht. Het is bijzonder lastig om een goed besluit te nemen vanaf 2022, niet wetende wat de besluitvorming in Den Haag op termijn zal zijn en welk effect dit zal hebben op onze financiën. We blijven er dan ook op hameren dat het rijk met financiële compensatie zal moeten komen, willen wij als gemeente Heerde kwaliteit van zorg kunnen blijven leveren.

Want dat staat vast voor de PvdA: een beheersbare uitvoering van de algemene voorziening Schoon en Leefbaar Huis voor onze kwetsbare inwoners, waarbij we niet (verder) inleveren op het welzijnsaspect. In de commissie heb ik de wethouder horen aangeven dat, zodra er mogelijkheid is om te anticiperen op nieuwe regelgeving, zoals bijvoorbeeld een inkomens- of vermogenstoets, dit dan ook direct gebeurt. Op dit moment is dat wettelijk niet toegestaan en de PvdA is er absoluut geen voorstander van om onwettige maatregelen door te voeren. Daarbij sluit ik mij volledig aan bij de woorden van het CDA. Het heeft dan ook geen zin om het college op pad te sturen met een opdracht waarvan de uitslag bij voorbaat al bekend is. Als PvdA gaan wij er vanuit, en wij toetsen dat bij deze nogmaals bij de wethouder, dat zodra er mogelijkheden zijn die positief zijn voor de financiering van algemene voorziening Schoon en Leefbaar Huis, deze ook voor het jaar 2023 zal worden opgepakt, ondanks het vanavond genomen besluit. Concept verslag Raadsvergadering 5 juli 2021

pagina 12 van 26

De fractie PvdA zal dan ook niet meegaan met het voorgestelde in het amendement van CU/SGP.

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

Mevrouw Landman: Zoals we ook in de commissie hebben aangegeven, hebben we samen met de fractie van CU-SGP dit amendement op dit raadsvoorstel voorbereid. • de huishoudelijke zorg moet beschikbaar zijn voor kwetsbare mensen die echt huishoudelijke zorg nodig hebben. We bedoelen dan de echt kwetsbare mensen en mensen die plots overvallen zijn door ziekte en die dan acuut hulp nodig hebben. Huishoudelijke verzorging is immers niet bedoeld voor mensen die jarenlang zelf particuliere hulp hebben gehad en die nu vanwege de geringe eigen bijdrage van het abonnementstarief van €19,= overschakelen op de WMO. • We zijn het eens met een wachtlijst van 12 weken en het toepassen van de hardheidsclausule bij inwoners waarbij het wachten op zorg tot ernstige problemen gaat leiden. • Daar er een grote schaarste is aan middelen (ook door de overheid worden te weinig financiële middelen beschikbaar gesteld, ook aan de gemeente Heerde), moeten we toch links om of rechts om zoeken om de kosten HHV binnen redelijke grenzen te houden. • Vandaar dat we ons kunnen vinden om een onderzoek te starten naar mogelijkheden (daar zijn ook andere gemeenten mee bezig) van inkomensafhankelijkheid m.b.t. de huishoudelijke zorg. En niet, zoals het CDA aangeeft, dat het om vermogensafhankelijkheid o.i.d. zou gaan. Dat is niet de bedoeling.

Wij willen slechts een onderzoek hoe we dit inkomensafhankelijk kunnen regelen voor onze kwetsbare inwoners. Mevrouw Hardam: Zojuist hebben wij bij het raadsvoorstel Jaarstukken 2020 al benoemd dat de kosten voor deze algemene voorziening werkelijk de pan uit rijzen. In de commissievergadering hebben wij bij deze algemene voorziening al gesteld dat het zo niet langer kan. Dat was overigens niet voor de eerste keer! De VVD fractie roept al jaren dat dit anders moet, maar steeds tevergeefs. Nu is het dan echt zover. Het loopt de spuigaten uit! Straks is er geen geld meer over voor de inwoners die echt ondersteuning nodig hebben. We begrijpen de argumenten die hiervoor door het college zijn aangedragen deels, maar de VVD fractie is nog steeds voor invoering van maatwerk voor deze voorziening. Bijna alle naburige gemeenten bieden deze voorziening in maatwerk aan. Dat doen zij vast niet voor niets. Wij hebben onze buurgemeente Epe om cijfermatige onderbouwing gevraagd voor wat betreft het aantal inwoners die zij in de maatwerkvoorziening helpen met huishoudelijke ondersteuning en de kosten die daarbij horen. Zij zoeken dit nu voor ons uit. Zodra wij dit in beeld hebben, willen wij een vergelijk maken met de situatie in onze gemeente met de algemene voorziening.

Dit zou dan de aanzet kunnen zijn om een motie te maken om het college te vragen de maatwerkconstructie voor de voorziening huishoudelijke hulp duidelijk cijfermatig onderbouwd uit te werken. Wij denken dat dit lucht gaat geven in de begroting. Wij begrijpen maar al te goed waarom de CU/SGP haar amendement indient. En het amendement is sowieso al een verbetering ten opzichte van dat wat het college voorstelt; complimenten daarvoor, alleen: wij willen graag nog wat verder gaan in de vorm van maatwerk. Als het college een punt 4 zou toevoegen en het college zou oproepen om maatwerk te onderzoeken en heel duidelijk cijfermatig te onderbouwen, dan kunnen wij aansluiten. De heer De Weerdt: GBP is niet voor dit amendement, maar vindt het wel moedig dat de fracties hiermee komen. Dit is ons opgelegd door Den Haag. Onze begroting wordt ieder jaar verstoord door uitgaven op dit gebied die ons zijn opgelegd. Dat gaat al jaren zo. Doordat de wetgeving ons dit zo oplegt, zullen wij als gemeenten gezamenlijk moeten optreden, ook met de VNG, en naar de Tweede Kamer toe moeten om te laten zien wat ons is aangedaan. Er moet veel meer op de trom worden geslagen. Nu moeten we als gemeenten steeds alles verhogen. Dat gaat naar de reserves toe. Een deel dat bestemd kon zijn voor andere goede dingen in de gemeente moet daar weer bijgeschoven worden.

Het is de omgekeerde wereld wat we aan het doen zijn. Alle partijen zien dat wel. Maar we moeten ons er toch nog even bij neerleggen. We hopen dat als er een nieuwe coalitie is er zoveel druk over deze maatregelen komt dat dit wordt teruggeschroefd en dat hier een einde aan komt. Misschien komt er dan wel een inkomenstoets. Als het wettelijk kon, zou ik graag willen dat er een andere regeling kwam. Zo lang er geen nieuws komt, en het wettelijk gezien niet kan worden aangepast, moeten we nog even aanvaarden dat het zo is. GBP sluit zich aan bij voorliggend voorstel. Concept verslag Raadsvergadering 5 juli 2021

pagina 13 van 26

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

Beantwoording door het college Wethouder Nienhuis: We voelen bij iedere fractie het ongemak over de kosten die vanuit Den Haag over ons worden gestort. Wij zijn niet de enige gemeente die deze problemen ervaart bij de kostenbeheersbaarheid van de huishoudelijke hulp. Tijdens de commissievergadering hebben we een brede discussie gehad over het toepassen van de inkomenstoets. Toen is aangegeven dat dit wettelijk gezien niet tot de mogelijkheden behoort. Het klopt dat een handvol gemeenten, zoals Leusden en Krimpen a/d IJssel die confrontatie met het ministerie van VWS zoekt om toch een inkomenstoets toe te passen. Assen is al eerder door VWS teruggefloten. Wij houden nauwlettend in de gaten hoe het ministerie op deze situaties reageert. Via de VNG heb ik recent signalen ontvangen dat Krimpen a/d IJssel haar besluit vermoedelijk zal intrekken. Dat is formeel nog niet bevestigd. De kabinetsformatie kan voor veranderingen zorgen, gezien het bij veel gemeenten breedgedragen probleem. Onderzoek doen naar een handelswijze waarvan wij weten dat het wettelijk gezien niet mag, met de verwachting dat er binnenkort e.e.a. gaat veranderen, lijkt mij qua inspanning niet zinvol. Daarnaast is het afwachten hoe het ministerie gaat reageren op die gemeenten.

Richting de VVD; het is zelfs zo dat Lochem ons concept aan het verkennen is als alternatief voor hun maatwerkvoorziening om zo een mogelijke kostenbesparing tot stand te brengen. In bijlage 7.2 is op de laatste pagina te zien dat zowel het aantal uren als het aantal beschikkingen geen oplossing biedt. Op 26 mei heeft een bestuurlijk overleg plaatsgevonden tussen VNG en de minister van VWS. Tijdens dat gesprek is de financiële beheersbaarheid van de WMO op middellange termijn besproken en er zijn voorstellen voor de korte termijn gedaan. Deze aangedragen voorstellen voor de kabinetsformatie passen bij de wensen die bij de raad leven. Met het feit dat nieuw beleid implementeren ongeveer 2 jaar duurt, zoals ook in het raadsvoorstel aangegeven, zou het mijn aanbeveling zijn om het besluit ongewijzigd te laten. Anderzijds, voor het totaalplaatje van een meerjarenperspectief is dit wel ons perspectief voor 2023. Zoals het er nu uit ziet, is het de verwachting dat die kosten gaan komen. Het nu niet opnemen van die kosten komt bij mij ontkennend over alsof die kosten voor 2023 niet zouden bestaan. Iedere inwoner, en zeker raad en college, heeft er baat bij conservatief te begroten. Dus een zo volledig mogelijk plaatje scheppen, ook al willen we dat plaatje allemaal maar wat graag anders inkleuren.

Ik wil nog een ander aandachtspunt meegeven: wanneer we deze kosten buiten de Perspectiefnota houden, lijkt er ruimte te zijn voor andere initiatieven in de Perspectiefnota. Ik zou het gevaar willen voorkomen dat we ons tussentijds te rijk rekenen met een te rooskleurige Perspectiefnota en dat we andere investeringen aangaan en dat deze op de plank liggende kostenpost over het hoofd wordt gezien. Zeker een deel zal linksom of rechtsom voor onze rekening komen. Daarom heeft het mijn voorkeur voorzichtig te begroten en volgend jaar liever een meevaller dan een tegenvaller te hebben. Mijn pleidooi is vast te houden aan het huidige voorstel. Dit zal ook rust brengen voor de inwoners en huishoudelijke hulpen voor de komende 2 jaar. Met in het achterhoofd dat we nog geen nieuw kabinet hebben en dus ook nog geen regelruimte voor dit voorstel. Zodra er wel regelruimte komt, zal dit ook gebruikt worden, waarbij we over de volle breedte van de mogelijke maatregelen gaan kijken en niet alleen naar inkomensafhankelijkheid zoals het amendement voorstelt. Bij de nieuwe formatie zal het college de raad volgend jaar een nieuwe overweging kunnen voorleggen met dan alle nieuwe mogelijkheden. Ik raad het amendement af. Tweede termijn De heer Van der Rhee: Fijn te merken dat het college onderzoek heeft gedaan en meedenkt.

Ik heb een toezegging gehoord dat wij volgend jaar worden geïnformeerd over de volgende stappen. Is dat juist? Wethouder Nienhuis knikt bevestigend. De heer Van der Rhee: De wethouder merkte op dat gemeenten weer terugkomen op hun besluit, maar de VNG geeft gemeenten ook het advies te kijken of er een maatwerkvoorziening van kan worden gemaakt. De VVD bracht dit in en gaf aan het amendement te kunnen steunen als er wat dat betreft een punt wordt toegevoegd. Wat de fractie van CU-SGP betreft kan dat een mogelijkheid zijn; college, kijk breder hoe je het op een andere manier kunt doen. We hebben een fors financieel probleem en iedereen heeft dezelfde zorg, dus kijk naar andere mogelijkheden. De wethouder zegt dat het niet wijs is de jaarschijf 2023 buiten dit plan te houden, omdat we onszelf dan misschien rijk rekenen. Dit vind ik een sterk argument. We kunnen 2023 weer aan het amendement toevoegen. Dan blijft het punt richting het college over om dit Concept verslag Raadsvergadering 5 juli 2021