5.4. Jaarstukken 2020 definittief.pdf

Centra Heerde en Wapenveld

We passen uitnodigingsplanologie toe bij robuuste ontwikkelingen.

Heerde werkt vooruitlopend op de Omgevingswet met het innovatieve instrument van de uitnodigingsplanologie.

Besluitvorming over versterking van het centrum van Wapenveld met Hof van Cramer.

Op 5 oktober 2020 heeft de raad besloten om een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen van € 845.000,- voor een schetsontwerp, voorlopig ontwerp en een definitief ontwerp voor een volledig nieuwe multifunctionele accommodatie in Wapenveld bestaande uit een sporthal, brandweerkazerne, ruimte voor STIP en huidige Hof van Cramer inclusief de bibliotheek en (casco) de huisartsenpraktijk. Daarnaast wil woonstichting Triada een complex met minimaal 17 sociale huurappartementen realiseren.

De gemeente participeert in de Nieuwe Winkelstraat (DNWS).

Begin 2019 is het “Actieplan DNWS” opgeleverd aan de Ondernemersvereniging Heerde (versie februari 2019) en is de

70

stuurgroep DNWS met daarin betrokken stakeholders in het centrum (ondernemers, vastgoedeigenaren, R&T, makelaar, gemeente) ingericht. Inzet is om binnen twee jaar de acht aanbevelingen uit het actieplan in werking te hebben. Daartoe startten vier werkgroepen met de eerste punten uit de aanbevelingenlijst. DNWS monitort de uitvoering van dit actieplan. Door de coronacrisis zijn actiepunten versneld, bijvoorbeeld door krachtenbundeling van winkeliers door promotie van Koop Lokaal, maar zijn ook andere acties in de tijd opgeschoven. Duidelijkheid krijgen over de ruimtelijke economische opgave door onder andere actualisatie van het verkeerscirculatieplan centrum Heerde, inzicht in de parkeerbehoefte en afweging volgens de ladder voor duurzame verstedelijking.

De gepresenteerde ontwikkeling van het centrum van Heerde leidde op 16 juni 2020 tot een positieve grondhouding van het College. De onderzoeken naar verkeerscirculatie en de parkeerbehoefte zijn in 2020 uitgevoerd, beschikbaar en gedeeld met betrokkenen. 2020 stond in het teken van het gesprek met de eigenaar van het pand 'Van Setten Van Loenen' over de ontwikkeling van deze locatie in relatie tot de ontwikkeling van de andere plandelen in het centrum. In 2021 kan nu de noodzakelijk bestemmingsplanproced ure worden gestart.

Het autoluw maken van dorpscentrum Heerde (auto te gast) bij evenementen wordt, in overleg met ondernemers, uitgewerkt in een verkeerscirculatieplan.

In 2020 zijn er geen evenementen in het centrum van Heerde geweest. Voor de afsluiting van het dorpscentrum tijdens evenementen is met ondernemers een verkeerscirculatieplan uitgewerkt. Dit plan wordt uitgevoerd. Het verder autoluw maken van het dorpscentrum Heerde wordt in combinatie met de invulling van de voormalige gemeentewerf uitgewerkt . De uitwerking volgt wanneer er duidelijkheid is over de invulling van het centrum inclusief de gemeentewerf.

Ondernemers in Heerde oriënteren zich op een ondernemersfonds; de gemeente wordt in dat geval het (wettelijke) heffingsorgaan.

Het ondernemersfonds is in 2019 opgericht en aan het werk gegaan en maakt collectieve investeringen door ondernemers en projecten mogelijk. De gemeente is heffingsorgaan voor het fonds.

71

Ondernemers worden in staat gesteld om de dorpscentra te laten bruisen. De gemeente benut de mogelijkheden om hen hierin te faciliteren.

Vanwege de coronapandemie is aan dit onderwerp in 2020 niet of weinig uitvoering gegeven. Wij faciliteren dit in 2021 vanuit meerdere gemeentelijke beleidsterreinen. Hierbij focussen wij op het goed benutten van initiatieven en kansen die zich vanuit de samenleving aandienen.

Toepassen van de centrumvisie Heerde.

De maatregel Nieuwe Winkelstraat is een uitvloeisel van de Centrumvisie. Daarnaast zetten we in op het terugdringen van de leegstand in de aanloopstraten door toepassing van de maatregel Compact Centrum. In 2018 is er de inventarisatie geweest als basis voor het monitoren van de leegstand. Samen met stakeholders zijn we in overleg hoe leegstand kan worden gevuld. Dit was in 2020 en is in 2021 een doorlopend proces met in 2020 een evaluatie.

Toerisme

Voortvarende herontwikkeling van het hart van Heerde (gemeentewerf, Van Setten van Loenen).

Op 16 juni 2020 heeft B&W een positieve grondhouding ingenomen voor de herontwikkeling van de locatie voormalige gemeentewerf, de ABN-AMRO locatie én de locatie Van Setten Van Loenen (centrumplan Heerde). Aan deze positieve grondhouding ligt het plan van Van Wijnen ten grondslag. Een plan dat voorziet in een diversiteit aan functies en aansluit op de gemeentelijke ambities voor het centrum van Heerde. Met een nieuwe eigenaar voor het pand Van Setten Van Loenen is nu de weg vrij om dit project in de volle omvang voortvarend op te pakken. Een samenwerkingsovereenkomst (SOK) tussen de gemeenten en Van Wijnen is nu in voorbereiding. Het doel van deze SOK is het maken van afspraken over het ontwikkelen en realiseren van het centrumplan. Inzet is om de particuliere locaties (de ABN-AMRO locatie én de locatie Van Setten Van Loenen) hierbij te betrekken. Naar verwachting kunnen we in 2021 de noodzakelijke bestemmingsplanprocedure starten.

Cittaslow-keurmerk ook digitaal promoten en Cittaslow-ambassadeurs benutten en verbinden om de

In 2019 organiseerden wij diverse netwerkbijeenkomsten voor de Cittaslow supporters. Er zijn toen afspraken gemaakt over deelname aan lokale activiteiten en

72

gezamenlijke ambitie van Visit Heerde, (recreatie)ondernemers en gemeente te bereiken.

over het in de markt zetten van een Cittaslow souvenir; een Cittaslow schaap, waarbij wol van de schaapskudde wordt gebruikt. In 2020 hebben wij door de beperkingen van de coronacrisis geen bijeenkomsten kunnen organiseren met onze supporters. Omdat onze waardering voor de supporters kenbaar te maken en ze een hart onder de riem te steken, hebben zij van ons – als alternatief voor de bijeenkomten – een ‘Cittaslowpakket’ ontvangen met daarbij een persoonlijke boodschap van de burgemeester. In het landelijke Cittaslow netwerk zijn afspraken gemaakt over de wijze waarop Cittaslow als keurmerk verder en concreter kan worden uitgedragen. Vier thema's worden uitgewerkt die voor Cittaslow Nederland van belang zijn: 1) Noaberschap en fijnschaligheid 2) Landschap, duurzaamheid en toerisme 3) Bewustwording en jeugd en 4) Cultuur, erfgoed en lokale voeding. Op verschillende manieren vullen we deze thema’s in. Bijvoorbeeld aan de voortrekkersrol die Heerde vertegenwoordigt bij de ontwikkeling van het masterplan IJsselvallei. Vanuit dit masterplan wordt gewerkt aan drie grote maatschappelijke opgaven: 1) klimaatadaptatie en -mitigatie 2) invulling geven aan het begrip ‘kringlooplandbouw’ met meer aandacht voor een gezonde bodem en biodiversiteit én 3) het versterken van cultuurtoerisme en leefbaarheid. Deze opgaven hangen samen met de hierboven beschreven Cittaslow thema’s.

Ook werken we vanuit de Veluwe Agenda aan de ontwikkeling van het ‘Belevingsgebied Ambachtelijke Veluwe’ en proberen we in dat kader de (recreatieve) aantrekkelijkheid van Heerde te versterken. Het kenmerk ‘ambachtelijk’ past natuurlijk goed bij de Cittaslow filosofie, waarin tradities, het koesteren van

73

het ‘oude’ en de ontwikkeling van streekproducten belangrijk zijn. Uiteraard zal de Cittaslow gedachte een centraal thema zijn in onze omgevingsvisie. Vanuit eigen identiteit en onder andere aan de hand van bovenstaande projecten/ontwikkelingen gaan we in 2021 verder invulling geven aan deze vier thema's. Hierbij speelt Visit Heerde – als het gaat om promotie en marketing – natuurlijk een actieve rol. De infrastructuur in het gemeentelijk bosgebied willen wij in stand en toegankelijk houden.

In 2020 heeft de gemeente in haar rol als boseigenaar haar zorgplicht gedaan. De wegen en paden zijn veiligheid voor de gebruikers van de bossen. De openbare wegen en fietspaden in het bosgebied zijn onderhouden op beeldkwaliteit C van het CROW.

Met ondernemers die bijdragen aan het ondernemersfonds bespreken we hoe geld uit dit fonds gebruikt kan worden voor het verbeteren van de leefomgeving om recreanten en toeristen (nog meer) te verleiden tot een bezoek aan en verblijf in onze gemeente.

Het Ondernemersfonds gemeente Heerde is in 2019 opgericht, ingericht en "financieel gevuld". Er is een bestuur met een afspiegeling van de betalende branches aan het fonds. Het bestuur beoordeelt de aanvragen en beheert de financiën van het fonds, waarvan de financiële middelen door de gemeente worden geïnd. In het opgestelde convenant tussen de gemeente en Ondernemersfonds gemeente Heerde zijn afspraken gemaakt over de doelstelling van het fonds en over de financiën en controles. In het Ondernemersfonds werken we gezamenlijk aan een vitale en sterke economie van de gemeente Heerde in alle branches."

Promotie en marketing van de gemeente financieel faciliteren wij via Visit Heerde (inclusief een betaalde kracht voor 2018-2020).

Voor de lokale marketing werd het contract in 2020 met Visit Heerde uitgevoerd en voor bovenlokale marketing en promotie werd voor de periode 2018-2021 het contract met Visit Veluwe uitgevoerd. De kostendekking van de Stichting Visit Heerde wordt in 2021 voortgezet. Onderdeel hiervan is het leveren van een bijdrage voor een betaalde kracht van Visit Heerde. In de perspectiefnota 2021 werd een voorstel

74

gedaan voor de financiële facilitering van de Stichting Visit Heerde vanaf 2021. Door de coronacrisis kon door Visit Heerde mogelijk niet het volledige werkprogramma 2020 worden uitgevoerd. Denk hierbij vooral aan evenementen die niet door konden of kunnen gaan. Met Visit Heerde is afgesproken dat zij de financiële middelen die hierdoor eventueel overblijven, inzet om Heerde op grotere schaal op de kaart te zetten en zo met name de (recreatie)ondernemers te helpen in deze moeilijke periode. Bijvoorbeeld door (social) media campagnes en het ontwikkelingen van arrangementen in de ‘IJsselvallei’. Promotie van cultuurhistorische lokale ‘parels ‘stimuleren.

Voorbereidend op een nieuw te formuleren erfgoedbeleid voor de gemeente Heerde is in 2020 onderzocht op welke wijze lokale cultuurhistorische parels van Heerde meer onder de aandacht kunnen worden gebracht. Ook vanuit Veluwe op 1 was hier aandacht voor. Veluwe op 1 deelt de Veluwe in meerdere belevingsgebieden in . Ons gebied kreeg hierbij het predicaat ambachtelijk. Vanuit het ambachtelijke DNA kijken we in 2021 welke cultuurhistorische parels in onze gemeente belicht, gestimuleerd en ondersteund kunnen worden.

Samen met Visit Veluwe, recreatiebedrijven, cultuurpartners en overige ondernemers dragen wij bij aan de ambitie van de Veluwe op 1 in de Veluweagenda.

Samen met de Veluwe op 1 partners zetten we in 2020 flinke stappen in de verdere verwezenlijking van de ambities uit de Veluwe agenda 2030. In 2021 zetten we verder in op de ontwikkeling van de IJsselvallei als verbindend element tussen Veluwe en Salland. De ontwikkeling van Korte Ketens in onze voedselvoorziening vanuit een systeem van circulaire landbouw is het uiteindelijk doel. Wij werken daarnaast ook in 2021 naar evenwicht in de recreatieve belasting van de Veluwe en de natuurlijke vitaliteit en biodiversiteit. Realisatie, optimalisatie en instandhouding van een duurzaam regionaal recreatief routenetwerk voor verschillende takken van recreatief gebruik,

75

in samenwerking met Veluwe op 1 partners en het Routebureau Veluwe. Vanuit het proces tot intensivering van de samenwerking tussen de IJsselgemeenten en Marketing Salland, Visit Veluwe en de provinciale besturen is al in 2019 een aanzet gemaakt voor de realisatie van het Masterplan IJsselvallei vanuit de Veluwe samenwerking. Ook is in 2020 ingezet op de verdere samenwerking binnen het programma De Veluwe op 1. Het meerjarenuitvoeringsprogramma is geactualiseerd en de Veluwe agenda 2030 is voorbereid. De Veluwe en aansluitende randgebieden zijn opgedeeld in verschillende belevingsgebieden met een elk eigen thema, die in 2021 verder worden uitgewerkt. Met Visit Veluwe en lokale stichting Visit Heerde spreken wij over de intensivering van de lokale en bovenlokale marketing en promotie in 2021. Wij nemen deel aan het Programma Vitale Vakantieparken met als doel vakantieparken te gebruiken waarvoor ze bedoeld zijn.

Binnen de kaders van het programma is in 2019 de BV Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken Veluwe opgericht. Heerde heeft zich aangesloten bij en neemt actief deel aan de uitvoering van het programma Vitale Vakantieparken dat in 2019 met de partners doorontwikkeld is. Met de uitvoering van een lokale vertaling van dit programma is in 2020 een start gemaakt. Door de coronacrisis is de uitvoering beperkt gebleven. We zijn goed in contact gebleven met de recreatieondernemers. Inzet is om in 2021 de uitvoering van het programma voort te zetten.

Wij willen uitbreiding van verblijfsrecreatie en toerisme mogelijk maken, met name de vestiging van een hotel.

Wij faciliteren (particuliere) initiatieven die betrekking hebben op de uitbreiding van bestaande dan wel nieuwe vormen van duurzame verblijfsrecreatie. Wij ondersteunden en faciliteerden meerdere initiatiefnemers over de ontwikkeling van nieuwe verblijfsaccommodatie

76

(bed&breakfast/hotelvoorziening/campingb edrijven en bungalowpark). Economie

De innovaties in energetische duurzaamheid, de energietransitie, de zorg en de circulaire economie zien we als mogelijkheden om lokaal en regionaal werkgelegenheid te creëren.

Dit is een regionaal en lokaal speerpunt op onze agenda en in onze werkzaamheden. Wij geven hieraan invulling door deel te nemen aan de regio Zwolle en de Cleantechregio waar we in overleg tussen overheid, ondernemers en onderwijs werken aan de Human Capital agenda. Onze doelstelling is door deze samenwerking de werkgeversdienstverlening vast te houden en verder te versterken. Nadrukkelijk zoeken we het gesprek met ondernemers die op innovatieve wijze werken (voorbeelden Leadax, Lagemaat, Boverhof). Ook bieden we waar mogelijk ruimte voor initiatiefnemers die zich bezig houden met innovatieve energie-opwek en opslag.

De verkeersverbindingen in en van de gemeente met de regio en daarbuiten zijn kwalitatief goed.

In 2020 is in de Cleantech Regio als in de regio Zwolle gelobbyd om de doorstroming van de A50 te verbeteren. Ook is er eind 2020 een lobby gestart om een verkenning op te starten voor een snelfietsroute van Zwolle naar Apeldoorn.

Een aangenaam vestigingsklimaat bieden zodat ondernemers naar de gemeente komen of hier blijven en dit faciliteren binnen de mogelijkheden die de gemeente heeft.

Wij zorgen voor een goed economisch perspectief voor Heerde en de regio en brengenen vraag en aanbod goed bij elkaar. Zowel lokaal als regionaal weten we wat er speelt door afstemming met de regio en onze buurgemeenten. Wij zorgen voor een goede infrastructuur/openbaar gebied en gemeentelijke voorzieningen als woon/werkgemeente. Ondernemers die vragen hebben, faciliteren wij over dit vraagstuk. In 2020 werd er een regionale investeringsagenda RPW Noord Veluwe opgeleverd waarin dit het uitgangspunt was. Lokaal en regionaal zijn we op de hoogte van wat er speelt, mede door goede

77

afstemming met de regio en onze buurgemeenten (noord-zuidas en G5). We werkten samen met de G5 aan een investeringsagenda voor het RPW NV, waarbij het uitgangspunt Toekomst Bestendige Bedrijventerreinen was. Hierover is het gesprek met de ondernemers op de bedrijventerreinen in het derde kwartaal 2020 gestart. In 2021 stellen wij voor de bedrijventerreinen samen met een groep van betrokken stakeholders per bedrijventerrein een actieplan op. Er worden bedrijfsbezoeken gebracht waarin verwachtingen ten aanzien van een duurzaam gezonde arbeidsmarkt met elkaar worden besproken.

Wij bouwen ook in 2021 ons netwerk verder op door lokale overheid en ondernemers dichter bij elkaar te brengen. Actuele vraagstukken signaleren wij hierdoor op tijd en er ontstaat input voor de economische agenda op zowel lokale als regionale schaal. Er werden vanuit in verschillende ambtelijke- en bestuurlijke samenstellingen bedrijfsbezoeken gebracht; - College breed, - Economie met Werkgelegenheid, - Duurzaamheid en Circulair - alleen vanuit portefeuille Economie - recreatie en toerisme. Veel verschillende ondernemers/branches worden bezocht of er vindt een telefonisch gesprek plaats zodat er een breed beeld ontstaat over het ondernemersklimaat in de gemeente Heerde en wat de effecten zijn van de coronacrisis. Uitkomsten van de bedrijfsbezoeken nemen wij mee in de gesprekken met het Georganiseerde Ondernemers Overleg (GOO) om te bespreken hoe we kunnen samenwerken in een gezamenlijke programma.

Het ondernemersloket willen we voortzetten.

Lokaal is er één loket voor ondernemers. Wij gaan intern uit van integrale samenwerking tussen verschillende beleidsterreinen en zetten in op optimale en eenduidige informatievoorziening

78

over verschillende diensten voor ondernemers. Wij ontwikkelden in 2020 een nieuwsbulletin voornamelijk gericht op de coronacrisis en zetten in 2020/2021 in op sociale media. In 2021 blijft de informatie op onze gemeentelijke website actueel, zowel vanuit economie als vanuit werkgelegenheid. Ook tijdens bedrijfsbezoeken treden wij met één gezicht naar buiten. Ondernemersvragen zetten we breed uit in de organisatie om een integraal antwoord te kunnen geven. Ons ondernemersloket is nog volop in ontwikkeling. Tijdens de coronacrisis is dit loket ingezet en zijn alle communicatietools ingezet om ondernemers te bereiken, waaronder een wekelijkse nieuwsbrief. In de arbeidsmarktregio vragen we blijvend aandacht voor een goede aansluiting tussen onderwijs en ondernemers om jonge inwoners een goede kans te bieden op de arbeidsmarkt.

Met ingang van 2020 maakt gemeente Heerde onderdeel uit van de arbeidsmarktregio met centrumgemeente Apeldoorn. In deze arbeidsmarktregio blijven we aandacht vragen voor een goede aansluiting tussen ondernemers en onderwijs. Dit doen we door de ontwikkeling van de Doe-Agenda. We kijken naar de kansberoepen en werken samen met onze collega's op onderwijs. In 2021 willen we een verdere uitrol realiseren van het techniekpact, een samenwerking tussen overheid, ondernemers en onderwijs om meer aandacht voor de techniekbranche te vragen. Tevens zij we aangesloten bij de Human Capital vanuit de regio Zwolle. Het jaar 2020 is gebruikt als jaar om een actieplan op te stellen welke in 2021 ingezet kan worden. Vanuit dit actieplan wordt geïnvesteerd in menselijk kapitaal, zowel jongeren maar ook zijinstroom.

Lokaal participeert de gemeente in het GOO (Gezamenlijk Ondernemers Overleg), regionaal in de economische regio’s Zwolle en Cleantech Regio Stedendriehoek.

Zowel bestuurlijk als ambtelijk wordt volwaardig deelgenomen aan deze overleggen. De uitkomsten hiervan zijn actiepunten voor de lokale en regionale economische agenda. In de Regio Zwolle en de Cleantech Regio zijn agenda's opgesteld. Beide regio’s

79

maken een doorontwikkeling mee die ook van invloed is op de inhoudelijke agenda. In Zwolle is economie tot het centrale speerpunt is benoemd en in de Cleantech Regio energietransitie en circulaire economie. Dit is in 2020 verder uitgewerkt. Dit heeft in de Regio Zwolle geleid tot een samenwerking van de zogenaamde G6 (Gelderse 6) waarbij de provincie Gelderland een directe partner in de Regio Zwolle is geworden. Deze Gelderse 6 stemmen onderling de inbreng op de verschillende onderwerpen in de Regio Zwolle (Economie, Bereikbaarheid, Leefomgeving en Human Capital) af en zijn ook gezamenlijk tot een investeringsagenda gekomen. Regionaal krijgen de 5 onderdelen van de Agenda van de Regio Zwolle (naast de genoemde onderwerpen ook de afstemming van de 5 RESsen) steeds meer invulling. Ook de Cleantech Regio heeft naar de eigen activiteiten gekeken. In de WGR Stedendriehoek wordt de focus gelegd op Wonen, Werken en Bereikbaarheid en RES met landschap (ruimte) als centraal uitgangspunt. De Strategische Board van de Cleantech Regio heeft nog steeds energietransitie en circulaire economie als speerpunten, maar daarnaast ook Human Capital. We onderzoeken in welke projecten en coalities wij vanuit Heerde (gaan) deelnemen. Met het ondernemersevent zetten ondernemers, onderwijs en overheid zich op de kaart, ontmoeten zij elkaar en wisselen zij informatie uit hoe zij elkaar kunnen versterken.

In 2020 is door de coronacrisis het ondernemersevent geannuleerd. Het programma van 2020 is doorgeschoven naar 2021. Dan wordt het event weer gehouden in de week van de MKB-ondernemer(november). Jaarlijks wordt er samen met het Georganiseerd Overleg Ondernemers een actueel thema gekozen. Het programma bestaat uit verschillende sprekers vanuit overheid, ondernemers en andere organisaties, afhankelijk van het thema. Om dit event ook financieel dekkend te krijgen, wordt er niet alleen bijgedragen door de gemeente en het GOO, maar worden er onder de ondernemers ook sponsoren gezocht.

80

Samen met gemeenten en provincies (blijven) zorgen we voor voorwaarden en condities om het H2O bedrijventerrein zo snel mogelijk te vullen met daarbij oog voor onze eigen positie.

Namens de H2O gemeenten en de H2O BV was er in 2020 periodiek contact met de regionale acquisiteur voor bovenregionale terreinen regio Zwolle. In 2019 is het Regionaal Programma Werklocaties vastgesteld door de gemeenten SNV (Noord Veluwe). Daarnaast vond er vanuit het RPW periodiek afstemming plaats op bovenlokaal niveau met gemeenten H2NEO.

Wij houden vast aan de zondagsrust voor winkels (detailhandel) en stimuleren dat op werkdagen de openstelling van winkels zo veel mogelijk uniform is.

In onze contacten met ondernemers stimuleren wij uniforme winkeltijden, onder andere via De Nieuwe Winkelstraat.

Wij nemen deel aan een regionaal werkgeversservicepunt.

De gemeente Heerde is per 1 januari 2020 aangesloten bij de arbeidsmarkt Stedendriehoek en Noord-Veluwe.

Het college heeft in 2019 besloten om het huidige coalitieakkoord en collegeprogramma te volgen en niet over te gaan tot zondag openstelling van detailhandel. In 2020 is tijdens de coronacrisis de vraag voor openstelling supermarkten op zondag nog aan de orde geweest in het College op verzoeken van supermarkteigenaren in Heerde. Besloten is ook deze vraag niet te honoreren en het bestaande beleid de continueren.

In deze regio wordt er vanuit het regionale werkbedrijf FactorWerk gewerkt aan een eenduidige werkgeversdienstverlening in de arbeidsmarktregio. Elk jaar wordt er een marktbewerkingsplan geschreven waarin de ontwikkelingen van de arbeidsmarkt benoemd worden en waar de kansberoepen liggen. Lucrato voert voor de gemeente Heerde de werkgeversdienstverlening uit. Voor de gemeente Heerde blijft de samenwerking in de subregio H2O belangrijk. Onze werkzoekenden kunnen dus ook in 2021 nog steeds participeren in de werkmarkten die Hattem en Oldebroek organiseren. De werkzoekenden uit Hattem en Oldebroek worden ook uitgenodigd voor onze werkmarkten. Wij stimuleren de transitie naar duurzaam en circulair (agrarisch) ondernemerschap.

Wij attenderen onze ondernemers op de beschikbare subsidiestromen en regionale bijeenkomsten. In 2021 geven

81

wij weer aandacht aan het actieplan Heerde circulair. Onze benadering is integraal: duurzaamheid, circulariteit en economie. We stemmen af met de verschillende beleids- en uitvoeringsambtenaren op het gebied van circulariteit, korte ketens en duurzaamheid. Meerdere ondernemers hebben contact gelegd met Cleantech development om samen te kijken hoe hun bedrijf verduurzaamd kan worden. Via Energieke regio en de ondernemersverenigingen is er in 2021 de nodige aandacht voor verduurzaming.

Duurzaamheid

Wij zijn gesprekspartner voor ondernemers over revitalisering van bestaande bedrijventerreinen.

De gesprekken met de stakeholders (eigenaren/ondernemers) per terrein zijn gestart in Q2 en Q3 2020 met het ophalen van wensen/behoefte/urgentievraagstukken op de betreffende terreinen. Inzet is om in Q2 2021 voor de terreinen op basis van de opgehaalde informatie een gezamenlijk plan van aanpak klaar te hebben, waarmee ook het subsidietraject richting de provincie Gelderland kan worden opgestart in het kader van Toekomst Bestendigde Bedrijventerreinen.

Bewustwording bevorderen van de noodzaak om duurzaam voor onze aarde te zorgen, inwoners en ondernemers te prikkelen om hier een bijdrage aan te leveren en initiatieven te stimuleren en te faciliteren.

Het proces rond de Regionale Energie Strategie (RES) heeft door de coronacrisis vertraging opgelopen. Nadat uw raad over de uitgangspunten voor de RES in het najaar van 2020 een oordeel gaf, volgde de verdere uitwerking. Dit leidt tot de RES 1.0 die in de zomer van 2021 vastgesteld moet worden. Het actieplan Circulaire Economie, waarin aandacht is voor het verminderen en hergebruik van grondstoffen, is een dynamisch document waarvan u in het najaar van 2020 kennis heeft genomen. Onderdelen van het plan zijn in uitvoering of staan op het punt om in 2021 uitgevoerd te worden. Het plan is opgesplitst in wat we al doen en wat we al meer kunnen doen als

82

inwoners, ondernemers en organisaties en als gemeentelijke organisatie. De speerpunten om ruimtelijk in te spelen op klimaatverandering staan in het Regionaal Adaptatie Plan (RAP). Hiermee wordt aangesloten op de landelijke systematiek van het deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). Het plan is een leidraad voor de manifestpartners: 28 gemeenten, Waterschap Vallei en Veluwe, Provincies Gelderland en Utrecht, veiligheidsregio's, Vitens en Rijkswaterstaat, die in 2017 het regionaal Manifest Ruimtelijke Adaptatie hebben ondertekend. Het plan benoemt de ambities waar we naar toe werken en wat we samen, tot circa 2027, gaan doen. Als gemeente hebben we een eigen verantwoordelijkheid als ruimtelijk regisseur of als bevoegd gezag als het gaat om de thema's: prettig wonen, werkende bedrijven, aangenaam recreëren, veiligstellen van basisfuncties en het natuurlijke systeem. Het RAP wordt uitgewerkt in een regionaal werkplan. De kadernota lokaal klimaatbeleid 2017-2021 en de contourennota lokaal klimaatbeleid 2017-2021 geven inzicht in de bestaande situatie.

In 2021 geven wij invulling aan doelstellingen voor klimaatbeleid. Wij focussen in de kadernota op verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed, begeleiding in verduurzaming van de bestaande woningvoorraad en het faciliteren duurzame mobiliteit. Wij dragen in 2021 dit beleid uit naar initiatiefnemers en gebruiken dit als uitgangspunt in onze gesprekken en contacten. Met name op gebied van verduurzaming van de bestaande woningvoorraad stimuleren we dit jaar woningeigenaren met subsidiemogelijkheden, concrete activiteiten (i.s.m. het Regionaal Energieloket) en het verstrekken van informatie. Voor ons eigen vastgoed werken we toe naar een routekaart per object. In 2021 wordt ook de strategie voor grootschalige laadinfrastructuur ontwikkeld.

83

Deelname aan de uitvoering van het Gelders Energie Akkoord inclusief het Energieloket Veluwe Duurzaam.

Het Regionaal Energieloket voorziet inwoners van persoonlijk duurzaamheidsadvies en draagt bij aan concrete woningverduurzaming. In 2021 breiden we deze activiteiten uit naar de huursector i.s.m. Triada en de energiecoaches van Heerde Energiek. De gemeente nam in een aantal programma's actief deel in de uitvoering van het Gelders Energie Akkoord (GEA). Het uitvoeringsprogramma van het GEA liep van 2016-2019. De onderwerpen rondom energie opwekking en warmte kregen door de introductie van de Regionale Energie Strategie verder gestalte en werden in 2020 en worden in 2021 verder uitgewerkt.

Het (potentieel) gebruik van zonne-energie en andere duurzame energiebronnen wordt als meerwaarde meegewogen bij toepassing van uitnodigingsplanologie.

Bij grotere initiatieven worden initiatiefnemers altijd gewezen op de gemeentelijke duurzaamheidsambities. Bij toetsing en besluitvorming door het college wordt in de tekst verwoord in hoeverre aan deze ambities kan worden tegemoet gekomen. In adviesgesprekken en bij beoordeling van conceptaanvragen wordt duurzame energie als meerwaarde betrokken en afgewogen. Vanaf 1 juli 2018 is gas in bebouwde omgeving in principe niet meer toegestaan. Daardoor ontstaat er automatisch een gesprek met initiatiefnemers over alternatieven en is gebruik van deze alternatieven voor initiatiefnemers noodzaak geworden.

Inwoners en ondernemers vragen we om mee te denken over een communicatieplan om een duurzame gemeente vorm te kunnen geven en dit plan vervolgens uit te rollen.

In 2021 worden inwoners, maatschappelijke partners, energiecoöperatie en ondernemers onder meer betrokken bij communicatie en informatie over een duurzame gemeente als onderdeel van de Omgevingsvisie, Omgevingsplan met als onderdelen energie, circulariteit en gebouwverduurzaming.

84

Mogelijkheden bij rijk, provincie, ontwikkelingsmaatschappij Oost-Nederland en anderen benutten om duurzaamheidsambitie in te vullen en actieve deelname in de Cleantech Regio.

Wij namen in 202 en nemen in 2021 actief deel in de Cleantech Regio (CTR). Dit uit zich onder andere in onze deelname aan de RES. Mogelijkheden bij andere overheden worden onderzocht, maar hiervoor zijn voor nu geen concrete projecten aangemerkt of onderzoeken naar gestart. De expertise van Cleantech Development wordt gebruikt bij de ondersteuning van concrete projecten, waaronder de verkenning van een warmtenet op bedrijventerrein Europaweg.

Revolving fund Duurzaamheidslening particulieren en Stimuleringslening voor verenigingen/instellingen en non-profit organisaties instellen, voor zover de markt geen vergelijkbaar alternatief heeft.

Samen met een regeling van de provincie Gelderland is de duurzaamheidsregeling voor inwoners uitgewerkt. Voor maatschappelijke instellingen en commerciële ondernemingen bestaan in de markt al veel alternatieven. Er zijn in 2020 veel aanvragen aan inwoners op deze duurzaamheidslening toegekend. Dit zal in 2021 worden doorgezet.

Samen met het bedrijfsleven, energiecorporatie(s) en inwoners een plan maken (gereed eind 2019) voor het toepassen van duurzame (wind- en zonne)energie in de gemeente of regio, waarin ook het draagvlak in potentiële gebieden is meegenomen.

Vanaf 1 september 2018 stonden we aan de start van een participatietraject om te komen tot een energievisie voor Heerde. Deze energievisie zou gaan werken als toetsingskader voor nieuwe ontwikkelingen in met name zonne-energie. Dit plan werd ingehaald door de komst van de Regionale Energie Strategie (RES) in 2019. Ambitie in onze regio is om minimaal ons eigen energieverbruik regionaal op te wekken. Dit plan/aanbod wordt in samenwerking met de Cleantech regio ingevuld. In 2019 en 2020 is hier veel werk in gestoken. In maart 2021 zal de RES 1.0 worden opgeleverd en vrijgegeven worden voor inspraak door inwoners en besluitvorming door overheden. Vanaf de oplevering zal gestart worden met het lokale traject om te komen tot een eigen toetsingskader voor zonneenergie en windenergie.

Te streven naar 100% circulaire afvalinzameling in 2025.

In overleg met ROVA in 2019 is een vervolgstrategie ontwikkeld voor de

85

verdere uitrol van het omgekeerd inzamelen. Ons uitgangspunt is het realiseren van de doelstellingen van het Landelijk Afvalstoffenplan en het programma VANG (Van Afval Naar Grondstof) en doorontwikkeling naar uiteindelijk een volledige circulaire inzameling van grondstoffen. Ons uiteindelijke streven is 100% circulaire afvalinzameling. Als stap op weg hier naar toe is per 1 juli 2019 is een laagfrequente variant van het omgekeerd inzamelen ingevoerd. De inzamelingsfrequentie van het restafval is verlaagd van 1x per 4 weken naar 1x per 6 weken. De evaluatie naar de effecten hiervan is in het najaar van 2020 afgerond. Uit de evaluatie blijkt dat de verlaging van de inzamelfrequentie geruisloos is verlopen. De hoeveelheid restafval is in 2019 met ruim 11% gedaald. Duidelijk is ook dat de Coronacrisis in 2020 voor meer afval heeft gezorgd. Dit omdat inwoners door de Coronacrisis het afgelopen jaar veel meer thuis waren. Inwoners gaan niet meer uiteten maar eten thuis en menig inwoner heeft het huis opgeruimd. De verwachting is dat het effect van de lagere inzamelingsfrequentie sterker zal zijn als de crisis voorbij is. In 2019 werd 83% van het afval in onze gemeente gescheiden aangeleverd. De cijfers over het jaar 2020 volgen medio 2021.

Binnen het actieplan Heerde Circulair wordt nagedacht over de volgende stappen gericht op het scheiden van grondstoffen en het circulair maken van grondstoffen. Aandachtspunt hierin is het verbeteren van de kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen. Bij ons streven naar een circulaire afvalinzameling is de betaalbaarheid van de heffing voor onze inwoners een belangrijke randvoorwaarde.

86

Uitgangspunt is gasloos bouwen, tenzij.

Kwaliteit Gasloos bouwen is per 1 juli 2018 een verplichting voor nieuwbouw. Vanaf 1 juli 2018 voeren we de bovenstaande landelijke wetgeving uit en toetsen wij bouwaanvragen voor nieuwe bouwlocaties hieraan.

Wij maken een actieplan Heerde circulair samen met inwoners, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties en betrekken de rijksambities daarbij.

Het actieplan Heerde circulair is in september 2020 vastgesteld door het college, waarna het plan in oktober 2020 ter advisering is voorgelegd aan de commissie Ruimte. Zij heeft het actieplan voorzien van een positief advies. Toegezegd is om de ontwikkelingen jaarlijks met de commissie te bespreken. Ondertussen is de stand van zaken van de in het actieplan benoemde acties in beeld gebracht. Voor veel acties geldt dat er al langere tijd aan gewerkt wordt. Vaak zijn dan geen extra middelen nodig omdat acties onderdeel zijn van de reguliere werkzaamheden. Voorbeeld hiervan in 2020 is de actie ‘alle scholen doen mee met het project Mooi Schoon’. Geconstateerd is dat er in ieder geval stappen gezet moeten worden als het gaat om bewustwording. Acties zijn veelal onderdeel van de reguliere werkzaamheden, maar worden nog niet genoeg onder de aandacht gebracht. Daarom is gewerkt aan een communicatieplan waarmee we vanuit onze voorbeeldrol acties in beeld brengen, maar ook goede voorbeelden uit de samenleving onder de aandacht brengen. Op die manier wordt het belang van de transitie naar een circulaire economie en de wijze waarop iedereen daarin zijn/haar steentje bij kan dragen duidelijker. Een aantal acties in actieplan zijn wel echt ‘nieuw’; daarvoor zijn in de toekomst mogelijk wel extra middelen nodig. Hiervoor wordt in 2021 eventueel een voorstel gedaan.

Ten slotte dient opgemerkt te worden dat een aantal acties die in 2020 uitgevoerd zouden worden, niet zijn uitgevoerd. Door de coronacrisis was aan deze acties geen behoefte of er was simpelweg geen mogelijkheid toe. Denk bijvoorbeeld aan de actie ‘exposeren van goede circulaire

87

voorbeelden in de hal van het gemeentekantoor’ en een aantal acties gerelateerd aan duurzame mobiliteit. Bouwen en Wonen

Blijvend stimuleren en faciliteren van (kleinschalige) nieuwbouwprojecten in de dorpen op inbreidingslocaties met behoud van de identiteit van de dorpen.

Vooruitlopend op de Omgevingswet die per 1 januari 2022 ingaat, hanteert de gemeente Heerde de uitnodigingsplanologie. Om te voorzien in de behoefte aan nieuwe woningen zetten we eerst in op inbreiding in stedelijk gebied en transformatie, functieverandering van bestaande bebouwing en woningsplitsing. Bij nieuwe initiatieven dient, naast de maatschappelijke meerwaarde, aangetoond te worden dat er markt is voor de voorgestelde woningen. Uitgangspunt hierbij is de woonvisie en het toevoegen van (leef- en woon)kwaliteit. Wij werken aan een woningvoorraad die optimaal aansluit bij de behoefte, verduurzaming van bestaande woningvoorraad en duurzame nieuwbouw. Nieuwbouw moet passen bij het karakter van de desbetreffende kern en moet leiden tot een verbetering van de woonomgeving en de lokale leefbaarheid.

De mogelijkheden voor het financieel stimuleren van het collectief particulier opdrachtgeverschap door de provincie worden verkend.

In de woonagenda is vastgelegd dat particulieren meer gestimuleerd moeten worden om met ontwikkel-initiatieven te komen. Dit naast de projectontwikkelaars. Om dit kracht bij te zetten is in de woonagenda de actie opgenomen dat we bij sociale projectontwikkelingen willen inzetten op een constructie van Collectief Opdrachtgeverschap (CPO).

De woonvisie en het woningbehoefteonderzoek worden operationeel gemaakt om als leidend beginsel te dienen voor afspraken met eigenaren van sociale woningbouw en initiatiefnemers voor nieuwbouw.

De woonagenda 2020 – 2023 is op 3 maart 2020 door het College vastgesteld en een concrete uitwerking van de Woonvisie 2015 – 2025. In de woonagenda is een volkshuisvestelijke woningbouwrichtlijn (woningbouwprogramma) opgenomen die gehanteerd wordt als aanvulling op de Structuurvisie Heerde 2025 en als leidraad voor nieuwe initiatieven. De agenda is ook de basis voor de prestatieafspraken met de woningcorporatie(s). Woonvisie en

88

woonagenda worden onderdeel van de omgevingsvisie. Met de woonagenda kunnen we aan de voorzijde (meer en daadwerkelijk) sturing aan plannen en projecten geven. Doelstelling is om woningvoorraad te realiseren die voldoet aan de kwalitatieve en kwantitatieve behoeften van onze inwoners, rekening houdend met de demografische ontwikkelingen in Heerde. Evaluatie van de woonagenda vindt plaats in 2023. In prestatieafspraken en contacten met ontwikkelaars aandacht vragen om levensloopbestendig betaalbaar te bouwen voor jonge en oude inwoner, inwoners met een beperking, statushouders en inwoners die beschermd moeten wonen.

In de prestatieafspraken met Triada maken wij afspraken over betaalbaarheid, beschikbaarheid, kwaliteit, transformatie, jongeren, senioren en zorg, statushouders, leefbaarheid en participatie. Deze afspraken worden jaarlijks geëvalueerd en geactualiseerd, waarna de drie partijen (Triada, Huurdersraad en gemeente) de afspraken aan het eind van het kalenderjaar ondertekenen. December 2020 zijn de afspraken voor 2021 en volgend ondertekend. Daarbij is afgesproken dat de uitkomsten van de inmiddels vastgestelde woonagenda, voor zover dit nog niet gebeurd was, verwerkt worden in de prestatieafspraken voor 2021. Ook is de woonagenda toegestuurd aan de woningbouwcorporaties Woonzorg Nederland en Habion die ook in onze gemeente actief zijn. De gemeentelijk onderhandelaar die op basis van de woonagenda aangesteld is om de eerste gesprekken te voeren met initiatiefnemers verstrekt informatie en geeft instructies, zodat er meer differentiatie plaatsvindt over de kwalitatieve en kwantitatieve woningbouwopgaven. Betaalbaar bouwen is daarbij een van de gespreksonderwerpen.

Inventarisatie (gereed eind 2019) van de inbreidings- en uitbreidingslocatie in alle kernen en het voortvarend oppakken van zoeklocaties.

Huidig uitgangspunt is: inbreiding gaat voor uitbreiding. Als blijkt dat er aantoonbaar minder beschikbare inbreidingslocaties aanwezig beschikbaar zijn om in de woningbehoefte binnen de gemeente te

89

voorzien, kunnen we nieuwe uitleggebieden ontwikkelen. Dit is als actie opgenomen in de woonagenda en wordt uitgevoerd bij het opstellen van de omgevingsvisie en/of het omgevingsplan. Over dit onderwerp is op 13 juli 2020 door de gemeenteraad met meerderheid van stemmen een motie aangenomen over actief grondbeleid. Een naar aanleiding van deze motie opgestelde discussienota is op dit moment nog in behandeling. Plannen voor andere (gemeenschappelijke) woonconcepten faciliteren.

Om te voorzien in de behoefte aan nieuwe woningen wordt ingezet op inbreiding in stedelijk gebied, transformatie en functieverandering van bestaande bebouwing. Bij nieuwe initiatieven dient, naast de maatschappelijke meerwaarde, aangetoond te worden dat het initiatief aansluit bij onze woonvisie met als uitgangspunt kwaliteit en het inzetten van woningen voor zoveel mogelijk doelgroepen. Als dit aangetoond wordt, wordt medewerking verleend. Naast traditionele woningbouw vallen andere woonconcepten daar zeker onder. Om duidelijk te maken dat hiervoor ruimte geboden wordt staat in de woonagenda als actie benoemd dat de gemeente zelf een locatiestudie met kavelpaspoort kan opstellen voor alternatieve, innovatieve woonvormen. Dit kunnen tiny houseconcepten zijn, maar ook tijdelijke woonconcepten, bijvoorbeeld pauze woningen of flexwoningen voor spoedzoekers. Budget hiervoor is door de raad beschikbaar gesteld. Uitvoering staat gepland in 2021/2022.

Prestatieafspraken met eigenaren van sociale woningbouw maken.

Jaarlijks moet er een bod liggen van de corporatie voor 1 juli. Met Triada zijn de afspraken voor het bod 2021 op 18 mei 2020 ambtelijk in breed verband (tripartite overleg) voorbereid en besproken. In september is vervolgens zowel bestuurlijk als ambtelijk gesproken over het bod om te komen tot nieuwe prestatieafspraken. Partijen kwamen snel tot overeenstemming, waardoor

90

ondertekening 9 december 2020 door Huurdersraad, Triada en gemeente kon plaatsvinden. De prestatieafspraken zijn dan ook op tijd verstuurd aan de minister. Inmiddels is in een bestuurlijk overleg met Triada en de gemeenten Epe en Heerde de afspraak gemaakt om met ingang van 2021 meerjaren-prestatieafspraken te gaan maken. Het proces rondom de prestatieafspraken wordt zo efficiënter aangezien veel afspraken over een langere periode gaan. Met Woonzorg Nederland is in 2018 de afspraak gemaakt dat de prestatieafspraken voor vijf jaar gelden, tenzij er ontwikkelingen zijn die een actualisering van de afspraken rechtvaardigen. Dit was tot dusverre niet het geval. In 2021 moeten er nieuwe prestatieafspraken gemaakt worden met Woonzorg Nederland voor de periode 2022 e.v. Insteek is om wederom meerjarenprestatieafspraken te maken met elkaar. Met Habion zijn in 2018 op regionaal niveau gesprekken gestart over de prestatieafspraken met de afzonderlijke gemeenten. Dit omdat het neergelegde bod van Habion in iedere gemeente te algemeen en nagenoeg gelijk is. De regio wilde in gesprek met Habion om meer maatwerkprestaties op te stellen. Dit is niet gelukt, waardoor er door de afzonderlijke gemeenten geen prestatieafspraken getekend zijn voor 2019. Voor de prestatieafspraken 2020 en 2021 geldt hetzelfde omdat pogingen om in contact te komen met Habion op niets uitliepen.

In het najaar 2020 is er toch contact tot stand gekomen met Habion wat ertoe geleid heeft dat er in mei 2021 een eerste overleg ingepland is. De prestatieafspraken zijn onderdeel van dit overleg. Starterslening aanbieden.

Kwaliteit In 2013 en 2015 heeft de gemeenteraad besloten om de van de provincie ontvangen subsidiegelden op grond van de Stimuleringsregeling Goedkope

91

Woningbouw 2007-2010 (de SWG-gelden) volledig in te zetten voor het verstrekken van startersleningen. Bij raadsbesluit van 6 juli 2015 is de maximale hoogte van de starterslening vastgelegd op 20% van de verwervingskomsten met een maximum van €20.000,-. De maximale verwervingskosten, inclusief meerwerk, zijn vastgelegd op €200.000,-. Ondanks de aantrekkende economie is er weinig interesse voor de starterslening. In 2019 is er 1 lening verstrekt, er is er 1 ingetrokken en er zijn 4 leningen afgelost. Hierdoor waren er aan het eind van 2019 nog 11 lopende startersleningen. Deze leningen worden beheerd door het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn). In 2020 zijn er 3 leningen verstrekt en zijn er 2 leningen afgelost. Eind 2020 waren er nog 12 lopende startersleningen. Per maart 2021 staat er een saldo van € 297.375,- op de rekening-courant bij de SVn die aan het account van de gemeente gekoppeld is. Dit is de bestedingsruimte waarbinnen er nog startersleningen kunnen worden aangevraagd. In de loop van 2021 zal er een evaluatie zijn om te kijken hoe we verder gaan met deze startersleningen. Vervangende nieuwbouw in het buitengebied mogelijk maken voor zover het de kwaliteit van het gebied verbetert.

Vervangende nieuwbouw in het buitengebied wordt zoveel mogelijk ondersteund en mogelijk gemaakt. Door combinaties te maken met duurzaamheidsmaatregelen kunnen voor eigenaren op termijn besparingen in kosten mogelijk zijn. Vooralsnog zijn in 2021 hier regelingen als “rood voor rood” en “geen nieuwe woningen in het buitengebied” vanuit de structuurvisie wel van toepassing. Dit onderwerp wordt ook een onderdeel van de omgevingsvisie.

Wij faciliteren plannen voor duurzame nieuwbouw of verduurzaming van bestaande woningen.

Wij faciliteren duurzame initiatieven. Duurzaamheid is als belangrijk toetsingscriterium in de afweging in de uitnodigingsplanologie en in het verlenen van omgevingsvergunningen.

92

Woningcorporaties en makelaars nemen deel aan het overleg om de woningbouwagenda te bepalen.

In januari 2019 vonden twee marktconsultaties plaats als onderdeel van de Woonagenda. Wij spraken met de partijen die zicht hebben op de ontwikkelingen in het particuliere markt segment (ontwikkelaars, banken en makelaars) en met partijen die zicht hebben op de ontwikkelingen in het Wonen en Zorg segment (zorgkantoren en zorgaanbieders). Beide bijeenkomsten zijn goed bezocht. Bij actualisering van de woonagenda worden deze partijen opnieuw betrokken. Daarnaast maakte Triada onderdeel uit van de projectgroep die samen een woonagenda opstelden. Er werd dus nauw samengewerkt tussen de gemeente en de grootste corporatie in onze gemeente. Triada wordt betrokken bij de actualisering van de Woonagenda.

Woningsplitsing onder voorwaarden toestaan en hiervoor kaders maken.

De woonagenda was aanleiding om een discussienota over woningsplitsing te schrijven. Deze discussienota is eind 2019 besproken in de raadscommissie Ruimte. De commissie adviseerde woningsplitsing als instrument op de woningmarkt van de gemeente Heerde in te zetten en vraagt het college dit uit te werken. Deze uitwerking is in de tweede helft van 2020 opgepakt en wordt in het voorjaar van 2021 in de vorm van een discussienota weer besproken in de raadscommissie.

Vliegveld Lelystad

Bestuurlijke bijdragen aan de lobby voor vervoer per internationale trein in Europa als alternatief voor het vliegverkeer.

We kijken welke vormen van vervoer een alternatief kunnen zijn voor het vliegen en of dit nog tijdig als argument kan worden ingebracht. Dit is vooral van belang voor de in voorbereiding zijnde luchtvaartnota. Wij nemen deel aan de zogenaamde luchtvaartgesprekken en leverden eerder inbreng aan de provinciale notitie voor de luchtvaartnota 2020-2050. Ook gaven wij een reactie bij de internetconsultatie voor het invoeren van vliegtaks. In de regio’s Zwolle en Cleantech leveren wij inbreng op het onderwerp bereikbaarheid. Bereikbaarheid staat op de agenda’s van de Clean Tech Regio en de regio Zwolle en op

93

de gebiedsagenda Oost. Daarnaast is er een provinciaal netwerk (kerngroep) voor de luchtvaartnota en de herziening van het luchtruim die gezamenlijke reacties voorbereidt. Het ontwerp van de Nationale Omgevingsvisie is in 2019 gepubliceerd. Wij hebben in Cleantech Regio-verband hierop een reactie gegeven. Het onderwerp vliegverkeer is in het ontwerp grotendeels doorgeschoven naar de Luchtvaartnota 2020-2040. Verder is met name ook aandacht gevraagd voor de treinverbindingen. Het ontwerp van de Luchtvaartnota 20202050 is ter inzage gelegd. In samenwerking met anderen is een zienswijze ingediend. Daarin geven we aandacht aan de mogelijke alternatieven voor vliegverkeer. Van het ministerie is een reactie ontvangen op onze zienswijze. De Tweede Kamer heeft het onderwerp controversieel verklaard. Het zal dus pas na de verkiezingen door de nieuwe Tweede Kamer behandeld worden. Door de verschillende regio’s wordt inmiddels nadrukkelijk aandacht gevraagd voor specifieke verbindingen. Op verzoek faciliteren van bestaande en nieuwe inwonersinitiatieven die verslechtering van het leefklimaat proberen te voorkomen.

Het gemeentebestuur richt zich vooral op het bestuurlijke proces, vaak in de vorm van persoonlijke gesprekken met inwoners. Waar mogelijk en wenselijk worden dan maatschappelijke initiatieven ondersteund. Dit gebeurde in 2020 onder andere door het succesvol onder de aandacht brengen van de mogelijkheid tot stuiting van de termijn voor nadeelcompensatie en het helpen bij de indiening van verzoeken daartoe (in relatie met ontwikkeling vliegveld Lelystad).

Wij blijven tezamen met regiogemeenten het gesprek met de minister over vliegveld Lelystad voeren.

Standpunt van gemeente Heerde is dat eerst een herindeling van het luchtruim moet plaatsvinden en dat na gedegen onderzoek Lelystad Airport pas in gebruik kan worden genomen. Over de laatste niet gewenste aanpassing van de vliegroute, met een stijgende lijn op de route ter hoogte van Heerde/Wapenveld is een gezamenlijke brief aangeboden aan het ministerie. Een overleg is opgezet tussen de burgemeesters van Elburg, Oldebroek,

94

Hattem en Heerde. Later is deze aangevuld met portefeuillehouders uit de verschillende colleges. Onderwerpen: Lelystad Airport maar ook de herziening luchtruim en de luchtvaartnota 2020-2050. Dit netwerk heeft ook een ambtelijke component. Inmiddels zijn er ook contacten met de gemeenten Kampen en Zwolle. Dit heeft geleid tot het samen reageren op de routevoorstellen van de Minister. De Minister heeft in 2019 een route gekozen. Deze is in een ARI ter informatie naar de gemeenteraad gezonden. Op provinciaal niveau wordt ook overleg gevoerd met provincie en andere regio's en gemeenten. Resultaat: een bestuurlijk overleg met het ministerie, afstemming van de bestuurlijke standpunten en vertegenwoordiging in de provinciale kerngroep. In 2020 is door de gezamenlijke vier gemeenten van de Noord-Veluwe nog een brief naar de desbetreffende Vaste Kamercommissie gezonden, waarin is aangegeven dat het in de situatie van dat moment (juni 2020) niet opportuun is om naar een opening van Lelystad Airport op 1 november 2021 te streven. Een afschrift van deze brief is aan de gemeenteraad gezonden. Ook is in 2020 door de provinciale partners en de gezamenlijke gemeenten van de Noord-Veluwe een zienswijze in het kader van de Luchtvaartnota 2020-2050 gezonden. Begin 2021 is de ontwerpVoorkeursbeslissing in het kader van de Luchtruimherziening gepubliceerd.

Ook hierop is door de provinciale partners en de gezamenlijke gemeenten van de NoordVeluwe (dit keer inclusief de gemeente Epe) gereageerd. Deze zienswijze wordt aan de gemeenteraad toegezonden. Onze boodschap is niet wezenlijk veranderd. Wij geven aan dat Lelystad Airport pas geopend moet worden voor groot handelsverkeer als dat nodig is voor de overloop van Schiphol en na de realisatie van de herindeling van het luchtruim. Die herindeling moet voldoende rekening houden met de effecten van het vliegverkeer op de omgeving. Begraven

Uiterlijk in 2019 worden nadere keuzes gemaakt over

Over de toekomstbestendige exploitatie heeft op 5 oktober 2020 besluitvorming plaatsgevonden. 2021 is het eerste

95

de toekomstbestendigheid van begraven in de gemeente.

volledige kalenderjaar waarin volgens het nieuwe beleid wordt gewerkt.

Voortgang geven aan het onderzoek om de tarieven voor begraven en beheer en onderhoud betaalbaar te houden.

Het onderzoek is met de besluitvorming op 5 oktober 2020 door de raad afgerond.

96

Duurzaamheid Toelichting op product Duurzaamheid

De kosten van de ambtelijke capaciteit, eventuele externe advisering en de bijdrage aan het energieloket en regiotaken.

Wat heeft het gekost? Exploitatie

Realisatie 2018

Realisatie 2019

Primaire begroting 2020

Begr.wijz 2020

Begroting 2020 (P+W)

Realisatie 2020

Verschil

Lasten Duurzaamheid 521600 Duurzaamheid

37.022

62.853

144.908

67.375

212.283

229.297

-17.014

521601 Reserve Duurzaamheid

32.402

0

0

0

0

0

0

Totaal Duurzaamheid

69.424

62.853

144.908

67.375

212.283

229.297

-17.014

Totaal Lasten

69.424

62.853

144.908

67.375

212.283

229.297

-17.014

521600 Duurzaamheid

0

0

0

-142.875

-142.875

-146.875

4.000

Totaal Duurzaamheid

0

0

0

-142.875

-142.875

-146.875

4.000

Baten Duurzaamheid

Totaal Baten Resultaat

0

0

0

-142.875

-142.875

-146.875

4.000

69.424

62.853

144.908

-75.500

69.408

82.422

-13.014

Toelichting op de lasten en baten product Duurzaamheid

Lasten 521600 Duurzaamheid Voor duurzaamheid is in 2020 €17.000,- meer uitgegeven dan was geraamd. Voor een deel komt dit door de verrekening van BTW op de RRE-activiteiten die we als gemeente hebben voorgeschoten. Een deel van de BTW die we terug hebben gevraagd is verrekend met boekjaar 2021. Verder zijn door de RRE-activiteiten in 2020 meer kosten gemaakt die niet door de subsidie gedekt waren, zoals PR en ondersteuning. Daarnaast zijn in 2020 kosten gemaakt voor energiecontroles door de omgevingsdienst. Hierbij is rekening gehouden met een subsidie die we ditzelfde jaar van de provincie Gelderland hebben ontvangen (zie hieronder). Baten Van de provincie Gelderland is een subsidiebedrag van €4.000,- ontvangen als cofinanciering voor de energiecontroles bij bedrijven door de Omgevingsdienst. Hiervoor was geen raming opgenomen.

97

Economie Toelichting op product Economie

Ambtelijke capaciteit, externe advisering bijdrage vitale vakantieparken, bijdragen aan de Regio Zwolle en de Cleantech Regio, de huur van het plein van de Johanneskerk in Heerde en energieverbruik ten behoeve van de markt.

Wat heeft het gekost? Exploitatie

Realisatie 2018

Realisatie 2019

Primaire begroting 2020

Begr.wijz 2020

Begroting 2020 (P+W)

Realisatie 2020

Verschil

Lasten 533000 Economische zaken

91.174

285.231

308.209

-20.000

288.209

262.500

25.709

533050 Markten

22.098

28.313

28.827

5.000

33.827

35.968

-2.141

533100 Festiviteiten

3.208

3.694

5.046

0

5.046

2.418

2.628

116.481

317.237

342.082

-15.000

327.082

300.886

26.196

533000 Economische zaken

-2.900

0

0

0

0

0

0

533050 Markten

-6.761

-14.111

-21.880

0

-21.880

-16.008

-5.872

533100 Festiviteiten

2.206

-1.840

-1.250

1.000

-250

0

-250

533150 Marktgelden

-13.402

132

0

0

0

0

0

Totaal Baten

-20.857

-15.820

-23.130

1.000

-22.130

-16.008

-6.122

Resultaat

95.623

301.417

318.952

-14.000

304.952

284.878

20.074

Totaal Lasten Baten

Toelichting op de lasten en baten product Economie

Lasten Bij het product Economie is er bijna €26.000,- minder uitgegeven dan was geraamd. De afwijkingen worden hieronder toegelicht. Lagere bijdrage gemeenschappelijke regelingen

€23.000

Overige afwijkingen (niet toegelicht)

€3.000

Totaal

€26.000

533000 Economische zaken Voor de bijdrage aan gemeenschappelijke regelingen is in 2020 €23.000,- minder uitgegeven. Deels komt dit door een nog bestaand budget van €9.000,- van de regio Noord-Veluwe; dit bedrag kan worden afgeraamd. Verder zijn de kosten van de Human Capital Agenda (HCA; regio Zwolle) verantwoord bij het college waardoor op deze post geld is overgehouden.

98

Baten De opbrengsten zijn €6.000,- lager dan de raming. Dit komt doordat er in 2020 minder marktgelden zijn ontvangen als gevolg van de genomen Coronamaatregelen.

Toerisme Toelichting op product Toerisme

Faciliteren van ‘Wij zijn Heerde’, Visit Veluwe, promotie van Cittaslow en toeristische infrastructuur.

Wat heeft het gekost? Exploitatie

Realisatie 2018

Realisatie 2019

Primaire begroting 2020

Begr.wijz 2020

Begroting 2020 (P+W)

Realisatie 2020

Verschil

Lasten 533200 Toerisme & Recreatie

273.766

366.399

368.138

0

368.138

363.901

4.237

533201 Reserve Toerisme & Recreatie

5.077

2.426

0

0

0

0

0

278.844

368.824

368.138

0

368.138

363.901

4.237

533200 Toerisme & Recreatie

-21.547

-2.426

0

0

0

-42.507

42.507

Totaal Baten

-21.547

-2.426

0

0

0

-42.507

42.507

Resultaat

257.297

366.399

368.138

0

368.138

321.394

46.744

Totaal Lasten Baten

Toelichting op de lasten en baten product Toerisme

Lasten Aan het product Toerisme is in 2020 €4.000,- minder uitgegeven. Hieronder is een verklaring van deze afwijking gegeven. Lagere kapitaallasten

€32.000

Lagere bijdrage Vitale Vakantieparken

€11.000

Hogere bijdrage stichting Schaapskudde

-/-€34.000

Overige afwijkingen (niet toegelicht)

-/- €5.000

Totaal

€4.000

99

533200 Toerisme & Recreatie De onderschrijding bij de kapitaallasten is het gevolg van een later uitvoering van investeringen voor fietspaden. Daarnaast zijn de rentekosten lager dan geraamd doordat er nieuwere/goedkopere leningen zijn afgesloten. Als gevolg van de Corona maatregelen heeft er vertraging plaatsgevonden bij het uitvoeren van het programma Vitale Vakantieparken waardoor ook minder kosten (€11.000,-) zijn gemaakt. In 2020 is een eindafrekening gemaakt van een tweetal provinciale subsidieregelingen van de stichting Schaapskudde. Daarnaast is aan de stichting een voorschot uitbetaald van de provinciale subsidieregeling Natuur en Landschap welke door de gemeente in 2021 wordt terugontvangen van de provincie. Baten Met ingang van 2019 ontvangt de gemeente gedurende vier jaar op grond van de provinciale SNL regeling een jaarlijkse subsidiebijdrage van € 43.000,- ten behoeve van de Schaapskudde. In 2020 is er zowel voor 2019 als voor 2020 uitbetaald. Hiervoor was nog geen raming in de begroting opgenomen.

Bouwen en wonen Toelichting op product Bouwen en Wonen

Ambtelijke capaciteit, beheerkosten startersleningen, bijdragen aan externe onderzoeken en aan de regionaal woonruimteverdeelcommissie, kosten voor de woonwagens die op het terrein Krimpenbos staan en leges WABO voor bouwvergunningen.

Wat heeft het gekost? Exploitatie

Realisatie 2018

Realisatie 2019

Primaire begroting 2020

Begr.wijz 2020

Begroting 2020 (P+W)

Realisatie 2020

Verschil

Lasten 545000 Volkshuisvesting

87.189

104.415

172.800

20.250

193.050

199.824

-6.774

545050 Woonwagenkamp

970

3.858

10.322

0

10.322

1.187

9.135

545100 Vergunning & toezicht Bouwen

653.164

439.705

386.190

0

386.190

418.693

-32.503

545200 Leges WABO

4.659

0

0

0

0

0

0

545250 Milieubeheer

276.722

299.575

323.822

-27.570

296.252

284.370

11.882

1.022.704

847.554

893.134

-7.320

885.814

904.075

-18.261

545000 Volkshuisvesting

-6.496

-5.629

0

0

0

0

0

545050 Woonwagenkamp

-3.321

-3.692

-5.130

0

-5.130

-3.788

-1.342

545200 Leges WABO

-676.936

-633.865

-403.000

-362.500

-765.500

-1.053.446

287.946

545250 Milieubeheer

-57.887

-61.632

-62.232

56.912

-5.320

-14.992

9.672

Totaal Baten

-744.639

-704.818

-470.362

-305.588

-775.950

-1.072.225

296.275

Resultaat

278.065

142.737

422.772

-312.908

109.864

-168.151

278.015

Totaal Lasten Baten

100