5.4. Jaarstukken 2020 definittief.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2020
2
3
Inhoudsopgave Inhoudsopgave................................................................................................... 4 Leeswijzer .......................................................................................................... 6 Kaders ................................................................................................................ 7 Voorwoord ........................................................................................................ 10 Rekening op hoofdlijnen /analyse exploitatieresultaat .................................... 11 Resultaatbestemming ....................................................................................... 15 Impact coronacrisis .......................................................................................... 17 Jaarverslag ....................................................................................................... 21 1. Bestuur...................................................................................................... 22 Collegeprogramma Bestuur ........................................................................... 22 Bestuur ...................................................................................................... 37 Veiligheid ...................................................................................................
39 BBV-indicatoren programma Bestuur .............................................................. 42 2. Bedrijfsvoering ........................................................................................... 43 Collegeprogramma Bedrijfsvoering ................................................................. 43 Financiën .................................................................................................... 59 Uitvoering Grondbeleid ................................................................................. 60 Burgerzaken ............................................................................................... 62 Basisregistratie ........................................................................................... 63 Streekarchivariaat ....................................................................................... 64 3. (Openbare) ruimte, ondernemen en wonen ..................................................... 66 Collegeprogramma (Openbare) ruimte, ondernemen en wonen .......................... 66 Duurzaamheid ............................................................................................. 97 Economie ................................................................................................... 98 Toerisme ....................................................................................................
99 Bouwen en wonen ..................................................................................... 100 Ruimtelijke ontwikkeling ............................................................................. 102 Accommodaties ......................................................................................... 104 Gebiedsontwikkeling .................................................................................. 106 Beheer en onderhoud ................................................................................. 107 Bosbeheer ................................................................................................ 113 BBV-Indicatoren programma (Openbare) ruimte, wonen en ondernemen ........... 114 4. Sociaal maatschappelijk ............................................................................. 115 Collegeprogramma Samenleving .................................................................. 115 Preventie .................................................................................................. 130 Onderwijs en educatie ................................................................................ 130
4
Onderwijshuisvesting ................................................................................. 132 Kunst, cultuur en media.............................................................................. 134 Sport ....................................................................................................... 136 Accommodaties SMV .................................................................................. 137 Informatie en toegang sociaal domein .......................................................... 138 Jeugdhulp individuele voorziening ................................................................ 140 Jeugdhulp overige voorzieningen ................................................................. 142 Participatie en werk ................................................................................... 144 Inkomen .................................................................................................. 145 Wmo maatwerkvoorzieningen ...................................................................... 147 Wmo algemene voorzieningen ..................................................................... 150 BBV-indicatoren programma Sociaal maatschappelijk...................................... 154 Overzicht overhead .......................................................................................
158 Algemene dekkingsmiddelen ........................................................................... 160 Onvoorzien .................................................................................................. 165 Paragrafen ................................................................................................... 166 Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersplan .................................. 167 Paragraaf Grondbeleid .................................................................................... 179 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................... 185 Paragraaf Verbonden partijen ........................................................................ 187 Paragraaf Lokale heffingen............................................................................. 191 Paragraaf Financering .................................................................................... 192 Paragraaf Bedrijfsvoering............................................................................... 196 Jaarrekening .................................................................................................. 201 Grondslagen voor waardering ......................................................................... 202 Begrotingsrechtmatigheid...............................................................................
206 Balans ......................................................................................................... 208 Toelichting op de balans................................................................................. 211 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ........................................................ 235 Gebeurtenissen na balansdatum...................................................................... 237 Overzicht van baten en lasten ......................................................................... 238 Overzicht mutaties reserves en voorzieningen ................................................... 241 Overzicht van de incidentele baten en lasten per programma .............................. 247 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen en semi publiek sector (WNT) ......... 251 Overzicht SiSa .............................................................................................. 255 Overzicht Taakvelden .................................................................................... 263 Bijlagen .......................................................................................................... 265
5
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 'kaders' is ingegaan op de vorm en de inhoud van de jaarstukken. De 'controleverklaring van de accountant' is opgenomen in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 4 'rekening op hoofdlijnen / analyse exploitatieresultaat' is op hoofdlijnen een toelichting gegeven op de financiële stand van zaken en is voor de grotere afwijkingen een analyse van het exploitatieresultaat opgenomen (richtlijn: afwijkingen > € 100.000,-). Bij hoofdstuk 5 'resultaatbestemming' is aangegeven hoe er wordt omgegaan met het positieve resultaat van 2020. In de daaropvolgende onderdelen komen de 'programma's' en de 'paragrafen' aan de orde (jaarverslag). Tenslotte is bij de jaarrekening de 'balans plus toelichting' en de voorgeschreven financiële onderdelen en bijlagen opgenomen.
6
Kaders Financiële kaders
In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) staat dat de raad de jaarstukken opstelt die bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag bestaat uit de door de raad gedefinieerde en bij de 'leeswijzer' genoemde programma's en paragrafen. De programma’s zijn een samenhangende verzameling van producten en activiteiten, die gericht zijn op het bereiken van vooraf bepaalde maatschappelijke doelen en effecten. Hieraan zijn prestatie-indicatoren gekoppeld (bron: Waarstaatjegemeente.nl). Het programmaplan bevat ook een overzicht van de baten en lasten. De eisen hiervoor zijn opgenomen in artikel 8 van het Besluit Begroting en Verantwoording. Daarnaast heeft de gemeenteraad een financiële verordening vastgesteld waarin nadere kaders zijn gesteld ten aanzien van planning, budgetbewaking en rapportage. Jaarlijks wordt voorafgaand aan de begrotingsvoorbereiding een perspectiefnota vastgesteld waarin het nieuw/gewijzigd beleid en de financiële uitgangspunten zijn opgenomen. Tevens vinden op dat moment budgetbijstellingen plaats (realistisch ramen) indien noodzakelijk.
Indeling jaarstukken
Jaarverslag Het jaarverslag is ingedeeld in vier programma's en zeven verplichte paragrafen. Deze indeling is afgestemd op het collegeprogramma. Het jaarverslag is verder onderverdeeld in producten en subproducten. Op subproductniveau wordt er een toelichting gegeven op (financiële) afwijkingen ten opzichte van de raming. Doordat nu op een lager niveau wordt gerapporteerd kan met één boekwerk worden volstaan. De programma's zijn gekoppeld aan de portefeuilles van de burgemeester en wethouders en zijn respectievelijk: 1. Bestuur; 2. Bedrijfsvoering; 3. Ruimte, ondernemen en wonen; 4. Sociaal Maatschappelijk. Tezamen vormen deze het programmaplan, dat zowel de inhoud (doelen en middelen) van de begroting als de verdeling van baten en lasten bevat. Binnen dit plan is een totaal van enkele honderden maatregelen gedefinieerd: investeringen, lopende activiteiten, projecten en klussen die u op de beleids- en beheersagenda heeft geplaatst. Over deze maatregelen zal met regelmaat gerapporteerd worden aan management, college en raad, binnen ieders respectievelijke verantwoordelijkheden en informatiebehoefte. In de BBV-richtlijnen is opgenomen dat de apparaats- en personeelskosten die niet direct betrekking hebben op het primaire proces niet mogen worden verwerkt in het uurtarief maar als 'overheadkosten' apart inzichtelijk moeten worden gemaakt.
Daarnaast moeten de 'algemene dekkingsmiddelen' en de raming voor 'onvoorzien' afzonderlijk worden getoond. Deze onderdelen zijn toegevoegd na de programma's: • Overzicht overhead; • Algemene dekkingsmiddelen; • Onvoorzien. De paragrafen geven elk vanuit een ander perspectief een doorsnede van de begroting. Op punten zijn de paragrafen tamelijk technisch van aard. De volgende (verplichte) paragrafen zijn in dit boekwerk opgenomen: • Weerstandsvermogen en risicobeheersing; • Grondbeleid; 7
• Onderhoud kapitaalgoederen; • Verbonden partijen; • Lokale heffingen; • Financiering; • Bedrijfsvoering. Jaarrekening De jaarrekening is hoofdzakelijk financieel van aard en bestaat uit de balans van de gemeente plus een uitgebreide toelichting hierop. Verder is een overzicht van baten en lasten opgenomen en is een onderbouwing gegeven op de mutaties van de reserves en voorzieningen. Tenslotte is een aantal verplichte bijlagen toegevoegd.
Overzicht programma's en producten Bestuur Product
Productverantwoordelijke
Portefeuillehouder
Bestuur
L. Liefers
J. W. Wiggers
Veiligheid
M. Siliakus
J. W. Wiggers
Product
Productverantwoordelijke
Portefeuillehouder
Financiën
L. Liefers
W.I. Meijer
Uitvoering grondbeleid
L. Liefers
W.I. Meijer
Burgerzaken
R. v.d. Veen
J. W. Wiggers
Basisregistratie
I. Bron
Y. Cegerek
Streekarchivariaat
I. Bron
J. W. Wiggers
Product
Productverantwoordelijke
Portefeuillehouder
Duurzaamheid
M. Siliakus
W.I. Meijer / Y. Cegerek
Economie
M. Siliakus
W.I. Meijer
Toerisme
M. Siliakus
W.I. Meijer
Bouwen en wonen
M. Siliakus
S. Nienhuis
Ruimtelijke ontwikkeling
M. Siliakus
S. Nienhuis
Bedrijfsvoering
Ruimte, ondernemen en wonen
Accommodaties
W. Blankvoort
W.I. Meijer/Y. Cegerek/S. Nienhuis
Gebiedsontwikkeling
W. Blankvoort
W.I. Meijer
Beheer en onderhoud
W. Blankvoort
Y. Cegerek
Bosbeheer
W. Blankvoort
Y. Cegerek
Product
Productverantwoordelijke
Portefeuillehouder
Preventie
H. Pander
S. Nienhuis
Onderwijs en educatie
H. Pander
S. Nienhuis
Onderwijshuisvesting
L. Liefers
S. Nienhuis
Kunst, cultuur en media
H. Pander
Y. Cegerek
Sport
H. Pander
S. Nienhuis
Accommodaties SMV
L. Liefers
S. Nienhuis
Informatie en toegang sociaal domein
H. Pander
S. Nienhuis
Sociaal Maatschappelijk
8
Jeugdhulp individuele voorzieningen
H. Pander
S. Nienhuis
Jeugdhulp overige voorzieningen
H. Pander
S. Nienhuis
Participatie en werk
H. Pander
Y. Cegerek
Inkomen
H. Pander
Y. Cegerek
Wmo maatwerkvoorzieningen
H. Pander
S. Nienhuis
Wmo algemene voorzieningen
H. Pander
S. Nienhuis
Product
Productverantwoordelijke
Portefeuillehouder
Dienstverlening ambtelijke organisatie
L. Liefers
Y. Cegerek
Huisvesting
L. Liefers
Y. Cegerek
Facilitair
L. Liefers
Y. Cegerek
Personeel en organisatie
L. Liefers
Y. Cegerek
Informatisering en automatisering
I. Bron
Y. Cegerek
Financiën
L. Liefers
W.I. Meijer
Elektronische dienstverlening
I. Bron
Y. Cegerek
Overheadtoerekening
L. Liefers
Y. Cegerek
Product
Productverantwoordelijke
Portefeuillehouder
Algemene dekkingsmiddelen
L. Liefers
W.I. Meijer
Product
Productverantwoordelijke
Portefeuillehouder
Onvoorzien
L. Liefers
W.I. Meijer
Overhead
Algemene dekkingsmiddelen
Onvoorzien
Prestatie-indicatoren
Landelijk is er een set van prestatie-indicatoren ontwikkeld die verplicht in de jaarstukken is opgenomen. Door het verplichte karakter wordt de onderlinge vergelijkbaarheid tussen gemeenten verbeterd. Genoemde prestatie-indicatoren zijn hoofdzakelijk opgenomen bij de desbetreffende programma's (34 in totaal) en zijn afkomstig van de website Waarstaatjegemeente.nl. Bij de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing zijn financiële indicatoren toegevoegd en bij de paragraaf Bedrijfsvoering zijn indicatoren opgenomen voor de formatie en bezetting (onderdeel personeelsbeleid) en voor het overheadpercentage (onderdeel planning & control). De indicatoren zijn ontwikkeld door de commissie BBV en de commissie Depla en zijn voor iedere gemeente gelijk. Deze indicatoren worden regelmatig gecontroleerd en geactualiseerd.
9
Voorwoord
Het jaar 2020 staat in ons geheugen gegrift. Medio februari bereikte COVID-19 ons land en sloeg vanaf maart ongekend hard toe in onze gemeente. Veel mensen werden ziek, waarvan sommigen ernstig en langdurig. Vele tientallen inwoners kwamen te overlijden. We werden als samenleving stilgezet en het werd een tijdlang letterlijk stil op straat. De wijze van afscheid nemen vormde daarnaast een afzonderlijke bron van verdriet. Ook onze eigen organisatie werd hard getroffen. Een aantal van onze medewerkers, leden van uw raad en ons college, was langdurig ziek. In rap tempo werden thuiswerken en digitaal vergaderen de norm. De opgedane ervaring met thuiswerken bij de kantoorbrand aan de Eperweg in 2017 bleek nu een voordeel te zijn. Tenslotte namen we afscheid van onze burgemeester Jacqueline Groen en kondigde wethouder Jan Berkhoff (net in 2021) zijn vertrek aan. Het dagelijks werk kwam op sommige fronten in de vertraging, terwijl er in de bestrijding van (de gevolgen van) het virus extra en nieuw front gemaakt moest worden. TBZ, GBT, ROT en ABVNOG vergaderden met zeer grote regelmaat en er werd intensief contact gehouden met vertegenwoordigers uit onze samenleving. Niemand kon bij het opmaken van de Najaarsnota in augustus inschatten dat ook het najaar volledig in het teken kwam te staan van een tweede en zelfs een derde coronagolf.
Sommige sectoren zijn zwaar geraakt in hun bestaan, tal van activiteiten en evenementen konden geen doorgang vinden. Deze gedwongen stilstand liet zich ook gelden in onze jaarcijfers; conform landelijk beeld werd achteraf aanzienlijk minder uitgegeven. Na een mooie opleving in de zomerweken werd het najaar opnieuw een zware opgave. Tegelijk is het verrassend hoe veerkrachtig onze samenleving is. Tal van spontane initiatieven ontstonden, ondernemers en middenstanders werden zeer creatief in het voortzetten van hun onderneming. Ook als lokale overheid hebben we ons wendbaar getoond binnen de gegeven omstandigheden. In de paragraaf Rekening op hoofdlijnen treft u de Jaarrekening in het kort aan. Verder is – zoals gebruikelijk – de Jaarrekening opgezet volgens de voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De financiële overzichten worden – zoals de Gemeenteraad dat graag ziet – op product- en subproductniveau gepresenteerd. Bovendien presenteren we deze rekening volledig digitaal in de inmiddels vertrouwde app. Wij zien uit naar een plezierig en constructief debat met uw raad over deze Jaarrekening 2020. Wolbert Meijer Wethouder Financiën
10
Rekening op hoofdlijnen /analyse exploitatieresultaat Rekening op hoofdlijnen / analyse exploitatieresultaat
Het jaar 2020 was een bijzonder jaar en ook het positieve resultaat van €2.575.000,- is zondermeer bijzonder te noemen; temeer omdat het geprognosticeerde saldo €762.000,bedroeg. Dit saldo was opgebouwd uit een positief resultaat van de najaarsnota van €249.000,- en een positieve correctie van €50.000,- van de rioolheffing. Vervolgens zijn daar nog twee voorbereidingskredieten voor de MFA Wapenveld en De Sprengen aan toegevoegd. Hiervan is uiteindelijk €463.000,- uitgegeven. De coronacrisis heeft ertoe geleid dat er op veel budgetten geld is overgehouden; slechts 2 grotere posten hebben een negatieve invloed op het resultaat. De grootste post is de toevoeging aan de pensioenvoorziening (ex)bestuurders; hieraan moest €492.000,- extra worden toegevoegd. Tenslotte waren de kosten voor de Jeugdzorg ZIN €325.000,- hoger dan verwacht. De oorzaken hiervan zijn uitgebreid bij het desbetreffende product toegelicht. Bij het programma Ruimte zijn de legesinkomsten tussentijds al bijgeraamd. De werkelijke inkomsten waren door de hoge huizenprijzen en de hausse aan verbouwingen nog €288.000,- hoger. Door de uitstel van de Omgevingswet is op deze post €189.000,minder uitgegeven. Deze kosten worden op een later moment gemaakt.
De verkoopopbrengst van de Willem Alexanderschool was in 2019 al geraamd alleen door een vertraging in het proces heeft de transactie pas in 2020 plaatsgevonden; dit heeft een netto voordeel van €125.000,- opgeleverd. Opnieuw is er in de openbare ruimte geld overgehouden. Uitgestelde investeringen, een zachte winter waardoor er weinig is gestrooid en geringe onderhoudskosten resulteren in een totaal voordeel van €246.000,-. Vooral bij Samenleving vertalen de gevolgen van Corona zich in lagere uitgaven. Van de algemene voorziening schoon en leefbaar huis is minder gebruik gemaakt. Ondanks dat dit budget bij de najaarsnota al was afgeraamd is er nog eens €174.000,- overgehouden. Verder zijn er minder aanvragen geweest voor woon- en vervoersvoorzieningen (€165.000,-) en zijn de pilots GGZ en voor maatschappelijke opvang (MO) en beschermd wonen (BW) niet opgestart (€110.000,-). Van de gemeente Apeldoorn is voor MO/BW opnieuw een bijdrage van €124.000,- ontvangen ook dit geld moet nog worden ingezet. Bij de meicirculaire heeft het Rijk meer geld beschikbaar gesteld voor de WSW. Hierdoor is de geraamde extra bijdrage aan Lucrato maar voor een klein deel ingezet. Tezamen met lagere reïntegratiekosten is er €191.000,- minder uitgegeven voor dit beleidsonderdeel. Aan overhead, personeel en Onvoorzien is €132.000,- minder uitgegeven.
De energie- en onderhoudskosten voor het raadhuis waren €50.000,- lager door de renovatie en er is door het thuiswerken minder uitgegeven aan reiskosten, koffie en thee, papier-, kopieer- en portokosten. Van het beschikbare budget voor Onvoorzien is €40.000,overgehouden. Tenslotte is er €260.000,- meer aan algemene uitkering van het Rijk ontvangen. Meevallers uit de september- en decembercirculaire, uitbetaling van het 3e Corona compensatiepakket en een nabetaling van voorgaande jaren dragen gezamenlijk bij aan deze meevaller. Bovenstaand is een beknopte algemene toelichting gegeven op het resultaat. Onderstaand wordt hierop nader ingegaan en wordt ook de relatie gelegd met de najaarsnota. Het is goed om te beseffen dat de najaarsnota werd opgesteld eind augustus/begin september 2020 op het moment dat de lockdown was afgelopen en het land weer 'open' leek te gaan. De verwachting was dat de resterende maanden van het
11
jaar nog veel activiteiten konden worden uitgevoerd/ingehaald; helaas is dit niet mogelijk gebleken omdat kort na het opstellen van dit document opnieuw een lockdown werd ingesteld. Dit verklaart dat er meer geld is overgehouden dan in september was ingeschat. Positieve afwijkingen Grondexploitatie (incidenteel €173.000,- voorzienbaar najaarsnota: nee) Een goede analyse voor grondexploitatie is bij de rekening niet te maken omdat de BBVvoorschriften ons verplichten om de mutaties van de grondexploitaties via de resultatenrekening te laten lopen en daarna weer weg te boeken naar de balans. Daarom wordt voor een nadere toelichting verwezen naar het MPG (niet openbaar). Legesinkomsten WABO/Omgevingswet (incidenteel €288.000,- voorzienbaar najaarsnota: nee) Als gevolg van de Coronacrisis én de lage rentestand is er in het afgelopen jaar door de inwoners veel geïnvesteerd in dakkapellen, uitbouwen etc. waardoor de legesinkomsten fors zijn gestegen. Bij de najaarsnota was dit al voorzien, op dat moment is deze post fors bijgeraamd. De 2e lockdown heeft er voor gezorgd dat het aantal uitbreidingen in en aan de eigen woning nog verder is toegenomen met een onverwachte stijging van de legesinkomsten tot gevolg. Omgevingswet (incidenteel €189.000,- voorzienbaar najaarsnota: nee) In 2020 is hard gewerkt om de invoering van de Omgevingswet mogelijk te maken per 1 januari 2021.
Uiteindelijk is de invoering van deze wet door het Rijk met een jaar uitgesteld omdat uit onderzoek is gebleken dat veel gemeenten niet tijdig klaar konden zijn en omdat de systeemvereisten (DSO) niet voldeden. Doordat de activiteiten nu op een later moment plaatsvinden is er budget in 2020 overgehouden. De raad zal worden voorgesteld om dit budget naar 2021 over te hevelen. Verkoop Willem Alexanderschool (incidenteel €125.000,- voorzienbaar najaarsnota: nee) De verkoop van de Willem Alexanderschool heeft uiteindelijk pas in oktober 2020 plaatsgevonden. Op dat moment was de najaarsnota al afgerond; hierdoor heeft er geen budgetbijstelling plaatsgevonden. Beheer en onderhoud (incidenteel €246.000,- voorzienbaar najaarsnota: deels) Over de gehele linie is bij beheer en onderhoud geld overgehouden. Hiervoor zijn meerdere oorzaken aan te wijzen. De kapitaallasten voor materieel waren €104.000,lager door uitgestelde investeringen en lagere werkelijke rentekosten. Uitgangspunt is dat het materieel pas wordt vervangen als de onderhoudskosten te hoog worden in relatie tot de te verwachten resterende gebruiksduur. Het budget moet echter wel beschikbaar blijven wanneer er onverhoopt toch vervanging of (dure) reparatie nodig is. De kunstwerken in de Hoogwatergeul zijn nog nieuw; hiervoor zijn de onderhoudskosten nog gering; hierdoor is er €27.000,- bespaard op dit onderdeel.
Op de post straatreiniging/gladheidsbestrijding is €54.000,- bespaard doordat er door de zachte winter veel minder is gestrooid. Tevens is er bespaard op het maaien van sloten en bermen (€20.000,-). Algemene voorziening schoon en leefbaar huis (incidenteel €174.000,- voorzienbaar najaarsnota: nee) De Corona-uitbraak heeft er voor gezorgd dat er veel minder gebruik is gemaakt van deze voorziening; de verwachte kostentoename is hierdoor uitgebleven. Bij de najaarsnota is daarom het budget al naar beneden bijgesteld, de 2e lockdown in het laatste kwartaal van 2020 heeft ervoor gezorgd dat de werkelijke kosten nog lager uitvielen. Maatwerkvoorzieningen vervoer en wonen (incidenteel €165.000,- voorzienbaar najaarsnota: deels) De uitgaven bij maatwerkvoorzieningen Wmo zijn lager doordat er een grote
12
woningaanpassing van €89.000,- op het laatste moment is doorgeschoven naar 2021. Verder zijn de uitgaven voor vraagafhankelijk vervoer lager doordat er minder gebruik gemaakt is van deze voorziening vanwege de Corona-crisis. Opvang en beschermd wonen (incidenteel €234.000,- voorzienbaar najaarsnota: deels) In de begroting was voor opvang en beschermd wonen €110.000,- geraamd; dit bedrag was bij de resultaatbestemming 2019 ook overgeheveld naar 2020 (dubbel bedrag beschikbaar). Daarnaast heeft de gemeente Apeldoorn minder uitgegeven van het regionale budget. Het overschot, voor de gemeente Heerde €124.000,-, is in september (na het opstellen van de najaarsnota) overgemaakt en kan worden ingezet ter besteding binnen het sociaal domein. De raad zal worden voorgesteld om dit budget toe te voegen aan de reserve 'sociaal domein'. WSW (incidenteel €191.000,- voorzienbaar najaarsnota: nee) Bij de meicirculaire is er een extra bijdrage uitgekeerd voor de WSW. Dit extra geld is doorgestort naar Lucrato en is ingezet om het vooraf geraamde exploitatietekort te dichten. Lang was onduidelijk of deze organisatie hierin was geslaagd of dat door de Coronacrisis de kosten elders waren gestegen. Na afronding van de jaarrekening 2020 bleek dat dit nagenoeg geheel was gelukt; voor Heerde betekent dit dat een voordeel van €147.000,-.
Door de Coronacrisis zijn verschillende reïntegratietrajecten en -trainingen niet doorgegaan. Bij de najaarsnota was hier al rekening mee gehouden echter door de 2e lockdown in het 4e kwartaal van 2020 zijn er nog meer trajecten gecanceld (€44.000,-) dan ten tijde van het opstellen van de najaarsnota was voorzien. Salarissen/overhead/Onvoorzien (incidenteel €222.000,- voorzienbaar najaarsnota: deels) Aan bovengenoemde onderdelen is in totaliteit minder uitgegeven; veelal te relateren aan de Coronacrisis. De salariskosten zijn €76.000,- lager door geringe reis- verblijf- en studiekosten van het personeel. Bij facilitair is €49.000,- overgehouden doordat door het vele thuiswerken minder is uitgegeven voor kantoorkosten (consumpties/porto-/papier/kopieerkosten). Deze posten waren tussentijds ook al afgeraamd, Bij het raadhuis is, door de renovatie, minder uitgegeven aan onderhoud- en energiekosten (€49.000,). Verder is er bij ICT €29.000,- overgehouden; dit komt voornamelijk door uitgestelde investeringen waardoor er op de kapitaallasten is bespaard. Tenslotte is op de post Onvoorzien €40.000,- overgebleven. Algemene uitkering (incidenteel €260.000,- voorzienbaar najaarsnota: nee) Bij de september- en decembercirculaire is extra geld ontvangen van het Rijk (€152.000,-; o.a. voor het Corona compensatiepakket 3).
Verder is er nog €40.000,ontvangen aan nabetalingen en zijn er maatstaven aangepast in het voordeel van de gemeente Heerde (€68.000,-). Negatieve afwijkingen Dotatie voorziening (ex) bestuurders (incidenteel -/- €492.000,- voorzienbaar najaarsnota: deels) Jaarlijks moet de pensioenvoorziening voor (ex)bestuurders worden geactualiseerd. Doordat de rekenrente voor 2020 opnieuw is verlaagd (0,082% voor 2020 tegen 0,29% voor 2019) moet de voorziening worden verhoogd om deze lage rekenrente te compenseren. Deze actualisatie wordt door een extern bedrijf uitgevoerd. Voor 2021 gebeurt dit eerder zodat eventuele aanpassingen nog in de najaarsnota kunnen worden verwerkt. Jeugdzorg ZIN (structureel -/-€325.000,- voorzienbaar najaarsnota deels) In 2020 is er een afname van het aantal maatwerktrajecten geweest. De kosten per project zijn echter toegenomen omdat er meer zware, langdurige zorgtrajecten zijn ingezet. Dit is een landelijke trend die mogelijk het gevolg is van de Coronacrisis. Door deze crisis heeft er minder vroegsignalering kunnen plaatsvinden doordat scholen veelal 13
dicht zijn geweest, huisartsen minder beschikbaar waren en gezinscoaches en jeugdgezondheidsmedewerkers minder fysiek aanwezig konden zijn. Hierdoor is de problematiek verergerd. Daarnaast is er een stijging van het aantal gezinshuizen in de gemeente Heerde. Jongeren die daar met een voogdijmaatregel zijn gaan wonen zorgen voor extra/onvoorziene kosten voor de gemeente; in totaliteit een overschrijding van €325.000,- op het budget.
Voorlopig rekeningresultaat 2020
€762.000
Meevallers Grondexploitatie
€173.000
Legesinkomsten WABO
€288.000
Omgevingswet
€189.000
Verkoop Willem Alexanderschool
€125.000
Onderhoud wegen/straatreiniging/kunstwerken etc. (kapitaallasten/onderhoud)
€246.000
Monumentenzorg (toegelicht bij het product)
€94.000
OAB-gelden, volwasseneneducatie en kwalificatieplicht (toegelicht bij het product)
€101.000
Algemene voorziening schoon en leefbaar huis
€174.000
Maatwerkvoorzieningen vervoer en wonen
€165.000
Opvang en beschermd wonen
€234.000
WSW
€191.000
Salarissen/overhead/onvoorzien
€132.000
Algemene uitkering
€260.000
Tegenvallers Dotatie voorziening (ex) bestuurders
-/€492.000
Jeugdzorg ZIN
-/€325.000
Kleinere afwijkingen (toegelicht bij betreffende producten) Informatie & toegang sociaal domein
€72.000
Wmo uitvoeringskosten
€60.000
Vreemdelingen/inburgering
€82.000
Diversen
€44.000
Totaal
€2.575.000
14
Resultaatbestemming
Het jaar 2020 is afgesloten met een positief resultaat van €2.575.230,-. Dit resultaat bestaat voor €2.402.854,- uit een positief resultaat van de reguliere exploitatie en voor €172.376,- uit een positief resultaat van de grondexploitatie. Over te hevelen (restant)budgetten 1. Rekenkamercommissie (€5.000,-) Er loopt nog een onderzoek dat door de Rekenkamercommissie zelf wordt uitgevoerd maar waarvoor de kosten nog moeten worden gedeclareerd. Daarnaast is de afspraak gemaakt dat het resterende budget wordt overgeheveld naar het volgende jaar. Voorgesteld wordt daarom om het restantbudget van 2020 van €5.000,- over te hevelen naar 2021. 2. Subsidie geluidssanering (€14.000,-) Het project geluidssanering wegverkeerslawaai bestaat uit verschillende fases, die verspreid over meerdere jaren uitgevoerd zullen worden. Voor het uitvoeren van de voorbereidende werkzaamheden (in hoofdzaak uitgevoerd door de ODNV) hebben wij een subsidie van €14.000,- ontvangen. Gezien voorstaande is de ontvangen subsidie vorig jaar niet verbruikt, maar zal dit over meerdere jaren gaan plaatsvinden. De raad wordt daarom gevraagd om dit budget naar 2021 over te hevelen. 3. Omgevingswet (€189.000,-) In 2020 is er €189.000,- overgehouden van het budget om de Omgevingswet te implementeren.
De raad wordt voorgesteld om dit budget naar 2021 over te hevelen zodat er in dit jaar verder gegaan kan worden met het aansluiten op het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO), de herinrichting van werkprocessen, functieaanpassingen, opleiding, participatie en communicatie naar de burgers. Doordat de invoering van de wet is uitgesteld naar 1 januari 2022 zijn al deze onderdelen nog niet uitgevoerd en is het resterende budget nodig om dit goed te kunnen afronden. 4. Subsidie Gebiedsplan (invasieve) exoten ( €10.000,-) Van de provincie Gelderland is er in 2020 subsidie verstrekt voor het opstellen van een gebiedsplan voor de bestrijding van (invasieve) exoten. Dit plan wordt in 2021 opgeleverd. Voorgesteld wordt daarom dat dit bedrag naar 2021 wordt overgeheveld. 5. Bosbeheerplan (€8.000,-) Het college heeft op 15 december 2020 besloten om de raad voor te stellen om €8.000,- naar 2021 over te hevelen om de resterende beheersmaatregelen uit het bosbeheerplan uit te kunnen voeren. Hierbij gaat het om kleinschalig heideherstel, prunusbeheersing en laanonderhoud. 6. OAB-gelden/Kwalificatieplicht/Volwasseneneducatie (€83.000,-) De budgetten en de uitnutting van de OAB-gelden lopen niet synchroon met de boekjaren; in 2020 is €73.000,- niet uitgegeven.
Conform advies van het Ministerie van OCW wordt de raad voorgesteld om dit onbenutte budget mee te nemen naar een volgende begrotingsjaar zodat fluctuaties in de OAB-uitgaven kunnen worden opgevangen. Verder wordt voorgesteld om het restantbudget van €10.000,- wat minder is uitgegeven aan Volwasseneneducatie over te hevelen naar 2021 zodat o.a. de taallessen in Wapenveld kunnen worden gecontinueerd. 7. Uitvoering sportakkoord (€10.000,-) In 2020 is €25.000,- subsidie ontvangen voor uitvoering van het Sportakkoord. Van dit bedrag resteert nog €10.000,-. De raad wordt voorgesteld om dit bedrag naar 2021 over te hevelen zodat dit Sportakkoord dan kan worden afgerond. 8. Monumentenzorg (€34.000,-) Vanuit het budget van Monumentenzorg wordt onder meer de inhuur van het Gelders 15
Genootschap, deskundige op het gebied van onder meer monumenten, betaald. Over 2020 vielen deze kosten ruimschoots binnen het budget (€6.000,- minder dan geraamd). Daarnaast is over de jaren 2018 en 2019 subsidie ontvangen van de provincie voor onderhoud en restauratie aan gemeentelijke monumenten. Hiervan is maar een klein deel uitgegeven. Dat deel dat niet is uitgegeven moet worden gereserveerd in verband met mogelijke verrekening/terugvordering van niet aangewende subsidiegelden in de toekomst. De raad wordt daarom voorgesteld om dit bedrag van €24.000,- over te hevelen naar 2021. Daarnaast is er nog een bijdrage voor een verleende gemeentelijke en provinciale subsidie die over meerdere jaren wordt uitgevoerd. De raad wordt voorgesteld om dit budget van €10.000,- ook naar 2021 over te hevelen. 9. Armoedebestrijding kinderen (€24.000,-) In 2020 hebben we kinderen die in armoede leven op verschillende manieren kunnen ondersteunen, bijvoorbeeld met een zomerpakket en een winterkledingpas. De beschikbare middelen voor 2021 zijn niet toereikend om deze ondersteuning te kunnen continueren. Daarom wordt de raad voorgesteld om het restantbudget ad. €24.000,- van 2020 mee te nemen naar 2021 zodat we kinderen in armoede op dezelfde wijze kunnen blijven helpen. 10.
Nieuwe wet Inburgering (€21.000,-) Vanuit het Rijk zijn er gelden beschikbaar gesteld om pilots op te starten met betrekking tot de dienstverlening van de NWI. In 2020 zou er een training Taal&Werk starten met TopTaal als pilot. Deze training is echter helaas uitgesteld door Corona. De training is inmiddels gestart in februari 2021. Voorgesteld wordt daarom om dit niet bestede budget over te hevelen naar 2021. Resultaatbestemming Wanneer bovengenoemde restantbudgetten, in totaliteit €398.000,-, naar 2021 worden overgeheveld, dan resteert er nog een te bestemmen resultaat van €2.177.230,-. Voorgesteld wordt om:
Een bedrag van €425.000,- toe te voegen aan de pensioenvoorziening (ex) bestuurders voor de verwachte kosten van wachtgeld/outplacement van de voormalig burgemeester en wethouder;
De verkoopopbrengst van de Willem-Alexanderschool ad. €125.000,- toe te voegen aan de 'reserve gebouwen';
De nog te verwachten Coronakosten over 2020 ad. €228.000,- toe te voegen aan de 'reserve Corona';
Het door de gemeente Apeldoorn overgehevelde bedrag voor beschermd wonen van €124.000,- en het resterende budget voor beschermd wonen van €110.000,toe te voegen aan de reserve 'sociaal domein';
Het resterende positieve resultaat van €1.165.230,- toe te voegen aan de 'algemene reserve Grondbeleid'.
16
Impact coronacrisis Doelstellingen
Impact coronacrisis
De impact van de coronacrisis is groot; ook voor onze inwoners en bedrijven in Heerde. Als betrokken gemeentebestuur baart ons dit blijvend zorgen. Om die reden is ons college al sinds het begin van de crisis bereid geweest om hierin te ondersteunen en te faciliteren. Deze bestuurlijke inspanning heeft wel financiële consequenties. Op verzoek van uw raad maken wij alle coronakosten en -opbrengsten inzichtelijk en actualiseren wij dit overzicht periodiek. Zo bent u zowel bij de voorjaarsnota als bij de najaarsnota geïnformeerd en hebben er bijstellingen van de budgetten plaatsgevonden. Bovendien heeft uw raad bij besluit van 21 december jl. een apart reserve ‘corona’ ingesteld. Ook in deze jaarrekening willen wij uw raad meenemen in de meest actuele ontwikkeling van corona-kosten en coronacompensaties. Onderstaand treft u het overzicht aan van alle coronakosten en -opbrengsten per ultimo 2020.
17
Werkelijk Bestuur Lagere representatiekosten
€ -19.984
Extra BOA-toezicht
€ 39.542
Bedrijfsvoering Extra accountantskosten
€ 5.000
Winstderving grondexploitatie
€ 85.000
Lager consumptiegebruik, papier- en kopieerkosten
€ -45.449
Extra schoonmaakkosten/-benodigdheden
€ 16.954
Ruimte, Wonen en Ondernemen Bebording centrum Heerde en Wapenveld
€ 2.311
Bebording testlocatie GGD
€ 1.034
Coronaschermen voertuigen
€ 2.936
Derving leges evenementen
€ 1.000
Sociaal Maatschappelijk Compensatie ouderbijdrage/noodopvang
€ 4.991
Huurderving sporthallen
€ 38.000
Huurderving buitensportaccommodaties
€ 14.796
Bijdrage rijk tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties
€ -52.487
Schoolgymvervoer
€ -20.172
Bijdrage Lucrato (Corona 1)
€ 103.844
Bijdrage Lucrato (Corona 2)
€ 57.691
TOZO-uitkeringen
€ 1.207.792
Bijdrage rijk TOZO
€ -1.207.792
Continuïteitsbijdrage Jeugd
€ 54.190
Lagere eigen bijdrage vraagafhankelijk vervoer PlusOV
€ 12.657
Continuïteitsbijdrage Wmo
€ 34.961
Continuïteitsbijdrage AVSLH
€ 28.829
18
Meeerkostenregeling Jeugd en Wmo
€ 3.290
Overhead Diverse organisatorische kosten (meubilair/inrichting/bewegwijzering)
€ 50.158
Extra personeelskosten
€ 42.870
Algemene dekkingsmiddelen Lagere opbrengst toeristenbelasting
€ 4.861
Geen dividenduitkering BNG
€ 10.893
Bijdrage provincie Gelderland
€ -52.600
Bijdrage Rijk (Corona 1)
€ -264.605
Bijdrage Rijk (Corona 2)
€ -258.022
Bijdrage Rijk (Corona 3)
€ -44.266
Totaal
€ -141.774
Toekomstig Diverse claims kunst & cultuursector
€ 150.000
Bijstand TONK
€ 80.000
Diverse organisatorische kosten (meubilair/inrichting/bewegwijzering)
€ 50.000
Continuering externen inhuur handhavingscapaciteit
€ 35.000
Uitrollen Teams
€ 55.000
Totaal
€ 370.000
Verwacht tekort
€ 228.226
19
Toelichting - De kosten beperken zich niet tot dit jaar, maar deze zullen doorlopen in 2021. In welke mate dit het geval is op dit moment nog niet in te schatten. - De vermelde bedragen zijn de werkelijke in 2020 gemaakte kosten respectievelijk, ontvangen compensatiemiddelen. Deze bedragen zijn dus ook administratief geboekt en maken integraal onderdeel uit van onderhavige jaarrekening. Uit het overzicht is af te lezen dat er in werkelijkheid bijna €142.000,- meer is ontvangen dan is uitgegeven; dit bedrag is aan de reserve 'Corona' toegevoegd. - Daarnaast is eronder een staatje met toekomstige bedragen opgenomen. Dit betreffen enerzijds de zogenaamde subsidieplafonds die wij hebben bepaald. Zoals u bekend heeft ons college een aparte Corona-subsidieregeling ingesteld. Deze extra regeling heeft ondertussen geleid tot diverse aanvragen van lokale instellingen op gebied van kunst & cultuur, sociaal-cultureel werk en sport. Deze subsidieaanvragen zullen allemaal in de komende periode worden afgehandeld. Wel hebben wij per beleidsveld een subsidieplafond vastgesteld. Tevens voorzien wij in het lopende jaar nog diverse uitgaven in het kader van de regeling TONK (Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten) en de inrichting (meubilair en ICTmiddelen) van ons gemeentekantoor. (Veel bestaande bureaustoelen en beeldschermen zijn ingezet voor thuiswerkplekken).
Tenslotte wordt er een uitbreiding van de handhavingscapaciteit van €35.000,- voorzien en moet door het vele digitale vergaderen versneld naar Teams worden overgestapt omdat de huidige, verouderde functionaliteit niet meer voldoet. De verwachting is dat deze overgang €55.000,- gaat kosten. - De werkelijke en verwachte coronakosten tezamen overschrijden de ontvangen en dus beschikbare compensatiemiddelen. Om aan alle noodzakelijke coronakosten in 2021 te kunnen voldoen, wordt onder ‘resultaatbestemming’ voorgesteld om ten laste van het rekeningresultaat een bedrag van €228.226,- over te hevelen naar de reserve ‘Corona’.
20
Jaarverslag Doelstellingen
21
1. Bestuur Toelichting op programma Bestuur
Dit programma gaat over het besturen van de gemeente en de veiligheid van de inwoners. De raad en het college, bestuurlijke samenwerking, communicatie en rechtsbescherming van inwoners maar ook over openbare orde en veiligheid, de lokale regels in de Algemene Plaatselijke Verordening en de lokale uitvoering van de drank- en horecawet en handhaving, vallen onder dit programma. Ook komt in dit programma inclusief denken aan de orde, om het inclusieve gemeentebrede karakter hiervan te benadrukken.
Collegeprogramma Bestuur
Doelstelling
Wat hebben we ervoor gedaan?
Regionale bestuurlijke samenwerking
De gemeente via media, ondernemersevenementen en bestuurlijke en ambtelijke contacten profileren als woonomgeving voor forenzen en voor vestiging van bedrijven in de business-to-businessmarkt.
Dit is onderdeel van ons economisch beleid en marketingprofilering via communicatie, in samenwerking met externe partners.
De praktische, organisatorische en financiële consequenties van onze ambities voor samenwerking verder verkennen.
Onze gemeente Heerde neemt deel in twee strategische regio's: Regio Zwolle en Cleantech Regio. Beide regio's hebben een strategische agenda. Op advies van de bestuurlijke verkenners hebben de vijf gemeenten in de Kop van de Veluwe zich verenigd als deelgebied om tezamen een bijdrage te leveren aan de doelstelling van de Regio Zwolle. Ook uw raad heeft in 2021 het rapport van de Verkenners omarmd en ons college de ruimte gegeven om de aanbevelingen uit dit rapport ter hand te nemen. Aan de hand van een externe programmamanager werken de vijf gemeenten en provincie Gelderland samen aan de uitvoering van de vastgestelde Investeringsagenda. Ook verkennen de vijf gemeenten op welke onderdelen van bedrijfsvoering de ambtelijke samenwerking kan worden geïntensiveerd. Daarnaast leveren wij ook onze bestuurlijke en ambtelijke bijdrage
22
aan de doelstellingen van de Cleantech Regio. Dit betekent dat per onderwerp wordt bepaald in welke regio we primair een inhoudelijk onderwerp willen oppakken om zodoende de bestuurlijke en ambtelijke belasting enigszins te beheersen. Nadrukkelijke samenwerking met onze buurgemeenten Hattem en Epe. Actief inzetten om Heerde samen met Epe en Hattem een rol te laten spelen in de samenwerking tussen Zwolle, Apeldoorn en Deventer.
De praktijk leert dat de samenwerking met Epe groeit op inhoudelijke thema’s, omdat we elkaar tegenkomen in de Cleantechregio. Daar staat tegenover dat de samenwerking Heerde en Epe op het niveau van bedrijfsvoering (phiofach-taken) gering is, omdat Epe daarop al nauw samenwerkt met Apeldoorn (uitbesteed) terwijl Heerde zoals bekend op bedrijfsvoeringstaken samenwerkt in H2O-verband. De samenwerking met Hattem ligt vooral het niveau van bedrijfsvoeringstaken (H2O), terwijl er met Hattem en Epe wordt samengewerkt op sociaal domein (jeugd, Wmo, MOBW, basismobiliteit), wonen en streekarchivariaat. Uitgangspunt is dat voor regionale samenwerking de inhoud voorop staat; de inhoud stuurt de schaal waarop regionaal wordt samengewerkt en welke regiogemeenten verleid kunnen worden daaraan mee te doen. Samen met de Gelderse gemeenten Hattem, Oldebroek, Elburg en Nunspeet zijn wij actief lid (en onderdeel) van de Regio Zwolle. Om onze slagkracht te vergroten, hebben wij samen met de provincie Gelderland de investeringsagenda Kop van de Veluwe opgesteld.
Regio Stedendriehoek is onze toekomstige thuisbasis.
Sinds eind 2018 participeert Heerde ook volwaardig in deze Gelderse regio. Dit wil niet zeggen dat we alle strategische thema’s in deze regio doen. Zo blijven we EZ en human capital primair in de Regio Zwolle doen en participeren we in de investeringsagenda van de Kop van de Veluwe. Onze positie Zwolle zal
23
hiervoor verdere gedefinieerd worden. Deze volwaardige deelname aan de Cleantechregio (=regio Stedendriehoek) komt ook tot uiting doordat wij desgevraagd per 1 januari 2020 formeel zijn overgegaan van arbeidsmarktregio (van Zwolle naar Apeldoorn). Ook voor bijv. de woningbouwprogrammering en de energiestrategie is de Cleantechregio de basis. Sinds onze deelname zijn wij tezamen met de andere deelnemers doende om de strategische agenda van de Cleantechregio te realiseren. Als gemeente Heerde proberen we een scharnierfunctie te vervullen tussen de verschillende arbeidsmarktregio's en samenwerkingsverbanden, waarbij de opgave centraal staat en we streven naar grens ontkennend werken. Deze Heerder positie wordt ook door de regio en provincie gezien en gewaardeerd. Wel betekent dit we als gemeente per inhoudelijk onderwerp de keus moeten maken in welke regio we in eerste aanleg een onderwerp willen oppakken.
Lokale samenwerking met maatschappelijke partners
Uitbreiden van de samenwerking met onderwijs, ondernemers, andere overheden en maatschappelijke organisaties op de Noord-Zuid as.
Het samenwerken in deze triple helix doen we primair in beide regio’s. Zowel de Regio Zwolle als de Cleantechregio kennen een triple helix model doordat beide regio’s werken met een (strategische of economische) Board waarin de 3 O’s nadrukkelijk participeren. Deze ontwikkeling is ook onvermijdbaar omdat de strategische opgaven te omvangrijk zijn om die enkel vanuit de overheden te realiseren. In bijv. de investeringsagenda Kop van de Veluwe (als deelgebied van de Regio Zwolle) komt dit samen op trekken tot uiting.
Een vervolgconvenant opstellen met dorpsraad Wapenveld waarbij nieuwe kaders opgesteld kunnen worden.
Een conceptversie van het geactualiseerde convenant voorzien van financieel kader, is in de maand januari 2020 voorgelegd aan de dorpsraad Wapenveld. De dorpsraad
24
was akkoord met het convenant en de voorgestelde bijdrage. Vanwege de coronacrisis is voor de bekrachtiging van het definitieve convenant in 2020 geen officieel moment voor ondertekening gevonden. Dit is gepland in het voorjaar van 2021. Gemeente een regisserende of faciliterende rol in het streven naar duurzame verbindingen met en tussen maatschappelijke instellingen en organisaties die lokaal werkzaam zijn.
Dit betreft een reguliere activiteit. In 2020 is STIP gerealiseerd en is verder invulling gegeven aan de aanpak 0-100+, waarvoor in 2019 de contouren zijn vastgesteld. In deze aanpak zijn diverse maatschappelijke partners betrokken. Hierbij wordt specifiek ingezet op de onderlinge verbinding, verbinding met de gemeentelijke organisatie en verbinding met de lokale samenleving, vanuit het oogpunt van preventie.
Geregeld bestuurlijke en ambtelijke contacten onderhouden met maatschappelijke instellingen en organisaties die lokaal werkzaam zijn.
Dit betreft een reguliere activiteit. Met (maatschappelijke) organisaties die actief zijn binnen de gemeente Heerde wordt samengewerkt. Daar waar beleidsmatige ontwikkelingen zijn, zijn partijen zoveel mogelijk aan de voorkant in de ontwikkeling betrokken. Bijvoorbeeld bij de ontwikkeling aanpak 0-100+.
Inwoners en ondernemers of andere partijen die overleg willen over de belangen van groepen inwoners of ondernemers vinden bij de gemeente een luisterend oor.
Wij gaan ervan uit dat in 2022 weer volop op een fysieke wijze het gesprek gevoerd kan worden met inwoners. Door corona was dit de afgelopen periode niet het geval en moesten we teruggrijpen op digitaal overleg. Dit gesprek kan plaatsvinden met individuen en georganiseerd (verenigingen, dorpsraden e.d.). Een luisterend oor betekent overigens niet dat aan alle wensen van inwoners, ondernemers of andere partijen tegemoet gekomen wordt. Er vindt altijd een afweging plaats van het individuele belang ten opzichte van het algemene belang, wet- en regelgeving, de beschikbare financiële middelen en tijd. Belangrijk voor een duurzame relatie met onze inwoners vormt dat onze
25
houding en gedrag (cultuur) consistent is. Indien het daaraan schort, gaat dat ten koste van het vertrouwen van onze inwoners. De uitkomsten van het onderzoek van de Rekenkamercommissie kunnen daarbij behulpzaam zijn.
Inclusief denken
Voor dorpsraad Veessen en Vorchten i.o. een convenant opstellen wanneer duidelijk is dat zij de inwoners breed vertegenwoordigen.
Er is veelvuldig contact met de dorpsraad i.o.. Via een in december 2019 gehouden enquete onder de bewoners van Veessen en Vorchten is gepeild welke werkvorm de dorpsraad zou moeten hebben. Uitkomst hiervan is dat de dorpsraad in de vorm van een vereniging wordt opgericht. De verwachting is dat dit in 2021 zal zijn geëffectueerd.
Bij gemeentelijke beleidsvorming, -plannen en – uitvoeringsprogramma’s wordt zichtbaar getoetst of rekening is gehouden met mensen met een (functie)beperking.
Elke voorstel aan college of raad is gehouden om de mate van inclusiviteit af te wegen. Daarmee zal inclusiviteit ook in 2022 geen apart maar integraal onderdeel zijn van elk beleidsterrein.
Inclusief denken agenderen wij standaard in onze overleggen met maatschappelijke partners en ondernemers.
Inclusief denken maakt deel uit van ons denken en handelen in overleggen en in besluitvormingsprocessen. Daarnaast ondersteunen wij als college het inclusief denken door het hijsen van de Regenboogvlag en deelname aan Orange the World, waarbij aandacht wordt gevraagd voor geweld tegen vrouwen.
Inclusief denken wordt, waar mogelijk, onderdeel gemaakt van vergunningverlening door de gemeente.
Inclusiviteit is onderdeel in het beleidskader voor Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) en de nota Uitvoeringskaders VTH-taken.
Openbare ruimte en publieke voorzieningen zijn voor iedereen toegankelijk en waar nodig worden verbeteringen doorgevoerd.
Met behulp van adviezen van de werkgroep Bereikbaarheid, Toegankelijkheid en Bruikbaarheid worden onze plannen voor (her)inrichting vormgeven. Voor publieke voorzieningen die vallen onder verantwoordelijkheid van de gemeente is goede toegankelijkheid voorwaarde. Het landelijke bouwbesluit voorziet in bijzondere toegankelijkheid.
26
Communicatie
De gemeentebegroting en jaarstukken leesbaar maken op niveau B1.
Het B1-niveau is, gezien de aard van de stukken, niet gehaald. Dit wordt ondervangen met een publieksversie van de begroting. Deze publieksversie is in de Schaapskooi gepubliceerd. Dit gebeurt jaarlijks.
Inwoners vragen om mee te denken over de leesbaarheid van gemeentelijke informatie (tegenleesgroep).
Er is in 2019 een groep 'tegenlezers' geformeerd vanuit de adviesraad SD, omdat daar de belangrijkste doelgroep zit die meer moeite heeft met lezen. Deze groep gaat de komende jaren brieven en teksten beoordelen en hier feedback op geven, zodat de organisatie daaruit lering kan trekken voor volgende publicaties/brieven. Naast de inwoners te betrekken rondom de leesbaarheid van onze stukken willen we de inwoners ook meer betrekken bij de totstandkoming van bijvoorbeeld plannen en beleidsuitgangspunten. Hiervoor is een pilot gestart met een online participatieplatform waar burgers hun mening kunnen geven over actuele onderwerpen.
Onze gemeentelijke website publieksvriendelijk beheren.
De gemeenten Hattem, Heerde en Oldebroek hebben gezamenlijk één centrale webredactie. Deze is eindverantwoordelijk voor de kwaliteit, het beheer en de doorontwikkeling van de gemeentelijke websites. Het gaat voor Heerde om de volgende websites: www.heerde.nl en www.zorgvraagheerde.nl. De taken en verantwoordelijkheden van de centrale webredactie staan beschreven in het beheerplan. De centrale webredactie bestaat uit medewerkers van de drie gemeenten met de functie van webredacteur, webregisseur of adviseur nieuwe media. Het beheer door de medewerkers richt zich primair op de websites van de eigen gemeente.
De websites zijn ingericht op basis van het toptakenprincipe en zijn, waar
27
mogelijk, vormgegeven volgens de huisstijl;
De websites zijn digitaal toegankelijk en hebben een toegankelijkheidsverklaring;
De websites beschikken over de volgende authenticatiemiddelen: DigiD, eIDAS en eHerkenning;
De websites bieden een veilige omgeving voor het afnemen van producten en diensten, door o.a. o
het maandelijks updaten van de de software van de website;
o
een beveiligde verbinding tussen de server en de bezoeker (te herkennen aan https);
o
gebruik te maken van de landelijke standaard voor DigiD en het daarvoor jaarlijks uitvoeren van een ICTbeveiligingsassessment DigiD. Jaarlijks leggen wij daar verantwoording over af via een zelfevaluatievragenlijst (ENSIA);
De websites passen zich aan aan het formaat van ‘elk’ apparaat (pc, tablet, smartphone) en zijn geschikt voor de meest gebruikte browsers;
De websites zijn bereikbaar via een modern IP-adres: IPv6;
De content is (waar mogelijk) leesniveau B1;
De websites worden gearchiveerd volgens de Archiefwet.
28
Publieksversie van de begroting op de gemeentepagina in huis-aanhuis blad.
De publieksversie van de begroting zal gepubliceerd worden in de Schaapskooi. Dit wordt jaarlijks herhaald.
Uitzenden van raads- en commissievergaderingen via de gemeentelijke website.
Het is de bedoeling om raads- en commissievergaderingen te streamen via de gemeentelijke website, zodat deze live gevolgd kunnen worden door de inwoners van onze gemeente. Dit project is gekoppeld aan de renovatie van het raadhuis. De gemeenteraad heeft hiervoor aanvullend budget beschikbaar gesteld. De verwachting is dat bij ingebruikname van het vernieuwde raadhuis dit gerealiseerd zal zijn, afhankelijk van de dan geldende corona-maatregelen.
Waar mogelijk digitale producten aanbieden en waar nodig inwoners helpen om digitale formulieren in te vullen.
Waar mogelijk producten online aanbieden, waar mogelijk formulieren als e-formulieren (online in te vullen en te verzenden formulieren) aanbieden en waar nodig inwoners helpen om eformulieren in te vullen.
De websites krijgen 10 keer per jaar een update van de software, zodat een veilige online omgeving wordt aangeboden, oplossingen voor bugs en nieuwe functionaliteiten sneller beschikbaar zijn;
Het aantal e-formulieren op de websites is verder uitgebreid, met 5 structurele e-formulieren. Daarnaast worden e-formulieren ingezet voor tijdelijke aanvragen en aanmeldingen.
DigiD, eIDAS en eHerkenning zijn als authenticatiemiddel beschikbaar;
Voor de producten van Burgerzaken kan online aan afspraak worden ingepland, via de afsprakenmodule;
Medewerkers publiekscentrum hebben zowel telefonisch als aan de informatiebalie
29
mensen ondersteund bij het invullen van de e-formulieren;
Algemene Plaatselijke Verordening/Dranken Horecawet
Door de implementatie van het nieuwe systeem voor burgerzaken is de basis gelegd voor verdere digitalisering richting inwoners maar bijvoorbeeld ook uitvaartverzorgers.
Bij de actualisatie van de APV is het uitgangspunt dat de regels duidelijk zijn voor onze inwoners en handhaafbaar.
Elk jaar publiceert de VNG in de zomer een aanpassing van de Model APV met daarin verwerkt nieuwe wetgeving en jurisprudentie. Op 15 februari 2021 stelde de gemeenteraad een geactualiseerde versie van de APV vast. Deze is op 1 maart 2021 in werking getreden. Er is weer aansluiting gezocht bij de actualisatievoorstellen van de VNG die van toepassing zijn voor Heerde.
In overleg met para-commerciële (vrijwilligers)organisaties komen we tot een nieuw beleidskader voor ontmoetingsmomenten.
In 2020 is het compromis gesloten dat (sport)verenigingen twaalf maal per jaar in de kantine een clubgerelateerd feest/evenement mogen organiseren in het weekend. Privéfeesten zijn hiervan uitgezonderd en mogen niet georganiseerd worden. Hierop is een uitzondering gemaakt voor MFC Vorchten. In het voorjaar van 2021 wordt de mogelijkheid omgezet in een beleidsregel. Door de coronapandemie is in 2020 de gebruikmaking van deze mogelijkheid uiteraard in een ander daglicht komen te staan.
Openbare orde en veiligheid
Uitvoering APV Gemeente Heerde 2017.
In 2020 is binnen de kaders van het VTH-beleid uitvoering gegeven aan de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving van de APVtaken.
Beoordelen of de pilot buurtbemiddeling aan de verwachtingen beantwoordt en of continuïteit gewenst is.
In 2020 zijn tien geschillen tussen buurtbewoners met buurtbemiddeling opgepakt. De meeste meldingen gaan over
30
geluidsoverlast en geschillen over tuin, erf en grond. Het instrument voorziet daarmee in een behoefte en wordt in 2021 voortgezet. Door laagdrempelig te komen tot een goed overleg kunnen veelal formele procedures worden voorkomen en relaties tussen buren worden hersteld. Mogelijk dat de vorm waarin buurtbemiddeling wordt aangeboden nog verder bewerkt moet worden om de resultaten op een hoger niveau te brengen. Dit gaat in samenspraak met Triada en politie. Blijvende aandacht voor de aanpak van de overlast van dranken drugsmisbruik.
De burgemeester heeft uitvoering gegeven aan het beleid om woningen en bedrijfspanden, waar productie of handel van drugs plaatsvindt, tijdelijk te sluiten. Er zijn grenzen aan alcoholgebruik in het vergunningenbeleid, er is ontheffingenbeleid en misbruik in de horeca en in de openbare ruimte gaan we via handhaving tegen. We proberen steeds meer zicht te krijgen op het drugsgebruik (met name de middelen GHB en Speed) in de gemeente. En hoe de samenwerking is tussen gemeente en andere partners en wat we meer en anders kunnen doen aan preventie. Derde kwartaal 2019 is gestart met een onderzoek door het Trimbosinstituut, wat eind 2020 is opgeleverd. Op basis van het onderzoek wordt een plan van aanpak gemaakt met als doel dat dit plan medio 2021 gereed is. Afhankelijk van beschikbaar gestelde financiën zal vervolgens aan dat plan uitvoering worden gegeven.
De mogelijkheden van social media benutten om overlastsituaties zichtbaar te maken.
In 2020 is social media niet voor dit doel ingezet.
De witte voetjesprojecten (doorgang door de wijk of bewoners hun huizen zorgvuldig afsluiten) willen wij voortzetten.
Als elk najaar de nachten langer worden neemt het aantal (pogingen tot) inbraak toe. In samenwerking met de politie wordt er daarom in deze periode het zogenaamde witte voetjes project uitgevoerd. Dit is een
31
schouw/doorgang door de wijk of bewoners hun huizen zorgvuldig afsluiten. Wij continueren dit ook in 2021. In 2020 zijn er vanwege de coronapandemie geen projecten uitgevoerd. Deelname aan Burgernet stimuleren door media te benutten om inwoners te informeren.
In 2020 is periodiek aandacht besteed via sociale media en de Schaapskooi voor deelname aan Burgernet. Momenteel bezet onze gemeente de 6de plaats van dichtheid van Burgernetgebruikers in de regio Noord en Oost Gelderland (22 gemeenten).
Door middel van publiekscampagnes inwoners activeren om drank- en drugsgebruik te signaleren.
Door middel van publiekscampagnes ook in 2021 inwoners activeren om drank- en drugsgebruik te signaleren. Door middel van publiekscampagnes is in 2020 gevraagd aan inwoners om overlast als gevolg van het gebruik van drank en drugs tijdig te signaleren en dit te melden bij de politie.
Een structureel overleg leefbaarheid en veiligheid initiëren met betrokken partners.
Er is in 2019 gestart en in 2020 gewerkt met een periodiek 6wekelijks overleg met portefeuillehouders zorg en veiligheid, ambtenaren en betrokken ketenpartners. Gelet op de meerwaarde zal dit ook in 2021 worden voortgezet, maar met een iets lagere frequentie.
Faciliteren en stimuleren van AttentieBuurtpreventie (Whatsapp) en samen met de wijkagent afspraken maken met de bewoners.
De gemeente heeft ook in 2020 de initiatieven rondom buurtpreventie gestimuleerd. De gemeente heeft initiatieven tot het oprichten van Whatsapp groepen met raad en daad bijgestaan door kennisdeling en het ophangen van preventieborden. Ook het gesubsidieerd ter beschikking stellen van preventiestickers, de koppeling met Burgernet, en een app waar de politie direct contact heeft met alle beheerders van de verschillende groepen zijn middelen die zijn ingezet. De gemeente Heerde kent inmiddels meer dan 30 van dergelijke WhatsApp groepen. We streven nog altijd naar meer