5.2. Voorjaarsnota 2021 en perspectiefnota 2022-2025.pdf

2021 Voorjaarsnota en Perspectiefnota 2022-2025

2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ................................................................................................... 3 Inleiding ............................................................................................................. 5 Meerjarenperspectief ......................................................................................... 6 Beleidsmatige ontwikkelingen per programma................................................... 7 Visie en verantwoording college ....................................................................... 16 Risicoparagraaf ................................................................................................ 19 1. Bestuur ......................................................................................................... 21 Bestuur ........................................................................................................... 22 Veiligheid ........................................................................................................ 24 2. Bedrijfsvoering ............................................................................................. 26 Financiën ........................................................................................................ 27 Uitvoering Grondbeleid .....................................................................................

28 Burgerzaken .................................................................................................... 29 Basisregistratie ................................................................................................ 30 Streekarchivariaat ............................................................................................ 31 3. (Openbare) ruimte, ondernemen en wonen .................................................. 32 Duurzaamheid ................................................................................................. 33 Economie ........................................................................................................ 34 Toerisme ......................................................................................................... 36 Bouwen en wonen ............................................................................................ 37 Ruimtelijke ontwikkeling ................................................................................... 39 Accommodaties ................................................................................................ 41 Gebiedsontwikkeling ......................................................................................... 43 Beheer en Onderhoud .......................................................................................

44 Bosbeheer ....................................................................................................... 49 4. Sociaal maatschappelijk ............................................................................... 50 Preventie ........................................................................................................ 51 Onderwijs en Educatie ...................................................................................... 52 Onderwijshuisvesting ........................................................................................ 53 Kunst, cultuur en media .................................................................................... 54 Sport .............................................................................................................. 56 Accommodaties SMV ........................................................................................ 57 STIP ............................................................................................................... 59 Informatie en toegang sociaal domein ................................................................ 60 Jeugdhulp individuele voorzieningen ................................................................... 61 Jeugdhulp overige voorzieningen........................................................................

63 Participatie en Werk ......................................................................................... 65

3

Inkomen ......................................................................................................... 66 Wmo maatwerkvoorzieningen ............................................................................ 68 Wmo algemene voorzieningen ........................................................................... 70 Overzicht overhead .......................................................................................... 73 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................ 78 Onvoorzien ....................................................................................................... 81 Meerjareninvesteringplan 2022-2025 ............................................................... 82 Financiële kaders .............................................................................................. 83 Detailoverzicht mutaties per categorie ............................................................. 89 Afkortingenlijst ................................................................................................ 95

4

Inleiding Aanleiding Leeswijzer

In dit document zijn de voorjaarsnota en perspectiefnota volledig geïntegreerd. De bijen aframingen 2021 hebben allemaal betrekking op de voorjaarsnota; de bij en aframingen voor de jaren 2022-2025 hebben betrekking op de perspectiefnota. Bij de diverse onderdelen worden deze mutaties naast elkaar in tabelvorm weergegeven. Tevens worden de realisatiecijfers uit 2020 en de budgetten van de primitieve begroting 2021 getoond. Bij het onderdeel 'Meerjarenperspectief' zijn de bijstellingen van de budgetten in categorieën onderverdeeld. Bij de toelichtingen op de budgetbijstellingen bij de diverse onderdelen is het nummer van de desbetreffende categorie aan het eind van de regel tussen haakjes weergegeven. Bij de 'Risicoparagraaf' zijn ontwikkelingen genoemd waarvan nog geen financiële vertaling is te maken en/of bestuurlijke besluitvorming vereist is. De verschillende (programma)onderdelen bevatten toelichtingen op iedere budgetaanpassing. Het boekwerk wordt afgesloten met een 'Investeringsplan' en een uiteenzetting van de 'Financiële kaders'. Tenslotte: De bedragen zoals deze zijn opgenomen in dit document kunnen tot verwarring leiden. Een positief bedrag betekent een uitgaaf (nadeel); een negatief bedrag is een inkomst (voordeel).

5

Meerjarenperspectief Meerjarenraming

De basis voor die meerjarenperspectief zijn de ramingen 2021-2024 zoals verwerkt in de programmabegroting 2021. deze ramingen zijn geactualiseerd op basis van het principe 'realistisch ramen'. Dit houdt in dat alle (exploitatie)budgetten onder de loep zijn genomen en zijn afgezet tegen de laatste inzichten. Tevens is de (meerjaren)investeringslijst geactualiseerd. De uitkomst van bovenstaande werkwijze heeft geresulteerd in een groot aantal (budget)bijstellingen. Deze bijstellingen zijn uitgesplitst in een 5-tal categorieën namelijk: 1. Onvermijdbare en niet beïnvloedbare meerkosten; 2. Meerkosten met 'eigen' dekking; 3. Realistische meerkosten; 4. Meerkosten met karakter 'nieuw beleid' of 'wensen' (overige claims); 5. Meerkosten die zijn te relateren aan de coronacrisis. In onderstaand overzicht is het saldo van elke categorie opgenomen. Begrotingssaldi vorige meerjarenraming

-100.683

-161.547

-212.290

-311.207

2.509

8.213

9.574

-268.752

-194.815

119.941

53.475

0

0

0

0

3. Realistische meerkosten

178.478

-103.579

-97.205

-108.493

Nieuw beleid collegeprogramma

-86.500

-92.300

-92.300

-92.300

Totaal beschikbaar voor nieuw beleid

-277.457

-549.732

-273.641

-448.951

Meerkosten actualisering investeringen 1. Onvermijdbare / niet beïnvloedbare meerkosten 2. Meerkosten met 'eigen' dekking

6

Beleidsmatige ontwikkelingen per programma Onderstaand worden per programma de belangrijkste beleidsmatige ontwikkelingen – landelijk, regionaal of lokaal- voor de komende jaren beschreven. 1. Bestuur Bestuurlijke samenwerking De gemeente Heerde maakt deel uit van twee belangrijke strategische regio’s: Regio Zwolle en Cleantech Regio. Beide regio’s hebben hun ambities vertaald in strategische agenda’s. Aan deze ambities zal de komende jaren uitvoering worden gegeven. Daarbij komt dat beide regio’s met het rijk een regiodeal hebben afgesloten. Deze regiodeals zijn een impuls voor de realisatie van de strategische ambities, maar vragen van alle deelnemers ook inzet. De Gelderse gemeenten die behoren tot de Regio Zwolle hebben de handen ineen geslagen en hebben tezamen met de provincie Gelderland een Investeringsagenda opgesteld. Daarmee is opvolging gegeven aan het rapport van de verkenners over de Kop van de Veluwe. In het voorjaar 2021 heeft uw raad dit rapport besproken en het college ruimte gegeven de aanbevelingen uit het rapport ter hand te nemen. Behalve de Investeringsagenda worden ook de mogelijkheden tot ambtelijke samenwerking op gebied van bedrijfsvoering met de betreffende gemeenten verkend.

Zowel in de Investeringsagenda als samenwerking bedrijfsvoering staat telkens de inhoudelijke opgaven centraal, zodat per onderwerp wordt gekeken welke regionale partners willen aanhaken (coalition of the willing). Voor bedrijfsvoering kunnen daarvoor ook andere gemeenten worden uitgenodigd. Bestuurscultuur Tijdens de vaststelling van de Communicatievisie door uw raad eind 2020 is de bestuurlijke behoefte uitgesproken om aandacht te schenken aan onze bestuurscultuur. Dit naar aanleiding van enkele publicaties in de pers. Deze behoefte was aanleiding om de Rekenkamercommissie te verzoeken om haar onderzoek naar inwonersparticipatie uit te breiden. De Rekenkamercommissie heeft hiermee ingestemd en zal naar verwachting rond het zomerreces haar onderzoeksresultaten inclusief haar bevindingen over de bestuurscultuur presenteren. Veiligheid De laatste jaren laten een positieve trend in onze veiligheidscijfers zien. We koesteren deze ontwikkeling, maar blijven in samenspraak met de politie alert. De brandweer is ondergebracht bij de veiligheidsregio. Inmiddels is duidelijk geworden dat de grootschalige bezuinigingsoperatie consequenties zal hebben voor het lokale duikteam. De komende periode wordt duidelijk hoe de voorgenomen bezuinigingen uitwerken. De brandweerkazerne in Wapenveld zal op termijn verplaatst worden en onderdeel gaan vormen van de nieuw te bouwen MFA.

De kazerne zal dan weer aan de eisen van deze tijd voldoen. Inwonersparticipatie/ Democratische vernieuwing Begin 2021 heeft het college ingestemd met de participatievisie. Deze visie is vervolgens besproken in uw raadscommissie waarbij is aangegeven dat eerst het onderzoek van de Rekenkamercommissie wordt afgewacht alvorens de visie –al dan niet aangepast naar aanleiding uitkomst onderzoek Rekenkamercommissie- ter vaststelling aan uw raad wordt voorgelegd. Ondertussen is er geen sprake van stilstand. Ondanks dat de coronapandemie het voeren van participatietrajecten heeft bemoeilijkt resp. soms heeft uitgesteld, worden inwoners bij concrete onderwerpen nadrukkelijk betrokken om hun input te leveren. Daarbij komt ook dat we begin 2021 het digitale participatieplatform Citizenlab zijn gaan gebruiken. Dit platform ondersteunt ons om inwoners op een moderne, digitale wijze te betrekken bij onze plannen.

7

Dienstverlening Onze doelstelling is om onze dienstverlening vriendelijk, betrokken, adequaat, tijdig en deskundig te laten zijn. Er is een visie in voorbereiding hoe we deze doelstellingen willen realiseren en hoe we op het gewenste niveau komen en blijven waarbij onze dienstverlening zowel digitaal als fysiek plaats zal blijven vinden om aan te sluiten bij de behoefte van de klant. 2. Bedrijfsvoering Financiën Het perspectief voor de komende jaren is om een blijvende gezonde financiële huishouding te houden. Een belangrijke ontwikkeling is de aanstaande herverdeling van het gemeentefonds en de realisatie van de ingezette bezuinigingen voor de komende jaren. Afhankelijk van realisatie en uitkomsten zal bijsturing moeten plaatsvinden. Control De implementatie van de rechtmatigheidsverantwoording is onderhanden. Met het demissionair worden van het kabinet is het nog onduidelijk of implementatie plaatsvindt ingaande boekjaar 2021 of 2022. Belastingen De invoering van de Omgevingswet heeft zijn effect op de legesverordening en het proces m.b.t. de inwinning van de objectgegevens. De invoeringsdatum was 1-1-2021 en is uitgesteld. De nieuwe inwerkingtredingdatum is 1-7-2022. Een andere belangrijke verandering is dat de precariobelasting op ondergrondse leidingen met ingang van belastingjaar 2022 is vervallen.

Voor de herziening van het gemeentelijk belastinggebied liggen de onderstaande 3 beleidsopties voor die landelijk nader worden onderzocht: - Een verruiming van het gemeentelijk belastinggebied (het gemeentefonds neemt met hetzelfde bedrag af); - Een verbreding van de belastinggrondslag voor de OZB; - Modernisering en uitbreiding van de overige gemeentelijke belastingen, door deze af te stemmen op actuele maatschappelijke opgaven. Implementatie is voorzien vanaf 2023 of later. Bestuurlijk volgen wij de ontwikkelingen en neem u als raad hierin mee. Landelijk doen zich een aantal ontwikkelingen voor die een aanzienlijke inspanning en effect kunnen hebben op onze automatisering. Denk hierbij aan een wijziging in de rechtsbescherming bij een tegengesteld belang m.b.t. de WOZ-waarde (huurder versus eigenaar; 2021-2022) en de invoering samenhangende objectenregistratie (samenvoeging WOZ, BAG en BGT; 2021-2025). Inkoop In 2020 is gestart met een onderzoek om te bezien of het haalbaar is om het manifest verantwoord inkopen te ondertekenen. Het manifest verondersteld dat de gemeente zichzelf aan de voorkant doelen stelt t.a.v. circulariteit en duurzaamheid en dat zij hierover verantwoording aflegt. Het onderzoek is nog niet afgerond. Wel is de gedachte van het manifest toegepast binnen een aantal aanbestedingen.

Zo zijn er aan de voorkant van deze aanbestedingen (koffie en thee; sanitaire voorzieningen) doelen gesteld en ge-evalueert. De minimumeisen t.a.v. MVI (gesteld door de Rijksoverheid) passen we hierbij toe. De eisen vanuit het manifest reiken verder. Zo is er naast de omschrijving van al onze doelen eveneens een jaarlijkse verantwoording vereist. Het afgelopen jaar is een werkgroep actief geweest om onze gemeente Fairtrade gemeente te laten worden. Inmiddels is het verzoek om te komen tot een Fairtrade gemeente ingediend. Zodra de toets is doorstaan mogen wij onszelf Fairtrade gemeente noemen en het keurmerk gebruiken. Nadat het keurmerk is toegekend blijft de werkgroep actief. De titeluitreiking is daarmee geen eindstation en blijvende aandacht is noodzakelijk. Activiteiten die ondernomen kunnen worden zijn bijvoorbeeld het jaarlijks organiseren van evenementen, het up-to-date houden van een webpagina en het creëren

8

van mediagelegenheden. Periodiek dient de titel te worden herbevestigd. Bij het opnieuw aanvragen van de titel wordt er o.a. gekeken naar wat er het afgelopen jaar is georganiseerd en wat er in de planning staat. Uitgangspunt is dat onze inkopen hierop zullen worden afgestemd. Basisadministraties Met de komst van de nieuwe Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) worden de verschillende basisadministraties met een geo-component stap voor stap op elkaar aangesloten om zo op termijn deze informatie voor een groot publiek beschikbaar te maken. Vanuit het ministerie wordt daarvoor de samenhangende object registratie (SOR) ontwikkeld. Niet alleen geo-informatie zal in de toekomst buiten de muren van de gemeente te benaderen zijn. Binnen de beperkingen van informatieveiligheid en privacy zal meer en meer informatie te raadplegen zijn om de transparantie van de gemeentelijke organisatie te vergroten. Streekarchief In samenwerking met onze partners in het Streekarchief (Hattem en Epe) wordt invulling gegeven aan de verplichting om gebruik te maken van een e-depot. Het is nadrukkelijk de bedoeling om te kijken of we bij de uiteindelijke oplossing kunnen samenwerken met meer partners of samenwerkingsverbanden. 3. Ruimte, Wonen en Ondernemen Omgevingswet De Omgevingswet is opnieuw uitgesteld en wordt per 1 juli 2022 van kracht.

De invoering van de Omgevingswet heeft ook gevolgen voor onze processystemen. Hieraan wordt volop gewerkt. Het participatietraject voor de Omgevingsvisie is na de onderbreking vanwege corona voortgezet. De vijf principes, zes kernkwaliteiten en negen opgaven van de omgevingsvisie zijn (binnenkort) vastgesteld en wat dit betekent voor onze drie gebieden in de gemeente die wij onderscheiden. We kijken daarbij naar de toekomst: hoe ziet Heerde er in 2040 uit? Vaststelling van de omgevingsvisie is voorzien voor het eerste kwartaal van 2022. Recreatie & Toerisme Binnen de agenda van de Veluwe Alliantie “De Veluwe op 1” werken we als partners samen aan de uitdagingen en beleidsopgaven voor de Veluwe die moeten leiden tot een kwalitatief goed en duurzaam voorzieningenniveau en een goede balans tussen het economisch belang van de sector en behoud en versterking van de natuurlijke kwaliteiten van het gebied. Voor de marketing en promotie werken we samen met Visit Veluwe als onderdeel van het samenwerkingsverband Veluwe-Arnhem-Nijmegen en met “Visit Heerde” die invulling geeft aan het lokaal gastheerschap. Duurzaamheid De RES 1.0 van de Cleantech regio is vrij gegeven voor inspraak. Er is een regionale zonne-ladder uitgewerkt die een afwegingskader biedt in welke gebieden zonneparken wel of niet gewenst zijn.

Windenergie blijft een uitdaging die verder wordt uitgewerkt in de ontwikkelagenda. Besluitvorming door de raad van de RES is voorzien in de tweede helft van 2021. Tegelijk met het regionale spoor beginnen we halverwege 2021 met een lokale vertaling hiervan door het maken van een uitnodigingskader energie (waar gaan we duurzame opwek mogelijk maken) en een transitievisie warmte (wanneer gaan onze wijken van het gas af). Voorsorterend op dit laatste zetten we ook intensief in op informatievoorziening rondom woningverduurzaming en isolatie, onder meer vanuit de RREW. Dit doen we samen met Triada, Heerde Energiek en het Regionaal Energieloket. Tenslotte zetten we bij onze bedrijventerreinen in op energiebesparing en het stimuleren van elektriciteitsopwekking op daken vanuit het spoor van Toekomstbestendige Bedrijventerreinen. Klimaatadaptatie is de tweede pijler van duurzaamheid. Het Regionaal (klimaat) Adaptatie Plan dat is vastgesteld wordt uitgewerkt naar gemeentelijke mogelijkheden en 9

kansen worden benut bij herstructurerings- en ontwikkelingsopgaven. Het Actieplan Heerde Circulair is de onderlegger voor bestaande en op te pakken acties, Communicatie gericht op bewustwording speelt daarbij een belangrijke rol. In onze organisatie zetten we stappen naar een gemeente zonder afval. Maar het is ook het adagium voor het gemeentelijke beleid op dit punt. Dit betekent dat waar mogelijk stimuleren dat overgebleven materialen ingezet worden voor hergebruik, Dat kunnen we niet alleen als gemeente. Het is daarom ook een voortdurend gespreksonderwerp met andere lokale en regionale partijen. Afvalstoffen Onze ambitie bespreken we ook met de andere ROVA-gemeenten. ROVA heeft dit geconcretiseerd door aan te sluiten bij de landelijke VANG-doelstellingen. Daar voldoen we ruim aan, maar het kan nog beter. Maatregelen om het afval te verminderen, meer hergebruik en meer circulariteit maar ook extra handelingen om grondstoffen te scheiden en de introductie van een belasting op de verbranding van restafval, leiden niet tot kostenreductie voor de inwoner. Ondanks dat we het goed doen. Bovendien zijn we afhankelijk van de internationale markt voor grondstoffen, waardoor op dit moment de opbrengsten onder druk staan. Wij blijven hameren op afvalscheiding en afvalvermindering, omdat we dit belangrijk vinden maar ook om te zorgen dat inwoners minder meerkosten krijgen.

Recreatiezonering De provincie zet in samenwerking met grondeigenaren en gemeenten in op recreatiezonering. Doel is om op die manier bij te dragen aan robuuste natuur op de Veluwe en ruimte te houden voor verschillende soorten beleving daarvan. Ook wij denken mee en komen bij u met voorstellen over onze bijdrage. Stikstof De discussie rond de invloed van de stikstofbeperking voor onze bouwopgaven en lopende initiatieven is nog lang niet afgerond. Momenteel vindt per initiatief een afweging plaats. De contouren van de mogelijkheden en onmogelijkheden moeten verder worden op een hoger niveau dan de gemeente worden uitgewerkt en vertaald worden voor onze gemeente. Lelystad Zorg is en blijft de indeling van het luchtruim, de opening en het moment van opening van de luchthaven Lelystad. Wij geven invulling aan de motie van de raad om in beeld te brengen wat de gevolgen zijn voor onze gemeente en onze inwoners als vliegveld Lelystad geopend wordt voor groot handelsverkeer. Wonen In onze woonagenda hebben we een stevige opgave om (sociaal) wonen meer en beter mogelijk te maken. Vanuit de samenleving zien we een goed aanbod aan initiatieven hiervoor. Een duidelijke gemeentelijke visie op in- en uitbreidingslocaties draagt hieraan bij. Hierover zijn we met u als raad in gesprek. Ook de regionale woonagenda van de CTR zet fors in op woningbouw de komende jaren.

Er wordt voor de periode 2020–2040 ingezet op in totaal 40.000 woningen. Hiervoor wordt in de komende periode een verstedelijkingsstrategie uitgewerkt. Daarnaast nemen we ook deel met de gemeenten van de Kop van de Veluwe aan de verstedelijkingsstrategie voor de regio Zwolle. De uitwerking hiervan start ook op korte termijn. Centrumontwikkeling Heerde Op 16 april 2021 is de samenwerkingsovereenkomst met de ontwikkelaar voor het centrumplan getekend waarmee aan de ontwikkeling van meerdere locaties (voormalige gemeentewerf, ABN Amro, groenteboer en pand Van Setten Van Loenen) een slinger kan worden gegeven. Voor de verdere uitwerking van de verdere planuitwerking van de locatie gemeentewerf is wordt de raad in juni 2021 gevraagd om een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld.

10

Eikenprocessierups, exotenbestrijding en biodiversiteit. De komende jaren zal de bestrijding van de eikenprocessierups en de Japanse duizendknoop een (financiële) inspanning van ons blijven vergen zonder dat wij de aanwezigheid volledig kunnen terugdringen. Tegelijkertijd willen we ook uitvoering geven aan het behouden van de kwaliteit en vergroten van de biodiversiteit in onze gemeente. Zo doen we mee aan het project Gemeenten adopteren soorten van IVN Gelderland en hebben we de egel en het blauwtje geadopteerd. Voor de uitvoering van de regeling landschap en biodiversiteit van de provincie zijn en worden projecten gestart in samenwerking met bewoners om het verhogen van de biodiversiteit binnen de gemeente Heerde te stimuleren. Ook willen wij een keuze maken hoe wij ons groenafval duurzamer kunnen laten verwerken. Daarbij zijn we wel afhankelijk van de medewerking van de omgevingsdienst. Verkeer- en vervoerplan De actualisatie van het Gemeentelijke Verkeer- en Vervoerplan (GVVP) heeft vanwege de coronamaatregelen vertraging opgelopen maar staat op de rol voor vaststelling. Daarbij wordt aangesloten bij het landelijke Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 ‘Veilig van deur tot deur’. Een belangrijke pijler in het SPV is de keuze voor risico gestuurd verkeersveiligheidsbeleid en de ‘Visie voor een bereikbaar Gelderland’.

Mobiliteit Mobiliteit wordt een steeds belangrijker onderwerp op de regionale agenda, daarbij gaat de aandacht met name uit naar de duurzaamheidsaspecten. Zo komen er steeds meer laadpalen in de openbare ruimte die door derden bekostigd worden. De middelen om de mogelijkheden voor een fietssnelweg (F50) van Apeldoorn naar Zwolle en dan met name het gedeelte Epe-Zwolle te onderzoeken zijn beschikbaar gesteld door Cleantech Regio en Regio Zwolle. Als dit onderzoek is afgerond, wordt u als raad geïnformeerd over de uitkomsten en de keuzemogelijkheden over het vervolg. Rioleringsplan De gevolgen van het eind 2021 vast te stellen Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) voor de verschuldigde rechten door inwoners kunnen we bij het opmaken van dit meerjarenperspectief nog niet schetsen. We borduren voort op de beleidskeuzes in het Afvalwaterketenplan dat wij destijds met Hattem en Oldebroek en het waterschap hebben opgesteld. Omdat we samenwerken in het SWOV (Samenwerking Water Oost Veluwe) met de gemeenten Apeldoorn, Brummen, Epe en Voorst, maken we geen gezamenlijk plan met de H2O gemeenten. Binnen het SWOV heeft iedere gemeente een eigen plan. Investeringen Conform de toezegging aan de raad is op de investeringslijst onder andere een bedrag geraamd voor de Rooboerskamp als de werkzaamheden rond de locatie voormalige Willem Alexander School zijn afgerond.

Of deze middelen voldoende blijken te zijn is nog niet bekend. Immers de gesprekken met de bewoners moeten nog plaatsvinden. 4. Sociaal maatschappelijk Steun en Informatie Punt (STIP) De gemeente Heerde heeft ervoor gekozen om in het sociaal domein met de ketenpartners de transformatie te maken binnen de aanpak 0-100+ via een samenwerking in één locatie voor 0-100. Hierbij werken de medewerkers, zowel gemeentelijk als in dienst bij ketenpartners, samen onder gemeentelijke aansturing. Hierdoor kunnen we sneller inspelen op de snel veranderende samenleving en de behoeftes die hier aangegeven worden. We werken vanuit een normaliserende probleemgerichte aanpak waarbij eigen kracht en samenredzaamheid centraal staan. De centrale locaties in Heerde en Wapenveld zullen herkenbare plekken zijn waar inwoners laagdrempelig terecht kunnen voor vragen en ondersteuningsmogelijkheden. De locatie in Heerde is vanaf december 2020 in gebruik voor de aanpak 0-100+. Samen met inwoners is gekozen voor de naam STIP. In 2021 werken we aan de verdere

11

professionalisering en samenwerking, en bekendheid van STIP bij onze inwoners en ketenpartners. Voor Wapenveld is de ontwikkeling van STIP onderdeel van de nieuw te realiseren multifunctionele accommodatie. Met de realisatie van STIP zetten we een belangrijke stap in het vormgeven van de transformatie. De komende jaren werken we aan de versterking en doorontwikkeling van deze aanpak. Ook vragen de ontwikkelingen in het zorg- en ondersteuningslandschap om aanvullende kaders voor verdere doorontwikkeling. Daarbij kan worden gedacht aan doorontwikkeling op het gebied van preventie en vroegsignalering, samenredzaamheid, meedoen en het werken vanuit inwonersperspectief. In het ontwikkelen van het kaderdocument 2022-2026 voor het sociaal domein wordt gehoor gegeven aan de behoefte aan aanvullende kaders. Daar waar mogelijk zal er gewerkt worden met concrete doelstellingen en bijbehorende indicatoren waarmee we resultaten kunnen meten. Algemene voorzieningen De algemene voorzieningen op het gebied van de Wmo zijn vanaf 2021 zoveel mogelijk geïntegreerd in STIP. Naast de preventieve en welzijnsactiviteiten bieden we ook lichtere ondersteuningsmogelijkheden in de vorm van dagbesteding en individuele begeleiding vanuit STIP. Uitgangspunt daarbij is dat onze inwoners zo lang mogelijk kunnen meedoen in onze samenleving.

Daar waar meer of specifieke expertise nodig is wordt er binnen STIP makkelijk op- en afgeschaald naar maatwerkconstructies. Huishoudelijke hulp is buiten STIP geregeld in een laagdrempelige algemene voorziening. De huishoudelijke ondersteuning wordt vanuit lokale zorgaanbieders aangeboden. Met de invoering van het abonnementstarief Wmo, stijgende tarieven en toenemende vergrijzing stijgen de kosten voor huishoudelijke ondersteuning. Toenemende kosten waarvoor vanuit de rijksoverheid tot nu toe geen compensatie is geboden. Binnen de huidige wetgeving zijn de mogelijkheden om uitgaven te verminderen echter zeer beperkt. Begin 2021 zijn we een pilot huishoudcoach gestart waarmee we verwachten de instroom van nieuwe klanten te beperken. In afwachting van landelijke ontwikkelingen en financiën wordt huishoudelijke ondersteuning in 2022 en 2023 nog via een algemene voorziening geboden. In aanvulling op de huishoudcoach zetten we, binnen de wettelijke mogelijkheden, maatregelen in om kostenstijging te beperken. Ook hier blijft ons uitgangspunt om inwoners zoveel mogelijk zelf huishoudelijke taken te laten uitvoeren waar men dat kan. Vrijwilligers en Mantelzorgers De rol van informele zorg wordt steeds belangrijker in onze samenleving. We willen de mensen die deze informele zorg verlenen, vrijwilligers en mantelzorgers, zo goed mogelijk ondersteunen.

Hierbij staat evenwicht tussen draagkracht en draaglast centraal. Door samenwerking met het vrijwilligersplatform en door gebruik te maken van de mantelzorg- en vrijwilligerscoördinator kunnen we steeds gerichter ondersteuning inzetten en toepasselijk ondersteunen daar waar nodig is. Ons beleid is erop gericht om bewust aandacht te geven aan betere informatievoorziening die past bij behoeften en daarbij vroegtijdig signalen en ideeën op te halen om ondersteuning effectief in te kunnen zetten. Jeugd We blijven ons richten op het realiseren van een gezond en positief opvoedklimaat, passende ondersteuning voor kinderen en gezinnen waarbij aangesloten wordt bij de leefwereld, en alle kinderen gaan naar school en kunnen meedoen in de samenleving. We zetten hierbij in op het beheersbaar houden van de budgetten. In 2019 is een GZpsycholoog toegevoegd aan Team Jeugd om de indicaties, van vooral de huisarts, te doen terugdringen. In 2019 hebben we hier al een voorzichtige positieve ontwikkeling geconstateerd en heeft dit zich in 2020 verder ontwikkeld. In 2021 voegen we een extra gezinscoach toe aan STIP Jeugd en Gezin. Hiermee hopen we dat het aantal opgepakte casussen binnen STIP stijgt en het aantal verwijzingen naar duurdere maatwerkvoorzieningen daalt. Ook monitoren we het aantal voorzieningen dat wordt afgegeven met de daarbij 12

behorende kosten, zodat we op tijd in kunnen grijpen als dit uit de pas dreigt te lopen. Dit wordt ook op regelmatige basis besproken met de toegangsmedewerkers. De Coronacrisis heeft ook haar effect op het gebied van Jeugd. We zien al een toename in zorgkosten en het aantal voorzieningen die zijn afgegeven sinds eind 2020. Dit heeft te maken met uitgestelde zorgkosten. Dit omdat de huidige trajecten van kinderen in zorg niet altijd (optimaal) doorlopen konden worden. De zorgtrajecten lopen hierdoor langer door waardoor er meer herindicaties moeten worden afgegeven. Onduidelijk is nog hoe groot dit volume zal zijn en ook in welke mate we hiervoor gecompenseerd gaan worden door het Rijk. Dit kan gevolgen hebben voor de (beleids)doelen die we de komende jaren willen bereiken en/of de stijgende zorgkosten. Werk en Inkomen De komende jaren zullen we voor Participatiewet Werk en Inkomen de ingezette lijn van onze dienstverlening voortzetten. We bewaken de invloed van de Coronacrisis op de plaatsingen van werkzoekenden en de (mogelijke) groei van het aantal bijstandsuitkeringen. We anticiperen hierop door alternatieve dienstverlening in te zetten zoals het online aanbieden van cursussen, initiatieven vanuit de regio (FactorWerk Leert Door & FactorWerk Werkt door) en heroriëntatiegesprekken voor ZZP’ers die getroffen zijn door corona.

Speciale aandacht is er voor de groep statushouders die uitkeringsgerechtigd is, van onze re-integratiekandidaten is dit 40% dus wij zullen hier blijvend inzet op blijven plegen om ook deze groep richting de arbeidsmarkt te begeleiden. Ook zetten we de komende jaren in op armoedebestrijding. Het plan van aanpak Armoedebestrijding en schulddienstverlening wordt uitgevoerd zoals gepland waarbij er meer prioriteit ligt op interventies die mensen met financiële problemen stimuleren zich te melden bij de gemeente, zoals vroegsignalering en communicatie. Basismobiliteit/vervoer Het leerlingenvervoer is, evenals het dagbestedings- en jeugdwetvervoer, meerjarig begroot met als uitgangspunt de begroting van PlusOV. De voor 2020 en verder doorgevoerde bezuinigingen bij PlusOV en reële toerekening per vervoersstroom hebben hun weerslag op deze posten. In positieve zin voor het leerlingenvervoer, in negatieve zin voor het dagbestedings- en jeugdwetvervoer. Dit zogeheten routegebonden vervoer is een open eindfinanciering. De gemeente heeft een vervoersplicht als de aanvrager aan de voorwaarden van de daarvoor bedoelde regelgeving voldoet. In het leerlingenvervoer wordt gekeken of leerlingen via het project De Reiskoffer geleid kunnen worden naar zelfstandig reizen. Hiervoor is een subsidie van de provincie beschikbaar.

Dit project zou in 2020 starten, maar door de Coronapandemie is dit stopgezet. In het tweede kwartaal 2021 zijn de gesprekken hierover weer gestart en wordt gekeken of het project nog voor de start van het nieuwe schooljaar kan worden uitgerold. Sport Er ligt een lokaal sport- en beweegakkoord. Dit akkoord is opgesteld om zo nog meer inwoners van jong tot oud in onze gemeente te stimuleren om in beweging te komen en bewust te maken van de positieve impact van sport en bewegen. Nadat het akkoord in 2020 is ondertekend, zijn we in 2021 toegekomen aan de uitwerking van dit akkoord. In 2021 is ook de regionale samenwerkingsagenda sport en bewegen Noord-Veluwe vastgesteld. Deze samenwerkingsagenda heeft als doel om de samenwerking in de regio te optimaliseren op het gebied van diverse, lokaal overstijgende, sport en beweegdoelstellingen. In 2022 en verder zal door middel van een kerngroep met onderliggende werkgroepen per thema verder uitwerking gegeven worden aan zowel het lokale sport- en beweegakkoord als de regionale samenwerkingsagenda. Onderwijs In 2020 is het Integrale Huisvestingsplan Onderwijs opgesteld, inclusief de bijbehorende investeringen voor de komende jaren. Dit plan is in 2021 vastgesteld, waarna er daadwerkelijk invulling aan is gegeven. Een groot aantal scholen is gebouwd in de jaren ’60 en ’70 van de vorige eeuw en zijn technisch gezien aan vervanging toe.

Accommodatiebeleid In 2021 wordt de Kadernota Accommodatiebeleid 2017-2020 geëvalueerd. De uitkomst 13

van deze evaluatie zal worden voorgelegd aan college en raad. In 2022 zal een nieuwe kadernota accommodatiebeleid volgen, waarin de uitgangspunten uit het evaluatiedocument worden meegenomen. Cultuurplein/bibliotheek Het Cultuurplein heeft een belangrijke rol in Heerde, is zichtbaar in het sociale domein, verbindend op gebied van culturele partijen en het Platform Kunst en Cultuur. Daarnaast zorgt Cultuurplein voor een goed en passend cultureel aanbod. De bibliotheek is vanzelfsprekend een belangrijke basisvoorziening, inspiratiebron en ontmoetingsplek voor lezen, leren en informeren binnen onze gemeente. Bestrijding van laaggeletterdheid is één van de actuele thema’s waarbij we de bibliotheek hard nodig hebben. MFA Centrum Wapenveld Potentiële gebruikers van het MFA in het centrum van Wapenveld zijn samen met ambtelijk medewerkers druk bezig om te komen tot een definitief ontwerp voor de MFA. Uw raad heeft daarvoor het voorbereidingskrediet vastgesteld. Besluitvorming over de realisatiefase is eind 2021/begin 2022 voorzien. In dit meerjarenperspectief is wel inzicht gegeven in de verwachte meerkosten maar zijn de bedragen nog niet verwerkt in het financiële perspectief. Beheerstichting De Heerd Momenteel lopen er gesprekken met de Beheerstichting en de andere betrokken partijen om te komen tot duurzame oplossingen in het beheer van De Heerd.

Onderdeel van dit traject vormt een onderzoek naar de verbreding van de rol van de Beheerstichting. Hierbij valt te denken aan een uitbreiding naar het beheer van andere accommodaties (bijv. Faberhal en Rhijnsberg). De uitkomsten van dit onderzoek zullen binnenkort bestuurlijk op tafel komen en zullen na verwachting voor de gemeente budgettaire consequenties hebben. 5. Overhead Personeel Een belangrijk speerpunt voor de komende jaren is om aantrekkelijk te blijven op de arbeidsmarkt. Ook wij merken dat de arbeidsmarkt krap is wat betekent dat wij concurrerend en interessant moeten blijven voor werkzoekenden. Hier spelen we ook in door te zorgen voor goede arbeidsvoorwaarden en omstandigheden en door het werken met Young Potentials. Als gevolg van de pandemie vraagt de mentale en arbo technische ondersteuning extra aandacht. ICT Om te kunnen blijven voldoen aan de (wettelijke) eisen voor de interne en externe informatievoorziening, is gezamenlijk door-ontwikkelen noodzakelijk. Het gaat enerzijds om de inrichting en ontwikkeling van centrale (expert) teams in H2O verband om de kwetsbaarheid te verlagen en de kwaliteit te verhogen. Waar nodig wordt hierbij tijdelijk een beroep gedaan op externe expertise. De optie om de H2O samenwerking op het gebied van automatisering en informatisering uit te breiden met Nunspeet en Elburg wordt onderzocht.

Anderzijds om de inrichting en ontwikkeling van gezamenlijk opdrachtgeverschap aan de kant van de gemeenten vorm te geven zodat de ontwikkeling van de informatievoorziening in de pas loopt met de visie, doelstellingen en gewenste inrichting van processen van de gemeentelijke organisaties. Beide “krachten” zijn nodig in het verder bouwen aan een robuuste en beheersbare informatievoorziening. Het ontwikkelen van een informatievoorziening moet gestructureerd, in samenhang en planmatig plaatsvinden. Het is onze ambitie om hieraan met een meerjarig informatiebeleidsplan invulling te geven. We kunnen met onze schaalgrootte niet alles en zullen duidelijke keuzes moeten maken in wat we wel, niet of later doen. Hiervoor hebben we een proces ingericht waarbij de ontwikkelagenda van de informatievoorziening volgt uit de diverse programma’s van onze organisaties. Hierbinnen moeten we prioriteren aan de hand van criteria en doelstellingen. Door de

14

Corona maatregelen is er druk ontstaan om de ondersteuning van beeldbellen te verbeteren. Door extra middelen in te zetten zullen de benodigde upgrades hiervoor versneld uitgevoerd worden.

15

Visie en verantwoording college In voorgaande paragrafen is het financiële meerjarenperspectief geschetst en bent u meegenomen in de beleidsmatige ontwikkelingen per programma. Deze ontwikkelingen leiden tot budgettaire claims/wensen cq. risico’s. Beiden komen in dit hoofdstuk samen en dan blijkt dat de budgettaire puzzel bij voorbaat niet eenvoudig te leggen is. In deze paragraaf geven wij onze visie aan: op welke wijze willen wij in dit stadium met de verschillende beleidsambities en risico’s in financiële zin omgaan. Allereerst zijn er beleidsclaims die beperkt in omvang zijn en bovendien incidenteel van aard. Wij willen voor deze wensen de budgettair vrije ruimte in de Voorjaarsnota 2021 gebruiken. Het gaat om een eenmalig totaalbedrag van €155.000,- en betreft de wensen: • • • • •

Bijdrage aan project Toekomstbestendige bedrijventerreinen; Thema 75+1 jaar bevrijding; Onderzoek Lelystad Airport; Noodzakelijk onderhoud Villa Jacoba (in afwachting van te voeren bestuurlijke discussie over toekomst pand); Uitvoering arbobeleid.

Vervolgens hebben ons beleidswensen bereikt die qua financiële omvang dusdanig gering zijn, dat wij voornemens zijn die te faciliteren via het principe ‘oud-voor-nieuw’. Dat betekent dat wij de overtuiging hebben dat binnen de bestaande begroting dekking kan worden gevonden. Het gaat dan om: • • •

Uitbreiding AED’s; Project rookvrije generatie; Extra bijdrage aan Veilig Thuis.

Ook kan er sprake zijn van eventuele gemeentelijke investeringsbijdragen aan bepaalde politiek-bestuurlijke ambities. Deze bijdragen hebben ook een incidenteel karakter en vergen telkens afzonderlijke besluitvorming (door uw raad) op basis van separate voorstellen. Het gaat dan om ambities die veelal onmiddellijk voortvloeien uit het huidige collegeprogramma, te weten: • • •

Centrumontwikkeling Heerde; Top Renderklippen; Herstel samenleving na corona.

Tenslotte zijn er beleidsambities en/of –risico’s die een aanzienlijk structureel beslag leggen op de budgettaire vrije ruimte. Wij noemen: • • • •

Uitvoering Integraal Huisvestingsplan Onderwijs; Realisatie Hof van Cramer Wapenveld; Meerkosten huishoudelijke ondersteuning; Uitvoering Communicatie/Participatievisie.

Hierbij vormt de ontwikkeling in de huishoudelijke ondersteuning een bepalende factor, omdat dit doorlopende, wettelijk verplichte uitgaven zijn. Wij hebben dus niet de keus deze kosten niet te nemen; dit in tegenstelling tot de overige genoemde ambities. Zoals bekend lopen de kosten van huishoudelijke ondersteuning door o.a. het van rijkswege opgelegde abonnementstarief sinds enkele jaren fors op. Doordat gemeenten hiervoor door het rijk op geen enkele wijze gecompenseerd zijn, resulteert dit erin dat gemeenten op de huishoudelijke ondersteuning budgettair leeglopen en financieel fors in problemen komen. Ondanks dat dit probleem veelvuldig en vanuit alle kanten bij het rijk is geadresseerd, heeft dit tot dusverre nog niet geleid tot enige tegemoetkoming. Beleidslijn huishoudelijke ondersteuning Vorig jaar heeft uw raad ingestemd met ons voorstel om de meerkosten Huishoudelijke 16

ondersteuning gedurende 2020 en 2021 ten laste te brengen van de algemene reserve. Hierdoor hadden we de gelegenheid om te komen tot een radicale beleidswijziging met als doel de oplopende kosten meer in overeenstemming te brengen met onze beschikbare bedragen. Parallel aan deze Perspectiefnota ligt het voorstel bij u voor met betrekking tot de Huishoudelijke ondersteuning 2022 en 2023. Uit dit voorstel blijkt dat de maatregelen voor een radicale beleidswijziging beperkt zijn en daarmee de financiële opbrengsten gering. Ook wordt aangegeven dat de verwachting bestaat dat het rijk na 2023 gemeenten tegemoet komt: extra geld of regelruimte, waardoor wordt aangenomen dat na 2023 ook onze financiële tekorten op huishoudelijke ondersteuning fors worden verlaagd. Gelet op deze ontwikkeling hebben wij voorgesteld om ook voor 2022 en 2023 de meerkosten ten laste van de algemene reserve te brengen. Overigens waren door de coronapandemie de meerkosten 2020 ten laste van de algemene reserve 50% lager dan geraamd. Mocht onverhoopt blijken dat het rijk ook na 2023 niet over de brug komt, dan resteert ons niets anders dan fors in te grijpen in huishoudelijke ondersteuning en de grenzen van het toelaatbare op te zoeken of zelfs te overschrijden (andere cao, budgetplafond en/of inkomenstoets).

Onze uitgangspunten Ondanks dat de meerkosten Huishoudelijke ondersteuning voor twee jaar (2022 en 2023) gedekt zijn (ten laste van de algemene reserve), blijft de ontwikkeling nadien vooralsnog onzeker. Deze situatie is voor ons college aanleiding uw raad voor te stellen om –zolang er geen duidelijkheid is van het rijk over huishoudelijke ondersteuning resp. wij niet anderszins financieel worden tegemoetgekomen (o.a. Meicirculaire)-, wij terughoudend zijn in het nemen van onomkeerbare besluiten over andere structurele beleidsambities. Wij realiseren ons dat dit voornemen consequenties heeft. Enerzijds leidt deze financiële behoedzaamheid ertoe dat onze meerjarenraming gezond blijft. Anderzijds beseffen wij ons terdege dat uitstel van en/of fasering in andere beleidsambities maatschappelijk weerstand oproept. Ook realiseren wij dat daarmee de uitvoering van ons eigen collegeprogramma vertraging oploopt. Niettemin wil ons college (financieel) realisme betrachten en onze financiële huishouding verantwoord achterlaten. Samengevat kunnen onze uitgangspunten als volgt in onderstaande tabel worden weergegeven: 2021 Totaal beschikbaar voor nieuw beleid

-277.457

2022

2023

2024

2025

-549.732

-273.641

-448.951

IHP

p.m. (250.000)

p.m. (250.000)

250.000

250.000

Hof van Cramer

p.m. (225.000)

p.m. (225.000)

225.000

225.000

Communicatie / Participatievisie / Arbobeleid

p.m. (138.000)

p.m. (138.000)

138.000

138.000

485.000*

690.000*

p.m.

p.m.

Huishoudelijke hulp Centrumontwikkeling

I**

TOP Renderklippen Herstel samenleving na corona Overig nieuw beleid

I** I*** 155.000

17

*Onderhoud Villa Jacoba *Thema 75 + 1 *Toekomstige bedrijventerreinen (2X) *Uitvoering Arbobeleid Totaal

-122.457

-549.732

-273.641

164.049

n.n.b.

* tekort 2 jaar ten laste van algemene reserve vanuit de verwachting dat vanaf 2024 Rijk met aanvullend budget resp. ruimere regelgeving komt; ** betreft eventuele eenmalige investeringsbijdrage ten laste van algemene reserve; ***betreft eenmalige bijdrage ten laste van begroting 2021; n.b. de ‘kleine’ beleidswensen ten laste van ‘oud-voor-nieuw-‘ hebben geen financieel effect en zijn dus niet in de tabel meegenomen.

18

Risicoparagraaf In deze paragraaf wordt een opsomming gegeven van risico’s die hun weerslag kunnen hebben op de gepresenteerde meerjarenraming en de financiële positie van de gemeente. Herverdeling gemeentefonds BZK doet onderzoek naar de huidige verdeling van het gemeentefonds over de gemeenten, zowel voor wat betreft de rijksmiddelen sociaal domein, als de overige klassieke domeinen. De eerste voorlopige uitkomsten van dit onderzoek zijn bekend. Vooralsnog zit Heerde aan de goede kant: de herverdeling zou leiden tot een bescheiden plusje. Landelijk heeft deze voorlopige uitkomst geresulteerd in tumult, waardoor de definitieve uitkomst nog zeker niet vaststaat. Realisatie ombuigingen De meeste ombuigingen zijn inmiddels gerealiseerd. Voor een enkele geldt dat daarvoor nog een stevige inspanning geleverd moet worden (levensonderhoud en bedrijfsvoering). Huishoudelijke ondersteuning De meerkosten voor Huishoudelijke ondersteuning, vooral veroorzaakt door het abonnementstarief, worden voor 2022 en 2023 gedekt uit de algemene reserve. De verwachting bestaat dat het rijk na 2023 daadwerkelijk over de brug komt: ofwel met meer financiële middelen ofwel met meer regelruimte voor gemeenten. Corona gerelateerde kosten De coronapandemie (Covid-19) heeft financieel effect voor gemeenten: extra kosten en lagere opbrengsten.

Deze lasten worden separaat geadministreerd en zijn niet verwerkt in de voorliggende meerjarenramingen. Uitgangspunt is dat het rijk gemeenten hierin tegemoet komt door deze lasten te compenseren. Voor 2020 is dit uitgangspunt ook gerealiseerd. Naarmate de pandemie en de bijbehorende lockdown langer aanhoudt, zien wij ook een toenemende druk op het sociaal domein: zowel op jeugd, participatie als Wmo. Hoewel wij de kostenontwikkeling nauwgezet zullen monitoren, is thans ongewis hoe deze ontwikkeling financieel gaat uitpakken. Regionale ambities Zoals bekend maakt Heerde deel uit van zowel de Regio Zwolle/Kop van de Veluwe als de Cleantech Regio. Beide regio’s hebben een strategische agenda. Om de doelen van de agenda’s te realiseren zal de triple-helix binnen beide regio’s maatregelen en acties moeten ontplooien. Deze regionale ambities sluiten aan bij onze lokale doelstellingen, waardoor we er vooralsnog van uitgaan dat eventuele te leveren bijdragen worden gedekt uit de bestaande begroting. Wel vergt het acteren in twee regio’s veel van zowel bestuurders als ambtelijke organisatie. Overhead De spankracht van de ambtelijke organisatie staat al langere tijd onder druk. Door de aanhoudende coronapandemie is de belasting alleen maar toegenomen. We zien dit ook terug in het ziekteverzuim. Uitval en/of aanhoudende ambities kan tot gevolg hebben dat wij meer extern moeten inhuren.

Wij zullen indien opportuun uw raad tijdig meenemen. Deze druk op onze ambtelijke organisatie staat niet op zichzelf. Wij zien momenteel dat regionaal in elke gemeente de beschikbare ambtelijke capaciteit onder grote druk staat: nieuwe taken, hogere eisen, inwonersparticipatie en ambities zijn hier debet aan. Dit geldt niet alleen voor de kleinere gemeenten, maar evenzeer voor grote gemeenten: de problematiek is vergelijkbaar. Gelijktijdig is er sprake van toenemende krapte op de arbeidsmarkt. We zien dat door de verschraling van de publieke sector voor bepaalde beleidsterreinen nauwelijks nog personeel te vinden is. Dit betreft vooral financiële, RO- en civieltechnische functies. 19

Daarbij komt dat externe huur evenmin soelaas biedt. Ook hierin onderscheiden de kleinere gemeenten zich niet van grote gemeenten: de problemen zijn hetzelfde. Deze krapte op de arbeidsmarkt gaat ook Heerde niet voorbij en is momenteel merkbaar. Met een eigen profilering (onze sterke punten) op de arbeidsmarkt proberen we telkens de effecten tot een minimum te beperken. Naast het personeel, doet de pandemie ook een appel op onze ICT. Het thuiswerken vraagt om andere digitale toepassingen resp. vernieuwing van bestaande applicaties.

20

1. Bestuur Toelichting op programma Bestuur

Dit programma gaat over het besturen van de gemeente en de veiligheid van de inwoners. De raad en het college, bestuurlijke samenwerking, communicatie en rechtsbescherming van inwoners maar ook over openbare orde en veiligheid, de lokale regels in de Algemene Plaatselijke Verordening, de lokale uitvoering van de drank- en horecawet en handhaving, vallen onder dit programma. Ook komt in dit programma inclusief denken aan de orde, om het inclusieve gemeentebrede karakter hiervan te benadrukken.

21

Bestuur Toelichting op product Bestuur

Het product Bestuur bestaat uit de subproducten college, raad, griffie en rekenkamerfunctie. Hoofdzakelijk gaat het hier om kosten voor salarissen en vergoedingen, opleidingskosten en representatie. Verder bestaat het product uit de volgende subproducten: (bestuurlijke) samenwerking, inclusief denken, internationale contacten, rechtsbescherming en communicatie.

Wat gaat het kosten? Exploitatie

Realisatie 2020

Begroting 2021 (P+W)

Realisatie t/m mei 2021

Bij en aframing 2021

Bij en aframing 2022

Bij en aframing 2023

Bij en aframing 2024

Lasten Bestuur 506050 Communicatieplan

22.542

21.060

5.660

0

5.000

5.000

5.000

521000 Raad

293.518

300.470

51.195

0

0

0

0

521050 Griffie

161.863

153.505

24.112

0

0

0

0

521100 Rekenkamerfunctie

19.813

19.780

3.754

0

9.000

9.000

9.000

521150 College

1.186.641

652.672

125.844

15.000

-4.200

-4.200

-4.200

521151 Reserve College

141.774

0

0

0

0

0

0

521300 Best. samenwerking

174.698

259.490

90.046

0

0

0

0

521350 Internationale contacten

0

1.810

0

0

0

0

0

33.483

43.490

10.590

-10.000

0

0

0

Totaal Bestuur

2.034.331

1.452.277

311.202

5.000

9.800

9.800

9.800

Totaal Lasten

2.034.331

1.452.277

311.202

5.000

9.800

9.800

9.800

521400 Rechtsbescherming

Baten Bestuur 521150 College

-53.631

0

0

0

0

0

0

Totaal Bestuur

-53.631

0

0

0

0

0

0

Totaal Baten

-53.631

0

0

0

0

0

0

1.980.699

1.452.277

311.202

5.000

9.800

9.800

9.800

Resultaat

Toelichting op de lasten en baten product bestuur Lasten

Bij het product Bestuur moet bij de lasten voor 2021 €5.000,- worden bijgeraamd; voor de jaren erna is de bijraming €9.800,-. Hieronder volgt een toelichting op deze budgetbijstellingen. 506050 Communicatieplan Voor de uitvoering van de communicatievisie die onlangs door het college en raad is aangenomen, zijn structureel meer middelen nodig. Deze kosten zitten met name in het meer beeldend communiceren naar onze inwoners (4).

22

521100 Rekenkamerfunctie De rekenkamercommissie is een waardevol instrument voor de raad; om de rekenkamercommissie in staat te stellen de raad te dienen met rapporten moet het onderzoeksbudget structureel met €9.000,- worden verhoogd (3). 521150 College Het college heeft in de vergadering van 13 oktober 2020 besloten om 4 keer €4.200,vanuit de stelpost nieuw beleid over te hevelen naar Toerisme voor de jaarlijkse contributie 'innovatie coöperatie' (2). Er is dit jaar niets begroot voor COVID-19, terwijl we nog volop in de crisis worden er wel kosten voor gemaakt. Daarom wordt voorgesteld om hiervoor €10.000,- bij te ramen (5). Vanwege de coronacrisis hebben vorig jaar veel initiatieven geen doorgang gevonden rondom het thema 75 jaar bevrijding. Dit jaar worden waar mogelijk een aantal activiteiten alsnog georganiseerd. Voor het bevrijdingsconcert heeft het college inmiddels een subsidie van €5.000,- verstrekt (4). 521400 Rechtsbescherming Incidentele aframing van het budget van €10.000,- is verantwoord omdat de vraag naar externe advisering gedurende het eerste kwartaal aanmerkelijk beperkter is gebleven dan geraamd (3).

23

Veiligheid Toelichting op product Veiligheid

Het product Veiligheid bestaat uit de subproducten brandweer, crisisbeheersing, openbare orde en veiligheid, opvang huisdieren, APV, drank en horecawet en handhaving. De lasten op dit product hebben voor een groot deel betrekking op de brandweertaken in VNOG-verband. Daarnaast worden legesopbrengsten binnen dit product verantwoord.

Wat gaat het kosten? Exploitatie

Realisatie 2020

Begroting 2021 (P+W)

Realisatie t/m mei 2021

Bij en aframing 2021

Bij en aframing 2022

Bij en aframing 2023

Bij en aframing 2024

Lasten 502020 Brandweergarag e Heerde

50.357

62.033

11.397

0

10.000

0

0

502040 Brandweergarag e Wapenveld

23.210

33.271

8.485

0

0

0

0

523000 Brandweer

985.018

998.550

964.863

-90.000

14.000

28.625

43.469

523050 Crisisbeheersing

34.890

41.906

1.441

0

0

0

0

523100 Openbare orde & Veiligheid

170.481

123.148

4.067

87.700

6.000

6.000

6.000

523150 APV

151.400

153.654

0

0

0

0

0

523200 Dranken horecawet

47.602

42.329

0

0

0

0

0

545150 Handhaving Bouwen

196.517

186.783

0

0

0

0

0

545300 Handhaving Milieubeheer

8.105

8.214

0

0

0

0

0

551300 Opvang huisdieren

6.656

10.560

10.795

10.000

10.000

10.000

10.000

Totaal Lasten

1.674.235

1.660.448

1.001.048

7.700

40.000

44.625

59.469

0

0

0

-10.000

-10.000

0

0

-13.803

-8.140

0

0

0

0

0

0

0

0

-81.700

0

0

0

523150 APV

-18.577

-13.650

-13.345

0

0

0

0

545150 Handhaving Bouwen

-15.500

0

-2.500

0

0

0

0

545300 Handhaving Milieubeheer

0

0

-5.000

0

0

0

0

-47.880

-21.790

-20.845

-91.700

-10.000

0

0

Baten 502020 Brandweergarag e Heerde 523000 Brandweer 523100 Openbare orde & Veiligheid

Totaal Baten

24

Resultaat

1.626.355

1.638.658

980.204

-84.000

30.000

44.625

59.469

Toelichting op de lasten en baten product Veiligheid

Lasten Bij het product Veiligheid moet bij de lasten voor 2021 €7.700,- worden bijgeraamd; voor de jaren erna geldt een bijstelling van respectievelijk €40.000,-, €44.625,en €59.469,-. Hieronder volgt een toelichting op deze budgetbijstellingen. 502020 Brandweergarage Heerde De constructie van de dakranden dienen te worden hersteld; het hout is aangetast. Tevens ontbreekt de ladder- en dakvalbeveiliging, deze moet worden aangebracht. Deze kosten worden voor 2022 geraamd en bedragen €10.000,- . De kosten kunnen worden gedekt uit de reserve gebouwen (2). 523000 Brandweer De VNOG heeft het jaar 2020 afgesloten met een voorlopig resultaat van €4,9 mln; hiervan wordt bijna €4,4 mln. aan de deelnemende gemeenten terugbetaald. Voor de gemeente Heerde betekent dit een terugontvangst van ongeveer €90.000,- (1). Volgens de ontwerp-programmabegroting VNOG 2022-2025 bedraagt de bijdrage van de gemeente Heerde in 2022 €975.000,-. Bij de behandeling van de programmabegroting VNOG 2021-2024 is overeengekomen om de bedragen van de VNOG niet te indexeren. Deze indexering is hierbij alsnog geraamd. Voor 2022 e.v. betekent dit een bijstelling van respectievelijk €14.000,-, €28.625,- en €43.469,- (1). 523100 Openbare orde & Veiligheid Voor 2021 kan er €81.700,- extra worden bijgeraamd t.b.v. handhaving Corona. Deze bijdrage is gelijk aan de ontvangen SPUK-uitkering van het Rijk (5).

In verband met de toegenomen dienstkilometers voor toezicht en handhaving (uitbreiding capaciteit en Corona) is een extra herkenbaar en als zodanig inzetbaar dienstvoertuig gewenst/noodzakelijk. Het leasecontract hiervoor bedraagt €6.000,- op jaarbasis. Deze meerkosten kunnen worden gedekt door een aframing van hetzelfde bedrag bij reis- en verblijfkosten (2). 551300 Opvang huisdieren Vanaf januari 2021 wordt de opvang verzorgd door Stichting Regionaal Dierenverzorgingscentrum en vindt afrekening plaats op basis van een jaarlijks vastgestelde inwonerbijdrage. Dit in tegenstelling tot voorgaande jaren waarbij afrekening plaatsvond per opgevangen dier. De meerkosten worden ingeschat op €10.000,- structureel (3). Baten De opbrengsten bij dit product kunnen voor 2021 met €91.700,- naar boven worden bijgesteld. Voor 2022 geldt een bijstelling van €10.000,-. 502021 Reserve gebouwen Voorgesteld wordt om de kosten van het herstel van de dakranden bij de brandweerkazerne Heerde ad. €10.000,- te dekken door middel van een onttrekking uit de reserve gebouwen (2). 523100 Openbare orde & Veiligheid Van het Rijk is een SPUK-uitkering van €81.700,- ontvangen ten behoeve van de inzet van extra handhaving (2).

25

2. Bedrijfsvoering Toelichting op programma Bedrijfsvoering

De gemeente is een betrouwbare rentmeester van de publieke middelen. Uitgangspunt is dat de exploitatie op orde is om jaarlijks te kunnen voldoen aan de voorwaarde van een sluitende begroting. Naast financiën en de financiële uitvoering van het Grondbeleid, vallen onder dit programma de gemeentelijke organisatie, de accommodaties voor gemeentebestuur en ambtelijke organisatie, burgerzaken, het streekarchivariaat, basisregistraties, informatisering en automatisering en elektronische dienstverlening.

26

Financiën Toelichting op product Financiën

Het product Financiën bestaat uit de subproducten accountantskosten, belastingen en diverse saldi.

Wat mag het kosten? Exploitatie

Realisatie 2020

Begroting 2021 (P+W)

Realisatie t/m mei 2021

Bij en aframing 2021

Bij en aframing 2022

Bij en aframing 2023

Bij en aframing 2024

Lasten 531000 Accountantskosten

141.230

74.510

-57.770

5.490

5.490

5.490

5.490

531751 Reserve Precariobelasting

879.908

958.310

0

50.000

0

0

0

531850 Saldo voor bestemming

0

129.128

0

-100.683

-161.547

-212.290

-311.207

1.021.138

1.161.948

-57.770

-45.193

-156.057

-206.800

-305.717

-51.579

-85.500

0

0

0

0

0

Totaal Lasten Baten 531450 Reserve investeringen en eigen vermogen Totaal Baten

-51.579

-85.500

0

0

0

0

0

Resultaat

969.559

1.076.448

-57.770

-45.193

-156.057

-206.800

-305.717

Toelichting op de lasten en baten product Financiën

Lasten De raming van de uitgaven bij het product Financiën kan voor 2021 met €45.193,- en voor de jaren erna met respectievelijk €156.057,-; €206.800,- en €305.717,- naar beneden worden bijgesteld. De oorzaken hiervan zijn hieronder toegelicht. 531000 Accountantskosten De accountantscontrole is in 2020 opnieuw aanbesteed voor de boekjaren 2021 t/m 2024. Dit leidt tot een structurele verhoging van €5.490,- (3). 531751 Reserve Precariobelasting De inkomsten vanuit de Precarioheffing kan met €50.000,- worden verhoogd. Deze meeropbrengst wordt, conform afspraak, toegevoegd aan de algemene reserve (2). 531850 Saldo voor bestemming De positieve begrotingssaldi van de vorige meerjarenraming zijn op deze post teruggeboekt zodat voor de jaren 2021-2025 uiteindelijk de nieuwe saldi kunnen worden bepaald.

27

Uitvoering Grondbeleid Toelichting op product uitvoering Grondbeleid Het voeren van grondexploitaties.

Wat mag het kosten? Exploitatie

Realisatie 2020

Begroting 2021 (P+W)

Realisatie t/m mei 2021

Bij en aframing 2021

Bij en aframing 2022

Bij en aframing 2023

Bij en aframing 2024

Lasten 539000 Grondbeleid

4.533

71.217

0

0

0

0

0

539100 Grondexpl. niet bedrijventerreinen

15.515

16.572

0

0

0

0

0

Totaal Lasten

20.048

87.789

0

0

0

0

0

0

-325.970

0

0

0

0

0

0

-325.970

0

0

0

0

0

20.048

-238.181

0

0

0

0

0

Baten 539000 Grondbeleid Totaal Baten Resultaat

Toelichting op de lasten en baten product uitvoering Grondbeleid Geen opmerkingen.

28

Burgerzaken Toelichting op product Burgerzaken

Burgerzaken draait om mensen en in de eerste plaats om hun identiteit. Met hun identiteit hebben burgers recht op allerlei voorzieningen en diensten van de overheid. Burgerzaken vervult de rol van ‘poortwachter’ door het vaststellen en vastleggen van de identiteit bij geboorte of bij binnenkomst van elke nieuwe inwoner van de gemeente. Daarnaast is Burgerzaken door de afgifte van reis- en rijdocumenten een belangrijke speler in de keten van identiteitsvaststelling, identiteitscontrole en identiteitsbescherming.

Wat mag het kosten? Exploitatie

Realisatie 2020

Begroting 2021 (P+W)

Realisatie t/m mei 2021

Bij en aframing 2021

Bij en aframing 2022

Bij en aframing 2023

Bij en aframing 2024

Lasten 525000 Burgerzaken

251.361

311.007

2.107

0

0

0

0

525050 Secretarieleges

55.754

76.930

18.757

0

0

0

0

525100 Verkiezingen

10.495

24.090

59.945

0

0

0

0

525150 Vaccinatie & doodschouw

7.618

12.070

3.884

0

0

0

0

325.228

424.097

84.694

0

0

0

0

525050 Secretarieleges

-183.287

-230.290

-30.448

0

0

0

0

Totaal Baten

-183.287

-230.290

-30.448

0

0

0

0

Resultaat

141.940

193.807

54.246

0

0

0

0

Totaal Lasten Baten

Toelichting op de lasten en baten product Burgerzaken Geen opmerkingen.