4.4. Jaarstukken 2022 definitief.pdf
Tekst van het document
2022 jaarstukken
2
3
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ...................................................................................................4 Voorwoord ..........................................................................................................6 Kaders ................................................................................................................7 Rekening op hoofdlijnen/ analyse exploitatieresultaat .....................................10 Resultaatbestemming .......................................................................................12 Jaarverslag .......................................................................................................14 1. Bestuur .......................................................................................................15 Collegeprogramma Bestuur ............................................................................15 2. Ruimte, ondernemen en wonen ......................................................................21 Collegeprogramma Ruimte, ondernemen en wonen ...........................................21 3. Sociaal maatschappelijk ................................................................................31 Collegeprogramma Sociaal maatschappelijk......................................................31 4.
Bedrijfsvoering .............................................................................................42 Collegeprogramma Bedrijfsvoering ..................................................................42 Overzicht overhead ..........................................................................................47 Algemene dekkingsmiddelen ..............................................................................50 Onvoorzien......................................................................................................52 Paragrafen ........................................................................................................53 Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing ...........................................54 Paragraaf Grondbeleid ......................................................................................66 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ...............................................................72 Paragraaf Verbonden partijen ............................................................................74 Paragraaf Lokale heffingen ................................................................................78 Paragraaf Financiering ......................................................................................83 Paragraaf Bedrijfsvoering
..................................................................................87 Jaarrekening.....................................................................................................93 Grondslagen voor waardering ............................................................................94 Begrotingsrechtmatigheid ..................................................................................97 Balans ............................................................................................................98 Toelichting op de balans ..................................................................................101 Niet uit de balans blijkende verplichtingen .........................................................116 Gebeurtenissen na balansdatum .......................................................................117 Overzicht van baten en lasten ..........................................................................118 Overzicht van de incidentele baten en lasten per programma ...............................120 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen en semi publiek sector (WNT) ..........123 Overzicht Sisa ................................................................................................125
4
Overzicht taakvelden ......................................................................................142 Bijlagen ..........................................................................................................144
5
Voorwoord
Hierbij presenteren we de Jaarrekening 2022. 2022 is in meerdere opzichten een bijzonder jaar geworden. De bestuursperiode 20182022 kwam ten einde. Er werden gemeenteraadsverkiezingen gehouden. Een nieuwe gemeenteraad trad aan. We namen afscheid van de coalitie van CU-SGP, CDA en PvdA. En de nieuwe coalitie van GB/BP, CDA en CU-SGP nam het stokje over. Enerzijds werd nauwgezet uitvoering gegeven aan de begroting 2022. Anderzijds zette de nieuwe coalitie middels haar Coalitieakkoord ‘Samen leven, samen doen’ nieuwe accenten die hun vertaling kregen in de perspectiefnota 2023 e.v. We hebben als gemeente onze handen meer dan vol aan de opgaven die ons lokaal en regionaal bezig houden. Woningen bouwen, zorgen voor wat kwetsbaar is, bijdragen aan de energietransitie, het realiseren van de MFA-Wapenveld en een nieuw centrum in Heerde, evenals twee uitleglocaties in Heerde en Wapenveld en het bijdragen aan regionale opgaven in de Kop van de Veluwe en de Stedendriehoek. Tal van vraagstukken passeerden college- en raadstafel. Samen werken we aan de ontwikkeling van Heerde. Ook het internationale speelveld had impact op ons werk. Langzaam maar zeker lieten we in 2022 steeds meer de Coronapandemie achter ons. Tegelijk bracht de brute aanvalsoorlog in Oekraïne ons een nieuwe opgave.
Uit het niets bleken heel veel vrijwilligers, organisaties en de gemeente Heerde in staat tientallen vluchtelingen tijdelijk op te vangen. Inmiddels lijkt die opvang langer te gaan duren en vraagt dat structureel veel flexibiliteit van vrijwilligers, onderwijs, zorg en gemeente. Tot onze dankbaarheid stellen we vast dat velen van deze vluchtelingen werk gevonden hebben, vaak bij ondernemers in onze gemeente. Zoals ondertussen gebruikelijk rapporteren we in de Jaarrekening afzonderlijk over Corona en de Noodopvang vluchtelingen Oekraïne. Als de boeken sluiten, blik je terug en maak je de balans op. Wat is er goed gegaan, wat kon beter, wat laten we achter ons. Dat hebben we als College ook gedaan. Bij de Najaarsnota 2022 werd al een overschot aangekondigd (ruim €800.000,-). En nu we kunnen terugblikken resteert een flink positief, incidenteel resultaat (ruim €5 miljoen). Het College stelt voor een deel van het jaarrekeningoverschot mee te nemen naar 2023 en het overgrote deel toe te voegen aan onze reserve. Daarvan oormerken we een bedrag PM ten gunste van het door de raad zeer gewenste nieuwe Centrum van Heerde. Dat verbetert enerzijds onze financiële positie en biedt anderzijds ruimte voor een actueel vraagstuk. De jaarrekening is zoals gebruikelijk opgezet volgens de bekende voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV).
De financiële overzichten worden – zoals de raad dat graag ziet – op programma- en productniveau gepresenteerd. Bovendien presenteren we deze rekening volledig digitaal in de inmiddels vertrouwde app. Wij zien uit naar een plezierig en constructief debat met uw raad over deze Jaarrekening 2022. Namens het College van BenW, Wolbert Meijer, Wethouder Financiën.
6
Kaders Financiële Kaders In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is opgenomen dat de raad de jaarstukken opstelt die bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag bestaat uit de door de raad gedefinieerde en bij de 'leeswijzer' genoemde programma's en paragrafen. Programma’s zijn een samenhangende verzameling van producten en activiteiten, die gericht zijn op het bereiken van vooraf bepaalde maatschappelijke doelen en effecten. In het kader van de nieuwe BBV-richtlijnen zijn hieraan prestatie-indicatoren gekoppeld (bron waarstaatjegemeente.nl). Het programmaplan bevat tevens een integrale opsomming van de baten en lasten. De eisen hiervoor zijn opgenomen in artikel 8 van het Besluit Begroting en Verantwoording. Daarnaast heeft de gemeenteraad een financiële verordening vastgesteld waarin nadere kaders zijn gesteld ten aanzien van planning, budgetbewaking en rapportage. Jaarlijks wordt voorafgaand aan de begrotingsvoorbereiding een perspectiefnota vastgesteld waarin het nieuw/gewijzigd beleid en de financiële uitgangspunten zijn opgenomen.
Indeling jaarstukken Jaarverslag Het jaarverslag is ingedeeld in vier programma's, drie onderdelen en zeven verplichte paragrafen. Deze indeling weerspiegelt de keuzes die in het collegeprogramma zijn gemaakt. Het jaarverslag is verder onderverdeeld in producten, die als deelprogramma's gezien kunnen worden. De nadere uitwerking is aan het college opgedragen. De programma's zijn gekoppeld aan de portefeuilles van de burgemeester en wethouders en zijn respectievelijk: 1. Bestuur; 2. Ruimte, ondernemen en wonen; 3. Sociaal Maatschappelijk; 4. Bedrijfsvoering. Tezamen vormen deze het programmaplan, dat zowel de inhoud (doelen en middelen) van de begroting als de verdeling van baten en lasten bevat. Binnen dit plan is een totaal van enkele honderden maatregelen gedefinieerd: investeringen, lopende activiteiten, projecten en klussen die u op de beleids- en beheersagenda heeft geplaatst. Over deze maatregelen wordt met regelmaat gerapporteerd aan management, college en raad, binnen ieders respectievelijke verantwoordelijkheden en informatiebehoefte. Toegevoegde onderdelen De apparaats- en personeelskosten die niet direct betrekking hebben op het primaire proces worden als 'Overheadkosten' apart inzichtelijk gemaakt en maken geen onderdeel uit van het (uur)tarief van de bovengenoemde afdelingen.
De inkomsten waaraan geen specifiek bestedingsdoel is gekoppeld worden opgenomen als 'Algemene dekkingsmiddelen'. De raming voor 'Onvoorzien' wordt ook afzonderlijk getoond. Deze onderdelen zijn toegevoegd na de programma's: • Overzicht overhead; • Algemene dekkingsmiddelen; • Onvoorzien. Paragrafen Er zijn zeven verplichte paragrafen die elk vanuit een ander perspectief een ''doorsnede” geven van de begroting. Op onderdelen zijn de paragrafen tamelijk technisch van aard. De paragrafen zijn: 7
• Weerstandsvermogen en Risicobeheersing; • Grondbeleid; • Onderhoud kapitaalgoederen; • Verbonden partijen; • Lokale heffingen; • Financiering; • Bedrijfsvoering. Jaarrekening De jaarrekening is hoofdzakelijk financieel van aard en bestaat uit de balans van de gemeente plus een uitgebreide toelichting hierop. Verder is een overzicht van baten en lasten opgenomen en is een onderbouwing gegeven op de mutaties van de reserves en voorzieningen. Tenslotte is een aantal verplichte paragrafen toegevoegd.
Overzicht programma's en producten
Bestuur Product
Productverantwoordelijke
Portefeuillehouder
Bestuur
L. Liefers
J. W. Wiggers
Veiligheid
M. Siliakus
J. W. Wiggers
Dienstverlening
R.v.d. Veen
J. W. Wiggers
Regionale samenwerking
L. Liefers
J. W. Wiggers
Product
Productverantwoordelijke
Portefeuillehouder
Duurzaamheid
M. Siliakus
W.I. Meijer
Economie
M. Siliakus
W.I. Meijer
Recreatie en toerisme
M. Siliakus
S.J.L. Nienhuis
Bouwen en wonen
M. Siliakus
S.J.L. Nienhuis
Ruimtelijke ontwikkeling
M. Siliakus
S.J.L. Nienhuis
Grondbeleid
F. van Weeghel
W.I. Meijer
Gemeentelijke accommodaties
F. van Weeghel
S.J.L. Nienhuis
Beheer en onderhoud
F. van Weeghel
S.J.L. Nienhuis
Verkeer en vervoer
F. van Weeghel
S.J.L. Nienhuis
Riolering
F. van Weeghel / L. Liefers
S.J.L. Nienhuis
Reiniging
F. van Weeghel / L. Liefers
S.J.L. Nienhuis
Begraven
F. van Weeghel / L. Liefers
J.W.J. v. Ommen
Product
Productverantwoordelijke
Portefeuillehouder
Onderwijs
H. Pander
J.W.J. v. Ommen
Kunst, Cultuur en Media
H. Pander
J.W.J. v. Ommen
Sport
H. Pander
S.J.L. Nienhuis
Informatie en toegang sociaal domein
H. Pander
S.J.L. Nienhuis
STIP
H. Pander
S.J.L. Nienhuis
Jeugd
H. Pander
J.W.J. v. Ommen
Participatie en werk
H. Pander
J.W.J. v. Ommen
Inkomen
H. Pander
J.W.J. v. Ommen
WMO
H. Pander
J.W.J. v. Ommen
Product
Productverantwoordelijke
Portefeuillehouder
Financiën
L. Liefers
W.I. Meijer
Ruimte, ondernemen en wonen
Sociaal Maatschappelijk
Bedrijfsvoering
8
Belastingen
L. Liefers
W.I. Meijer
Streekarchivariaat
I. Bron
J.W. Wiggers
Product
Productverantwoordelijke
Portefeuillehouder
Dienstverlening ambtelijke organisatie
L. Liefers
J.W. Wiggers
Huisvesting
L. Liefers
J.W. Wiggers
Facilitair
L. Liefers
J.W. Wiggers
Personeel en organisatie
L. Liefers
J.W. Wiggers
Informatisering en automatisering
I. Bron
J.W.J. v. Ommen
Elektronische dienstverlening
I. Bron
J.W. Wiggers
Overheadtoerekening
L. Liefers
J.W. Wiggers
Product
Productverantwoordelijke
Portefeuillehouder
Algemene dekkingsmiddelen
L. Liefers
W.I. Meijer
Product
Productverantwoordelijke
Portefeuillehouder
Onvoorzien
L. Liefers
W.I. Meijer
Overhead
Algemene dekkingsmiddelen
Onvoorzien
Prestatie - indicatoren Landelijk is er een set van prestatie-indicatoren ontwikkeld die verplicht in de jaarstukken is opgenomen. Door het verplichte karakter wordt de onderlinge vergelijkbaarheid tussen gemeenten verbeterd. Genoemde prestatie-indicatoren zijn hoofdzakelijk opgenomen bij de desbetreffende programma's en zijn afkomstig van de website Waarstaatjegemeente.nl. Bij de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing zijn er financiële indicatoren toegevoegd en bij de paragraaf Bedrijfsvoering zijn er indicatoren opgenomen voor de formatie en bezetting (onderdeel Personeelsbeleid) en voor het overheadpercentage (onderdeel Planning & Control). De indicatoren zijn ontwikkeld door de commissie BBV en de commissie Depla en zijn voor iedere gemeente gelijk. Deze indicatoren worden regelmatig gecontroleerd en geactualiseerd.
9
Rekening op hoofdlijnen/ analyse exploitatieresultaat
Het jaar 2022 is afgesloten met een positief resultaat van €5.150.000,-. Dit resultaat is fors hoger dan de resultaten van 2021 (€3.346.000,-) en 2020 (€2.575.000,-). Bij de najaarsnota werd nog een positief resultaat van €808.000,- verwacht alleen is toen al aangegeven dat er nog geen duidelijkheid bestond over de Septembercirculaire 2022 en de mogelijke eindafrekening van de opvang voor Oekraïense vluchtelingen. Inmiddels is deze duidelijkheid er wel; deze 2 onzekerheden resulteren tezamen in een voordeel van €2.857.000,-. Het resterende nog te verklaren voordeel wordt hiermee teruggebracht tot €1.485.000,-. Onderstaand is op hoofdlijnen per programma een verklaring van dit verschil gegeven. Bestuur De pensioenvoorziening wordt jaarlijks herrekend door een externe partij. De hoogte ervan is uiteraard afhankelijk van de rechthebbenden, echter, ook de rentevoet speelt hierbij een rol. De afgelopen jaren was er sprake van een dalende rente. De pensioenvoorziening wordt dan op peil gehouden door geld aan de voorziening toe te voegen. Nu de rente het afgelopen jaar vrij fors is gestegen kan er weer geld uit de voorziening worden onttrokken. Voor dit jaar betekent dit een voordeel van €272.000,-. Voor het wachtgeld van een oud-wethouder moet echter €237.000,- aan de voorziening 'wachtgeldverplichting college' worden toegevoegd.
Ruimte, ondernemen en wonen Van het duurzaamheidsbudget is €112.000,- niet uitgegeven. Dit komt enerzijds door capaciteitstekort en anderzijds door een nog niet voldoende uitgekristalliseerd beleid. Als gevolg van het uitstellen van de Omgevingswet is €110.000,- van dit budget niet besteed. In de openbare ruimte is €241.000,- overgehouden. De grootste besparing is ontstaan bij openbaar groen; de verwerkingskosten groen-, slib en sloot afval, maaiwerk en externe inhuur waren lager als gevolg van het droge voorjaar. Verder is de aanplant van nieuwe bomen nog niet opgestart. Door de zachte winter was er minder zout en materieel nodig om de wegen begaanbaar te houden. Het onderhoud van een aantal gemeentelijke gebouwen is 'on hold' gezet vanwege voorgenomen sloop/herontwikkeling. Bij het raadhuis is nagenoeg geen onderhoud gepleegd omdat dit pand kortgeleden is gerenoveerd. In totaliteit is hierdoor €100.000,- minder aan onderhoud besteed. Tenslotte is aan gebruikerslasten voor de exploitatie van De Heerd €109.000,- minder uitgegeven omdat de verbreding van de Beheerstichting nog niet geheel is ingeregeld. Sociaal maatschappelijk Bij het programma sociaal maatschappelijk is er €93.000,- minder aan uitvoeringskosten voor STIP uitgegeven. Het werkbedrijf Lucrato heeft het jaar 2022 positiever afgesloten dan vooraf geraamd.
Hierdoor was het maar ten dele nodig om bij te dragen in het exploitatietekort; een voordeel van €75.000,-. Als gevolg van een nagekomen voordelige TOZO-afrekening over 2021 is er bij het onderdeel bijstandsverlening voor zelfstandigen €90.000,- bespaard. De kosten voor inburgering nieuwkomers zijn €71.000,- lager dan geraamd doordat er minder is uitgegeven aan uitvoeringskosten en maatschappelijke begeleiding. Aan woningaanpassingen is €100.000,- minder uitgegeven. Dit betreft een open eind financiering waarvan (het verloop van) de kosten lastig zijn in te schatten. Een laatste grote meevaller betreft basismobiliteit; hiervoor is in totaliteit €193.000,- minder aan uitgegeven. Dit voordeel is grotendeels nog het gevolg van de Coronapandemie. Er wordt nog steeds minder gebruik gemaakt van de regiotaxi en de dagbesteding dan voor de pandemie. Hierdoor zijn de beheer- en regiekosten ook lager.
10
Overhead De totale apparaatskosten (huisvesting/facilitair/ICT/personeel) waren €21.000,- hoger dan geraamd. Aan huisvesting-, facilitair-, en overige kosten is €275.000,- minder uitgegeven door lagere onderhoudskosten aan gebouwen en besparingen op abonnementen, porto-, kopieerkosten en papier. De ICT-kosten waren €183.000,- hoger als gevolg van hogere personeelskosten (inhuur) en gestegen kosten voor softwarelicenties en kapitaallasten. Het toenemend aantal personeelsleden in combinatie met thuiswerken is hier ook debet aan. Aan salarissen en hiermee verband houdende kosten is €114.000,- extra uitgegeven. Deze meerkosten zijn het gevolg van krapte op de arbeidsmarkt; hierdoor konden vacatures moeilijker worden ingevuld en is er daarom noodzakelijkerwijs vaker gebruik gemaakt van (duurdere) externe inhuur.
11
Resultaatbestemming
Het jaar 2022 is afgesloten met een positief resultaat van €5.150.251,-. Dit resultaat bestaat voor €5.014.651,- uit een positief resultaat uit de reguliere exploitatie en voor €135.600,- uit een positief resultaat van de grondexploitatie. Over te hevelen (restant)budgetten 1. Medewerker mobiliteit (€21.300,-) Van het budget van regionale samenwerking resteert nog ruim €26.000,-. Voorgesteld wordt om hiervan €21.300,- naar 2023 over te hevelen voor de bekostiging van een medewerker mobiliteit die in 2022 is ingezet door de gezamenlijke deelnemende gemeenten waaronder Heerde. 2. Toekomstbestendige bedrijventerreinen en steunfonds ondernemers (€35.000,-) Door de Coronacrisis heeft dit project vertraging opgelopen zowel aan gemeentelijke zijde als aan de ondernemerskant. Daarom is besloten om de projectorganisatie de tijd te geven om de draagkracht voor de uitvoering van de verschillende ambities in het project nader te onderzoeken. Naast de gemeente, zijn de ondernemers in dit project ook stakeholder en financieel verantwoordelijk. Draagkracht onder de ondernemers voor uitvoering en financiering is daarom essentieel om over te kunnen gaan tot uitvoering. Voorgesteld wordt om dit budget naar 2023 over te hevelen.
In 2021 is er door verschillende lokale belangenorganisaties/verenigingen een gezamenlijk steunfonds opgericht om ondernemers die door de ‘Coronapandemie’ in financiële moeilijkheden zijn terechtgekomen en niet en/of onvoldoende financiële steun vanuit de rijksoverheid ontvangen, een bijdrage toe te kennen. Aangezien de maatregelen vanuit de ‘Coronapandemie’ nog maar vrij recent zijn opgeheven, zal 2023 nog als uitloopjaar fungeren voor het extra steunfonds. Veel ondernemers kunnen dan pas de balans opmaken hoe ze er financieel voorstaan. Voorgesteld wordt om dit budget naar 2023 over te hevelen. 3. Fusiekosten ODNV €15.200,-) Het Algemeen Bestuur van de ODNV heeft in 2022 besloten om de begeleidingskosten van de fusie met OVIJ uit de begroting 2022 te halen en over te hevelen naar 2023. In aansluiting hierop heeft het college op 7 november 2022 besloten om voor te stellen om dit budget bij de resultaatbestemming 2022 naar 2023 over te hevelen. 4. Omgevingswet (€110.000,-) De startdatum van de Omgevingswet is nu definitief vastgesteld op 1 januari 2024. Het komende halfjaar moeten nu de puntjes op de i worden gezet, met de bijbehorende kosten. Door het meerdere malen uitstellen van deze wet is het budget van 2022 niet uitgeput. Voorstel is om deze over te hevelen naar 2023 zodat de komende kosten hiermee (deels) kunnen worden gedekt. 5.
Herplant nieuwe bomen (€25.000,-) Bij de Voorjaarsnota 2022 is er €25.000,- bijgeraamd voor nieuwe bomen die zijn omgewaaid tijdens de voorjaarsstorm (januari 2022). De aanplant hiervan heeft nog niet plaatsgevonden. Voorgesteld wordt om dit budget naar 2023 over te hevelen, zodat de bomen alsnog kunnen worden aangeplant. 6. Project Kansrijke Start (€9.000,-) Bij de Decembercirculaire 2022 is er €9.000,- beschikbaar gesteld voor het project 'Kansrijke Start'. Aangezien dit geld niet meer in 2022 kon worden ingezet wordt voorgesteld om dit geld naar 2023 over te hevelen.
12
7. Energietoeslag (€436.000,-) Bij de Decembercirculaire 2022 is er €316.000,- extra beschikbaar gesteld voor energietoeslag. Aangezien dit geld niet meer in 2022 kon worden ingezet wordt voorgesteld om, zoals in de ARI over de decembercirculaire al is aangegeven, dit geld naar 2023 over te hevelen. Daarnaast resteert er nog vanuit het noodfonds €120.000,voor de inzet van personeel. Ook hiervan wordt voorgesteld om dit geld naar 2023 over te hevelen. Wanneer bovengenoemde restantbudgetten, in totaal €651.500,-, naar 2023 worden overgeheveld, dan resteert er nog een te bestemmen resultaat van €4.498.751,-. Voorgesteld wordt om:
Een bedrag van €2.100.000,- toe te voegen aan de investeringsreserve 'De Noordgouw';
Een bedrag van €112.000,- toe te voegen aan de reserve 'Duurzaamheid';
Een bedrag van €450.000,- toe te voegen aan de nieuw in te stellen reserve 'Omgevingsplan';
Het resterende bedrag van €1.836.751,- toe te voegen aan de 'algemene reserve' en daarvan een bedrag pro memorie te reserveren voor de herontwikkeling van het Centrumplan Heerde.
13
Jaarverslag
14
1. Bestuur Collegeprogramma Bestuur Wat willen we bereiken? We besturen goed: eerlijk, transparant en benaderbaar. Wat willen we bereiken? We werken samen met elkaar aan Heerde. Maatregelen Stimuleren ontwikkelaars om omgeving bij plannen te betrekken. Wanneer zijn wij tevreden Elk plan van een ontwikkelaar heeft een paragraaf op welke wijze inwoners betrokken zijn, met als uitgangspunt betrokkenheid in zo'n vroeg mogelijk stadium. Stand van zaken Elk plan van een ontwikkelaar moet een paragraaf bevatten op welke wijze inwoners en omgeving betrokken zijn, met als uitgangspunt betrokkenheid in zo'n vroeg mogelijk stadium. Dit hebben we ook actief onder de aandacht gebracht bij ontwikkelaars. Tijd (indicator)
Wat willen we bereiken? We hebben onze eigen zaken op orde. Maatregelen Bereikbaarheid van organisatie/medewerkers verhogen. Wanneer zijn wij tevreden De realisering van de servicenormen zijn kwantitatief en kwalitatief gestegen. Organisatorische ingrepen hebben ertoe geleid dat de aansluiting front-backoffice is verbeterd waardoor vooral telefonische bereikbaarheid is verbeterd. Stand van zaken In 2022 is gestart met het meten van het klantbeeld. De resultaten worden meegenomen voor een verbeterplan voor 2023. Tijd (indicator)
Bespreken houding en gedrag van medewerkers. Wanneer zijn wij tevreden 15
Aantal (gegronde) klachten (bejegening) van inwoners is gedaald. Het jaarlijks te monitoren klantbeeld is verbeterd. Dat medewerkers in het jaarlijkse gesprek bekend zijn met wat gevraagd wordt op houding en gedrag. Stand van zaken Jaarlijks is dit onderwerp van gesprek tussen manager en medewerker in het "Goede gesprek". Daarnaast is dit uiteraard onderwerp van gesprek wanneer hier aanleiding voor is. In 2022 is hier op deze manier uitvoering aan gegeven. Tijd (indicator)
Wat willen we bereiken? We werken samen met de gemeenten om ons heen. Maatregelen Focus aanbrengen tussen verschillende regio's. Wanneer zijn wij tevreden Er wordt in belang van efficiënte tijdsbesteding blijvend per inhoudelijk onderwerp/thema vooraf bepaald in welke regio onze gemeente meedoet. Stand van zaken In 2022 is in het belang van efficiënte tijdsbesteding per inhoudelijk onderwerp/thema vooraf bepaald in welke regio onze gemeente participeert. Tijd (indicator)
Wat willen we bereiken? We hebben een gemeenteraad in positie. Maatregelen Zoeken mogelijkheden om standpunten vanuit raad in te brengen in regionale besluitvorming. Wanneer zijn wij tevreden De raad heeft maximale gelegenheid zijn invloed (kaderstelling en controle) te geven op voorstellen. Stand van zaken In de commissievergaderingen in 2022 zijn de aangestelde raadsrapporteurs en collegeleden in de gelegenheid gesteld om de commissieleden te informeren over actuele ontwikkelingen bij samenwerkingsverbanden waarbij de gemeente is aangesloten. 16
Tijd (indicator)
Wat willen we bereiken? We hebben een veilige leefomgeving. Maatregelen Uitbreiden handhavingscapaciteit. Wanneer zijn wij tevreden Er zijn extra (fte) buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) aanwezig. Stand van zaken In 2022 is de handhavingscapaciteit structureel uitgebreid. Tijd (indicator)
Wat willen we bereiken? We voelen ons veilig: tegengaan ondermijning. Maatregelen Tegengaan permanente bewoning vakantieparken. Wanneer zijn wij tevreden Ter uitvoering van het programma Vitale Vakantieparken zijn alle lokale vakantieparken in beeld en is zonodig opgetreden. Stand van zaken In 2022 heeft de gemeente deelgenomen aan het programmaplan Vitale Vakantieparken. In 2022 heeft dit in onze gemeente niet geleid tot specifieke acties. Tijd (indicator)
Wat gaat het kosten? Exploitatie
Realisatie 2021
Primaire begroting 2022
Begr.wijzing
Begroting 2022 Realisatie 2022 Verschil (B-W) (P+W)
Bestuur
2.440.328
1.229.792
2.202.137
3.431.929
3.307.206
Veiligheid
1.734.460
1.810.674
43.301
1.853.975
1.856.815
-2.840
485.333
488.062
11.000
499.062
478.267
20.795
Lasten
Dienstverlening
124.723
17
Exploitatie
Realisatie 2021
Primaire begroting 2022
Begr.wijzing
Begroting 2022 Realisatie 2022 Verschil (B-W) (P+W)
Bestuurlijke samenwerking
211.832
213.720
76.880
290.600
275.548
15.052
Totaal Lasten
4.871.954
3.742.248
2.333.318
6.075.566
5.917.836
157.730
Bestuur
-1.303.172
0
-2.255.961
-2.255.961
-3.269.966
1.014.005
Veiligheid
-122.250
-22.110
-50.000
-72.110
-76.642
4.532
Dienstverlening
-213.232
-233.740
0
-233.740
-241.259
7.519
Totaal Baten
-1.638.654
-255.850
-2.305.961
-2.561.811
-3.587.866
1.026.055
Resultaat
3.233.300
3.486.398
27.357
3.513.755
2.329.970
1.183.785
Baten
Toelichting op de lasten en baten bestuur Lasten De werkelijke uitgaven bij het programma Bestuur zijn €158.000,- lager dan de raming. Hieronder zijn de belangrijkste afwijkingen toegelicht. Pensioenvoorziening bestuurders/wachtgeldverplichting college
-/-€147.000
Begeleiding oud bestuurders
-/-€20.000
Noodopvang Oekraïense vluchtelingen
€272.000
Rechtsbescherming
€20.000
Doorbelasting salarissen
€20.000
Overige kleine afwijkingen (niet toegelicht)
€13.000
Totaal
€158.000
Bestuur De geraamde toevoeging aan de pensioenvoorziening bestuurders van €90.000,- bleek achteraf niet nodig. Dit komt door de vrij fors gestegen rente die daarmee de waardestijging van de pensioenen compenseert. Hierdoor kon er zelfs een aanzienlijk bedrag uit de voorziening worden onttrokken (zie baten). Daarnaast moest er wel €237.000,- worden toegevoegd aan de voorziening 'wachtgeldverplichting college' in verband met de wachtgeldrechten van een oud-wethouder. Voor de begeleiding van oud-bestuurders is er in 2022 €20.000,- meer uitgegeven dan vooraf ingeschat. Bij de Najaarsnota 2022 was voor de noodopvang van Oekraïense vluchtelingen een raming opgenomen. Achteraf bleek deze raming voor de uitgaven €272.000,- te hoog; ook aan inkomsten is een fors bedrag overgehouden. Er vindt geen verrekening plaats van de hiervoor ontvangen rijksbijdrage; het voordeel mag worden gehouden. Met betrekking tot rechtsbescherming kan worden geconcludeerd dat er €20.000,18
minder is uitgegeven dan begroot. Dit is o.a. het gevolg van minder adviesaanvragen bij de gemeenteadvocaat en minder te vergoeden proceskosten. De hoogte van de lasten is grotendeels afhankelijk van externe factoren en daarmee lastig te ramen. Dienstverlening De werkelijke salariskosten bij de afdeling DIB zijn lager dan geraamd, hierdoor is de doorbelasting naar de producten ook lager; voor dit onderdeel €24.000,-. Bij het onderdeel Overhead is het totaalbeeld van de loonkosten van de hele organisatie opgenomen. Baten De werkelijke inkomsten bij het programma Bestuur zijn €1.026.000,- hoger dan de raming. Hieronder zijn de belangrijkste afwijkingen toegelicht. Pensioenvoorziening bestuurders
€182.000,-
Reserve Corona
€34.000,-
Noodopvang Oekraïense vluchtelingen
€797.000,-
Overige kleine afwijkingen (niet toegelicht)
€13.000,-
Totaal
€1.026.000,-
Bestuur Zoals ook al toegelicht bij de uitgaven hoeft er niet aan de pensioenvoorziening bestuurders te worden gedoteerd, maar kan er zelfs een bedrag van €182.000,vrijvallen. De hoogte van de voorziening wordt jaarlijks herrekend door een externe partij waarbij rekening wordt gehouden met niet beïnvloedbare factoren. Eén factor hiervan, de hoogte van de rente, heeft voor dit jaar een gunstige uitwerking op de toerekening aan de voorziening waardoor er een deel hiervan kan vrijvallen. Bij de Najaarsnota 2022 was nog de verwachting dat er €15.000,- uit de reserve Corona zou worden onttrokken. In werkelijkheid is de hoogte van deze reserve met €49.000,gedaald; een verschil van €34.000,-. Dit komt omdat niet de gehele vergoeding voor het toezicht op de naleving van Corona toegangsbewijzen is besteed; de teveel ontvangen bijdrage moet worden teruggestort. De hoogte van de reserve is hiermee gedaald naar €473.000,-. Voor een specificatie van alle uitgaven en inkomsten die betrekking hebben op Corona wordt verwezen naar de desbetreffende bijlage. De verwachte inkomsten voor de noodopvang van Oekraïense vluchtelingen was bij de Najaarsnota 2022 gelijkgesteld aan de verwachte kosten (budget neutraal). Het rijk vergoedt echter een vast bedrag per opvangplek per dag (oorspronkelijk €100,- later bijgesteld naar €83,-).
Deze vergoeding resulteert in een fors hogere bijdrage dan waarvan was uitgegaan; een voordeel van €743.000,-. Tezamen met de lagere kosten van €272.000,- is dit een voordeel van €1.015.000,-.
Wettelijke voorgeschreven indicatoren Programma Indicator
eenheid
periode Heerde Nederland
19
1
Verwijzingen Halt
per 1.000 jongeren
2021
8
8
1
Misdrijven - Geweldsmisdrijven
per 1.000 inwoners
2022
2,1
4,6
1
Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
per 1.000 inwoners
2022
3,7
6
1
Misdrijven - Diefstallen uit woning
per 1.000 inwoners
2022
0,5
1,4
1
Misdrijven - Winkeldiefstallen
per 1.000 inwoners
2022
0,8
2,3
20
2. Ruimte, ondernemen en wonen Toelichting op programma (Openbare) ruimte, ondernemen en wonen Dit programma gaat over duurzaamheid, het beheer en onderhoud van de openbare ruimte en het bos, ruimtelijke ontwikkelingen, economie, recreatie en toerisme en bouwen en wonen. Onder dit programma valt ook het opstellen van de omgevingsvisie, een instrument in het kader van de nog vast te stellen Omgevingswet. Met het toepassing van uitnodigingsplanologie hebben we ons al voorbereid op deze wet. Onze rol bij ruimtelijke vraagstukken is daarmee veranderd. De omgevingsvisie maken we samen.
Collegeprogramma Ruimte, ondernemen en wonen Wat willen we bereiken? We hebben doorstroming in onze woningbouw. Wat willen we bereiken? We hebben een visie op wonen en zorg. Wat willen we bereiken? We hebben meer woningen. Wat willen we bereiken? We bouwen samen. Wat willen we bereiken? We bewegen mee met ontwikkelingen in de huizenmarkt. Wat willen we bereiken? We werken vanuit veranderde rol van de Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging. Wat willen we bereiken? De gemeente Heerde is goed bereikbaar. Maatregelen Investeren in breed en goed onderhoud netwerk van fietspaden. Wanneer zijn wij tevreden Het fietspad tussen het Heerderstrand en de kiosk is gerealiseerd. Stand van zaken Een comfortabel en duurzaam fietspad realiseren Tijd (indicator)
21
Wat willen we bereiken? We hebben de verkeersveiligheid vergroot. Maatregelen Maatregelen treffen ter verkleining aanrijding groot wild. Wanneer zijn wij tevreden Er is sprake van actief wildbeheer en er zijn hekken respectievelijk roosters aangebracht op plekken met structureel overlast. Stand van zaken Er is een afrasteringen geplaatst op plekken met structurele overlast in Wapenveld. Tijd (indicator)
Instellen meldpunt verkeersgevaarlijke situaties. Wanneer zijn wij tevreden Alle ingekomen meldingen over verkeersgevaarlijke situaties zijn afgewerkt. Stand van zaken In geval van gevaar, kans op schade en letsel komen wij direct in actie. Bij andere gevallen worden zaken op straat, die technische niet in orde zijn, binnen 3 werkdagen opgelost. Tijd (indicator)
Wat willen we bereiken? We zijn een gastvrije gemeente. Wat willen we bereiken? We respecteren onze natuur. Wat willen we bereiken? Onze ondernemers staan niet alleen. Maatregelen We stimuleren de samenwerking tussen overheid, ondernemers, onderwijs en organisaties. Wanneer zijn wij tevreden Er heeft elk jaar een ondernemersevent plaatsgehad. Het uitvoeringsprogramma economie is conform planning gerealiseerd.
22
Stand van zaken We werken conform de vastgestelde Economische Agenda 2022-2025 en doormiddel van de getekende oplegger behorend bij de agenda. In de agenda is het thema samenwerking opgenomen en staat aangegeven wat we hiervoor kunnen doen in samenwerking met de lokale ondernemersverenigingen. De vertaling hiervan wordt opgenomen in het jaarlijkse uitvoeringsprogramma voor Economie. Sinds 2017 wordt er een jaarlijks (met uitsluiting van coronajaar 2020) ondernemersevent georganiseerd samen met de lokale ondernemersverenigingen. Met dit event stimuleren we de samenwerking tussen overheid, ondernemers, onderwijs en organisaties. Daarnaast wisselen we kennis uit over grote actuele thema’s of transitieopgaven waar we samen voor staan. Het uitvoeringsprogramma Economie (op basis van de vastgestelde Economische Agenda) is nog niet vastgesteld. Wel wordt gewerkt conform het concept wat al is opgesteld. Streven is om het uitvoeringsprogramma voor 2023-2025 uiterlijk in Q2 te laten vaststellen door het college. Tijd (indicator)
Wat willen we bereiken? We zijn Cittaslow en Fairtrade. Wat willen we bereiken? We produceren andere energie. Maatregelen We ondersteunen met bijvoorbeeld duurzaamheidsleningen. Wanneer zijn wij tevreden De beschikbare middelen in het fonds worden jaarlijks volledig besteed. Stand van zaken Op 12 december 2022 heeft de raad een bedrag van 1 miljoen euro beschikbaar gesteld voor het verstrekken van leningen in het kader van de Toekomstbestendig Wonen Lening. Hieraan is uitvoering gegeven. Er wordt ingezet op volledige besteding van de beschikbaar gestelde middelen. Tijd (indicator)
23
Wat willen we bereiken? We hebben ons aangepast aan klimaatverandering: klimaatadaptie. Wat willen we bereiken? We gaan voor schone lucht. Maatregelen We strijden tegen de opening van het vliegveld Lelystad. Wanneer zijn wij tevreden Tenminste zijn de laagvliegroutes boven de Veluwe van tafel. Stand van zaken Sinds 2014 heeft de gemeente Heerde het standpunt ingenomen dat er geen sprake mag zijn van overlast als gevolg van de (laag)vliegroutes van Lelystad Airport. Dit is vele malen en in verschillende procedures en acties tot uiting gebracht. Sinds enkele jaren doen we dat samen met een coalitie van andere gemeenten op de Noord-Veluwe. Inmiddels zijn dat de gemeenten Elburg, Oldebroek, Hattem, Epe en Voorst. Ook is er regelmatig contact met SATL. Het standpunt is in het laatste coalitieakkoord aangescherpt. Over vliegveld Lelystad kunnen we kort zijn: de plannen daarvoor zijn niet goed voor de leefkwaliteit, de natuur en het woongenot in onze gemeente. Een laagvliegroute vinden we geen optie en het liefst zien we dat vliegveld Lelystad niet opent. Net zoals de afgelopen jaren zullen we hier voor blijven strijden. In december 2022 hebben wij de ministers van IenW en LNV nog ons standpunt bekend gemaakt over de aankoop van stikstofrechten door de Schiphol Group. In de komende tijd staan de regionale processen voor de luchtruimherziening op het programma.
Daarin zullen wij ons als coalitie van gemeenten actief opstellen. Ook in andere processen als de natuurvergunning voor Lelystad Airport blijven wij actief. Tevens blijven wij meedoen in het bestuurlijk en ambtelijk provinciaal overleg. Tijd (indicator)
Wat willen we bereiken? We gebruiken materialen vaker en opnieuw: circulaire economie. Wat willen we bereiken? We geven het goede voorbeeld. Maatregelen De gemeente koopt zoveel mogelijk lokaal en duurzaam in. Wanneer zijn wij tevreden Binnen grenzen aanbestedingskader is er lokaal en duurzaam ingekocht. De vaste huisleveranciers zijn opnieuw aanbesteed. Stand van zaken
24
Binnen de grenzen van het aanbestedingskader is er in 2022 lokaal en duurzaam ingekocht. Onder lokaal verstaan wij inkopen binnen de H20-gemeenten. Tijd (indicator)
We vervangen afgeschreven auto's door electrische auto's. Wanneer zijn wij tevreden Onze auto's zijn conform afschrijvingsplanning waar mogelijk vervangen door elektrische auto's. Stand van zaken Er is in 2022 een auto vervangen door elektrisch voertuig Tijd (indicator)
Wat willen we bereiken? We verwerken meer plastic afval
Wat gaat het kosten? Exploitatie
Realisatie 2021
Primaire begroting 2022
Begr.wijzing
Begroting 2022 (P+W)
Realisatie 2022
Verschil (BW)
Lasten Duurzaamheid
311.926
180.255
202.022
382.277
331.684
50.593
Riolering
1.270.858
1.158.865
30.660
1.189.525
1.275.096
-85.571
Reiniging afval
1.639.286
1.624.254
0
1.624.254
1.606.934
17.320
Begraven
488.996
444.445
0
444.445
458.311
-13.866
Economie
299.948
377.757
-31.880
345.877
358.567
-12.690
Toerisme en recreatie
440.794
451.365
-10.000
441.365
473.080
-31.715
Bouwen en Wonen
1.320.494
1.047.356
118.821
1.166.177
1.316.840
-150.663
Ruimtelijke ontwikkeling
411.980
552.036
181.000
733.036
687.296
45.740
Grondbedrijf
573.168
65.266
0
65.266
685.088
-619.822
Gemeentelijke accommodaties
1.679.707
1.903.453
60.000
1.963.453
1.433.546
529.907
Beheer en onderhoud
4.129.900
4.750.465
62.940
4.813.405
4.565.030
248.375
Verkeer en vervoer
131.778
174.403
3.000
177.403
169.826
7.577
12.698.835
12.729.920
616.563
13.346.483
13.361.298
-14.815
Totaal Lasten Baten Duurzaamheid
-65.663
0
0
0
-61.657
61.657
Riolering
-1.544.057
-1.408.435
0
-1.408.435
-1.516.269
107.834
Reiniging afval
-2.095.898
-1.972.505
0
-1.972.505
-1.985.890
13.385
Begraven
-619.646
-604.011
0
-604.011
-619.088
15.077
Economie
-11.066
-23.870
0
-23.870
-19.907
-3.963
25
Exploitatie
Realisatie 2021
Primaire begroting 2022
Toerisme en recreatie
-96.979
-21.587
Bouwen en Wonen
-810.177
Ruimtelijke ontwikkeling Grondbedrijf
Begr.wijzing
Begroting 2022 (P+W)
Realisatie 2022
Verschil (BW)
0
-21.587
-70.161
48.574
-610.822
42.500
-568.322
-639.705
71.383
-86.067
-111.550
0
-111.550
-74.217
-37.333
-630.370
-303.247
0
-303.247
-802.396
499.149
-1.341.255
-790.213
-45.000
-835.213
-662.381
-172.832
Beheer en onderhoud
-798.158
-574.677
-20.000
-594.677
-656.348
61.671
Verkeer en vervoer
-180
0
0
0
-316
316
Totaal Baten
-8.099.515
-6.420.917
-22.500
-6.443.417
-7.108.334
664.917
Resultaat
4.599.319
6.309.003
594.063
6.903.066
6.252.964
650.102
Gemeentelijke accommodaties
Toelichting op de lasten en baten ruimte, ondernemen en wonen Lasten De werkelijke uitgaven bij het programma Ruimte, ondernemen en wonen zijn in totaliteit €15.000,- hoger dan de raming. Hieronder zijn de belangrijkste verschillen toegelicht. Duurzaamheid (overheveling naar 2023)
€51.000
Toekomstbestendige Bedrijventerreinen (overheveling naar 2023)
€35.000
Masterplan IJsselvallei
-/- €49.000
Externe inhuur Vergunning & Toezicht bouwen
-/- €212.000
Taken Milieubeheer/ODNV/Omgevingswet (overheveling naar 2023)
€127.000
Externe inhuur RO
-/- €19.000
Grondbedrijf
-/- €620.000
Gemeentelijke accommodaties (lagere kapitaallasten/gebruikerslasten)
€524.000
Diversen onderbestedingen Beheer & Onderhoud
€241.000
26
Kostendekkende exploitaties (Riolering/Reiniging/Begraven)
-/- €82.000
Overige kleine afwijkingen (niet toegelicht)
-/- €11.000
Totaal
-/-€15.000
Duurzaamheid Het overschot van €51.000,- is verklaarbaar door enerzijds capaciteitstekort en anderzijds een nog niet volledig uitgekristalliseerd operationeel duurzaamheidsbeleid. Voorgesteld wordt om dit restantbudget naar 2023 over te hevelen. Economie Voor Economie is een extra bedrag begroot van €35.000,- voor het project 'Toekomstbestendige Bedrijventerreinen'. Dit bedrag is in 2022 niet uitgegeven omdat het project toen nog niet gereed was voor uitvoering. Voorgesteld wordt om dit bedrag naar 2023 over te hevelen; dit project heeft een doorlooptijd tot 2025. Toerisme & Recreatie In 2022 is er bijna €49.000,- besteed aan het 'Masterplan IJsselvallei'. Dit bedrag is eveneens aan subsidie ontvangen (budget neutraal) alleen heeft er geen verwerking in de begroting plaatsgevonden. Bouwen en wonen Bij het product Vergunning & toezicht Bouwen is een tekort van €212.000,-. Dit wordt verklaard door externe inhuur vanwege krapte op arbeidsmarkt. Hierdoor is er sprake van fors hogere loonkosten. De verklaring van de totale afwijking van de loonkosten is opgenomen bij het onderdeel Overhead. Milieubeheer Voor Milieubeheer resteert €15.000,- voor uitvoeringskosten van de ODNV die in 2023 gaan plaatsvinden. In de collegevergadering van 8 november 2022 is besloten om de raad voor te stellen dit bedrag naar 2023 over te hevelen.
Daarnaast zijn er in 2022 een tweetal subsidies ontvangen van de provincie voor de onderwerpen ‘bodemdata op orde’ en ‘overdracht taken bodem i.v.m. de Omgevingswet’. De daadwerkelijke uitvoering van de taken waar de subsidies voor bedoeld zijn gaat grotendeels plaatsvinden in 2023. Voorgesteld wordt om ook dit resterende bedrag van €53.000,- naar 2023 over te hevelen. Ruimtelijke Ontwikkeling Ruimtelijke procedures zijn in toenemende mate complexer en tijdrovender door o.a. participatie. Daarnaast is er sprake van krapte op de arbeidsmarkt. Hierdoor is meer gebruik gemaakt van externe inhuur met hogere loonkosten. Hierdoor is €15.000,- meer uitgegeven op RO initiatieven van derden en €22.000,- meer op RO algemeen. Er zijn in 2022 planschadeverzoeken ingekomen, maar minder dan verwacht. Bovendien zijn niet alle verzoeken afgerond en worden deze kosten gemaakt in 2023. Er is daarom €18.000,- minder uitgegeven dan begroot. De inwerkingtreding van de Omgevingswet is uitgesteld. De Omgevingswet treedt nu inwerking op 1-1-2024. Dit is van invloed op de werkzaamheden en de kosten die moeten worden gemaakt om de Omgevingswet goed te implementeren in de gemeente. Het resterende budget van €59.000,- is in 2022 niet uitgegeven en moet daarom worden overgeheveld naar 2023. Het budget van €20.000,- voor Lelystad airport is in 2022 niet uitgegeven.
Voorgesteld wordt om dit budget naar 2023 over te hevelen, zodat alsnog onderzoek kan worden uitgevoerd als dit noodzakelijk is.
27
Grondbedrijf Het jaar 2022 sluit met een positief resultaat van €135.600,-. Dit is het saldo van winst en verliesnemingen van de 4 complexen. In de begroting was rekening gehouden met een positief resultaat van €200.000,-. Dat is niet gehaald maar het verschil zal de komende jaren alsnog gehaald worden vanwege een verbeterd resultaat. Vanwege de ingewikkelde regels is het moeilijk om het precieze resultaat in te schatten. Omdat het bij de grondexploitatie om balansmutaties gaat, de kredieten bij het openen van een complex op balansniveau beschikbaar zijn gesteld, is het niet goed mogelijk een toelichting te geven op de verschillen tussen raming en werkelijkheid. Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar het niet openbare MPG. Gemeentelijke accommodaties De kapitaallasten worden bij de begroting bepaald met vaste rentepercentages voor langere perioden. In werkelijkheid waren de rentelasten aanzienlijk lager dan deze raming; dit verschil komt vooral tot uiting bij accommodaties met hoge boekwaarden zoals De Heerd en De Rhijnsberg. In totaliteit is dit een voordeel van €245.000,- bij dit onderdeel. Daarnaast zijn, doordat investeringen nog niet zijn aangewend, de afschrijvingskosten €70.000,- lager. Bij de begroting 2021 is er budget opgenomen voor de beheerskosten die de beheerstichting in rekening brengt voor de geleverde diensten.
Aangezien de beheerstichting nog niet (volledig) de taken uitoefent is hiervan €109.000,niet uitgegeven Dit voordeel wordt grotendeels tenietgedaan doordat de huurafdrachten hierdoor ook lager zijn. Op het algemeen onderhoud is in totaliteit €100.000,- bespaard omdat op een aantal gebouwen die op de nominatie staan om gesloopt/herontwikkeld te worden nagenoeg geen onderhoud is gepleegd. Ook is er bespaard op het onderhoud bij het raadhuis omdat dit pand kortgeleden is gerenoveerd. Beheer & onderhoud Bij het product Beheer en Onderhoud is €241.000,- minder uitgegeven. Dit is ongeveer 5% van het totale beschikbare budget. Bij de verschillende onderdelen binnen dit product is sprake van een klein tot een wat groter positief resultaat. De grootste besparing komt van het product Openbaar Groen. Dit heeft te maken met lagere verwerkingskosten in verban met het opstarten van de pilot Bokashi (€15.000,-) en lagere kosten externe inhuur (Lucrato) €17.000,-. Ook is er geen nader of aanvullend onderzoek geweest voor de boomcontroles. De aanvullende controles zijn veelal meegenomen in de diverse projecten. Hierdoor is een bedrag van €11.000,overgebleven. Hetzelfde geldt voor de aanschaf van beplantingsmateriaal. Hier is ook een bedrag van €10.000,- over. Door het droge voorjaar is er minder vaak gemaaid waardoor er €10.000,- is uitgespaard.
Daarnaast is er €25.000,- in de Voorjaarsnota 2022 bijgeraamd voor nieuwe bomen die zijn omgewaaid tijdens de voorjaarsstorm (januari 2022). Deze aanplant is nog niet uitgevoerd. Voorgesteld wordt om dit budget naar 2023 over te hevelen, zodat de bomen alsnog kunnen worden aangeplant. De verwerkingskosten van slib- en slootafval was €30.000,-lager doordat de aangeleverde hoeveelheid lager was dan normaal; eveneens een gevolg van een droog voorjaar/zomer. Bij de jaarlijkse verplichte inspecties van de speeltuinen bleek dat er minder onderhoud nodig was dan geraamd; van dit budget is €15.000,- overgehouden. De kosten en opbrengsten van het gronddepot verlopen budget neutraal. Het bij de uitgaven ontstane voordeel van €26.000,- wordt opgeheven door het nadeel van hetzelfde bedrag bij de inkomsten. Het product Kunstwerken is het positieve saldo van €20.000,- te verklaren door een lager rente en afschrijvingen investeringen. Het product Wegen zijn de rentelasten €20.000,- lager en zijn de kosten voor het straatvegen en verwerkingskosten €20.000,- lager uitgevallen door problemen/discussie met aannemer. Er is minder geveegd.
28
Baten De inkomsten bij het programma Ruimte, ondernemen en wonen zijn €665.000,hoger dan de raming. Hieronder zijn de belangrijkste verschillen toegelicht. Duurzaamheid (overheveling naar 2023)
€62.000
Masterplan IJsselvallei
€49.000
Legesopbrengsten WABO
€47.000
Grondbedrijf
€499.000
Gemeentelijke accommodaties (lagere huurinkomsten)
-/- €131.000
Kostendekkende exploitaties (Riolering/Reiniging/Begraven)
€136.000
Overige kleine afwijkingen (niet toegelicht) Totaal
€3.000
€665.000
Duurzaamheid Het overschot van €62.000,- is verklaarbaar door enerzijds capaciteitstekort en anderzijds een nog niet volledig uitgekristalliseerd operationeel duurzaamheidsbeleid. Voorgesteld wordt om het totale overschot van €112.000,- naar 2023 over te hevelen zodat dit kan worden aangewend voor het uitvoeringsprogramma Duurzaamheid. Toerisme & Recreatie In 2022 is er bijna €49.000,- aan subsidie ontvangen voor het project 'Masterplan IJsselvallei'. Dit bedrag is ook aan dit project uitgegeven (budget neutraal) alleen heeft er geen verwerking in de begroting plaatsgevonden. Legesopbrengsten WABO De werkelijke legesopbrengsten waren €47.000,- hoger dan de raming; in totaliteit is er €555.000,- hiervoor ontvangen. Grondbedrijf Zie toelichting onder de lasten. Gemeentelijke accommodaties De huurinkomsten bij de gemeentelijke accommodaties zijn lager doordat de huurafdracht vanuit de beheerstichting niet heeft plaatsgevonden. Dit nadeel wordt door de geringere gebruikerslasten gecompenseerd (zie toelichting bij de lasten). Daarnaast was er in de begroting €22.000,- opgenomen voor huurinkomsten van de Nachtegaalsweg. Hiervoor zijn geen huurinkomsten meer ontvangen omdat dit pand is afgebroken. Kostendekkende exploitaties Riolering (lasten -/-€86.000,- en baten €108.000,-) Alle verschillen tussen raming en werkelijkheid van riolering worden gemuteerd op de voorziening riolering.
Daarmee blijven de middelen beschikbaar voor het onderhoud van riolering. In 2022 hebben we op de lasten en baten €319.000,- over gehouden en dat is 29
toegevoegd aan de voorziening. De bovengenoemde cijfers lasten en baten sluiten niet aan met dit bedrag. Dat komt omdat BTW ook onderdeel uitmaakt van de lasten maar vanwege compensatie niet begroot wordt. Ook toegerekende overhead wordt op een andere plek in de begroting verantwoord. De raming gaf aan dat we €79.000,- zouden overhouden op de exploitatie van rioleringen. De voordelen zijn nog groter geweest want in afwijking daarvan is ongeveer €200.000,- minder uitgegeven aan derden (oorzaak te weinig beschikbare uren), €43.000,- minder aan kapitaallasten (oorzaak te weinig beschikbare uren), en €31.000,- meer uitgegeven aan interne kosten. Daarnaast zijn er €29.000,- hogere opbrengsten aan rioolheffingen geweest. Reiniging afval (afval lasten €17.000,-en baten €13.000,-) Alle verschillen tussen raming en werkelijkheid worden gemuteerd op de reserve afvalstoffenheffing. Daarmee blijven de overschotten beschikbaar voor deze exploitatie. De exploitatie van 2022 gaf een positief saldo van €70.000,-. Dat komt grotendeels voor rekening van de voordelige voorlopige afrekening van de ROVA en BTW. De cijfers sluiten niet aan met de hier genoemde baten en lasten omdat overhead en kwijtscheldingen op andere plekken in de begroting geraamd worden. Ook de BTW wordt niet geraamd, maar maakt wel onderdeel uit van de exploitatie.
Begraven (lasten -/-€14.000,- en baten €15.000,-) Alle verschillen tussen raming en werkelijkheid van begraven worden gemuteerd op de reserve afkoopsommen onderhoud graven. Daarmee blijven de mutaties en overschotten beschikbaar voor deze exploitatie. Voor het jaar 2022 was geraamd dat we €93.000,tekort zouden komen, maar in werkelijkheid is de exploitatie €40.000,- voordeliger geweest. Dit voordeel van €40.000,- wordt toegeschreven naar de reserve. De verklaring van het voordeel van €134.000,- ten opzichte van de raming komt grotendeels voor rekening van een meeropbrengst van €97.000,- voor de afkoopsommen onderhoud graven. Daarnaast is €26.500,- minder uitgegeven voor het onderhoud van de begraafplaatsen en is de grafdelfmachine verkocht voor €7.500,-. Genoemde cijfers sluiten niet aan met de baten en lasten omdat ook het overhead wordt toegerekend, maar vanwege BBV-regels op een andere plek begroot worden.
Wettelijke voorgeschreven indicatoren Programma Indicator
eenheid
periode Heerde Nederland
2
Omvang huishoudelijk restafval
kg per inwoner
2021
85
169
2
Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit
%
2020
8,7
26,8
2
Functiemenging
%
2021
46,2
53,3
2
Vestigingen (van bedrijven)
per 1.000 inw.15 t/m 64jr
2021
139,6
165,1
2
Gemiddelde WOZ-waarde
x €1.000
2022
340
317
2
Nieuw gebouwde woningen
per 1.000 woningen
2022
3,5
9,3
2
Demografische druk
%
2022
85,3
70,3
2
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden
€
2022
937
823
2
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
€
2022
973
905
2
Banen
per 1.000 inwoners van 1564 jaar
2021
607,8
805,5
30
3. Sociaal maatschappelijk Toelichting op programma Sociaal Maatschappelijk Het programma Sociaal Maatschappelijk gaat over alles wat mensen in hun directe bestaan raakt en heeft primair betrekking op zorg, welzijn, arbeid, onderwijs, volksgezondheid en vrijetijdsbesteding zoals sport en kunst en cultuur. Het gaat om mensen en de wijze waarop zij in staat zijn om deel te nemen aan de samenleving en invulling geven aan hun eigen verantwoordelijkheid.
Collegeprogramma Sociaal maatschappelijk Wat willen we bereiken? We wonen waar anderen op vakantie gaan. Wat willen we bereiken? Wij horen bij elkaar! Maatregelen Ondersteunen culturele instellingen en musea. Wanneer zijn wij tevreden De huidige financiële middelen zijn tenminste beschikbaar gebleven. Er is een besluit genomen over eventuele herschikking van subsidie middelen naar cultuur en musea. De subsidie voor de bibliotheek wordt jaarlijks geïndexeerd. Stand van zaken De financiële middelen zijn beschikbaar gebleven. De subsidie aan de bibliotheek is structureel verhoogd en wordt vanaf 2023 jaarlijks geïndexeerd. Tijd (indicator)
Stimuleren samenwerking tussen scholen en culturele voorzieningen in Heerde. Wanneer zijn wij tevreden De tijdelijke ophoging van de cultuurcoach is structureel gemaakt. De beschikbare uren zijn inhoudelijk ingezet. Stand van zaken Tijdelijke ophoging van de uren van de cultuurcoach is structureel gemaakt. De beschikbare uren zijn inhoudelijk ingezet. Tijd (indicator)
31
Wat willen we bereiken? Iedereen kan mee doen. Wat willen we bereiken? We staan voor jeugdzorg. Wat willen we bereiken? Jongeren kunnen elkaar ontmoeten. Wat willen we bereiken? We hebben zicht op isolement onder ouderen. Wat willen we bereiken? We benutten de kracht van de samenleving. Wat willen we bereiken? We koesteren onze mantelzorgers. Maatregelen We bieden specifieke ondersteuning voor jonge mantelzorgers. Wanneer zijn wij tevreden Het maatwerkaanbod van STIP is gecontinueerd. Stand van zaken Het maatwerkaanbod van STIP voor jonge mantelzorgers is gecontinueerd. Tijd (indicator)
Wat willen we bereiken? We steken een helpende hand uit. Maatregelen Geven van voorlichting op scholen. Wanneer zijn wij tevreden Meer scholen zetten jaarlijks in op het voorkomen van verslaving. Stand van zaken De gemeente heeft een menukaart met aanbod voor gastlessen, van onder andere Halt en Tactus, waar scholen uit kunnen kiezen. Scholen worden actief geïnformeerd over dit aanbod. Tijd (indicator)
32
Ondersteunen zelfhulpgroepen zoals de AA en stimuleren inwoners hier gebruik van te maken. Wanneer zijn wij tevreden We hebben de organisatie Anonieme Alcoholisten (AA) blijvend gefaciliteerd, zodat zij hun werk kunnen doen (huisvesting, folders printen, actieve verwijzing etc.). Stand van zaken We hebben de organisatie AA doorgaand gefaciliteerd, zodat zij hun werkzaamheden naar behoren kunnen uitvoeren. Bij klantgesprekken worden inwoners met passende problematiek doorverwezen. Tijd (indicator)
STIP biedt een laagdrempelig plek waar je om hulp kunt vragen. Wanneer zijn wij tevreden De huidige laagdrempelige (ontmoetings)plek bij STIP is gecontinueerd. Stand van zaken STIP is en blijft een laagdrempelige plek waar alle inwoners van Heerde om hulp kunnen vragen. Tijd (indicator)
Wat willen we bereiken? We houden huishoudelijke hulp betaalbaar. Maatregelen Aanbieden in eerste instantie ondersteuning met een huishoudcoach. Wanneer zijn wij tevreden De huidige aanpak en ondersteuning met een huishoudcoach gericht op (alternatieve) maatwerkaanpak per individu is gecontinueerd. Stand van zaken Alle inwoners die zich hebben gemeld voor huishoudelijke ondersteuning konden gebruik maken van de huishoudcoach. In de praktijk blijkt dat veel inwoners hiervan gebruik hebben gemaakt, mede vanwege de twaalf weken bezinningsperiode.
33
Tijd (indicator)
Ontwikkelen alternatieven om inwoners te helpen zelf hun hh-werk te doen. Wanneer zijn wij tevreden De huidige aanpak en ondersteuning met een huishoudcoach gericht op (alternatieve) maatwerkaanpak per individu is gecontinueerd. Stand van zaken zie aanbieden huishoudcoach. Tijd (indicator)
Wat willen we bereiken? We zien mensen in de armoede niet als nummer of als kostenpost. Maatregelen Maatwerk leveren bij kwijtschelding van schulden. Wanneer zijn wij tevreden De tijdelijke ophoging van de uren voor schulddienstverlening is structureel gemaakt. Stand van zaken De extra inzet voor schulddienstverlening is gerealiseerd. In onze reguliere werkwijze wordt structureel maatwerk geleverd. Tijd (indicator)
Samen zoeken naar passend werk. Wanneer zijn wij tevreden Onze inzet op begeleiding van inwoners naar werk is tenminste gelijk gebleven. Stand van zaken Onze inzet op de begeleiding van inwoners naar participatie wordt op verschillende manieren, waarbij we de individuele situatie in acht nemen, structureel vorm gegeven. We streven naar participeren op een passende plek. Tijd (indicator)
34
We kijken bij het verstrekken van bijstand naar de mens. Wanneer zijn wij tevreden We hebben de huidige werkwijze gecontinueerd met aandacht voor de mens. Ons beleid is heroverwogen als landelijke ontwikkelingen daar aanleiding toe geven (zoals bijv. inflatie, rente, kosten levensonderhoud). We hanteren de menselijke maat en denken daarbij, waar dat kan, altijd in het belang van de inwoner. Stand van zaken We hebben de bestaande werkwijze gecontinueerd. We hanteren de menselijke maat en denken daarbij zoveel mogelijk aan het individueel belang van de inwoner. Naast financiële ondersteuning wordt hulp geboden op weg naar zo veel mogelijk financiële zelfredzaamheid. Tijd (indicator)
Wat willen we bereiken? We verbeteren de huisvesting van onze scholen. Maatregelen Stap voor stap uitvoeren IHP Wanneer zijn wij tevreden Afhankelijk van financiële haalbaarheid is de in het Integraal Huisvestings Plan (IHP) opgenomen volgorde gerealiseerd of in gang gezet. Stand van zaken De businesscases Noordgouw en De Lichtbron zijn uitgewerkt. Voor beide businesscases is krediet beschikbaar gesteld. Voorbereiding voor de renovatie van De Noordgouw en nieuwbouw van De Lichtbron zijn gestart. Voor de Jan Ligthartschool is gestart met het opstellen van de businesscase. Tijd (indicator)
Voortgaan met het plan voor het moderniseren van onze schoolgebouwen. Wanneer zijn wij tevreden Dit doen we door het stap voor stap uitvoeren van het Integraal Huisvestings Plan (IHP). Afhankelijk van financiële haalbaarheid is de in het IHP opgenomen volgorde gerealiseerd. Stand van zaken
35
zie voortgang IHP Tijd (indicator)
Wat willen we bereiken? Er zijn centrale ontmoetingsplekken Wat willen we bereiken? We hebben voldoende ruimte op begraafplaatsen. Wat willen we bereiken? Onze inwoners en bezoekers bewegen. Maatregelen Extra verbinding tussen sport, onderwijs en zorg. Wanneer zijn wij tevreden De extra inzet van combinatiefunctionarissen (buurtsportcoach) is structureel gerealiseerd. Stand van zaken Extra inzet is gerealiseerd. Hierdoor zijn nieuwe samenwerkingsverbanden ontstaan of uitgebreid met zorginstellingen en scholen. Tijd (indicator)
In gesprek met ouders over sport en een gezonde leefstijl. Wanneer zijn wij tevreden De extra inzet van combinatiefunctionarissen (buurtsportcoach) is structureel gerealiseerd. Stand van zaken De extra inzet van combinatiefunctionaris is gerealiseerd. Er worden activiteiten georganiseerd waar ouders bij worden betrokken. Tijd (indicator)
36
Wat willen we bereiken? We hebben begrijpelijke regels voor sportaccommodaties. Wat willen we bereiken? Alle kinderen in de gemeente kunnen goed zwemmen. Wat willen we bereiken? Jeugd speelt en leert in een groene omgeving. Wat willen we bereiken? We hebben oog voor het verleden.
Wat gaat het kosten Exploitatie
Realisatie 2021
Primaire begroting 2022
Onderwijs
1.747.439
974.471
Kunst cultuur en media
703.183
752.933
Begr.wijzing
Begroting 2022 (P+W)
Realisatie 2022
Verschil (B-W)
102.688
1.077.159
1.279.234
-202.075
34.700
787.633
781.077
6.556
Lasten
Sport
329.861
242.573
-10.000
232.573
260.367
-27.794
STIP
2.591.201
2.213.731
618.096
2.831.827
2.738.871
92.956
Jeugd
6.021.605
5.812.791
-691.642
5.121.149
5.040.083
81.066
Participatie & werk
2.645.163
2.636.928
228.825
2.865.753
2.664.349
201.404
Inkomen
4.405.659
3.625.904
1.064.811
4.690.715
4.693.342
-2.627
WMO
6.089.253
6.050.802
550.551
6.601.353
6.398.648
202.705
Totaal Lasten
24.533.364
22.310.133
1.898.029
24.208.162
23.855.971
352.191
Onderwijs
-1.026.468
-333.604
-27.688