3. Concept verslag Commissie Sameleving en Ruimte 1 februari 2021.pdf

Verslag videovergadering commissies Samenleving en Ruimte van 1 februari 2021

5

10

15

20

25

30

Aanvang 19.30 uur Plaats digitale omgeving Deelnemers de voorzitters: S.J.L. Nienhuis (S), G. van der Rhee (R) de leden: CU-SGP: G. van der Rhee (S), J. Tuinman (S), B.J. van der Linde (R), H. Sellies (R) CDA: J. Grotenhuis-van der Horst (S), A. Kasteel (S), H.J. Mateman (R), S.J.L. Nienhuis (R) VVD: G. Hardam-Postma (S), P. Oosterhof (S), A. Jalink (R), B.J. Volkers (R) GBP: W. Boeve (S), J.W.J. van Ommen (S), A.J. van Duren (R), W. de Weerdt (R) PvdA: E.W. Dijkstra (S), G. Vijge-Koning (S), B. Horst (R) D66/GL: A. van Dijk-Bruins (S), D.J. Landman-Kok (S en R), G. Kwekkeboom (R) het college: burgemeester J.W. Wiggers, wethouder Y. Çegerek, wethouder W. Meijer gasten: mevrouw J. Baardman, directeur GGD en mevrouw K. Zomer, beleidsadviseur GGD (i.v.m. agendapunt 7) commissiegriffier: J. Kok ambtelijke ondersteuning: B. Bessels, griffiemedewerker; T. Smit, beleidsadviseur Sociaal Maatschappelijke Verbinding; T. Buimer, beleidsadviseur Wmo (agendapunt 8) Afwezig notulist: H. Geertsma ----------------------------------------------------------------------------------------------------1. Opening en mededelingen Nadat de commissiegriffier volgens de presentielijst de deelnemers aan de vergadering heeft vastgesteld, opent de voorzitter de vergadering. Hij heet iedereen welkom, ook de inwoners van Heerde die via de live stream met de vergadering verbonden zijn.

In verband met de noodmaatregelen rond het coronavirus is besloten als plaats van de vergadering deze digitale omgeving (Teams-vergadering) aan te wijzen. Het quorum is aanwezig. Enkele leden van de commissie Ruimte voegen zich bij de vergadering als de agendapunten van die commissie aan de orde zijn. Wethouder Berkhoff is afwezig en wordt vervangen door zijn collega’s: wethouder Çegerek neemt waar voor de onderwerpen uit het sociale domein (agendapunten 7 en 8) en wethouder Meijer voor de onderwerpen uit het fysieke domein (agendapunten 6 en 12). De fracties hebben het verzoek gekregen om eventuele technische vragen vooraf in te dienen. Eén fractie heeft dat gedaan; haar vragen zijn door de portefeuillehouder beantwoord. De voorzitter roept de deelnemers aan de vergadering op hun inbreng zo kort en bondig mogelijk te houden. 2. Melding van insprekers bij agendapunten en vaststelling agenda Er hebben zich geen insprekers gemeld. Bij de vaststelling van de agenda wijst mevrouw Landman erop dat de agendapunten 10 en 11 (APV en kadernota VNOG) bij de commissie Samenleving horen. De voorzitter stelt voor de agendacommissie te vragen eenduidige afspraken te maken over de verdeling van de onderwerpen over de beide commissies. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 3. Verslag vergadering commissies Samenleving en Ruimte 11 januari 2021 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld.

Naar aanleiding van het verslag merkt de heer Van der Rhee op dat de leerlingenprognoses voor de Horsthoekschool nog aan het verslag zouden worden Concept verslag Commissies Samenleving en Ruimte van 1 februari 2021

pagina 1 van 23

5

10

15

20

25

30

35

toegevoegd (pagina 5). De voorzitter laat weten dat die via de toezeggingenlijst worden opgenomen. [Aanvulling op het verslag: De prognose is voor 2021 66,12 2022 63,89 2023 62,19 2024 60,74 2025 61,52 De prognose voor 2020 was 69,25. Het werkelijke aantal leerlingen is 76.] 4. Lijst met aandachtspunten, toezeggingenlijst en bestuursagenda 4.1. Lijst met aandachtspunten commissie Samenleving Geen vragen of opmerkingen. 4.2. Lijst met aandachtspunten commissie Ruimte Geen vragen of opmerkingen. 4.3. Toezeggingenlijst De heer Oosterhof is blij dat de lijst is opgeschoond. Hij constateert dat de data een maand zijn opgeschoven en vraagt zich af hoe hard die data nu zijn. De VVD mist de toezegging over de evaluatie van De Kolk. Wethouder Meijer verwijst voor die evaluatie naar de aandachtspuntenlijst van de commissie Ruimte (eerste actiepunt). 4.4. Bestuursagenda De heer Oosterhof constateert dat punt 8A (paraplu herziening bestemmingsplan) dateert van 2014. Er staan ook punten op de agenda die van een nog oudere datum zijn. De VVD vraagt zich af het allemaal nog actueel is. Wethouder Meijer antwoordt dat het gaat om onderwerpen waaraan gewerkt wordt. Het college verwacht in de loop van dit jaar met voorstellen daarover te komen. 4.5. Motieoverzicht De heer Oosterhof complimenteert het college met de afhandeling van de motie over het oplaten van ballonnen. 5.

Spreekrecht publieke tribune over punten die niet op de agenda staan Voor dit agendapunt heeft niemand zich aangemeld. Hamerstuk

40

6. Afgeven ontwerpverklaring van geen bedenkingen voor afwijken van het Rijksinpassingsplan voor al uitgevoerde werkzaamheden ten behoeve van de aanleg van de Hoogwatergeul Veessen-Wapenveld Het voorstel gaat zonder bespreking als A-onderwerp naar de raadsvergadering.

45

50

55

Raadsvoorstel Samenleving 7. Uitgangspuntennotitie GGD NOG 2022 Voor dit agendapunt zijn mevrouw Jacqueline Baardman en mevrouw Karlien Zomer als gasten aanwezig om, voor zover nodig, vragen te beantwoorden. Zij stellen zich aan de vergadering voor. Mevrouw Baardman is sinds oktober 2019 directeur publieke gezondheid van de GGD GHOR. Voor die tijd heeft ze ervaring opgedaan in de GGD Hart voor Brabant. Het afgelopen jaar stond behoorlijk in het teken van de bestrijding van het coronavirus. De opdrachten daarvoor kwamen vooral uit Den Haag. Er vindt regelmatig afstemming plaats met de voorzitter van de VNOG, de heer Ton Heerts. Daarnaast gaan de reguliere werkzaamheden ook gewoon door, zij het enigszins gemankeerd.

Concept verslag Commissies Samenleving en Ruimte van 1 februari 2021

pagina 2 van 23

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

Mevrouw Zomer is beleidsadviseur bij de GGD NOG. Het gaat om een grote GGD, met drie regio’s: de Acterhoek, de Noord-Veluwe en Midden-IJssel/Oost-Veluwe. De expertise van de GGD is op die subregio’s ingericht. Mevrouw Zomer heeft in dat kader veel met de gemeente Heerde te maken. De voorzitter deelt nog mee dat vanuit de gemeentelijke organisatie de heer Tinus Smit aanwezig is. Eerste ronde Alle fracties spreken hun grote waardering uit voor de GGD in deze crisistijd. Ze beseffen dat de medewerkers voor immense opdrachten staan en dat zij zich met hart en ziel ervoor inzetten om de samenleving van deze pandemie te verlossen. Verder reageren alle fracties positief op het feit dat de GGD het strategisch personeelsbeleid als speerpunt heeft genoteerd. Vorig jaar heeft de raad daar een zienswijze over ingediend. De heer Van der Rhee benoemt het belang van de GGD, dat zeker in deze tijd dubbel en dwars is bewezen. Hij wil graag dat mevrouw Baardman en mevrouw Zomer de waardering van deze commissie als bemoediging meenemen. Verder vraagt hij hoe het gaat met de huisvesting van statushouders en hoeveel extra aandacht deze gemeente aan deze doelgroep moet besteden. De ChristenUnie-SGP stemt in met het voorstel om geen zienswijze in te dienen. Mevrouw Landman vindt dat de notitie er heel goed uitziet.

D66/GroenLinks wil graag dat bij de uitgangspunten de gevolgen van de coronacrisis op sociaal gebied en op het gebied van het onderwijs worden meegenomen. De fractie maakt zich zorgen over de mogelijkheid dat die gevolgen ergens tussen wal en schip zullen raken. Ze wil graag extra aandacht van de GGD voor de kinderen. Mevrouw Dijkstra constateert dat de notitie een heel duidelijk beeld schept van wat de GGD doet. De PvdA wil graag weten of de achterstand met betrekking tot de reguliere werkzaamheden inmiddels weer is ingelopen of dat de GGD in de tweede lockdown nog verder achterop is geraakt. Ook deze fractie heeft geen behoefte aan het indienen van een zienswijze. De heer Oosterhof heeft er begrip voor dat de GGD nog niet aan het strategische personeelsbeleid is toegekomen en dat de dienst dat onderwerp weer oppakt zodra het wat rustiger is geworden. In deze tijd moeten soms andere prioriteiten worden gesteld. Het is mooi dat de extra kosten die in deze coronatijd moeten worden gemaakt door het Rijk worden vergoed. Wat dat betreft is het Rijk op dit gebied een betrouwbare partner gebleken. De VVD gaat ervanuit dat dat zo blijft. Verder ziet de fractie met vertrouwen uit naar de keuzes die aan de gemeenteraden zullen worden voorgelegd als gevolg van de strategische kerntakendiscussie. Het voorstel van het college heeft op zich de instemming van de VVD.

Toch wil de fractie graag dat er een zienswijze wordt ingediend. De GGD slaagt erin om de beleidskaders scherp neer te zetten, met beperkte financiële gevolgen voor de gemeente, en dat ook nog in deze bijzondere tijd. Dat verdient een zienswijze waarin de raad zijn respect en waardering uitdrukt voor de inspanningen van deze dienst. In die zienswijze kan de raad de GGD laten weten dat hij achter haar staat. Hij kan ook vragen zijn waardering door te geven aan alle medewerkers. De heer Van Ommen sluit zich graag bij dat laatste aan. GBP heeft een aantal vragen en opmerkingen. 1. De fractie wil graag weten wat precies wordt bedoeld met een ‘schaalbare Covid-19-projectorganisatie’. 2. Het Rijk vergoedt de kosten van de werkzaamheden rond het coronavirus, voor zover die niet gedekt zijn door de gemeente. GBP wil graag weten wat dat betekent. De gemeente zit financieel gezien niet ruim in haar jasje. Kan zij om die reden een beroep doen op het Rijk, zodat zij de kosten niet hoeft te dekken en het geld voor andere dingen kan besteden? Die conclusie zal wel niet juist zijn, maar de fractie hoort graag hoe het wel zit. 3. Krijgt de GGD haar begroting wel rond in deze dure tijd? 4. GBP jeeft in het raadsvoorstel een aantal tik- en taalfouten gevonden. Zo staat onder het kopje Argumenten een fout die voor verwarring kan zorgen: ‘Landelijke nota: viert gezondheidsvraagstukken’.

Dat moet ‘vier’ zijn. 5. GBP is het van harte eens met de inzet op depressie- en suïcidepreventie. Vooral onder jongeren nemen de problemen op dit gebied toe. De fractie vraagt of de GGD duidelijk in beeld heeft hoe dat komt. Zijn er meer oorzaken dan de coronacrisis? Pas als de oorzaken duidelijk zijn, kan goed aan preventie Concept verslag Commissies Samenleving en Ruimte van 1 februari 2021

pagina 3 van 23

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

worden gedaan. Een van de oorzaken zou kunnen liggen in de vereenzaming die nogal eens het gevolg is van het gebruik van de smartphone. Heeft de GGD daar aandacht voor, bijvoorbeeld in het kader van het verzorgen van gastlessen? 6. Is er in deze gemeente ook een discussie over de verdeling van de kosten voor de gezondheidszorg aan adolescenten? 7. Kan de GGD op dit moment beschikken over voldoende gekwalificeerd personeel? De medewerkers maken veel overuren. Is dat nog te behappen? GBP wenst de GGD veel sterkte in deze hectische tijd. Wat deze fractie betreft zijn de medewerkers helden. Mevrouw Grotenhuis vindt het fijn dat de dames Baardman en Zomer aanwezig zijn. Ook het CDA beseft dat de GGD een belangrijk orgaan is. In deze crisistijd is dagelijks te zien wat deze dienst allemaal doet en waar ze voor staat. De fractie is benieuwd in hoeverre de reguliere dienstverlening weer op gang is gebracht. Het CDA vindt dat er een goede notitie voorligt. De fractie heeft geen behoefte aan het indienen van een zienswijze, maar wil wel graag dat een compliment wordt toegevoegd zoals de heer Oosterhof dat formuleerde. Wethouder Çegerek vindt de waarderende woorden voor de inzet van de GGD volkomen terecht. Er is veel werk verzet en de manier waarop de GGD het afgelopen jaar heeft geopereerd, is erg belangrijk.

De wethouder vindt het mooi dat de VVD op dat punt een positieve zienswijze wil indienen. Ze is blij dat mevrouw Baardman aanwezig is, temeer omdat er diverse gedetailleerde vragen zijn gesteld aan een wethouder die bij dit onderwerp moet waarnemen. Verder stemt ze in met de positieve reacties vanuit de commissie over het honoreren van de zienswijze van vorig jaar met betrekking tot het strategische personeelsbeleid. Wat de huisvesting van statushouders betreft: Heerde heeft nog steeds moeite met het behalen van de provinciale doelstelling van dertig personen. Tegelijk doet deze gemeente het niet slecht. In december stonden voor Heerde nog negen statushouders op de lijst om gehuisvest te worden. Wethouder Berkhoff heeft regelmatig met de provincie aan tafel gezeten om te bespreken wat de gemeente voor deze doelgroep kan doen. Soms zit het probleem in het feit dat Heerde gezinswoningen beschikbaar heeft, terwijl er individuele statushouders moeten worden geplaatst. Zowel met de provincie als met Triada worden de gesprekken over de invulling van de doelstelling voortgezet. De kostenstijging heeft te maken met de inwonersbijdrage, die elk jaar opnieuw wordt vastgesteld. Voor Heerde zijn de kosten dit jaar berekend op €16,45 per inwoner, zoals ook in het raadsvoorstel staat.

De verdeling van de kosten voor de gezondheidszorg aan adolescenten over de diverse gemeenten wordt meegenomen in de takendiscussie. Dat punt komt dus op een gegeven moment bij deze commissie terug. De opmerkingen over de tik- en taalfouten zijn terecht. Er zal aandacht aan worden gegeven. Depressiviteit en suïcidale gedachten onder jongeren verdienen in deze coronatijd extra aandacht. De GGD speelt daar goed op in. Preventie op dit gebied is een van de speerpunten in het beleid. Dat de smartphone het nieuwe speeltje van de jongeren geworden is, heeft goede en negatieve kanten. Het is zeker nodig om aan die negatieve kanten aandacht te besteden. Mevrouw Baardman is positief geraakt door alle waarderende woorden die ze hoorde. Ze is daar extra gevoelig voor doordat de GGD veel boze mensen aan de telefoon krijgt vanwege de berichten over de diefstal van data. Die telefoontjes maken veel indruk op de organisatie. Mevrouw Baardman neemt de complimenten dan ook zeker mee naar de medewerkers. De GGD maakt zich erg veel zorgen over de gevolgen van het coronavirus op sociaal gebied en op het terrein van het onderwijs. Ze heeft de gemeenten voorgesteld om een deel van de coronagelden te besteden aan een preventiefunctionaris voor jongeren. Afstemming met de gemeenten is belangrijk omdat de GGD wil weten waar zij behoefte aan hebben.

Verder voert de dienst regelmatig onderzoeken uit onder de bewoners en ook speciaal onder de jeugd om na te gaan hoe het staat met hun fysieke en psychische toestand. Morgen start in dat kader weer een jeugdmonitor. Er is in dit verband ook extra aandacht voor depressie, omdat het aantal gevallen daarvan toeneemt. De GGD kent inmiddels een projectorganisatie van zo’n zeshonderd medewerkers voor testen, bron- en contactonderzoek en vaccinatie. Er is een apart pand voor gehuurd. De schaalbaarheid heeft te maken met het feit dat de dienst voortdurend probeert in te spelen op de enorme wisselingen in de aantallen testen, vaccinaties etc. Dat op- en afschalen gebeurt dan vooral met het externe personeel. Alle kosten voor de coronacrisis worden betaald door het ministerie. Het ministerie financiert ook de achterstanden die de GGD heeft opgelopen. Die achterstanden hebben vooral betrekking op de eerste golf, Concept verslag Commissies Samenleving en Ruimte van 1 februari 2021

pagina 4 van 23

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

omdat de werkzaamheden op coronagebied toen nog alleen door medewerkers uit de reguliere organisatie werden uitgevoerd. In de zomer is het zo georganiseerd dat de Covid-organisatie voor 90% uit extern personeel ging bestaan. Daardoor konden de eigen medewerkers vanaf september weer hun reguliere taken uitvoeren. De achterstanden zijn nu behoorlijk ingelopen, al vragen de beperkende maatregelen waar de medewerkers zich aan moeten houden wel meer tijd. Een strategisch personeelsbeleid is voor de GGD zonder meer noodzakelijk. Opschaling levert niet meer artsen en verpleegkundigen op. Er is dus een grens aan het aantal testen, onderzoeken en vaccinaties dat kan worden uitgevoerd. Na de crisis zal de dienst moeten bekijken hoe ze voldoende personeel kan opleiden voor het geval er nog eens weer een pandemie komt. De evaluatie zal dan ook zeker nog een paar acties opleveren. Intussen probeert de GGD in deze tijd zo goed mogelijk voor haar personeel te zorgen. Voor het vaccineren gaat de dienst opschalen naar zeven locaties en zo’n vijfduizend vaccinaties per dag. Wat de gezondheidszorg aan adolescenten betreft: daarvan worden de kosten apart berekend. De GGD vindt dat onwenselijk. Het brengt extra bureaucratie en maatwerk per gemeente met zich mee. De dienst moet er elk jaar bij elke gemeente een aparte subsidieaanvraag voor indienen.

In de takendiscussie komt dan ook de vraag aan de orde of dat niet anders georganiseerd kan worden. Daarnaast is met een aantal gemeenten een discussie ontstaan over de manier waarop de kosten over de gemeenten moeten worden verdeeld. Mevrouw Zomer vult aan dat die discussie in deze gemeente niet aan de orde is. Wat de depressies en het telefoongebruik onder kinderen en jongeren betreft: de scholen komen met vragen daarover naar de schooladviseurs van de GGD. Dat sluit dus aan bij de aandacht die de GGD er zelf voor heeft. Er wordt ook echt wat aan gedaan. Tweede ronde De heer Van der Rhee bedankt de wethouder en de dames van de GGD voor de beantwoording. Hij is ook blij met de actuele cijfers over de statushouders. De ChristenUnie-SGP weet dat het college alle aandacht geeft aan deze doelgroep en dringt eropaan om dat ook in deze moeilijke periode te blijven doen. Verder vindt de fractie het een goed idee van de VVD om de GGD een blijk van waardering te geven. Ze denkt alleen dat een taart of een bos boemen meer op zijn plaats is dan een zienswijze. Mevrouw Landman sluit zich daarbij aan. Ze is blij dat de GGD ook na de coronatijd veel aandacht en tijd zal besteden aan al die kinderen en leerlingen die nu zoveel tekort komen. D66/GroenLinks vindt dat eigenlijk wel een speerpunt.

De fractie vraagt of de gemeente ook niet wat extra aandacht aan deze doelgroep moet geven, om de GGD daarin te ondersteunen. Mevrouw Dijkstra is blij dat er op dit moment geen achterstanden meer zijn. De heer Oosterhof is content met de steun van de andere fracties voor het idee om de GGD een blijk van waardering te geven. Het gaat de VVD niet om een formele brief, maar het is mooi als de raad zijn complimenten kracht bijzet in een eensgezind gebaar. De heer Van Ommen bedankt de wethouder en de dames van de GGD voor hun duidelijke beantwoording. Hij is blij met de aandacht voor het gebruik van de smartphone en voor depressies bij jongeren. Wat daarover gezegd werd, stelt hem gerust. GBP heeft geen behoefte aan het indienen van een zienswijze. Mevrouw Grotenhuis hoopt dat het niet bij mooie woorden blijft, wat de ideeën van de VVD en de ChristenUnie-SGP betreft. Ze roept het college op daadwerkelijk een bos bloemen of een mooie brief of kaart naar de GGD te sturen. Wethouder Çegerek zegt toe dat het college het idee zal oppakken. Volgens haar past het ook wel bij Heerde om in deze moeilijke tijd zo’n gebaar te maken. Conclusie: Het voorstel wordt als A-onderwerp geagendeerd voor de raadsvergadering. De voorzitter bedankt de dames Baardman en Zomer voor hun aanwezigheid en hun bijdragen aan de bespreking. Advies/bespreken Samenleving 8.

Huishoudelijke ondersteuning 2022 Concept verslag Commissies Samenleving en Ruimte van 1 februari 2021

pagina 5 van 23

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

De voorzitter deelt mee dat de heer Ties Buimer aanwezig is om de waarnemend portefeuillehouder te ondersteunen bij de beantwoording van de vragen. Mevrouw Hardam vindt de nota te lang en slecht leesbaar. Volgens haar had dit document gemakkelijk kunnen worden beperkt tot drie A4’tjes. Er had niet meer in hoeven te staan dan een schets van het probleem en een heldere en beknopte analyse, uitlopend op keuzemogelijkheden. Voor- en nadelen en risico’s van de diverse scenario’s hadden zo moeten worden gepresenteerd dat er een goede dialoog in de raad mogelijk is. De VVD constateert dat de gemeente structureel 800.000 euro te kort komt als alles blijft zoals het is. In die situatie moet het college geen uitweg zoeken in het aanspreken van reserves of andere delen van de begroting. Er moet een echte oplossing worden bedacht. Daarbij moet worden uitgegaan van het doel dat de gemeente nastreeft. Niemand moet tussen wal en schip vallen als hij of zij huishoudelijke hulp nodig heeft. De VVD is altijd voor maatwerk geweest, waarbij degenen die het echt nodig hebben, worden bijgestaan. Deze fractie verwerpt het gemak waarmee de optie van een maatwerkvoorziening aan de kant wordt geschoven. Op deze manier kan geen goede politieke discussie worden gevoerd. Het lijkt wel alsof deze gemeente verslaafd is aan de algemene voorziening en niet meer rationeel kan nadenken.

Intussen rijzen de kosten de pan uit en is de voorziening bijna onuitvoerbaar geworden. Het argument van de gemiddelde urenbelasting gaat niet op als het aantal toegekende uren sterk daalt. Op pagina 1 van de nota staat dat de prognose voor 2021 en volgende jaren nog steeds een significante stijging van de kosten laat zien, ondanks een verminderde toename van het aantal klanten in 2020. De VVD vraagt waardoor die verminderde toename is ontstaan. Inwoners die geen hulp hebben gevraagd omdat ze bang waren voor besmetting hadden die hulp ook niet nodig, of ze moeten inmiddels ernstig vervuild zijn geraakt. Met een maatwerkvoorziening spelen zulke kwesties niet. Op pagina 2 staat dat een scherpere toegangsbeoordeling bij maatwerkvoorzieningen niet het gewenste effect blijkt te hebben. Volgens het college lag de gemiddelde ureninzet bij vergelijkbare gemeenten met een dergelijke voorziening hoger dan in Heerde. De VVD wil graag weten welke cijfers daarbij horen. Er worden wel percentages genoemd, maar er wordt niets gezegd over het volume. Met de invoering van maatwerk krijgt de gemeente knoppen om aan te draaien en kan ze de huishoudelijke hulp beheersbaar maken. De VVD heeft de mogelijkheden die op pagina 4 worden genoemd tegen het licht gehouden.

Bij mogelijkheid 1 – over het budgetplafond – schrijft het college: “Binnen het budgetplafond zou ruimte moeten blijven voor burgers die de huishoudelijke hulp niet zelf kunnen regelen en betalen.” Dat lijkt de VVD prima, want dat is maatwerk. Mensen die de hulp zelf kunnen regelen en betalen, moeten dat ook doen. De fractie vindt het heel vreemd om deze mensen een afwijzende beschikking te geven of hun te laten weten dat ze op een wachtlijst worden geplaatst. Wat mogelijkheid 2 betreft: voor klanten die niet kwetsbaar zijn en geen psychische problemen hebben, kan de huishoudelijke hulp best elders worden ingekocht. Vaak kan men die dan ook zelf betalen. Voor de kwetsbare inwoners blijft dan maatwerk over. Zij krijgen ondersteuning vanuit de cao VVT. In de nota staat dat met deze oplossing een groot deel van de tekorten kan worden opgeheven. De VVD vraagt zich af waarom de gemeente dan niet allang voor die oplossing heeft gekozen. Bovendien weet de fractie vanuit haar netwerk dat de gemeente Vérian 60 euro betaalt voor één uur huishoudelijke hulp. De medewerkster die de taken uitvoert, krijgt 10 euro per uur. 50 euro gaat dus op aan overhead en belastingen. Als de gemeente daarop een behoorlijke korting kan regelen, levert dat een grote besparing op.

Bij mogelijkheid 3 (terug naar maatzorg) staat: “Door het inzetten van de huishoudcoach wordt nog eens extra voorkomen dat inwoners aanspraak op maatwerk gaan doen terwijl ze nog (beperkt) zelfredzaam zijn.” De concluderende zin luidt: “Door deze nieuwe inzichten heeft het college besloten deze mogelijkheid niet verder voor te stellen als scenario voor 2022.” Beide zinnen vragen volgens de VVD om uitleg. De fractie vraagt wat die nieuwe inzichten precies zijn. Er worden zomaar uitspraken gedaan, maar een cijfermatige onderbouwing ontbreekt. Bij mogelijkheid 4 – zelfredzaamheid bevorderen – staat: “In plaats van de AVSLH of een maatwerkvoorziening krijgt de cliënt een aanbod waarmee hij de hulp van een deskundige kan inroepen.” De VVD vindt dat onzin. Het heeft niets met een schoon en leefbaar huis te maken en maakt de zorg onnodig duur. Wat de pilots betreft: de fractie meent te begrijpen dat de huishoudcoach een soort poortwachter Concept verslag Commissies Samenleving en Ruimte van 1 februari 2021

pagina 6 van 23

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

wordt, die maatwerk gaat leveren in de vorm van de juiste ondersteuning. Het resultaat is echter nog een gok. Bij de tweede pilot (welzijnsvrijwilligers) schrijft het college: “In veel gevallen is het praatje voor de inwoner belangrijker dan de huishoudelijke taken.” Volgens de VVD onderbouwt dat weer dat de huishoudelijke hulp een maatwerkvoorziening zou moeten zijn. De fractie vraagt zich af wat de raad van deze pilots moet verwachten als het gaat om het terugdringen van de kosten. Al met al vindt de VVD dat het college deze nota beter kan terugnemen en herschrijven. De heer Van Ommen constateert dat er een moeilijk onderwerp op tafel ligt. De raad gunt iedereen een schoon en leefbaar huis, maar de kosten zijn onbeheersbaar geworden. Het college geeft aan dat een scherpere toegangsbeoordeling bij maatwerkvoorzieningen in andere gemeenten niet het gewenste effect heeft. GBP vraagt zich af of bij een budgetplafond (mogelijkheid 1) ook niet sprake is van een scherpere toegangsbeoordeling. Zo ja, zal die mogelijkheid dan wel effect hebben? In de notitie staat dat bij evaluaties wordt bekeken of de afspraken rondom het resultaat toereikend zijn. Zo niet dan worden nieuwe resultaatafspraken gemaakt. GBP vraagt zich af of dat voldoet.

Moet de gemeente in zo’n geval niet veel harder optreden en een andere aanbieder zoeken? Op deze manier kan een aanbieder de gemeente blijven benadelen. Dan krijgt zij dus ook nog eens geen waar voor het weinige geld dat ze te besteden heeft. Verder wordt over die evaluatie gezegd (punt 3): “Bij onrechtmatig gebruik zal de inzet bij de algemene voorziening schoon en leefbaar huis formeel gestopt worden.” Volgens GBP gaat hier aan de voorkant al iets mis. Blijkbaar krijgen mensen de kans om ten onrechte gebruik te maken van de voorziening. Dat is niet bevorderlijk voor het beheersen van de kosten. GBP begrijpt heel goed dat de gemeente voor een enorme opgave staat. Dat de overheid de hand op de knip wordt, is iets om erg boos over te worden. Wat betreft de mogelijkheden die in de nota worden genoemd: het instellen van een budgetplafond lijkt GBP tot haar spijt bijna onvermijdelijk. De fractie verbaast zich wel over de opmerking dat burgers die de hulp zelf kunnen regelen en betalen een afwijzende beschikking moeten krijgen. Dat is immers niet meer dan logisch: de voorziening is bedoeld voor mensen die het zelf niet kunnen betalen. Het is belangrijk om voor een zorgvuldige screening te zorgen. GBP kan zich zelfs voorstellen dat klanten die meer dan genoeg geld hebben een deel van de kosten terugbetalen aan de gemeente.

De fractie is er direct voor om de cao Schoonmaak te gebruiken. Met het geld dat daarmee wordt bespaard, kunnen andere inwoners weer geholpen worden. Er mogen echter geen mensen buiten de boot vallen die maatwerk nodig hebben. De grote vraag is dus hoe de gemeente daarvoor kan zorgen. Is het mogelijk om medewerkers die schoonmaken een korte cursus aan te bieden om hun basisvaardigheden in het signaleren aan te leren? Kunnen familieleden of mantelzorgers een kort lijntje naar de gemeente krijgen, als zij constateren dat er meer nodig is dan schoonmaken? Is het een idee om bij twijfel een Wmo-medewerker op bezoek te laten gaan? Hoe zijn de ervaringen in Emmen met deze werkwijze? GBP is het met het college eens dat de optie om in alle gevallen maatwerk aan te bieden, moet worden losgelaten. Een belangrijk argument daarvoor is dat het bij andere gemeenten geen effect blijkt te hebben. Overigens wil de fractie daar wel graag cijfers bij zien, net als de VVD. Het nut van het inzetten van huishoudcoaches wordt door GBP sterk betwijfeld. Zo’n coach heeft een veel bredere taak dan het zorgen voor een schoon en leefbaar huis. Dat is niet wat de gemeente moet willen aanbieden. De vrijwilligerspool is wel een goed idee: een mooi voorbeeld van een inclusieve samenleving.

Wat de pilots betreft wil GBP graag weten hoe lang ze al lopen, of het college een schatting kan maken van de kosten en wat er gebeurt als ze geen succes hebben. In de grafiek van kosten en prognoses wordt gesproken over een prognose in april van 1,9 miljoen euro, maar in de betreffende staaf staat 1,7 miljoen euro. De heer Van Ommen wil op dat punt graag een verduidelijking. GBP kan zich al met al wel vinden in het voorstel van het college om de twee voorliggende scenario’s uit te werken. De fractie zal die uitwerking met veel interesse volgen. GBP concludeert dat in deze nota wel constateringen worden gedaan, maar dat er nog geen oplossing is. De fractie hoopt dat die er bij het uitwerken van de scenario’s alsnog zal komen. De heer Kasteel heeft net als de VVD geconstateerd dat de nota moeilijk leesbaar is. Het gaat in deze nota om een lastig probleem dat zich overal in het land voordoet. Toen vorig jaar het abonnementstarief werd ingevoerd, steeg het aantal cliënten landelijk met Concept verslag Commissies Samenleving en Ruimte van 1 februari 2021

pagina 7 van 23

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

64.000. Dat was een stijging van 6% ten opzichte van 2018. Deze trendbreuk is vooral zichtbaar bij de middeninkomens en de hoge inkomens. Bij inkomens van 100.000 euro is het aantal aanvragen van huishoudelijke hulp met bijna 80% toegenomen. Vorig jaar heeft het CDA erop aangedrongen goed te bekijken waar een grens moet worden getrokken. Het moet allemaal wel haalbaar zijn, zowel wat de financiën als wat de beschikbare menskracht betreft. Op pagina 8 staat dat in 2020 het aantal klanten in deze gemeente met 12% is gestegen ten opzichte van de verwachte 20%. Het CDA vraagt of die zin zo moet worden gelezen dat de stijging in totaal 32% bedroeg. De verwachting is dat de stijging zich in 2021 zal doorzetten. Dat betekent dat de fractie nog steeds reden ziet om zich zorgen te maken. Ze vraagt of het college het met haar eens is dat de gemeente met de rug tegen de muur staat. Het CDA is zeker voorstander van een controle aan de voordeur. Inwoners die de hulp het hardst nodig hebben, moeten altijd voorrang krijgen. Zo mogelijk moet kritisch gekeken worden naar een inkomensplafond. Maatwerk is hier zeker noodzakelijk. Ook kan gecheckt worden of men de gevraagde hulp echt nodig heeft. Het CDA wenst het college succes met dit lastige onderwerp en is benieuwd naar de uitwerking van de twee scenario’s. De fractie steunt het advies zoals het college dat heeft geformuleerd.

(De bijdrage van de heer Kasteel wordt van 20.41 – 20.49 uur onderbroken door een schorsing in verband met een storing in de uitzending) De heer Tuinman constateert dat de raad het probleem bij de invoering van het abonnementstarief al zag aankomen, maar dat de omstandigheden er sinds die tijd niet beter op zijn geworden. De inkomsten zijn gedaald en de hulpvraag stijgt, evenals de loonkosten binnen de cao VVT. Volgens de ChristenUnie-SGP kan het niet zo zijn dat andere voorzieningen binnen het sociale domein moeten lijden onder de alsmaar stijgende kosten van de huishoudelijke hulp. Op pagina 2 van de notitie staat dat inwoners die een beperking hebben zich rechtstreeks kunnen melden bij een van de vijf aanbieders. Dat roept de vraag op wat onder een beperking wordt verstaan en wie deze beperking vaststelt. De ene beperking is de andere niet. Van een aantal hulpvragers kan de zelfredzaamheid wellicht met gerichte hulpvragen worden vergroot. Een volgende vraag is wie de hulpvraag beoordeelt: de gemeente of de zorgaanbieder. In het laatste geval wordt de indruk gewekt van de slager die zijn eigen vlees keurt. Het risico is dan dat bepaalde hulpvragen ten onrechte worden gehonoreerd. Om de kosten beheersbaar te houden, is een goede selectie aan de poort nodig, aan de hand van objectieve criteria. De gemeente moet daarin een belangrijke rol vervullen.

Als blijkt dat de hulpvraag terecht is, komt de vraag wie de hulp moet bieden. De ChristenUnie-SGP kan zich vinden in de toepassing van de cao Schoonmaak, omdat het merendeel van de huidige klanten alleen lichamelijke problemen heeft. De fractie ziet een nadere onderbouwing van de kostenbesparing van 4 euro per uur graag tegemoet. Met het budgetplafond heeft de ChristenUnie-SGP meer moeite. Het roept de gedachte op van: wie het eerst komt, het eerst maalt. Wie zich meldt als het budget op is, zal moeten wachten tot het volgende jaar. Dat is aan de inwoners ook moeilijk uit te leggen. Er kan gemakkelijk een beeld van willekeur ontstaan. Dat moet voorkomen worden. De ChristenUnie-SGP kan zich vinden in de twee pilots en is benieuwd naar de uitkomsten. Mevrouw Landman is blij met de manier waarop dit onderwerp wordt besproken. De notitie is inderdaad niet altijd even gemakkelijk te lezen, maar is wel een middel om tot goede ideeën te komen. Dat de kosten de pan uitrijzen, is voor iedereen in deze vergadering een grote zorg. D66/GroenLinks wil dat de voorziening wordt gebruikt voor inwoners die zelf hun huishoudelijke hulp niet kunnen regelen en organiseren. De sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen. Dat is het uitgangspunt waarover de fractie altijd duidelijk is geweest.

D66/GroenLinks ziet het ook als een duidelijk meerwaarde dat de hulp wordt gegeven vanuit een thuiszorgorganisatie. Wie zijn eigen huishoudelijke zorg niet kan regelen, zal immers vaak meer hulp nodig hebben. Dan is een signaleringsfunctie ook belangrijk. Iemand die meer ondersteuning nodig heeft, moet niet aan zijn lot worden overgelaten, zeker niet in deze coronatijd. Die visie heeft D66/GroenLinks als een soort meetlat gebruikt voor de beoordeling van deze notitie. De fractie kan zich goed vinden in de aangescherpte werkwijze. Ze heeft geen echt antwoord gekregen op haar technische vraag of in gemeenten met een maatwerkvoorziening minder toewijzingen worden gedaan. Concept verslag Commissies Samenleving en Ruimte van 1 februari 2021

pagina 8 van 23

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

Wel blijkt uit de beantwoording dat in dergelijke gemeenten het aantal cliënten toenam toen het abonnementstarief werd ingevoerd. D66/GroenLinks is blij dat de gemeente Heerde zitting heeft genomen in een landelijke werkgroep om een oplossing te zoeken voor het uitblijven van compensatie door het Rijk. De mogelijke oplossingen die in de notitie worden genoemd, worden door de fractie gezien als een verkenning van mogelijkheden die toepasbaar zijn in Heerde. Wat onder punt 2 wordt gezegd over het gebruiken van de cao Schoonmaak lijkt een goede optie, maar D66/GroenLinks heeft er nog wel wat bedenkingen bij. De zorg van de fractie is dat sommige inwoners die eerst niet zo kwetsbaar zijn dat op de duur wel worden. Bovendien zullen er inwoners zijn die hun omstandigheden niet goed kunnen inschatten. De beoordeling moet dus liggen bij een thuiszorgmedewerker die voldoende oog heeft voor dat soort dingen. Het inzetten van een huishoudcoach lijkt voor bepaalde doelgroepen een goed idee. Bij ouderen zal het echter weinig opleveren. Zij hebben zelf vaak al naar allerlei oplossingen gekeken voordat ze hulp inroepen. Zo’n coach kan wel helpen om inzicht te krijgen in de vraag of mensen zelf hun hulp kunnen organiseren en betalen.

Omdat het een kwestie van vrijwilligheid is, lijkt het echter weinig zoden aan de dijk te zetten voor mensen die eigenlijk geen gebruik willen maken van deze voorziening. Of heeft het college een andere doelgroep voor ogen? Een vermindering van de instroom met 10% levert volgens D66/GroenLinks geen besparing op als de inzet van een coach daar weer tegenover staat. De fractie vindt het inzetten van welzijnsvrijwilligers ook wel een optie. Het is goed om daar een pilot van te maken. Overigens plaatst de fractie een vraagteken bij de opmerking dat mensen vaak meer verlegen zijn om een praatje dan om het schoonmaken van hun huis. Bij het verlenen van huishoudelijke hulp is een signaleringspraatje ook belangrijk. Dan kan men goed zicht houden op de situatie. D66/GroenLinks vraagt zich ook af of het geen warboel wordt als de voorziening met het oog op de kosten wordt opgesplitst. Er is dan sprake van een thuiszorg, een coach, een vrijwilliger en een schoonmaakbedrijf. Wie gaat dan wat doen? De fractie vindt het prima dat er pilots lopen om tot een duidelijke keus te kunnen komen. Ze wil graag over een half jaar de uitkomsten zien. Dan is de meicirculaire er ook. Misschien geven nieuwe kabinetsplannen eveneens wat meer lucht. D66/GroenLinks is benieuwd naar de voortgang van de discussie. De fractie hoort heel verschillende standpunten.

Mevrouw Vijge geeft een korte historische terugblik. Ze constateert dat het nog steeds heel moeilijk is om met een vooruitziende blik een goed besluit te nemen voor 2022 en volgende jaren. Als de nieuwe regering na de verkiezingen andere besluiten neemt, zullen die voor 2022 waarschijnlijk nog geen effect hebben. Is het dan wel verstandig om nu aanpassingen te doen die een grote impact kunnen hebben? In april 2020 gaf de wethouder aan dat gezocht wordt naar een beheersbare uitvoering van deze voorziening voor kwetsbare inwoners, waarbij niet wordt ingeleverd op het welzijnsaspect. Daar is de PvdA het helemaal mee eens. Het betekent dat er een hele opgave ligt, maar niemand die deze voorziening echt nodig heeft, mag buiten de boot vallen. Vanuit die visie heeft de fractie naar de mogelijkheden en onmogelijkheden van deze discussienota gekeken. De PvdA kan zich vinden in de optie van een budgetplafond, mits er een garantie is dat niemand die de hulp echt nodig heeft tussen wal en schip valt. Haar vraag is dan ook wat er gebeurt als het plafond is bereikt terwijl er nog steeds inwoners zijn die aan de voorwaarden voldoen om hulp te krijgen. Wat de optie van de cao Schoonmaak betreft: die levert wel een besparing op van 4 euro per uur, maar er wordt dan ook alleen maar schoongemaakt. De PvdA is een groot voorstander van het verlenen van hulp vanuit de keten van zorgverlening.

Dan blijft de signaleringsfunctie die ze zo belangrijk vindt behouden. Het verdwijnen van de voorziening vanuit de cao VVT zal veel maatschappelijke onrust teweegbrengen. Veel mensen die op dit moment terecht gebruikmaken van de voorziening zullen hun vaste hulp kwijtraken. Daarnaast zullen veel inwoners van deze gemeente hun baan verliezen. Wat de optie van de maatwerkvoorziening betreft: de aangescherpte evaluatie bij de huidige voorziening levert hetzelfde – of zelfs een beter – effect op. Op dat punt doet Heerde het dus heel goed. Alle reden om het te laten zoals het is. Dat het inzetten van een huishoudcoach een vermindering van de instroom met 10% zal opleveren, is een hoge inschatting. De PvdA ziet op termijn graag een uitwerking van dat percentage. Verder vraagt de fractie waarom het gebruikmaken van zo’n coach een Concept verslag Commissies Samenleving en Ruimte van 1 februari 2021

pagina 9 van 23

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

zaak van vrijwilligheid moet zijn. Een meer verplichtend karakter kan in veel gevallen beter helpen om een keus te maken. Het is heel goed om vanuit de eigen regie en de eigen kracht een coach mee te laten kijken hoe de zelfredzaamheid kan worden bevorderd. De PvdA vindt het inzetten van een pool van welzijnsvrijwilligers een mooi initiatief, maar dan als aanvulling op het geheel en niet als vervanging. Concluderend vindt de fractie het een prima idee om de voorstellen verder uit te werken en alles wat in deze discussie naar voren is gekomen daarin mee te nemen. De PvdA wil nog wel weten hoe het proces verder gaat. Worden de mogelijkheden die in de nota worden genoemd verder uitgewerkt? Zo heeft de fractie het wel begrepen. Komen de resultaten dan weer terug in een discussienota of meteen in een raadsvoorstel? Wethouder Çegerek geeft een korte terugblik. Ze benadrukt dat de invoering van het abonnementstarief, waarvoor nog steeds geen compensatie wordt gegeven, een grote zorg is. Verschillende landelijke partijen pleiten ervoor om het tarief weer af te schaffen, maar of dat gebeurt, valt niet te voorspellen. In die situatie moet worden bekeken hoe deze gemeente de huishoudelijke hulp betaalbaar kan houden. Tegelijk moet van de kwetsbare inwoners die deze hulp echt nodig hebben niemand buiten de boot vallen.

Het invoeren van het abonnementstarief heeft echter wel een aanzuigende werking. De heer Kasteel heeft dat in zijn betoog helder aangegeven. Daar moet de gemeente ook wat mee. Op de voorliggende discussienota is veel kritiek gegeven, vooral door de VVD, maar het gaat erom dat de raad inzicht krijgt in de opties die er zijn om de kosten binnen de perken te houden zolang het landelijke beleid blijft zoals het is. Het college wil graag dat de commissie instemt met het uitwerken van de twee punten die aan het begin van de nota worden genoemd. Dan kan concreet worden gemaakt wat die beide opties precies voor de situatie in Heerde betekenen. Het is de bedoeling om daar de komende maanden voor te gebruiken en dan in april terug te komen met een raadsvoorstel. Op dat moment kan de raad alle voor- en nadelen tegen elkaar afwegen en keuzes maken. Het college vond het echter wel zo chique om eerst met een discussienota te komen. Met die tussenstap wilde het college de commissie informeren over de actuele situatie, plaatselijk en landelijk, waarbij ook is aangegeven hoe het in sommige andere gemeenten gaat. Daarnaast wilde het college met deze nota dus ruimte vragen voor een verdere uitwerking van de genoemde punten. Er zijn heel specifieke vragen gesteld, maar het gaat het college om de hoofdlijnen van het proces dat moet worden gevolgd.

De kritiekpunten die zijn aangedragen, worden wel meegenomen. Mevrouw Landman interrumpeert. Ze neemt aan dat in april de pilots nog niet zijn afgerond, omdat het anders wel heel korte pilots zouden worden. Daarom zou ze het raadsvoorstel liever wat later zien verschijnen. Dan kunnen de resultaten van de pilots erin worden meegenomen en is de raad beter in staat de juiste keuzes te maken. Wethouder Çegerek antwoordt dat het college koerst op april voor het uitzoeken van de twee punten die aan het begin van de nota worden genoemd. De pilots vragen inderdaad wat meer tijd. Wat de vraag van de heer Kasteel over de stijging van het aantal klanten in 2020 betreft: die was ingeschat op 20% en bleek in de praktijk op 12% uit te komen. De percentages moeten dus niet bij elkaar worden opgeteld. Over de effecten van een maatwerkoplossing is al gesproken in de themaraad. Mevrouw Hardam noemde een specifieke casus waarin een uurtarief van 60 euro zou zijn gehanteerd. De wethouder wil in deze vergadering niet ingaan op individuele gevallen, maar geeft wel aan dat het normale uurtarief € 27,72 is. Een besparing van 4 euro per uur bij het gebruikmaken van de cao Schoonmaak kan op jaarbasis al 300.000 à 400.000 euro opleveren. De heer Tuinman interrumpeert.

Hij vraagt of de opmerkingen die tijdens deze bespreking zijn gemaakt terug te vinden zullen zijn in de reactie van het college of dat het college gewoon de scenario’s uit de nota gaat uitwerken. Wat hem betreft gebeurt het eerste. Het gaat ten slotte om een discussienota. Wethouder Çegerek bevestigt dat. Er is informatie opgehaald bij de VNG, bij het ministerie van VWS en bij de landelijke werkgroep. Van daaruit wordt een vergelijking gemaakt met de gang van zaken in andere gemeenten. De volgende stap is dan het uitwerken van de beide scenario’s. Daarin worden de opmerkingen die vanuit de commissie zijn gemaakt, meegenomen. Concept verslag Commissies Samenleving en Ruimte van 1 februari 2021

pagina 10 van 23

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

De heer Tuinman is daar blij mee. Als dat de bedoeling is, kan zijn fractie instemmen met het advies zoals dat in de nota geformuleerd is. Mevrouw Landman mist nog het element van de solidariteitsgedachte. D66/GroenLinks vindt het van wezenlijk belang om een dringend beroep te doen op inwoners die zelf hun hulp kunnen regelen en betalen. Als die inwoners zich niet melden voor deze voorziening, kan die voorziening volledig worden ingezet voor de personen die het meest kwetsbaar zijn. Dat element moet in het proces worden meegenomen voordat het tot besluitvorming komt. Wethouder Çegerek stemt daarmee in. Ook het college hanteert het uitgangspunt dat de voorziening bestemd is voor inwoners die hun hulp niet zelf kunnen organiseren. Wat de eerste vraag van mevrouw Vijge betreft: zolang er landelijk geen zicht is op een ander beleid, moet de gemeente wel maatregelen nemen voor de situatie zoals die is. Er is al een kostenstijging geweest van 800.000 euro. Die is gedekt uit de algemene reserve. Daar zal het echter niet bij blijven. Dat betekent dat aanpassingen niet lang meer kunnen worden uitgesteld. De heer Buimer geeft een aanvulling met betrekking tot een paar specifieke vragen. Wat de getallen in bijlage 1 betreft: volgens de prognose van begin 2020 zouden de uitgaven ruim 1,9 miljoen euro bedragen.

In de najaarsnota kon worden verdisconteerd dat de toename van het aantal klanten achterbleef bij de verwachtingen. Dat was onder andere een gevolg van de coronacrisis. Veel inwoners hebben in deze tijd hulp gehad van familieleden en kennissen. Daardoor zijn er minder aanmeldingen gekomen voor de voorziening voor huishoudelijke hulp. Om die reden werd het bedrag toen omlaag gebracht naar 1,8 miljoen euro. Dat bedrag is vervolgens opgenomen in het schema van het financiële overzicht. Zoals het er nu uitziet, wordt het zelfs nog wat lager. Die hulp van familieleden is echter niet zo heel lang vol te houden. Na de eerste golf nam het aantal aanmeldingen dan ook wel weer toe. De conclusie dat veel mensen het ook wel zonder deze voorziening zouden kunnen stellen, zou dus niet juist zijn. Wat het verschil tussen een algemene en een maatwerkvoorziening betreft: bij het ministerie van VWS vroeg men zich af hoe het mogelijk is dat Heerde per klant op een gemiddelde zit van 2,05 uur. De heer Buimer noemde toen als oorzaak dat deze gemeente resultaatgericht werkt. Een aanbieder krijgt gemiddeld 2 uur per week betaald en kan dan zelf met de klant overleggen wat zijn omgeving kan doen en wat voor werkzaamheden er dan nog overblijven. De gemeente geeft de aanbieder dus het vertrouwen dat hij samen met de klant tot een goede oplossing kan komen.

Bij een maatwerkvoorziening komt de gemeente in een rechtssysteem terecht. Dat betekent dat iemand die recht heeft op huishoudelijke hulp sowieso twee uur krijgt. Als er dan ook nog een was moet worden gedaan, krijgt hij er standaard een uur bij. Ook voor andere werkzaamheden staan vaste normtijden die moeten worden toegekend. Daardoor ligt bij gemeenten die met een maatwerkvoorziening werken het gemiddelde hoger dan in Heerde. Bij een algemene voorziening is de instroom wel gemakkelijker. Om dan te voorkomen dat hulp wordt toegewezen waar dat niet echt nodig is, is de evaluatie aangescherpt. Daarbij is gebruikgemaakt van externe ondersteuning en van de eigen gespreksvoerders van de gemeente. Die evaluatie is dus niet alleen een zaak van de aanbieders, maar een gezamenlijke opgave. De aanbieders hebben daar zelf om gevraagd: ze wilden niet de indruk wekken van de slager die zijn eigen vlees keurt. Ten slotte geeft de heer Buimer aan dat de gemeente geen afwijzende beschikking mag geven als iemand de huishoudelijke hulp zelf kan betalen. De gemeente mag namelijk niet aan inkomenspolitiek doen. Naar verwachting is het wel mogelijk om een op de tien aanvragers zo te ondersteunen dat hij het werk zelf kan blijven doen. Dat zal dan ook worden gemeten.

Tweede ronde De heer Kasteel vraagt of hij uit de toelichting op de kosten die de heer Buimer heeft gegeven de conclusie kan trekken dat de gemeente niet met de rug tegen de muur staat. De heer Van Ommen vraagt of bij het instellen van een budgetplafond een reserve kan worden aangelegd. Op die reserve zou dan een beroep moeten worden gedaan voor schrijnende gevallen wanneer in het budget geen ruimte meer zit. Als bij het bereiken van Concept verslag Commissies Samenleving en Ruimte van 1 februari 2021

pagina 11 van 23

5

10

15

20

25

het plafond alleen een keiharde afwijzing overblijft, vraagt GBP zich af of ze die optie wel ziet zitten. Uiteraard kan elke aanvrager zijn situatie als schrijnend typeren, maar dan is er de uitdaging om zorgvuldig na te gaan wie echt hulp nodig heeft. Mevrouw Hardam sluit zich daarbij aan. Ze meent te hebben begrepen dat het CDA en de ChristenUnie-SGP ook min of meer om maatwerk hebben gevraagd. Volgens haar is het in deze moeilijke situatie echt nodig om alle mogelijke oplossingen uit te werken. In de ogen van de VVD zijn dat er meer dan twee. Er zijn meer gemeenten die maatwerk toepassen. Alleen daarom al zou Heerde dat scenario moeten overwegen. De fractie pleit voor een beknopt, uitputtend en scherp voorstel, waarin dus ook de mogelijkheid van maatwerk voorkomt. De heer Kasteel merkt op dat die oplossing juridisch gezien wel haalbaar moet zijn. Mevrouw Hardam bevestigt dat. De heer Buimer benadrukt dat de gemeente wel degelijk met de rug tegen de muur staat. Hij wijst op het schema op pagina 9. De blauwe lijn geeft aan hoe een normale begroting eruit zou zien. Ook als het met de coronacrisis de goede kant uitgaat, blijven de kosten stijgen, als gevolg van de aanzuigende werking van het abonnementstarief. Dan zit de gemeente twee jaar lang met dezelfde tekorten. Er zal altijd geld bij moeten, maar er zijn wel maatregelen nodig om dat zoveel mogelijk te beperken.

Wethouder Çegerek wijst erop dat alle opmerkingen die de fracties hebben gemaakt genoteerd zijn. In het raadsvoorstel van april komt het college daarop terug. Dat geldt dus ook voor het idee van GBP om een reserve in het leven te roepen en voor het pleidooi van de VVD voor een maatwerkvoorziening. Afronding De voorzitter concludeert dat de commissie veel opmerkingen heeft meegegeven aan het college en dat die allemaal worden meegenomen. Slot Samenleving

30

9. Rondvraag Samenleving Omdat de vergadering achterloopt op het tijdschema wordt de rondvraag schriftelijk afgehandeld. De vragen moeten de volgende dag voor 12.00 uur worden aangeleverd. [Aanvulling op het verslag: de volgende rondvraagpunten zijn aangeleverd:

35

Fractie VVD: 1. I-dienst Hackers zijn actief. Wij zien dat er in den lande overheidsinstellingen (denk aan de universiteit van Maastricht gemeente Lochem, Gemeente Hof van Twente) worden gehackt. De gevolgen zijn enorm. Wij hebben zaken goed voor elkaar en willen daarom de I-dienst complimenteren en bovendien vragen of de I-dienst ook al met verdere gemeenten/ diensten samenwerkt. Hoe is daar de stand van zaken?

40

45

50

55

Antwoord: De i-Dienst is zich bewust van de risico’s die digitalisering met zich mee brengt. Daarom monitoren zij proactief onze data infrastructuur en datalijnen. Hiervoor is in 2019 een firewall aangeschaft waarvan, met het oog op de toekomst, de inrichting in gang gezet is conform BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) richtlijnen. Sinds 2019 is de i-Dienst aangesloten bij GGI-Veilig. Een initiatief van de VNG voor de inkoop van informatiebeveiligings-aspecten. Dit jaar besteedt de i-Dienst, onder de vlag van GGI-veilig, een (PEN-test) beveiligingsonderzoek op de netwerkinfrastructuur aan en zal er een BIO-audit worden uitgevoerd. De i-Dienst werkt binnen H2O nauw samen met de CISO,s van de aangesloten gemeentes en verkennen we de samenwerking op het gebied van informatieveiligheid met Nunspeet en Elburg. De i-Dienst koopt in via GGI-veilig en krijgt van de leverancier van de firewall proactief informatie over o.a. landelijke DDoS aanvallen en hacking zodat hier tijdig op kan worden geanticipeerd. Uiteraard blijft er altijd een risico op gijzeling van data doordat de aanvallers steeds hun methode vernieuwen.

Concept verslag Commissies Samenleving en Ruimte van 1 februari 2021

pagina 12 van 23

5

10

2. De Heerd en Corona Wij vragen ons af hoe het gaat met ons Dorpshuis De Heerd in deze crisissituatie en in het verlengde daarvan met alle partijen die in Heerd zijn gevestigd. Via onze achterban hebben wij zorgen vernomen over onder andere het Dorpshuis in De Heerd in deze tijden van Corona. Staan wij in goed contact met alle partners in de Heerd en hoe is uw inschatting van de situatie aldaar. De Heerd is wat ons betreft een kloppend hart van maatschappelijke partijen en wij moeten daar goed op passen.

Wisseling commissievertegenwoordiging en voorzitter Raadsvoorstellen Ruimte

15

20

25

30

35

40

45

50

55

10. Algemene plaatselijke verordening gemeente Heerde 2021 De heer Mateman vraagt waarom geen specifieke bepaling over lachgas is opgenomen en of dat alsnog zou kunnen gebeuren. Het CDA ziet dat middel als een drug die de gezondheid kan schaden en de rijvaardigheid kan beïnvloeden. Bij artikel 2.59 – over gevaarlijke honden – vraagt de fractie zich af of de mogelijkheid bestaat om in extreme situaties de hond af te maken. Daarbij denkt ze vooral aan situaties waarin kinderen ernstig letsel oplopen. De heer Van der Linde onderschrijft de noodzaak van een aanpassing van de APV met het oog op een goede uitvoering van de gemeentelijke taken. De ChristenUnie-SGP heeft veel waardering voor de politie en de boa’s. Het is belangrijk om te zorgen voor een duidelijke wetgeving waarmee deze functionarissen goed kunnen werken. De fractie wil graag weten wat het precies inhoudt dat de bekendmaking ‘conform de wettelijke eisen’ zal gebeuren. Het is in ieder geval belangrijk dat in de communicatie naar de inwoners begrijpelijke taal wordt gebruikt. Daarbij denkt de fractie vooral aan bepaalde doelgroepen, bijvoorbeeld als het gaat over het gedrag in bossen en natuurterreinen (artikel 2.18). Verder vraagt de ChristenUnie-SGP of de voorgenomen wijzigingen zijn doorgenomen met justitie, de politie en de boa’s. Ook deze fractie vraagt aandacht voor het lachgas.

Als een hogere wetgever alsnog iets over dat middel gaat regelen, bijvoorbeeld door het op te nemen in de Opiumwet, dan heft dat een eventuele bepaling in de APV automatisch op. Dat is ook te zien in artikel 2.19.2 over speelgelegenheden. Daar staat dat het verbod niet van toepassing is op situaties waarin wordt voorzien door de Wet op de kansspelen. In een bepaling over lachgas zou dan moeten staan dat het verbod niet van toepassing is op situaties waarin de Opiumwet voorziet. De heer Van der Linde vraagt of daar nog eens naar kan worden gekeken. Burgemeester Wiggers interrumpeert. Hij ziet het risico van een misverstand, ook bij sprekers die nog aan het woord komen. Toen dit stuk geschreven werd, had het kabinet de bedoeling om voor lachgas aan het begin van dit jaar een landelijke regeling te treffen. Dat is niet gebeurd. Nu het kabinet demissionair is, zit het er tijdens deze kabinetsperiode ook niet meer in. Daarom besloot het college aan de raad te vragen of het wenselijk is om een bepaling over dit middel in de APV op te nemen. Het CDA heeft die vraag al positief beantwoord en de ChristenUnie-SGP doet dat kennelijk ook. Als de andere fractie zich hier ook over uitspreken, kan het college op korte termijn met een aanvullende bepaling komen. De heer Van der Linde bedankt de burgemeester voor deze toelichting.

Zijn fractie zou een bepaling over lachgas inderdaad toejuichen. Een volgend punt is het schenken van alcoholhoudende dranken in kantines en – bijvoorbeeld – het dorpshuis in Vorchten. In het verleden is dat ook al eens aan de orde geweest. De ChristenUnie-SGP vraagt of daar al iets over te zeggen valt. Verder neemt de fractie aan dat de tekst gebaseerd is op een VNG-model en dus ook juridisch getoetst is. Mevrouw Landman vindt het een helder verhaal, ook omdat de verschillen goed zijn aangegeven. Ze sluit zich aan bij wat gezegd is over het lachgas en het dorpshuis in Vorchten. Ook D66/GroenLinks hecht eraan dat er goed gecommuniceerd wordt, bijvoorbeeld over dat lachgas. Een vraag van deze fractie is nog of in de APV ook iets is opgenomen over de verkoop van messen aan minderjarigen.

Concept verslag Commissies Samenleving en Ruimte van 1 februari 2021

pagina 13 van 23

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

De heer Horst constateert ook dat de wijzigingen helder zijn. Hij kan zich wel vinden in de toevoeging van een artikel over lachgas en sluit zich aan bij wat de heer Van der Linde daarover zei. In 2019 is al een Kamerbrief over dat middel verschenen en twee jaar later heeft het kabinet er nog steeds geen besluit over genomen. De heer Jalink is het eens met wat gezegd is over lachgas. Hij vraagt of artikel 2.58 (verontreiniging door honden en paarden) ook voor het buitengebied geldt en of de bermen er ook onder vallen. Bij artikel 2.73 (het oplaten van wensballonnen) merkt hij op dat hij in de APV niets over luchtballonnen kan vinden. Hij vraagt waar die onder vallen en of ze gewoon opgelaten kunnen worden. Bij artikel 5.32 (crossterreinen) merkt hij op dat het mogelijk moet zijn om jongeren met hun bromfietsen over maisland te laten rijden als de mais geoogst is. Boeren geven daar doorgaans toestemming voor, mits de buren er geen bezwaar tegen hebben. Intussen zijn er ook steeds meer elektrische crossmotoren en scooters die geen geluidsoverlast veroorzaken. De heer Jalink neemt aan dat het gebruik daarvan gewoon mogelijk moet zijn. Bij artikel 5.34 (vuur stoken) pleit hij ervoor dat paasvuren onder de bekende voorwaarden toegestaan blijven worden. De heer De Weerdt kan zich volledig vinden in de opmerkingen die al gemaakt zijn.

Hij is blij dat de wijzigingen worden doorgevoerd en dat de boa’s in deze gemeente wat meer bevoegdheden krijgen. Burgemeester Wiggers constateert dat er een grote meerderheid is voor het opnemen van een artikel over lachgas. Het college zal daarvoor zorgen, zo mogelijk nog in deze ronde en anders in de volgende. [Aanvulling op het verslag: Er volgt op een later moment een afzonderlijk voorstel met betrekking tot lachgas (wijzigingsverordening).] Voor zover de burgemeester weet, kan het afmaken van een hond niet geregeld worden in de APV. Daar is andere wetgeving voor. De wijzigingen zijn inderdaad doorgesproken met justitie, de politie, de boa’s en ook met de belangrijkste bestuurlijke partners in de regio. Er is gebruikgemaakt van een model van de VNG en met de juridische houdbaarheid zit het dus wel goed. Aansluiting bij de regelgeving van andere VNG-partners is belangrijk, omdat handhaving voor de politie anders een lastige bezigheid wordt. De toelichting op de APV is nog een keer taalkundig herzien. Het is niet helemaal Jip-en-Janneke-taal geworden, maar wel een stuk beter dan het was. Overigens kent de burgemeester weinig mensen die de APV wel eens inkijken. Als de gemeente dus bepaalde dingen wil verbieden – bijvoorbeeld het betreden van bosgebieden – dan zal ze dat ter plekke duidelijk moeten aangeven.

Over het schenken van alcoholhoudende dranken zijn afspraken gemaakt met de horeca. Die afspraken worden meegenomen in de uitwerking van het horecabeleid. De burgemeester zegt toe dat hij zal nagaan of ze daar goed in verankerd zijn. Daarbij zal hij speciaal ook de vraag over het dorpshuis van Vorchten meenemen. Het verkopen van messen aan minderjarigen is volgens hem niet meegenomen, maar daar zal hij nog eens naar kijken. Bermen worden over het algemeen bij de weg gerekend; wat op de weg niet mag, mag daar ook niet. Het is ook niet fijn om door een berm te lopen en daar paardenmest aan de schoenen te krijgen. Een luchtballon is een transportmiddel en valt daarmee onder een andere wetgeving. Voor zover de burgemeester weet, worden de vergunningen daarvoor geregeld door de provincie. De vraag over het crossen op maisvelden zal hij ambtelijk uitzetten. Voor een paasvuur kan een vrijstelling worden aangevraagd. Daarbij wordt uiteraard bekeken of het niet te lang droog is geweest om het aansteken van zo’n vuur te verantwoorden. De burgemeester zegt toe dat hij terugkomt op de vragen die nog niet beantwoord zijn. [aanvulling pp het verslag: - verstrekking alcoholhoudende dranken in kantines (mfc Vorchten) en daarvoor gemaakte afspraken. In de Algemene Plaatselijke Verordening is een kader gesteld qua tijdstippen van de alcoholverstrekking door verenigingen en stichtingen.