3. Concept verslag commissie Ruimte 13 september 2021.doc

Verslag openbare vergadering commissie Ruimte 13 september 2021 Aanvang Plaats Aanwezig

19.30 uur raadzaal gemeentehuis te Heerde de voorzitter: G. van der Rhee de leden: CDA: J. Grotenhuis-van der Horst, H.J. Mateman CU-SGP: B.J. van der Linde, H. Sellies D66/GL: S.I. van Amerongen, G. Kwekkeboom, D.J. Landman-Kok GBP: W. de Weerdt, A.J. van Duren PvdA: B. Horst, M.L. Bosman VVD: A. Jalink, P. Oosterhof het college: de wethouders W.I. Meijer en S.J.L. Nienhuis de griffie: J. Kok, M. van der Veer

Afwezig R. de Gooijer (CDA), burgemeester J.W. Wiggers en wethouder Y. Çegerek met kennis geving 5 Algemeen

10

15

20

25

30

1. Opening en mededelingen - De voorzitter opent de vergadering om 19.30 uur en heet iedereen hartelijk welkom. - Voorzitter: We kunnen voor deze en naar verwachting de komende vergaderingen weer terecht in deze nieuwe raadzaal in het gerenoveerde raadhuis. In verband met de huidige beperkende maatregelen voor het Coronavirus zijn er nu nog schermen noodzakelijk tussen de leden en kan er nog geen publiek aanwezig zijn bij de vergadering. Onze inwoners kunnen de vergadering volgen via de livestream op onze website. Ook de audiovisuele voorzieningen zijn nieuw en vandaag voor het eerst in gebruik. - Afmeldingen: Ruud de Gooijer (CDA) wordt vervangen door Joke Grotenhuis. Dianneke Landman (D66/GL) vervangt Silvia van Amerongen bij agendapunt 11. Portefeuillehouder burgemeester Jan Willem Wiggers is met kennisgeving afwezig. Hij is herstellend van een val met de fiets. Portefeuillehouder Yasemin Cegerek heeft zich afgemeld, er zijn voor haar geen agendapunten. 2. Melding van insprekers bij agendapunten en vaststelling agenda - Twee omwonenden, de heer Peter Bakker en de heer Will Nengerman, hebben zich gemeld voor agendapunt 10. Discussienota Zwolseweg 50, Heerde. - De voorzitter vraagt of de commissieleden nog wijzigingsvoorstellen voor de agenda hebben. De heer Mateman verzoekt de voorzitter en commissieleden ernaar te streven om 22.30 uur te stoppen.

De voorzitter onderschrijft dit en denkt dat dit, gezien de geplande tijd, moet lukken. De heer De Weerdt: Als er agendapunten zijn die belangrijk zijn, vind ik het ook fijn als er een eind aan komt, maar dat is democratisch gezien niet juist. 3. Verslagen commissievergaderingen Samenleving en Ruimte 21 juni en vervolg Ruimte 22 en 29 juni 2021 Er zijn geen vragen of opmerkingen en de verslagen worden ongewijzigd vastgesteld.

35

4. Lijsten met aandachtspunten, toezeggingenlijst en bestuursagenda

Commissie Ruimte 13 september 2021

pagina 1 van 25

4.1 Aandachtspuntenlijst Ruimte Er zijn geen vragen of opmerkingen. 5

10

4.2 Toezeggingenlijst De heer Horst: Wat is de stand van zaken omtrent de Pump Track? Wethouder Nienhuis: De stand van zaken is onveranderd. 4.3 Bestuursagenda Er zijn geen vragen of opmerkingen. 4.4 Motie overzicht Er zijn geen vragen of opmerkingen.

15

5. Nieuws uit de Regio De raadsrapporteurs en de collegeleden worden in de gelegenheid gesteld om de commissieleden kort te informeren over actuele ontwikkelingen bij samenwerkingsverbanden waarbij de gemeente is aangesloten.

20

Raadsrapporteur voor het samenwerkingsverband de Cleantechregio Peter Oosterhof geeft kort informatie geven over actuele ontwikkelingen bij de Cleantechregio. De heer Oosterhof: Ik heb als raadsrapporteur het voorstel gedaan om Cleantechregio te vragen of zij in ons midden kunnen uitleggen wat zij voor ons betekenen en wat wij voor hen kunnen betekenen. Niet qua planning en control, maar qua inhoud en strategie. Men gaat dit regelen en we kunnen hierover een presentatie tegemoet zien. Wij worden hier via de griffie van op de hoogte gehouden.

25

30

35

40

Mevrouw Van Amerongen: Namens de raad neem ik, samen met Gert van der Rhee deel aan een overleg in RES-verband, een aantal gemeenten binnen de Cleantech die de RES voorbereiden. We hebben inmiddels 2 à 3 bijeenkomsten gehad. Het doel is te bekijken hoe de processen binnen de gemeenten lopen en op elkaar af te stemmen. Tot nu toe was het vooral oriënterend, met afspraken over het uitwisselen van moties. De griffies van alle gemeenten zijn er ook bij betrokken. Het is de bedoeling dat wij dit naar de raad terugkoppelen en dat wij zaken vanuit de raad meenemen. 26 september is de volgende vergadering. Mevrouw Grotenhuis: We gaan vanalles vergelijken met de andere regio’s. Zijn er grote verschillen of trekken gemeenten hier gelijkwaardig in op? Mevrouw Van Amerongen: We zijn allemaal nog aan het zoeken. De ene gemeente is wel verder dan de andere. Sommige gemeenten zijn heel voortvarend, maar moeten vervolgens weer een stap terug doen. Het belangrijkste tot nu toe was het afstemmen van de tijdschema’s, zodat we gelijk op kunnen trekken. Er zijn geen grote verschillen. De heer Van der Rhee sluit zich hier bij aan. De heer Horst merkt op dat hij dit onderwerp een waardevolle toevoeging aan de commissieagenda vindt. 6. Spreekrecht publieke tribune over punten die niet op de agenda staan Hiervan wordt geen gebruik gemaakt.

45

Hamerstukken 7. Vaststelling bestemmingsplan De Stege 10 Veessen Conclusie: de commissie stemt in met behandeling in de raad als A-onderwerp.

50

Raadsvoorstellen Ruimte

55

8. Ontwerp Regionale Energiestrategie 1.0 Cleantech regio Introductie onderwerp: Als onderdeel van het Klimaatakkoord uit 2019 maken alle regio’s in Nederland een Regionale Energiestrategie (RES). Hiermee moet bereikt worden dat het aandeel duurzame energie op land fors wordt vergroot en de uitstoot van CO2 afkomstig uit kolen- en Commissie Ruimte 13 september 2021

pagina 2 van 25

gascentrales wordt gereduceerd. Door de samenwerkende overheden in de regio is een gezamenlijke reactienota opgesteld waarin op de inspraakreacties wordt ingegaan.

5

10

Het college stelt de raad voor: 1. Kennis te nemen van de ontwerp RES 1.0 Cleantech regio; 2. De inspraaknotitie ontwerp RES 1.0 Cleantech Regio, de bijbehorende oplegger en de nota van wijzigingen vast te stellen; 3. De stuurgroep RES, naast de reeds voorgenomen wijzigingen, geen aanvullingen, wensen of opmerkingen mee te geven ter voorbereiding op de besluitvorming over de RES 1.0; 4. Kennis te nemen van de enquêteresultaten over de concept RES in de gemeente Heerde. Er zijn geen technische vragen ingediend. Het voorstel ligt nu eerst ter bespreking in de commissie voor.

15

20

25

Eerste termijn De heer Mateman: Dank aan het ambtelijk appartaat en aan de mensen van Cleantechregio voor de hoeveelheid werk die is verzet om dit document samen te stellen. Ook dank aan de 120 inwoners die de moeite hebben genomen de enquête in te vullen. Het valt op dat er wel draagvlak is voor zon en dan vooral voor zon-op-dak en beperkt voor zon-op-land. De ambitie is hoog als het gaat om zon-op-dak en zon-op-land. De inzet van wind-op-land is behoorlijk afgeschaald t.o.v. de conceptRES. Gaan we dat wel redden? Er wordt geanticipeerd op de inzet van opslag van elektriciteit en er wordt ingezet op smart grids, het lokaal opwekken en lokaal gebruiken. Er wordt een voorschot op genomen dat dat gaat lukken. Er ligt een forse ambitie, maar gaan we die ook realiseren? Stel dat grootschalige opslag niet lukt, of dat smart grid minder goed gaat, of dat er op zon-op-dak fors wordt ingerekend, want verzekeringsmaatschappijen blokkeren vaak zon-op-dak, we weten dat het netwerk zijn beperkingen heeft. Wat is plan B? Is er een plan B? We staan achter de opgave, maar er zijn ook voorstellen waarvan we ons afvragen of we dat voor 2030 gaan halen. Ik ben benieuwd hoe het college daar tegenaan kijkt.

50

- Kan het college een toelichting geven waarom de besluitvorming in onze regio langer heeft geduurd dan in andere regio’s? Heeft dat ook impact op onze positie richting het Nationaal Programma RES? - De oorspronkelijke opgave was 1,23 Terawattuur, nu zijn we terug gegaan naar 1,7 Terawattuur. Wat zijn daar de consequenties van? - TenneT heeft de uitspraak gedaan dat er sprake is van congestie in het electriciteitsnetwerk in Flevoland en Gelderland. Wat is daarvan de consequentie in deze RES? Kunnen we de opgave dan niet realiseren? - Een groot deel van het bod wordt gerealiseerd door zon-op-dak. Dat kent ook de nodige beperkingen. Hoe gaan we daar mee om? Ideaal is een zon-wind verhouding van 50-50. Dat lijkt moeilijk te gaan lukken. Past het dan wel op het electriciteitsnet en betekent dit een lastenverzwaring voor de burgers? Hoe gaan we daarmee om? - Hoe worden de uitnodigingskaders van de individuele gemeenten aan de RES gekoppeld? En hoe wordt dat gemonitord en gevolgd? Hoe gaan we om met de ‘ja, graag’, ‘ja, mits’ en ‘nee, tenzij’ insteek? Hoe komt dat terug in de uitnodigingskaders? - In de RES worden 3 opties aangegeven als het gaat om lokaal eigendom; de gemeente kan faciliteren, stimuleren, of de gemeente kan ontwikkelen.

Welke rolinvulling ziet het college hier in vanuit de gemeente? - Hoe zit het met de RES aan de overkant van de IJssel? In het verleden waren er plannen met windmolens bij Marle. Staan die nog steeds ergens op de kaart? Wordt dit meegenomen in het zoekgebied van de 8 kilometer, zoals die in de RES wordt voorgesteld?

55

De heer Van der Linde: Dank aan een ieder die medewerking heeft verleend aan de stukken die nu voorliggen. In de commissievergadering van 22 juni is al gesproken over dit onderwerp. Duidelijk is dat we als uitvloeisel van het Klimaatakkoord 2019 om voldoende CO2 terug te dringen de RES moesten maken. Onze ontwerp-RES heeft ter inzage gelegen en er is breed over gesproken. Na

30

35

40

45

Commissie Ruimte 13 september 2021

pagina 3 van 25

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

reacties hierop hebben er aanpassingen plaatsgevonden. Wat onze fractie betreft zijn dit terechte aanpassingen. Er is een drietal moties aangenomen, die tot nu toe door het college niet helemaal zijn uitgevoerd. Wat kan het college hier over melden? Belangrijk is ook de door de raad aangenomen motie zonneladder. Wij missen het maken van landelijke keuzes en leiderschap in dit wereldwijde proces en dit wereldwijde probleem. Een nieuw kabinet dat ook hierin leiderschap toont missen wij node. Ik kreeg vandaag een mail binnen van de ChristenUnie. Dat ging over het Nationaal Isolatieprogramma. Er stond in dat ChristenUnie samen met GroenLinks en het CDA en een groep maatschappelijke partijen een isolatie manifest gepresenteerd heeft: “In dat manifest doen we 12 voorstellen om Nederland slimmer, sneller en socialer te isoleren. Zo verhogen we het wooncomfort, verlagen we de energierekening en dragen we bij aan een duurzame wereld.” Het is te vinden op internet. Mooi ook dat toen wij in onze fractie over dit onderwerp spraken de meningen in mijn fractie eigenlijk naadloos aansloten op de mening van de inwoners van onze gemeente, nl. een vergaande voorkeur voor zonne-energie boven die van wind. Natuurlijk moet je niet alles op één kaart zetten, maar er zijn nog zoveel daken in onze gemeente die geschikt zijn voor zonnepanelen.

Dus daar vol op inzetten en uiteraard blijven zoeken naar mogelijkheden voor windenergie en andere mogelijkheden zoals waterstof is bittere noodzaak. Voorzitter, het is toch eigenlijk goed dat we dat besluit hebben genomen over het transferium. Wij vragen ons als fractie af in hoeverre Liander en TenneT de opbrengst van energie met hun netwerken aan kunnen. Wat kan het college daar over zeggen? Wij zijn als fractie blij met het draagvlak in onze gemeente voor met name zonne-energie. We vinden ook dat het college hier voortvarend mee aan de gang moet gaan. We moeten onze inwoners verleiden en enthousiasmeren en we zijn blij met het lokaal leiderschap. Ziet het college hier een taak voor de gemeente in? We zijn ook blij met de waardevolle inzet van onze energiecoöperatie. Mevrouw Van Amerongen: We hebben een drietal vragen die ik vooraf zou willen stellen. Een vraag over het bod; de 1,23 Terrawattbite is teruggebracht naar 1,07. Hoe verhoudt dit zich tot de minimale inzet die van de regio wordt verwacht? Is het mogelijk de doorwerking van dat definitieve bod naar de opgave voor de verschillende deelnemende gemeenten inzichtelijk te maken? Uit het kaartje van de zoekgebieden wind op pagina 23 en 24 blijkt dat het hele grondgebied van Heerde eigenlijk valt onder de 8 km zone die nader onderzoek vergt op de haalbaarheid van windmolens.

Wordt hiermee bedoeld een nader onderzoek naar de effecten op het leefgebied van de wespendief? Zo ja, wanneer worden de resultaten verwacht? Is dat voor of na de vaststelling van de RES. Participatie in dit hele proces van concept naar ontwerp. Ons lokale participatieplatform is gebruikt voor het ophalen van inbreng op de hoofdpunten. Er is veel zorg uitgesproken over de mogelijke projecten op de directe leefomgeving. Tegelijk is er ook meer steun uitgesproken over zon-op-dak dan zon-op-land en nog minder voor energie door wind. De meningen schijnen ook verdeeld te zijn over plekken voor zonnevelden. Inwoners geven aan dat zij bij het vervolgproces beter betrokken willen zijn en worden bij toekomstige plannen. Het is aan de gemeente om het participatieproces bij het vervolg, en dan met name bij de lokale invulling, zorgvuldig vorm te geven. Het komt er eigenljk op neer dat we tot vervelens toe ons moeten realiseren dat draagvlak het motto zal moeten zijn. Althans, als we in de komende jaren meters willen gaan maken in plaats van ellenlange procedures en gesteggel over potentiële initiatieven. Het is dan ook zeer verheugend dat één van de opbrengsten van de inspraak is dat meedoen in het vormgeven van de voorwaarde voor zonnevelden en delen in de opbrengst voor veel respondenten heel belangrijk is.

Hier moeten we beslist gehoor aan geven en hoe gaan we dat doen? Hoe ver is bijvoorbeeld de energiecoöperatie met de vraag hoe vormgegeven kan worden aan de 50% eigenaarschap in Heerde en welke steun hebben zij daar eventueel nog bij nodig? Het bod in het ontwerp. De ambitie van de regio is naar beneden bijgesteld. We kunnen constateren dat die aanpassing vooral te maken heeft met verwachtingen over de potenties van windenergie. Commissie Ruimte 13 september 2021

pagina 4 van 25

5

10

15

20

25

Het leeuwendeel van de grootschalige opwek zal dus moeten worden gehaald uit zon, grootschalig en kleinschalig volgens de zonneladder. Velen zullen wellicht toejuichen dat windmolens vermoedelijk achter de horizon zullen verdwijnen. Ook het college lijkt met enige tevredenheid vast te stellen dat er grote strategische lijnen van de ontwerp-RES passen bij de ruimtelijke en landschappelijke kwaliteiten van Heerde. Dat is enerzijds natuurlijk heel fijn, maar stelt ons anderzijds weer voor nieuwe uitdagingen. Er zal toch een behoorlijke onbalans ontstaan, omdat zonne-energie vraagt om een goede ontwikkeling van opslag en innovatie en op aanpassing van het netwerk door de netwerkbeheerder. Dat gaat flinke financiële consequenties krijgen, waarvan wij hopen dat die zich niet één op één gaan vertalen in de energierekening van inwoners. Het is ons onduidelijk in hoeverre provincie en rijk bereid zijn hier in mee te denken. Zeg maar gerust de portemonnee te trekken. Heeft het college daar misschien zicht op? De fractie van D66/GL vindt dit alles destemeer reden om bij de lokale uitwerking van de RES sterk te steunen op een bredere integrale aanpak van de energietransitie.

We zullen nog veel meer moeten inzetten op energiebesparing, op maatregelen door particulieren, op warmtetransitie om opslag van energie op te pakken, om smart grids te realiseren, op mogelijkheden rond mobiliteit, landbouw, industrie, waterkracht, er zijn vele mogelijkheden, ook juist in te zetten op enkele innovatieve experimenten, die het misschien kunnen compenseren voor het wegvallen van het aandeel windenergie. U zou misschien zeggen dat dat allemaal niet haalbaar is, maar we moeten prioriteiten stellen bij de grootschalige opwek van de RES. Maar het gevolg daarvan zou kunnen zijn dat inwoners straks de rekening daarvoor betalen. Bovenop de investeringen die van diezelfde inwoner worden gevraagd in de zin van zon-op-dak en warmtetransitie. Dat is dus een stapeling van kosten die op hen afkomen. Het vormt een hele uitdaging voor het gemeentebestuur en maakt zonneklaar dat we dit niet alleen kunnen. Wij zien geen andere weg dan dat vergaande samenwerking meer dan ooit nodig zal zijn met de partners in de gemeente en de regio. Al is het maar om menskracht en uren gezamenlijk in te zetten op deze transitie. Daarnaast lezen we dat een projectleider zon-op-dak van 9 maanden is aangesteld om bedrijven en Heerde Energiek te ondersteunen om op korte termijn zonne-installaties op daken te realiseren.

Wellicht is het mogelijk daarnaast of daarna ook in te zetten op ondersteuning bij het realiseren van de doelstelling van het 50% eigenaarschap.

30

Voorzitter, wij kunnen instemmen met dit ontwerpt, met die kanttekening dat het, meer nog dan in het concept, slechts een deeloplossing is voor de lokale energietransitie. Het wegvallen van wind als een reële optie maakt het voor ons niet gemakkelijker. De enige troost is dat het verkrijgen van draagvlak wellicht meer kansen biedt.

35

Tot slot wil ik graag het recent uitgebrachte boek onder de aandacht brengen van Marjan Minnesma. Dat heet ‘Tussen kolen en Parijs’. Een zeer actueel en verdienstelijk boek dat onder andere is bedoeld om zowel inwoners als de lokale overheden te inspireren tot een innovatief en integraal energiebeleid. De grote hoeveelheid frisse en voor mij ook nieuwe ideeën is verrassend en teveel om hier nu te benoemen. In dit boek stelt Minnesma dat we in Nederland voldoende verhard oppervlak hebben om te voorzien van de nodige zonnepanelen en dat grootschalige opwek op landerijen en weilanden niet nodig en niet wenselijk is. Dat vond ik nogal een verrassende uitspraak. Zij pleit ook te zoeken naar een veelvoud van kleinschalige oplossingen en voor een integrale benadering binnen de RES door naast landbouw ook industriële processen en mobiliteit te betrekken in het RES-proces. We zouden willen aanbevelen om nadrukkelijk iets te doen met al die informatie die in dat boek staat en te bezien welke wegen allemaal bewandeld kunnen worden. Temeer omdat Minnesma zo nadrukkelijk zich richt op dat lokale niveau. Met andere woorden, tussen kolen en Parijs ligt misschien wel de weg naar Heerde.

40

45

50

55

De heer De Weerdt: Eind van het jaar nemen we hier een beslissing over. Hebben we alles goed gedaan? Ik heb het gelezen over de windenergie. Ik hoop dat windenergie op een laag pitje komt en dat de raad zoveel mogelijk zonne-energie toepast. We hebben het hier al vaker over gehad, maar in grote lijnen kunnen wij ons vinden in de aanpak. Als windenergie maar niet de hoofdmoot wordt. Wettelijk gezien zal dat ook niet veel kunnen in onze gemeente, want het wordt behoorlijk aan banden gelegd. Ik hoop dat we hier in de toekomst geen grote windmolens krijgen. Verder kan ik me vinden in de visie die voor ligt en die wij eind dit jaar gaan beoordelen. Commissie Ruimte 13 september 2021

pagina 5 van 25

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

De heer Horst: Dank aan een ieder die zijn of haar bijdrage heeft geleverd. De ambitie is hoog. De fractie van de PvdA heeft de vraag of het netwerk de ambitie aan kan. In de media hebben we al artikelen voorbij zien komen waar bewoners met zonnepanelen niet alle stroom konden terugleveren aan het netwerk, door een piek. Vanuit Den Haag hebben ze dit onderwerp naar de regio’s geschoven. Het is een opgave die we als land hebben en lokaal maken we keuzes wat er kan en welke locaties daarvoor in aanmerking komen. Hierbij moeten we aanmerken dat niet alle plekken in ons land dezelfde mogelijkheden hebben. In het raadsvoorstel wordt gevraagd kennis te nemen van het ontwerp. Dat hebben we gedaan. De inspraaknotitie ontwerp RES 1.0 Cleantechregio en de bijbehorende oplegger en nota van wijzigingen vast te stellen. Daarover een aantal punten en overdenkingen. Elk project dat gestart gaat worden moet wat ons betreft een paragraaf bevatten met het opruimen van de panelen en eventueel van windenergie, als dat in de toekomst komt. Eventueel met een bankgarantie voor als een bedrijf failliet gaat, zodat de samenleving of de gemeente er niet mee blijft zitten. Wees creatief, kijk naar de parkeerplaats bij het Heerderstrand. De PvdA is voor creatieve oplossingen om de energietransitie een impuls te geven, zo neem je ook je inwoners mee, maar tegen verrommeling van ons landschap.

Wees dus creatief. Kijk bijvoorbeeld naar het idee van zonnepanelen op de geluidswallen langs de A50. En zo zijn er waarschijnlijk nog wel meer creatieve oplossingen waarmee je een forse inbreuk op het landschap voorkomt. We zijn erg ambitieus met z’n allen. We moeten stappen zetten en hebben begrip voor het feit dat er jaartallen worden genoemd, 2030 en 2050. Die zien we ook bij de warmtetransitie en andere plekken voorbij komen. Maar we moeten echter ook realistisch blijven en niet in paniek raken als het later wordt. Daarnaast moeten we flexibel zijn; er kan over enkele jaren iets worden bedacht waardoor een groot gedeelte van deze plannen de prullenbak in kan. Houd hier rekening mee. We zijn het eens met de conclusie die gesteld wordt in de oplegger dat zon-op-dak bij particulieren moet meetellen. Dat is één van de vragen die gesteld is door insprekers. Dat gebeurt nu niet altijd. Er ligt natuurlijk ook al het één en ander op de daken. Wat ons betreft moet dat meegeteld worden, ook in uiteindelijk het totale bod. Doen we dat niet, dan houden we elkaar voor de gek en sta je, wat ons betreft, op forse achterstand in de communicatie met onze inwoners. Het is goed om te lezen dat de ambitie zon-op-dak is verhoogd en zon-op-land is verlaagd in de concept-RES. Zoekgebieden bij ons m.b.t. windenergie zijn niet verder uitgewerkt.

Dit in verband met ecologische onderzoeken als de wespendief, Natura2000. Wat is nu de status van windenergie in onze regio? Klopt het dat er tot 2030 sowieso geen optie is? En moet je het überhaupt wel willen in onze kwetsbare natuurlijke omgeving? Als je het rapport leest, m.b.t. windenergie A50-IJsselvallei, die ook bij de stukken zat, dan kom je tot de conclusie dat het voor onze gemeente onhaalbaar is. Laten we er wat dat betreft een streep onder zetten en ons focussen op zonne-energie en eventuele alternatieven in de toekomst. Financiële participatie. De getallen halen is leuk, maar zet vol in op lokaal eigenaarschap, wat ook benoemd wordt in het stuk en in de RES en waar wij als gemeenteraad ook al eerder een motie over hebben ingediend. We kunnen hier als gemeente ook een rol in spelen door actief daarin te communiceren. Een paar grote investeerders kunnen ervoor zorgen dat je heel snel je doelstellingen haalt. Leuk voor op papier, maar elk ander voordeel is er niet mee te behalen. Dus zorg ervoor dat je grote investeerders het zoveel mogelijk moeilijk maakt en ga hier niet mee in gesprek. Geef de energiecoöperatie die wij hier in Heerde hebben een grote en bepalende rol. Wij zijn het ermee eens om naast de reeds voorgenomen wijzigingen geen aanvullende wensen of opmerkingen mee te geven ter voorbereiding op de besluitvorming.

Wel willen we natuurlijk de gedachten en de overdenkingen die we zojuist geuit hebben meegeven. En we hebben als fractie ook kennis genomen van de enquêteresultaten over de concept-RES in de gemeente Heerde. Goed om te zien dat er inmiddels 118 leden een reactie hebben gegeven en dat er inmiddels 229 leden zijn op de website Samenwerken aan Heerde. Dat kan alleen maar beter worden, maar ik denk dat het een goed begin is van één van de eerste grote onderzoeken, dus dat is alleen maar positief. En hoe vaker we het benoemen, hoe meer mensen er waarschijnlijk gebruik van gaan maken. Dat kan een mooi, levendig innovatief platform worden. Meedenken, informeren, communiceren, Commissie Ruimte 13 september 2021

pagina 6 van 25

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

transparantie. Zomaar wat reacties bij die eerste open vraag die aan onze inwoners is voorgelegd. Wat ons betreft duidelijk. We gaan ervan uit dat we met die reacties aan de slag kunnen, want er is wel een gemene deler in te vinden: communiceren, transparant en informeren en inwoners meenemen. Dat moeten we zeker doen. Er stijgt wat ons betreft een duidelijk beeld op vanuit de inspraak. Die wijkt overigens niet veel af van datgene wat ik zojuist namens de PvdA heb verkondigd. De heer Oosterhof: Op 8 juli 2019 hebben wij ingestemd met de startnotitie voor de RES. Daarna hebben wij op 5 oktober 2020 kennisgenomen van de concept-RES. Daar zaten ook twee moties bij. Die moties kennen we. Als we kijken naar de reactie bij het motie-overzicht, dan is dat vaak op hele grote hoofdlijnen. Wij vragen ons af of de motie met deze concept-RES is uitgevoerd of niet. Alle andere partijen hadden daar ook al vragen over. Het uitnodigingskader Duurzame energie was voor ons een punt waarover in de raadsommissie een diepgaand debat is gevoerd en waar wij als VVD ook hele concrete punten hebben ingebracht. Met name het dilemma van het moeten kiezen van opties die vanuit ruimtelijke kwaliteit pijn gaan doen en dat wij – als we die klimaatdoelstellingen willen halen en ons steentje bij willen dragen – we ruimte moeten geven in regels.

Het is niet anders: Mooi en effectief gaat niet altijd samen… Maar het moet wel… Wij zouden graag zien – omdat dat uitnodigingskader en de RES aanvullend werken – dat het college de volgende keer die beide onderwerpen gelijktijdig behandeld. Dat geldt ook voor eventuele andere beleidskaders waar we als gemeente voor staan en die hier ook verband mee houden. Kan het college al een doorkijkje geven over wat er met het uitnodigingskader Duurzame energie gebeurt en wat daar in aangepast gaat worden? Als we dan kijken naar het document dat voorligt, dan is het best veel hoog over – abstract strategisch werk wat is verzet. Dat verdient alle waardering. Wij zien ook wel dat er veel open deuren zijn ingetrapt, maar we kunnen ons ook voorstellen dat dat nu even nodig was. Maar als ik nu op een verjaardag moet uitleggen wat dit nu daadwerkelijk voor ons gewone Heerdenaren betekent, dan krijg ik het best lastig. Want, wat gaat er nu gebeuren? We hebben het al eens over een uitnodigingsvisie gehad, maar als ik in 7.1 van de concept-RES lees (7.1 gaat over het huiswerk voor alle betrokken partijen, en wat wij dus als Heerde moeten gaan doen), zijn er nog meer zaken die een gemeente als Heerde moet doen. We lezen dat we aan de slag moeten met visies, beleid, goed voorbeeld geven, afstemming, jongeren, etc.

Wat ons niet helemaal duidelijk is, is wie het realiseren van die warmteoplossingen, wind, zonne-energie en andere oplossingen als eindverantwoordelijkheid krijgt. We moeten meters maken en resultaten halen. Die keuze hebben we eigenlijk niet. Is dat de provincie, de markt, het rijk, de burgers of de gemeente? Wanneer verwachten we nu dat we van visies, beleid en participatie echt in de actiestand komen in Heerde? Of hoeft dat helemaal niet, omdat de gemeente misschien een beperkte rol heeft? Met andere woorden: hoe brengen we dit straks ook echt in de praktijk? En hoe kunnen we dat op een verjaardag kort en bondig uitleggen? Wij blijven ons als VVD zorgen maken dat onze concrete doelstellingen niet worden gehaald. De ambities zijn groot, maar willen en kunnen lijken soms te verschillen. Misschien kunt u daar wat over uitleggen? Wij hebben al eens eerder aangegeven dat keuzes pijn gaan doen, en dat de doelstellingen gehaald moeten worden, desnoods met de inzet van kernenergie. Tenslotte zijn er door de gemeente Heerde 2 formele inspraakreacties ontvangen, lazen wij in het voorstel. Beiden komen niet uit de Gemeente Heerde. De vraag is dan ook wat dit zegt dit over de participatie en de betrokkenheid van onze inwoners. Dat staat overigens los van de enquête die door 120 inwoners is ingevuld.

Beantwoording door het college Wethouder Meijer: Opslag staat inderdaad in de kinderschoenen. Dat is een onontgonnen landschap in de RES. Niet alleen in onze RES, maar ook landelijk. We hebben in de regiodeal van de Cleantech gezegd dat het een goed verhaal is waar we met nieuw geld innovatie vanuit het bedrijfsleven willen steunen. Maar het is een nieuw verhaal, wat tussen de concept-RES en de RES 1.0 is opgekomen, omdat we weinig met wind kunnen en daardoor overgaan naar meer zon. Dat is ook een politiek Commissie Ruimte 13 september 2021

pagina 7 van 25

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

besluit geweest. In de concept-RES zat bijna alleen maar zon-op-land. De politiek in Den Haag heeft gezegd een zonnelader te willen, de ladder van Wiebes, waardoor we van zon-op-land naar zon-opdak zijn gegaan, waardoor dat bod heel anders uitpakt dan we aan de voorkant ingeschat hadden. Zon-op-dak is best een uitdaging, omdat verzekeraars zich daar steeds beter op gaan verzekeren vanwege de brandrisico’s. Volgende week wordt de themaraad duurzaamheid gehouden. Daar gaan we heel uitgebreid in op zon-op-dak en het lokale afwegingskader vanuit de zonneladder die hier is gepresenteerd. Over ‘ja’ en ‘nee’ zijn we het snel eens, maar juist ‘Ja, mits’ en ‘Nee, tenzij’ is heel boeiend. Die hebben we in de regio geprobeerd te definiëren, maar die zullen we ook lokaal moeten definiëren om te zien hoe dat hier uitpakt. Dan gaan we ook een heel uitvoerig gebiedsproces doorlopen. In juni hebben we zeer uitvoerig over de warmtetransitie gesproken. Dat is een paragraaf in de RES. We hopen maandag in de themaraad te vertellen waar we staan, maar ik stel ook voor de open eindes waar we nog voor staan daar te bespreken. Het CDA vraagt of er een plan B is. Wij zijn tussen concept-RES en RES 1.0 al bezig met een plan B. We hadden daar vol ingezet op wind en op zon-op-land.

Maar in allerlei onderzoeken en besluitvorming van de provincie hebben we ontdekt dat wind op de Veluwe lastig wordt vanwege de wespendief en dat de randen van de Veluwe en de IJsselvallei en Natura 2000 gebieden beperkingen met zich meebrengen, evenals het ganzenfoerageergebied en de weidevogels. Daar schalen we af. Daar hebben we zeer uitvoerig met elkaar over gesproken, want dat was voor ons geen eenvoudig besluit. De provincie heeft de 4 RESSEN van de Veluwe bij elkaar gepakt en vond dit een te groot risico. De provincie staat ook voor de natuurbescherming, dus ook voor de bescherming van de wespendief. Die straal van 8 kilometer gaat door ongeveer onze hele gemeente. Sommige fracties trekken de conclusie dat wind niet kan. Het college vindt dat nog te vroeg, omdat er de komende tijd nog onderzoek gaat plaatsvinden naar wat er wel kan. Er is nu nog één locatie in de IJsselvallei overgebleven voor onze gemeente samen met nog andere 4 locaties op de stuwwal van de Veluwe. We hadden zeer gehoopt het gesprek open te houden met Epe en Apeldoorn om langs de A50 windenergie te realiseren. De gemeenten willen dat heel erg graag, maar de provincie zegt dat daar in het kader van de wespendief weinig kans op is. We houden dit wel in de achterzak, de nadere verkenning van de wespendief afwachtend.

Daar hebben we in december nog geen zicht op, want er moet langjarig onderzoek worden gedaan met veldtellingen. Daarom hebben we ook gezegd dat we zon-op-land sneller moeten oppakken en zon-op-dak intensiveren. Dat heeft ertoe geleid dat het bod uit de concept-RES wat kleiner is geworden. De commissieleden hebben een uitvoerige bijlage van Liander bij de stukken aangetroffen waarin ze voor onze RES bekijkt wat er met de stroomkabels gebeurt. Dat geeft hen veel zorg. Ze hadden liever een evenwichtig pakket van zon en wind. Nu het uit evenwicht is wordt het voor hen een hele opgave om dat goed te regelen. Zeer recent hebben we kennisgenomen van een brief van TenneT die we via Liander hebben ontvangen waarin zij aangeven met terugwerkende kracht, vanaf 1 juli dit jaar nieuwe initiatieven niet te kunnen oppakken. Wij zullen die brief doorgeleiden naar de raad. Het project bij het Heerderstrand zit aan de goede kant van de streep en kan onverminderd door. We hebben een zeer uitvoerige analyse gemaakt van zon-op-dak van alle bedrijven op het bedrijvenpark aan de Europaweg en aan de Van der Zeelaan. Daar ligt een grote kans om in één aanbesteding een grote klapper te maken. Die valt dus buiten het verhaal. We hebben het bedrijfsleven enorm uitgedaagd om met dat project versneld mee te doen, om met zon-op-dak het verschil te maken.

Je kunt er hectares kwijt, daar kan ik maandag meer over laten zien. Als je de bedrijven nu uitdaagt de aanbesteding te doen, dan weet je dat er daarna een heel lang wachttraject op TenneT en Liander komt om daar een antwoord op te formuleren. Het is zaak van een nieuw kabinet om daar in de Energiewet nieuwe energie in te brengen. Het college is in de regio op pad gestuurd met 3 moties. Lokaal eigenaarschap. Die was niet in de concept-RES opgenomen. In deze RES is dit volledig uitgewerkt. Bij het eerste voorbeeld aan het Heerderstrand laten we ook zien dat een ontwikkelaar en de Heerder energiecoöperatie samen proberen daar een verdeling in aan te brengen. Dat is een mooi voorbeeld van hoe het kan. Andere gemeenten laten ook mooie voorbeelden zien. Onze energiecoöperatie werkt intensief samen met de 7 andere. Ze zijn ook van plan dat nog nadrukkelijker te gaan doen richting de RES 2.0, om daarmee de participatie verder in te vullen. Motie 2 droeg op het verhaal van de zonneladder en zon-op-dak verder te onderzoeken. Dat staat er uitvoerig in. Motie 3: samenwerken met omliggende Commissie Ruimte 13 september 2021

pagina 8 van 25

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

gemeenten proberen we in de RES vorm te geven. Als Apeldoorn-Epe-Heerde hadden we daar graag een nieuw project van gemaakt langs de A50. Collega Nienhuis en ik hebben binnenkort wel een gesprek over zon, met de geluidsschermen. Dat moeten we nader verkennen. De rol van gemeenten. Ik probeer me te verplaatsen in de inbreng van de VVD en ik snap dat het lastig is om op een verjaardagsfeestje uit te leggen wat de RES voor abstract kader is. Tegelijk hoop ik dat we er als regio in zijn geslaagd om naar de kwaliteiten van het landschap te kijken en te bekijken wat we daar door zon-op-land en wind aan kunnen toevoegen. Anders dan in andere RESregio’s hebben we door die benadering gekeken hoe we kunnen toevoegen i.p.v. te zeggen hoeveel Terrwatt we nodig hebben en dat te verdelen over de gemeenten. Dan moet je vervolgens lokaal nog dat hele landschappelijke traject door. Ik verwacht dat het huiswerk dat we nu hebben gemaakt en waarvan de raad wordt gevraagd instemming te geven, ons straks voordeel oplevert als wij ons lokale afwegingskader concreter gaan invullen. De verkenning van alles wat in natuur en landschap voorligt en de analyse daarvan staat nu op papier en is straks lokaal in te vullen. Ik hoop dat dat dienstig is op een verjaardagsfeestje. Interruptie De heer Oosterhof: Ik gebruik het verjaardagsfeestje als metafoor.

Wij moeten dat ook aan onze achterban en aan de mensen uitleggen. Het was niet mijn bedoeling dat schertsend te gebruiken en ik neem aan dat dat ook niet uw bedoeling was. Wethouder Meijer: Ik heb het niet schertsend opgepakt, maar het komt vaak ter sprake hoe het verder moet met wind en zon. Ik probeer vanuit de inhoud aan te geven dat we een mooi fundament hebben gelegd dat we lokaal kunnen invullen. Vervolg beantwoording wethouder Meijer Het CDA vraagt hoe de RES van West-Overijssel tegen die van ons aan ligt. Er is twee keer afstemming in de Zwolse regio met 5 RESSEN, waarin we de RESSEN tegen elkaar aan leggen. Ik mag daar namens de Cleantechregio aan tafel zitten. Op de kaart van West-Overijssel staat nog steeds wind op Marle ingetekend. Daar gaan we gesprekken over voeren met Olst-Wijhe, zoals we ook gesprekken voeren met de Noord-West Veluwe over zon en met name wind als het gaat om de wespendief. Die gesprekken zullen er in de toekomst ook zijn. De fractie van CU-SGP mist landelijk leiderschap. Hopelijk hebben we binnenkort een nieuw kabinet dat de klimaatagenda tot prioriteit verheft. Het klopt dat de bevolking ook zon boven wind wil, maar het is nog de vraag of we daarmee de totale opgave kunnen invullen. Daarom hebben we wind ook op de agenda gehouden. Tenzij de raad daar anders over besluit.

Juist om serieus die verkenning te doen en mogelijkheden voor initiatieven vanuit de samenleving open te houden. Dat zien we bij het Heerderstrand. We worden regelmatig gebeld hoe ver het met de besluitvorming staat. Binnenkort spreken we met agrariërs. Zij zeggen principieel tegen windenergie te zijn. Als het hun eigen initiatief is willen ze ook nog wel eens kijken naar de kansen. Die gesprekken moeten de komende tijd worden gevoerd. In het lokale kader dat we voor zon en wind ontwikkelen zullen we de paragraaf wind ook gewoon verkennen. De fractie van D66/GL vraagt aandacht voor participatie. Gaandeweg hebben we in de concept-RES ontdekt dat dat zorgvuldig moet gebeuren. Meer nog is het enorm zoeken hoe je dat op een goede manier doet. We hebben het nu regionaal gedaan en u heeft de producten daarvan als bijlage gezien. Het college hoopt met het lokale kader voor zon en wind het participatieve traject te doorlopen en de inspraak volledig te organiseren. Daarvoor hebben we een uitvoerige klankbordgroep ingericht waar mensen uit allerlei partijen uit de samenleving aan de voorkant inbreng opleveren. Maar we gaan ook met burgers in gesprek die met ons willen mee- en tegendenken. De fractie van D66/GL roept ook op in te zetten op andere producten. Dat is zeer gewenst.

Daarbij verwijs ik ook naar de RRE en RREW-regeling waar we afgelopen en dit jaar aan werken en dat we ook in de uitvoering hebben om burgers kansen te bieden hun huis te verduurzamen. Onlangs hebben we met de woningbouwcorporatie voor het nieuwe jaar afspraken gemaakt om, nu de regeling verbreed is naar de woningcorporaties, ook huurwoningen verder te verduurzamen. Binnenkort gaat er een smart app van start. We zullen het breed uitdragen om een scan van de eigen woning te maken en te kijken wat men kan doen om de eigen woning te verduurzamen. Dat zijn allemaal ‘no-regret-maatregelen’ om een hoger label te krijgen. Wie gaat dat betalen? Voor een Commissie Ruimte 13 september 2021

pagina 9 van 25

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

deel kan de duurzaamheidslening van de gemeente daarbij behulpzaam zijn. Daar wordt ook gebruik van gemaakt, maar het zou buitengewoon wenselijk zijn dat, als wij van RES 1.0 naar RES 2.0 gaan, het kabinet daar maatregelen naast zet die mensen met een smalle beurs tegemoetkomen. Zo moeten er nog veel meer maatregelen komen vanuit Den Haag om het voor ons allemaal tot een uitdaging te maken om richting een energietransitie te komen, ook met een wat kleinere beurs. Het boek Tussen kolen en Parijs ligt op mijn bureau en ik zal er morgen een aantal aan de collegetafel uitdelen. Het andere boek over de briefwisseling met Jan Terlouw is ook buitengewoon inspirerend. Daartussen ligt misschien wel de weg langs Heerde op weg naar een energieneutrale samenleving. Tweede termijn De heer Mateman: Waar een fundamentele keuze in blijft hangen is het aandeel windenergie. Niet voor niets doelde ik op die 50%-50% regeling en de impact op het netwerk en de kosten die daarmee samenhangen. De investeringen die de komende jaren in het netwerk moeten worden gedaan bedragen op landelijke schaal tientallen miljarden. Windenergie kan die enorme investeringslast een stuk beperken. Dat punt moeten we onder ogen zien, ook voor de Heerder situatie. We moeten aan burgers uitleggen waarom windenergie nodig is.

Het heeft ook te maken met een effectief gebruik van ons netwerk en de enorme investeringen die we anders in het netwerk moeten doen. We hebben niet voor niets in de concept-RES de motie ingediend om naar de mogelijkheid met de A50 te kijken. Ik zie het probleem van de wespendief ook wel en de ruimte in de zoekzone voor windmolens zal beperkt zijn. Maar we moeten met elkaar wel dat gesprek voeren, ook in de Heerder samenleving. Ik weet dat het onderwerp niet populair is, maar dat punt moeten we blijven uitleggen aan onze achterban. We moeten uitleggen waarom en dat het te maken heeft met de netwerkcapaciteit. Ik heb er behoefte aan dit als bespreekonderwerp in de raad te agenderen. De heer Van der Linde: Er is weinig belangstelling voor windenerige. Ik wil het college oproepen goed te kijken waar dat mogelijk is en niet de moed te laten zakken. Het is geen onderwerp waar iedereen warm voor loopt, maar de fractie van CU-SGP is wel overtuigd van de noodzaak om het breder te zoeken dan alleen zonne-energie. De fractie van PvdA vroeg wat er wel en wat er niet wordt meegeteld. Ik ben het van harte met hen eens dat we datgene wat al is gedaan en opgewekt is ook meetellen. De fractie van CU-SGP kan instemmen met wat onder de punten 1, 2, 3 en 4 wordt gevraagd. Mevrouw Van Amerongen: Het is een duidelijk verhaal dat we windenergie langduring in de koelkast hebben staan.

In Groningen zijn kleine windmolens met een hoogte van ca. 12 mtr geplaatst. Is al duidelijk of die ook onder de problematiek van de wespendief vallen? Het is natuurlijk niet te vergelijken met de efficiëntie van die grote, technisch steriele apparaten die ook voor heel veel overlast zorgen, maar ik begrijp dat het Groningse model met veel instemming is ontvangen en het kan toch een stukje bijdragen aan de energievoorziening op het platteland. Is een dergelijke ontwikkeling op dit moment ook geblokkeerd? De vraag over 50% eigenaarschap is naar mijn weten ook bij de energiecoöperatie neergelegd en zij gaat hier ook mee aan de gang. In hoeverre werken zij hierin ook samen met de gemeente en hoe ver zijn zij hier mee? Ik vind het belangrijk dat vanuit de gemeente ruimhartig te faciliteren en hen daar niet alleen mee te laten worstelen. Ik zou graag zien dat de wethouder daar nog iets meer over zegt. De heer De Weerdt: Als er straks in december wordt afgesloten, wat wordt er dan in onze gemeente bepaald? Over bepaalde zaken wordt natuurlijk in de regio beslist en die worden dan door het college voorbereid naar ons toe.

In hoeverre hebben wij daar nog invloed op? In hoeverre is het zo dat windenergie met een bestemmingsplan kan worden afgetikt? En in hoeverre hebben Den Haag en de provincie daar nog iets over te zeggen? Als wij als raad tegen bepaalde dingen zijn en er komt een verzoek voor windmolens, hebben wij daar als bestuur dan nog een bepaalde zeggenschap over? Of kunnen we het niet meer tegenhouden? In Zalk is ook een procedure geweest van misschien wel 15 jaar, maar het is er wel gekomen. Je leest in de krant dat je nu kunt beleggen in windmolens. Het is wel goed geïnvesteerd, maar ik hoop dat de bevolking ook wat aan die duurzaamheid heeft die ook geld oplevert en dat de tarieven naar beneden gaan. Dat zie ik in de toekomst niet gebeuren. Er wordt gezegd dat de aanleg ook betaald moet worden. Dat is allemaal waar, maar ik hoop dat de wethouder kan aangeven hoe die ontwikkelingen voor ons kunnen uitpakken. Wat voor invloed hebben wij als raad in de toekomst op het doorgaan van projecten? Commissie Ruimte 13 september 2021

pagina 10 van 25

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

De ontwikkeling zoals die nu gaat is niet verkeerd. Maar wat daarna? Kunnen we dan worden overspoeld door toezeggingen, of hebben we dan nog een rem op ontwikkelingen? De heer Horst: Er is e.e.a. gezegd over windmolens. De fractie van PvdA vraagt zich af wat er nog meer aan onderzoek moet plaatsvinden. Er ligt al het e.e.a. aan onderzoeken en het is nu al duidelijk dat het nog jaren gaat duren. Ik wil wel oproepen om niet alle tijd hier aan te besteden, zodat je wel bezig bent met wat wel kan. De heer Oosterhof: De VVD is blij dat er gesprekken met de boeren worden gevoerd. Zo kun je zien dat de boerenstand voor ons allemaal erg belangrijk is. We willen een beroep doen op het college om echt goed aan de mensen uit te leggen waar we mee bezig zijn en waarom. We kunnen dit als overheid absoluut niet zelf. Dat betekent dat we alle partijen die wat moeten doen stimuleren, ruimte geven en helpen waar het kan. Laten we de schouders eronder blijven zetten, want het is erg belangrijk dat we hier resultaten halen. Hoge ambities zijn harstikke goed, maar laten we zorgen dat we de resultaten halen. Beantwoording door het college Wethouder Meijer: De fractie van CDA gaf aan dat windenergie lastig gaat worden en vroeg of dat goed is geanalyseerd.

Wat wij als stuurgroep RES lastig en teleurstellend hebben gevonden was dat we de 30 RESSEN moesten inleveren bij het Planbureau voor de Leefomgeving. Zij zouden een registratie maken hoe hoog het bod zou worden en zij zouden een kwalitatieve analyse maken hoe dat eruit zag. We kregen een rapport terug waarin stond hoeveel Terrawatt de Cleantech opwekt en dat was het. Wij hebben contact opgenomen met het NP RES en hen uitgedaagd ook een kwalitatieve analyse te doen of ons huiswerk valide is, want je wilt je laten keuren door de keurmeester. We hebben het antwoord gekregen dat het PBL dat niet gaat doen. Ze hadden die opdracht wel gekregen, maar hebben die dus niet uitgevoerd. Daarom is het lastig de vraag van de heer Mateman te beantwoorden. Het PBL had een spiegel voor kunnen houden, maar die hebben we niet. Het verzoek ligt er nog. Wellicht dat een nieuw kabinet er een streep onder kan zetten om die analyse nog een keer te maken. Dat zou behulpzaam zijn om de vraag van de heer Mateman te beantwoorden. De heer Mateman: U wilt een analyse van de maatschappelijke effectiviteit? Wethouder Meijer: Ja, maar ook of we met realistische dingen bezig zijn.

Ik had graag een bespiegeling gelezen dat TenneT en Liander aan de bak moeten om ervoor te zorgen dat de opgave gerealiseerd kan worden en als dat niet zou kunnen, dat het bedrijfsleven uitgenodigd zou worden om met nieuwe innovaties te komen om de opslag te verbeteren e.d. Dat lees ik niet, maar dat zou je wel als ambitie mogen verwachten. De heer Mateman: Dit raakt een fundamenteel punt. Wij nodigen onze inwoners uit om met plannen te komen. Er is niks frustrerender dan te zeggen dat het nog 10 jaar gaat duren. Dan zakt de energie weg. Daar zit een fundamenteel knelpunt in de energiestrategie en hoe we verder moeten. Dat kan het draagvlak dat al broos is, volledig doen afbrokkelen. Dit is een zorg van de CDA-fractie en ik begrijp dat de wethouder die zorg deelt. Wethouder Meijer: Ik ben blij dat daar breed aandacht voor is. Als gemeenteraad en college leg je je ambitie op tafel en steek je je nek uit. Straks gaan we de polder in over wind en het dorp in over zon-op-land en zon-op-dak en dan moeten we zeggen “Voorlopig is er geen kabeltje om uw plan te realiseren.” Daar moeten echt nog stappen worden gezet.

Mevrouw Van Amerongen: In hoeverre ziet de wethouder mogelijkheden om in contact met TenneT en Liander naar oplossingen als opslag te zoeken? Ze hebben een uitgebreide analyse van hun plannen gegeven, maar gaat het college uitgebreid met hen in gesprek? De brief van TenneT is zeer zorgelijk. Je krijgt iets vergelijkbaars als bij de stikstofproblematiek. Wethouder Meijer: Ik ga geen dossiers vergelijken en ik weet ook niet of het college van Heerde dit probleem kan oplossen. We kunnen dit wel adresseren. Dat hebben we in de laatste stuurgroep voor de zomer al gedaan, omdat de analyse van Liander toen al wel op tafel lag en ook zorgelijk is. Daar komt het verhaal van TenneT nu bij en dat is zorgelijk als het gaat om ons ambitieniveau. Daar komen we zondermeer over te spreken. De heer Van der Linde: Die zorg heeft onze fractie ook. Het is belangrijk om te weten of datgene wat je ontwikkelt ook verder kan worden doorontwikkeld. Ik heb het ook niet voor niets gehad over de rijksoverheid. Vervolg beantwoording door het college Commissie Ruimte 13 september 2021

pagina 11 van 25

5

10

15

Wethouder Meijer: De Groningse molen moet verder worden verkend. Ze zijn qua opbrengst een ander verhaal dan de opgave die we hier aan de orde hebben. Of dat in de IJsselvallei kan is onderwerp van gesprek voor ons lokale kader. Ik denk dat dat maandag langs zal komen en anders komt het zondermeer op tafel. 50%-50% zat niet in de concept-RES, maar zit wel verankerd in de RES 1.0. Richting de RES 2.0 willen de gemeenten, de provincie, het Waterschap en de energiecoöperaties verdere deskundigheidsbevordering mogelijk maken om energiecoöperaties in hun kracht te brengen. Ik vind het zeer hoopgevend te zien hoe in verschillende gemeenten de energiecoöperaties al hele mooie trajecten hebben gerealiseerd. Ik proef en zie dat onderlinge uitwisseling heel goed loopt. Het contact van ons met de energiecoöperatie is ook buitengewoon plezierig. Als wind niet kan, moeten we daar niet alle tijd aan besteden. Dat gaat het college ook niet doen, dat gaat de provincie trekken met natuurorganisaties en mensen die het veldwerk gaan doen. We wachten het rustig af. Advies per fractie/samenvattende conclusie voorzitter Voorzitter: De commissie heeft al aangegeven dit als B-onderwerp te willen bespreken en er wordt ook een motie overwogen. Conclusie: de commissie stemt in met behandeling in de raad als B-onderwerp. Adviezen/bespreken Ruimte

20

25

30

35

Omdat zich voor agendapunt 10 2 insprekers hebben aangemeld, stelt de voorzitter voor dit agendapunt voor agendapunt 9 te behandelen. De voorzitter vraagt of iemand bezwaar heeft tegen dit voorstel. Dat is niet het geval. 10. Discussienota Zwolseweg 50, Heerde (voormalig politiebureau) Introductie onderwerp: Het college heeft in het voorjaar 2020 voor het perceel Zwolseweg 50 een ontwerpbestemmingsplan voor de vervanging van het in onbruik geraakte politiebureau, door een appartementencomplex met 9 appartementen en een hoogte van 13 meter ter inzage gelegd. De ingediende zienswijzen en een inspreekbijdrage tijdens de Commissie Ruimte van oktober 2020, hebben geleid tot een heroverweging van het plan. Het college vraagt de commissie te adviseren over: Het verlenen van planologische medewerking aan de ontwikkeling van 10 appartementen aan de Zwolseweg 50 te Heerde, conform het bij dit punt gevoegde inrichtingsplan, en daarmee af te wijken van het parkeerbeleid. Het voorstel ligt nu eerst ter bespreking in de commissie voor. Voor dit onderwerp hebben zich twee insprekers aangemeld: De heren Peter Bakker en Will Nengerman uit Heerde.

40

45

50

Inspraakreactie de heer Bakker De heer Bakker: Dank dat ik het woord tot u mag richten. Aanleiding zijn de gewijzigde plannen voor de bouw van een appartementencomplex op de locatie van het oude politiebureau. Dat is pal naast mijn huis. Het nieuwe plan neemt de bezwaren van de zienswijze op het oude plan niet weg. Het is zelfs een verslechtering ten opzichte van het oude plan. In de toelichting op het nieuwe plan staat dat er met omwonenden overleg is geweest. Dat is onjuist. Met mij is nooit overleg gevoerd, terwijl ik direct naast de ontwikkellocatie woon. De belangen van de verschillende omwonenden zijn niet altijd verenigbaar. Er is slechts met enkele bewoners overleg geweest, waardoor een eenzijdige optimalisatie is gemaakt en het plan alleen aan de Zwolseweg zijde is verbeterd. Met het nieuwe plan wordt echter volledig voorbijgegaan aan bezwaren en onzekerheden die ik in mijn zienswijze heb meegegeven voor de achterzijde van het pand. Het is dus onjuist dat rekening gehouden wordt met de belangen van omwonenden. Er is slechts rekening gehouden met de belangen van enkele omwonenden. Eigenlijk is het aantal appartementen dat men wil realiseren te groot voor deze locatie. Het is een verbetering aan de ene Commissie Ruimte 13 september 2021

pagina 12 van 25

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

kant en een verslechtering aan de andere kant. Het zou beter zijn het aantal appartementen te verminderen, zodat het plan beter kan worden ingepast in de omgeving. Mocht de gemeente toch willen doorgaan met dit plan, dan dient zorgvuldig met alle belangen te worden omgegaan. Om te voorkomen dat het nieuwe plan aan de achterzijde naast mijn huis ook daadwerkelijk een verslechtering wordt, geef ik graag de volgende aandachtspunten mee: Het nieuwe plan dat nu voorligt maakt een bouwhoogte mogelijk van 11 meter. In de verbeelding van het nieuwe plan is aan de achterzijde naast mijn woning een uitbouw getekend met twee woonlagen. Echter, met een bouwhoogte van 11 meter voor het hele pand, kunnen daar met de aanvraag voor een omgevingsvergunning alsnog 3 woonlagen van worden gemaakt. Om deze situatie te voorkomen dient de bouwhoogte in het bestemmingsplan aan de achterzijde te worden beperkt tot 7 meter. Dit is in overeenstemming met de verbeelding van het nieuwe plan. In het nieuwe plan wordt de gevel aan de achterzijde dichter bij mij huis geplaats. In deze gevel zijn ramen voorzien, zodat de toekomstige bewoners vanaf appartement 6 vanaf enkele meters afstand direct in mijn woonkamer kunnen kijken. Dat is helemaal niet nodig. Het naastgelegen appartement 7 heeft ook alleen ramen aan de Christinalaanzijde.

Voor appartement 6 zou eveneens moeten gelden dat er alleen ramen aan de Christinalaanzijde mogelijk worden gemaakt. Als deze zaken in het bestemmingsplan worden geborgd, is er meer evenwichtig omgegaan met de belangen van verschillende bewoners. Dank dat u naar mij heeft willen luisteren. Vragen aan inspreker De heer Mateman: De heer Bakker geeft aan dat er nooit met hem is gesproken. Bedoelt hij vanuit de gemeente of de ontwikkelaar? De heer Bakker: Zowel de gemeente als de ontwikkelaar hebben nooit contact opgenomen. De heer Mateman: Zou u met een aanpassing door geen ramen in de gevel te plaatsen en een aanscherping in het bestemmingsplan met de plannen kunnen leven? De heer Bakker: Wij weten dat er gebouwd zou worden. Met een hoogte van 7 meter kunnnen we leven en zullen we er niet verder tegenin gaan. Gaat men hoger, dan wel. Mevrouw Kwekkeboom: De heer Bakker zegt dat er geen contact met hem is opgenomen. Hoe bent u dan aan de informatie gekomen dat er naast u gebouwd zou worden? De heer Bakker: In februari 2020 hebben wij een bijeenkomst gehad waar de projectontwikkelaar een plan heeft laten zien waar die 22 zienswijzen op zijn binnengekomen. Daar is nooit op ingegaan. Mevrouw Kwekkeboom: Maar u bent door initiatiefnemer wel uitgenodigd om naar het plan te komen kijken? De heer Bakker: Dat klopt en daar was ook iemand van de gemeente bij.

De heer Van der Linde: Heeft u datgene wat u hier heeft neergelegd ook ergens anders neergelegd, bijvoorbeeld bij de gemeente of de ontwikkelaar? De heer Bakker: Ik heb een keer gebeld met de ontwikkelaar. Hij had tekeningen aan een derde gegeven. Ik heb gevraagd of ik ook een tekening kon krijgen van zijn plannen, maar hij zei dat hij niet iedereen tevreden kon stellen, dus daar moest ik het mee doen. De heer Horst: De heer Bakker geeft aan dat er wel is gesproken met een afvaardiging van bewoners van de Zwolseweg. Is er binnen de omgeving cohesie tussen de omwonenden en hun bezwaren? Of is iedereen met zijn eigen bezwaren richting gemeente/ontwikkelaar gegaan? De heer Bakker: Er zijn 22 zienswijzen ingediend. Christinalaan en Zwolseweg zijn 2 afzonderlijke dingen. De heer Jalink: Woont de heer Bakker net naast het politiebureau aan de Christinalaan? De heer Bakker: Pal er naast. De gevel komt ca. 8 meter van mijn zijgevel. Inspraakreactie de heer Nengerman De heer Nengerman: Fijn dat ik weer mag komen. Ik ben een jaar geleden ook geweest. Toen heb ik gezegd dat er helemaal niet met de buurt werd gepraat. U heeft net de reactie van de heer Bakker gehoord; bij sommigen is dit nog zo. Hij heeft wel met mij gepraat. Ik kom voor de discussienota voor het parkeren. In eerste instantie willen ze aanpassingen doen. Eerst was er op de binnenplaats parkeren.

Dat vond ik helemaal niks, want daar slaap en woon ik. Ze wilden iets lager bouwen. Eén verdieping is er af gegaan. Dat scheelt al 2 meter. En er wordt gelukkig ook afstand genomen van de monumentale beuken. Weliswaar maar 1 meter, maar we zijn toch blij dat er enige beweging in heeft gezeten. Maar nu zie ik dat het parkeren het probleem Commissie Ruimte 13 september 2021

pagina 13 van 25

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

wordt, terwijl er in het begin al is gesproken dat de parkeerplaatsen die daar liggen zouden worden gebruikt om de auto’s te parkeren. Nu wordt het kennelijk een probleem. Die grond is ooit door de gemeente ter beschikking gesteld aan de politie om bezoekers aan het politiebureau daar te laten parkeren. Er lag ook een bushalte en ook daar konden mensen de auto parkeren. Die haven heeft dus zijn doel verloren. Dat zijn ongeveer 13 plekken. Nu weten ze niet hoe ze de auto’s kwijt kunnen. Natuurlijk is daar een mogelijkheid voor en dat is dat de aannemer of de projectontwikkelaar dat koopt en dan wordt het automatisch parkeren op eigen terrein, want dan komt dat stukje erbij. Er is dan geen precedentwerking. Het is wel wat krap, en hij mist misschien 1 of 2 plekjes. Maar dat komt ook doordat hij nu 10 appartementen wil bouwen i.p.v. eerst 9. Aan de voorkant heb je 2 appartementen en daar is ook ruimte om sowieso 2 parkeerplaatsen te maken. Verder kan er aan de Zwolseweg worden geparkeerd op de rabattenstrook, zoals genoemd in de discussienota. Er is dus geen precedentwerking en wij zijn gewend dat daar auto’s staan, want er wordt nu gebruik van gemaakt door een psychiatrisch centrum van de Postweg. Die kan ook op eigen terrein parkeren.

Vragen aan de inspreker De heer Horst: Het is een wijk met woningen die voornamelijk op eigen terrein parkeren en eigenlijk geen gebruik hoeven te maken van de openbare weg, tenzij het familie of visite betreft. De heer Nengerman geeft aan met de oplossingen die hij in zijn betoog noemt en met de auto’s die op de rabatstroken parkeren uiteindelijk geen overlast te zullen ervaren in de plannen die er nu liggen? De heer Nengerman: Daar zie ik geen overlast. De heer Horst: En als de plannen blijven zoals ze nu zijn? Komt er dan wel overlast, of is er voldoende ruimte aan de Zwolseweg? De heer Nengerman: Dan zal er ook op die stroken worden geparkeerd, want die parkeerhavens blijven bestaan, maar zijn dan nog steeds in bezit van de gemeente, niet van de V.v.E. En dan zal daar een uitzonderingssituatie moeten komen met een precedentwerking dat men niet zoveel auto’s op eigen terrein hoeft te parkeren. Daarvan hoeft helemaal geen sprake te zijn als die projectontwikkelaar geld betaalt voor die parkeerplaatsen. Dan heeft de V.v.E. in de toekomst het onderhoud en niet de gemeente. En het ligt er toch. De heer Van der Linde: Heeft de heer Nengerman deze suggestie al eerder gedaan? Is de gemeente op de hoogte, of iemand anders? De heer Nengerman: Wij zijn al een hele tijd bezig. We wisten dat het verkocht was aan een aannemer.

Op enig moment kregen we een uitnodiging dat we de plannen konden inzien bij de Postkamer. Ik heb toen de buurt wakker geschud dat ze daar wel naartoe moesten gaan. De buurt is daar massaal gaan kijken. Toen was er al een stemming dat de gemeente het goed vond dat er 13 mtr. hoog werd gebouwd en de parkeerplaatsen zouden erbij komen. In mijn beleving was het in hun hoofden al een mogelijkheid. Daarom vind ik het raar dat het nu ter sprake komt, want het is geen probleem. Alleen een financieel probleem voor de aannemer. Mevrouw Kwekkeboom: De heer Nengerman gaf aan blij te zijn dat de afstand tot de bomen nu is vergroot t.o.v. het eerste plan. Vindt u het genoeg? De heer Nengerman: Ik ben blij dat er in ieder geval naar is geluisterd. De gevel gaat een meter naar achteren, waardoor je een geul krijgt waar de voormalige fundering stond. Daar kunnen natuurlijk geen wortels zitten. Naar mijn idee hoef je dan niet te graven in die wortels. Ze moeten veel water en zuurstof hebben. Het zijn 140 jaar oude beuken. Ik heb er al het nodige in geïnvesteerd om ze te behouden. Ik heb zelfs een keer aan zo’n graafploeg een doos gebak gegeven als ze niet een wortel zouden raken. Wij zijn gek op die beuken. Eerste termijn De heer De Weerdt: Als ik dit allemaal hoor over de buurt en hoe er wordt gecommuniceerd door gemeente en projectontwikkelaars, dan vallen me de schellen van de ogen.

Dan denk ik: “waar praten we hier toch ieder jaar over?” Dat dit allemaal weer opnieuw gebeurt. Er wordt steeds beterschap beloofd. We moeten het beter doen en zo mag het niet. En verdorie, er komen hier weer mensen inspreken, en ik ga er vanuit dat dit de waarheid is, dan denk ik bij mijzelf “hoe kan dit toch allemaal?” Er bestaan computers, telefoons, er kan gebeld worden en bij elkaar geroepen. Je kunt zeggen dat het door corona allemaal niet kon, maar er zijn best andere mogelijkheden geweest om dat te kunnen doen. Ik vind dit gewoon heel jammer. Wij moeten zeggen wat wij van die plannen Commissie Ruimte 13 september 2021