18.1. Ruimtelijke onderbouwing (verzoekboek).pdf
Tekst van het document
6.8.2 Conventionele explosieven (CE) Historische gegevens • Naar verluidt heeft de SS De Polberg tijdens WOII gebruikt als hoofdkwartier. Toen de geallieerden hier lucht van kregen, hebben zij het landhuis op een nacht gebombardeerd. Dit bombardement vond plaats in 1944 of 1945. Tijdens het bombardement werd het hoofdhuis niet getroffen, alleen de verderop gelegen tennisbaan. Twee bommen ontploften op 600 meter achter het hoofdhuis. De kraters van deze bominslagen zijn nog te zien in het landgoedterrein. • Behalve het genoemde bombardement zijn op of in de directe omgeving van het plangebied geen andere bombardementen of gevechtshandelingen bekend. Er zijn ook geen aanwijzingen dat er andere bombardementen of gevechtshandelingen hebben plaatsgevonden op of in de directe omgeving van het plangebied. • Vanaf 1960 is structureel bosbouw gepleegd (productiebos) op landgoed De Polberg. Hierbij werd meer dan de helft van het bestaande bos gekapt en opnieuw ingeplant. Tijdens de bosbouwwerkzaamheden zijn echter nooit CE gevonden of aanwijzingen dat er CE aanwezig zijn in het plangebied. Tijdens de zware stormen in 1972, 1973 en
Verzoek tot planologische medewerking Natuurbegraafplaats De Polberg 26 april 2021 In opdracht van Familie Stuyling de Lange -------------------------------------------------------Locatie Groteweg 23-25-27 Wapenveld, gemeente Heerde Contactadres De heer C. Stuyling de Lange Groteweg 23 8191 JS Wapenveld --------------------------------------------------------
71
1976 werden grote delen van het plangebied ontworteld. Ook hierbij zijn geen CE naar boven gekomen. Handreiking CE Volgens de Handreiking conventionele explosieven van 10 december 2007 is vooronderzoek naar CE nodig wanneer de kans op het vinden van explosieven groter is dan in een willekeurige andere plaats in Nederland. Om vast te stellen of dit het geval is moeten de specifieke omstandigheden van het geval worden afgewogen. Blijkens de detailruimingskaart van BeoBom zijn er in de loop van de jaren meerdere bommen geruimd in Wapenveld, ook in de directe omgeving van het plangebied. Zodoende wordt nadat een principeakkoord is verkregen op de voorliggende aanvraag – een vooronderzoek uitgevoerd door een gespecialiseerde onderzoeksbureau. Ook al is er geen aanleiding dat er gevechtshandelingen op de locatie hebben plaatsgevonden, dan nog vereist het Arbo besluit dat er veilig gewerkt moet kunnen worden, in dit geval bij het ter aarde stellen van overleden personen. Het risico dat er conventionele explosieven aanwezig kunnen zijn wordt in een vooronderzoek zorgvuldig afgewogen. Conclusie Bij de omvorming van de natuurbegraafplaats wordt een substantieel deel van het plangebied geroerd. Om deze reden wordt - wanneer planologische medewerking is verkregen van de gemeente Heerde - een vooronderzoek verricht naar de mogelijke aanwezigheid van CE op landgoed De Polberg.
Voor landgoed Winfried is een dergelijk vooronderzoek reeds uitgevoerd. De resultaten van beide onderzoeken worden verwerkt in het bestemmingsplan.
Verzoek tot planologische medewerking Natuurbegraafplaats De Polberg 26 april 2021 In opdracht van Familie Stuyling de Lange -------------------------------------------------------Locatie Groteweg 23-25-27 Wapenveld, gemeente Heerde Contactadres De heer C. Stuyling de Lange Groteweg 23 8191 JS Wapenveld --------------------------------------------------------
72
7 Economische uitvoerbaarheid 7.1 Financiële haalbaarheid 7.1.1 Maatschappelijke vraag
Verzoek tot planologische medewerking Natuurbegraafplaats De Polberg 26 april 2021 In opdracht van Familie Stuyling de Lange
Natuurbegraven is in Nederland sinds enkele jaren in opkomst. Groot-Brittannië daarentegen kent een langere historie met natuurbegraven, daar zijn sinds 1993 meer dan 250 natuurbegraafplaatsen gerealiseerd. In Nederland is het aantal natuurbegraafplaatsen nog relatief beperkt. Dit neemt niet weg dat er een groot aantal initiatieven op stapel ligt, omdat steeds meer mensen kiezen voor een laatste rustplaats in de natuur.
--------------------------------------------------------
7.1.2 Marktontwikkeling
Contactadres De heer C. Stuyling de Lange Groteweg 23 8191 JS Wapenveld
In Nederland neemt de behoefte aaneen laatste rustplaats in de natuur de komende 25 jaar naar verwachting toe, doordat op de traditionele begraafplaatsen tekorten ontstaan en steeds meer consumenten kiezen voor natuurbegraven. Met name het aspect van eeuwigdurende grafrust spreekt veel consumenten aan. Daarnaast vormt natuurbegraven een aantrekkelijk alternatief voor cremeren, omdat de nabestaanden niet worden belast met de kosten en het onderhoud van een graf. Over het algemeen is natuurbegraven ook goedkoper dan traditioneel begraven, omdat er geen kostbaar grafmonument wordt geplaatst.
7.1.3 Sterftecijfer In Nederland vonden in 2018 53.160 begrafenissen en 100.089 crematies plaats. Deze aantallen zullen de komende jaren verder stijgen, zoals blijkt uit de bijgesloten grafiek. De oorzaak hiervan de sterke stijging van het aantal sterfgevallen. De verwachting is dat natuurbegraven meegroeit met deze ontwikkeling.
7.1.4 Marktpositie •
Volgens de branchevereniging voor natuurbegraafplaatsen (Brana) beschikt Nederland op dit moment over 14 natuurbegraafplaatsen die zijn aangesloten bij deze branchevereniging met een gezamenlijke oppervlakte van 220 hectare. Natuurbegraven is een relatief nieuw fenomeen in Nederland. Hoewel de eerste
Locatie Groteweg 23-25-27 Wapenveld, gemeente Heerde
--------------------------------------------------------
73
•
natuurbegraafplaats al 60 jaar bestaat, is natuurbegraven pas sinds 2011 sterk in opkomst. Natuurbegraafplaats De Polberg ligt in de regio Gelderland, Overijssel en Flevoland. In deze regio sterven jaarlijks 32.000 mensen (CBS, 2018). Dit is ruim 20% van de sterfgevallen in Nederland (153.000). In deze drie provincies kunnen de consumenten kiezen uit slechts twee natuurbegraafplaatsen. In Gelderland, Overijssel en Flevoland zal Natuurbegraafplaats De Polberg kunnen voorzien in naar schatting 40% van de beschikbare natuurbegraafcapaciteit. Bij een marktaandeel van respectievelijk 1 à 2% komt dit neer op respectievelijk 125 à 250 natuurbegrafenissen (gemiddeld) per jaar.
Verzoek tot planologische medewerking Natuurbegraafplaats De Polberg 26 april 2021 In opdracht van Familie Stuyling de Lange
7.1.7 Conclusie
--------------------------------------------------------
Bovengenoemde cijfers en het feit dat de natuurbegraafplaats is gelegen in een stijlvolle historische setting rechtvaardigen de verwachting dat het initiatief een goede kans van slagen heeft.
Locatie Groteweg 23-25-27 Wapenveld, gemeente Heerde
7.2 Kostenverhaal
Contactadres De heer C. Stuyling de Lange Groteweg 23 8191 JS Wapenveld
7.2.1 Plankosten
--------------------------------------------------------
De initiatiefnemer voorziet in de betaling van de plankosten, die moeten worden gemaakt voor het verkrijgen van planologische medewerking van de gemeente Heerde.
7.2.2 Planschade Gelet op de gunstige ligging en goede inpassing van het plangebied en de meerwaarde van de natuurbegraafplaats voor de lokale economie wordt geen planschade verwacht als gevolg van het wijzigen van de diverse bestemmingen. De initiatiefnemers zijn bereid een anterieure overeenkomst te sluiten met de gemeente Heerde waarin de verantwoordelijkheid voor eventuele schade als gevolg van het initiatief wordt vastgelegd. Zij hebben de hiervoor benodigde informatie aan de gemeente verstrekt.
74
8. Maatschappelijke uitvoerbaarheid 8.1 Proces
Het beoogde proces ziet er als volgt uit: Voorbereiding • Memo Actieve Raadsinformatie aan de gemeenteraad (verstuurd d.d. 30 oktober 2020). • Informeren omwonenden, dorpsraad en ondernemersvereniging middels een informatieavond. Deze heeft plaatsgevonden op 5 november 2020 (zie navolgend). Aanvullend op deze informatieavond zal in het voorjaar van 2021 een bijeenkomst worden georganiseerd voor direct omwonenden verenigd onder de naam ‘Liever bos dan botten’. Tijdens deze bijeenkomst worden zij (opnieuw) in de gelegenheid gesteld vragen te stellen en eventuele zorgen te uiten. In december 2020 heeft reeds een vooroverleg plaatsgevonden met de woordvoerder van ‘Liever bos dan botten’ waarin het voornoemde is besproken. • Advies Commissie Ruimte inzake de besluitvorming tot planologische medewerking • Besluitvorming van het college van de gemeente Heerde over planologische medewerking. Bestemmingsplanprocedure • Verrichten onderzoeken en eventueel vervolgonderzoek. • Opstellen concept-ontwerpbestemmingsplan. • Wettelijk vooroverleg en (opnieuw) informeren omwonenden en andere belangstellenden middels een informatiebijeenkomst (datum nader te bepalen). • Formaliseren anterieure planschadeovereenkomst met de gemeente Heerde. • Start bestemmingsplanprocedure: zo spoedig mogelijk (eind 2020) en uiterlijk vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet.
Omgevingswet Aanvankelijk zou op 1 januari 2021 de Omgevingswet in werking treden. Begin mei is de inwerkingtreding van deze wet met één jaar uitgesteld tot 1 januari 2022. Dit neemt niet weg dat de initiatiefnemers de nadrukkelijke wens hebben het ontwerpbestemmingsplan vóór de inwerkingtreding van deze wet in procedure te brengen, zodat de procedure onder vigeur van de huidige wetgeving kan worden afgehandeld.
Verzoek tot planologische medewerking Natuurbegraafplaats De Polberg 26 april 2021 In opdracht van Familie Stuyling de Lange -------------------------------------------------------Locatie Groteweg 23-25-27 Wapenveld, gemeente Heerde Contactadres De heer C. Stuyling de Lange Groteweg 23 8191 JS Wapenveld --------------------------------------------------------
75
8.2. Participatie Informatieavond d.d. 5 november 2020 Vooruitlopend op het besluit tot planologische medewerking is door de initiatiefnemer een wijkbericht verstuurd aan omwonenden 12, de dorpsraad en ondernemersvereniging. In dit wijkbericht – dat als bijlage bij het verzoekboek is opgenomen - is de beoogde ontwikkeling kort toegelicht en zijn de wijzigingen ten opzichte van de eerdere initiatieven voor Landgoed De Polberg en Landgoed Winfried inzichtelijk gemaakt. In aanvulling op het wijkbericht zijn de omwonenden, dorpsraad, ondernemersvereniging en gemeenteraad uitgenodigd voor een informatieavond. Deze informatieavond heeft (digitaal) plaatsgevonden op 5 november 2020. Vanwege de corona-maatregelen waren de initiatiefnemers genoodzaakt deze informatieavond digitaal te laten plaatsvinden via Microsoft Teams. Tijdens de informatieavond – waaraan ongeveer 40 omwonenden en enkele raadsleden hebben deelgenomen - is een toelichting gegeven op natuurbegraven in het algemeen, is het voorliggende initiatief (en de haalbaarheid daarvan) uitgebreid aan bod gekomen en is inzicht gegeven in het proces tot dusver, met een doorkijkje naar het vervolgproces. De presentatie is als bijlage bij dit verzoekboek opgenomen. De deelnemers aan de informatiebijeenkomst zijn in de gelegenheid gesteld tussentijds vragen te stellen via de chat.
De sfeer in deze chat was gemoedelijk en er zijn gedurende de avond een vijftiental vragen gesteld. Deze vragen zijn gedurende de avond allemaal beantwoord en worden in de vorm van een Q&A beschikbaar gesteld op de website www.natuurbegraafplaatsdepolberg.nl. Via deze website worden omwonenden de komende tijd op de hoogte gehouden van nieuwe ontwikkelingen. Tot slot heeft de initiatiefnemer omwonenden in de gelegenheid gesteld eventuele vragen en/of opmerkingen (per e-mail) na te sturen. Hiervan is geen gebruik gemaakt. Binnengekomen vragen en opmerkingen • Hoeveel graven worden er maximaal gerealiseerd? • Wat betekent het plan voor de verkeersbelasting? • Zijn de haalbaarheidsonderzoeken inzichtelijk voor omwonenden en waar zijn deze te vinden? • Wat wordt gedaan tegen overlast van wilde zwijnen? • 250 natuurbegravingen per jaar betekent dus bijna dagelijks een natuurbegrafenis. 12
Onder omwonenden wordt verstaan de bewoners van het Wapenvelder Zand, de Wapenveldseweg en Dr. Jan van Breemenlaan, alsmede de bewoners/eigenaren in het gebied tussen de Revelingsweg, Parallelweg (en het fietspad in het verlengde daarvan), Kwartelweg en de Groteweg.
Verzoek tot planologische medewerking Natuurbegraafplaats De Polberg 26 april 2021 In opdracht van Familie Stuyling de Lange -------------------------------------------------------Locatie Groteweg 23-25-27 Wapenveld, gemeente Heerde Contactadres De heer C. Stuyling de Lange Groteweg 23 8191 JS Wapenveld --------------------------------------------------------
76
• • • • • • • • • •
Wat betekent het plan voor de bodemdaling en daling van de grondwaterstand? Hoe zit het met de stoffen die in de bodem en het grondwater terecht komen? Wat betekent het plan met betrekking tot verkeersdrukte voor de kruising Groteweg/Nachtegaalweg? Is er iets te zeggen over de economische effecten van de ontwikkeling voor Wapenveld? Wat is de duur van de exploitatie van de natuurbegraafplaats en wat gebeurt er na deze periode? In hoeverre worden omwonenden gezien en gehoord? Wat als bezoekers onverwachts en op het laatste moment afslaan? In hoeverre verandert het aanzicht op de landgoederen vanaf de Groteweg? Waar komt de 30 meter afstand tot de woningen in het noorden vandaan? Zijn dat wettelijke eisen? Hoe groot wordt het toekomstfonds voor het beheer van het natuurgebied na de exploitatiefase?
Statement omwonenden Tijdens de informatieavond d.d. 5 november 2020 heeft een groep omwonenden – destijds verenigd onder de naam ‘Geen doden in het bos’ - een verklaring in de chat achtergelaten. Zij hebben vervolgens de bijeenkomst verlaten. Dit statement is tijdens de informatieavond ook nog per e-mail gedeeld met het door ons ingeschakelde stedenbouwkundig adviesbureau SAB. Inmiddels heeft de groep omwonenden zich verenigd onder de naam ‘Liever bos dan botten’ (stichting i.o.). De groep omwonenden geeft in de verklaring aan niet mee te willen werken aan de digitale informatiebijeenkomst en nodigt de initiatiefnemers uit om op een later tijdstip, wanneer het mogelijk is om op een gelijkwaardige en fysieke manier om de tafel te gaan, opnieuw met een voorstel voor een datum te komen. Door de groep omwonenden wordt verondersteld dat het plan geen draagkracht heeft vanuit de buurt en dat het plan geen meerwaarde heeft voor de samenleving. De groep omwonenden vindt de plannen nu nog onvolledig en niet voldoende concreet zijn. Tenslotte worden er zorgen geuit over de nadelige effecten en de haalbaarheid van het plan. Tijdens de bijeenkomst is de voornoemde verklaring ter kennisname aangenomen door de initiatiefnemers en de gespreksleider die avond.
De initiatiefnemer vindt het uiteraard jammer dat de initiatiefnemers van het bewonerscollectief ‘Liever bos dan botten’ niet hebben deelgenomen aan de online informatieavond, die juist bedoeld was om omwonenden en andere belanghebbenden – ondanks de huidige corona-beperkingen - in detail nader te informeren over het voorliggende plan ‘Natuurbegraafplaats Landgoed De Polberg’ en natuurbegraven in het algemeen. Tijdens de informatieavond zijn omwonenden bovendien ruimschoots in de
Verzoek tot planologische medewerking Natuurbegraafplaats De Polberg 26 april 2021 In opdracht van Familie Stuyling de Lange -------------------------------------------------------Locatie Groteweg 23-25-27 Wapenveld, gemeente Heerde Contactadres De heer C. Stuyling de Lange Groteweg 23 8191 JS Wapenveld --------------------------------------------------------
77
gelegenheid gesteld hun zorgen te delen en vragen over het plan (en natuurbegraven in het algemeen) te stellen. Deze vragen zijn tijdens de avond allemaal beantwoord. In de verklaring en de e-mail van het bewonerscollectief aan SAB (d.d. 5 november 2020) geven de initiatiefnemers aan wel fysiek om tafel te willen zitten om over het initiatief op Landgoed De Polberg van gedachten te wisselen. De initiatiefnemer heeft deze handschoen uiteraard opgepakt en op 16 november 2020 een uitnodiging hiervoor verzonden. Tot op heden heeft er nog geen overleg plaats kunnen vinden vanwege de geldende corona-maatregelen. Niettemin treedt de initiatiefnemer graag in overleg met het bewonerscollectief. Getracht wordt op korte termijn en binnen de thans geldende coronamaatregelen op passende wijze invulling te geven aan deze bewonersbijeenkomst. Zodra dit overleg heeft plaatsgevonden zullen we u hier uiteraard over informeren. Tot slot De beoogde beheerder van de natuurbegraafplaats – Natuurbegraven Nederland – is voornemens voorafgaand aan de besluitvorming omwonenden, belanghebbenden en bestuurders uit te nodigen voor een bezoek aan een natuurbegraafplaats elders. Hiervoor wordt binnenkort een uitnodiging verzonden.
Verzoek tot planologische medewerking Natuurbegraafplaats De Polberg 26 april 2021 In opdracht van Familie Stuyling de Lange -------------------------------------------------------Locatie Groteweg 23-25-27 Wapenveld, gemeente Heerde Contactadres De heer C. Stuyling de Lange Groteweg 23 8191 JS Wapenveld --------------------------------------------------------
78
9. Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19.
Ontstaan en geschiedenis van De Polberg, Mr A.P.H. Stuyling de Lange, april 1981. Complexbeschrijving Landgoed De Polberg, Gelders Genootschap, d.d. 18 april 2013 Voornemen tot aanwijzing van landgoed De Polberg tot gemeentelijk monument, d.d. 19 april 2013 Verlenging van het voornemen tot aanwijzing van landgoed De Polberg tot gemeentelijke monument van 13 mei 2015 Advies WBE Noord Oost Veluwe, d.d. 16 december 2013 Email regio-archeoloog, d.d. 20 januari 2014 Landschapsbiografie Wapenveld, Cultuurland Advies, d.d. 17 maart 2014 Positieve grondhouding B&W gemeente Heerde, d.d. 20 maart 2014 Klic-melding, d.d. 9 februari 2015 Digitale watertoets, d.d. 12 januari 2021 Quickscan Natuur en Voortoets Natura 2000 Landgoed De Polberg, Cobra Groeninzicht Vianen, rapportnr. 302967, d.d. 9 november 2020 Inventariserend Veldonderzoek verkennende fase; Landgoed De Polberg te Wapenveld, Archeodienst, rapportnr. 745, d.d. 29 september 2015 Inventariserend Veldonderzoek verkennende fase; Natuurbegraafplaats op Landgoed Winfried (Wapenveld, gemeente Heerde), Archeodienst, rapportnr. 644, d.d. 12 maart 2015 Natuurversterkingsplan Wapenveld, Natuurbegraafplaats De Polberg, SAB, rapportnummer 190627, d.d. 7 juli 2020 Onderzoek stikstofdepositie Wapenveld, Natuurbegraafplaats De Polberg, SAB, rapportnummer 190627, d.d. 11 januari 2021 Concept-bestemmingsplanregeling, SAB, rapportnr. 190627, d.d.
5 juni 2020 Wijkbericht aan omwonenden d.d. 21 oktober 2020 Presentatie informatieavond omwonenden d.d. 5 november 2020 Cultuurhistorische Quickscan Natuurbegraafplaats De Polberg Wapenveld, Cultuurland Advies, projectcode CA2107, d.d. 26 april 2021
Verzoek tot planologische medewerking Natuurbegraafplaats De Polberg 26 april 2021 In opdracht van Familie Stuyling de Lange -------------------------------------------------------Locatie Groteweg 23-25-27 Wapenveld, gemeente Heerde Contactadres De heer C. Stuyling de Lange Groteweg 23 8191 JS Wapenveld --------------------------------------------------------
79