10.2. Ontwerp GRP 2022-2026.docx
Tekst van het document
Indien dit niet mogelijk is, dan is lozing op wadi, regenwaterriool of in het uiterste geval op gemengd riool een optie. Dat geval is ook afstemming vooraf met de gemeente noodzakelijk. Via het Omgevingsloket online (https://www.omgevingsloket.nl/) kun een particulier of ondernemer nagaan of een vergunning nodig is (afhankelijk van totale duur en te onttrekken volume grondwater).
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
47
8.3 Voorkomen toekomstig grondwateroverlast Zowel droge perioden als lange natte perioden kunnen leiden tot een veranderend grondwaterregime met respectievelijk uitzakkende en stijgende grondwaterstanden. Om problemen in de toekomst te voorkomen wordt bij nieuwbouw klimaatbestendig gebouwd, rekening houdend met hoge grondwaterstanden. Daarnaast wordt bij ingrepen in de openbare ruimte geanticipeerd op langdurige droogte (lokaal vasthouden en infiltreren van water in de bodem). Ontwateringsdieptes bij nieuwbouw Vanzelfsprekend is het beter om grondwaterproblemen te voorkómen dan om ontstane overlast of onderlast te moeten beperken. De gemeente streeft bij nieuwbouwplannen naar voldoende ontwateringsdieptes zoals onderstaand weergegeven. De ontwateringdiepte is de minimale afstand vanaf het maaiveld, kruin van de weg of vloerpeil tot de grondwaterstand. Type / bestemming (woonfase)
Ontwateringsdiepte (minimaal)
Bebouwing met kruipruimte
1,0 m onder vloerpeil en/of 0,2 m beneden onderkant kruipruimte/kelder
Bebouwing zonder kruipruimte
0,5 m onder vloerpeil
Primaire wegen
1,0 m beneden kruin van de weg
Overige wegen en straten
0,7 m beneden kruin van de weg
Groenvoorzieningen (incl. sportvelden, tuinen)
0,5 m beneden maaiveld
* Uitgangspunt bij eisen: vloerpeil ligt minimaal 20cm boven kruin van de weg en maaiveld is gelijk kruin van de weg.
In de praktijk zijn deze ontwateringsdieptes niet altijd haalbaar. Indien de lokale omstandigheden dit niet toelaten zal de gemeente dit onderbouwen in de waterparagraaf van het bestemmingsplan en aangeven hoe overlastsituaties in de toekomst voorkomen zullen worden. Opties daarvoor zijn het ophogen van bouwgrond, het aanbrengen van extra drainage, kruipruimteloos bouwen of het graven van extra open water. De afweging daartussen wordt projectspecifiek Figuur 20: Uitleg begrip drooglegging en ontwateringsdiepte gemaakt. Anticiperen op droogte Als gevolg van klimaatverandering zullen er naar verwachting vaker langere perioden van droogte voorkomen in Nederland. In bebouwde kom kan dit leiden tot een dalende grondwaterstand. Het peilbeheer van het oppervlaktewater is hier in handen van het waterschap. Desalniettemin kunnen gemeente en inwoners hun ‘steentje’ bijdragen aan het tegengaan van verdroging. Aangezien de effecten van droge zomers de afgelopen jaren duidelijk zichtbaar worden, is het van belang om inwoners bewust te maken van de mogelijkheden die er zijn om bij te dragen aan het voorkomen van droogteproblematiek (maatregel G3). Bij de inrichting van de openbare ruimte hebben we ook aandacht voor grondwatertekorten, waar mogelijk richten we de openbare ruimte zo in dat grondwatertekorten in de zomer uitblijven.
Het streven is om hemelwater zichtbaar te maken in de omgeving, wat tevens kansen biedt om grondwater aan te vullen. Daarnaast is het streven om in bestaande gebied (zie beleid in Hemelwaterzorgplicht) zo min mogelijk oppervlak te verharden (ook ontharden en de aanleg van
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
48
groen) en bij nieuwbouw hanteren we de trits “vasthouden – bergen – afvoeren. Dit sluit aan bij onze ambitie voor een klimaatbestendige inrichting.
8.4 Drinkwaterwinningen Een deel van wingebied Dellen ligt binnen het grondgebied van de gemeente Heerde. Het betreft echter een gebied buiten de leefomgeving; binnen de leefomgeving van de gemeente Heerde liggen geen grondwaterbeschermings- en/of wingebieden. We houden in het kader van de zorgplichten rekening met het bodem- en grondwaterkwaliteit. Er gelden echter geen aanvullende richtlijnen of restricties.
8.5 Uitvoeringsprogramma grondwater Onderstaand zijn de maatregelen omschreven die worden uitgevoerd in het kader van de grondwaterzorgplicht.
Nr.
Omschrijving
2022
2023
2024
2025
2026
Type
G1
Actualisatie waterloket op website
x
x
x
x
x
Reguliere uren
G2
Studie inzicht grondwatersituatie
x
x
x
x
x
Reguliere uren
G3
Communicatie, voorlichting, participatie additionele personele middelen t.a.v 1.500 klimaatadaptatie/droogte (bewustwording, stimuleren afkoppeling)
1.500
1.500
1.500
1.500
Exploitatie
G4
Opstellen voor protocol tbv afhandeling grondwateroverlast meldingen
x
x
x
x
x
Reguliere uren
G5
Reiniging (doorspuiten) en onderhoud van drainage
2.500
Exploitatie
G6
Meetnet grondwater (incl. onderhoud en 12.500 dataverwerking)
Exploitatie
Bedragen op basis van prijspeil 2020/2021
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
49
9
Maatregelen en investeringen
In dit hoofdstuk staan samenvattend alle maatregelen en investeringen opgenomen met betrekking tot de afvalwaterzorgplicht (A) uit hoofdstuk 6, de hemelwaterzorgplicht (H) uit hoofdstuk 7 en de grondwater-zorgplicht (G) uit hoofdstuk 8, alsmede de algemene maatregelen (ALG). De opgave in de komende planperiode is als volgt onder te verdelen: • Onderzoek en planvorming • Beheerkosten (incl. facilitair en personeel) • Vervangingsmaatregelen • Verbetermaatregelen De maatregelen in de eerste twee groepen maken onderdeel uit van de exploitatiekosten. De verbetermaatregelen en maatregelen ten behoeve van vervangingen (en/of renovatie) vormen investeringen. Dit zijn uitgaven voor langjarig functioneren en waarvan deze niet vanzelfsprekende direct als kosten op de begroting worden meegenomen.
9.1
Onderzoek en planvorming
We voeren onderzoeken uit om beter inzicht te krijgen in de (afval)waterketen. Deze kosten maken onderdeel uit van de exploitatiekosten. In onderstaande tabel is een overzicht van de onderzoeken die we willen uitvoeren, het jaartal waarin we dat doen en het budget opgenomen. De bedragen in de tabellen zijn in EUR en gebaseerd op prijspeil 2021. Nr.
Omschrijving
2022
2023
2024
2025
2026
ALG1
Externe advisering/beoordeling riolerings- en waterplannen
8.000
8.000
8.000
8.000
8.000
ALG2
Opstellen Water- en rioleringsprogramma (incl. actualisatie kostendekkingsplan)
0
0
7.500
0
25.000
ALG3
Actualisatie Basisrioleringplan (nieuw SSW) alle kernen (Wapenveld 2023, Heerde 2024)
0
20.000
20.000
0
0
ALG4 Implementatie van GWSW standaard
1.500
0
0
0
0
ALG5 Actualisatie rioolbeheerplan (RBP)
0
10.000
0
0
0
ALG6 Actualisatie afkoppelkaart
5.000
0
0
0
0
ALG7
Actualisatie aansluitverordeningen en voorschriften
1.500
0
0
0
0
A1
Onderzoek/advies van meten en monitoren in afvalwaterketen (oa rioolvreemdwater)
5.000
5.000
5.000
5.000
5.000
A2
Onderzoek inprik drukriool Kavelweg op persleiding vanuit rioolgemaal Veessen
25.000
0
0
0
0
A3
Voorlichting en communicatie mbt afvalwater (lozingsgedrag, spelregels verstoppingen)
1.500
1.500
1.500
1.500
1.500
A4
Actualisatie beleid tav beheer en onderhoud van pompen (drukriolering) en gemalen
5.000
0
0
0
0
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
50
A5
Aandacht voor foutaansluitingen middels opleverings- en reguliere rioolinspecties
x
x
x
x
x
A6
Onderzoek foutaansluitingen in buitengebied (drukriolering)
7.500
7.500
7.500
7.500
7.500
H1
Uitvoering lokale risicodialoog en vaststellen ambitieniveau
x
x
x
x
x
H2
Bijdrage uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie 50.000 (oa subsidie afkoppelen - bijdrage particulieren)
50.000
50.000
50.000
50.000
H3
Communicatie, voorlichting, participatie additionele personele middelen t.a.v klimaatadaptatie/wateroverlast (bewustwording, stimuleren afkoppeling)
1.500
1.500
1.500
1.500
1.500
H4
Opstellen voor protocol tbv afhandeling wateroverlast meldingen
x
x
x
x
x
H5
Afstemmen rioolvervangingsplanning op planning x Brosse leidingen Liander
x
x
x
x
G1
Actualisatie waterloket op website
x
x
x
x
x
G2
Studie inzicht grondwatersituatie
x
x
x
x
x
G3
Communicatie, voorlichting, participatie additionele personele middelen t.a.v klimaatadaptatie/droogte (bewustwording, stimuleren afkoppeling)
1.500
1.500
1.500
1.500
1.500
G4
Opstellen voor protocol tbv afhandeling grondwateroverlast meldingen
x
x
x
x
x
TOTAAL
113.000 105.000 102.500
75.000
100.000
* x = wordt opgepakt in de reguliere uren.
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
51
9.2
Beheerkosten
De kosten voor beheer maken onderdeel uit van de exploitatiekosten. Dit is onderverdeeld in regulier onderhoud/reparatie en kosten voor faciliteiten en personeel. 9.2.1 Onderhoud en reparatie In onderstaande tabel staat een overzicht van de belangrijkste (reguliere) onderhouds- en reparatiemaatregelen die we de komende jaren willen uitvoeren, het jaartal waarin we dat doen en het budget dat we daarvoor hebben geraamd. De bedragen in de tabellen zijn in EUR en gebaseerd op prijspeil 2021. Nr.
Omschrijving
Jaarlijks (periode 2022 - 2026)
A7
Reiniging en inspectie (putfoto, video, incl. beoordeling) vrijvervalriolering
45.000
A8
Onderhoud (incl. verhelpen verstoppingen) en reparatie vrijvervalriolering
65.000
A9
Onderhoud en reparatie pompunits (oa NEN keuring, storing)
125.000
A10
Onderhoud en reparatie gemalen (incl. pompen BBB’s)
25.000
G5
Reiniging (doorspuiten) en onderhoud van drainage
2.500
ALG8 Bijdrage straatvegen
25.000
A11
Reiniging van kolken
25.000
TOTAAL
312.500
Nadere onderbouwing van de beheer en onderhoudsfrequenties van de diverse (systeem) onderdelen worden uitgewerkt in de actualisatie van het rioolbeheerplan. 9.2.2 Facilitair en personeel In onderstaande tabel staat een overzicht van de facilitaire en personeelskosten voor de komende jaren. De bedragen in de tabellen zijn in EUR en gebaseerd op prijspeil 2021. Nr.
Omschrijving
Jaarlijks (periode 2022 - 2026)
A12
Energiekosten (druk)rioolgemalen
50.000
G6
Meetnet grondwater (inc. onderhoud en dataverwerking)
12.500
ALG9 Databeheer (Telecontrolnet, Obsurv, OMS) ALG10
Contributies en lidmaatschappen, oa (WSVV lozing Kanaal, RIONED, Rijn-Oost, ZON, DPRA, SWOV)
ALG11 Personeelslasten - ROB (incl. huisaansluitingen)
26.000 10.000 143.272
ALG12 Personeelslasten - DIB (aanslag oplegging door afd. Belastingen) 22.354 ALG13 Doorberekening overhead Riolering
120.892
ALG14 Compensabele BTW over de exploitatie
97.440
TOTAAL
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
482.458
52
9.3
Vervangingsmaatregelen
We voeren maatregelen uit om de (afval)waterketen en het functioneren daarvan weer in goede staat te houden of weer in goede staat te brengen. Deze kosten betreffen investeringskosten. Voor de korte termijn sluiten we aan op de MJOP. Op deze manier maken we werk met werk, waardoor de totale kosten waarschijnlijk lager zullen uitvallen. In onderstaande tabel staat een overzicht van de vervangingsmaatregelen die we de komende jaren willen uitvoeren, het jaartal waarin we dat doen en het budget dat we daarvoor hebben geraamd. De bedragen in de tabellen zijn in EUR en gebaseerd op prijspeil 2021. Nr.
Omschrijving
2022
2023
2024
2025
2026
A13
Vervanging vrijverval riolering
150.000
150.000
150.000
150.000
150.000
A14
Vervanging pompunits (drukriool)
50.000
50.000
50.000
50.000
50.000
A15
Vervanging rioolgemalen - bouwkundig
0
0
0
0
0
A16
Vervanging rioolgemalen - M/E
121.000
1.350
6.000
89.000
20.000
A17
Vervanging drukriolering/persleidingen
0
0
0
0
0
TOTAAL
321.000 201.350 206.000 289.000
220.000
De onderbouwing van de tabel is opgenomen in bijlage 5 van dit plan. We hebben ook lange termijnplanningen voor vrijvervalriolering, gemalen, pompunits, persleidingen en drukleidingen in beeld.
9.4
Verbetermaatregelen
Voor het beter functioneren van het (afval)watersysteem en een klimaatbestendige inrichting zijn een aantal verbetermaatregelen opgenomen. In onderstaande tabel staat een overzicht van de maatregelen die we de komende jaren willen uitvoeren, het jaartal waarin we dat doen en het budget dat we daarvoor hebben geraamd. De bedragen in de tabellen zijn in EUR en gebaseerd op prijspeil 2021. Nr.
Omschrijving
2022
2023
H6
Meeleggen IT riool bij wegreconstructies en/of rioolvervanging (oa afkoppeling)
100.000
100.000 100.000 100.000
100.000
H7
Bijdrage klimaatbestendige (bovengrondse) inrichting
100.000
100.000 100.000 100.000
100.000
50.000
50.000
50.000
50.000
50.000
Verbetering inprik drukriool Kavelweg op persleiding vanuit rioolgemaal Veessen
75.000
0
0
0
0
TOTAAL
325.000 250.000 250.000 250.000
ALG15 Bijdrage asfaltbestek A18
2024
2025
2026
250.000
De onderbouwing van de verbetermaatregelen is opgenomen in bijlage 5 van dit plan. De insteek is om werk-met-werk te maken door de verbetermaatregelen te treffen in combinatie met de geplande rioolvervangingen.
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
53
10 Financiën en organisatie In dit hoofdstuk worden de kosten en baten (inning van de rioolheffing) van de rioleringszorg behandeld. De Commissie Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) stelt dat de rioolheffing maximaal kostendekkend mag zijn (de gemeente mag besluiten om een deel van de kosten uit andere middelen te financieren). Een meer dan 100% kostendekkende rioolheffing is niet toegestaan. Aan de lastenzijde wordt onderscheid gemaakt in lopende kapitaallasten (rente en afschrijving van leningen), nieuwe investeringen die leiden tot nieuwe kapitaallasten (vervanging en verbetering), exploitatielasten (personele inzet, onderzoek, plannen, beheer en onderhoud stelsel) en btw. Deze aspecten worden onderstaand behandeld. De batenkant is de exponent van de uitgavenzijde. In deze paragraaf wordt de heffing berekend die nodig is om een kostendekkend geheel te hebben en in de toekomst te houden. Om deze reden wordt een langere periode dan de looptijd van dit GRP in ogenschouw genomen; wij kijken financieel vooruit tot 2065. Waarbij opgemerkt wordt dat de geraamde investeringsbedragen op de middellange en lange termijn indicatief zijn op basis van aannames en de theoretische levensduur van onderdelen. Hiermee kan geanticipeerd worden op een toekomstige stijging of daling van de lasten.
10.1 Algemeen Investeringen in de riolering moeten op grond van de gemeentelijke financiële voorschriften worden geactiveerd8. Activeren leidt tot kapitaallasten (rente en afschrijving). Heerde beschikt over een egalisatievoorziening ten behoeve van oplopende kapitaallasten als gevolg van toekomstige pieken in investeringen (ten behoeve van (riool)vervangingen en verbeteringen) en om de jaarresultaten van het rioleringsplan te egaliseren. Onderzoeken mogen slechts onder voorwaarden worden geactiveerd; in Heerde worden onderzoeken veelal gedekt vanuit de exploitatie. Jaarlijks is hiervoor een bedrag gereserveerd. Daarnaast worden reeds voorziene, concrete onderzoeken meegenomen in de meerjarenraming van de exploitatie. De gemeente Heerde kent ten aanzien van de rioolheffing een eigenarenheffing. De heffing is een vast bedrag per categorie, waarbij de is de doorsnede van de afvoerleiding op de gemeentelijke riolering maatgevend is.
Voor woningen (doorgaans een geringe diameter van de afvoerleiding) geldt een vast tarief, voor grotere lozers is de diameter bepalend voor de hoogte van de heffing, onderverdeeld in vijf categoriën, te weten: • Diameter afvoerleiding niet meer dan 12,5 cm (woningen) • Diameter meer dan 12,5 cm, doch niet meer dan 16 cm • Diameter meer dan 16 cm, doch niet meer dan 20 cm • Diameter meer dan 20 cm, doch niet meer dan 25 cm • Diameter meer dan 25 cm De ontwikkeling wordt voor alle tarieven procentueel gelijkgesteld.
8 Basisregel dat investeringen met economisch nut geactiveerd moeten worden (artikel 59, eerste lid BBV). Alle investeringen
in het riool (vervanging en verbetering) zijn investeringen met een economisch nut. Immers, een gemeente kan middelen genereren via het riooltarief (artikel 59, tweede lid BBV).] Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
54
Het saldo van de egalisatievoorziening bedroeg op 1 januari 2021 € 4,57 miljoen. Dit saldo wordt aangewend stijgende kapitaallasten op te vangen en om schommelingen en/of eventuele tegenvallers in de exploitatie op te kunnen vangen, zonder dat er direct een begrotingstekort optreedt. Positieve resultaten (of uitgestelde kosten) worden eveneens aan de egalisatievoorziening toegevoegd. Het saldo in de voorziening is geen overschot, maar is benodigd om (met een acceptabele ontwikkeling van de rioolheffing) ook in de toekomst kostendekkend te blijven. Wij berekenen de benodigde ontwikkeling in de periode 2022-2065, waarbij het saldo aan het eind van de beschouwde periode nul is. Iedere 4 à 5 jaar, wanneer er ook een nieuw Programma water en riolering komt (opvolger van het GRP), wordt er een nieuw kostendekkingsplan opgesteld waarin de doorkijk ook telkens 4 à 5 jaar opschuift. Tussentijds wordt het kostendekkingsplan geactualiseerd, alsmede indien daar aanleiding toe is (substantiële afwijkingen ten opzichte van de prognoses). Bij een actualisatie wordt berekend of de geprognosticeerde ontwikkeling van de rioolheffing nog volstaat. Wij kijken financieel vooruit tot en met 2065. De reden is dat we hiermee ook de gehele DPRAinvesteringsperiode (tot en met 2050) meenemen, alsmede de vervangingspiek die theoretische net na 2050 begint.
Uitgangspunt voor de berekeningen is kostendekkendheid in de periode 2021-2065, waarbij het saldo van de voorziening ingezet wordt.
10.2 Kapitaallasten De gemeente Heerde hanteert een financiële afschrijvingstermijn (economische levensduur) van 70 jaar voor vrijverval riolering en voor druk- en persleidingen. Afkoppelvoorzieningen worden economisch afgeschreven in 45 jaar. De economische levensduur voor de vervanging van pompputten (bouwkundig) bedraagt eveneens 45 jaar, terwijl investeringen ten behoeve van de mechanisch/elektrische onderdelen inclusief de pompen financieel in 15 jaar worden afgeschreven. Hiervoor geldt een lineaire afschrijving bij investeringen geringer dan € 100 duizend en een annuïteiten afschrijving bij investeringen vanaf € 100 duizend. De omslagrente voor nieuwe investeringen bedraagt momenteel 2,0%. Het rentepercentage wordt jaarlijks vastgesteld bij de begroting. Investeringen in het verleden, ten behoeve van vervangingen (al dan niet in combinatie met verbeteringen zoals afkoppeling), de aanleg van randvoorzieningen, dan wel aansluiting van het buitengebied, zijn geactiveerd; dit heeft geleid tot kapitaallasten. Onderstaande grafiek toont de lopende Figuur 21: Illustratie planvorming en kosten - Bron: kapitaallasten van geactiveerde investeringen tot 2020, GAW Stichting Rioned alsmede nieuwe kapitaallasten (van voorziene investeringen). In 2021 bedragen de kapitaallasten 33% van de totale inkomsten uit de rioolheffing.
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
55
Figuur 22 - Lopende en nieuwe kapitaallasten taakveld riolering
Risico lage rente De rente is historisch laag op het moment. Wij gaan als gemeente leningen aan om investeringen te financieren. Als gevolg van de lage rente zijn de kapitaallasten (afschrijvingslasten en rente) van de totale leningportefeuille relatief laag. Wanneer de rente stijgt, zullen de kapitaallasten meestijgen. Dit kan op termijn leiden tot een additionele stijging van de rioolheffing. Voorbeeld: een verhoging van de rente met 1% leidt in de beschouwde periode (2022-2065) tot een 19% of € 52 hogere kostendekkende rioolheffing in 2065.
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
56
10.3 Nieuwe investeringen planperiode De komende jaren vinden investeringen plaats door riool gerelateerde maatregelen uit te voeren. • Vervangings- en verbeteringsinvesteringen ten behoeve van riolering, die gefinancierd mogen worden vanuit de rioolheffing omdat deze één of meerdere zorgplichten dienen, worden geactiveerd en financieel afgeschreven. Dit geldt tevens voor afkoppelinvesteringen en het meeleggen van een IT-riool (infiltratie transport riool voor hemelwater) bij wegreconstructies. Bij vervangingen maakt het niet uit of de riolering vervangen wordt, dan wel in zijn geheel gerelined9. In de bijlage zijn de geraamde (riool)vervangingsinvesteringen opgenomen. • Vervangingsinvesteringen ten behoeve van pompen en gemalen worden geactiveerd en financieel afgeschreven over 45 jaar voor zover deze bouwkundige vervangingen betreffen. Mechanisch/elektrische vervangingen van pompen en gemalen worden geactiveerd en financieel afgeschreven over 15 jaar. • Kosten voor Groot onderhoud, zoals het baggeren van waterbodems, mogen niet geactiveerd worden. Deze kosten komen direct ten laste van de rioolheffing; een eventuele bijdrage vanuit de voorziening is toegestaan, mits begroot.
Heerde hanteert de volgende definitie voor het begrip Groot onderhoud: Onderhoud van ingrijpende aard dat op een groot deel van het object wordt uitgevoerd én na een langere gebruiksperiode moet worden verricht, ook wel lang-cyclisch onderhoud genoemd. Hieronder vallen bijvoorbeeld deel-reliningen van rioolbuizen, voor zover dit de levensduur van het rioolstelsel als geheel niet verlengt, en het periodiek opschonen van de bodems van retentievoorzieningen. Investeringen voor groot onderhoud mogen niet geactiveerd worden. Wanneer er sprake is van groot onderhoud, zullen de investeringsbedragen derhalve direct uit de voorziening onttrokken (moeten) worden, dan wel ten laste moeten komen van de exploitatie. • Plannen en onderzoeken worden, zoals aangegeven, veelal direct ten laste van de exploitatie gebracht. Onderstaand een samenvatting van de investeringen in de planperiode:
Figuur 23 - Investeringen planperiode 2022-2026
Voor een samenvatting van het kostendekkingsplan wordt verwezen naar bijlage 5.
Grootschalige relining wordt gelijkgesteld aan vervanging, waardoor hiervoor dezelfde financiële (rekenkundige) uitgangspunten gelden. ‘grootschalige’ relining is een relatief begrip; als stelregel geldt dat het meerdere strengen betreft en dat als uitgangspunt geldt dat deze strengen (na relining) zullen blijven liggen, indien de overige strengen een aantal jaren later vervangen zouden worden. 9
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
57
10.4 Exploitatielasten De exploitatielasten bedragen in 2022 € 811 duizend, zie onderstaande tabel. Dit bedrag is exclusief kapitaallasten, exclusief btw toerekening (à € 97 duizend over exploitatie derden) en eventuele dotaties aan of onttrekkingen uit de voorziening. Nr.
Omschrijving
2022
2023
2024
2025
2026
Onderzoek en planvorming ALG Externe advisering/beoordeling riolerings- en waterplannen
€
8.000
€
8.000
ALG Opstellen Water- en rioleringsprogramma (incl. actualisatie kostendekkingsplan) ALG ALG ALG ALG ALG A A A A A A H H H H H G G
Actualisatie Basisrioleringplan (SSW) alle kernen (Wapenveld 2023, Heerde 2024) Implementatie van GWSW standaard Actualisatie rioolbeheerplan (RBP) Actualisatie afkoppelkaart Actualisatie aansluitverordeningen en voorschriften Onderzoek/advies van meten en monitoren in afvalwaterketen (oa rioolvreemdwater) Onderzoek inprik drukriool Kavelweg op persleiding vanuit rg Veessen Voorlichting en communicatie mbt afvalwater (lozingsgedrag, spelregels verstoppingen) Actualisatie beleid tav beheer en onderhoud van pompen (drukriolering) en gemalen Aandacht voor foutaansluitingen middels opleverings- en reguliere rioolinspecties Onderzoek foutaansluitingen in buitengebied (drukriolering) Uitvoering lokale risicodialoog en vaststellen ambitieniveau Bijdrage uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie (oa subsidie afkoppelen - bijdrage particulieren) Communicatie, voorlichting, participatie additionele personele middelen t.a.v klimaatadaptatie/wateroverlast (bewustwording, stimuleren afkoppelen) Opstellen voor protocol tbv afhandeling wateroverlast meldigen Afstemmen rioolvervangingsplanning op planning Brosse leidingen Liander Actualisatie waterloket op website Studie inzicht grondwatersituatie
G
Communicatie, voorlichting, participatie additionele personele middelen t.a.v klimaatadaptatie/droogte (bewustwording, stimulatie afkoppelen)
G
Opstellen voor protocol tbv afhandeling grondwateroverlast meldigen
BTW compensabel
€
8.000
€
7.500
€
20.000
€
8.000
€
8.000
ja
€
25.000
ja
€
20.000
€ € € €
1.500 5.000 1.500
€ €
10.000
ja
€
5.000
€
5.000
€
5.000
€
5.000
€
5.000
€
25.000
€
1.500
€
1.500
€
1.500
€
1.500
€
1.500
€
5.000
€
7.500
€
7.500
€ 7.500 € reguliere uren
7.500
€
7.500
ja nee
€
50.000
€
50.000
€
50.000
€
50.000
€
50.000
nee
€
1.500
€
1.500
€
1.500
€
1.500
€
1.500
ja ja ja ja
ja
nee
reguliere uren reguliere uren reguliere uren reguliere uren 1.500
ja ja
reguliere uren
€
ja
€
1.500
€
1.500
ja nee nee nee nee
€
1.500
€
1.500
reguliere uren
ja nee
Beheerkosten A A A A G ALG H
Reiniging en inspectie (putfoto, video, incl. beoordeling) vrijvervalriolering Onderhoud (incl. verhelpen verstoppingen) en reparatie vrijvervalriolering Onderhoud en reparatie pompunits (oa NEN keuring, storing) Onderhoud en reparatie gemalen (incl. pompen BBB’s) Reiniging (doorspuiten) en onderhoud van drainage Bijdrage straatvegen Reiniging van kolken Facilitair en personeel
A G
Energiekosten (druk)rioolgemalen Meetnet grondwater (inc. onderhoud en dataverwerking) Databeheer (Telecontrolnet, Obsurv, OMS) Contributies en lidmaatschappen (SWOV, WSVV lozing Apeldoorns Kanaal, ALG RIONED, Rijn-Oost, ZON, DPRA etc.) ALG Personeelslasten - ROB binnendienst (inclusief rioolhuisaansluitingen) ALG Personeelslasten - DIB ALG Doorberekening overhead Riolering Totale exploitatielasten excl. BTW, kapitaallasten en dotatie voorziening Compensabele BTW over de exploitatie
€ € € € € € €
45.000 65.000 125.000 25.000 2.500 25.000 25.000
€ € € € € € €
45.000 65.000 125.000 25.000 2.500 25.000 25.000
€ € € € € € €
45.000 65.000 125.000 25.000 2.500 25.000 25.000
€ € € € € € €
45.000 65.000 125.000 25.000 2.500 25.000 25.000
€ € € € € € €
45.000 65.000 125.000 25.000 2.500 25.000 25.000
ja ja ja ja ja ja ja
€ € €
50.000 12.500 26.000
€ € €
50.000 12.500 26.000
€ € €
50.000 12.500 26.000
€ € €
50.000 12.500 26.000
€ € €
50.000 12.500 26.000
ja ja ja
€
10.000
€
10.000
€
10.000
€
10.000
€
10.000
nee
€ € € € €
143.272 € 22.354 € 120.892 € 810.518 € 97.440 €
149.499 € 23.325 € 124.785 € 783.609 € 89.460 €
149.499 23.325 124.785 808.609 94.710
nee nee nee
146.424 € 22.846 € 122.976 € 808.246 € 95.760 €
149.499 € 23.325 € 124.785 € 811.109 € 95.235 €
Figuur 24 - Exploitatie taakveld Riolering
10.5 BTW toerekening Gemeenten mogen bij bepaling van de omvang van de lasten ten behoeve van de berekening van de toegestane hoogte van de rioolheffing de geraamde BTW meenemen (229b,2b Gemeentewet). De reden hiervan is dat vóór de invoering van het BTW-compensatiefonds (BCF) dit ook al mocht en de gemeente bij de invoering van het BCF anders een niet bedoeld inkomstenverlies zou hebben geleden. Het gaat hierbij om alle BTW, dus zowel de BTW die drukt op goederen en diensten die direct als last op de exploitatie drukken of via een voorziening lopen, als ook de BTW die drukt op de Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
58
investeringen, onverschillig of deze worden geactiveerd of direct uit een voorziening worden bekostigd. De gemeente Heerde rekent de compensabele BTW-last toe (bestaand beleid), te weten de BTW die drukt op de exploitatie (derden) en de BTW op de investeringen (de annuiteit van de BTW over de investeringen). Dit is derhalve een grondslag voor de berekening van de rioolheffing. Aangezien de investeringen schommelen is de extracomptabele BTW toerekening evenmin constant. In 2022 bedraagt de totale compensabele BTW € 181 duizend.
10.6 Heffingseenheden De rioolheffing is voor woningen een vast bedrag (bij een reguliere diameter van de afvoerleiding). De woningen dragen voor ruim 88% bij aan de totale baten van de rioolheffing. Voor de langjarige berekening van de kostendekkende rioolheffing wordt uitgegaan van de woningbouwprognoses van de gemeente Heerde. Het netto aantal woningen zal de komende tien jaar met gemiddeld 48 woningen per jaar stijgen. Voor de periode na 2030 gaan we uit van een nulgroei. Dit kan bij de actualisatie van het kostendekkingsplan aangevuld worden indien daar meer duidelijkheid over is. Eventuele aanvullende exploitatielasten als gevolg van areaaluitbreiding laten wij buiten beschouwing. In de berekeningen voor de kostendekkende rioolheffing is derhalve uitgegaan van een gelijkmatige stijging van het aantal heffingseenheden10 van 8.596 in 2021 tot 9.076 vanaf 2031.
10.7 Berekening kostendekkende heffing Voor de berekening van de kostendekkende rioolheffing wordt een doorkijk tot 2065 gemaakt, waarbij de in de voorgaande paragrafen aangegeven financiële en rekenkundige uitgangspunten gehanteerd zijn. Om de rioolheffing ook in de toekomst kostendekkend te houden is de volgende ontwikkeling benodigd: Tabel 3 - Geprognotiseerde ontwikkeling rioolheffing (obv huidig prijspeil en uitgangspunten) Jaar / Periode
Stijging rioolheffing
2022 tot en met 2029
Enkel jaarlijkse indexatie*
2030-2065
1,3% per jaar + jaarlijkse indexatie*
Rioolheffing in 2065
€ 270 per woning (prijspeil 2021) (eigenaren plus gebruiker)
* betreft de procentuele stijging van alle categorieën ten opzichte van het jaar ervoor. Stijging exclusief de jaarlijks door de gemeente vast te stellen indexatie.
Gedurende de beschouwde periode wordt het saldo van de voorziening volledig benut ten gunste van een gelijkmatige ontwikkeling van de rioolheffing. De investeringen nemen naar verwachting vanaf 2045 aanzienlijk toe. Om deze reden is er voor gekozen om ook te kijken hoe hoog de stijging ná 2050 moet worden om kostendekend te blijven 10
Omgerekend naar categorie 1 aansluitingen (diameter afvoerleiding maximaal 12,5 cm).
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
59
tijdens en na deze toekomstige piek. De heffing zal ook na 2050 met circa 1,3% per jaar blijven stijgen (plus jaarlijkse indexatie). Gezien de onzekerheid van zo ver in de toekomst liggende investeringen én het huidige saldo van de voorziening wordt geadviseerd op de korte termijn geen grotere stijging dan de voorgestelde jaarlijkse indexatie door te voeren. Onderstaande figuur toont de ontwikkeling van de rioolheffing in de periode 2021 t/m 2065 (exclusief indexatie).
Figuur 25 - Ontwikkeling rioolheffing 2021 t/m 2065 (exclusief jaarlijkse indexatie)
Indexatie De berekeningen ten behoeve van de kostendekkende rioolheffing zijn uitgevoerd op basis van prijspeil 2021. Dat geldt zowel voor de exploitatielasten als voor de (eenheidsprijzen van de) investeringen. De aangegeven benodigde ontwikkeling is derhalve exclusief jaarlijkse indexatie. Bij de vaststelling van de belastingen en leges moeten de tarieven van de rioolheffing jaarlijks geïndexeerd worden met de binnen de gemeente Heerde in het betreffende jaar gehanteerde indexatie.
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
60
10.8 Opbouw van de rioolheffing De rioolheffing in de gemeente Heerde bedraagt in 2021 € 168,32 per woning. Voor 2022 wordt voorgesteld de heffing enkel te indexeren. De totale begrote baten uit de rioolheffing bedragen afgerond € 1,46 miljoen. Ruim de helft van de inkomsten (54%) wordt besteed aan de exploitatie en dient voor de uitvoering van onder andere het dagelijks beheer en onderhoud, personeelslasten, onderzoeken en maatregelen (zie tabel met exploitatielasten). Een derde deel van de baten (34%) wordt besteed aan kapitaallasten; het betreft de rente en afschrijvingslasten van riool gerelateerde investeringen uit het (recente) verleden. De compensabele BTW bedraagt 12% van de baten. Het betreft de BTW over de exploitatie alsmede over de investeringen. Daarnaast vindt er in 2022 een onttrekking uit de voorziening plaats van circa € 35 duizend. Het geheel vormt een 100% kostendekkende rioolheffing. Figuur 26 - Onderverdeling van de totale lasten (peiljaar 2022)
10.9 Personeel Om de geplande werkzaamheden uit te kunnen voeren is voldoende gekwalificeerd personeel nodig. Met behulp van de Kennisbank Stedelijk Water is een globale inschatting gemaakt van de benodigde personele capaciteit voor de komende jaren. Op basis van landelijke kengetallen is berekend hoeveel medewerkers nodig zijn. Elke organisatie is anders, daarom zijn afwijkingen ten opzichte van de landelijke kengetallen mogelijk. Benodigd Om inzicht te krijgen in de benodigde personele middelen is gebruik gemaakt van de module D2000 “personeel aspecten van gemeentelijke watertaken” uit Kennisbank Stedelijk Water (voorheen Leidraad Riolering). In de module wordt voor de reguliere gemeentelijke rioleringszorg een aantal deeltaken onderscheiden. De gemeente Heerde telt 18.774 inwoners (1 januari 2021, bron: CBS). Hiermee valt de gemeente in de categorie ‘gemeente 20.000 inwoners’. Voor een gemeente van deze grootte wordt onderstaand per onderdeel een inschatting gemaakt van de benodigde formatie voor iedere deeltaak. Theoretisch benodigde formatie
Minimaal uitbesteden
Maximaal uitbesteden
Planvorming, onderzoek en facilitair
325 dagen
1,9 fte
170 dagen
1,0 fte
Onderhoud
731 dagen
4,2 fte
15 dagen
0,1 fte
Maatregelen - investeringen
120 dagen
0,7 fte
48 dagen
0,3 fte
Totaal
1.176 dagen
6,8 fte
233 dagen
1,4 fte
Het benodigde personele capaciteit (in aantal fte) is bepaald voor 2 scenario’s: minimaal en maximaal uitbesteden van werkzaamheden. Bij het maximaal uitbesteden van werkzaamheden is ervan uitgegaan dat gemiddeld 65% van de benodigde tijd kan worden uitbesteed. Bij minimaal uitbesteden is ervan uitgegaan dat alle werkzaamheden zelf worden uitgevoerd, behalve de uitvoering van investeringswerken. Voor de onderliggende berekeningen wordt verwezen naar bijlage 5. Beschikbaar
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
61
De beschikbare formatie bedraagt afgerond 2,3 fte. De formatie is als volgt onderverdeeld: Beschikbare formatie Rioolbeheerder
36 uur per week
1,0 fte
Beleidsmedewerker
32 uur per week
0,9 fte
Buitendienst
14 uur per week
0,4 fte
Conclusie personele capaciteit Heerde besteedt het onderhoud grotendeels uit aan marktpartijen. De eerste lijns storingsmeldingen worden wel door de eigen dienst opgepakt. De aanwezige formatie buitendienst is gezien de relatief grote uitbesteding van werkzaamheden beperkt qua omvang. Met een formatie van 0,4 fte ligt de formatie dicht tegen maximnaal uitbesteden aan. Op het gebied van planvorming, onderzoek en facilitair is de beschikbare formatie van 1,4 fte (0,9 fte beleidsmedewerker en 0,5 fte rioolbeheerder) tussen minimaal en maximaal uitbesteden in. Dit komt grofweg overeen met de werkelijke situatie. Voor de maatregelen en investeringen (voorbereiding, administratie en toezicht) wordt een deel van de werkzaamheden uitgevoerd door de rioolbeheerder (0,5 fte). Het betreft met name de besteksvoorbereiding. Voor de resterende benodigde capaciteit wordt gebruik gemaakt van projectleiders binnen de gemeente, dan wel ingehuurd van externe marktpartijen (verdisconteerd in de VAT kosten van de investeringen). Geconcludeerd wordt dat de beschikbare capaciteit voor de buitendienst op orde is gezien de mate van uitbesteding. Ten aanzien van ‘Planvorming, onderzoek en facilitair’ en ‘Maatregelen – investeringen’ samen is de beschikbare formatie met 1,9 fte aan de krappe kant.
Er dienen concrete keuzes gemaakt te worden welke werkzaamheden en taken in eigen beheer uitgevoerd worden en wat uitbesteed kan worden.
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
62
Bijlagen
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
63
Bijlage 1 Begrippenlijst Aansluitvergunning
Vergunning voor het overdragen van het op gemeentelijk gebied ingezamelde rioolwater op een zuivering technisch werk van de waterkwaliteitsbeheerder.
Afkoppelen
Het hemelwater, afkomstig van verhard oppervlak, niet langer lozen op de riolering, maar op een andere wijze verwerken (hergebruik, infiltratie, lozing op oppervlaktewater).
Afvalwater
Verontreinigd water dat wordt geloosd door huishoudens, bedrijven en instellingen.
Basisinspanning
De minimumeisen waaraan een rioolstelsel moet voldoen op het gebied van berging (inclusief randvoorzieningen) en pompovercapaciteit. De richtlijnen worden door de waterkwaliteitsbeheerder vastgesteld.
Basisrioleringsplan (BRP)
Plan waarin op gedetailleerde wijze wordt aangegeven hoe de inzameling en afvoer van afvalwater en neerslag binnen een bepaald gebied dient te geschieden.
Bedrijfsafvalwater
Afvalwater dat vrijkomt bij door de mens bedrijfsmatig of in een omvang alsof zijn bedrijfsmatig was, ondernomen bedrijvigheid, dat geen huishoudelijk afvalwater, afvloeiend hemelwater of grondwater is (definitie volgens art. 1.1 Wm).
Bemalingsgebied
Een gebied dat door één rioolgemaal wordt bemalen. Bij drukriolering het totale gebied dat op het systeem van pompputjes is aangesloten.
Bergbezinkbassin (BBB)
Vuilreducerende randvoorziening met zowel een bergings- als een bezinkingsfunctie, in de vorm van een betonnen bassin, gelegen achter de overstorten. Indien uitgevoerd als leiding: bergbezinkleiding (BBL).
Bergbezinkleiding (BBL)
Zie Bergbezinkbassin
Berging
Nuttige inhoud van een rioolstelsel uitgedrukt in m3, of uitgedrukt in relatie tot het aangesloten afvoerend oppervlak (mm). Onderscheid wordt gemaakt tussen statische berging, dynamische berging, verloren berging en berging op straat.
Bui 08
Standaardbui conform module C2100 van de Kennisbank Stedelijk Water met een volume van mm in 60 minuten en een piekintensiteit van 110 l/s/ha achterin de bui. De theoretische herhalingstijd deze bui is 2 jaar.
DPRA
19,8
van
Afkorting van Deltra Programma Ruimtelijke Adaptatie. Het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie is een gezamenlijk plan van gemeenten,
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
64
waterschappen, provincies en het Rijk om Nederland klimaatbestendig en waterrobuust in te richten. Het Deltaplan versnelt en intensiveert de aanpak van wateroverlast, hittestress, droogte en de gevolgen van overstromingen. Drukriolering
Inzameling van afvalwater, via een systeem van pompputten en persleidingen. Hierbij wordt uitsluitend afvalwater door pompunits via (kleine) persleidingen naar het dichtstbijzijnde vrijvervalriool geperst. Toepassingen hoofdzakelijk in buitengebieden.
DWAAS-HAAS analyse
Methodiek om schatting te maken van aandeel rioolvreemdwater en hoeveeheid aangesloten verhard oppervlak op het gemengd rioolstelsel op basis van geregistreerde pompdebieten (dagvolumes) en neerslaggegevens.
Foutieve aansluiting
Verkeerde aansluiting van hemelwater op een buisstelsel (drukriolering of vrijvervalstelsel) specifiek bedoeld voor de afvoer van afvalwater.
Gemengd rioolstelsel
Rioolstelsel waarbij afvalwater en hemelwater door hetzelfde buizenstelsel wordt ingezameld en afgevoerd naar een rioolwaterzuiveringsinstallatie.
Gescheiden rioolstelsel
Rioolstelsel waarbij afvalwater en hemelwater door afzonderlijke buizenstelsels (of andere systemen) wordt ingezameld. Het afvalwater wordt afgevoerd naar een rioolwaterzuiveringsinstallatie. Het hemelwater wordt geïnfiltreerd in de bodem of (al dan niet vertraagd) afgevoerd naar oppervlaktewater.
Gemeentelijk Rioleringsplan Gemeenten zijn volgens de Wet milieubeheer verplicht een Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP) op te stellen. In dit plan is de visie van de gemeente vastgelegd met betrekking tot het aanleggen van een geoptimaliseerd rioolstelsel en het zorgvuldig beheren van dit stelsel. GWSW
Gegevenswoordenboek Stedelijk Water (GWSW) definieert voor de belangrijkste activiteiten van de rioleringszorg de eenduidige uitwisseling van gegevens. Het is een verplichte open standaard volgens de pas-toe-ofleg-uit-lijst van Forum Standaardisatie. De GWSW datastandaard wordt door Stichting RIONED namens de sector wordt ontwikkeld en beheerd.
Hemelwater
Onder Hemelwater worden alle vormen van water verstaan die `uit de hemel komt, zoals regen, sneeuw, hagel.
Huishoudelijk afvalwater
Afvalwater dat overwegend afkomstig is van menselijke stofwisseling en huishoudelijke werkzaamheden (definitie volgens art. 1.1 Wm).
HWA
Hemelwaterafvoer (zie Hemelwater), ook wel regenwaterafvoer genoemd. Systeem van goten en leidingen/ buizen om hemelwater af te voeren.
IBA
Individuele Behandeling Afvalwater. Een alternatief voor een aansluiting op de riolering in de vorm van een lokale zuivering op perceelsniveau.
Inspectie
Het waarnemen, herkennen en beschrijven van de toestand van een object.
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
65
Kennisbank Stedelijk WaterVervangt de voormalige Leidraad Riolering. Verzamelwerk, opgesteld door de Stichting RIONED, waarin advies wordt gegeven voor het opstellen van rioleringsplannen. Leidraad
Leidraad Riolering is vervangen door de (online) Kennisbank Stedelijk Water. Verzamelwerk, opgesteld door de Stichting RIONED, waarin advies wordt gegeven voor het opstellen van rioleringsplannen.
MJOP
Meerjarenonderhoudsplanning is een langetermijnplan voor het uitvoeren van noodzakelijk onderhoud
Onderhoud
Het handhaven van het goed functioneren van het rioolstelsel.
Oppervlaktewater
Water in rivieren, kanalen, meren, plassen, vennen, singels, vijvers, watergangen en sloten.
Overstort
Voorziening door middel waarvan bij regen het teveel aan rioolwater (hemelwater, al dan niet gemengd met stedelijk afvalwater) dat niet in het stelsel wordt geborgen, kan worden geloosd op oppervlaktewater. Bij onbedoelde instroming van oppervlaktewater op het rioolstelsel is sprake van een ‘negatieve overstort’.
Randvoorziening
Een tot de riolering behorend, op reductie van de vuilemissie gerichte voorziening in of achter een rioolstelsel (veelal ter plaatse van een overstort).
Relining
Renovatietechniek in het vrijvervalstelsel waarbij de leidingen aan de binnenkant worden voorzien van een kous zonder het opbreken van de straat- of wegverharding.
RIONED
Stichting Platform Buitenriolering Nederland. Organisatie waarin onder andere overheden en adviesbureaus zitting hebben, die zich onder meer bezighoudt met vraagstukken op het gebied van riolering en tevens een standaardisatie aan wil brengen in berekeningen, beheersystematiek en dergelijke.
Rioolheffing
Doelheffing bij eigenaren of gebruikers (huurders) van onroerend goed. De inkomsten worden direct aangewend voor rioleringsdoeleinden.
RWZI
Rioolwaterzuiveringsinstallatie. Deze installatie reinigt afvalwater afkomstig van de riolering.
Stedelijk afvalwater
Huishoudelijk afvalwater of een mengsel daarvan met bedrijfsafvalwater, afvloeiend hemelwater, grondwater of ander afvalwater (definitie volgens art. 1.1. Wm).
Verhard oppervlak
Alle verharde oppervlakken, inclusief daken, waarvan het hemelwater wordt afgevoerd naar de riolering en/of oppervlaktewater.
Vrijvervalstelsel
Stelsel van rioleringsbuizen waarbij het afvalwater onder invloed van de zwaartekracht van hoger gelegen buizen naar lagere stroomt.
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
66
Vuilemissie
Hoeveelheid vuil welke per tijdseenheid of per gebeurtenis wordt geloosd op het oppervlaktewater (via de overstort).
Wabo
Wet algemene bepalingen omgevingsrecht
Water-op-straat
Het verschijnsel waarbij enige tijd water op straat blijft staan (of vanuit putten uit het rioolstelsel terugstroomt naar straat) ten gevolge van hevige regenval.
Wateroverlast
Het verschijnsel dat ten gevolge van water-op-straat overlast wordt ondervonden en/of schade ontstaat. Zie hoofdstuk 7 voor (hemel)wateroverlast en hoofdstuk 8 voor structurele grondwateroverlast
Watersysteem
Het samenhangend geheel van grond- en oppervlaktewater. Ook oever, waterbodems en de technische infrastructuur die hiervoor nodig zijn, worden hiertoe gerekend.
Watertoets
Verplichting van gemeenten en provincies om bij het maken van (ruimtelijke) plannen de gevolgen voor het water expliciet in beeld te brengen.
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
67
Bijlage 2 Ambities uit Regionaal Adaptatieplan (RAP)
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
68
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
69
Bijlage 3 Evaluatie Het Afvalwaterketenplan (AWP) 2015-2019 is indertijd binnen het samenwerkingverband H2O opgesteld met gemeente Hattem, gemeente Oldebroek en Waterschap Vallei en Veluwe. In dit plan zijn diverse maatregelen, onderzoeken en plannen opgenomen, die invulling gaven aan de ambities en doelstellingen van gemeente Heerde. In onderstaande tabel is één en ander samengevat en geëvalueerd met toekenning van de navolgende symbolen (status): v = uitgevoerd iu = in uitvoering z = uitgesteld Nr
Omschrijving
Status* Toelichting
Inzameling en transport stedelijk afvalwater
1.
In stedelijk gebied zijn alle percelen voorzien van v een aansluiting op riolering.
In het buitengebied is voor enkele percelen ontheffing verkregen van de zorgplicht, waarna de percelen zijn voorzien van een IBA.
2.
Bij bestaand gebied wordt vermenging van schoon hemelwater met afvalwater zoveel mogelijk ontvlecht.
Dit is een continu proces waarbij zoveel mogelijk integraal gewerkt wordt. De stelregel is dat bij herinrichtingen een IT- of hemelwaterriool wordt (bij)gelegd.
3.
Bij nieuwbouw worden voorzieningen voor de gescheiden inzameling, transport en verwerking v van stedelijk afvalwater, hemelwater en (eventueel) grondwater aangelegd.
4.
Onderzoek naar 68 percelen in het buitengebied v over hun wijze van lozing.
Er heeft een ‘rookonderzoek’ plaatsgevonden. De geconstateerde aansluitingen van hemelwater op drukriolering zijn weggenomen
5
Vermoedens van vuilwaterlozingen op hemelwaterriool worden middels onderzoek opgezocht en verholpen.
De waterkwaliteit is in de Ecoscan meegenomen. De onderzoeksresultaten gaven geen aanleiding tot een nader onderzoek.
6.
Om inzicht te krijgen in de eventuele aanwezigheid van rioolvreemd water wordt een DWAAS en HAAS-analyse voor de eindgemalen uitgevoerd.
7.
Onderzoeken van hoge waterstanden in de beek v in relatie tot de overstortmuur nabij Sportlaan 9.
De overstortlocatie is aangepast.
8.
Verlenen van vergunningen en controle / handhaving van lozingen op de riolering vanuit iu inrichtingen en niet-inrichtingen, waarbij ook de aansluitingen en lozingspunten worden
Ligt bij de ODNV (Omgevings-dienst Noord Veluwe). Niet precies duidelijk is waar de verantwoordelijkheid ligt bij de opvolging van de meldingen!?
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
iu
iu
z
Bij nieuwbouw wordt een vuilwateraansluiting aangeboden. Hemelwater dient te worden verwerkt / geïnfiltreerd op eigen terrein.
Er is door het waterschap – via de uitvoeringsorganisatie – een DWAAS uitgevoerd op het niveau van de zuiveringskring; nog niet op kernniveau. Niet bekend is of een HAAS is uitgevoerd.
70
gecontroleerd en indien nodig op eventuele overtredingen worden aangeschreven.
9.
Invulling geven aan pilot om afvalwater te gebruiken als grondstof / energie.
10.
Jaarlijks reinigen van circa 13 km vrijverval riolering (afvalwater en hemelwater) via een rioolreinigings-schema, in combinatie met de inspectie van de riolering.
v
Nr
Omschrijving
Status* Toelichting
v
De onderzoekspilot heeft plaatsgevonden. In hoofdstuk 6 wordt hier nader op ingegaan. De afgelopen jaren is de reinigingscylus aangepast. In hoofdstuk 6 wordt hier de actuele werkwijze nader toegelicht.
Inzameling van overtollig hemelwater iu
Er worden infiltratieriolen toegepast, waarbij hemelwater wordt geïnfiltreerd in de ondergrond.
In bestaand gebied lozen percelen direct grenzend aan oppervlaktewater, in samenspraak met het waterschap, rechtstreeks op dit iu oppervlaktewater.
Bij nieuwbouw wordt het hemelwater zoveel mogelijk eerst vastgehouden (berging, infiltratie), alvorens te lozen op oppervlaktewater. Bij bestaande bebouwing mag zonder berging op eigen terrein worden geloosd op oppervlaktewater.
13.
Afkoppelen van afvoerend oppervlak, mits doelmatig uitgevoerd (bijvoorbeeld meeliften met iu overige projecten zoals wegreconstructies, rioolvervanging, revitalisering, etcetera).
Deze koppelkansen worden per project geïnventariseerd en nader uitgewerkt. Dit is nader uitgewerkt in Hoofdstuk 7de Hemelwaterzorgplicht.
14.
Bij afkoppelprojecten wordt in overleg met de particulier het afvoerend oppervlak aan de voorzijde van de woning (inclusief voorzijde dakoppervlak) afgekoppeld. De hemelwatervoorziening wordt gedimensioneerd op 100% afvoer van hemelwater van het hele particuliere terrein.
Deze koppelkansen worden per project geïnventariseerd en nader uitgewerkt. Dit is nader uitgewerkt in Hoofdstuk 7de Hemelwaterzorgplicht.
15.
Bij oplevering van nieuwe wijken controleren op foutaansluitingen (opleverings-inspecties), iu waarna deze, indien aanwezig, worden verholpen.
Dit wordt standaard uitgevoerd. Bij nieuwbouw als ook bij reconstructies maakt dit deel uit van het bestek.
16.
Onderzoeken met behulp van rookproeven in het buitengebied om foutieve v hemelwateraansluitingen op te sporen en te herstellen.
Zie nr. 4
17.
Verlenen van vergunningen en controle / handhaving van lozingen op de riolering vanuit inrichtingen en niet-inrichtingen, waarbij ook de v aansluitingen en lozingspunten worden gecontroleerd en indien nodig op eventuele overtredingen worden aangeschreven.
Zie nr. 8
11.
12.
Bij aanleg worden duurzame systemen toegepast, waarbij vuil en schoon water zoveel mogelijk worden gescheiden.
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
iu
71
18.
Opstellen van een protocol inzake de afhandeling z van (wateroverlast) meldingen in het waterloket
Op de website van de gemeente is een meldpunt opgenomen waar bewoners wateroverlast kunnen melden. In de komende planperiode wordt het protocol voor de afhandeling van meldingen geactualiseerd.
19.
Reiniging 2x per jaar van circa 8.000 kolken.
Is uitgevoerd.
20.
Jaarlijks reinigen van circa 13 km vrijverval riolering (afvalwater en hemelwater) via een rioolreinigingsschema, in combinatie met de inspectie van de riolering.
Nr
Omschrijving
v
Zie nr. 10
Status* Toelichting
Verwerking grondwater 21.
Opstellen van een protocol inzake de afhandeling z van (grond)meldingen in het waterloket; in combinatie met opstellen beleid grondwaterzorgplicht. (nr.22)
zie ook 18.
22.
Opstellen beleid grondwaterzorgplicht.
z
zie ook 18.
23.
Uitvoeren van jaarlijks structureel en planmatig onderhoud.
v
Betreft vooral het doorspuiten van de drainage.
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
72
Bijlage 4 Kenmerken rioolstelsel Overstorten en uitlaten De onderstaande tabel heeft een overzicht van alle overstorten (vanuit gemengd riool) en uitlaten (vanuit RWA riool) in de gemeente Heerde. In meerdere straten, verspreid over de kernen in de gemeente, zijn in de afgelopen jaren hemelwaterstelsels aangelegd. Enkele hiervan voeren direct af naar oppervlaktewater middels diverse uitlaten.
Randvoorzieningen De gemeente Heerde telt een drietal berg(bezink)voorzieningen. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de kenmerken van deze voorzieningen. Daarnaast fungeert een nevenriool in de Keuterstraat als bergingsleiding.
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
73
Vuilemissie huidige situatie (bron: Basisrioleringplan 2015) De gemeente Heerde voldoet aan de basisinspanning. Hiernaast is in 2013 het waterkwaliteitsspoor uitgevoerd; hieruit komen geen maatregelen voort.
Hydraulisch functioneren (bron: Basisrioleringplan 2015) In de onderstaande tabel staat een overzicht weergegeven van het hydraulisch functioneren van de rioolstelsel in de gemeente volgens het Basisrioleringplan 2 uit 2015.
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
74
Bijlage 5 Kostendekkingsplan Gemeente Heerde Kostendekkingsplan GRP Heerde 2022-2026 versie 27 augustus 2021 SCENARIO: artikel 44 lid 2 ('egalisatievoorziening') huidige economische afschrijvingstermijnen Huidige rioolheffing 2021 (woning, cat. 1)
€ 168
Uiteindelijke Rioolheffing (2065):
€ 270
Saldo voorziening eind 2021:
€ 4.596.029
Saldo voorziening eind 2065:
€0
Kapitaallasten in 2021 Kapitaallasten in 2065
€ 483.611 33% € 1.754.862 71%
Uitgangspunten financiering: - Lineaire afschrijving bij investeringen onder de € 100.000 - Annuitaire afschrijving bij investeringen vanaf € 100.000 - Activa starten vanaf jaar van uitvoering +1 - Economische afschrijvingstermijn (conform financiële verordening): Rioleringsbuizen vrijverval
70 jaar
Persrioolleidingen
70 jaar
Installaties (m/e gemalen)
15 jaar
Gemalen bouwkundig en afkoppelen HW
45 jaar
Rioolaanleg gebouwen
25 jaar
Actualisatie GRP
5 jaar
- Rentepercentage: investering <€ 100.000 (lineair)
2,0% nieuwe investeringen
- Rentepercentage: inv. >€ 100.000 (annuiteiten)
2,0% nieuwe investeringen
- BTW (vanaf 1 oktober 2012)
21%
- alle uitgaven exclusief BTW - Technische levensduur kan afwijken van de economische levensduur - 100% kostendekkend tarief - Voorziening mag niet negatief staan - Geegaliseerde tariefstijging en inzet voorziening - Ontwikkeling tarieven exclusief indexatie
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
75
Baten INKOMSTEN
JAAR
2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 2042 2043 2044 2045 2046 2047 2048 2049 2050 2051 2052 2053 2054 2055 2056 2057 2058 2059 2060 2061 2062 2063 2064 2065
Bestaande Nieuwbouw heffinseenheden aantal Woningen en nietwoningen woningen omgerekend naar cat 1 8.596 48 8.644 8.692
48 48
8.740 8.788 8.836
48 48 48
8.884 8.932
48 48
8.980
48
9.028 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076 9.076
48
9.076 9.076
Rioolheffing cat 1
Subtotaal baten categorie 1
Riool huisaansluitingen bijdrage
(vast)
Stijging heffing benodigd, exclusief indexatie
Inkomsten rioolheffing totaal
Kapitaallast t.o.v baten
€ 168,32 € 168,32 € 168,32
€
1.446.843 €
2.131
€ €
1.454.923 € 1.463.002 €
2.131 2.131
0% 0%
1.448.974 1.457.054 1.465.133
33% 34% 36%
€ 168,32
€ € €
1.471.081 € 1.479.161 € 1.487.240 €
2.131 2.131 2.131
0%
1.473.212
43%
€ €
1.495.320 € 1.503.399 €
2.131 2.131
€
1.511.478 €
2.131
0% 0% 0% 0% 0%
1.481.292 1.489.371 1.497.451 1.505.530 1.513.609
37% 38% 39% 40% 41%
€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €
1.539.696 € 1.568.396 € 1.589.182 € 1.610.243 € 1.631.584 € 1.653.207 € 1.675.116 € 1.697.316 € 1.719.811 € 1.742.603 € 1.765.698 € 1.789.098 € 1.812.809 € 1.836.834 € 1.861.177 € 1.885.843 € 1.910.836 € 1.936.160 € 1.961.819 € 1.987.819 € 2.014.163 € 2.040.857 € 2.067.904 € 2.095.309 € 2.123.078 € 2.151.215 € 2.179.725 € 2.208.612 € 2.237.883 € 2.267.541 € 2.297.592 € 2.328.042 € 2.358.895 € 2.390.157 €
2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131 2.131
1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3%
1.541.827 1.570.527 1.591.313 1.612.374 1.633.715 1.655.338 1.677.247 1.699.447 1.721.942 1.744.734 1.767.829 1.791.229 1.814.940 1.838.965 1.863.308 1.887.974 1.912.967 1.938.291 1.963.950 1.989.950 2.016.294
41% 42% 42% 43% 43% 44% 43% 43% 43% 43% 41% 40% 40% 39% 38% 32% 33% 35% 37% 38% 40%
€ €
2.421.834 € 2.453.930 €
2.131 2.131
1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3% 1,3%
2.042.988 2.070.035 2.097.440 2.125.209 2.153.346 2.181.856 2.210.743 2.240.014 2.269.672 2.299.723 2.330.173 2.361.026 2.392.288 2.423.965
47% 54% 56% 58% 60% 61% 61% 62% 64% 65% 66% 68% 69% 70%
1,3%
2.456.061
71%
€ 168,32 € 168,32 € 168,32 € 168,32 € 168,32 € 170,55 € 172,81 € 175,10 € 177,42 € 179,77 € 182,16 € 184,57 € 187,02 € 189,49 € 192,01 € 194,55 € 197,13 € 199,74 € 202,39 € 205,07 € 207,79 € 210,54 € 213,33 € 216,16 € 219,02 € 221,93 € 224,87 € 227,85 € 230,87 € 233,93 € 237,03 € 240,17 € 243,35 € 246,58 € 249,85 € 253,16 € 256,51 € 259,91 € 263,36 € 266,85 € 270,38
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
76
Lasten en saldo voorziening EGALISATIEVOORZIENING TAAKVELD RIOLERING
artikel 44 lid 2 BBV JAAR Exploitatielasten BTW exploitatie exploitatie exclusief BTW derden
Lopende kapitaallasten investeringen t/m 2020
LASTEN Nieuwe kapitaallast
Nieuwe kapitaallast
LINEAIR <100K
ANNUITEITEN >100K
BTW
BTW
investeringen
Investeringen
t/m 2020
vanaf 2021
Subtotale
VOORZIENING Saldo voorz per 1 januari
VOORZIENING Saldo voorz per 31 december
lasten
(incl. jaarruimte) 4.571.826 4.596.029 4.560.759 4.513.864 4.360.123 4.326.631 4.251.728
24.203 -35.270 -46.895 -153.741 -33.492 -74.904 -86.500
4.596.029 4.560.759 4.513.864 4.360.123 4.326.631 4.251.728 4.165.228
4.165.228 4.065.562
-99.665 -111.090
4.065.562 3.954.473
3.954.473 3.855.324 3.768.110
-99.149 -87.214 -88.250
3.855.324 3.768.110 3.679.860
3.679.860 3.593.381
-86.480 -83.816
3.593.381 3.509.564
3.509.564 3.429.648
-79.916 -65.124
3.429.648 3.364.524
3.364.524 3.318.645
-45.879 -34.559
3.318.645 3.284.086
3.284.086 3.258.585
-25.501 13.669
3.258.585 3.272.254
3.272.254 3.327.577
55.322 66.552
3.327.577 3.394.129
3.394.129 3.483.575 3.603.331
89.447 119.756 276.060
3.483.575 3.603.331 3.879.391
3.879.391 4.163.053 4.391.138
283.662 228.085 203.603
4.163.053 4.391.138 4.594.741
4.594.741 4.785.598
190.856 151.885
4.785.598 4.937.482
4.937.482 4.947.354 4.793.589
9.872 -153.765 -215.048
4.947.354 4.793.589 4.578.541
4.578.541 4.324.172
-254.369 -285.984
4.324.172 4.038.188
4.038.188 3.722.977
-315.211 -310.935
3.722.977 3.412.042
3.412.042 3.079.589 2.701.651
-332.453 -377.938 -392.567
3.079.589 2.701.651 2.309.084
2.309.084
-376.945
1.932.139
1.932.139 1.495.417 1.031.697 534.267
-436.721 -463.720 -497.430 -534.267
1.495.417 1.031.697 534.267 0
Onttrekking cq. dotatie
Investeringen Annuiteit
2021 2022 2023 2024 2025 2026
765.031 810.518 808.246 811.109 783.609 808.609
176.129 97.440 95.760 95.235 89.460 94.710
483.611 483.214 482.817 482.420 479.052 478.285
10.891 21.899 121.837 33.263 42.134
6.704 17.486 28.268 39.050 49.832
totaal 176.129 75.785 75.785 75.785 75.785 73.876
7.771 10.036 12.300 14.564 16.828
1.424.771 1.492.324 1.512.028 1.626.954 1.514.783 1.564.275
2027 2028
808.609 808.609
94.710 94.710
477.849 475.352
49.493 60.404
60.614 71.397
73.582 73.366
19.093 21.357
1.583.950 1.605.195
2029 2030 2031
808.609 808.609 808.609
94.710 94.710 94.710
472.602 471.047 468.413
69.843 74.629 80.982
82.179 92.961 103.743
73.135 73.135 73.135
23.621 25.885 28.149
1.624.699 1.640.976 1.657.741
2032 2033
808.609 808.609
94.710 94.710
468.131 466.750
90.039 97.665
114.525 125.307
73.135 73.135
30.414 32.678
1.679.563 1.698.854
2034 2035
808.609 808.609
94.710 94.710
466.151 465.884
103.895 108.838
136.089 146.871
73.135 73.135
34.942 37.206
1.717.531 1.735.254
2036 2037
808.609 808.609
94.710 94.710
454.383 441.789
114.411 116.913
157.653 168.435
73.135 73.135
39.471 41.735
1.742.371 1.745.326
2038 2039
808.609 808.609
94.710 94.710
441.528 441.167
115.302 116.352
179.217 189.999
73.135 73.135
43.999 46.263
1.756.501 1.770.235
2040 2041 2042
808.609 808.609 808.609
94.710 94.710 94.710
413.355 384.120 383.811
115.041 112.977 114.483
200.781 211.563 222.346
73.135 73.135 71.373
48.528 50.792 53.056
1.754.159 1.735.907 1.748.388
2043 2044
808.609 808.609
94.710 94.710
373.630 356.507
112.677 107.279
235.341 250.550
69.231 66.919
55.320 58.979
1.749.518 1.743.552
2045 2046 2047
808.609 808.609 808.609
94.710 94.710 94.710
230.683 204.777 170.030
108.251 109.173 108.099
261.332 307.786 399.772
47.087 40.741 40.741
61.243 63.507 88.245
1.611.914 1.629.304 1.710.206
2048 2049 2050
808.609 808.609 808.609
94.710 94.710 94.710
169.816 165.677 164.142
111.640 115.665 116.702
438.652 469.969 531.144
40.199 40.199 40.199
96.720 104.265 108.904
1.760.347 1.799.094 1.864.410
2051 2052
808.609 808.609
94.710 94.710
154.088 153.892
117.056 116.862
685.786 837.960
34.700 34.700
138.167 177.066
2.033.116 2.223.800
2053 2054
808.609 808.609
94.710 94.710
149.114 148.919
119.754 121.969
912.603 966.792
32.560 32.560
195.138 206.019
2.312.488 2.379.578
2055 2056
808.609 808.609
94.710 94.710
137.487 137.292
123.226 125.836
1.025.603 1.068.627
31.300 31.300
218.395 230.694
2.439.330 2.497.067
2057 2058 2059
808.609 808.609 808.609
94.710 94.710 94.710
136.669 130.151 130.023
128.787 127.308 127.366
1.090.201 1.140.478 1.202.632
29.500 29.434 27.968
233.202 241.776 256.303
2.521.678 2.572.467 2.647.610
2060 2061
808.609 808.609
94.710 94.710
124.790 117.150
126.646 125.369
1.243.309 1.289.453
27.821 0
266.406 271.827
2.692.290 2.707.118
2062
808.609
94.710
117.073
126.698
1.360.602
0
290.056
2.797.748
2063 2064
808.609 808.609
94.710 94.710
116.996 91.379
123.778 118.333
1.413.493 1.493.353
0 0
298.422 315.010
2.856.009 2.921.395
2065
808.609
94.710
83.050
119.425
1.552.387
0
332.147
2.990.328
Investeringen planperiode
Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026
77
Investeringen langjarig (lineair < € 100.000) lineair Jaar 2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
2040
2041
2042
2043
2044
2045
Afschr. Termijn 15 45 15 70 15 45 15 70 45 45 15 45 15 15 45 15 45 15 15 45 15 45 15 15 45 15 45 15 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45 15 45
subtotale investering Gemalen: vervanging Mechanisch, elektrotechn en pompen Gemalen: vervanging Bouwkundig Drukriolering vervanging (pompunits) Export Dgdialog Gemalen: vervanging Mechanisch, elektrotechn en pompen Gemalen: vervanging Bouwkundig / deelrep. Vrijverval Drukriolering vervanging (pompunits) Drukriolering en persleidingen (<100K) Verbeteren inprik drukriool Kavelweg op persleiding Maatregelen asfaltbestek Gemalen: vervanging Mechanisch, elektrotechn en pompen Gemalen: vervanging Bouwkundig / deelrep. Vrijverval Drukriolering vervanging (pompunits) Drukriolering en persleidingen (<100K) Maatregelen asfaltbestek Gemalen: vervanging Mechanisch, elektrotechn en pompen Gemalen: vervanging Bouwkundig / deelrep. Vrijverval Drukriolering vervanging (pompunits) Drukriolering en persleidingen (<100K) Maatregelen asfaltbestek Gemalen: vervanging Mechanisch, elektrotechn en pompen Gemalen: vervanging Bouwkundig / deelrep. Vrijverval Drukriolering vervanging (pompunits) Drukriolering en persleidingen (<100K) Maatregelen asfaltbestek Gemalen: vervanging Mechanisch, elektrotechn en pompen Gemalen: vervanging Bouwkundig / deelrep. Vrijverval Drukriolering vervanging (pompunits) Drukriolering en persleidingen (<100K) Maatregelen asfaltbestek Gemalen: vervanging Mechanisch, elektrotechn en pompen Gemalen: vervanging Bouwkundig / deelrep.