Jaarstukken 2023.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2023
pagina 1
Inhoud Inhoud ............................................................................................................................................................................................................ 2 Leeswijzer...................................................................................................................................................................................................... 3 Deel A: Algemeen ...................................................................................................................................................................................... 4 Inleiding .........................................................................................................................................................................................................
5 Deel B: Jaarverslag ...................................................................................................................................................................................14 Programmaverantwoording ................................................................................................................................................................15 Programma 0 Bestuur en Ondersteuning ......................................................................................................................................18 Programma 1 Veiligheid ........................................................................................................................................................................28 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat ..............................................................................................................................33 Programma 3 Economie ........................................................................................................................................................................41 Programma 4 Onderwijs .......................................................................................................................................................................45 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie
.......................................................................................................................................50 Programma 6 Sociaal Domein ............................................................................................................................................................58 Programma 7 Volksgezondheid en m ilieu .....................................................................................................................................72 Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing .........................................................79 Programma 9 Raad ..................................................................................................................................................................................86 Paragraaf 1 Lokale Heffingen ..............................................................................................................................................................91 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen ....................................................................................................................................................98 Paragraaf 3 Onderhoud Kapitaalgoederen .................................................................................................................................
113 Paragraaf 4 Financiering .................................................................................................................................................................... 120 Paragraaf 5 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................................................... 124 Paragraaf 6 Verbonden partijen ...................................................................................................................................................... 134 Paragraaf 7 Grondbeleid .................................................................................................................................................................... 146 Paragraaf 8 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid................................................................................................... 148 Deel C: Jaarrekening ............................................................................................................................................................................ 149 Balans en toelichting op de balans ................................................................................................................................................
150 WNT-verantwoording 2023 Gemeente Heemstede ............................................................................................................... 195 Single Information Single Audit (SiSa) .......................................................................................................................................... 197 Gewaarborgde geldleningen ........................................................................................................................................................... 203 Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................................................................................................. 205 Controle verklaring accountant ...................................................................................................................................................... 207 Deel D: Bijlagen ...................................................................................................................................................................................... 208
Jaarstukken 2023
pagina 2
Leesw ijzer De jaarstukken over 2023 bestaan uit verschillende onderdelen die we hierna kort toelichten. Algem een (deel A) Dit deel bevat het financieel resultaat 2023, een analyse op hoofdlijnen daarop en een voorstel voor de resultaatbestemming 2023. Daarnaast wordt de portefeuilleverdeling van het college over 2023 gepresenteerd en wordt afgesloten met de kerngegevens. Jaarverslag (deel B) In het jaarverslag wordt verantwoording afgelegd over de in de begroting 2023 gepresenteerde programma's, aangevuld met een aantal paragrafen. Het jaarverslag start met de recapitulatie van baten en lasten per programma voor en na mutaties aan de reserves. Vervolgens doen we verslag van het gerealiseerde beleid per programma. Daarnaast zijn in deel B de voorgeschreven paragrafen opgenomen. Deze paragrafen geven per thema informatie (dwarsdoorsnede) omdat de thema's programma-overstijgend zijn. Nieuw in paragraaf 5 bedrijfsvoering is het onderdeel rechtmatigheid. In deze paragraaf wordt de rechtmatigheid en de geconstateerde verschillen die hoger zijn dan de rapportagegrens nader toegelicht. Daarnaast worden hier de maatregelen genoemd om tijdig meer inzicht en grip te hebben op begrotingsonrechtmatigheden en aanbestedingen.
Jaarrekening (deel C) De jaarrekening bestaat uit de balans per 31 december 2023 en per 31 december 2022, een recapitulatie van de baten en lasten per programma met een uitsplitsing naar dekkingsm iddelen en het overzicht incidentele baten en lasten. Ook is in dit onderdeel de verantwoording over beloningen en vergoedingen opgenomen conform de Wet normering topinkomens (WNT). Het doel van de WNT is het tegengaan van bovenmatige beloningen en ontslagvergoedingen bij instellingen in de (semi)publieke sector.. Daarnaast is de SiSaverantwoording opgenomen. De afkorting SiSa staat voor Single information Single audit. Deze dient om subsidies bij het Rijk en de provincie te verantwoorden. De rechtmatigheidsverantwoording van het college is hier ook in opgenomen. De rechtmatigheidsverantwoording geeft een oordeel over de bruto begrotingsonrechtmatigheden, dus inclusief de acceptabele onrechtmatigheden. Tot slot vindt u hier het overzicht gewaarborgde geldleningen en de ontvangen controleverklaring van de accountant Publieke Sector Accountants. Bijlagen (deel D) De jaarstukken bevatten de volgende bijlagen:
• • • • • • •
Overzicht baten en lasten 2023 per taakveld; Meerjarenoverzicht reserves en voorzieningen; Overzicht lopende en afgesloten kredieten; EMU saldo; Rapportage sociaal domein; Collegeverklaring ENSIA; Raadsbesluit tot vaststelling van de jaarstukken 2023.
Jaarstukken 2023
pagina 3
Deel A: Algem een
Jaarstukken 2023
pagina 4
Inleiding Met deze jaarstukken over 2023 legt het college van B en W van Heemstede verantwoording af over het gevoerde beleid en de financiële baten en lasten die daar in 2023 uit voortvloeiden. De jaarstukken bestaan uit een jaarverslag (deel B) en een jaarrekening (deel C). Ook in 2023 waren er bijzondere omstandigheden die in de jaarstukken terug te zien zijn. Voorbeelden hiervan zijn de opvang van vluchtelingen, de hoge inflatie en gestegen prijzen voor materialen en diensten waardoor onder meer investeringen en onderhoud duurder zijn geworden. 1.837.223. Verder in de inleiding w ordt het rekeningresultaat op hoofdlijnen toegelicht. In de programma's (deel B) treft u de toelichting in detail aan. Op de volgende grotere posten uit het rekeningresultaat wordt hieronder ingegaan:
•
rente: over de uitstaande liquide middelen in de schatkist is in 2023 voor het eerst sinds een aantal jaar weer rente ontvangen. Het gaat per saldo om rentebaten
771.000 voordelig. In de voorjaarsnota
2024 en kadernota 2024-2028 houden we daarom met rentebaten rekening waarbij dit afhankelijk is van de geplande inzet van de liquide middelen;
•
483.000 geboekt. Dit komt omdat vacatures niet direct konden worden ingevuld. Van dit bedrag wordt voorgesteld
111.000 via
resultaatbestemming naar 2024 meegenomen. Het voordeel is incidenteel van aard;
•
bouwleges: bij twee grote projecten hebben we
•
vrijval loon-prijsindexatie: de van het Rijk in het gemeentefonds ontvangen loon-prijscompensatie is niet
242.000 op de bouwleges. Dit is een
incidenteel voordeel; geheel ingezet (niet toegewezen aan budgetten). Een deel valt daarom vrij. Het voordeel bedraagt 317.000. Omdat dit bedrag structureel is wordt het ook betrokken bij de voorjaarsnota 2024 en de kadernota 2025-2028. Het college is verantwoordelijk voor de rechtmatigheid binnen de organisatie. Vanaf de jaarrekening 2023 stelt het college de rechtmatigheidsverantwoording op in plaats van de accountant. De accountant geeft een getrouwheidsoordeel af over de rechtmatigheidsverantwoording. Het college is van mening dat de jaarrekening op niet rechtmatige wijze tot stand is gekomen. De accountant is van oordeel dat het oordeel van college een getrouw beeld geeft. Als college gaan we graag het gesprek met de raad aan hoe we hier in de toekomst mee om willen gaan. Vooruit blik Ook de komende twee jaar heeft de gemeente Heemstede nog een gezonde financiële huishouding. Echter vanaf 2026 zi Rijk (gemeentefonds) terwijl er geen taken verdwijnen voor gemeenten. Er komen juist alleen maar taken bij. De verlaagde rijksbijdrage komt met name doordat het Rijk anticipeert op de beoogde invoering van een nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026 waarin het accres wordt gekoppeld aan het bruto binnenlands product. Om tijdig in te kunnen spelen op deze verlaging is in het 4e kwartaal 2023 gestart met de notitie "Proces Keuzeknoppen en Menukaarten".
Het doel van deze notitie is het geven van inzicht in de financiële positie van de gemeente Heemstede. Dit hebben we gedaan door verschillende financiële kengetallen in beeld te brengen en het verloop van de kengetallen kort toe te lichten. Ook is er een integraal overzicht van denkrichtingen om te komen tot een structureel sluitende (meerjaren)begroting 2026-2029. In het voorstel voor de bestemming van het rekeningresultaat 2023 wordt hierop al ingespeeld door het voo rstel een nieuwe reserve "structureel dekkingsmiddel" als onderdeel van de algemene reserve te vormen. Bij besluitpunt 2 (onder "voorstel tot resultaatbestemming") wordt dit verder toegelicht.
Jaarstukken 2023
pagina 5
Financieel resultaat 2023 Het financieel resultaat 2023 bedra
1.837.223. De volgende tabel toont gecomprimeerd het saldo van
baten en lasten voor en na reserves en de voorgestelde resultaatbestemming. plus = nadeel, min = voordeel
Rekening Begroting Rekening 2022 2023 2023
Verschil
Saldo van bat en en last en Baten
-78.065
-79.554
-80.476
-922
Lasten
75.264
80.898
80.459
-439
-2.801
1.345
-17
-1.361
Onttrekking aan reserve
-14.090
-9.555
-9.900
-344
Storting in reserve
13.132
7.817
8.079
262
-957
-1.738
-1.821
-82
-3.758
-393
-1.837
-1.444
Totaal Mut at ie reserves
Totaal Rekeningresultaat voor bestemming (incl. reservemutaties)
Rekening 2022
Rekening 2023
Over te hevelen naar volgend jaar
1.406
922
Onttrekking(-)/ toevoeging(+) aan de algemene reserve
2.352
915
0
0
Result aat best em m ing:
Rekeningresultaat na bestemming:
Jaarstukken 2023
pagina 6
Verschil m et begroting en analyse rekeningsresult aat op hoofdlijnen In de begrotingsraad van 4 november 2022 is de primitieve begroting 2023 inclusief de 1e begrotingsw ijziging vastgesteld. Overeenkomstig de vastgestelde P&C cyclus wordt gedurende het boekjaar tweemaal gerapporteerd over de financiële stand van zaken (voor-- en najaarsnota) en wordt indien van toepassing de begrotingsw ijziging vastgesteld. In de volgende tabel wordt het resultaat ten opzichte van de begroting (incl. wijzigingen) per programma gesaldeerd weergegeven in een tabel.
plus = nadeel, min = voordeel Begroting 2023 -37.875
Rekening 2023 -40.593
Verschil
0
Bestuur en ondersteuning
1
Veiligheid
2.707
2.648
-59
2
Verkeer, vervoer en waterstaat
6.119
6.419
300
3
Economie
167
203
36
4
Onderw ijs
2.537
2.743
206
5
Sport, cultuur en recreatie
4.368
4.473
105
6
Sociaal domein
19.493
19.905
413
7
Volksgezondheid en milieu
-525
-197
328
8
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Raad
1.684
1.698
14
931
864
-67
Totaal
-393
-1.837
-1.444
9
-2.719
De volgende tabel "detailtabel analyse rekeningresultaat 2023" geeft op hoofdlijnen de posten (gemeentebreed) weer die leiden tot het resultaat 2023. Tevens wordt aangegeven of het een structureel dan wel incidenteel resultaat betreft.
Jaarstukken 2023
pagina 7
Jaarstukken 2023
pagina 8
Onder de programmatoelichtingen (jaarverslag) vindt u onder het kopje "wat heeft het gekost" een 25.000 25.000 of meer op een taakveld ook uit meerdere kleine posten kan zijn opgebouwd kan het voor komen dat wanneer relevant ook kleinere posten worden toegelicht of dat er een post overige verschillen is opgenomen. Bij de post overige verschillen gaat het dan uitsluitend over verschillen die ontstaan als gevolg van de reguliere activiteiten die passen binnen de begrotingspost.
25.000 afwijkt ten opzichte van de begroting
vindt geen toelichting plaats. In de paragrafen (onderdeel van het jaarverslag) vindt u financiële informatie uitgelicht per thema (zoals lokale heffingen).
Voorst el tot resultaat bestem m ing 2023 Alle resultaatbestemmingen zijn incidenteel van aard. Het voorstel is het rekeningresultaat 2023 van 1.837.223 als volgt te bestemmen:
1. 2.
921.900 over te hevelen naar 2024 (zie tabel budgetoverhevelingen hierna); 915.323 in de bij de vaststelling van de jaarrekening 2023 te vormen reserve "structureel dekkingsmiddel". Deze reserve is onderdeel van de algemene reserve.
Toelicht ing b esluit punt 2: In het bestuurlijk overleg van 21 november 2023 zijn door onder meer de VNG afspraken gemaakt met de Ministeries van Financiën en Binnenlandse Zaken voor het beter benutten van de financiële ruimte vanaf 2024. Hierbij kan een deel van de algemene reserve worden ingezet voor het dekken van structurele exploitatielasten. Hierbij is in aanmerking genomen dat veel gemeenten geen structureel sluitende meerjarenbegroting kunnen presenteren vanaf 2026 maar dat de gemeenten in de jaarrekeningen wel overschotten hebben die terugvloeien naar de algemene reserve. Deze overschotten zijn veelal ontstaan uit extra middelen van het Rijk zonder structureel karakter. Aan de inzet van een deel van de algemene reserve als structureel dekkingsmiddel zijn de volgende voorwaarden verbonden:
• • • •
de maatregel kan worden ingezet vanaf 2024; maximaal 10% van het surplus van de algemene reserve (stand algemene reserve na aftrek van risico's); de solvabiliteit is minimaal 20%; het ratio weerstandsvermogen (verhouding tussen beschikbare weerstandscapaciteit en de waardering van de risico's) blijft voldoen aan de bandbreedte door de raad vastgesteld in de Financiële verordening (tussen 1,6 en 1,8);
•
De provincie beoordeelt of en hoe de maatregel kan worden ingezet als herstelplan voor gemeenten zonder structureel en reëel begrotingsevenw icht. De provincie heeft aangegeven dat hierbij beoordeeld wordt of de risico's goed in kaart zijn gebracht. Hierbij zijn pm-posten niet toegestaan.
Voorgesteld wordt te starten met deze reserve door storting van het restantsaldo van de jaarrekening 2023. Het deel dat in de reserve "structureel dekkingsmiddel" wordt gestort blijft onderdeel van de algemene reserve maar wordt apart gepresenteerd om het onderscheid voor de raad inzichtelijk te maken. In de menukaarten en keuzeknoppen bij de kadernota 2025-2028 wordt hier verder op ingegaan. Opgemerkt wordt nog wel dat dit geen oplossing is voor structurele tekorten. De maat regel kan gemeenten wel helpen om actuele knelpunten op te lossen (onderdeel "tijd kopen" in de menukaarten en keuzeknoppen).
Jaarstukken 2023
pagina 9
Tabel b udget overhevelingen
Jaarstukken 2023
pagina 10
Sam enst elling van het gem eent ebest uur Sam enst elling van de gem eent eraad Het aantal leden van een gemeenteraad is afhankelijk van het aantal inwoners. De raad van Heemstede telt 21 leden (zetels) die om de vier jaar door de kiesgerechtigde inwoners worden gekozen. De huidige gemeenteraad van Heemstede is gekozen op 22 maart 2022. De zetelverdeling is als volgt: VVD:
5 raadsleden
HBB:
5 raadsleden
D66:
4 raadsleden
GroenLinks:
3 raadsleden
CDA:
2 raadsleden
PvdA:
2 raadsleden
Jaarstukken 2023
pagina 11
Sam enst elling van het College van burgem eest er en w et houders 2023 Dit is de portefeuilleverdeling in 2023 (31 december 2023).
Burgem eest er A.C. (Ast rid) Nienhuis
Wet houder A.M.C.E. (Eveline) St am (1 e loco)
Wet houder A.H.A. (Anneke) Grum m el (2 e loco)
Wet houder S.A. (Arianne) de Wit -van der Linden (3 e loco)
Wet houder S.A. (Sam ) Meerhoff (4 e loco)
Openbare orde en veiligheid
Ruim t elijke ordening Passend wonen Omgevingswet
Energie en klim aat Energietransitie Circulair afval
Financiën en belast ingen Deelnemingen
Werk en inkom en Armoedebeleid
Verkeer en m obilit eit Wegcategoriseringsplan Regionale mobiliteit
Milieut aken Omgevingsdienst IJmond
Lokale econom ie Parkeerbeleid
Zorg en w elzijn Jeugdzorg Preventie Plein1
Beheer openbare ruim t e Onderhoud wegen, riolering en bruggen Baggeren Openbare verlichting
Beheer openbare ruim t e Klimaatadaptatie Laadpalen Water en riolering
-
Informatieveiligheid
-
Cyberveiligheid
Int egrale handhaving Int egrit eit Algem een juridische zaken Coördinat ie regionale sam enw erking
Nat uurbeheer en ecologie Groen beheer Begraafplaats Cult uur Erfgoed Kunst
Gem eent elijk vast goed Verduurzaming strategisch vastgoed Huisvesting scholen Jeugd spelen Jeugdakkoord (coördinerend)
Recreat ie en t oerism e Evenementenbeleid Ligplaatsenverordening
Onderw ijs en sport
Zorg en w elzijn (exclusief Jeugdzorg) Volksgezondheid en Wmo Beschermd wonen Dierenwelzijn
Inclusieve sam enleving Vluchtelingenopvang (coördinerend) Inburgering Jeugd en lokale jeugddemocratie
Dienst verlening
Bedrijfsvoering Informatievoorziening en ICT Communicatie
Bedrijfsvoering Personeel en organisatie Inkoopbeleid
Lokale dem ocrat ie
Jaarstukken 2023
pagina 12
Kerngegevens 2021
2022
2023
werkelijk
werkelijk
werkelijk
27.545
27.557
27.778
248
248
249
965 ha.
965 ha.
965 ha.
Binnenwater
16 ha.
16 ha.
16 ha.
Aantal woonruimten per 1 januari
13.062
13.084
13.112
Lengte van landwegen
88 km.
88 km.
88 km.
Lengte van de waterwegen
4 km.
4 km.
4 km.
132 ha.
132 ha.
137 ha.
Wandelplaatsen en plantsoenen
46 ha.
46 ha.
51 ha.
Wandelbos ''Groenendaal''
76 ha.
76 ha.
76 ha.
Begraafplaats
10 ha.
10 ha.
10 ha.
Uitgaven exploitatie ultimo boekjaar (exclusief mutaties reserves, inclusief resultaat)
71.288
79.022
81.291
Opbrengst onroerende-zaakbelastingen
6.521
6.499
7.125
Algemene uitkering gemeentefonds ultimo boekjaar
35.890
41.454
43.171
Boekwaarde geactiveerde kapitaaluitgaven (per 1 januari)
57.922
64.349
64.653
- materiële vaste activa met economisch nut
40.085
41.201
41.848
- materiële vaste activa met maatschappelijk nut
15.737
18.309
17.708
A. Sociale st ruct uur Aantal inwoners per 1 januari Aantal uitkeringsgerechtigden per 1 januari B. Fysieke st ruct uur Oppervlakte gemeente waarvan:
Openbaar groen waarvan:
C.
1.000)
waarvan:
- immateriële vaste activa
0
0
29
- financiële vaste activa
2.100
4.839
5.068
Vaste schuld (per 1 januari)
21.184
12.756
11.328
- reguliere aflossing
8.428
1.428
1.428
Reserves van de algemene dienst (per 1 januari)
56.638
57.563
60.364
Voorziening van de algemene dienst (per 1 januari)
10.835
11.917
13.120
Aflossing langlopende geldleningen o/g:
Jaarstukken 2023
pagina 13
Deel B: Jaarverslag
Jaarstukken 2023
pagina 14
Program m averant w oording
Jaarstukken 2023
pagina 15
Opbouw program m a's Inleiding Conform het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) stelt de gemeente een jaarverslag op dat bestaat uit programma's en paragrafen. In het jaarverslag worden de jaarrekeningcijfers 2023 vergeleken met de begroting van hetzelfde jaar. Het is ook verplicht om ook de jaarrekeningcijfers van het voorgaande jaar (2022) op te nemen. In de begroting 2023 en het jaarverslag 2023 van de gemeente Heemstede wordt gewerkt met tien
.
Elk programma is ingedeeld in de volgende onderdelen: Wat hebb en w e bereikt ? In deze paragraaf beschrijven we welke ambities en doelen uit de begroting 2023 zijn gehaald. Wat heeft de gemeente bereikt voor de inwoners van Heemstede. Wat hebb en w e ervoor gedaan? Hieronder nemen we op welke acties (op hoofdlijnen) zijn ingezet en afgerond in 2023 om bovenstaand resultaat te bereiken. Het gaat hierbij niet om reguliere/ going-concern activiteiten. Wat hebb en w e gem et en? Het gerealiseerde beleid 2023 is zoveel mogelijk voorzien van prest aties/indicatoren. Naast de eigen beleidsindicatoren zijn ook de wettelijk verplichte indicatoren per programma opgenomen. De wettelijke indicatoren zijn afkomstig uit www.waarstaatjegemeente.nl en zijn vastgelegd in de Regeling beleidsindicatoren gemeenten. Het zijn geen streefwaarden, maar waarden op een bepaald meetmoment. Het jaar van meting en meetfrequentie verschilt per indicator. Wat heeft het gekost ? Bij dit onderdeel maken we inzichtelijk hoeveel geld is uitgegeven om het gemeentelijk beleid in 2023 te realiseren. De lasten en baten per programma zijn nader onderverdeeld naar de wettelijk verplichte taakvelden. Financiële afwijkingen op taakveld niveau tussen de begroting 2023 en de rekening 2023
Aandachtspunt: De (algemene) overheadkosten staan, conform de BBV-wetgeving, centraal verantwoord in de begroting en het jaarverslag (programma 0). Onder (algemene) overheadkosten wordt verstaan: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces (lasten ondersteunende afdelingen zoals financiën, P&O, facilitair, hiërarchisch leidinggevenden primair proces, huisvesting en ICT). De overheadkosten primair proces (personeelskosten afdelingen primair proces) worden, conform wetgeving, toegerekend aan de taakvelden. Daarnaast gaan we in de paragrafen via dwarsdoorsneden in op belangrijke beheersmatige aspecten die niet onder één programma vallen.
Jaarstukken 2023
pagina 16
Recapit ulat ie: overzicht last en en bat en plus = nadeel, min = voordeel Begroot 2023 Lasten
Baten
Rekening 2023 Saldo
Lasten
Baten
Saldo
17.288 -57.375
-40.087
Bat en en Last en 0
Bestuur en ondersteuning
19.401
1
Veiligheid
2.712
-6
2.707
2.656
-8
2.648
2
Verkeer, vervoer en waterstaat
6.505
-139
6.366
6.701
-191
6.510
3
Economie
344
-177
167
400
-197
203
4
Onderw ijs
2.770
-233
2.537
2.950
-207
2.743
5
Sport, cultuur en recreatie
6.814
-1.603
5.211
7.395
-1.564
5.830
6
Sociaal domein
28.858
-10.180
18.678
29.681 -10.339
19.342
7
Volksgezondheid en milieu
9.262
-9.524
-262
9.072
-9.141
-69
8
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Raad
3.301
-1.310
1.991
3.451
-1.452
1.999
931
0
931
864
0
864
80.898 -79.554
1.345
80.459 -80.476
-17
9
Saldo van bat en en last en
-56.382 -36.982
Reserves 0
Bestuur en ondersteuning
4.103
-4.996
-893
4.343
-4.849
-507
1
Veiligheid
0
0
0
0
0
0
2
Verkeer, vervoer en waterstaat
0
-247
-247
0
-91
-91
4
Onderw ijs
0
0
0
0
0
0
5
Sport, cultuur en recreatie
0
-843
-843
0
-1.357
-1.357
6
Sociaal domein
3.587
-2.773
815
3.610
-3.046
563
7
Volksgezondheid en milieu
0
-262
-262
0
-128
-128
8
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
127
-435
-308
127
-428
-301
Mut at ie reserves
7.817
-9.555
-1.738
8.079
-9.900
-1.821
Totaal
88.716
-89.109
-393
88.538 -90.375
-1.837
Jaarstukken 2023
pagina 17
Program m a 0 Best uur en Onderst euning Inhoud program m a Inleiding In dit programma gaat het onder meer om de relatie van de gemeente met onze inwoners en hoe wij hier als Heemstede invulling aan geven. Wij kijken terug op een aantal resultaten die w ij hebben bereikt waarbij een toekomstbestendig en verantwoord financieel beleid ons uitgangspunt is geweest. Tegelijkertijd hebben w ij gemerkt dat de wereld om ons heen niet stilstaat en dat de complexiteit van onder andere maatschappelijke vraagstukken, zoals opvang, gezondheidszorg en democratie onze aandacht vragen. Hier sluiten wij met passende vormen van lokale democratie, toegankelijke dienstverlening en digitalisering zoveel als mogelijk bij aan. In de Bedrijfsvoeringsparagraaf treft u een nadere toelichting op ICT en de personeelslasten.
Dienstverlening Wat hebben w e bereikt? Wij hebben ons ingezet om de dienstverlening aan onze inwoners dichtbij, toegankelijk en laagdrempelig aan te bieden. Waar het kan, is dit digitaal gedaan en persoonlijk waar dit nodig was. Wij hebben stappen gezet in de verdere professionalisering van onze dienstverlening, dat gelijktijdig met het reguliere werk en de organisatie van een drietal verkiezingen.
Wat hebben w e ervoor gedaan? Vernieuw en dienst verleningsconcept Eind 2023 zijn wij gestart met het formuleren van de opdracht naar een nieuwe visie op onze dienstverlening. Hier gaan wij in 2024 mee verder waarbij wij het belangrijk vinden dat wij ook onze inwoners betrekken bij het vormen van die visie. Verkiezingen In 2023 hebben wij drie verkiezingen georganiseerd. In het voorjaar de verkiezingen voor de Provinciale Staten en het w aterschap. In het najaar de extra Tweede Kamerverkiezingen. Dit hebben wij onder andere in samenwerking gedaan met de Werkgroep Toegankelijkheid om ervoor te zorgen dat de verkiezingen voor iedereen toegankelijk waren. Om gevingsw et Het afgelopen jaar heeft volop in het teken gestaan van de implementatie van de Omgevingswet. Wij hebben verschillende werkprocessen op elkaar afgestemd, wet - en regelgeving aangepast op de Omgevingswet en een nieuw software pakket aangeschaft en geïmplementeerd om daarmee beter aan te kunnen sluiten bij onze samenwerkingspartners en het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).
Jaarstukken 2023
pagina 18
Digit alisering product en Ons digitale producten aanbod is in 2023 verder gegroeid zoals het doen van 'geboorteaangifte' en 'de verkiezingsbalie' en daardoor bieden wij nu alles wat wij digitaal kunnen aanbieden, ook digitaal aan. Daarnaast hebben wij geïnvesteerd in doorontw ikkeling van onze medewerkers en het optimaliseren van deze processen. Digit ale t oegankelijkheid Wij hebben in 2023 verder geïnvesteerd op het gebied van digitale informatievoorziening. Als onderdeel daarvan zijn de gemeentelijke websites digitaal toegankelijk gemaakt. Daarmee voldoen we met een Astatus aan de wet BDTO (besluit digitale toegankelijkheid overheid). Concreet betekent dit dat de websites even bruikbaar zijn voor inw oners met en zonder een functiebeperking. Onderzoek inricht ing p ubliekshal In 2023 hebben wij onderzocht welke noodzakelijke aanpassingen gedaan moeten worden bij Publiekszaken. Na het opstellen van de nieuwe visie op dienstverlening wordt er ook gekeken naar de publieksruimte en raadzaal.
Hoe hebben w e dit gem et en?
op dienstverlening heeft er in 2023 geen m eting plaatsgevonden. De scores uit 2021 zijn hieronder opgenomen. Dienstverlening
2019
2021
Landelijk 2023
Oordeel dienstverlening door inwoner (totaalbeleving)
7,4
7,5
6,8
Oordeel dienstverlening aan de balie
8,5
8,8
geen onderdeel benchmark
Bron: VNG-benchmark Waarstaatjegemeente.nl (peiling 30 januari 2024)
Part icipatie Wat hebben w e bereikt? Het jaar 2023 stond in het teken van het versterken van onze lokale democratie op verschillende manieren. Zo hebben we gewerkt aan het versterken van participatie in projecten door in te zetten op duidelijke kaders en processen. En maakten w e in 2023 een start met het verkennen van nieuwe vormen van democratie.
Wat hebben w e ervoor gedaan? In 2023 hebben we gewerkt aan een herijking van het participatiebeleid , op basis van de ervaringen die we de afgelopen jaren hebben opgedaan. Eind 2023 is het nieuwe beleid 'Versterken Lokale democratie' vastgesteld. In dit beleid staan duidelijke kaders en processen die helpen participatie vorm te geven. Dit geeft inwoners meer duidelijkheid over wanneer ze mee kunnen denken of doen en zo ja, hoe. De voorbereidingen voor een burgerberaad zijn gest art In juni 2023 is het besluit genomen om een burgerberaad te organiseren. Dit idee komt uit het traject rondom de Quick Scan Lokale Democratie en is bedacht door inwoners, collegeleden, raadsleden en ambtenaren. Een burgerberaad is een nieuwe vorm van democratie. Na de zomer van 2023 is een begeleidingsgroep van inwoners, ondersteund door ambtenaren, gestart met de voorbereidingen voor het burgerberaad. Het burgerberaad vindt in 2024 plaats. Op basis van een evaluatie kijken we of dit iets is wat we vaker willen organiseren in Heemstede.
Jaarstukken 2023
pagina 19
Init iat ieven van inw oners zijn onderst eund In 2023 zijn er minder aanvragen voor ondersteuning vanuit het initiatievenbudget geweest. Wel hebben we nog een aantal lopende initiatieven ondersteund. Ook heeft een aantal scholen, mede naar aanleiding van de wensen van kinderen uit het Jeugdakkoord, ondersteuning gekregen om hun schoolplein te vergroenen. Inwoners krijgen daar de mogelijkheid om samen invulling te geven aan het huisje. Ook dit is een nieuwe vorm van democratie waarbij inwoners meer regie krijgen over hun eigen leefomgeving. In de tweede helft van 2024 evalueren we deze pilot.
Organisat ieont w ikkeling Hoe hebben w e dit gem et en?
Verplicht e b eleidsindicat oren fte % Landelijk
2018
2019
2020
2021
2022
G4
15,7
16,5
16,9
17,5
17,7
> 100.000 inwoners
7,8
7,9
8,0
8,1
8,3
50.000 tot 100.000 inwoners
7,6
7,5
7,7
7,9
8,2
20.000 t ot 50.000 inw oners
6,1
6,4
6,8
6,7
6,8
< 20.000 inwoners
8,4
10,5
6,9
6,6
6,8
Alle gemeenten
8,3
8,6
8,7
8,9
9,1
In deze tabel wordt uitgedrukt hoeveel formatieve bezetting per 1.000 inwoners is ingezet. Deze A&O-tabel geeft een indicatie van het landelijk gemiddelde. Indicator
Meeteenheid
Jaar meting
Waarde
Formatie
fte per 1.000 inwoners
2023
7,32
Bezetting
fte per 1.000 inwoners
2023
7,22
Apparaatskosten
kosten per 1.000 inwoners
2023
Externe inhuur
% van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
2023
14,4%
Overhead
% van totale lasten
2023
20,6%*
* Het overheadpercentage wordt berekend door de lasten die gemaakt zijn op het taakveld overhead te delen door de totale lasten. Heemstede maakt met de GR DIT echter kosten voor Bloemendaal die doorbelast worden. Er wordt echter geen rekening gehouden met deze inkomsten, waardoor deze indicator niet het hele verhaal vertelt. Inclusief de inkomsten zou het percentage overhead 14,8% zijn. 2023 Beoordeling financiële positie door provincie Noord -Holland
repressief
Brief provincie Noord-Holland aan de raad van Heemstede 29 december 2022
Jaarstukken 2023
pagina 20
Wat heeft het gekost ? plus = nadeel, min = voordeel
Rekening
Begroting
Rekening
2022
2023
2023
Lasten
17.450
19.401
17.288
Baten
-56.161
-56.382
-57.375
Saldo van baten en lasten
-38.711
-36.982
-40.087
Storting in reserve
6.314
4.103
6.180
Onttrekking aan reserve
-9.245
-4.996
-4.849
Mutatie reserves
-2.932
-893
1.331
Resultaat programma
-41.643
-37.875
-38.756
Jaarstukken 2023
pagina 21
plus = nadeel, min = voordeel
Last en
Rekening 2022
Begroting 2023
Rekening 2023
Verschil
2.601
1.166
944
-222
per t aakveld
0.1
Bestuur
0.2
Burgerzaken
895
1.030
1.002
-27
0.4
Overhead
13.330
15.577
14.635
-942
0.5
Treasury
11
0
125
125
0.61 OZB woningen
446
513
469
-45
0.64 Belastingen overig
4
3
3
0
0.7
86
92
92
0
77
1.020
18
-1.002
17.450
19.401
17.288
-2.113
-2.371
-171
-133
37
0.8
Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten
Subtotaal Lasten Bat en
per t aakveld
0.1
Bestuur
0.2
Burgerzaken
-449
-448
-406
43
0.4
Overhead
-3.852
-4.070
-4.132
-63
0.5
Treasury
-532
-598
-1.395
-797
0.61 OZB woningen
-5.151
-5.669
-5.605
63
0.62 OZB niet-woningen
-1.349
-1.519
-1.519
0
0.63 Parkeerbelasting
-610
-671
-764
-94
0.64 Belastingen overig
-118
-119
-158
-39
-41.454
-43.238
-43.171
67
-275
120
-91
-211
-56.161
-56.382
-57.375
-993
-38.711
-36.982
-40.087
-3.105
Mut at ie reserves Storting in reserve
6.314
4.103
6.180
2.077
Onttrekking aan reserve
-9.245
-4.996
-4.849
146
Mutatie reserves
-2.932
-893
1.331
2.224
Resultaat programma
-41.643
-37.875
-38.756
-882
0.7 0.8
Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten
Subtotaal Baten Saldo van baten en lasten
Jaarstukken 2023
pagina 22
Toelichting op de financiële cijfers Last en Taakveld 0.1 Best uur
•
•
•
56.000 aan salarislasten op dit taakveld, vanwege een te hoog begroot bedrag bij de salarislasten van participatie. Deze post wordt betrokken bij de salarislasten die de gemeente Heemstede als geheel verantwoordt in de paragraaf bedrijfsvoering, onderdeel HRM salarislasten; er onderschrijding is geweest op de participatiebudgetten van de gemeente Heemstede van 69.000. De reden voor deze onderbesteding is dat er alleen uitgaven gedaan worden op aanvraag van inwoners, deze aanvragen zijn wat achter gebleven. Van de het de onderschrijding is in 2023 32.000 aan budget aangevraagd en toegekend ten laste van het budget 'Heemstede maakt het mogelijk'. Deze kosten zijn echter nog niet gedeclareerd bij de gemeente. Voorgesteld word t dit bedrag over te hevelen naar 2024; er op het budget van de regionale samenwerking tussen de raden in Zuid -Kennemerland meer begroot dan in het convenant tussen de raden was afgesproken. Dit is in de begroting 2024 gecorrigeerd, maar zorgt in de jaarre 91.000;
• Taakveld 0.2 Burgerzaken 27.000. Dit voordeel komt door:
•
minder rijbew ijzen die zijn uitgeven dan begroot. Dit zorgt niet alleen voor lagere inkomsten, maar ook voor lagere uitgaven, voor elk paspoort dat de afdeling burgerzaken uitgeeft, wordt er namelijk 16.000;
•
11.000.
Taakveld 0.4 Overhead
•
•
op het taakveld overhead verschillende personeelslasten worden begroot, die op andere taakvelden verantwoord worden, zoals flexibele inhuur, dienstreizen en de loonindexatie voor de nieuwe CAO. Dit betekent niet dat de lasten op dit taakveld in werkelijkheid ook gemeentebreed veel lager 906.000 is op andere taakvelden een nadeel. Deze post wordt betrokken bij de salarislasten die de gemeente Heemstede als geheel verantwoordt in de paragraaf bedrijfsvoering, onderdeel HRM - salarislasten; 24.000 om de voorziening verlofsparen op niveau te houden. Sinds 2022 heeft Heemstede conform het BBV een voorziening verlofsparen. Deze dotatie is niet begroot, waardoor dit voor een nadeel zorgt;
•
er sinds de begroting 2023 voor drie jaar incidenteel budget aangevraagd is voor het opzetten van een traineepool bij de gemeente Heemstede en Bloemendaal en hierop in 2023 onderbesteding is geweest. Het opzetten van het programma vergt een gedegen voorbereiding en bij de werving van de trainees is aangesloten op de periode dat studenten hun studie afronden (mei - juni). De vijf trainees zijn per 1 september gestart, waardoor
152.000 (hoofdzakelijk de salarislasten van de
trainees) van het budget nog niet is uitgegeven. Voorgesteld wordt dit bedrag over te hevelen naar 2024;
• •
26.000 op opleidingskosten voor werknemers. Vanwege een hogere instroom van nieuwe en jonge werknemers, is de opleidingsbehoefte hoger om het ambtelijk apparaat op niveau te houden; er een onderzoek (benchmark) is geweest naar de toekomstbestendigheid van het personeelsbestand. Dit onderzoek was niet begroot en heeft voor ee 25.000 gezorgd;
Jaarstukken 2023
pagina 23
•
ter compensatie voor de bankrente die IASZ is misgelopen, vanwege verlate betalingen van
•
de GR DIT (gemeenschappelijke regeling Digitale Informatisering en Technologie) een overschot Bloemendaal. De hieronder genoemde posten, hebben dus ook effect op de inkomsten van het taakveld overhead. Het voordeel wordt grotendeels veroorzaakt door de volgende posten:
veroorzaakt door het uitstellen van de aanbestedingen voor de informatiesystemen van financiën en sociale zaken en door lagere implementatiekosten voor het P&O systeem omdat de aanbesteding gew onnen was door de huidige partij;
applicatiebeheerders en een medewerker Geo-informatiebeheer die een aantal maanden open hebben gestaan;
doordat bij het herafsluiten van contracten de contractkosten harder gestegen bleken te zijn dan de indexatie van de gemeente. In de begroting 2024 is wel rekening gehouden met deze prijsstijgingen;
• • • •
het gemeentehuis en de gemeent vanwege de hoge energieprijzen. Op taakveld 0.8 staat een stelpost begroot om deze gestegen lasten te dekken; als gevolg van meer klein onderhoud dan voorzien aan het gebouw Raadhuisplein 1 en aan de 64.000 is; vanwege de herinrichting van een vergaderzaal er meer lasten zijn geweest dan begroot. Dit nadeel 18.000; voor het beheer van de kantine een extra medewerker van Spaarne Werkt nodig is. Daarnaast hebben er in 2023 veel bijeenkomsten met bewoners en andere externen plaats gevonden en 60.000 overschreden. Dit is een incidentele overschrijding. In 2024 wordt nagegaan hoe we deze post kunnen terugdringen, waarbij we met name kijken naar de interne aangelegenheden;
•
er in 2023 meerdere complexe juridische dossiers zijn gew eest. Hierdoor is er meer inzet nodig geweest van de huisadvocaat dan begroot. Dit
• Taakveld 0.5 Treasury 125.000 en wordt veroorzaakt omdat de rente over tijdelijke roodstand op de rekening courant is gestegen. Deze rentekosten waren niet op voorhand begroot. Tijdelijke roodstand is onvermijdelijk omdat de automatische saldoregulatie (het overboeken van de schatkist naar de rekening courant) van de bank aan het einde van de dag plaatsvindt, terw ijl de betalingen aan het begin van de dag zijn afgeschreven. Hier tegenover staan meer rente-inkomsten vanuit de aangehouden gelden bij de schatkist (zie baten van dit taakveld).
Jaarstukken 2023
pagina 24
Taakveld 0.61 OZB-w oningen akt door een lagere dotatie aan de balansrekening oninbare belastingdebiteuren. Taakveld 0.8 Overige bat en en last en 1.002.000. Dit komt door de volgende voordelige verschillen:
•
• • • •
Voor de gestegen kosten van gas en elektra is in de begroting 2023 structureel rekening gehouden met 420.000). De werkelijke kosten komen echter niet op dit taakveld maar op het taakveld waar de panden worden verantwoord. Op dit taakveld is het begro te bedrag daarom een voordeel; 20.000 is niet ingezet; 27.000 uit het budget van Heemsteedse initiatieven. Bij de start van het budget was al bepaald dat het restant in 2022 moest vrijvallen maar in de jaarrekening 2022 is dat niet opgenomen. Dit wordt hierbij gecorrigeerd; 317.000 vrij. Van de in 2023 gereserveerde loon18.000. Dit betreft een nabetaling van btw inclusief rente over 2021 en 2022 aan de belastingdienst.
Taakveld 0.10 Reserves 240.000 onttrokken aan de bestemmingsreserve "Opvang Aandachtsgroepen" en gestort in de Algemene Reserve. De storting vormt hier een nadeel omdat dit besluit niet is begroot.
Bat en Taakveld 0.1 Best uur samenwerking Zuid-Kennemerland:
•
de gemeente Heemstede is centrum gemeente voor de regionale samenwerking ZuidKennemerland. Dit betekent dat Heemstede alle kosten maakt en deze verdeelt onder de deelnemende gemeenten. Zoals bij de toelichtingen van de lasten is genoemd, waren er lagere lasten voor de regionale samenwerking Zuid -Kennemerland, dit betekent dat Heemstede minder gezorgd;
• Taakveld 0.2 Burgerzaken mt hoofdzakelijk doordat er minder inkomsten voor rijbew ijzen binnengehaald dan begroot. Bij de voorjaarsnota 2023 is de begrote opbrengst voor rijbewijzen omlaag bijgesteld, maar de opbrengsten zijn toch wat lager uitgevallen.
Jaarstukken 2023
pagina 25
Taakveld 0.4 Overhead Het v
•
65.000 op de inkomsten vanuit de GR DIT. Dit nadeel wordt voor voornamelijk veroorzaakt door lagere lasten bij de GR DIT, waardoor er minder doorbelast kon worden naar Bloemendaal;
• Bloemendaal voornamelijk als gevolg van indexatie van het overheadtarief per formatieplaats. Deze indexatie was bij het opstellen van de najaarsnota 2023 nog niet bekend;
• • Taakveld 0.5 Treasury rentestanden meer rente over het uitstaande saldo bij de schatkist is ontvangen. In de begroting was daar nog geen rekening mee gehouden. Het saldo van dit taakveld wordt op basis van de notitie rente 2023 van de commissie BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) niet verdeeld over de taakvelden wanneer er sprake is van een negatieve rente (meer inkomsten dan uitgaven). Taakveld 0.61 OZB w oningen Het totaal aan WOZwoningen. Taakveld 0.63 Parkeerbelast ing 47.000 veroorzaakt doordat 47.000 meer aan parkeervergunningen geïnd. Taakveld 0.64 Belast ingen overig recario is geheven dan begroot. Dit wordt voor een deel veroorzaakt door het bedrag aan precario dat geheven wordt voor het gebruik van gemeentegrond ten behoeve van nieuwbouw op de Binnenweg.
Jaarstukken 2023
pagina 26
Taakveld 0.70 Gem eent efonds Het nadeel op dit taakveld bedra
67.000. De begrotingscijfers zijn gebaseerd op de septembercirculaire
2023 en de werkelijke cijfers op de decembercirculaire 2023. De decembercirculaire 2023 is niet meer in de begroting 2023 verwerkt, maar wel in de jaarrekeningcijfers 2023. Dit gee
67.000. Na
237.000. Onderstaand de uitsplitsing en toelichting naar uitkeringsjaren.
87.000 nadeel. Dit nadeel bestaat uit de volgende mutaties: uit de decembercirculaire 2023:
• •
150.000. Dit betreft een geoormerkte decentralisatie150.000 uit het gemeentefonds voor invoeringskosten Omgevingswet. Aan de raad wordt voorgesteld dit bedrag bij de jaarrekening 2023 over te hevelen naar 2024. 237.000. Dit betreft voornamelijk een daling van de uitkeringsfactor als gevolg van zou zorgen voor een stijging van het totale gemeentefonds, want wanneer een gemeente meer huishoudens heeft met een laag inkomen, leidt dit tot een stijging van hun algemene uitkering. De uitkeringsfactor wordt daarom landelijk verlaagd om ervoor te zorgen dat het totale gemeentefond s in 2023 niet stijgt maar gelijk blijft.
Taakveld 0.8 Algem ene bat en en last en 211.000. Dit wordt veroorzaakt door:
•
91.000 vanuit de voorziening voor dubieuze debiteuren. Omdat het saldo aan dubieuze debiteuren is gedaald kan deze voorziening lager worden ingeschat;
•
120.000 via resultaatbestemming 2022 naar de begroting 2023 meegenomen vanuit het gemeentefonds. Dit bedrag diende ter dekking van inkomstenderving als gevolg van corona maar is in 2023 niet nodig gebleken.
Taakveld 0.10 Ont t rekkingen aan Reserves
•
bij het opstellen van de begroting 2023 werd verwacht dat de bestemmingsreserve Participatiewet inkomensdeel, IO 200.000 negatief zou uitkomen en dit volgens de nota reserves en 200.000 aangevuld zou worden vanuit de algemene reserve. Doordat in 2023 146.000 lager was dan geraamd, is in 2023 ook v 146.000 minder 146.000.
Jaarstukken 2023
pagina 27
Program m a 1 Veiligheid Inhoud program m a Het programma omvat de openbare orde en veiligheid en de daaraan gerelateerde leefbaarheid. Openbare orde wordt immers gedefinieerd als het ordentelijk verloop van het maatschappelijk verkeer in de openbare ruimte.
Wat hebben w e bereikt ? Heemstede is en blijft een veilige en leefbare gemeente om in te wonen. Behalve de preventie van veel voorkomende criminaliteit hebben zorg en veiligheid, cyberveiligheid en ondermijning onze aandacht gehad. De informatiepositie van de gemeente en de informatie-uitw isseling tussen ons en de externe partners in het veiligheidsveld is verbeterd waardoor we samen effectiever kunnen handelen. De cohesie en zelfredzaamheid door informatie te delen en partnerschap te creëren, is toegenomen. Het betreft partnership met onder meer inwoners, m aatschappelijke organisaties, ondernemers en de politie. Heemstedenaren kennen elkaar en hun wijk immers het beste en spelen daarmee een cruciale rol in hun
De veiligheid in de eigen leefomgeving is van groot belang. Net als voorgaande jaren richt de gemeente zich er nog steeds op om inwoners en professionals in staat te stellen om signalen van criminaliteit zoals geweld, verward gedrag, ondermijning en cybercrime te herkennen en hebben samen handelingsperspectieven ontwikkeld. De integrale samenwerking tussen sociaal domein en veiligheid is verder geïntensiveerd. Zo worden belangrijkste. Deze werkwijze vergt flexibiliteit, wendbaarheid en kennis van elkaars rollen en mogelijkheden; ook van belangrijke partners zoals de politie, het Openbaar Ministerie, het Zorg & Veiligheidshuis en Veilig Thuis. Ook van de Veiligheidsregio wordt verwacht dat geconstateerde
Wat hebben w e ervoor gedaan? Int egraal veiligheidsbeleid In 2023 is de uitvoering van de prioriteiten uit het Integraal Meerjaren Veiligheidsplan van de Politie-eenheid en het jaarlijkse uitvoeringsplan van de gemeente Heemstede voortgezet. Tijdens het tweewekelijks lokaal veiligheidsoverleg tussen politie en gemeente wordt aan de hand van actuele gegevens bepaald in hoeverre het nodig is om de prioritering voor korte of langere tijd bij te stellen. Zorg & Veiligheid In 2023 is een start gemaakt met de ontw ikkeling van een convenant voor het sociaal team. Het sociaal team betreft een overleg tussen het veiligheids-, handhavings- en sociaal domein samen met externe partners.
Jaarstukken 2023
pagina 28
Vroegsignalering van problematiek is een aandachtspunt. Cruciaal hierbij is een goede informatiepositie en tijdige informatie-uitw isseling tussen de interne en externe partners. Ondanks dat dit convenant nog niet in werking is getreden heeft dit wel geleid tot goede gesprekken en contacten tussen de verschillende partners. De verwachting is dat in de eerste helft van 2024 dit convenant in werking gaat treden. In het kader van zorg & veiligheid vindt er ook op casusniveau veel overleg plaats tussen de gemeenten en partners. Hierbij is er een nauwe band met de woningcorporaties en de aanpak van overlastgevende inwoners. Binnen deze aanpak participeren meerdere partners en is het hoofddoel om de overlast terug te dringen en tegelijkertijd dat de inwoner kan blijven wonen op de huidige plek. Uitgangspunt hierbij is het samen kunnen leven met elkaar. Ook is er een start gemaakt met het verbeteren van de kwaliteit van het jongerenwerk. Een rapport van onderzoeksbureau Berenschot is hierin het startpunt gew eest. Doel van deze verbeterslag is het nader tot elkaar brengen van het zorg- en veiligheidsdomein. Veilige en leefbare w ijken, cent rum en b edrijvent erreinen In de Driehoek Kennemerkust is afgesproken dat de politie controles houdt op geluidsoverlast en extra aandacht heeft voor verkeersgedrag van motorrijders. Vanuit de driehoek besloten om de ca
Ook is er in 2023 veel aandacht geweest voor de overlast door jongeren. Vanaf de zomer van 2023 kwamen signalen binnen van jongeren die overlast veroorzaakte en zich op fatbikes verplaatsen. Deze jeugd verplaatste zich door de regio in fluïde samenstellingen. Om deze problematiek goed aan te kunnen pakken is er een intergemeentelijke werkgroep opgezet. Binnen deze werkgroep vindt er informatie-uitwisseling plaats tussen de gemeenten Velsen, Haarlem, Bloemendaal, Zandvoort en Heemstede. In de periferie hiervan zijn ook de gemeenten Hillegom en Noordwijk betrokken. Naast informatieuitw isseling wordt ook bepaald welke interventies worden gepleegd op welke jeugdgroep en individuele jongeren. Over de handhaafbaarheid van excessen rondom de fatbikes zelf is ook contact geweest met het ministerie en is vanuit de regio een oproep gedaan aan het kabinet. Dit heeft zijn vruchten afgeworpen. Onderm ijning In samenwerking met het RIEC en de provincie Noord-Holland is samen met de gemeente Bloemendaal een quickscan uitgevoerd naar de weerbaarheid van de gemeentelijke organisatie. Met deze weerbaarheidsscan zijn potentiële kwetsbaarheden voor criminele beïnvloeding in beeld gebracht en op basis daarvan aanbevelingen gedaan voor een meer weerbare organisatie. Naar aanleiding van deze quickscan is besloten om de weerbaarheidsscan uit te werken in een plan van aanpak.
Hierbij is de gemeente door externe partners ondersteund. In 2023 is dit plan van aanpak verder uitgewerkt. Toezicht op de (on)vergunde prostitutie is een belangrijk instrument bij het tegengaan van misstanden en mensenhandel. In de Politie-eenheid Noord-Holland is in 2022 besloten drie districtelijke Prostitutie Controle Heemstede. Door deze controles is inzicht gekomen in de prostitutiewereld van Heemstede. Dit heeft geresulteerd in een diepergaand onderzoek op het gebied van mensenhandel. Ook zijn twee incidenten geconstateerd waarop is ingegrepen. Binnen het thema Ondermijning is er speciale aandacht voor vastgoed , omdat dit thema werd geduid als ondermijningsrisico in Heemstede. Samen met het RIEC is in 2022 een plan van aanpak vastgoed opgesteld. Dit jaar heeft dit plan verdere uitwerking gekregen en wordt dit in de loop van 2024 uitgevoerd.
Jaarstukken 2023
pagina 29
Tevens is er aandacht geweest voor Meld Misdaad Anoniem. Hoewel Heemstede qua meldingen achter blijf t, heeft dit geresulteerd in het aantreffen van 2 hennepplantages. Hierbij zijn verdachten aangehouden door de politie en zijn er woningen gesloten op basis van de wet Damocles. Cyberveiligheid We zijn in de regio Noord-Holland bij vier cyberprojecten aangesloten. De burgemeester is één van de drie cyberburgemeesters van Noord-Holland. Het zijn de volgende projecten:
• •
• •
Jeugd en cyber: waarbij we door middel van preventieve en repressieve interventies proberen te voorkomen dat met name jongeren en kwetsbaren hun bankrekening ter beschikking stellen aan criminelen en feitelijk als katvanger fungeren. RE-Bootcamp: w aarbij we jongeren met specifieke IT-vaardigheden stimuleren om hun IT-talent in te zetten voor het goede en om ze meer te leren over de uitdagingen van het internet. Tijdens dit eendaagse bootcamp informeren onder andere cyber securitybedrijven, politie en OM de jongeren over Het slachtoffer spreekt: waarbij we slachtoffers van cyberdelicten uit onze (en andere) gemeente vragen hun verhaal te doen. De gedachte is dat het 'echte' verhaal de beste vorm van preventie en voorlichting is. Hackshield in de klas: stimuleert leerlingen om het heft in eigen hand te nemen en zorgt ervoor dat leerlingen op een leuke educatieve manier kennis opdoen en gemotiveerd raken om zichzelf en hun familieleden bewust te maken en te beschermen tegen digitale criminaliteit.
In samenwerking met de politie en WIJ Heemstede hebben we in de Luifel een voorlichtingsbijeenkomst georganiseerd tijdens de Sociëteit voor ouderen over cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Woonfraudeoverleg In 2022 is begonnen met het monitoren van een leegstandslijst en een overbewoningslijst. Per bewoner moet er minimaal 12 vierkante meter beschikbaar zijn. Bij kamergew ijze verhuur waar sprake is van 5 of meer wooneenheden dient de eigenaar een gebruiksmelding te doen en te voldoen aan de brandveiligheidseisen. Dit overleg is in 2023 gecontinueerd. Naar aanleiding hiervan zijn meerdere casuïstieken opgepakt in het kader van woonfraude. Dit gebeurt door verschillende afdelingen binnen de gemeenten, maar ook in samenwerking met de woningcorporaties. Verdere dooront w ikkeling t eam Toezicht & handhaving en sam enw erking Polit ie Door de inrichting van de politiepost op het gemeentehuis in Heemstede is de samenw erking tussen Handhaving en de Politie geïntensiveerd en is de samenw erking verder verbeterd. De Politie Kennemerkust heeft 24/7 toegang en maakt dan ook veel gebruik van deze centraal gelegen locatie. Twee wekelijks hebben de wijkagenten van Heemstede en Bloemendaal overleg met het vervlochten team Toezicht en Handhaving lijnen, waardoor adequaat gehandeld kan worden en informatiedeling soepel verloopt.
De tweede helft van 2023 werd er middels een pilot door het team Toezicht & Handhaving gewerkt vanuit 1 opkomstlocatie in Heemstede. Hierdoor is dagelijkse aansturing en operationele aansturing beter geborgd, wat een positieve uitwerking heeft gehad voor beide gemeente in de behaalde resultaten. Toegankelijkheid op enbare ruim t e station, 421 fiets wrakken / w eesfietsen en 108 gevonden fietsen). Bruikbare fietsen die na de bewaartermijn niet opgehaald worden, worden via WijHeemstede aangeboden aan statushouders, minima en vluchtelingen. De overige fietsen worden vernietigd.
Jaarstukken 2023
pagina 30
Er is extra aandacht geweest voor uitstallingen in het winkelgebied waarvan de bepalingen zijn vastgelegd in Handhaving in het w inkelgebied, samen met projectgroep toegankelijkheid. Afval Er zijn 189 dumpingen / bijplaatsingen aangetroffen, w aarbij 27 de overtreder geverbaliseerd kon worden. Met Meerlanden zijn acties geweest, waarbij op overlast locaties de inhoud van ondergrondse containers is gecontroleerd en er handhavend opgetreden is tegen overtreders. Jaarw isseling In aanloop naar de jaarwisseling is er extra inzet geweest door team Toezicht & Handhaving. Daarnaast
Bet rokkenheid verb onden p art ijen De Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) zorgt voor samenwerking bij de voorbereiding op een ramp, grote brand of ernstig ongeluk en bij het bestrijden ervan. Dit is de verbindende factor, die ook de inzet van hulpdiensten coördineert. De VRK werkt samen met gemeenten en andere partners om Kennemerland veilig te maken en houden.
Hoe hebben w e dit gem et en? Verplicht e beleidsindicat oren Indicator
Meeteenheid
Jaar meting
Waarde NL
Jaar meting
Waarde Heemstede
Winkeldiefstal
per 10.000 inwoners
2021
26,13
2023
27,0
Geweldsmisdrijven*
Totaal
2021
153
2023*
47
Vernieling/beschadiging
per 10.000 inwoners
2021
22,86
2023
27,36
Verwijzingen Halt
per 1.000 jongeren
2021
11
2022
12
Bron: waarstaatjegemeente.nl
* bron: jaarcijfers politie
*2023 t/m november
Overige beleidsindicat oren Veilige en leefbare wijken Aantal woninginbraken naar jaar, abs.
2019
2020
2021
2022
2023*
Verschil
Heemstede
118
62
47
79
53
-26
Zorg & veiligheid Overlast verward persoon
2021
2022
2023*
Heemstede
164
182
129
Aantal opgelegde tijdelijke huisverboden
2021
2022
2023
Heemstede
1
0
0
bron: jaarcijfers politie
bron: jaarcijfers politie
Jaarstukken 2023
*2023 t/m november
*2023 t/m november
pagina 31
Wat heeft het gekost ? plus = nadeel, min = voordeel
Rekening
Begroting
Rekening
2022
2023
2023
Lasten
2.382
2.712
2.656
Baten
-9
-6
-8
Saldo van baten en lasten
2.373
2.707
2.648
Onttrekking aan reserve
-130
0
0
Mutatie reserves
-130
0
0
Resultaat programma
2.243
2.707
2.648
plus = nadeel, min = voordeel
Last en
Rekening 2022
Begroting 2023
Rekening 2023
Verschil
per t aakveld
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
1.820
2.118
2.043
-75
1.2
Openbare orde en veiligheid
562
594
613
18
2.382
2.712
2.656
-56
-9
-6
-8
-3
-9
-6
-8
-3
2.373
2.707
2.648
-59
-130
0
0
0
Mutatie reserves
-130
0
0
0
Resultaat programma
2.243
2.707
2.648
-59
Subtotaal Lasten Bat en 1.2
per t aakveld
Openbare orde en veiligheid
Subtotaal Baten Saldo van baten en lasten Mut at ie reserves Onttrekking aan reserve
Toelichting op de financiële cijfers Last en Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandw eer r minder uitgegeven is aan de brandweer dan begroot. Heemstede heeft bij de voorjaarsnota 2023 de begrote uitgaven verhoogd 210.000 vanwege de aangepaste indexatie die de veiligheidsregio Kennemerland (VRK) had aangekondigd. Het algemeen bestuur van de VRK heeft uiteindelijk gekozen voor een lagere verhoging van de indexatie, waardoor Heemstede te veel in haar begroting had opgenomen.
Jaarstukken 2023
pagina 32
Program m a 2 Verkeer, vervoer en w at erst aat Inhoud program m a Het programma omvat het aanleggen en beheren van wegen, paden, bruggen, watergangen en havens. Ook onder dit programma valt de zorg voor de verkeersveiligheid, bereikbaarheid, parkeerbeleid en ligplaatsenbeleid in watergangen. Het rioolbeheer en omgang met oppervlaktewater wordt voor een deel ook verantwoord onder programma 7 Volksgezondheid en Milieu.
Wat hebben w e bereikt ? Voor een goed onderhouden en duurzame openbare ruimte zijn ook in 2023 diverse beheerstaken uitgevoerd op het gebied van wegen, bruggen, beschoeiingen, watergangen en openbare verlichting. Om Heemstede veilig te houden voor alle verkeersdeelnemers, is ingezet op verschillende maatregelen: o.a. uitvoering deelprojecten Wegcategoriseringsplan en verkeersveiligheidsproject Binnenweg en Raadhuisstraat. Daarnaast hebben wij ons in 2023 ingezet om Heemstede nu en in de toekomst bereikbaar te houden. Zo is de Parkeervisie vastgesteld en is er een verkennend onderzoek uitgevoerd om doorgaand vrachtverkeer in Heemstede te weren. Ook in gestart met een mobiliteitsonderzoek N201 die als basis kan gaan dienen voor een (boven) regionale discussie over de bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid op en rondom de N201 in Heemstede. Tot slot is er ingezet op duurzame mobiliteit om de CO2 uitstoot verder terug te dringen. In 2023 is het aantal laadpalen verhoogd naar 60 laadpalen en zijn voorbereidingen getroffen voor de verdere uitbreiding van het laadinfrastructuurnetwerk. Ook is er aandacht voor andere duurzame mobiliteitsvormen, zoals de fiets, de voetganger, het openbaar vervoer en deelmobiliteit.
Jaarstukken 2023
pagina 33
Wat hebben w e ervoor gedaan? Wegen Onderhoud wegen In 2023 zijn de wegen volgens het beheerplan voor de periode 2022 t/m 2026 onderhouden. Hierbij is rekening gehouden met het deels wegwerken van de onderhoudsachterstand van de afgelopen jaren. Er zijn in 2023 een aantal grote werken uitgevoerd:
•
Voor de verbetering van fietsverbinding Cruquiusweg (zuidelijke ventweg) is afgelopen jaar gestart met
•
Het asfalt van de Leidsevaartweg-Noord, tussen het station en de Westelijke Randweg, is hersteld en van
•
Bij de Van den Eijndekade, tussen Heemsteedse Dreef en Zwaaihavenbrug, was de weg in matige staat.
de werkzaamheden; een geluidsreducerende deklaag voorzien; Hier is groot onderhoud gecombineerd met het reduceren van geluidsoverlast door zwaar verkeer. De uitvoering van het werk is gestart in het najaar van 2023;
•
Op de wegen, Franz Leharlaan, de Beethovenlaan, de Sportparklaan en de Javalaan, is groot onderhoud verricht.
Tot slot is eind 2023 gestart met de aanbesteding van de contracten voor het onderhoud van asfalt, bestratingen en wegmarkeringen voor de periode april 2024- april 2028. Bruggen, beschoeiingen en w at ergangen Bruggen In 2023 is aan diverse bruggen groot en klein onderhoud uitgevoerd. Dit is gebeurd op basis van de meerjaren-onderhoudsplanning en de aanbesteding groot onderhoud uit het voorjaar van 2022. Voor de vervanging van de Blauwe Brug en de Amstelbrug zijn in 2023 diverse onderzoeken gestart. Beschoeiingen Op vijf locaties zijn beschoeiingen met een totale lengte van 750 meter vervangen. Het groot onderhoud voor de beschoeiing Dr. Schaepmanlaan - Höckervaart is uit gevoerd. De voorbereiding voor het groot onderhoud aan de kademuur bij Linge
Leidsevaart is gestart. Daarnaast hebben er inventarisaties vanaf het
water en het land plaatsgevonden om al het overige klein en groot onderhoud in kaart te brengen. Watergangen In alle watergangen die tot en met 2029 op de baggerplanning staan, zijn in 2023 peilingen gedaan om de werkelijke hoeveelheid bagger te meten. Deze metingen zijn gebruikt om de baggerplanning te updaten. Verder zijn we gestart met het voorbereiden van de aanbesteding van het baggerwerk van 2024 t/m 2028. Het baggerwerk dat was gepland voor 2023 is ook hierin opgenomen. Openbare verlicht ing Beheer openbare verlichting Met een externe partij is in 2023 een nieuw beleidsplan opgesteld voor de periode 2023-2027. Het beleidsplan is gericht op het verder verLEDden van de openbare verlichting. Het beleidsplan is in september door de gemeenteraad vastgesteld. In het nieuwe beleidsplan wordt prioriteit gegeven aan het vervangen van de hoogverbruikers, kwikhoudende armaturen en vervanging van masten en armaturen die hun economische leeftijd bereikt hebben.