Bijlagenrapport Heemstede.pdf
Tekst van het document
De mechanisch-elektrische installatie van rioolgemalen wordt elk jaar gecontroleerd en gereinigd. Eenvoudige kleine reparaties worden direct uitgevoerd.
4) Afhandelen van meldingen en klachten
Onderhoud gemalen en drukriolering
Onderhoud drainage
Soms komen er klachten/meldingen binnen. Het gaat dan bijvoorbeeld om situaties waarin afvalwater, hemelwater of grondwater niet goed wegloopt, of stankoverlast oplevert of over werkzaamheden die overlast veroorzaken. Na ontvangst wordt de klacht/melding onderzocht, waarna er wordt beoordeeld in hoeverre de gemeente moet en kan zorgen voor een oplossing. We nemen de klachten zo snel mogelijk in behandeling. De meeste meldingen komen via het zaaksysteem (Mozard) binnen.
De drainageleidingen worden ééns in de 3 jaar onderhouden. Aan drainagegemaal Van Slingelandtlaan is extra onderhoud nodig wegens oervorming/ijzerafzetting.
5) Vergunningverlening, toezicht en handhaving
Alle pompen en gemalen worden onderhouden door een gespecialiseerd bedrijf. Dit bedrijf gaat voor reiniging en inspectie 1x per jaar langs bij alle gemalen. De storingen worden gemeld bij de storingsdienst. Deze zorgt voor de afhandeling. De storingen van de grote gemalen komen via de hoofdpost binnen.
Actualiseren Programma Water Dit Programma Water heeft een looptijd van 2022 t/m 2026. Dit betekent dat in 2026 moet worden begonnen met het actualiseren van het Programma Water. Onderdeel daarvan is het actualiseren van het grondwaterbeleid en het beleid op klimaatadaptatie (stresstesten en DPRA).
Onderhoud van watergangen en waterpartijen Doelmatigheidstoets Als we twijfelen aan het nut en de effectiviteit van de maatregel(en) in relatie tot de kosten, dan voeren we een doelmatigheidstoets uit. De doelmatigheid van maatregelen wordt in dat geval locatiespecifiek beoordeeld op basis van de volgende overkoepelende criteria: A. Er is een probleem: structureel nadelige gevolgen door hevige regen, door droogte, door hitte of door overstromingen. B. De maatregel heeft nut: De maatregel kan op het openbare terrein worden uitgevoerd en heeft het beoogde effect in de openbare ruimte en/of op het knelpunt op particulier terrein. C. De maatregel is kosteneffectief: De investerings- en exploitatiekosten van maatregelen staan in verhouding tot eventueel te verwachten kosten door schades.
2) Onderhoud en reparatie
Als alle drie de criteria met ‘ja’ kunnen worden beantwoord, wordt een maatregel in de openbare ruimte als doelmatig beoordeeld.
Straatvegen en onderhoud straat- en trottoirkolken
Archeologisch onderzoek Bij het uitvoeren van graafwerkzaamheden bestaat er soms een verplichting tot archeologisch onderzoek. De vorm en frequentie van deze onderzoeken verschilt per locatie. Bij graafwerkzaamheden in
Gebruik van de voorzieningen heeft slijtage tot gevolg. Verstrijken van de tijd zorgt voor veroudering. Onderhoud en reparatie zijn nodig om de bestaande objecten functioneel te houden.
Onderhoud vrijvervalriolering Regelmatige reiniging van de vrijvervalriolen zorgt voor een goede doorstroming van de riolen. Een deel van de riolen wordt na reiniging geïnspecteerd om een beeld te krijgen van de kwaliteit van de riolering. Naar aanleiding van de inspecties worden eventuele reparaties uitgevoerd.
Vuildeeltjes op straten worden meegevoerd met neerslag en spoelen via de straat- en trottoirkolken het rioolstelsel in. In het rioolstelsel zorgen ze voor extra vervuiling, soms ook voor verstoppingen. Om dit te voorkomen worden straten regelmatig geveegd. De kosten voor straatvegen worden voor 50% toegerekend aan de riolering.
PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE
28
De gemeente heeft zelf watergangen in beheer. Als eigenaar zijn we verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van deze watergangen. De beschoeiingen van een watergang behoren niet tot de watergang zelf. De verantwoordelijkheid voor het in orde houden van de beschoeiingen ligt bij de betreffende eigenaar van het perceel dat aan de watergang grenst. Van de primaire watergangen waarvan het kadastrale perceel in eigendom is van de gemeente, gebeurt de schouw en het onderhoud door het hoogheemraadschap van Rijnland. De gemeente heeft de ontvangstplicht voor bagger. De gemeente is wel verantwoordelijk voor het onderhoud van de duikers en voor het verwijderen van welvaartsvuil. Dit is geregeld in een overeenkomst.
3) Renoveren of vervangen In de vervangingsplanning is bepaald hoeveel riolen wanneer worden vervangen of gerenoveerd. We gaan op basis van het vervangingsplan na hoe groot en complex de vervangingsopgave is en we zorgen ervoor dat het werk intern (door onze eigen dienst)
De gemeente en de Omgevingsdienst IJmond (ODIJ) geven verschillende vergunningen uit die te maken hebben met water en riolering. Het vergunningsproces vraagt om een zorgvuldige omgang met- en afweging van informatie en belangen. Afhankelijk van de vergunningaanvraag kan hier veel tijd voor nodig zijn. Een belangrijk type vergunning voor water en riolering is de omgevingsvergunning op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). In de omgevingsvergunning worden verschillende zaken geregeld rondom (ver)bouwwerkzaamheden, riolering/water vormt één van deze zaken. De gemeente is vergunningverlenende instantie, maar heeft de verplichting om andere relevante overheden te betrekken in het traject. Voor het verlenen van een omgevingsvergunning is daarom vaak overleg nodig met het hoogheemraadschap. De ODIJ verzorgt toezicht en handhaving op bestaande lozingen. Voor specifieke lozingen op het gemeentelijke rioolstelsel wordt advies gevraagd bij de gemeente Heemstede. Toezicht en handhaving dient in nauw overleg met gemeente en het hoogheemraadschap te gebeuren, om te bepalen waar controles uitgevoerd dienen te worden. In sommige gevallen is de provincie of het rijk de vergunningverlenende instantie.
PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE
29
BIJLAGE 4 EVALUATIE GRP 2017 – 2021 In de afgelopen planperiode van het GRP 2017 – 2021 zijn de gemeentelijke watertaken naar behoren uitgevoerd. Wij voldoen aan onze waterzorgplichten. Beleid, beheer en onderhoud zijn er op ingericht om dit zo te houden. De taken bestaan op hoofdlijnen uit de volgende onderdelen: A. Voorbereiding voor beleid, planvorming B. Reguliere beheertaken bestaande voorzieningen C. Vervanging en verbeteringen D. Uitbreiding areaal E. Samenwerking
A. Voorbereiding voor beleid, planvorming Om het beheer van bestaande voorzieningen te optimaliseren en om het functioneren van bestaande voorzieningen te verbeteren zijn in de afgelopen periode onder andere de volgende studies verricht, onderzoeken gedaan en zijn beleidsstukken gemaakt of geactualiseerd: ■ Meetprogramma riolering (2016 tot -2018) inclusief datavalidatie ■ Onderzoek naar ontvangstkelder RWZI n.a.v. uitkomsten meetprogramma ■ Omzetten grondwaterdata in een online portal ■ Grondwatermeetnet gereedmaken voor hoogfrequent meten ■ Vernieuwen grondwatermeetnet ■ Meetnetoptimalisatie grondwatermeetnet ■ Monitoring drainagesystemen ■ Koppeling neerslaggegevens (Hydronet) aan WWD-portal met grondwaterregistratie ■ Actualisatie grondwatermodel en ontsluiten via grondwatermodelviewer ■ Opstellen richtlijnen drainage ■ Onderzoek naar omzetten bemalen drainage Van Slingelandtlaan ■ Doelmatigheidsstudie verv./onderhouden drains (evaluatie) ■ Onderzoek naar robuustheid rioolstelsel ■ Opstellen bouwstenen stedelijk water t.b.v. Omgevingswet (in regioverband) ■ Onderzoek naar aanleiding grondwateroverlast Crayensestersingel
■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■
Inlezen alle rioolinspecties Overstap van beheerpakket GBI naar GeoVisea en Kikker Kwalitatieve inventarisatie van de riooldatabase Inrichten van een nieuwe beheerschijf (cetrale opslag) van alle digitale inspectiebeelden Koppelen centrale opslag inspectiebeelden met beheerpakket Periodieke actualisatie grondwatermodelviewer Opstellen bouwstenen drinkwater t.b.v. Omgevingswet (in regioverband) Stresstesten wateroverlast, hitte, droogte en waterveiligheid Risicodialogen ter bepaling strategie klimaatadaptatie Actualisatie Grondwaterbeleidsplan Bloemendaal en Heemstede Actualisatie Grondwaterbeheerplan Heemstede Optimalisatiestudie Zuiveringskring Zwanenburg Inmeten overstorten Opstellen Omgevingsvisie water en klimaatadaptatie
B. Reguliere beheertaken bestaande voorzieningen Onderhoud, reparatie en vervanging van het bestaande areaal aan riolerings- en drainagevoorzieningen is in de planperiode grotendeels volgens planning uitgevoerd. De voorzieningen functioneren naar behoren. De gegevens van alle voorzieningen zijn opgeslagen in het beheersysteem GeoVisia en Kikker en het portal “XDM”. Beide systemen worden zodanig bijgehouden dat de gegevens actueel zijn. Daarnaast maken wij gebruik van de hoofdpost bij Remondis voor de aansturing van onze rioolgemalen, enkele mini-gemalen en het drainagegemaal in de Van Slingelandtlaan. Grondwaterdata wordt ontsloten via het portal “WarecoWaterData” (peilbuizen) en “Wareco Grondwaterdata” (grondwatermodel). Onder andere zijn de volgende zaken uitgevoerd: ■ Afhandelen meldingen en klachten, verhelpen oorzaken; ■ Kolken reinigen (jaarlijks) ■ Reiniging en gedeeltelijke inspectie riolering (per jaar 1/6 deel van het areaal); ■ Beoordelen camera-inspecties, vasstellen kwaliteit rioolobjecten; ■ Inspectie, reiniging en onderhoud bergbezinkvoorzieningen (jaarlijks); ■ Inspectie, reiniging en onderhoud rioolgemalen (jaarlijks); ■ Inspectie, reiniging en onderhoud drukrioleringsunits (jaarlijks);
PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE
30
■ ■ ■ ■ ■ ■
Reiniging drainageleidingen (per jaar 1/3 deel van het areaal); Renoveren of vervangen diverse gemalen; Renoveren of vervangen diverse drukrioleringsunits; Controleren en verwerken revisiegegevens; Dataverzameling en instandhouding van grondwatermeetnet; Dataverzameling en instandhouding van meetpunten in de riolering
C. Vervanging en verbeteringen In de planperiode zijn de volgende vervangingen en verbeteringen binnen de planperiode uitgevoerd. Vanwege samenhang met projectontwikkelingsgebieden, participatie of complexiteit van het project zijn er wel verschuivingen opgetreden in uitvoeringsjaar binnen de planperiode: ■ Project Herenweg fase 4 (rioolvervanging, hemelwaterriool en drainage); ■ Project Van Lennepweg (rioolvervanging, hemelwater en drainage); ■ Verzwaring riool Havenstraat en verplaatsen riooloverstorten; ■ Renoveren riool Cruquiusweg fase 1 (RWZI) ■ Renoveren riool Javalaan; ■ Renoveren riool Heemsteedse Dreef ■ Renoveren riool Cruquiusweg fase 2 ■ Renoveren riool Wipperplein ■ Vervangen riool in Ir. Lelylaan ■ Vervangen hoofdpost gemalencomputer; ■ Vervangen telemetrie rioolgemalen ■ Vervangen rioolgemalen Zandvoorter Allee Een aantal projecten is verschoven vanwege samenhang met andere projecten. Vervangen riolering Van Merlenlaan is vertraagd vanwege de samenhang met het wegcategoriseringsplan, een uitgebreid participatietraject waarbij het project is uitgebreid met de weginrichting van enkele omliggende wegen en het is een pilotproject voor een 30 km inrichting. Door het vergroten van de doorlooptijd van het project Van Merlenlaan schuiven de projecten Vervangen riolering omgeving Slotlaan en omgevingen Vervanging riolering Berkenlaan e.o.
naar respectievelijk 2022 en 2023. Zij maken nu onderdeel uit van de planning in dit Programma Water. Enkele vervangingen van rioolpompen en rioolgemalen die gepland stonden zijn niet uitgevoerd omdat uit de jaarlijkse inspecties is gebleken dat ze dan wel hun afschrijvingstermijn hebben bereikt,
maar dat er nu geen aanleiding is om de pompen te vervangen. Ze functioneren nog goed. Ze zullen op een later moment vervangen worden wanneer de inspecties laten zien dat het nodig is.
D.
Uitbreiding areaal
Bij de bovenstaande vervangings- en verbeteringsprojecten is ons areaal in omvang toegenomen. De volgende uitbreiding heeft plaatsgevonden: Drainage Van Lennepweg
68 m
Herenweg
500 m Totaal
568 m
Hemelwaterafvoerriool (HWA) Van Lennepweg
425 m
Herenweg
430 m Totaal
855 m
E. Samenwerking De beleid- en beheertaken voor de watervoorzieningen worden in nauwe samenhang met de taken van andere water en afgestemd en uitgevoerd. Er is bijvoorbeeld afstemming met onze collega’s van wegen, groen en ruimtelijk beleid. De samenwerking strekt zich ook uit buiten de gemeentelijke organisatie. Zo werken we zeker op het gebied van beleids ontwikkeling zeer intensief samen met gemeente Bloemendaal. Deze samenwerking ervaren wij als zeer waardevol; door de kleinschaligen gelijkwaardigheid van onze gemeenten vullen wij elkaar op een natuurlijke manier aan. Daarnaast nemen we binnen het cluster Kennemerland deel aan het samenwerkingsverband “Samenwerking Waterketen Regio Rijnland” (SWR2). Dit cluster wordt gevormd door het hoogheemraadschap van Rijnland, het waterleidingbedrijf PWN (mede namens Waternet en Dunea) en de gemeenten Bloemendaal, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemstede, Hillegom, Velsen en Zandvoort.
PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE
31
BIJLAGE 5 PROGNOSE WONINGBOUW
BIJLAGE 6 REACTIE BEVOEGDE INSTANTIES OP CONCEPT
Voor Heemstede is in het Woonakkoord een bouwopgave opgenomen van minimaal 300 woningen in de periode 2020 tot 2030. De realisatie daarvan wordt gemeten aan de hand van CBS-cijfersover de ontwikkeling van de woningvoorraad per gemeente. Volgens het CBS zijn er in 2020 195 woningen toegevoegd (voorlopig cijfer), zodat voor de periode 2021 tot 2030 nog minimaal 105 woningen moeten worden toegevoegd. Dat kan door nieuwbouw, maar ook door het splitsen van woningen. De volgende tabel toont de geplande nieuwbouwplannen voor de komende jaren.
In deze bijlage vindt u de reacties die wij per e-mail van het hoogheemraadschap van Rijnland ontvingen. We hebben hen het conceptdocument van het hoofdrapport en het bijlagenrapport van het Programma Water toegestuurd. De opmerkingen waren zeer welkom en nuttig. Deze hebben ervoor gezorgd dat we ons beleid nog beter en helderder konden verwoorden. We hebben de relevante opmerkingen verwerkt. Een aantal opmerkingen hebben we voor kennisgeving aangenomen, omdat we vinden dat we ons beleid in de oorspronkelijke tekst goed verwoord hebben.
GEPLANDE NIEUWBOUWPLANNEN VANAF 2021 Naam plan
Aantal woningen
Jaar van oplevering
Spaarnelicht/Watermuziek (Spaarne Ziekenhuis)
62
2021
Patrijzenlaan
13
2021
Vomar
10
2022
Kennemerduin
?
?
Havenkwartier
?
?
Manpadslaangebied
?
?
Totaal
85+?
Bron: Plancapaciteit Noord-Holland (geactualiseerd door afdeling Ruimtelijk Beleid) ? = Nog niet bekend of nog nader te bepalen. Het verschil van 30 woningen (105 – 85) tot 2030 wordt bereikt door te splitsen woningen, uitgaande van een voortzetting van de huidige ervaring van circa 5 gesplitste woningen per jaar. Komen de plannen m.b.t. Kennemerduin, Havenkwartier en/of Manpadslaangebied tot uitvoering, dan komt het daar te realiseren aantal woningen er bovenop.
PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE
32
PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE
33
Programma verwoord; deze keuzes sluiten aan bij de Rijnlandse uitgangspunten voor regenwaterafvoer, o.a. om regenwater niet in één keer af te voeren (p22).
Reactie Hoogheemraadschap van Rijnland op Programma Water Bloemendaal & Heemstede 2022-2026 (5e concept van 13 juli 2021)
Hoofdstuk 4: Landschap, natuur en openbare ruimte
Corsa 21.057295
In het programma wordt aangegeven dat de gemeenten proberen om het natuurlijke en groene karakter van de dorpen te behouden en dat vanuit het beleidsveld water wordt ingezet op het beperken van grote versteende oppervlakken en daarbij het stimuleren van inwoners om verhardingen van hun percelen om te zetten in tuin, vijvers of gazon. Naar onze mening kunnen wij hierin waar mogelijk samen optrekken. Rijnland heeft een bijv. tijdelijke subsidieregeling "Groenblauw Buurtidee". Daarin ondersteunen ook wij initiatieven van actieve inwoners, scholen, belangengroepen en bedrijven die de leefomgeving mooier, groener en duurzamer willen maken.
Algemeen Wij willen allereerst de gemeenten Bloemendaal en Heemstede complimenteren met het programma water. Het is op een heldere manier opgebouwd langs de thema’s uit de concept Omgevingsvisie. Wel maken we hierbij de kanttekening dat de Omgevingsvisie nog niet gereed is. Het programma is een uitwerking van de Omgevingsvisie, dus wij adviseren om het programma na vaststelling van de Omgevingsvisie tegen het licht te houden en eventueel nog aan te vullen. Het is fijn dat het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) nu onderdeel vormt van het programma en dat ook de resultaten van de klimaatstresstesten daarin een plek hebben gekregen. Zij vormen immers een belangrijke basis voor het nemen van concrete maatregelen op het gebied van water. En het is goed om de onderwerpen uit de gezamenlijk opgestelde ‘Bouwstenen waterketen Omgevingswet SWR2’ terug te zien in dit programma, zoals bijvoorbeeld aandacht voor koele schaduwrijke plaatsen voor drinkwaterleidingen.
Hoofdstuk 5: Stedenbouw en ruimtelijke kwaliteit Er zijn naar onze mening duidelijke keuzes gemaakt en in het Programma die aansluiten bij de Rijnlandse uitgangspunten voor regenwaterafvoer, o.a.: groenblauwe dooradering van bebouwd gebied (p31); openbaar groen lager dan straatniveau, liever oppervlakkige waterberging in combinatie met groen, natuur dan ondergrondse waterberging (p31); voorkeur voor afvoer van afvalwater naar afvalwaterzuivering boven decentrale zuivering.
Hoofdstuk 1: Inleiding Wij adviseren om, bijv. bij de kadertekst Water en Omgevingswet, een verband teleggen met twee instrumenten van het waterschap. Het programma water van de gemeenten is vergelijkbaar met het Waterbeheerprogramma van Rijnland (WBP6). In beide programma’s staan concrete maatregelen benoemd om doelen op het gebied van water te realiseren.
Op pagina 32 wordt aangegeven dat Rijnland eisen stelt aan de hoeveelheid te realiseren oppervlaktewater als ruimte voor waterberging en dat deze regel geldt voor zowel particulier terrein als voor de openbare ruimte. Dat is juist, met de kanttekening dat een toename van verhard oppervlak van minder dan 500 m2 is vrijgesteld van de eis dat moet worden gecompenseerd door het graven van open water.
Daarnaast is er een verband van het Omgevingsplan van de gemeente met de Waterschapsverordening (WSV) van Rijnland. Het Omgevingsplan zet de Omgevingsvisie en het programma concreet om in juridische regels. Op dezelfde wijze zet de Waterschapsverordening de visie en het beleid van Rijnland om in juridische regels. Het Omgevingsplan en de Waterschapsverordening zullen onderling goed afgestemd moeten worden.
Het is fijn dat de woningbouwprognose is opgenomen (p32). Daardoor kunnen we zo goed mogelijk rekening met het bepalen van de benodigde capaciteit van onze afvalwaterzuiveringen.
Hoofdstuk 2: Stand van zaken Een praktisch punt is het gebruik van de term ‘hoogheemraadschappen’. Wij adviseren bij algemeen gebruik de term ‘waterschappen’ te hanteren. Als specifiek wordt gedoeld op Rijnland, dan kan ‘hoogheemraadschap’ of ‘Rijnland’ worden gebruikt.
Hoofdstuk 3: Energie, klimaat en milieu Wij zijn verheugd dat er een nieuw Systeemoverzicht Stedelijk Water zal worden opgesteld om daarmee knelpunten beter in beeld te brengen en waarin de meetgegevens uit de meetplannen die afgelopen jaren hebben gespeeld worden gebruikt voor het hydraulisch model. We constateren dat in het rapport “Strategie en uitvoeringsagenda klimaatadaptatie” zijn opgenomen de denkbare oplossingen om knelpunten in het watersysteem op doelmatige wijze weg te nemen. Er zijn wat ons betreft duidelijke keuzes gemaakt en in het
PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE
34
PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE
35
BIJLAGE 7 BEGRIPPENLIJST
TERMEN EN DEFINITIES stedelijk afvalwater en hemelwater
aangroei
verzameling van organismen die zich op de buiswand hebben vastgehecht of in slierten aan de buiswand hangen
aansluitvergunning
vergunning op grond van de aansluitverordening en de Wvo die wordt afgegeven door het zuiveringsschap voor de
AFKORTINGEN AMvB AWZI BBB BBV BBV BBL BBT BRP Bob CROW GRP DPRA DWA HWA IBA NEN NPR OAS ODIJ RAW RWA RWZI SSA SSW Wm Wvo *
Algemene Maatregel van Bestuur afvalwaterzuiveringsinstallatie (ook wel RWZI) bergbezinkbak bergbezinkvoorziening * Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten * bergbezinkleiding best beschikbare techniek basisrioleringsplan (tegenwoordig: SSW) binnenonderkant buis Kennisinstituut voor infrastructuur, openbare ruimte, verkeer en vervoer, en werk en veiligheid gemeentelijk rioleringsplan; tegenwoordig heet dit: Programma Water Deltaprogramma ruimtelijke adaptatie droogweerafvoer hemelwaterafvoer installatie voor individuele behandeling van afvalwater Nederlandse norm Nederlandse praktijkrichtlijn Optimalisatiestudie afvalwatersysteem Omgevingsdienst IJmond Rationalisatie en Automatisering Grond-, Water- en wegenbouw regenwaterafvoer rioolwaterzuiveringsinstallatie (ook wel AWZI) Strategische SamenwerkingsAgenda Systeemoverzicht Stedelijk Water (voormalig: BRP) Wet milieubeheer Wet Verontreiniging oppervlaktewater
aansluiting op de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) aantasting
een wijziging van de structuur van de buiswand als gevolg van (bio)chemische of mechanische processen
afkoppelen
het actief scheiden van vuilwater en regenwater met als doel om het regenwater niet meer naar de RWZI te transporteren
afvalwater
alle water waarvan de houder zich met het oog op de verwijdering daarvan ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen (opmerking: hieronder wordt dus ook afvloeiend regenwater begrepen)
afvoerend oppervlak
het naar de riolering afwaterende oppervlak
afzetting
aankoeking van slib, vet en kalk op de buiswand; tevens afzetting van bodemmateriaal anders dan zand ter plaatse van een buisverbinding of scheur
basisinspanning
term die de waterkwaliteitsbeheerders gebruiken voor het aanduiden van de inspanningen die elke gemeente moet uitvoeren of uitgevoerd hebben om de vuiluitworp uit de riolering tot een bepaald niveau te reduceren
basisrioleringsplan
document (tekening + toelichting en berekeningen) met de huidige situatie van de riolering en de uit te voeren verbeteringsmaatregelen
beheer
zie rioleringsbeheer
bemalingsgebied
een rioleringsgebied waaruit het afvalwater door een gemaal wordt verwijderd
beoordelen
het toetsen van een parameter aan de bijbehorende maatstaf en het geven van een oordeel over de uitkomsten van de toetsing
bergbezinkvoorziening
reservoir voor de tijdelijke opslag van afvalwater waarin tevens slibafzetting plaatsvindt met een voorziening om het slib te kunnen verwijderen en waaruit overstortingen kunnen plaatsvinden. Een berg-bezinkvoorziening kan bijvoorbeeld worden uitgevoerd in de vorm van een berg-bezink leiding of een berg-bezink bak.
BBV; dezelfde afkorting voor twee begrippen. Dat is inherent aan de vaktaal
berging
de inhoud van de riolering uitgedrukt in m3 of mm
bergingsverlies
de vermindering van berging door permanente vulling in de riolering als gevolg van verzakkingen
van rioleringen en de vaktaal van de financiën. Uit de context waarin de afkorting wordt gebruikt is af te leiden welk van de begrippen er wordt bedoeld.
PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE
36
PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE
37
beslisboom aan- en
hulpmiddel voor gemeenten en particulieren om verantwoorde beslissingen te nemen bij het aan- en
afkoppelen verhard
afkoppelen van verhard oppervlak op wijk- en straatniveau
oppervlak
inspectie
het waarnemen, herkennen en beschrijven van de toestand
maatstaf
grenswaarde (getalsmatig) op basis waarvan geconcludeerd wordt of aan een functionele eis wordt voldaan
classificatie
de indeling van toestandsaspecten in klassen
onderhoud
herstel van het oorspronkelijke functioneren, waarbij de toestand van objecten ongewijzigd gehandhaafd wordt
controleren
controle, toezicht houden op (bijvoorbeeld op de naleving van voorschriften, op het beheer van een zaak, op de werking
onderzoek
het verzamelen, ordenen, analyseren en verwerken van gegevens, zodanig dat informatie kan worden afgeleid over de
van een machine
toestand en het functioneren van de buitenriolering
deepwell
Voorziening voor het afvoeren van overtollig grondwater uit diepe watervoerende pakketten.
overstorting
de lozing van afvalwater via een overstortdrempel naar oppervlaktewater
DIT-riool
DIT is de afkorting van Drainage Infiltratie Transport. Een DIT-riool is dus een riool dat alle drie deze functies vervult
overstortput
rioolput voorzien van een overstortdrempel
droogweerafvoer (dwa)
de hoeveelheid afvalwater die per tijdseenheid in een droogweersituatie via het rioolstelsel wordt afgevoerd
peilbuis
Algemene term voor een geperforeerde buis of soortgelijke constructie met een kleine diameter waarin een
dwa-rioolstelsel
zie vuilwaterrioolstelsel
emissiespoor
onderdeel van het tweesporenbeleid van waterkwaliteitsbeheerders gericht op het tot een bepaald niveau terugbrengen
grondwaterstand c.q. stijghoogte kan worden gemeten of waaruit een grondwatermonster kan worden genomen. randvoorziening
vloeistofdichte voorziening als onderdeel van het rioolstelsel die als doel heeft de lozing van vuil uit het rioolstelsel op oppervlaktewater te verminderen
van de emissies (vuiluitworp) uit een rioolstelsel, ongeacht de werkelijke waterkwaliteit externe overstort
gemengd rioolstelsel
regenwaterriool
riool alleen bestemd voor de inzameling en het transport van neerslag
oppervlaktewater
regenwaterrioolstelsel
rioolstelsel alleen bestemd voor de inzameling en het transport van neerslag
rioolstelsel, waarbij afvalwater inclusief ingezamelde neerslag door 1 leidingstelsel wordt getransporteerd
renovatie
herstel van het oorspronkelijke functioneren, waarbij een ingrijpende toestandswijziging wordt doorgevoerd; evenaren
rioolput voorzien van een overstortdrempel die loost buiten het in beschouwing genomen rioolstelsel, meestal op
technische staat van nieuwaanleg gescheiden rioolstelsel
grijswatersysteem
rioolstelsel, waarbij afvalwater exclusief neerslag door een leidingstelsel wordt getransporteerd en neerslag door een afzonderlijk leidingstelsel rechtstreeks naar oppervlaktewater wordt afgevoerd
reparatie
herstel van het oorspronkelijke functioneren, waarbij een beperkte toestandswijziging wordt doorgevoerd
grijswatersystemen zijn technische systemen om afvalwater te hergebruiken. Grijs water is een verzamelnaam voor licht
riolering
het samenstel van riolen, rioolputten en bijbehorende voorzieningen voor de inzameling en het transport van afvalwater
rioleringsbeheer
zorg voor het functioneren van de buitenriolering
riool
samenstel van buizen tussen twee putten bestemd voor de inzameling en/of het transport van afvalwater
rioolput
constructie toegang gevend tot het rioolstelsel (te herkennen aan gietijzeren deksels in de weg)
rioolwaterzuiverings
het totaal van de grond, gebouwen en apparatuur voor de zuivering van afvalwater (RWZI)
verontreinigd afvalwater dat afkomstig is van huishoudelijke handelingen. De naam “grijs water” slaat op de kleur die dit water krijgt na verloop van tijd door de zeepresten die dit water bevat. Ook wordt de term grijs water gebruikt als overkoepelende term voor allerlei systemen om afvalwater te hergebruiken. Onder grijs water valt afvalwater dat afkomstig is uit bijvoorbeeld douche, wasmachine en keuken. Water afkomstig van een toilet (zwart water) of hemelwater (regenwater en smeltwater van sneeuw en hagel) behoren niet tot grijs water. hydraulisch
waarbij van de leer van de praktische toepassing van waterbeweging gebruik wordt gemaakt
hydraulische berekening
het door rekenen bepalen van het hydraulisch functioneren van een rioolstelsel
inrichting
infiltratieriool /IT-riool
rioolbuis die ontworpen en aangelegd is om hemelwater in de bodem te brengen, waarna het in de bodem kan infiltreren
rwa-riool /
ingrijpmaatstaf
grenstoestand waarbij ingrijpen in de actuele toestand noodzakelijk is en waarbij maatregelen moeten worden opgesteld
zie regenwaterrioolstelsel
rwa-rioolstelsel
PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE
38
PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE
39
verbeterd gescheiden
gescheiden rioolstelsel met voorzieningen waardoor de neerslag slechts bij wat grotere
rioolstelsel
regenbuien naar oppervlaktewater wordt afgevoerd. Het meest vervuilde deel van de neerslag wordt ‘geborgen’ in de
TERMEN EN DEFINITIES grondwater
riolering en naar de zuivering afgevoerd. verbeteren
het aanpassen van het oorspronkelijke functioneren
Afsluitende laag
Laag in de bodem die zo wordt genoemd vanwege zijn eigenschap dat hij grondwater slecht doorlaat.
vervangen
herstel van het oorspronkelijke functioneren, waarbij het bestaande object wordt verwijderd en een nieuw gelijkwaardig
DINO
Digitale Informatie Nederlandse Ondergrond, een direct benaderbare databank voor grondwatergegevens in beheer bij TNO Grondwater en Geo-Energie in Delft
object wordt teruggeplaatst visuele inspectie
het op directe wijze dan wel op indirecte wijze via optische hulpmiddelen inspecteren van de toestand
Doorlatendheid
Het vermogen van de grond om water en/of lucht door te laten
vrijvervalriool
riool waardoor afvalwater door middel van de zwaartekracht wordt getransporteerd
Drainage
De afvoer van water over en door de grond en door het waterlopenstelsel
vuilemissie
zie vuiluitworp
Drooglegging
De afstand tussen het oppervlaktewaterpeil en het maaiveld
vuiluitworp
het totaal aan stoffen (niet zijnde water) geloosd uit een rioolstelsel op het oppervlaktewater via overstorten . Hierbij kan
Freatisch grondwater
Het grondwater in de bovenste bodemlaag, dat (indirect) in contact staat met de atmosfeer. De freatische
gedacht worden aan biologisch afbreekbare stoffen die bij afbraak in het water zuurstof verbruiken (BZV), aan stikstof en
grondwaterstand is een andere term voor grondwaterspiegel
fosfaten en aan zware metalen vuilwaterriool
Geohydrologie
De leer van de grondwaterstroming en de -dynamiek in samenhang met de structuur en de opbouw van de ondergrond.
GHG
Gemiddeld hoogste grondwaterstand. Dit is het gemiddelde van de drie hoogste grondwaterstanden van de afgelopen
riool alleen bestemd voor de inzameling en het transport van huishoudelijk en bedrijfsafvalwater, niet zijnde neerslag
vuilwaterrioolstelsel
rioolstelsel voor de inzameling en het transport van huishoudelijk en bedrijfsafvalwater, niet zijnde neerslag
waarschuwingsmaatstaf
grenstoestand waarbij de actuele toestand discutabel is en nader onderzoek nodig is
wadi
systeem voor hemelwater berging en afvoer door infiltratie en/of drainage
8 jaren, gebaseerd op maandelijkse metingen. Grondwater
Water beneden het grondoppervlak, meestal beperkt tot het water beneden de Grondwaterspiegel
Grondwaterisohypse
Hoogtelijn voor de grondwaterstand of voor de stijghoogte van het grondwater. Een grondwaterisohypsenkaart geeft met
waterkwaliteits
doelstelling voor de kwaliteit van een oppervlaktewater nodig om dat water een bepaalde functie te kunnen laten
lijnen (isohypsen) punten aan met gelijke stijghoogte. De kaart geeft onder andere informatie over de stromingsrichting
doelstelling
vervullen
van het grondwater
water op straat
het optreden van waterstanden boven maaiveldniveau
Grondwateronderlast
Problemen die zich voordoen als gevolg van lage grondwaterstanden. Bijvoorbeeld aantasting van houten funderingen als gevolg van droogstand
wateroverlast wortelingroei zandinloop
het optreden van waterstanden boven maaiveldniveau waarbij hinder of schade wordt ondervonden Grondwateroverlast
Wateroverlast door hoge grondwaterstanden. Bijvoorbeeld plasvorming op binnenterreinen of vocht in kruipruimten
Infiltratie
Intreding van water in de bodem , sponswerking van de bodem
Kruipruimte
Ruimte onder de beganegrondvloer in gebruik voor het bereiken van leidingen voor inspectie, onderhoud of reparatie, en
de wortels van bomen of planten, die door voegen, scheuren of via gebouw- of kolkaansluitingen het riool zijn ingegroeid het intreden van zand via buisverbindingen of scheuren voor ventilatie van de vloer en eventuele houten constructiedelen onder de woning Kwel
PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE
40
Het uittreden van grondwater
PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE
41
Ontwatering
De afvoer van water uit percelen over en door de grond en eventueel door drains, kleine sloten en greppels naar een stelsel van grote waterlopen, met als functie afwatering.
Ontwateringsdiepte
De afstand tussen de hoogste grondwaterstand tussen twee ontwateringsmiddelen (sloot, drain) en het maaiveld.
Onverzadigde zone
Deel van de grond boven de grondwaterspiegel, waarin de bodemporiën zowel water als lucht bevatten. De verzadigde zone is het deel waar de poriën geheel gevuld zijn met water.
Opbolling
Het maximale hoogteverschil tussen de grondwaterspiegel en de waterstand in de drainagebuizen en/of watergangen
Peilbuis
Algemene term voor een geperforeerde buis of soortgelijke constructie met een kleine diameter waarin een grondwaterstand c.q. stijghoogte kan worden gemeten of waaruit een grondwatermonster kan worden genomen.
REGIS
Regionaal Geohydrologisch Informatiesysteem, een interactief informatiesysteem dat beschikt over voor het waterbeheer relevante en actuele gegevens. REGIS wordt beheerd door TNO.
Stijghoogte
Hoogte boven een referentievlak tot waar het water in een peilbuis stijgt. Deze stijghoogte is afhankelijk van de druk van het grondwater ter plaatse van de opening onder in de peilbuis.
Wadi
Voorziening voor de opvang, berging en afvoer van neerslag. In een komvormige greppel kan het regenwater infiltreren. Vervolgens kan infiltratie naar het grondwater plaatsvinden of afvoer via een drain.
Zetting
Bodemdaling als gevolg van inklinking, van krimp, door de bouw van kunstwerken, het ophogen van de grond of het aanbrengen van andere materialen.
PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE
42
PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE
43
COLOFON PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE 2022 t/m 2026 Datum 4 oktober 2021 Team Heemstede Carlieke te Beest Jochem Zielstra Frank Leendertse
Team Mark van Dijk Maaike der Kinderen Jan Zuidervliet Contact Aveco de Bondt www.avecodebondt.nl info@avecodebondt.nl Burgemeester van der Borchstraat 2 7451 CH Holten T: +31 548 85 33 33