Bijlage1 Ontwerpbegroting 2024 Gemeenschappelijke Regeling Spaarne Werkt.pdf
Tekst van het document
Begroting Spaarne Werkt 2024 Gemeenten Bloemendaal, Haarlem Heemstede en Zandvoort
Opgesteld door:
Spaarne Werkt
Datum:
6 juli 2023
Status:
Begroting (ontwerp)
VOOR INFORMATIE:
Spaarne Werkt Adres:
Spieringweg 835 2142 ED Cruquius
Telefoon:
023 – 54 34 767
Fax:
023 – 54 34 800
E-mail:
info@ spaarnewerkt.nl
Website:
www.spaarnewerkt.nl
Inhoud Voorwoord
1
1
Managementsamenvatting
2
2
Begroting 2024 Spaarne Werkt
4
3
2.1
Gemeentelijke bijdrage per programma.................................................................................. 5
2.2
Totaaloverzicht exploitatie 2024 ............................................................................................. 5
2.3
Programmarekening 2024 uitgesplitst ................................................................................. 10
Programma ‘Werk’
11
3.1
Programmarekening ‘Werk’ ................................................................................................... 13
3.2
Toelichting ............................................................................................................................... 14
3.3
Bedrijfsonderdelen programma ‘Werk’ nader belicht .......................................................... 17
3.3.1 Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw) ..................................................................... 17 3.3.2 Uitvoering ‘Beschut werk’ ...................................................................................................... 20 3.3.3 Duurzame activiteiten gericht op werk .................................................................................. 22 3.4
4
5
Maatschappelijke impact ....................................................................................................... 24
Programma ‘Re-integratie’
26
4.1
Programmarekening ‘Re-integratie’....................................................................................... 27
4.2
Toelichting ............................................................................................................................... 27
4.3
Maatschappelijke impact ....................................................................................................... 28
Programma ‘Onderwijs Jongeren’
31
5.1
Programmarekening Programma ‘Onderwijs Jongeren’ ....................................................... 31
5.2
Toelichting ............................................................................................................................... 32
5.3
Maatschappelijke impact ....................................................................................................... 33
6
Gemeentelijke bijdragen
35
7
Risicoparagraaf
38
7.1
Risico’s en maatregelen ter beperking van risico’s .............................................................. 38
7.2
Geprognosticeerde balans en weerstandsvermogen ........................................................... 42
Bijlage I: Reserves, voorzieningen & geldleningen
45
Bijlage II: Investeringen
46
Bijlage III: Meerjarenoverzicht
47
Bijlage IV: Programmabegroting uitgesplitst
48
Voorwoord Hierbij bieden wij u de begroting van Spaarne Werkt voor 2024 aan. Zoals vanouds blijft ons Participatiebedrijf zich inspannen om de verschillende doelgroepen op de arbeidsmarkt aan werk te helpen en te houden. Financieel tekent zich wel een kentering af. Na jaren van een positief resultaat zien wij nu een aantal ontwikkelingen die het financiële resultaat onder druk zetten. Twee belangrijke ontwikkelingen spelen daarbij een rol. Ten eerste een aantal externe zaken die van grote invloed zijn. Zo zien wij dat de hoge energieprijzen en stevige structurele loonsverhogingen net als in 2023 van invloed zijn op de begroting van 2024. Vooralsnog zien we nog niet dat hier afdoende compensatie wordt geboden of dat deze trend zich keert. Ten tweede spelen ontwikkelingen in de doelgroep van Spaarne Werkt een rol. Een trend die niet nieuw is, maar nu wel gevoeld gaat worden, is de ouder wordende doelgroep Wsw-ers. Met het ouder worden, nemen ook de beperkingen toe, wat leidt tot minder inzetbaarheid. Hoewel er verschillende programma’s zijn gestart gericht op duurzame inzetbaarheid, is het effect op de omzet onmiskenbaar. Daarnaast zien we dat steeds meer Wsw-ers op cruciale posities met pensioen gaan. Om die posities te kunnen blijven vervullen wordt nu regulier personeel aangetrokken, met een verhogend effect op de loonkosten.
Tenslotte zien we (nog) onvoldoende aanwas van andere doelgroepen die middels leerwerktrajecten een bijdrage kunnen leveren aan een positief resultaat. Deze ontwikkelingen hebben ertoe geleid dat in het voorjaar van 2023 een onderzoek is gestart met als doel het onderzoeken van de mogelijkheden voor een duurzame toekomst van Spaarne Werkt. We gaan er van uit dat dit onderzoek voldoende aanknopingspunten biedt om tot een gezonde financiële situatie te komen waarin we nog veel voor onze doelgroepen kunnen betekenen. Jeroen Coops
Begroting Spaarne Werkt 2024
1
1 Managementsamenvatting In de managementsamenvatting zijn de kernpunten van de begroting samengevat: • Belangrijk uitgangspunt van de begroting is dat de economie zich in 2024 ontwikkelt in lijn met de huidige verwachtingen voor de economie. Deze verwachtingen gaan momenteel uit van een (zeer) gematigde economische groei of mogelijk een lichte (kortdurende) recessie. • Begroting is in lijn met de uitgangspunten uit het meerjaren kaderprogramma van Spaarne Werkt en het beleid van de aangesloten gemeenten. • De additionele bijdrage van de deelnemende gemeente aan het Participatiebedrijf bedraagt € 443.175. In 2023 was dit € € 210.333. • De verhoging van het minimumloon (WML) per 1 januari 2023 met 10,15% heeft forse impact op de loonkosten van Wsw, Beschut werk en overige doelgroepen van de Participatiewet. • Toename loonkosten van het ambtelijk personeel door recent akkoord cao-gemeenteambtenaren (SGO). Dit akkoord voorziet in een verhoging van € 240 per maand voor elke werknemer en additioneel een algemene loonsverhoging van 2% in 2023. Voor 2024 is een aanname gedaan van 3,1% loonstijging. • Taakstelling opgelegd tot beperking van ambtelijke formatie en de daarmee samenhangende loonkosten. • Structurele afname Wsw-populatie zet in dezelfde trend door, van gemiddeld 534,2 begroot 2023 naar 501,9 fte begroot in 2024, een afname van 32,3 fte in 2024.
• Uitgangspunt van de begroting is dat de toename van de loonkosten Wsw als gevolg van indexering van de lonen volledig wordt gecompenseerd door verhoging van de Wswsubsidie. • Het subsidieresultaat Wsw laat een verdere verbetering zien van € 1.074.469 (negatief) begroot 2023 naar € 23.572 (negatief) begroot 2024. Deze positieve trend wordt voorgezet. • Op 1 januari 2023 is 58% van Wsw-populatie is 55 jaar of ouder! Dit ligt enkele procenten hoger dan het landelijk gemiddelde. • Verdere toename populatie ‘Beschut werk’, de nieuwe doelgroep van de Participatiewet. Van 93 personen gerealiseerd per ultimo 2022, naar 122 begroot per ultimo 2024, een toename van 29 personen over 2 jaar. • Financieel tekort doelgroep ‘Beschut werk’ neemt toe van € 0,58 miljoen en € 0,7 miljoen respectievelijk begroot 2022 en 2023 naar € 1,1 miljoen begroot 2024. Financiering door het Rijk strikt ontoereikend. • Regeling Lage inkomensvoordeel (LIV) wordt met ingang van 2025 beëindigd en zal, indien geen compenserende maatregelen worden geboden, structureel loonkosten verhogend uitwerken voor Wsw en ‘Beschut werk’. Hiermee is rekening gehouden in de meerjarenrekening. • Programma ‘Werk’ levert forse bijdrage aan duurzaamheidsdoelstellingen.
Begroting Spaarne Werkt 2024
2
• Programma ‘Re-integratie’ verwacht in 2024, evenals in 2023, 600 tot 700 personen te kunnen bemiddelen. • Programma ‘Onderwijs Jongeren’ biedt een onderwijsprogramma voor jongeren en zet stap naar onderwijs volwassenen, 50 leerwerkplekken jongeren en 30 volwassenen. Hiervan zullen er naar verwachting circa 56 een betaalde baan vinden. • ESF-subsidie is voor € 300.000 opgenomen in begroting Programma ‘Onderwijs Jongeren’ en leidt tot verlaging van bijdrage gemeenten. • Kosten grootonderhoud aan dak hoofdlocatie Spieringweg, totaal € 1,25 miljoen, waarvan € 625.000 in 2024 wordt onttrokken aan de reserve.
Begroting Spaarne Werkt 2024
3
2 Begroting 2024 Spaarne Werkt Spaarne Werkt is het Participatiebedrijf dat de gemeenten Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort gezamenlijk hebben gevormd. Met het Participatiebedrijf borgen de gemeenten de organisatie van betaald werk voor de doelgroepen Wet sociale werkvoorziening en (nieuw) ‘Beschut werk’. Daarnaast wordt de focus gelegd op de toeleiding naar betaald werk voor werkzoekenden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt, de doelgroep banenafspraak en leerwerktrajecten voor jongeren zonder beroeps -of startkwalificatie (voortijdige schoolverlaters en jongeren in kwetsbare posities). Met het Participatiebedrijf willen de gemeenten een ondernemende, effectieve en flexibele Gezamenlijke
netwerkorganisatie ontwikkelen die samenwerkt met de klantmanagers van ‘Werk en In
Ontwikkel-
komen’ van de deelnemende gemeenten, partners in de stad en werkgevers. Het
agenda
gezamenlijk doel is om voor zoveel mogelijk kwetsbare werkzoekenden in ZuidKennemerland betaald werk te realiseren. Om deze doelstelling zo goed als mogelijk te kunnen realiseren is, in samenwerking met de deelnemende gemeenten, voor de komende jaren een gezamenlijke ontwikkelagenda opgesteld. Deze ontwikkelagenda, welke is vastgelegd in het meerjaren kaderprogramma, omvat de onderstaande kernpunten: • Continuïteit aanbod van gevarieerd werk voor krimpende doelgroep Wsw • Gevarieerd en passend werkaanbod voor doelgroep ‘Beschut werk’ • Terugdringen structureel financieringstekort ‘Beschut werk’ ten behoeve van de deelnemende gemeenten • Intensiveren samenwerking partners op het gebied van re-integratie • Samenwerken in de participatieketen: simpel switchen, van arbeidsmatige dagbesteding naar betaald werk • Ontwikkeling Participatiebedrijf als samenwerkingspartner in arbeidsmarktregio • Duurzame inzetbaarheid doelgroep Wsw en ‘Beschut werk’ • Organiseren van leerlijnen • Extra inzet op plaatsingen garantiebanen Met het besluit van de deelnemende gemeenten om gezamenlijk een regionaal Participa-
Programma’s
tiebedrijf te vormen, is een duidelijk statement gemaakt ten aanzien van de samenwerking op de regionale arbeidsmarkt, daar waar het gaat om mensen die veel moeite hebben daaraan te participeren. Er zijn heldere keuzes gemaakt over de maatschappelijke opdracht van Spaarne Werkt en de taken waarop zij zich zal richten. Dit wordt vormgegeven in de volgende programma’s: • Programma ‘Werk’ o
Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw)
o
Uitvoering ‘Beschut werk’
o
Duurzame activiteiten gericht op werk
Begroting Spaarne Werkt 2024
4
• Programma ‘Re-integratie’ • Programma ‘Onderwijs Jongeren’ De financiële aspecten van de verschillende programma’s zullen in de hoofdstukken 3, 4 en 5 nader worden belicht.
2.1 Gemeentelijke bijdrage per programma De bijdragen van de deelnemende gemeenten aan de uitvoering van de verschillende programma’s zijn in onderstaande tabel weergegeven:
Overzicht gemeentelijke bijdrage per programma:
Programma
Omschrijving
Werk Werk Re-i ntegra tie
Uitvoering Ws w Uitvoering 'Bes chut werk' Ka ndi da ten met grote a fs ta nd a rbei ds ma rkt
Totaal
Begroting 2024
Begroting 2023
Begroting 2022
18.441.023 3.361.008 2.933.363
17.288.522 2.589.089 2.555.333
17.208.551 2.076.351 2.493.537
24.735.394
22.432.944
21.778.439
De totale bijdrage van de deelnemende gemeenten aan de programma’s van Spaarne Werkt neemt in de begroting 2024 toen met € 2.302.450 ten opzichte van de begroting 2023. Deze forse toename van de gemeentelijk bijdrage is het gevolg van kostenstijgingen welke zich op een breed front voltrekken en niet opgevangen kunnen worden met eigen additionele opbrengsten. Op hoofdlijnen zijn deze kostenstijgingen het gevolg van; de verhoging van het minimumloon, de loonstijging uit de cao-SGO voor gemeenteambtenaren, de uitbreiding van de formatie van het ambtelijk personeel, de stijging van kosten van energie, de toegenomen inflatie maar ook de afname van het verdienvermogen.
2.2 Totaaloverzicht exploitatie 2024 De programmarekening is opgebouwd uit de afzonderlijke programma’s welke binnen Spaarne Werkt zijn ondergebracht. Hoewel de totale programmarekening van Spaarne Werkt sluit, mede door de aanvullende gemeentelijke bijdrage, is dat niet het geval voor de Sluitende exploitatie
afzonderlijke programmaonderdelen. Uiteraard is geborgd dat de financiële middelen die door de gemeenten voor de betreffende programma’s beschikbaar worden gesteld ook daadwerkelijk worden aangewend ten behoeve van de doelgroepen waar het om gaat. In paragraaf 2.3 is een nadere uitsplitsing van de programmarekening opgenomen. Onder-
Begroting Spaarne Werkt 2024
5
staand volgt de gecomprimeerde programmarekening met een totaaloverzicht van de opbrengsten en kosten en een toelichting daarop:
Programmarekening 2024 (gecomprimeerd):
Begroting 2024
Begroting 2023
Begroting 2022
Opbrengsten Netto omzet (opbrengs ten werka ctivite ite n) Gemeentel ijke bijdra gen i n rela tie tot opga ve Bijdra ge Leerwerktra jecten (Leerpl ein / NOVA-Coll ege) Overi ge opbre ngs te n Totaal opbrengsten
10.644.753 24.735.394 664.548 563.857 36.608.553
10.314.249 22.432.944 592.500 457.634 33.797.327
11.075.511 21.778.439 800.835 33.654.785
Kosten Pers oneels kos te n 'regeli ng gebonden' medewerkers Pers oneels kos te n 'niet- regeli ng gebonden' medewerkers Overi ge bedri jfs kos ten Totaal kosten
21.025.109 10.339.571 5.868.872 37.233.553
20.386.473 9.063.260 4.347.594 33.797.327
20.754.760 8.674.215 4.225.810 33.654.785
Exploitatieresultaat
-625.000
-
-
Toe voegi ngen (-) onttrekkinge n (+) a a n res e rves
625.000
-
-
-0
-
-
Resultaat
De netto omzet is dat deel van de opbrengsten dat met de ‘eigen’ bedrijfsactiviteiten wordt gerealiseerd. Dit is een belangrijk aspect van de programmarekening omdat met Netto omzet
deze opbrengsten de kosten van de organisatie zoveel als mogelijk kunnen worden terugverdiend. Een aanvullende bijdrage van de deelnemende gemeenten wordt hierdoor mogelijk voorkomen of verminderd. De netto omzet neemt in 2024 toe met € 330.504 ten opzichte van de begroting 2023. De toename van de netto omzet is vooral het gevolg van indexering van de prijzen van diensten en producten, maar ook van een hogere omzet bij de onderdelen diensten, kringloop en kleding en re-integratie. Deze omzet toename van € 330.504 is beperkt in verhouding tot de totale netto omzet, Dit houdt verband met de structurele afname van de populatie en afname van de inzetbaarheid, wat een negatieve invloed heeft op het verdienvermogen van de organisatie. De komende jaren zal dit een in toenemende mate een neerwaartse druk uitoefenen op de ontwikkeling van de omzet. Zo’n twee-derde van de kostenbegroting wordt bepaald door de personeelskosten van het regeling-gebonden personeel, Wsw en Beschut werk. Structureel nemen de personeelskosten Wsw jaarlijks nog steeds af vanwege de uitstroom van Wsw’ers. Tegenover de afname van de Wsw-populatie en de daarmee samenhangende loonkosten, staat een verdere aanwas van deelnemers uit de categorie Beschut werk, de nieuwe doelgroep van de Participatiewet.
In tegenstelling tot de Wsw zullen de loonkosten van deze doelgroep in 2024 en de jaren daaropvolgend toenemen als gevolg van instroom van het aantal deelnemers.
Begroting Spaarne Werkt 2024
6
Personeels-
De kosten van het ambtelijk (niet-regeling gebonden personeel) nemen in 2024 toe met
kosten NRG en € 1.276.311, van € 9.063.260 begroot 2023 naar € 10.339.571 begroot in 2024. De formatie
belangrijkste verklaringen voor de toename zijn hierna op hoofdlijnen samengevat. -
Algemene loonkostenstijging en toename sociale lasten en pensioenpremies, circa +/+ € 864.000. Voor 2023 zijn forse loonsverhogingen overeengekomen. Zo is recent in de cao-SGO voor 2023 een gemiddelde loonstijging van 9,1% overeengekomen. In de begroting 2023 is nog uitgegaan van een gemiddelde loonstijging van 2,5%. De loonstijging ligt daarmee voor 2023 gemiddeld 6,6% hoger. Tezamen met een indexering van de lonen van gemiddeld 3,1% voor 2024 komt de toename uit op bijna 10%.
-
Toename van de personele bezetting met 14,5 fte, van 100,6 fte in 2023 naar 115,1
-
Lagere kosten van inhuur van tijdelijke personeel voor het bedrijfsonderdeel kringloop
fte in 2024. In geld circa +/+ € 710.000. en kleding, in totaal -/- € 187.000 minder kosten. In de begroting 2023 was hiervoor een bedrag van € 187.000 opgenomen. In de begroting 2024 is hiervoor geen budget opgenomen. -
Lagere vervoers- en overige personeelskosten ad. -/- € 111.000, met name door lagere kosten inhuur derden.
De personele formatie komt voor 2024 in totaal uit op 115,1 fte (134 personen). Dit Formatie
betreft voor het overgrote deel het reguliere vaste personeel zoals, teamleiders, leerwerkbegeleiders, re-integratieconsulenten, loopbaanbegeleiders, docenten, maar ook personeel van ondersteunende afdelingen en het management van Spaarne Werkt. De onderstaande tabellen geven een inzicht in de formatie per programma en de verschillen tussen de begrotingsjaren 2024, 2023 en 2022.
Personele bezetting begroot in fte:
Programma
2024 Fte
2023 Fte
2022 Fte
Werk Werk Kringl oop en kl edi ng Re-integra ti e Onderwi js Jongeren
58,3 13,1 31,2 12,4
56,4 6,4 26,7 11,1
52,6 5,8 25,5 10,0
Totaal personele bezetting
115,1
100,6
93,9
Begroting Spaarne Werkt 2024
7
Personele bezetting begroot in fte (mutatie j-o-j):
2024 - 2023 Fte
2023 - 2022 Fte
Werk Werk Kri ngl oop en kl edi ng Re-i ntegra ti e Onderwi js Jongeren
2,0 6,7 4,5 1,3
3,8 0,6 1,2 1,1
Totaal mutatie personele bezetting
14,5
6,7
Programma
Voordat nader ingegaan wordt op de personele formatie dienen nog twee belangrijke kanttekeningen te worden gemaakt. Ten eerste dient opgemerkt te worden dat een deel van de toename (circa 4,5 fte) wordt verklaard door omzetting van 40 naar 36 uur per week, als standaard maatstaf voor de berekening van het aantal fte’s. Dit betreft dus louter een rekenkundige aanpassing in de begroting en heeft dus geen financieel effect. Indien deze aanpassing niet zou zijn gedaan dan zou het aantal fte’s dus uitkomen op 110,6 fte. Ten tweede zijn er 3 fte voor korte of langere tijd extern gedetacheerd tegen een detacheringsvergoeding van ruim € 200.000. Deze 3 fte’s zijn opgenomen in de totaaltelling van 115,1 fte. De belangrijkste verklaring voor de toename van de formatie ligt bij het programma Werk, onderdeel kringloop en kleding, +/+ 6,7 fte. Dit heeft te maken met het feit dat er tot op heden geen mensen uit de doelgroep van LKS- en garantiebanen beschikbaar zijn voor de invulling van de benodigde bezetting. Kringloop en kleding zijn juist bij uitstek bedrijfsonderdelen waar de inzet van participatiebanen mogelijk is. Om de continuïteit te waarborgen moeten dus posities met regulier personeel worden ingevuld. Hier ligt een grote kans om op de personeelskosten te besparen en mensen te toe te leiden naar de arbeidsmarkt.
Bij het programma Werk +/+ 2,0 fte heeft de uitbreiding vooral te maken met de aanpassing van contracturen van 40 naar 36 uur als maatstaf, zie het voorgaande. De toename bij programma Re-integratie + 4,5 fte betreft 2 fte voor de opzet van het programma arbeidsontwikkeling, 1,5 fte tijdelijk personeel en 1 fte wegens aanpassing van de contracturen. Bij het programma Jongeren heeft de toename 1,3 fte vooral te maken met uitbreiding van contracturen van medewerkers in verband met een herindeling van de bezetting van de restaurants. De continue afstemming van de omvang van de personele formatie op de bedrijfsomvang Taakstelling
is momenteel de belangrijkste opgave van het management. Tegenover de afname van het
formatie
aantal Wsw’ers staat een geleidelijke toename van de populatie ‘Beschut werk’. Deze laatste categorie medewerkers kent een veel hogere begeleidingsintensiteit dan de reguliere Wsw’ers. Vooral het wegvallen van Wsw’ers die ingezet kunnen worden op reguliere taken en het niet beschikbaar zijn van deelnemers uit de doelgroep van de Participatiewet
Begroting Spaarne Werkt 2024
8
maken het vrijwel onmogelijk de formatie in aantal terug te brengen en de daarmee samenhangende kosten te beperken. Om deze reden heeft het bestuur van Spaarne Werkt aan het management een taakstelling opgelegd om de personele formatie binnen de kaders van de begroting te houden en de ambtelijke begeleidingskosten te beheersen en in een goede verhouding te houden tot de bedrijfsomvang. De overige bedrijfskosten nemen in de begroting 2024 toe met € 1.521.000. Hoewel de Overige
verwachting is dat de grootste inflatiedruk in 2024 voorbij zal zijn heeft de inflatie nog
bedrijfskosten
steeds een forse impact op de kosten. Zo zullen de begrote kosten van huur gebouwen, energie en ook de algemene kosten, met respectievelijk + € 298.000, + € 262.000 en + € 269.000 fors toenemen in 2024. De toename van de onderhoudskosten + € 636.000 vloeit voort het geplande onderhoud aan de dakbedekking van de hoofdvestiging te Cruquius, wat in 2 fasen wordt uitgevoerd. De totale kosten hiervan worden, volgens het meerjarenonderhoudsplan, geraamd op ruim € 1,25 miljoen. Daarvan is de helft ad. € 625.000 in de begroting 2024 opgenomen en het resterende deel in 2025.
Begroting Spaarne Werkt 2024
9
2.3 Programmarekening 2024 uitgesplitst De hiervoor besproken programmarekening kan nader worden uitgesplist naar de verschillende programma’s. Het programma ‘Werk’, met de uitvoering van de Wsw en ‘Beschut werk’ als belangrijkste onderdelen, beslaat verreweg het grootste deel van de exploitatie van Spaarne Werkt. In het navolgende overzicht is de programmarekening 2024 uitgesplitst per programma weergegeven.
Programmarekening begroting 2024 uitgesplitst per programma:
Werk
Re-integratie
Leerwerktrajecten
Totaal
Opbrengsten Netto omzet (opbrengs ten ui t werka ctiviteiten) Gemeentelijke bijdragen in rela tie tot opga ve Bi jdra ge Leerwerktrajecten (Leerplein / NOVA-Col lege) Overige opbrengs ten
10.343.753 21.802.031 58.857
48.000 2.933.363 -
253.000 664.548 505.000
10.644.753 24.735.394 664.548 563.857
Totaal opbrengsten
32.204.641
2.981.363
1.422.548
36.608.553
Pers oneels kos ten Regel ing gebonden medewerkers Pers oneels kos ten Niet - regeli ng gebonden medewerkers Overige bedrijfs kos ten Doorbel as te kos ten
21.025.109 6.389.092 5.241.555 -367.103
2.861.500 164.025 289.276
1.088.979 463.292 77.827
21.025.109 10.339.571 5.868.872 0
Totaal kosten
32.288.653
3.314.801
1.630.099
37.233.553
Exploitatieresultaat
-84.012
-333.438
-207.551
-625.000
Toevoegingen (-) onttrekkingen (+) aan res erves
625.000
-
-
625.000
Resultaat
540.988
-333.438
-207.551
-0
Kosten
In het bovenstaande overzicht van de (uitgesplitste) programmarekening, alsmede in de hiervoor gepresenteerde gecomprimeerde programmarekening, wijken de bedragen van de netto omzet af van de netto omzet zoals die is opgenomen in de programmarekeningen van de afzonderlijke programma’s, in hoofdstuk 3, 4 en 5. De reden hiervoor is dat, in sommige gevallen netto omzet ook als gemeentelijke bijdrage wordt aangemerkt. Om de gemeentelijke bijdrage goed te kunnen weergeven is dit als gemeentelijke bijdrage weergegeven en niet als netto omzet.
Begroting Spaarne Werkt 2024
10
3
Programma ‘Werk’ Het programma ‘Werk’ is geheel gericht op het aanbieden van werk voor de doelgroep van de Wsw, ‘Beschut werk’ en andere cliënten van de Participatiewet. Hierbij staat voorop dat de best passende leerwerkplek voor de medewerkers wordt gezocht. Dit is een essentiële doelstelling voor Spaarne Werkt en taak van het management. Wanneer dit wordt gerealiseerd, zullen de medewerkers het best tot hun recht komen en in staat zijn zichzelf verder te ontwikkelen. Hierin ligt ook de sleutel om het verdienvermogen van de organisatie op peil te houden. Het verdienvermogen van de organisatie staat structureel onder druk vanwege de
‘Alle schakels
steeds ouder en beperkt inzetbaar wordende populatie van de Wsw. Het verdienvermogen
sterk’
van de nieuwe doelgroep ‘Beschut werk’ ligt aanzienlijk lager en biedt onvoldoende compensatie. Om de duurzame inzetbaarheid van de populatie te verbeteren is hiervoor een breed georiënteerd programma opgezet. Dit programma, ‘Alle Schakels Sterk’, is gericht op het vergroten van kennis en bewustwording van de medewerkers op het gebied van fysieke belastbaarheid, gezond (werk-) gedrag en gezonde leefstijl. Hiermee worden preventief werk gerelateerde (fysieke) klachten voorkomen en ook het ziekteverzuim structureel verlaagd. Het einddoel is duurzame inzetbaarheid en het verbeteren van vitaliteit en gezondheidsvaardigheden. ‘Alle Schakels Sterk’ is een nadere uitwerking van de ontwikkelagenda. De ervaringen zijn zeer positief, zo blijkt onder andere uit de resultaten van de pilot die eind 2021 is uitgevoerd. De hiervoor benodigde financiële middelen worden vooralsnog gedekt uit SROI-gelden (Social Return Of Investment), die vrijkomen uit contractafspraken die de gemeente Haarlem heeft gemaakt met externe partijen.
Kern-
Het programma ‘Werk’ bestaat uit een drietal kernactiviteiten.
activiteiten • Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw) • Uitvoering ‘Beschut werk’ • Duurzame activiteiten gericht op werk Met een begroot aantal personen van gemiddeld 575 is de Wsw nog steeds het grootste onderdeel van Spaarne Werkt. Met de komst van de Participatiewet is instroom in de Wsw echter niet langer mogelijk en neemt de populatie Wsw-ers ieder jaar af. Daar staat tegenover dat het aantal medewerkers vanuit ‘Beschut werk’, de nieuwe doelgroep uit de Participatiewet, geleidelijk toeneemt naar 122 personen in 2024. Hoewel deze medewerkers goed kunnen worden ondergebracht binnen de bedrijfsactiviteiten van Spaarne Werkt hebben zij wel een grotere afstand tot de arbeidsmarkt en derhalve een meer behoefte aan begeleiding. Omdat de toegevoegde waarde in geld van deze populatie substantieel lager ligt dan dat van de reguliere Wsw’ers, is aanvullende financiering nodig om de kosten van de werkplek en organisatie te dekken.
Begroting Spaarne Werkt 2024
11
Wsw’ers en ‘Beschut werkenden, maar ook cliënten meer gericht op re-integratie, kunnen ook worden ingezet op duurzame activiteiten gericht op werk, een specifiek bedrijfsonderdeel binnen het programma ‘Werk’. Met de duurzame activiteiten gericht op werk, waar onder andere de kringloopwinkels van de ‘Snuffelmug’ en kleding-sorteren zijn ondergebracht, wordt niet alleen een bijdrage geleverd aan de sociaal-/ maatschappelijke doelstelling maar ook aan een meer duurzame samenleving.
Begroting Spaarne Werkt 2024
12
3.1 Programmarekening ‘Werk’ De programmarekening van het programma ‘Werk’ is in navolgend overzicht weergegeven en komt voor 2024 uit op een exploitatieresultaat van € 308.546 positief. Programmarekening ‘Werk’:
(bedragen in Euro)
2024 Begroti ng
2023 Begroti ng
2022 Begroti ng
Opbrengsten Bruto omzet Di recte kos ten Netto omzet
12.528.153 2.184.400 10.343.753
11.775.524 1.765.874 10.009.650
12.690.162 2.006.095 10.684.067
Gemeentel i jke bi jdragen ui tvoerings kos ten
18.441.023
17.288.522
17.208.551
Overi ge opbrengs ten
3.187.422
2.397.777
1.702.131
Totaal opbrengsten
31.972.199
29.695.948
29.594.750
Bruto lonen Socia l e l as ten en pens i oenpremi es Overi ge kos ten
13.598.899 3.677.855 744.666
13.662.622 3.697.969 792.068
14.312.301 3.873.935 864.778
Totaal personeelskosten Wsw
18.021.420
18.152.658
19.051.013
Bruto lonen Socia l e l as ten en pens i oenpremi es Overi ge kos ten
2.237.135 679.021 87.533
1.622.951 537.702 73.162
1.233.445 415.658 54.644
Totaal personeelskosten 'Beschut werk'
3.003.689
2.233.815
1.703.747
Bruto lonen Socia l e l as ten en pens i oenpremi es Overi ge kos ten
4.449.645 1.514.236 425.212
4.161.129 1.139.087 395.784
3.724.299 1.196.086 469.131
Totaal personeelskosten ambtelijk
6.389.092
5.696.000
5.389.515
Afs chrijvi ngskosten vas te acti va Rente Huur gebouwen en overige bedrijfs mi ddel en Onderhoudskosten Kosten energi e Bel as ti ngen en verzekeri ngen Al gemene kos ten
746.058 90.000 712.947 1.565.100 787.558 424.418 915.473
802.693 65.704 470.500 926.000 586.125 361.063 768.493
701.941 73.400 519.770 940.882 566.712 332.804 682.069
Totaal overige (bedrijfs-) kosten
5.241.555
3.980.578
3.817.577
Doorbelaste kosten
-367.103
-367.103
-367.103
32.288.653
29.695.948
29.594.750
Personeelskosten Wsw
Personeelskosten 'Beschut werk'
Personeelskosten ambtelijk
Overige (bedrijfs-) kosten
Totaal kosten Exploitatieresultaat
Resultaat
Begroting Spaarne Werkt 2024
-316.454
-
-
625.000
-
-
308.546
-
-
13
3.2 Toelichting De netto omzet is een belangrijke beïnvloedbare variabele om te komen tot een goed Netto omzet
financieel resultaat. Binnen het programma ‘Werk’ wordt met een zeer gediversificeerde portfolio van bedrijfsactiviteiten netto omzet gerealiseerd, zoals weergegeven in onderstaand overzicht: Opbrengsten programma ‘Werk’:
(bedragen in Euro )
2024 Begroting
2023 Begroti ng
2022 Begroting
Netto omzet Deta cheren Schoonma a k Groen Pos t Pa rkeerbeheer en fi ets enwerk Bes chut werk Techniek Gra fi s ch Duurza me a cti vi teiten: kringloop en kledi ng Duurza me a cti vi teiten: fiets depot Overige a cti viteiten Totaal netto omzet Gemeentelijke bijdragen uitvoeringskosten Wsw
2.299.600 832.000 1.540.000 668.000 335.000 1.480.000 325.000 650.000 1.458.500 158.000 597.653
2.399.600 660.500 1.223.000 673.842 332.000 1.474.000 690.000 519.000 1.414.370 150.000 473.338
2.824.000 627.000 1.565.000 724.313 322.500 1.600.400 805.000 615.000 1.065.243 70.035 465.577
10.343.753
10.009.650
10.684.067
18.441.023
17.288.522
17.208.551
1.114.638 1.530.776 483.151 58.857
1.161.850 711.246 474.681 50.000
872.248 580.403 249.480 -
3.187.422
2.397.777
1.702.131
31.972.199
29.695.948
29.594.750
Overige opbrengsten Loonkos tens ubs idie uit BUIG Aa nvull ende fi na nciering 'Nieuw bes chut werk' Vergoeding begeleidings kos ten (Ius d) Overige opbrengs ten Totaal overige opbrengsten Totaal opbrengsten
De variëteit aan bedrijfsactiviteiten is enerzijds van belang om de medewerkers op een zo goed mogelijk passende werkplek te kunnen plaatsen, zodat zij de kans krijgen om zich verder te ontwikkelen en anderzijds komen de medewerkers daarmee het beste tot hun recht en zijn zij in staat om ook in financieel opzicht een zo hoog mogelijke netto toegevoegde waarde te realiseren. De netto omzet laat in 2024 een toename zien van € 330.504 ten opzichte van de begroting 2023. Wat opvalt is dat de ontwikkeling van de omzet per bedrijfsonderdeel of werksoort sterk varieert. Zo zijn de onderdelen Groen en Schoonmaak nog in staat om de netto omzet te verhogen door een goede samenstelling van opdrachten en contracten met de daarvoor benodigde mankracht. Voor Grafisch zijn het vooral de verbeterde marktomstandigheden die tot een hoge omzetverwachting leiden. Voor alle overige bedrijfsonderdelen geldt dat, ondanks een gepaste indexering van de prijzen voor diensten en producten vanwege de inflatie, de netto omzet min of meer op gelijk ni-
Begroting Spaarne Werkt 2024
14
veau ligt als dat van 2023 of zelfs lager. Dit houdt verband met het feit dat de krimp van de Wsw, in combinatie met de afname van de inzetbaarheid van de doelgroep, het effect van de geplande prijsverhogingen (indexering) nagenoeg volledig opheffen. De afname van de inzetbaarheid heeft vooral te maken met het feit dat de gemiddelde leeftijd van deze populatie steeds verder toeneemt, waardoor het verdienvermogen onder druk staat. De instroom van cliënten vanuit de nieuwe doelgroep ‘Beschut werk’, waarvan het verdienvermogen een stuk lager ligt, is niet voldoende om deze afname te compenseren. Deze problematiek is daarom nadrukkelijk geadresseerd in de eerdergenoemde ontwikkelagenda.
Overigens presteert Spaarne Werkt nog steeds goed in vergelijking tot de bedrijven in de SW-branche voor wat betreft de gerealiseerde opbrengsten per medewerker. Op basis van de sectorinformatie 2021 van branchevereniging Cedris kan voor de branche als geheel worden uitgegaan van een bruto omzet van gemiddeld € 12.300 per fte. De bruto omzet per fte van het Spaarne Werkt bedroeg € 15.576 in 2021. Dit is € 3.276 meer en ruim boven het sectorgemiddelde. De productiviteit per medewerker is daarmee hoog in perspectief van de branche en zal in 2024 naar verwachting uitkomen op ruim € 19.600 per fte. De reden van deze hogere productiviteit ligt vooral in de goede samenstelling van de activiteitenportfolio en de regionale setting van Spaarne Werkt. De overige opbrengsten; de loonkostensubsidie, de aanvullende financiering ‘Beschut Overige opbrengsten
werk’ en de vergoeding begeleidingskosten zijn gerelateerd aan de uitvoering van ‘Beschut werk’. De toename van de overige opbrengsten van € 790.000 in 2024 wordt verklaard door de toename van het aantal cliënten van deze doelgroep en de financiering die hiermee samenhangt.
Begroting Spaarne Werkt 2024
15
De personeelskosten Wsw en ‘Beschut werk’, opgeteld circa € 21 miljoen, leggen een Personeelskos- fors beslag op de begroting van het programma ‘Werk’. De hoogte van de personeelsten Wsw en
kosten van het zogenaamde regeling-gebonden personeel wordt echter volledig bepaald
Beschut werk
door de afspraken die voortvloeien uit de van toepassingen zijnde cao’s. De afname van de loonkosten van de Wsw met € 131.000, ten opzichte van de begroting 2023, is veel lager dan je op grond van de uitstroom van Wsw’ers in 2024 zou verwachten. Dit heeft te maken met de recentelijke verhoging van het minimumloon met 10,15%, die de loonkosten fors verhoogd en het effect van de uitstroom dus deels ongedaan maakt. Ook bij de populatie ‘Beschut werk’ zorgt de verhoging van het minimumloon voor een toename van de loonkosten, naast het feit dat deze populatie ook toeneemt door nieuwe aanwas. Het resterende deel van de kosten, circa € 10,6 miljoen, bestaat uit de kosten van de organisatie van het programma ‘Werk’. Dit betreft de personeelskosten van de ambtelijke medewerkers € 6,4 miljoen, de overige bedrijfskosten € 4,6 miljoen en de doorbelaste kosten € 0,37 miljoen. De toename van de personeelskosten van het ambtelijk personeel is reeds in paragraaf 2.2 toegelicht. Vanuit financieel perspectief gezien is de belangrijkste opgave voor het management om met de te realiseren ‘eigen’ netto omzet, de kosten van de organisatie tezamen met het tekort op de financiering van de Wsw, zo veel als mogelijk af te dekken. Dit tekort op de financiering van de Wsw, het zogenaamde negatieve subsidieresultaat, is altijd een doorn in het oog van veel SW-bedrijven geweest.
De verwachting is echter dat in 2024 het tekort vrijwel geheel is teruggebracht naar nog slechts circa € 25.000. Daarmee wordt een trend die zich vele jaren heeft afgetekend omgekeerd.
Formatie
De begrote personele bezetting voor het programma ‘Werk’ bestaat in 2024 uit 71,5 fte, wat overeenkomt met 82 personen. In deze bezetting zijn opgenomen de werkbegeleiders, de teamleiders en ondersteunende afdelingen voor het programma ‘Werk’ maar ook het personeel van de staf en management van het gehele Spaarne Werkt. De komende jaren zal de personele bezetting geleidelijk afnemen vanwege de krimpende organisatie.
Doorbelaste
De doorbelaste kosten betreffen de kosten voor management, ondersteuning (HRM,
kosten
financiën, salarisverwerking en ICT) en huisvesting. Deze kosten zijn verantwoord binnen het programma ‘Werk’ voor de afgenomen diensten doorbelast aan de programma’s ‘Reintegratie’ en ‘Jongeren’.
Begroting Spaarne Werkt 2024
16
3.3 Bedrijfsonderdelen programma ‘Werk’ nader belicht 3.3.1
Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw)
De Wsw-populatie neemt, zowel landelijk als ook bij Spaarne Werkt, sinds de beëindiging van de Wsw trendmatig af. Zo zal de SW-formatie naar verwachting verder krimpen van SW-formatie
gemiddeld 612 personen in 2023 naar 575 Wsw’ers in 2024, een afname van 37 personen, 33,6 fte. In onderstaande grafiek is het verloop van de SW-formatie over de jaren 2019 tot en met 2027 weergegeven:
W = werkelijk, B = begroot, Mjr = meerjarenraming
In het begrotingsjaar 2024 stromen er naar verwachting gemiddeld circa 37 SWmedewerkers uit, wat overeenkomt met 6,5 procent van de populatie. Deze afname ligt in lijn met de afgelopen jaren en met de landelijke trends. Ook na 2024 zal deze trendmatige uitstroom doorzetten. De uitstroom zal nog worden versneld door “de regeling vervroegd uittreden” (RVU), die voortvloeit uit de cao-Wsw. Dit effect van snellere uitstroom was vooral merkbaar in de jaren 2021 en 2022, vanwege de invoering van deze regeling en de hiermee samenhangede inhaalslag. Met deze hogere uitstroom is in de voorliggende cijfers ook rekening gehouden. Wsw-deel
De subsidie die SW-bedrijven van de gemeenten ontvangen, het Wsw-deel van de
Integratie-uit-
Integratie-uitkering Participatie, is al jaren niet toereikend om de volledige personeelskos-
kering Partici-
ten van de Wsw volledig te dekken. Enerzijds worden de personeelskosten van de SW-
patie niet toe-
medewerkers bepaald door de, op landelijk niveau, af te sluiten cao voor de Wsw.
reikend
Anderzijds komt de toekenning van het Wsw-deel van de Integratie-uitkering Participatie tot stand op basis van een verdeelmodel, wat mede afhankelijk is van beleidsmatige keuzes op ‘Haags niveau’. Het hierdoor ontstane subsidietekort is daarmee een gegeven. Spaarne Werkt noch de aangesloten gemeenten hebben daadwerkelijk invloed op de
Begroting Spaarne Werkt 2024
17
hoogte van de loonkosten of de subsidie. In onderstaande grafiek is het verloop van de personeelskosten Wsw in relatie tot het Wsw-deel van de Integratie-uitkering Participatie over de jaren weergegeven:
W = werkelijk, B = begroot, Mjr = meerjarenraming
Het ‘subsidietekort Wsw’ wordt voor 2024 becijferd op € 23.572 negatief. Dit is een opmerkelijk gegeven omdat het subsidieresultaat in de afgelopen jaren structureel steeds forse tekorten liet zien. Uit bovenstaande grafiek blijkt echter dat het ‘subsidietekort Wsw’, in tegenstelling tot de jaren voor 2021, waarin het tekort relatief toenam, de komende jaren juist lijkt af te nemen. Het omslagpunt ligt in 2024 waarin de subsidie vrijwel gelijk is aan de loonkosten van de Wsw. Een effect wat hieraan mogelijk bijdraagt is het feit dat de budgetruimte die op landelijk niveau beschikbaar komt, door een hogere uitstroom van Wsw’ers ten opzichte van de ramingen, niet wordt gekort maar verdeeld wordt over de resterende populatie. Dit is een belangrijke ontwikkeling die ertoe bijdraagt de uitvoering van de Wsw voor de aangesloten gemeenten zoveel als mogelijk kostendekkend te maken. Of de hiervoor geschetste ontwikkeling zich inderdaad zal voordoen is uiteraard geheel afhankelijk van de ontwikkeling van de loonkosten en verdere besluitvorming over de hoogte van de Integratie uitkering participatie op het Ministerie. Een ontwikkeling die mogelijk nog roet in het eten kan gooien betreft het wegvallen van het Lage inkomensvoordeel (LIV) per 2025. Voor 2024 is deze regeling nog wel van kracht en is hiervoor een bedrag begroot van € 358.800.
Begroting Spaarne Werkt 2024
18
De komende jaren neemt het verdienvermogen van de Wsw-populatie verder af als gevolg Inzetbaarheid
van de krimpende SW-formatie en de verminderde inzetbaarheid van deze doelgroep. Wat
en verdienver-
hierbij een steeds belangrijkere rol speelt is de steeds ouder worden populatie van de
mogen Wsw
Wsw. De gemiddelde leeftijd neemt jaarlijks toe en meer dan 58% van Wsw’ers 55 jaar of ouder, peildatum 1-1-2023.
Uitvoerings-
De aangesloten gemeenten dragen elk voor hun deel bij in de uitvoeringskosten van de
kosten Wsw
Wsw. Het totaal van de uitvoeringskosten is de optelsom van alle opbrengsten en kosten die gerelateerd zijn aan de uitvoering van de Wsw en de overige programma’s, inclusief de loonkosten Wsw. De bijdrage per deelnemende gemeente is bepaald aan de hand van de verhouding van de bedragen van het Wsw-deel van de Integratie-uitkering Participatie 2024. Dit is onder andere gebaseerd op de bedragen uit de meest recente gemeentecirculaire van 2022. De aanvullende bijdrage van de deelnemende gemeenten bedraagt voor 2024 ad. € 443.175. Dit is een toename van € 232.842 ten opzichte van de begroting 2023, waar de aanvullende bijdrage € 210.333 bedroeg. De bedragen van de Integratie-uitkering Participatie 2024 zijn een voorlopige inschatting van de voor 2024 van het Ministerie te ontvangen bedragen. Hierbij is rekening gehouden met een bijstelling van de Integratie-uitkering Participatie, welke overeenkomt met de indexering van de loonkosten Wsw. In deze begroting is derhalve als uitgangspunt genomen dat de door de gemeenten te ontvangen Integratie-uitkering Participatie en de loonkosten Wsw met eenzelfde bedrag worden verhoogd. De ervaring leert dat de systematiek, waarbij Integratie-uitkering Participatie niet wordt geïndexeerd, een onjuist en een te negatief beeld geeft van de tekorten zoals die zich in de komende jaren kunnen voordoen.
Bij het opstellen van de gemeentelijke begroting kan dit tot ongewenste effecten leiden. Wij achten het zeer reëel, ook gezien de systematiek die het Ministerie voor de bijstelling van het Participatiebudget hanteert, dat de bijstelling van de budgetten op bovenstaande wijze zal plaatsvinden. In onderstaande tabel is de bijdrage in de uitvoeringskosten per gemeente weergegeven:
Bijdrage gemeenten uitvoeringskosten: Wsw-deel IUSD
Aanvullende bijdrage gemeenten
Bijdrage uitvoeringskosten
Gemeente Bl oemenda a l Gemeente Ha a rlem Gemeente Heems tede Gemeente Za ndvoort
697.601 15.457.023 1.250.394 592.829
17.246 380.185 30.024 15.720
714.848 15.837.208 1.280.418 608.549
Totaal bijdrage uitvoeringskosten Wsw
17.997.848
443.175
18.441.023
Begroting Spaarne Werkt 2024
19
3.3.2
Uitvoering ‘Beschut werk’
Met de inwerkingtreding van de Participatiewet is de toelating tot de Wsw beëindigd en stromen er geen nieuwe Wsw’ers meer in. Tegelijkertijd met de beëindiging van de instroom is met de invoering van de Participatiewet de mogelijkheid gecreëerd voor ‘Beschut Uitvoering
werk’. ‘Beschut werk’ is expliciet als instrument in de Participatiewet opgenomen vanuit
Beschut werk
oogpunt dat er altijd een groep mensen is die wel kan werken, maar uitsluitend in een beschutte omgeving. Het gaat hierbij om mensen die een dusdanige mate van begeleiding en/of aanpassing van het werk nodig hebben, dat dit redelijkerwijs niet van een werkgever kan worden verwacht. De gemeenten schakelen Spaarne Werkt in om deze regeling uit te voeren waarbij de cliënten uit de doelgroep ‘Beschut werk’ binnen het programma ‘Werk’ op verschillende bedrijfsonderdelen worden ingezet. De doelgroep ‘Beschut werk’ betreft mensen die weliswaar arbeidsvermogen hebben maar die (nog) niet in een reguliere baan kunnen werken, ook niet met extra begeleiding en ondersteuning. Zij hebben uitsluitend in een beschutte omgeving onder aangepaste omstandigheden mogelijkheden tot arbeidsparticipatie. Dit brengt met zich mee dat de gemiddelde kosten per werkplek hierdoor aanzienlijk hoger liggen dan die van de reguliere Wswmedewerker. Bij de intake van kandidaten van de doelgroep ‘Beschut werk’ wordt door de assessoren van het onderdeel re-integratie veel aandacht besteed aan de inzetbaarheid van de betreffende kandidaten. Er wordt goed beoordeeld op welke werksoorten deze mensen kunnen worden geplaatst. Uit ervaring blijkt dat niet alle werksoorten even geschikt zijn voor deze mensen.
Echter omdat Spaarne Werkt beschikt over een breed palet aan werksoorten zijn er voldoende mogelijkheden om deze mensen goed in te passen in de leer- werkprocessen en werksoorten die worden geboden, al dan niet met de benodigde werkplekaanpassingen. Per ultimo 2022 zijn er 93 Beschutwerkplekken gerealiseerd, een toename van 7 personen ten opzichte van de stand ultimo 2021. Plaatsing vindt vooral plaats binnen het bedrijfsonderdeel ‘Beschut werk’ en relatief minder binnen andere bedrijfsonderdelen zoals Groen en Detacheren.
Formatie
Voor de begroting wordt uitgegaan van gemiddeld 122 personen in 2024, hetgeen
Beschut
overeenkomt met 79,2 fte. Zoals blijkt uit onderstaande grafiek zal de instroom de
Werk
komende jaren geleidelijk doch gestaag zal doorzetten. De officiële taakstelling van het Ministerie voor het aantal Beschut werkplekken dat moet worden aangeboden bedraagt op basis van een eigen prognose 138 personen (31 uur per week), voor alle GR-gemeenten tezamen in 2024. Dit betekent dat er gekeken vanuit de taakstelling nog ruimte is voor verdere toelating van kandidaten. Of deze ruimte daadwerkelijk zal worden ingevuld is vooral afhankelijk van het aantal positieve indicaties ‘Beschut werk’ die zullen worden toegekend.
Begroting Spaarne Werkt 2024
20
W = werkelijk, B = begroot, Mjr = meerjarenraming
Kosten en
De kosten van de uitvoering van ‘Beschut werk’ en de financiering daarvan, is nadrukke-
financiering
lijk een punt van aandacht. De kosten bestaan voor het overgrote deel uit loonkosten, circa € 3 miljoen. Daarnaast worden uitvoeringskosten gemaakt voor (intensieve) begeleiding, noodzakelijke werkplekaanpassingen en reguliere infrastructuur. De loonkosten worden bepaald door de arbeidsvoorwaarden zoals die zijn overeengekomen door de VNG en vakbonden en zijn vastgelegd in de ‘cao Aan de Slag’. Deze cao voorziet onder andere in een salariëring op het niveau van het minimum loon of, afhankelijk van de inschaling, iets daarboven en een pensioenregeling bij het PWRI. De loonkosten ‘Beschut werk’ zullen in 2023 fors toenemen, evenals de loonkosten van de Wsw, als gevolg van de verhoging van het minimumloon. Dit werkt door in de loonkosten voor 2024. Op de hoogte van de loonkosten heeft Spaarne Werkt nauwelijks invloed. Aan de kant van de financiering wordt het voor werkgevers voordeliger gemaakt om deze medewerkers in dienst te nemen door middel van het verstrekken van een loonkostensubsidie (LKS). De hoogte van de LKS wordt bepaald aan de hand van een objectieve loonwaarde-meting die door het UWV wordt uitgevoerd. Daarbij geldt een minimumloonwaarde van 30% en een maximum van 70%. De LKS wordt voor 2024 begroot op circa € 1,5 miljoen.
De loonkostensubsidie die Spaarne Werkt ontvangt is echter bij lange na niet toereikend om de loonkosten, tezamen met de kosten voor de organisatie van de uitvoering van ‘Beschut werk’, volledig te dekken. Per fte ‘Beschut werk’ resteert gemiddeld een tekort van ruim € 13.256, na toerekening van alle kosten van de organisatie. Dit tekort, wat voor 2024 per saldo uitkomt op circa € 1,15 miljoen, dient te worden afgedekt met additionele financiering voor deze doelgroep, zodat de exploitatie van het programma ‘Werk’ ook op dit onderdeel kostendekkend is. Het feit dat de uitvoering van ‘Beschut werk’ structureel niet kostendekkend is, is overigens een landelijk bekend probleem. Het Ministerie SZW laat daarom, door ‘APE Significant’, een onderzoek uitvoeren naar de werkelijke kosten van Beschut werk. Daarnaast kijkt het Ministerie naar een andere verdeling van het aantal plekken voor de taakstelling van Beschut werk. Dit in verband met het
Begroting Spaarne Werkt 2024
21
feit dat de huidige taakstelling niet altijd goed aansluit bij de behoefte van de gemeenten. Sommige gemeenten hebben een tekort aantal plekken en anderen een overschot. Hopelijk leidt dit alles tot een structureel betere financiering in de komende jaren. Het tekort ‘Beschut werk’ legt een zware last op het beschikbare Participatiebudget van de deelnemende gemeenten en noodzaakt tot efficiënte uitvoering van deze regeling. In samenwerking met de deelnemende gemeenten wordt daarom toegewerkt naar een betere kostendekking van ‘Beschut werk’. Hiertoe is eerder, in de begroting van 2023, een ontwikkelopgave gedefinieerd waarbij op meerdere fronten aan verbeteringen wordt gewerkt zoals, het verbeteren van de systematiek van loonwaardebepaling (in samenwerking met het UWV), het verhogen van de loonkostensubsidie, het optimaliseren van de inzetbaarheid en verdiencapaciteit en een efficiëntere uitvoering en begeleiding van deze doelgroep. Uit de ervaringscijfers van afgelopen periode blijkt duidelijk dat deze ontwikkelopgave zeer moeilijk te realiseren is. Tot op heden is er nog geen verbetering zichtbaar. De verklaring hiervoor is drieledig. Ten eerste wordt de hoogte van de loonwaarde van nieuw beschut werkenden systematisch te hoog vastgesteld door het UWV.
Dit heeft tot gevolg de loonwaarde in de praktijk in bijna alle gevallen lager uitvalt dan de door het UWV vastgestelde loonwaarde. Hierdoor wordt minder loonkostensubsidie verkregen. Zo werd in 2022 nog uitgegaan van meer dan 52% loonkostensubsidie en ligt dit percentage inmiddels ver onder de 50%. Ten tweede ligt het verdienvermogen van deze doelgroep veel lager in vergelijking tot de Wsw. Een goede indicator hiervoor is het aantal gedetacheerde medewerkers. Dit lag per ultimo 2022 op slechts 3,3 fte, op een totale populatie van 64 fte. De bijbehorende detacheringsvergoeding lag op circa € 6.000 per jaar, nog minder dan de helft van de Wsw. En als laatste is ook een efficiëntere uitvoering moeilijk te realiseren. Het ziekteverzuim bedroeg in 2022 meer dan 16%. Dit legt een zware last op verzuimbegeleiding en de planning en organisatie van het werk wat een efficiëntere uitvoering bemoeilijkt.
3.3.3 Duurzame activiteiten gericht op werk Met de oprichting van Spaarne Werkt als participatiebedrijf is besloten om ook de waardevolle duurzame activiteiten die zijn gericht op werk binnen één entiteit onder te brengen. Met deze strategische keuze wordt een tweeledige maatschappelijke doelstelling gerealiseerd. Enerzijds zijn deze activiteiten ondersteunend aan de realisatie van de doelstellingen van de Participatiewet, omdat wordt voorzien in gevarieerde leer-werkplekken met een reële kans op uitstroom naar regulier werk. Anderzijds worden met deze activiteiten ook duurzaamheidsdoelstellingen gerealiseerd, zoals het hergebruik van textiel en ingezamelde huisraad, het scheiden van waardevolle afvalstromen en hergebruik van materialen. De duurzame activiteiten bestaan uit de volgende onderdelen: • Kledingsortering
Begroting Spaarne Werkt 2024
22
• Kringloopactiviteiten van de ‘Snuffelmug’ • Fietsdepot Kringloop en
De kringloopactiviteiten van de ‘Snuffelmug’, in combinatie met kledingsortering,
Kleding-
realiseren met ruim € 1,46 miljoen het grootste deel van de netto omzet van de duurzame
sorteren
activiteiten. Deze opbrengst wordt verkregen met de kringloopwinkels van de ‘Snuffelmug’ in Schalkwijk en Heemstede, die regionaal een goede bekendheid genieten met een vaste toestroom van klanten en daaruit voortvloeiende inkomsten. Op drukke dagen komen er in de ‘Snuffelmug’ in Schalkwijk meer dan 500 betalende klanten per dag, waarbij navenante omzetten worden gerealiseerd. De formatie van de kringloopactiviteiten van de ‘Snuffelmug’ en kledingsortering wordt en
Formatie
werd ingevuld met een gevarieerd palet aan arbeidskrachten, van vaste krachten, Wsw’ers en Beschut werkenden tot en met vrijwilligers. In het voorgaande is reeds aangegeven dat de personele behoefte bij uitstek ook kan worden ingevuld met mensen uit de doelgroep van de LKS- en garantiebanen. Aan deze doelgroep van de Participatiewet is een zeer dringende behoefte, echter tot op heden blijkt dit erg lastig. Dit gegeven, tezamen met het feit dat met de invoering van de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) het veel moeilijker heeft gemaakt om op flexibele basis en tegen beperkte kosten personeel in te huren, heeft het aantal fte’s dat op reguliere basis moet worden ingehuurd doen toenemen. Dat verklaart de toename van de vaste formatie met 6,7 fte naar in totaal 13,1 fte in de begroting 2024. Hierbij dient opgemerkt en benadrukt te worden dat benodigde formatie feitelijk nog circa 10 tot 15 fte hoger ligt. Hier ligt dus niet alleen een grote uitdaging en tevens kans om op de begrote personeelskosten te besparen en mensen te toe te leiden naar de arbeidsmarkt, maar vormt tevens een substantieel risico voor de begroting. Een aandachtspunt is voorts de geplande herontwikkeling van het “Belcanto-terrein’, waar de ‘Snuffelmug’ in Schalkwijk is gevestigd.
De verhuurder van dit pand heeft alten weten dat dit pand in ieder geval tot medio 2024 beschikbaar is voor huur en mogelijk nog iets langer. Een verhuizing van deze locatie, die op de niet al te lange termijn in het verschiet ligt, kan invloed hebben op de te realiseren winkelomzet. In de begroting 2024 is ervan uit gegaan dat een mogelijke verhuizing goed kan worden opgevangen en dat de invloed op de te realiseren omzet gering is. Het onderdeel kleding-sorteren maakt momenteel een opleving door en is herstellende van de nadelige effecten van de coronacrisis. Dit komt tot uitdrukking in hogere textielprijzen en betere afzetmogelijkheden op de markt voor tweedehands textiel. Dit geeft meer vertrouwen voor de toekomst voor dit bedrijfsonderdeel, wat inmiddels goed is gepositioneerd. Met de gemeente Haarlem zijn ook goede afspraken gemaakt voor de inzameling van huisraad en textiel. Dit is meerjarig en contractueel vastgelegd. Daarmee is een goede financiële basis gelegd voor de komende periode en een grotere mate van zekerheid ten aanzien van een positief resultaat uit bedrijfsuitoefening.
Begroting Spaarne Werkt 2024
23
Fietsdepot
Ook voor het fietsdepot is met de gemeente Haarlem een meerjarig contract afgesloten voor de uitvoering en bemensing hiervan. Dit omvat het transport, de opslag en de duurzame verwerking van verwijderde fietsen. De activiteiten rond het fietsdepot worden in nauwe samenwerking met de gemeente uitgevoerd en bemenst met medewerkers uit de doelgroep van de Participatiewet die op verschillende onderdelen worden ingezet. Hiermee draagt het fietsdepot bij aan het vergroten van de participatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Daarnaast krijgen de opgehaalde fietsen een duurzame bestemming, hetzij als tweedehands fiets, hetzij voor hergebruik van onderdelen of door middel van recycling van bruikbare materialen. Het fietsendepot werkt met een geheel sluitende begroting en realiseert een netto omzet van circa € 158.000.
3.4 Maatschappelijke impact Los van het feit dat de uitvoering van de Wsw en ‘Beschut werk’ gemeentelijke taken zijn die uit de wet voortvloeien, heeft het programma ‘Werk’ een grote maatschappelijk impact. Meer dan 750 mensen uit de regio ontlenen eigenwaarde aan participatie door middel van zinvol en betaald werk. Er wordt mensen reële kansen geboden op verdere ontwikkeling en perspectief op werk. Sociaal
Voor de sociale ontwikkeling van deze mensen worden allerlei trajecten ingezet, zoals
ontwikkel-
begeleiding, training en scholing, werken in een beschermde werkomgeving, groep- en
bedrijf
individuele detachering of zelfs directe plaatsing op een zelfstandige baan in het bedrijfsleven. Dit leidt uiteindelijk tot persoonlijke groei wat zich vertaalt in meer welzijn, een betere gezondheid, een betere toekomst voor kinderen en minder criminaliteit. Kortom een meer inclusieve samenleving. Een onderdeel van de sociale ontwikkeling van deze mensen, met veelal beperkte capaciteiten, is ook de mogelijkheid om terug te kunnen vallen als het even niet lukt. Daarmee wordt voorkomen dat mensen langer uit de roulatie zijn en daardoor niet meer kunnen participeren. De medewerkers van het programma ‘Werk’ worden ingezet op uiteenlopende bedrijfsactiviteiten en werksoorten. Deze diversiteit maakt het mogelijk dat medewerkers kunnen worden geplaatst op werkplekken waar zij het best tot hun recht komen en waar zij daadwerkelijk toegevoegde waarde hebben. Niet alleen voor zichzelf maar vooral ook voor de bedrijven en organisaties waarvoor het werk wordt gedaan of waar zij middels detachering zijn geplaatst. Daar komt bij dat de bedrijfsactiviteiten die gericht zijn op duurzaamheid niet alleen voorzien in zinvol werk, waarmee invulling wordt gegeven aan sociale ontwikkeling, maar ook bijdragen aan de maatschappelijke opgave rond duurzaamheid. Op het vlak van duurzaamheid wordt door het onderdeel kleding-sorteren jaarlijks
Duurzaamheid meer dan 700.000 kilo textiel verwerkt. Na een zorgvuldig sorteerproces wordt de bruikbare kleding afgezet in de eigen kringloopwinkels of bij derden met duurzame of soci-
Begroting Spaarne Werkt 2024
24
ale doelstellingen en initiatieven. Reststromen die niet geschikt zijn voor product of grondstof worden hergebruik. Opgeteld wordt meer dan 90% van de ingezamelde textiel opnieuw gebruikt en slechts 10%, circa 70.000 kilo, wordt gescheiden aangeboden aan de regionale afvalverwerking. Deze circulaire aanpak wordt ook gehanteerd bij de inzameling van huisraad met de kringloopactiviteiten, op jaarbasis zo’n 800.000 kilo. De ingezamelde huisraad wordt ingeleverd bij de kringloopwinkels of aan huis opgehaald. Na sortering wordt ongeveer de helft van de ingeleverde huisraad als product verkocht, voornamelijk in de eigen kringloopwinkels, en vindt daarmee een nieuwe eigenaar. Mensen met een smalle beurs kunnen zichzelf voorzien van de noodzakelijke huisraad. Ruim 35% wordt gescheiden en in relevante stromen zoals hout, plastic, metaal, glas etc. gescheiden aangeboden aan de regionale afvalinzameling voor hergebruik van grondstoffen. Slechts circa 10% is niet geschikt voor grondstof voor hergebruik en wordt als restafval aangeboden bij de afvalverwerking.
Begroting Spaarne Werkt 2024
25
4
Programma ‘Re-integratie’
Kern-
Het bedrijfsonderdeel dat zich richt op het programma ‘Re-integratie’ heeft zich gespecia-
activiteiten
liseerd in het naar werk toeleiden van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het betreft vooral de doelgroepen van de Participatiewet, maar met name diegenen met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt. Ondanks de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, waar momenteel sprake is van een grote vraag naar gekwalificeerd personeel en een mismatch tussen de vraag en het aanbod, is het desondanks voor de betreffende doelgroep nog steeds erg moeilijk om aan betaald werk te komen. Dit is echter wel het moment om met de nodige extra inspanning ook deze categorie mensen verder te helpen. Op landelijk niveau wordt dit erkend en worden de randvoorwaarden geschept om dit te bewerkstelligen. Uit ervaringscijfers blijkt dat de omvang van de groep werkzoekenden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt zo rond de 900 personen ligt, wat zich vertaalt in een overeenkomstig aantal re-integratietrajecten. Dit is voor het Participatiebedrijf van belang voor het invullen van de programma’s en het alloceren van de financiële middelen. Afhankelijk van de conjunctuur, situatie op de arbeidsmarkt en andere maatschappelijk ontwikkelingen kan dit aantal uiteraard variëren. Een inschatting van het aantal aanmeldingen voor re-integratietrajecten wordt jaarlijks in gezamenlijk overleg tussen gemeenten en het Participatiebedrijf bepaald.
De opdracht voor het Participatiebedrijf is om zoveel mogelijk werkzoekenden uit deze groep te begeleiden en te plaatsen op een betaalde baan. Afspraken over de doelgroep met een arbeidsbeperking die geplaatst kan worden op een garantiebaan bij een reguliere werkgever, vallen hier ook onder. De doelstelling voor de begroting 2024 is dat circa 50% van de werkzoekenden, die in een re-integratietraject worden opgenomen, uitstroomt naar betaald werk. De afspraken hierover worden jaarlijks nader uitgewerkt en vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst en liggen geheel in lijn met de uitgangspunten uit het meerjaren-kaderprogramma.
Begroting Spaarne Werkt 2024
26
4.1 Programmarekening ‘Re-integratie’ Programmarekening:
(bedragen in Euro)
2024 Begroti ng
2023 Begroti ng
2022 Begroti ng
Opbrengsten Bruto omzet Di recte kos ten Netto omzet Gemeentel i jke bi jdragen uitvoeringskos ten
3.171.363 190.000 2.981.363
2.493.453 211.230 2.282.223
2.398.818 224.823 2.173.996
-
-
-
232.442
401.221
522.226
3.213.806
2.683.444
2.696.222
Bruto lonen Socia l e l as ten en pens i oenpremies Overi ge kos ten
2.056.682 693.280 111.538
1.731.070 474.033 118.899
1.409.717 555.404 316.150
Totaal personeelskosten ambtelijk
2.861.500
2.324.001
2.281.271
Afs chrijvi ngskosten vas te acti va Rente Huur gebouwen en overige bedri jfs mi ddelen Onderhoudskosten Kosten energi e Bel as ti ngen en verzekeri ngen Al gemene kos ten
2.458 22.000 139.567
2.817 3.851 63.500
8.849 -3.600 1.823 23.345 95.258
Totaal overige (bedrijfs-) kosten
164.025
70.168
125.675
Doorbelaste kosten
289.276
289.276
289.276
Totaal kosten