Bijlage 3. Nota van Beantwoording 80-versie MRA Agenda.pdf

Nota van beantwoording Wensen en opvattingen 100% versie MRA Agenda 2025-2028

Algemene Vergadering Metropoolregio Amsterdam Datum 11 oktober 2024

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren) 1077 XX Amsterdam info@metropoolregioamsterdam.nl www.metropoolregioamsterdam.nl

Inhoudsopgave 1. Toelichting

3

2. Waardering

4

3. Proces

5

4. Inhoud: algemeen

9

5. Inh0ud: brede welvaart

16

6. Inhoud: per ambitie

19

Ambitie 1 – Klimaat neutrale en circulaire regio Ambitie 2 – Concurrentie en innovatiekracht Ambitie 3 – Tekorten arbeidsmarkt en toekomstbestendig werk Ambitie 4 – Werklocaties Ambitie 5 – Leefbare steden en dorpen Ambitie 6 – Landschap en cultuurhistorisch erfgoed Ambitie 7 – Toerisme en recreatie Ambitie 8 – Mobiliteit, logistiek en connectiviteit

19 22 23 25 26 30 33 34

2

1. Toelichting Begin april is de 80% versie van de MRA Agenda 2025-2028 conform het advies van de MRA Raadtafel verzonden naar alle deelnemers en hun raden en Staten. Met als doel om wensen en opvattingen op te halen, die in de Algemene Vergadering van 11 oktober zijn besproken. In onderstaande notitie is een overzicht gegeven van alle ingekomen wensen en opvattingen zoals deze zijn besproken in de Algemene Vergadering van 11 oktober. De wensen en opvattingen die de verschillende MRA-deelnemers hebben ingebracht zijn gegroepeerd en samengevat weergegeven, op basis van het onderwerp waar de betreffende opmerking over gaat. De teksten zijn niet letterlijk overgenomen uit de ingekomen wensen en opvattingen, maar zo geformuleerd dat zij de essentie van de boodschap behouden, doch compacter zijn. Achter elk ingebracht punt staat welke deelnemer(s) de betreffende wens/opvatting heeft ingebracht. Onder elke wens of opvatting is een tekst opgenomen waarin staat uitgeschreven welk besluit de Algemene Vergadering hierover heeft genomen en eventueel welke vervolgactie zal worden ondernomen. Waar gewenst is een nadere toelichting opgenomen die tegemoetkomt aan de in de wens of opvatting geformuleerde behoefte. Deze nota van beantwoording is tezamen met de definitieve versie van de MRA Agenda 2025-2028 c.s. op vrijdag 18 oktober verzonden naar alle deelnemers van de MRA.

In deze nota komen de ingebrachte wensen en opvattingen gegroepeerd per onderwerp aan bod: elk onderwerp is ondergebracht in een eigen hoofdstuk, en elke wens of opvatting is genummerd. De volgorde hiervan is willekeurig: de nummers dienen vooral om er makkelijk aan te kunnen refereren.

3

2. Waardering In veel van de wensen en opvattingen die zijn ingezonden voor de 80% versie van de MRA Agenda 2025-2028 wordt waardering uitgesproken. Waardering voor het verrichte werk, voor een heldere en beknopte agenda met focus op hoofdlijnen. Voor de inzet van velen bij de totstandkoming van deze 80% versie. Voor de herkenbaarheid en duidelijkheid die het document biedt, en de ambitie die het document uitstraalt. Veel van de deelnemers geven aan hun eigen inbreng uit de deelregionale proposities te herkennen in het document, en zijn daar blij mee. Verschillende deelnemers spreken hun waardering uit voor wijzigingen die zijn aangebracht in de agenda naar aanleiding van de AV van 22 maart, bijvoorbeeld dat landschap en recreatie alsnog een plek hebben gekregen in de MRA Agenda. Afspraak Algemene Vergadering: Hoewel de gedeelde waardering en complimenten geen wensen en opvattingen zijn die vragen om aanpassing van de MRA Agenda, zijn ze toch belangrijk om te benoemen: de grote hoeveelheid wensen en opvattingen die in deze nota van beantwoording zijn opgenomen, zouden de indruk kunnen wekken dat onze deelnemers niet tevreden zijn met de MRA Agenda, maar het tegendeel is waar. Uit de ingekomen reacties blijkt een grote betrokkenheid van de deelnemers, en de wil om er samen iets nog mooiers van te maken.

Het doet goed om dat te lezen, en in dat licht heeft de AV de ingekomen wensen en opvattingen ook beschouwd: als een intentie om tot een nog betere MRA Agenda te komen.

4

3. Proces 3.1

We verzoeken u te onderzoeken hoe raden en Staten voldoende inspraak kunnen krijgen in het Meerjarenuitvoeringsprogramma (MUVP), om zo het noodzakelijke draagvlak binnen de MRA te waarborgen (zonder het MUVP kunnen we de MRA Agenda en de Meerjarenbegroting onvoldoende beoordelen) (Raadsledenplatform Amstelland-Meerlanden) Afspraak Algemene Vergadering: het MUVP (inclusief investeringagenda), zal tezamen met de 100% versie van de MRA Agenda en de Meerjarenbegroting worden toegezonden naar de deelnemers. Het MUVP ter kennisname, de MRA Agenda en de Meerjarenbegroting ter bekrachtiging. De inspraak die raden en Staten hebben op het MUVP zit hem in het gesprek dat zij gedurende de uitvoering van de MRA Agenda voeren met hun college: deze leden van het college zijn immers (direct of indirect) vertegenwoordigd in de Platforms die als taak hebben om de uitvoering van de MRA Agenda te coördineren. Als AV roepen wij u op om dit gesprek de komende jaren met uw college te voeren.

3.2

Bij de 100% versie van de agenda zien we graag afspraken over monitoring, evaluatie, uitvoering en resultaten. Dit geeft meer inzicht in ambities, uitdagingen, risico’s en benodigde acties, en maakt de verbinding met toekomstige P&C-producten duidelijker (Raadsledenplatform Amstelland-Meerlanden) Afspraak Algemene Vergadering: het MUVP geeft zicht op de beoogde resultaten. De monitoring daarvan is onderdeel van het takenpakket van de MRA Directie. De Termijnagenda en de Voortgangsrapportage zijn hierin belangrijke instrumenten voor de verantwoording in de P&C cyclus.

3.3

We hebben het gevoel dat in de 80% versie de verantwoordelijkheden van onder meer de MRA en de Provincie door elkaar lopen. Om discussies over de uitvoering en financiën te voorkomen, zouden wij graag zien dat in de 100% versie en het MUVP de verantwoordelijkheden duidelijker worden benoemd (Raadsledenplatform Amstelland-Meerlanden) Afspraak Algemene Vergadering: Akkoord met het voorstel. In het MUVP is uitgewerkt welke partij voor welke actie verantwoordelijk is.

5

3.4

Op dit moment zijn we als regio Gooi en Vecht trekker voor de onderwerpen landschap en mobiliteit. Mede gelet op onze ligging passen die twee trekkerschappen ons ook goed. Voor de komende uitvoering van de nieuwe MRA Agenda willen we daarom die trekkerschappen graag continueren. Vanzelfsprekend leveren we daarbij ook graag de afgesproken capaciteit (Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren, Wijdemeren) Afspraak Algemene Vergadering: De AV is blij met deze proactieve houding. Dit aanbod zal meegegeven worden aan het platform Ruimte, waar afgestemd zal worden over de trekkerschappen van onderwerpen die onder het platform vallen.

3.5

Om de ambities waar te maken is het MUVP essentieel. We geven graag input voor het MUVP, en verzoeken u om tussentijds verslag te doen over de voortgang van het MUVP (Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren, Wijdemeren) Afspraak Algemene Vergadering: De verantwoordelijkheid voor de uitwerking van het MUVP ligt bij de platforms. Als u vanuit uw raad input wilt meegeven kunt u dit doen via uw eigen college of vertegenwoordigers vanuit uw deelregio. Verder vormen de MUVP’s de basis voor de jaarplannen van de platforms, maar ook voor de termijnagenda en de voortgangsnota. Op de voortgangsnota vragen wij u ook actief om wensen en opvattingen te geven.

3.6

We verzoeken de AV om het MRA-Bestuur op te dragen om ook de definitieve versie van de MRA Agenda 2025-2028 en het Meerjaren Uitvoeringsprogramma (MUVP) na behandeling in de AV voor wensen en opvattingen voor te leggen aan de raden en Staten (conform de Samenwerkingsafspraken MRA 2021), en dit vooraf te bespreken met de leden van de AV en de MRA Raadtafel (Lelystad, Oostzaan) Afspraak Algemene Vergadering: De AV heeft voor de totstandkoming van de MRA Agenda een zorgvuldig proces doorlopen met meerdere momenten om input te leveren. Dit proces is ook in maart 2023 met u gedeeld en de Raadtafel heeft hierop een advies gegeven. Na de Algemene Vergadering van 11 oktober worden de raden & Staten gevraagd om de MRA Agenda en de meerjarenbegroting te bekrachtigen. Mochten er in dit proces nog moties of amendementen op een van deze beide stukken worden ingebracht, dan kunnen deelnemers deze, indien gesteund door het eigen college, nog inbrengen in de Algemene Vergadering van 18 december, voordat de stukken definitief worden vastgesteld. Het MUVP is geen statisch document, de tijd en wereld om ons heen kan veranderen. De AV roept u op om de komende jaren het gesprek met uw eigen college te voeren over de agenda en de uitvoering daarvan. Via de platforms, de AV en het bestuur is er alle gelegenheid tot bijstelling van het MUVP indien gewenst.

6

3.7

We vertrouwen er op dat de Platforms nauw betrokken worden bij het opstellen van de MUVP’s, en dat de MUVP’s duidelijk gaan aangeven welke rol en verantwoordelijkheden de gemeente, provincie, Vervoerregio, RES en andere betrokken partijen hebben ten opzichte van de MRA. (Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel, Uithoorn) Afspraak Algemene Vergadering: Het MUVP wordt opgesteld door de platforms.

3.8

Veel ambities spelen op de langere termijn: in het MUVP moet worden aangegeven welke acties geconcretiseerd worden in relatie tot de 8 ambities in de periode tot 2028 (Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel, Uithoorn) Afspraak Algemene Vergadering: Dit is precies de bedoeling van het MUVP en het onderscheid met de MRA Agenda: in de MRA Agenda benoemen we onze ambities voor de langere termijn, en in het MUVP maken we concreet wat we de komende vier jaar gaan doen om bij te dragen aan het verwezenlijken van de ambities uit de MRA Agenda.

3.9

We zouden graag zien dat raden en Staten betrokken worden bij het vormgeven van de MUVP’s door meer ruimte in het proces te creëren, waardoor colleges het gesprek kunnen voeren met de raden en Staten over de inhoud van de concept MUVP’s voordat deze vastgesteld worden (Edam-Volendam) Afspraak Algemene Vergadering: De MRA Agenda en het bijbehorende MUVP is geen statisch document, de tijd en wereld om ons heen kan veranderen. De AV roept u op om de komende jaren het gesprek met uw eigen college te voeren over de agenda en de uitvoering daarvan en hen te vragen dit actief mee te nemen in de platforms.

3.10 We zouden graag zien dat de input van onze gemeenteraad op de toegezonden MUVP’s actief onder de aandacht wordt gebracht in de MRA Platforms en andere relevante bestuurlijke overleggen binnen de MRA. (Edam-Volendam) Afspraak Algemene Vergadering: zie antwoord 3.9 . 3.11 Om de democratische legitimiteit van de besluitvorming in belangrijke mate te versterken zou een zienswijze van de raden en staten in de toekomst mogelijk moeten zijn op het Meerjaren Uitvoeringsprogramma. (Heemskerk) Afspraak Algemene Vergadering: Opmerkingen en wensen kunt u meegeven aan uw eigen bestuurder of vertegenwoordiger vanuit de deelregio in de platforms. De AV roept u op om dit te doen.

7

3.12 Met de acht ambities uit de MRA Agenda, waarbij we het welzijn van al onze inwoners centraal stellen, kunnen we de slagkracht van de samenwerking stimuleren. Hiermee werken we met al onze inwoners, of ze nu in het noorden of het zuiden wonen van de MRA, in de stad of het landelijk gebied, aan een gedeelde identiteit en een gedeeld verhaal. In de inleiding van de nieuwe Agenda stelt u dat er soms ongemakkelijke gesprekken nodig zijn om bij te dragen aan het vertrouwen. Maar het is juist nu belangrijk om elkaar met name te gunnen. Laat de MRA een verbinder zijn in de breedste zin van het woord. (Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland, Zaanstad) Afspraak Algemene Vergadering: de AV omarmt deze oproep. 3.13 We zien uit naar de definitieve versie van de MRA Agenda. Zowel bestuurlijk als ambtelijk kan de MRA de komende tijd veel van onze deelregio verwachten. (Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland, Zaanstad) Afspraak Algemene Vergadering: de AV verheugt zich ook op de samenwerking en de inzet vanuit alle partners. 3.14 De directie van de MRA te laten weten dat we het betreuren dat de ingediende propositie van de gemeente Uitgeest, als volwaardig partner in de Metropoolregio Amsterdam, niet wordt genoemd in de ‘nota van beantwoording proposities MRA’.

Afspraak Algemene Vergadering: De AV betreurt dit net als de gemeente Uitgeest. Wij zijn juist blij met jullie inbreng en hebben uw reactie in de 100% versie meegenomen. 3.15 Het MUVP wensen wij ruimschoots voordat de uiteindelijke MRA Agenda wordt aangeboden te ontvangen, zodat wij tijd hebben om deze goed te lezen en mee te laten wegen in het al dan niet bekrachtigen van de MRA Agenda (Wormerland) Afspraak Algemene Vergadering: het MUVP ontvangt u tegelijkertijd met de 100% versie van de MRA Agenda. Het MUVP wordt opgesteld door de platforms. Wij willen hen de gelegenheid geven om hiervoor een zorgvuldig proces te doorlopen. Het MUVP is niet statisch, de AV roept u op gewenste aanpassingen mee te geven aan uw college of vertegenwoordiger vanuit uw deelregio, zodat dit gedurende de looptijd van de MRA Agenda in de platforms aan de orde kan worden gesteld.

8

4. Inhoud: algemeen 4.1

We sluiten ons aan bij de opmerkingen van de Platforms om keuzes meer in samenhang te bekijken en zichtbaar te maken onder verschillende ambities, bijvoorbeeld door aandacht te besteden aan een gezonde leefomgeving in relatie tot ruimtelijke keuzes en woningbouw in verband te brengen met bereikbaarheid, voorzieningen en economie (Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel, Uithoorn) Afspraak Algemene Vergadering: Eens met uw opmerking. Een belangrijke uitdaging, we willen immers de brede welvaart verbeteren. Dit vraagt inzet van alle platforms. Het MRA Bestuur ziet hierin een belangrijke rol voor zichzelf, om de integraliteit in het oog te houden.

4.2

Er is een sterke focus op ontwikkeling, maar de ruimte in de MRA is beperkt. Ook is de agenda nog sectoraal ingestoken. Op dit moment lijkt het tegenstrijdig om meer ruimte te willen bieden voor wonen, bedrijven en recreatie, terwijl het duidelijk is dat niet alles tegelijkertijd gerealiseerd kan worden (Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Haarlemmermeer, OuderAmstel, Uithoorn) Afspraak Algemene Vergadering: De AV onderkent dat niet alles tegelijkertijd te realiseren valt, dit is ook verwoord in de 80% versie van de agenda. Het MUVP dient als sturingsmiddel voor de platforms. Het MUVP is een eerste uitwerking van de MRA Agenda, opgesteld door de platforms. Het is een levend document. In de platforms worden de komende jaren afspraken gemaakt over verdere uitwerking, bijstelling of uitbreiding van de opgenomen acties. Belangrijk is dat in het MUVP acties zijn opgenomen en geen afwegingen. Het MUVP dient als startdocument voor een bestuurlijk gesprek over afwegingen en integraliteit, dat in de platforms of in het Bestuur zal plaatsvinden.

4.3

De relatie tussen de MRA en Schiphol: ‘motor van de economie’ is een wat gedateerde uitspraak die zich slecht verhoudt tot brede welvaart. Wellicht dat we hier een andere term kunnen gebruiken (Amsterdam). Afspraak Algemene Vergadering: We noemen Schiphol samen met de havens, Greenport en internetknooppunt AM-Six als één van de motoren van de nationale én regionale economie. Tegelijkertijd benadrukken we dat Schiphol een kleinere impact op zijn omgeving moet gaan hebben, onder meer door meer in te zetten op internationaal treinverkeer. Op deze wijze geven we invulling aan de brede welvaart-doelstellingen. We constateren overigens dat de gemeente Amsterdam in hun recente beleidslijn dezelfde term hanteert.

9

4.4

We moeten oog hebben voor verschillen, ook in relatie tot de realisatie van de ambities uit de MRA Agenda: er zijn verschillende snelheden van economische groei, maar ook verschillen in sociale ontwikkeling en problematiek. Dat zorgt ook voor verschillend vermogen om ambities te realiseren (Almere). Afspraak Algemene Vergadering: Terechte constatering. In de uitvoering van beleid zullen we dit zeker meenemen. Juist daar waar regionale samenwerking kan helpen bij het verminderen van deze verschillende snelheden, kunnen we binnen de MRA van elkaar leren en elkaar versterken.

4.5

Benoem de Rijk-Regio afspraak ‘Ruimtelijk Economische Aanpak voor de Oostflank’ en de vertaling daarvan in de MRA Agenda. Dit is een langjarige afspraak, gemaakt via de MRA, via BOL en BO MIRT. De vertaling hiervan in de MRA Agenda is gekoppeld aan de groeibehoefte van de MRA. Deze afspraak wensen wij meer terug te zien in de 100% versie (Almere). Afspraak Algemene Vergadering: Het is vanzelfsprekend dat binnen de MRA en met het Rijk gemaakte afspraken, zoals in BOL- en MIRT-verband, volledig worden overgenomen.

4.6

Het is ons opgevallen dat er verschillende begrippen worden genoemd, met uiteenlopende betekenissen die vervolgens niet worden uitgelegd. Dit, in combinatie met het ontbreken van afspraken over bijvoorbeeld monitoring, evaluatie, uitvoering en resultaten. Ons voorstel is om een redactionele herziening te doen, een begrippenlijst op te stellen, en aandacht te besteden aan monitoring en evaluatie (Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel, Uithoorn). Afspraak Algemene Vergadering: De tekst is nagelopen, eventueel onduidelijke begrippen zijn toegelicht of vervangen. Zie ook het antwoord bij 3.2

4.7

We zouden graag zien dat in de MRA Agenda toekomstbestendige landbouw als belangrijke doelstelling wordt opgenomen, omdat dit een bijdrage levert aan een economisch vitaal en duurzaam platteland, en het van belang is voor het behoud van het karakteristieke landschap (Edam-Volendam, Landsmeer). Afspraak Algemene Vergadering: Landbouw is tot nu toe geen onderdeel van het pakket waarop we in de MRA samenwerken. Hoewel er uiteraard een relatie is met economische ontwikkeling, zijn we van mening dat het toekomstbestendige ontwikkeling van de landbouw een dermate specifiek beleidsterrein is dat we dit buiten de MRA Agenda willen houden. Dit om dubbel werk en meer bestuurlijke drukte te voorkomen.

10

4.8

Naar onze mening zijn toekomstbestendige agrarische bedrijfsmodellen, passend bij de transitie in het landschap belangrijk voor de MRA, en moeten daarom in de MRA Agenda en het MUVP worden ondersteund (Edam-Volendam, Landsmeer). Afspraak Algemene Vergadering: zie 4.7

4.9

Een onderwerp dat niet in de MRA Agenda aan bod komt is stikstof. Hier ligt uiteraard vooral een taak voor de Provincie, maar de consequenties voor stedelijke en landschappelijke ontwikkeling zijn groot voor het hele MRA gebied en alle MRA partners, en om deze reden wel het vermelden waard (Bloemendaal, Haarlem, Heemstede, Zandvoort) Afspraak Algemene Vergadering: akkoord. Dit is in de tekst opgenomen, echter alleen als randvoorwaarde, anders niet consequent in relatie tot antwoord 4.7.

4.10 In de inleiding van de MRA Agenda wordt terecht opgemerkt dat de risico’s ten aanzien van waterveiligheid, waterschade, de beschikbaarheid van zoetwater en drinkwater toenemen door enerzijds klimaatverandering en anderzijds bevolkingsgroei. Iedereen is nodig om schade en te korten in de toekomst te beperken. Zuid-Kennemerland dringt erop aan het watervraagstuk expliciet te benoemen in de ambities, bijvoorbeeld ambitie 1 en ambitie 5. (Bloemendaal, Haarlem, Heemstede, Zandvoort) Afspraak Algemene Vergadering: akkoord. Is toegevoegd/verduidelijkt bij ambitie 4, 5 en 6 4.11 De MRA Agenda noemt een aantal ‘economische motoren’ en erkent hun belang, maar ook dat deze economische motoren een keerzijde hebben voor de verduurzaming en de leefbaarheid van onze regio. Wij willen in de daaropvolgende zin toevoegen dat voor Schiphol (naast minder vliegbewegingen) meer internationale treinen en een zo schoon en stil mogelijke luchtvaart nodig zijn voor een meer duurzame toekomst. (Bloemendaal, Haarlem, Heemstede, Zandvoort) Afspraak Algemene Vergadering: De volgende passage is reeds opgenomen in de MRA Agenda: “Voor Schiphol zijn meer internationale treinen en een zo schoon en stil mogelijke luchtvaart nodig voor een meer duurzame toekomst.” Binnen de Algemene Vergadering was er geen draagvlak voor het opnemen van een zinsnede over minder vliegbewegingen.

11

4.12 Zaanstreek-Waterland onderschrijft als actief MRA-deelnemer de wenselijkheid van een ambitieuze Agenda en wij zijn bereid hieraan een substantiële bijdrage te leveren. We herkennen ons in de MRA Agenda, dit zijn ambities waar onze deelregio ook voor staat. Wat ons betreft mag in de MRA Agenda nog nadrukkelijker beschreven worden waarom de MRA zo bijzonder is en wat ons trots maakt. (Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland, Zaanstad) Afspraak Algemene Vergadering: De AV is blij om te lezen dat de regio Zaanstreek-Waterland zich herkent in de 80% versie van de agenda. In de inleidende hoofdstukken wordt beschreven wat ons bindt en worden een aantal belangrijke resultaten van de samenwerking aangehaald. De AV heeft ingezet op een compacte agenda en stelt daarom voor om geen extra passages meer toe te voegen. 4.13 De bolletjes bij de ambities (bij deze ambitie is bereikt als…) kloppen inhoudelijk in het algemeen wel, hoewel sommige voorgenomen acties lijken te gaan over vraagstukken waarvoor de MRA niet primair aan zet is. In elk geval zijn de opgesomde acties nogal talrijk en daarnaast ongelijksoortig, waarmee het geheel wat willekeurig en onevenwichtig oogt. (Provincie Noord-Holland) Afspraak Algemene Vergadering: In deze agenda zetten wij in op grote domein overstijgende ambities.

Om deze waar te maken hebben we juist andere partijen nodig, de samenwerkende MRA deelnemers kunnen dit niet alleen waarmaken. In het MUVP is aangegeven welke partijen bijdragen of verantwoordelijkheid dragen voor de verschillende acties.

12

4.14 Een belangrijker bezwaar heeft betrekking op het feit dat de gesuggereerde acties die bij de acht ambities staan opgesomd, gepresenteerd worden zonder een achterliggende analyse van de bestuurlijke verhoudingen op de beleidsterreinen waarop die ambities betrekking hebben. Een dergelijke analyse is noodzakelijk om de voorgestelde acties goed te kunnen beoordelen. Daarvoor dien je te weten ‘wie waar over gaat’ en ‘wie wat doet’. Uitgaande van de bestuurlijke rolverdeling tussen Rijk, provincies en gemeenten kun je identificeren waarin de meerwaarde van de MRA gelegen is en ook of sommige acties juist horen bij provincies of gemeenten die vervolgens in MRA-verband de samenwerking opzoeken en versterken op dat onderwerp. Het spreekt vanzelf dat die analyse ook rekening houdt met andere reeds bestaande samenwerkingsvormen en trajecten rond de NOVEX, de RES, de taskforce energie-infra en het bestuurlijk platform Noordzeekanaalgebied. Daarnaast zal ook rekening moeten worden gehouden met actuele politieke ontwikkelingen in Den Haag en binnen de EU. (Provincie Noord-Holland) Afspraak Algemene Vergadering: De kracht van de informele samenwerking binnen MRAverband is juist dat op basis van inhoudelijk vraagstukken en knelpunten de bestuurlijke partijen krachten bundelen en hun verantwoordelijkheden afgestemd inzetten.

De ambities zijn niet zomaar geformuleerd, maar opgebouwd uit het jarenlange gezamenlijke werk in de platforms, gekoppeld aan actuele ontwikkelingen. Via de MUVP’s wordt de rol- en taakverdeling tussen de verschillende MRA-deelnemers op een zo concreet mogelijk niveau benoemd. In de platforms worden daar waar nodig nadere afspraken over gemaakt. 4.15 De meerwaarde van de MRA is niet simpelweg een kwestie van ‘meer doen’. Per thema moet beargumenteerd worden waarom de MRA zich hiermee wil gaan bezighouden, en aannemelijk gemaakt worden wat het de deelnemende overheden kan opleveren wanneer de MRA zich daarmee zou gaan bezighouden. De samenwerking in MRA-verband richt zich op díe onderwerpen die de deelnemers afzonderlijk niet kunnen realiseren. (Provincie Noord-Holland) Afspraak Algemene Vergadering: Eens, zo zijn de ambities ook benoemd en hierop is de uitwerking in het MUVP gebaseerd. In de inleidende hoofdstukken van de MRA Agenda is beschreven wat ons bindt. De meerwaarde van onze samenwerking wordt daar ook onderstreept aan de hand van een aantal belangrijke resultaten die dankzij onze gezamenlijke inzet in de MRA zijn behaald. Zie ook het antwoord bij 4.12 en 4.14

13

4.16 Op sommige beleidsterreinen kan het zo zijn dat de inhoudelijke urgentie van een probleem weliswaar algemeen wordt onderschreven, maar dat het desalniettemin zinvoller is dat de MRA ter zake geen eigen activiteiten gaat ontplooien, omdat de relevante bevoegdheden en bijbehorende doorzettingsmacht elders reeds afdoende zijn belegd – bijvoorbeeld bij provincies. In beginsel zouden de twee aan de MRA deelnemende provincies Flevoland en NoordHolland daarna als ‘bestuurlijk trekker’ bepaalde beleidsinitiatieven kunnen gaan ontplooien – mede ten behoeve van de MRA en de inliggende gemeenten, maar ook voor de andere gemeenten binnen die provincies. (Provincie Noord-Holland) Afspraak Algemene Vergadering: zie 4.12, 4.14 en 4.15 4.17 In de voorliggende 80%-versie van de nieuwe MRA-Agenda wordt telkens geschreven over ‘we’, maar het is onduidelijk wie daar nu precies mee wordt bedoeld. De MRA draagt zelf geen bestuurlijke verantwoordelijkheid - het is telkens een bestuurder uit een deelnemende gemeente of provincie die zich vanuit een Platform als ‘trekker’ verantwoordelijk maakt voor een bepaalde actie; op die manier helpen de MRA partners elkaar en de MRA als geheel verder. Uiteraard is daarbij steun en inzet vanuit het MRA Bureau vaak zeer nuttig en behulpzaam, zowel inhoudelijk als ook wat betreft de onderlinge verbinding in de regio.

Bij de vorige MRA-Agenda’s bleek het werken met ‘bestuurlijke trekkers’ (gesteund door eigen medewerkers én het MRA Bureau) bevorderlijk voor de voortgang. We achten het van groot belang dat het nog op te stellen MUVP duidelijk maakt ‘wie wat doet’. Dat kan door de acties uit het MUVP toe te wijzen aan wethouders en gedeputeerden die als ‘bestuurlijke trekkers’ namens de MRA zullen gaan optreden. (Provincie Noord-Holland) Afspraak Algemene Vergadering: In het MUVP is benoemd wie wat doet, wanneer en met wie. 4.18 Het Verstedelijkingsconcept zal ook voor de periode 2025-2028 een belangrijk koersdocument blijven, maar komt in dit 80%-concept van de MRA-Agenda nog onvoldoende terug. Het is van belang de eindversie van de nieuwe MRA-Agenda nadrukkelijker te verbinden met het Verstedelijkingsconcept, omdat hier een belangrijk deel van het ruimtelijke verhaal van de MRA in is beschreven. (Provincie Noord-Holland) Afspraak Algemene Vergadering: Eens, deze koppeling is versterkt. 4.19 De raad is van mening dat deze agenda een uitstekend vehicle is om de verschillende ambities en behoeften van de MRA deelnemers inzichtelijk te maken. De raad onderschrijft dan ook de oproep van de MRA om het gesprek met elkaar aan te gaan en lastige thema's te benoemen in plaats van uit de weg te gaan.

(Uithoorn) Afspraak Algemene Vergadering: De AV is erg blij met deze opstelling van de raad van Uithoorn en hoopt dit gesprek met uw en alle andere deelnemers de komende jaren te voeren.

14

4.20 Wormerland ziet graag de aanpak van bodemdaling opgenomen in de MRA Agenda (Wormerland) Afspraak Algemene Vergadering: Om focus te behouden, dubbelingen te voorkomen en bestuurlijke drukte te beperken stellen we voor dit geen onderwerp van onze MRA samenwerking te maken. 4.21 Het omgaan met en oplossen van netcongestie moet een prominente plek krijgen in de MRA Agenda (Wormerland) Afspraak Algemene Vergadering: Onmiskenbaar is netcongestie een groot probleem in de MRA. Primair zijn de provincies hierbij aan zet. Zij hebben daarvoor ook contact met andere stakeholders, zoals de netbeheerders. De MRA samenwerking heeft hierin geen rol, anders dan het onderwerp waar dat voor de hand ligt opnemen in lobby-boodschappen. Zo komt het onderwerp ook aan de orde in de verschillende gremia. 4.22 De directie van de MRA te vragen om in de ambities van de Metropoolregio Amsterdam expliciet op te nemen dat er actief wordt ingezet op druk uit oefenen bij het Rijk voor meer structurele- en voldoende middelen (Uitgeest). Afspraak Algemene Vergadering: Lobby richting het Rijk en de EU blijft een heel belangrijk instrument voor de MRA en het MRA Bestuur heeft de ambitie om dit nog verder te ontwikkelen, ook gericht op voldoende middelen om onze ambities te kunnen realiseren. In de agenda wordt onderkend dat we ons toekomstig verdienvermogen moeten waarborgen.

Waarbij we benadrukken dat afwegingen tussen de verschillende dimensies van brede welvaart politiek-bestuurlijke keuzes betreffen die in de raden en Staten gemaakt moeten worden. 4.23 De inleiding benadrukt het belang van het maken van keuzes, maar tegelijkertijd constateren we dat de opgaven en ambities op gespannen voet staan met elkaar. Bijvoorbeeld de netcongestie. Hoe worden de keuzes dan gemaakt? Wij willen dat deze afwegingen in de MUVP’s aan de orde komen, waarbij de platforms een essentiële rol moeten gaan spelen (Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel, Uithoorn) Afspraak Algemene Vergadering: De AV onderkent dat niet alles tegelijkertijd te realiseren valt, dit is ook onderkend in de 80% versie van de agenda. Het MUVP dient als sturingsmiddel voor de platforms. Het MUVP is een eerste uitwerking van de MRA Agenda, opgesteld door de platforms. Het is een levend document. In de platforms worden de komende jaren afspraken gemaakt over verdere uitwerking, bijstelling of uitbreiding van de opgenomen acties. Belangrijk is dat in het MUVP acties zijn opgenomen en geen afwegingen. Het MUVP dient als startdocument voor een bestuurlijk gesprek over afwegingen en integraliteit, dat in de platforms of in het Bestuur zal plaatsvinden.

15

5. Inhoud: brede welvaart 5.1

In de Agenda wordt gesteld dat met de drie thema’s uit de samenwerkingsafspraken richting gegeven wordt aan brede welvaart. Om het begrip recht te doen moet telkens nagegaan worden hoe de balans tussen de drie thema’s bewaard wordt: keuzes maken en afruilen. Wij zijn benieuwd hoe dit expliciet gemaakt zal worden, en hoe hieraan concreet invulling zal worden gegeven in het MUVP (Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Haarlemmermeer, OuderAmstel, Uithoorn) Afspraak Algemene Vergadering: Bij het maken van afspraken in de platforms zal iedere keer het effect op de brede welvaart meegenomen worden, door de effecten van een afspraak op de duurzame ontwikkeling, sociale evenwichtigheid en economische dynamiek in beeld te brengen.

5.2

Het sturen op brede welvaart: hoe gaat de MRA tot een verdere uitwerking komen van het begrip brede welvaart, en hoe gaan we de raden en Staten daarbij betrekken (Amsterdam) Afspraak Algemene Vergadering: zie 5.1. De raden en Staten worden hierin op dezelfde wijze meegenomen als gebruikelijk in onze governance.

5.3

We willen u vragen om gezonde leefomgeving in het ruimtelijk domein nadrukkelijk hierin mee te nemen (in brede welvaart) en concreet uit te werken, waaronder het voorkomen van een opeenstapeling van effecten en invloeden die de gezonde leefomgeving onder druk zetten (Beverwijk, Velsen, Heemskerk) Afspraak Algemene Vergadering: Eens, zie 5.1.

5.4

De scherpte op Brede Welvaart is nog wat mager, daar moet in de MUVP’s meer aandacht aan worden besteed, ook in relatie tot het voorzieningen niveau. (Almere) Afspraak Algemene Vergadering: zie 5.1

5.5

Brede welvaart moet beter uitgewerkt worden, en daarbij moet in ieder geval de invloed van de ontwikkelingen op dierenwelzijn en een gezonde voedselomgeving worden meegenomen. (Almere) Afspraak Algemene Vergadering: Brede welvaart omvat alle aspecten voor een gezonde leefomgeving. Voor mens en dier, zie bijvoorbeeld het belang van het vergroten van de biodiversiteit.

16

5.6

De inwoners worden in deze MRA Agenda nog te veel benaderd als middel om de economische groei mogelijk te maken. Er wordt geïnvesteerd in de inwoners vanuit de gedachte dat er voldoende, goed opgeleide, werknemers in de regio zullen zijn. Echter, ook inwoners die niet deelnemen aan het arbeidsproces leveren een maatschappelijke waarde in de MRAregio, zoals inwoners die zich inzetten voor vrijwilligerswerk, mantelzorg, etc. En brede welvaart betekent ook juist investeren in sociale aspecten voor inwoners zoals welzijn en persoonlijke ontwikkeling. (Bloemendaal, Haarlem, Heemstede) Afspraak Algemene Vergadering: Terechte constatering. Omdat de MRA de regionale samenwerking primair organiseert op de thema’s bereikbaarheid, ruimtelijke ordening en economische ontwikkeling, vallen vraagstukken als vrijwilligerswerk, mantelzorg etc. echter niet binnen de scope van de MRA samenwerking.

5.7

Om prettig te wonen, werken en te leven in de MRA is het van belang om te werken aan gezondheid en persoonlijke ontplooiing van inwoners. Dit aspect van de brede welvaart missen we in de uitwerking van de huidige versie van de MRA-agenda. Hierbij gaat het niet alleen om het bewaken van gezondheid (invloed milieufactoren) maar juist ook om het bevorderen van gezondheid (gezonde leefstijl, mentale gezondheid). (Bloemendaal, Haarlem, Heemstede) Afspraak Algemene Vergadering: zie 5.6

5.8

In de nota van beantwoording staat dat een positieve bijdrage aan brede welvaart het doel is en ook uitgangspunt is voor alle handelingen. “Hoe we dit precies operationaliseren werken we de komende tijd concreter uit”. We willen u vragen om gezonde leefomgeving in het ruimtelijk domein nadrukkelijk hierin mee te nemen en concreet uit te werken. Waaronder het voorkomen van een opeenstapeling van effecten en invloeden die de gezonde leefomgeving verder onder druk zetten (Beverwijk, Velsen, Heemskerk) Afspraak Algemene Vergadering: Dit onderschrijven we, zie 5.1.

17

5.9

We zijn blij om te zien dat Brede Welvaart een centraal thema is in de nieuwe MRA Agenda, en dat er verbanden worden gelegd tussen verschillende ambities en Brede Welvaart. Tegelijk kan het begrip Brede Welvaart worden geconcretiseerd. We zijn daarom erg benieuwd hoe de MRA hieraan uiting en opvolging gaat geven. Een wijze die wij ons kunnen voorstellen om Brede Welvaart in te bedden in de MRA is om dit thema als afwegingskader bij de uitwerking van de ambities mee te nemen. Een eerste aanzet daartoe zien we reeds in de voorbeelden van het Meerjarig Uitvoeringsprogramma. Ook de handvatten die de MRA zelf heeft opgesteld in een handreiking zijn hiervoor bruikbaar (Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland, Zaanstad) Afspraak Algemene Vergadering: zie 5.1. Hierbij benadrukken we dat afwegingen tussen de verschillende dimensies van brede welvaart politiek-bestuurlijke keuzes betreffen die in de raden en Staten gemaakt moeten worden (en door de Platforms en Bestuur voorbereid).

5.10 Het begrip brede welvaart wordt nu uitgewerkt in drie thema’s en acht ambities. Daarbij zijn alleen de dimensies hier & nu en (in mindere mate) later uitgewerkt. De dimensie elders ontbreekt, terwijl in alle definities die drie dimensies samen worden verstaan onder brede welvaart, zoals ook in de MRA Agenda staat. In de definitieve versie van de Agenda zien we ook elders graag uitgewerkt én relevante indicatoren voor de dimensie elders opgenomen in de MUVP’s, waarbij we ook inzicht krijgen in de (mogelijke of voorgenomen) afruil tussen de diverse dimensies. We hebben inzicht nodig in de manier waarop keuzes die we maken (“Wat kunnen en willen we (ruimtelijk) nog wel mogelijk maken en wat niet?”) de elementen economie, sociaal en duurzaam beïnvloeden, en hoe de (mogelijke) afruil er dan uitziet. (Zaanstad) Afspraak Algemene Vergadering: Eens, waarbij aangetekend dat dit een bijzondere ingewikkelde dimensie is. Zie ook 5.9

18

6. Inhoud: per ambitie Ambitie 1: We willen een klimaatneutrale en circulaire regio zijn in 2050 6.1

De genoemde landelijke ambities herkennen we, al committeren we ons niet per se ook op regionaal niveau aan de landelijke ambities (Blaricum, Hilversum, Huizen, Wijdemeren) Afspraak Algemene Vergadering: We hebben vanuit meer wetenschappelijk oogpunt respect voor deze constatering, bijvoorbeeld vanuit onze bevolkingsdichtheid. We stellen evenwel voor de landelijke ambities evengoed als leidraad te nemen, om daar enige houvast aan te ontlenen.

6.2

We onderschrijven de landelijke ambities, maar stellen tevens vast dat onze regionale bijdrage aan het realiseren hiervan wordt beïnvloed door het grootstedelijk karakter van de MRA enerzijds, en de beperkingen die voortkomen uit de cultuurhistorische waarden en natuurwaarden van de deelgebieden van de MRA anderzijds (Gooise Meren) Afspraak Algemene Vergadering:: zie 6.1.

6.3

De MRA moet prioriteit geven aan oplossingen voor netcongestie, waarbij gekeken wordt naar een brede en afgewogen energiemix: de MRA moet woningbouw zo vel mogelijk stimuleren, waarbij er oog is voor betaalbare woningen in elk segment (Provincie Flevoland) Afspraak Algemene Vergadering: zie 4.21

6.4

De MRA Moet prioriteit geven aan energiezekerheid voor nieuwe woningen/bedrijven bij het behalen van doelen t.a.v. de energietransitie (Provincie Flevoland) Afspraak Algemene Vergadering: zie 4.21

6.5

We moeten bedrijven en inwoners niet verplichten tot circulariteit, maar dit via verleiding stimuleren (Provincie Flevoland) Afspraak Algemene Vergadering: De MRA heeft als informeel netwerk geen enkele mogelijkheid om bedrijven en/of inwoners verplichtingen op te leggen.

6.6

Klimaatambities uit de nieuwe MRA Agenda moeten in balans zijn met de mogelijkheden van al haar deelnemers, inclusief bewoners en bedrijven (Provincie Flevoland) Afspraak Algemene Vergadering: zie ook 6.5. Deze afweging dient juist politiek-bestuurlijk gemaakt te worden.

19

6.7

Laat netcongestie nog prominenter terug komen in de MRA Agenda, en heb bij de genoemde ambitie op energie ook aandacht voor decentrale aanpak en lokale oplossingen voor energie, ook op wijk- en buurtniveau (Almere) Afspraak Algemene Vergadering: zie ook 4.21. Lokale oplossingen zijn bij uitstek een lokale verantwoordelijkheid en blijven daarmee buiten de scope van de MRA. Behalve daar waar we door kennisdeling elkaar kunnen helpen.

6.8

Naast de ambitie om per 2050 klimaatneutraal en circulair te zijn, vinden wij het van belang om naast klimaatadaptatie ook klimaatbestendigheid op te nemen in de MRA Agenda. Tegelijkertijd vinden wij aandacht voor lobby richting het Rijk en de EU voor financiële regelingen van belang en inzet om als regio subsidies aan te vragen (Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel, Uithoorn) Afspraak Algemene Vergadering: in de 80% versie van de MRA Agenda wordt al gesproken over klimaatbestendigheid. Bijvoorbeeld als het gaat over de bouw van nieuwe woningen. Lobby richting het Rijk en de EU blijft een heel belangrijk instrument voor de MRA en het MRA Bestuur heeft de ambitie om dit nog verder te ontwikkelen.

6.9

De gemeente Edam-Volendam maakt zicht grote zorgen over de haalbaarheid van de voorgenomen klimaatambities en het nadelig (financiële) effect daarvan op particulieren en bedrijfsleven (Edam-Volendam) Afspraak Algemene Vergadering: bij de acties die worden genomen wordt er gekeken naar de impact op de brede welvaart. Hierbij worden de sociale, ecologische, maar ook economische impact van maatregelen tegen elkaar afgewogen. In de agenda wordt onderkend dat we ons toekomstig verdienvermogen moeten waarborgen. Waarbij we benadrukken dat afwegingen tussen de verschillende dimensies van brede welvaart politiek-bestuurlijke keuzes betreffen die in de raden en Staten gemaakt moeten worden (en door de platforms en Bestuur voorbereid).

6.10 In de 100% versie van de Agenda en het MUVP moet worden opgenomen dat aangekondigde zero-emissie zones, stimulerings- of andere bijbehorende maatregelen pas kunnen worden uitgevoerd nadat de randvoorwaarden op orde zijn, zoals voldoende betrouwbare laadinfrastructuur maar ook bijvoorbeeld grotere P&R terreinen in/rond dorpen en steden (Edam-Volendam) Afspraak Algemene Vergadering: Dit soort specifieke punten kunnen worden ingebracht in het platform Mobiliteit.

20

6.11 We moeten in onze lobby richting Rijk/EU het oplossen van netcongestie tot top prioriteit benoemen, zodat er o.a. weer huizen kunnen worden gebouwd (Edam-Volendam) Afspraak Algemene Vergadering: zie 4.21 6.12 Met betrekking tot de ambities voor klimaatneutrale en circulaire regio zijn er problemen, twijfels over financiële en praktische haalbaarheid: deze moeten worden onderkend, en er moet worden gezocht naar realistische, haalbare en betaalbare oplossingen (Edam-Volendam) Afspraak Algemene Vergadering: zie 6.9. 6.13 De genoemde landelijke ambities herkennen we, en we onderschrijven de keuzes in het voorstel van de MRA. Tegelijkertijd vinden we de MRA niet het gremium om doelstellingen voor 2050 vast te leggen, dat doen we op gemeentelijk, provinciaal en Rijksniveau (Laren) Afspraak Algemene Vergadering: de MRA is een informeel netwerk en kunnen daarmee niks opleggen. Met deze agenda poogt de AV om met alle deelnemende partijen een gezamenlijke stip op de horizon te zetten op basis van ambities die we met elkaar kunnen onderschrijven. Het blijft evident dat de uiteindelijke zeggenschap op het niveau van uw gemeente, de provincie of bij het Rijk ligt. 6.14 Haarlem zou graag zien dat de verdeling van de klimaatkosten waar hier over gesproken wordt nader wordt uitgewerkt in het MUVP.

Vooral hoe we de energiekosten voor minder draagkrachtige inwoners kunnen opvangen binnen de MRA. (Haarlem, Bloemendaal, Heemstede en Zandvoort ) Afspraak Algemene Vergadering: In het MUVP is een regionaal programma energierechtvaardigheid opgenomen. 6.15 Bij deze ambitie wordt ingezet op lokale voedselketen die bijdragen aan een circulaire regio: hier mag gezondheid explicieter worden uitgewerkt. Graag zien we dat we ons in MRA verband, binnen de mogelijkheden, inzetten voor het creëren van een meer gezonde voedselomgeving (Haarlem, Bloemendaal, Heemstede en Zandvoort ). Afspraak Algemene Vergadering: zie 5.5. 6.16 Aan ambitie 1 willen we toevoegen dat we voorts graag zien dat we ons in MRA verband inzetten voor het zo spoedig mogelijk, doch uiterlijk per 1 januari 2026 sluiten van het meest vervuilende onderdeel van TATA Steel Nederland, namelijk kooksgasfabriek 2. (Haarlem) Afspraak Algemene Vergadering: Dit betreft landelijk beleid.

21

6.17 De MRA Agenda gaat over onze toekomst, maar ook over het hier en nu. Nu al zien we dat er sprake is van o.a. schaarse ruimte en netcongestie. Niet alles kan, en niet alles kan tegelijk. Dat vraagt om het maken van keuzes en het stellen van prioriteiten. In de MRA Agenda wordt terecht de vraag opgeworpen: ‘Wat kunnen en willen we (ruimtelijk) nog wel mogelijk maken en wat niet?’ (p. 7). Deze vraag speelt ook vanuit het oogpunt van de beschikbaarheid van energie en de circulaire economie. We dagen de MRA uit om op dit vlak te werken aan concrete voorstellen. Ook zien we de thema’s klimaatadaptatie en toekomstbestendige watersystemen graag nader uitgewerkt in de uitvoeringsprogramma’s. (Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland, Zaanstad) 6.18 Afspraak Algemene Vergadering: De AV onderkent dat niet alles tegelijkertijd te realiseren valt, dit is ook opgeschreven in de 80% versie van de agenda. Het MUVP dient als sturingsmiddel voor de platforms. Het MUVP is een eerste uitwerking van de MRA Agenda, opgesteld door de platforms. Het is een levend document. In de platforms worden de komende jaren afspraken gemaakt over verdere uitwerking, bijstelling of uitbreiding van de opgenomen acties. Belangrijk is dat in het MUVP acties zijn opgenomen en geen afwegingen.

Het MUVP dient als startdocument voor een bestuurlijk gesprek over afwegingen en integraliteit, dat in de Platforms of in het Bestuur zal plaatsvinden.

Ambitie 2: We versterken de (digitale) concurrentie- en innovatiekracht van de MRA om bij te dragen aan de transities die nodig zijn. 6.19 We verzoeken u om actief de lobby (o.a. bij ministeries) voor de ontwikkeling van het instituut voor AI, Data en nieuwsvoorziening en voor middelen voor kennisontwikkeling en innovatie (zoals project Datakluis en de campusontwikkeling) op te pakken en dit op te nemen in het MUVP. Wij vragen uw inzet om samen met ons coalities te vormen en versterken met bedrijven, kennis- en onderwijsinstellingen, maatschappelijke organisaties voor de creatieve industrie en de campusontwikkeling op het media park (Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren, Wijdemeren) Afspraak Algemene Vergadering: Via het MRA programma ‘Economische Ruimtelijke Strategie’ in kader NOVEX-MRA brengen we in beeld op welke wijze we samen met de deelregio’s de innovatiekracht van alle deelregio’s kunnen versterken. Onderdeel hiervan kan zijn de ondersteuning van lobby-activiteiten van de deelregio’s. Afspraken worden op dit punt gemaakt in de platforms Ruimte en Economie.

22

6.20 Belicht bij de MRA ambities voor innovatieve ecosystemen en toekomstbestendige werklocaties nog drie aanvullende aspecten: de weerbaarheid van de ecosystemen, de zelfvoorzienendheid van de ecosystemen en de menselijke maat bij die ecosystemen (waarbij we kritisch moeten kijken naar arbeidsmigratie) (Almere) Afspraak Algemene Vergadering: Deze punten zijn generiek lastig te verwerken. Zij maken eerder onderdeel uit van de uitwerking in platform Economie. Daar kunnen deze punten worden ingebracht bij specifieke ontwikkelingen. 6.21 Heemskerk wil graag de innovatiekracht in de IJmond vergroten, en het realiseren van een (technische) HBO-opleiding in de regio kan hieraan bijdragen. (Heemskerk) Afspraak Algemene Vergadering: via het programma onderwijs & arbeidsmarkt brengen we in beeld waar de mismatch tussen vraag en aanbod (kwantitatief en kwalitatief) ligt. Op MRA-schaal is in dit verband voldoende aanbod van HBO-opleidingen. Verbijzondering per deelregio kan zeker onderdeel zijn van de voorstellen die we in het platform Economie met elkaar opstellen. Daar kunt u dit inbrengen.

Ambitie 3: We willen tekorten op de arbeidsmarkt verminderen en toekomstbestendig werk bieden aan huidige en nieuwe inwoners waardoor zij zich kunnen (blijven) ontwikkelen (door een optimale aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt). 6.22 Het sturen op arbeidsmarkt tekorten: hoe gaat de MRA een gedeeld beeld krijgen van de aan te pakken tekorten en cruciale beroepen (Amsterdam) Afspraak Algemene Vergadering: om te bepalen wat cruciale beroepen zijn, gebruiken we de data uit de Economische Verkenningen MRA; vaststelling gebeurt in het platform Economie, in afstemming met de helix partners in de regio (via de Amsterdam Economic board). 6.23 We onderschrijven de (zorgen over de) toenemende tekorten op de arbeidsmarkt, en wensen op basis van de deelregionale economische profielen in te zetten op het versterken van de innovatiekansen, ecosystemen en de samenwerking in de deelregio’s. We wijzen daarbij op het maken van strategische keuzes als het gaat om arbeidstekorten. (Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren, Wijdemeren) Afspraak Algemene Vergadering: de deelregionale profielen richten zich niet primair op de arbeidsmarkt, maar in het MUVP wordt wel ingezet op een versterking van de relatie onderwijs-arbeidsmarkt per deelregio (via de PPS’en).

23

6.24 Benoem niet alleen de inzet op onderwijs in Almere in de MRA Agenda, maar ook specifiek de inzet op hoogwaardig technisch onderwijs (Almere) Afspraak Algemene Vergadering: via het programma onderwijs & arbeidsmarkt brengen we in beeld waar de mismatch tussen vraag en aanbod (kwantitatief en kwalitatief) ligt. Verbijzondering per deelregio kan zeker onderdeel zijn van de voorstellen die we in het platform Economie met elkaar opstellen. Daar kunt u dit inbrengen.

6.25 Bij deze ambitie ontbreekt het aspect van het betrekken van arbeidskrachten bij verduurzamingsopgaven, naast het al genoemde punt van het betrekken van arbeidskrachten bij digitale ontwikkelingen (Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel, Uithoorn) Afspraak Algemene Vergadering: De verduurzamingsopgave en de digitale ontwikkeling, zijn belangrijke uitdagingen en het is noodzakelijk om voor deze transities voldoende personeel op te leiden. Momenteel zijn er in de MRA samenwerkingsverbanden tussen bedrijven en onderwijs (PPS) die zich juist hierop richten. Bijvoorbeeld de ‘HIP circulair en digitaal in denken doen en leren’, en de ‘Green Tech Campus MRA’. Hier worden stappen gezet om mensen om-, her-, en bij te scholen, Al is het geen gemakkelijke opgave. We betrekken deze thema’s bij de afweging van wat cruciale beroepen zijn in de MRA. 6.26 Graag zien we in het MUVP uitgewerkt op welke wijze inwoners zich kunnen ontplooien en ontwikkelen, zodat het voor hen bijdraagt aan de kwaliteit van leven. (Haarlem, Bloemendaal, Heemstede en Zandvoort ) Afspraak Algemene Vergadering: in het MUVP wordt expliciet ingezet op het verder bevorderen van Leven Lang Ontwikkelen (in samenwerking met bedrijfsleven en kennisinstellingen, onder meer via Amsterdam Economic Board).

6.27 Naast het thema ‘mens en arbeidsmarkt’ verdient ‘innovatie en arbeidsmarkt’ aandacht, innovatie om de vraag naar arbeid te verminderen, en innovatie om de arbeidsproductiviteit te verhogen, op een manier die werkgeluk kan bevorderen. We gaan er daarbij vanuit dat een gedeeld beeld van welke sectoren en/of beroepen we als MRA het meeste belangrijk en essentieel vinden onderdeel wordt van de MRA agenda en het MUVP (Haarlem, Bloemendaal, Heemstede en Zandvoort ) Afspraak Algemene Vergadering: Terecht punt, dat onderdeel is van het MUVP. Zie ook 6.21

24

6.28 Naast de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt en het matchen van vraag en aanbod zijn ook de arbeidsparticipatie en –productiviteit in dit kader een belangrijk thema. Hierop is nog winst te behalen, bijvoorbeeld door dit vraagstuk te verbinden met thema’s als gezonde leefomgeving en het voorkomen van ziekten. Economisch en maatschappelijk rendement gaan hier hand in hand. (Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland, Zaanstad) Afspraak Algemene Vergadering: We onderschrijven deze stellingname die aansluit op het streven naar brede welvaart, die ten grondslag ligt aan de nieuwe MRA Agenda. 6.29 Binnen de MRA is er sprake van een regionale woningmarkt en arbeidsmarkt. Keuzen die we maken ten aanzien van onderwijs en arbeidsmarkt, het wonen en ook mobiliteit hebben invloed op mensen en de kansen die mensen hebben. Het is een regionale verantwoordelijkheid om er zorg voor te dragen dat de MRA een inclusieve metropool is. Wij vragen daarom nogmaals aandacht voor de versterking van de inclusieve metropool in de nieuwe MRA Agenda, en willen een pleidooi houden om meer aandacht te schenken aan de problematiek van de zgn. ‘onderkant’ van de arbeidsmarkt.

Samenwerking over de grenzen van de arbeidsmarktregio’s heen en het leggen van relaties met andere beleidsvelden (bereikbaarheid, verdeling woningbouw en kansengelijkheid in kwetsbare wijken) is van belang en een belangrijke aanvulling op de inspanningen die er door gemeenten vanuit het Sociaal Domein worden gepleegd. Regionaal en lokaal beleid vullen elkaar hier aan. (Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland, Zaanstad) Afspraak Algemene Vergadering: Genoemde punten hebben nadrukkelijk een plek in het MUVP. Ook is er het voornemen om, via een bestuurlijk themagroep Onderwijs en Arbeidsmarkt, gecoördineerd te gaan werken aan een betere samenwerking tussen de verschuilende arbeidsmarktregio’s en de afstemming met andere beleidsdossiers. Deze inbreng relateert ook sterk aan het traject Woon-werkbalans, dat overdeel is va NOVEX (en daarmee van het MUVP).

25

Ambitie 4: We willen voldoende, passende, bereikbare en toekomstbestendige werklocaties in de nabijheid van (potentiële) werkenden. 6.30 We onderschrijven het belang van deze ambitie, we verzoeken u om met ons in te zetten op duurzame mobiliteit, en het creëren van een fijnmazig netwerk waarbij alternatieven zoals fiets en (H)OV worden gestimuleerd: ook daarom verzoeken we om bijdragen voor de aanleg en/of doorontwikkeling van belangrijke hubs/landingsplaatsen waarbij knooppunt Crailo, Muiden P+R en de stations Hilversum Sportpark, Bussum Zuid en Busstation Huizen prioriteit hebben (Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren, Wijdemeren) Afspraak Algemene Vergadering: HUBS/ landingsplaatsen hebben de aandacht binnen de MRA. Op dit moment wordt hier regionaal onderzoek naar gedaan binnen SBaB (Samen bouwen aan bereikbaarheid). In het MUVP is opgenomen dat de MRA dit traject volgt en dat dit verder binnen SBaB wordt opgepakt, zodat er geen trajecten dubbel doorlopen worden.

6.31 In de ambitie over werklocaties is het aan te raden dat keuzes met betrekking tot de gemengde woon-werkmilieus ook worden gemaakt in samenhang met een bijpassend voorzieningen niveau (retail/maatschappelijk), zodat een goede woon-werkbalans wordt gecreëerd. (Bloemendaal, Haarlem, Heemstede, Zandvoort) Afspraak Algemene Vergadering: Terecht constatering. Dit vraagt om regionale afstemming binnen NOVEX. Het is opgenomen in het MUVP. 6.32 Daarnaast is het van belang om meer werk(locaties) nabij woongebieden te realiseren, zowel vanuit het oogpunt van werkgelegenheid, kansengelijkheid als mobiliteit. Het afstemmen van (o.a. de hoeveelheid) werklocaties op woonlocaties is nodig. (Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland, Zaanstad) Afspraak Algemene Vergadering: Via de Bedrijventerreinstrategie van de MRA wordt hieraan samen met de gemeenten vormgegeven. Zie ook 6.30 6.33 Naast de gerichtheid op inwoners die een betaalde baan hebben, blijven wij het van belang vinden om te zien en erkennen dat inwoners die niet deelnemen aan het arbeidsproces een (grote) maatschappelijke waarde hebben, bijvoorbeeld waar het gaat om vrijwilligerswerk of mantelzorg. (Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland, Zaanstad) Afspraak Algemene Vergadering: zie 5.6

Ambitie 5: We willen leefbare steden en dorpen met voldoende, betaalbare, bereikbare en

26

toekomstbestendige woningen, in een gezonde leefomgeving. 6.34 We zien graag opgenomen dat de inwoners rond de luchthaven Schiphol worden beschermd tegen de hinder en de vervuiling van de luchthaven Schiphol. Behalve zeer grote hinder van geluid is er grote zorg over de gezondheid van de inwoners van de gemeente Aalsmeer en de leefbaarheid in de gemeente Aalsmeer. Het ligt voor de hand om dit (naast ambitie 8) ook te benoemen bij ambitie 5 (dat zich uitdrukkelijk richt op de leefbaarheid en de gezonde leefomgeving. (Aalsmeer) Afspraak Algemene Vergadering: De passage: te werken aan het verbeteren van een gezonde leefomgeving is veranderd naar: te werken aan het verbeteren van een gezonde leefomgeving, zoals minder geluidsoverlast en schonere lucht (bijvoorbeeld door gezamenlijk te werken aan de leefkwaliteit rondom Schiphol). 6.35 De directie van de MRA te vragen om in de ambities van de Metropoolregio Amsterdam expliciet op te nemen dat er actief wordt ingezet op het beperken van vliegtuighinder (gemeente Uitgeest). Afspraak Algemene Vergadering: zie 6.33 6.36 In de genoemde aantallen nieuwe woningen te halen is niet alleen de samenwerking en lobby richting het Rijk van groot belang, maar ook de medewerking van het Rijk (Beverwijk, Velsen, Heemskerk) Afspraak Algemene Vergadering: Vanuit het Rijk is actie noodzakelijk, hier zijn afspraken over gemaakt in de woondeal.

In de MRA-agenda hebben we dit samenwerking genoemd omdat we medewerking als een gegeven beschouwen in een goede samenwerking. 6.37 Samenwerking met corporaties en andere stakeholders is cruciaal. Naast betaalbaarheid, doorstroming en bouwen voor de juiste doelgroepen is ook de fysieke bereikbaarheid cruciaal. Daarom van belang om de dienstregeling op de gooilijn te verbeteren o.a. via het vervolgonderzoek OV SAAL en GNOE. Verder verzoeken we actieve medewerking bij het op korte termijn aanpassen van de avondfrequentie van de sprinter op de gooilijn vanuit Amsterdam naar een kwartierdienst conform pre-corona. Op korte termijn is een alternatief voor goederenvervoer daarbij van groot belang, waarvoor we u verzoeken dat toe te voegen aan deze ambitie, of op te nemen in het MUVP (Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren, Wijdemeren) Afspraak Algemene Vergadering: vraagstukken omtrent de regionale bereikbaarheid zijn opgenomen in ambitie 8. Deze punten zijn voor de agenda en het MUVP te specifiek. Dit kan waar opportuun worden ingebracht in het platform Mobiliteit.

27

6.38 Als onderdeel van een gezonde leefomgeving moet ook worden ingezet op een gezonde voedselomgeving: we moeten bij het Rijk aandringen om hiervoor zo snel mogelijk instrumenten te ontwikkelen (Almere) Afspraak Algemene Vergadering: zie 5.5. 6.39 In de deze ambitie is het ons niet duidelijk wat bedoeld wordt met ‘de bestaande woonwijken te herstructureren zodat ze hetzelfde niveau hebben qua passendheid en toekomstbestendigheid als de woningen die na 2023 zijn toegevoegd’. Ook de definitie van toekomstbestendigheid is hier niet helder: wordt hiermee bijvoorbeeld ook gedoeld op voorzieningen? (Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel, Uithoorn) Afspraak Algemene Vergadering: In de MRA-agenda is de definitie gehanteerd van het convenant toekomstbestendig bouwen. Hierin komende de volgende thema’s voor: Energie, Circulariteit, Klimaatbestendigheid, Bereikbaarheid, Gezondheid en Biodiversiteit. 6.40 Wij vinden het van belang dat in de Agenda een integrale aanpak voor de Zuidflank wordt opgenomen voor de leefkwaliteit rondom Schiphol en verrommelde glastuinbouw gebieden (via ‘NOVEX Schiphol’ en de aanpak ‘Westeinderscheg’). (Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel, Uithoorn) Afspraak Algemene Vergadering: Zie 6.33.

6.41 Wij hechten er aan dat perspectief voor kleine kernen wordt opgenomen in de MRA Agenda (Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel, Uithoorn) Afspraak Algemene Vergadering: In de introtekst van ambitie 5 wordt opgenomen: Ook zorgen we er gezamenlijk voor dat de kleine kernen in de MRA voldoende voorzieningen kunnen behouden om vitaal en leefbaar te blijven. 6.42 Graag zien we in het MUVP uitgewerkt op welke wijze de sociale leefomgeving, een goede leefkwaliteit en het cultureel voorzieningen niveau vorm krijgen. (Haarlem, Bloemendaal, Heemstede en Zandvoort ) Afspraak Algemene Vergadering: Dit wordt uitgewerkt in de leidraad toekomstbestendige gebiedsontwikkeling als actie binnen het MUVP.

28

6.43 Graag zien we nader uitgewerkt welke doelgroepen we beogen met het beter passend maken van de woningvoorraad voor een vergrijzende bevolking en de opgave om bijzondere doelgroepen te huisvesten. Ook zien we graag uitgewerkt hoe we inwoners hierbij gaan betrekken (Haarlem, Bloemendaal, Heemstede en Zandvoort ) Afspraak Algemene Vergadering: Dit is opgenomen in het MUVP. We richten ons op de doelgroepen die zijn benoemd in het rapport ‘Een thuis voor iedereen’ van de commissie ter Haar (https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2021/07/08/een-thuis-voor-iedereen). Op MRA niveau wordt het gesprek over de opgave gevoerd en worden hier eventueel afspraken over gemaakt. Het is aan iedere gemeente zelf om inwoners te betrekken en keuzes te maken. 6.44 Bij woningbouw zou het delen en toepassen van best practices een goed instrument kunnen zijn, en hetzelfde geldt voor een sterke lobby richting het Rijk (Haarlem, Bloemendaal, Heemstede en Zandvoort ) Afspraak Algemene Vergadering: Dit is opgenomen in het MUVP. 6.45 Hoe kunnen we toewerken naar 50 of 60% biobased materialen in de woningbouw vanaf 2030? (Haarlem, Bloemendaal, Heemstede en Zandvoort ) Afspraak Algemene Vergadering: In de woondeal is afgesproken om in 2030 50% circulair te bouwen. Dit gaat dus naast biobased materialen ook om secundaire materialen.

In de greendeal houtbouw wordt nu actie gezet op 20% houtbouw vanaf 2025 en na deze deal zou het mogelijk kunnen zijn om een nieuwe actiegerichte greendeal op te zetten in de MRA voor de woningbouw. Dit is nu opgenomen in het MUVP. 6.46 De gezonde leefomgeving wordt vooral uitgewerkt vanuit het perspectief van een gezonde fysieke leefomgeving: een omgeving die uitnodigt tot bewegen, met voldoende groen en beperken van schadelijke invloeden van milieufactoren als geur, geluid en fijnstof. Een gezonde leefomgeving gaat echter ook om een gezonde sociale omgeving die ontmoeting, sociale cohesie bevordert en waar samen met inwoners, in co-creatie, vorm wordt gegeven aan de (woon)omgeving. (Bloemendaal, Haarlem, Heemstede, Zandvoort) Afspraak Algemene Vergadering: In de MRA-agenda ligt de nadruk op de fysieke leefomgeving. De sociale leefomgeving maakt inherent onderdeel uit van gebiedsontwikkeling en stedelijke herstructurering. Dit is een gemeentelijke verantwoordelijkheid. Hier wordt evenwel ook op ingezet in het MUVP, door kennis en ervaringen met elkaar te delen.