bijlage 2 Rapportage adviesbureau ‘Herbestemmingsonderzoek’ Het Oude Slot.pdf

blijft van kracht onder de nieuwe Omgevingswet. Zelfs

monumenten die volgens de Erfgoedwet in het

Op grond van artikel 13.12 is het verboden om een

als er geen vergunning nodig is, moet de activiteit

rijksmonumentenregister staan ingeschreven. De

(voorbeschermd) rijksmonument te beschadigen

voldoen aan de voorschriften die zijn vastgesteld in het

regels over de rijksmonumentenactiviteit en over

of te vernielen. Artikel 13.7 van het Bal bevat de

Besluit bouwwerken leefomgeving. Als dit niet het geval

cultureel erfgoed staan in de Omgevingswet, het

specifieke zorgplicht om beschadiging en vernieling

is, kan het college van B&W handhavend optreden door

Omgevingsbesluit, het Besluit kwaliteit leefomgeving

te voorkomen. De bouwactiviteit is dan ook een

bijvoorbeeld de bouwwerkzaamheden te stoppen en/of

(Bkl), het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal),

rijksmonumentenactiviteit.

een last onder dwangsom op te leggen.

het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), de

een omgevingsvergunning voor een bouwactiviteit niet

van een rijksmonument kan schade ontstaan aan

Omgevingsregeling, het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet en het Invoeringsbesluit Omgevingswet waaronder de bruidsschat. Herbestemmingsonderzoek Het Oude Slot

52

Controleren welke soorten er zijn bij het uitvoeren

Hoofdregel in de Omgevingswet is dat de

Omgevingsvergunning voor flora- en faunaactiviteit

reguliere procedure van toepassing is, indien een

De Omgevingswet definieert wat een flora- en fauna-

Door deze brede formulering van een flora- en fauna-

omgevingsvergunning wordt aangevraagd. In art. 10.24

activiteit is. Deze definitie zorgt ervoor dat u moet

activiteit is het bij activiteiten in de fysieke leefomgeving

Omgevingsbesluit is echter bepaald dat de procedure

controleren of en welke soorten dieren en planten

nodig om te controleren of:

van afdeling 3.4 Awb (doorgaans) van toepassing is

aanwezig zijn als u een activiteit uitvoert.

•

er soorten aanwezig zijn

•

welke soorten dat zijn

Procedure

op een aanvraag voor een rijksmonumentenactiviteit.

van activiteiten

Doorgaans, omdat indien vergunning is aangevraagd

Definitie flora- en fauna-activiteit

Dit geldt dus voor uiteenlopende activiteiten.

voor een activiteit die niet is opgenomen in art. 4.32

In de bijlage van de Omgevingswet staat de volgende

Bijvoorbeeld bij het realiseren van een windturbine,

Omgevingsbesluit, de reguliere procedure geldt.

definitie van een flora- en fauna-activiteit:

het plaatsen van een dakkapel of het uitvoeren van

‘Activiteit met mogelijke gevolgen voor van nature in het

wetenschappelijk onderzoek naar dieren of planten. Er

wild levende dieren of planten’.

zijn maar weinig activiteiten waarbij vooraf al is uit te

Als de rijksmonumentenactiviteit betrekking heeft op een gebouwd rijksmonument, is het college van B&W bevoegd om een besluit te nemen over de aanvraag,

sluiten dat ze een flora- en fauna-activiteit tot gevolg Onder ‘dieren’ verstaat de Omgevingswet:

hebben.

maar niet zonder eerst de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap te raadplegen (zoals bepaald in

‘in ieder geval dieren in al hun ontwikkelingsstadia,

artikel 4.32 van het Omgevingsbesluit). De minister heeft

levend of dood, delen van dieren, uit deze dieren

hierbij een adviesrecht met instemming, wat betekent

verkregen producten, of andere zaken voor zover uit

dat de omgevingsvergunning niet kan worden verleend

een begeleidend document, de verpakking, een merk of

zonder zijn goedkeuring. Daarnaast moet ook de

etiket, of uit andere omstandigheden blijkt dat het gaat

gemeentelijke commissie, zoals vereist volgens artikel

om delen van dieren of daaruit verkregen producten,

17.9 van de Omgevingswet, advies worden gevraagd.

met uitzondering van eieren.’

Dit advies is niet bindend; het college van B&W kan gemotiveerd afwijken van de aanbevelingen van de

Onder ‘planten’ verstaat de Omgevingswet:

commissie. ‘in ieder geval planten in al hun ontwikkelingsstadia, Als de rijksmonumentenactiviteit betrekking heeft op

levend of dood, delen van planten, uit planten verkregen

een archeologisch monument, heeft de minister van

producten, geënte planten, of andere zaken voor zover

Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de bevoegdheid

uit een begeleidend document, de verpakking, een

om over de aanvraag te beslissen. In dit geval heeft

merk of etiket, of uit andere omstandigheden blijkt dat

het college van B&W de mogelijkheid om advies uit te

het gaat om delen van planten of daaruit verkregen

brengen. Dit geldt echter alleen als het gaat om een

producten.’

enkelvoudige activiteit. Bij meervoudige activiteiten is het college van B&W doorgaans bevoegd, maar heeft

Onder ontwikkelingsstadia vallen bijvoorbeeld larven

de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

of poppen van dieren en zaden of kiemen van planten.

adviesrecht met instemming.

Paddenstoelen en (korst)mossen vallen ook onder planten. Herbestemmingsonderzoek Het Oude Slot

53

Omgevingsvergunning voor Natura 2000-activiteit

een activiteit effect op het Natura 2000-gebied hebben.

De Omgevingswet definieert wat een Natura

2000-gebied’ genoemd.

2000-activiteit is. Zo’n activiteit kan binnen en buiten

Als het effect significant kan zijn, moet de initiatiefnemer

een Natura 2000-gebied plaatsvinden. Al deze gebieden

meestal een omgevingsvergunning voor een Natura

samen vallen onder het Europese netwerk ‘Natura 2000’.

2000-activiteit hebben.

Definitie Natura 2000-activiteit

Natura 2000-gebied

Een Natura 2000-activiteit is een: Activiteit, inhoudende

Een Natura 2000-gebied is een beschermd natuurgebied

het realiseren van een project dat niet direct verband

van Europees belang. Het aanwijzen van zo’n gebied

houdt met of nodig is voor het beheer van een Natura

is voor het beschermen van de leefgebieden van

2000-gebied, maar afzonderlijk of in combinatie met

bepaalde dieren en planten en van bepaalde natuurlijke

andere plannen of projecten significante gevolgen kan

habitattypen. Bescherming is nodig voor het behoud van

hebben voor een Natura 2000-gebied.

de biodiversiteit (soortenrijkdom) en om te voldoen aan

Deze definitie staat in bijlage A van de Omgevingswet.

de verplichtingen van de vogelrichtlijn en habitatrichtlijn.

Dit wordt wel eens de ‘externe werking van een Natura

Alle Natura 2000-gebieden samen vormen een Europees Significant

netwerk van beschermde natuurgebieden. Dat netwerk

Er is geen definitie van ‘significant’. Verschillende

heet Natura 2000.

factoren bepalen samen of sprake is van significant of niet. Factoren zijn bijvoorbeeld:

Minister van LNV wijst Natura 2000-gebieden aan

•

De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

afname van de oppervlakte van een habitat in

relatie tot de zeldzaamheid van die habitat

(LNV) moet Natura 2000-gebieden aanwijzen (artikel

•

2.44, 1e lid, Omgevingswet). Het aanwijzen vindt plaats

afname van een populatie in relatie tot de

zeldzaamheid van planten- of diersoorten in die

met een aanwijzingsbesluit.

populatie •

algemene condities van het gebied voor behoud

en herstel van de habitat of soorten Het komt neer op de vraag of de instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000-gebied in gevaar komt door de activiteit. De Leidraad bepaling significantie geeft handvatten om invulling te geven aan de term ‘significant’. Binnen en buiten Natura 2000-gebied Een Natura 2000-activiteit kan plaatsvinden in een Natura 2000-gebied. Maar heel vaak vindt de activiteit juist plaats buiten een Natura 2000-gebied. Ook dan kan Herbestemmingsonderzoek Het Oude Slot

54

Bijlage 3.2- Maatschappelijke haalbaarheid: participatie

omgevingsplanactiviteit, waarvoor het college van burgemeester en wethouders bevoegd gezag is (artikel 16.55, lid 7, van de Omgevingswet). Als de aanvrager

Verplichte of vrijwillige participatie

bij zo’n aangewezen geval niet of onvoldoende aan

De omgeving vroeg bij een project betrekken, vergroot

participatie heeft gedaan, kan het college de aanvraag

het draagvlak en voorkomt vaak bezwaren in een later

buiten behandeling laten. Er is dan niet voldaan aan een

stadium. Daarom is het voor een initiatiefnemer vaak

wettelijk voorschrift voor het in behandeling nemen van

verstandig om aan participatie te doen. Participatie

de aanvraag (artikel 4:5, lid 1, onder a, Algemene wet

betekent: meningen inwinnen over het voorgenomen

bestuursrecht (Awb)). Wel moet het college de aanvrager

initiatief.

eerst de gelegenheid geven het gebrek te herstellen (artikel 4:5, lid 1, van de Awb).

Algemeen aanvraagvereiste participatie In artikel 7.4 van de Omgevingsregeling staat een plicht

Participatie is een aanvraagvereiste. Het is geen

voor de aanvrager van een omgevingsvergunning om bij

onderdeel van de beoordelingsregels voor de

de aanvraag aan te geven:

omgevingsvergunning voor de omgevingsplanactiviteit

•

of de aanvrager aan participatie heeft gedaan

in paragraaf 8.1.1. van het Besluit kwaliteit leefomgeving

•

zo ja: hoe de aanvrager aan participatie heeft

(Bkl). Onvoldoende participatie is dus geen grond om de

gedaan en wat de resultaten zijn

vergunning te weigeren.

Dit aanvraagvereiste omvat geen verplichting voor de aanvrager om aan participatie te doen. Participatie door de initiatiefnemer bij de voorbereiding van een omgevingsvergunning is vrijwillig. Het antwoord op de eerste vraag hierboven mag dus ook ‘nee’ zijn. Het bevoegd gezag mag niet weigeren om een aanvraag in behandeling te nemen (buiten behandeling laten) of weigeren de vergunning te verlenen, omdat er geen participatie is geweest. De bedoeling van artikel 7.4 is namelijk alleen om de initiatiefnemer te stimuleren om na te denken over participatie. Als hij aan participatie doet, moet het bevoegd gezag weten wat de resultaten zijn. Meer dan dat houdt de plicht niet in. Aanvraagvereiste bij verplichte participatie Er is 1 uitzondering. De gemeenteraad kan gevallen aanwijzen waarin participatie een verplicht aanvraagvereiste is. Dit kan alleen bij een omgevingsvergunning voor een buitenplanse Herbestemmingsonderzoek Het Oude Slot

55

Bijlage 4 - Subsidies en financieringen

subsidiepercentage van 70% gehanteerd.

Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste stimuleringsregelingen die relevant zijn bij

Het ministerie van OC&W stelt jaarlijks 2,2 miljoen euro per jaar beschikbaar voor de regeling. Hiervan is 1,7

het herbestemmen van cultuurhistorisch waardevolle objecten. Zonder uitputtend te zijn, is

miljoen voor haalbaarheidsonderzoeken en 0,5 miljoen

het bedoeld om een beeld te krijgen van de belangrijkste stimuleringsregelingen en de daarbij

Subsidie kan ieder jaar worden aangevraagd van 1

voor het wind- en waterdicht maken van monumenten.

behorende voorwaarden. Bij een concreet plan stellen we graag een specifiek subsidie- en

oktober tot en met 30 november.

financieringsplan voor u op.

Subsidieregeling Instandhouding Monumenten (SIM)

Subsidies

De SIM, voorheen BRIM, komt eigenaren van een eerder herbestemmingsonderzoek. Hier kan

rijksmonumenten die geen woonhuis zijn tegemoet

Landelijke regelingen

middels deze regeling tevens een verdiepingsslag in

in het uitvoeren van regulier onderhoud. Met een

Subsidieregeling stimulering herbestemming monu-

gemaakt worden door een procesgericht onderzoek

instandhoudingsregeling, gekoppeld aan een meerjaren-

menten (SSHM)

(procesbegeleiding).

onderhoudsplanning, stimuleert de overheid eigenaren

Voor herbestemmingsonderzoeken, procesbegeleiding,

De subsidie dekt 70% procent van de kosten van

om onderhoud te plegen aan hun monument. Voor

verduurzamingsonderzoeken en wind- en waterdicht maken

het onderzoek. Hierbij is een maximum bepaald

gebouwde monumenten geldt de regeling voor

Deze subsidie is bedoeld om verval van monumentaal

van €25.000 per onderzoek. Voor een aanvullend

regulier en planmatig onderhoud aan het casco van

erfgoed door leegstand te voorkomen door

verduurzamingsonderzoek als aanvulling op de nieuwe

het monument. Voorbeelden zijn het herstellen van

nieuwe mogelijkheden te onderzoeken in een

functie wordt maximaal €4.000 gesubsidieerd.

metsel- en voegwerk, het repareren of vervangen van

herbestemmingsonderzoek.

goten, buitenschilderwerk en het (plaatselijk) vervangen

Leegstand is een van de grootste bedreigingen voor

In deze zelfde regeling kan de Rijksdienst ook een

van de dakbedekking. Restauratiekosten komen niet in

monumenten. De grootste kracht van deze gebouwen is

bijdrage leveren voor de kosten voor (nood)maatregelen

aanmerking voor deze subsidie.

namelijk dat ze al een lange tijd gebruikt worden. Zonder

om het gebouw wind- en waterdicht te houden. Tijdens

gebruikers is er vaak ook niemand om het gebouw te

de planvormingsfase is er geen geld voor onderhoud

De maximale subsidiabele kosten zijn bepaald op 3%

onderhouden. Om dit te voorkomen dekt deze regeling

en raakt het gebouw in verval. Als de elementen

van de herbouwwaarde van het gebouwde monument

het onderzoek naar een nieuwe functie of nieuw gebruik

eenmaal vrij spel hebben in een gebouw, zal het snel

of zelfstandig onderdeel daarvan. Onder gebouwde

van het monument. Hoewel de subsidie verstrekt

achteruit gaan. Het Rijk subsidieert in principe alle

monumenten vallen ook kleinere losse bouwwerken

wordt door de Rijksdienst komen alle monumenten

noodmaatregelen die een gebouw beschermen tegen

als tuinmuren, tuinvazen, bruggen, poorten. Voor een

hiervoor in aanmerking: rijksmonumenten, provinciale

ongewenste weersinvloeden. Voorbeelden zijn het

molen zijn de maximale subsidiabele kosten ten hoogste

monumenten, gemeentelijke monumenten en

dichttimmeren van kapotte ramen, het oplappen van

€60.000,-.

onderdelen van beschermde stads- en dorpsgezichten.

dakbedekking, noodafdichtingen met bijvoorbeeld zeilen

De subsidie bedraagt afhankelijk van het type

Ook gebouwen zonder monumentaal status kunnen

of golfplaten, het ontstoppen van hemelwaterafvoeren.

eigenaar 60% of 40%. Het subsidiepercentage voor

deze subsidie krijgen, mits er door het college van

Ook tijdelijke (constructieve) ingrepen om verzakking en/

eigenaren die het monument bedrijfsmatig gebruiken

Burgemeesters en Wethouders een verklaring over het

of instorting te voorkomen vallen binnen de regeling.

en vennootschapsbelastingplichtig (VPB-plichtig) zijn,

belang van het monument ondertekend is.

Per aanvraag geldt een minimum bedrag aan

bedraagt 40%. Ditzelfde geldt voor ondernemers en

In sommige gevallen is reeds ingekaderd welke

subsidiabele kosten van € 10.000 en een maximum van

resultaatgenieters die de onderhoudskosten kunnen

mogelijkheden het complex biedt, dit kan zijn door

€ 50.000. Bij de subsidieverlening wordt bovendien een

aftrekken van de winst voor de inkomstenbelasting. Herbestemmingsonderzoek Het Oude Slot

56

Aan de subsidietoekenning worden door de Rijksdienst

in aanmerking, zolang ze het herstel van het casco van

samengewerkt met het Nationaal Restauratiefonds.

voor het Cultureel Erfgoed enkele voorwaarden

het monument omvatten.

Doel van het fonds is het stimuleren van het behoud

verbonden. Zo stelt deze dat de werkzaamheden

en gebruik van agrarisch erfgoed ter bevordering van

zullen moeten worden uitgevoerd conform de ‘in

Deze subsidie is jaarlijks ná uitvoering van

een toekomstbestendig platteland. De start van het

de beroepsgroep geldende normen’. In de praktijk

werkzaamheden aan te vragen. Dat betekent dat

fonds is mogelijk gemaakt door een bijdrage van 5

betekent dat, dat de uitvoeringsrichtlijnen zoals deze zijn

onderhoudswerkzaamheden die in 2023 uitgevoerd zijn,

miljoen euro door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur

opgesteld door de stichting Erkende Restauratiekwaliteit

in 2024 aanmerking komen voor subsidie. De subsidie

en Wetenschap voor de periode 2020-juli 2023. Naar

Monumentenzorg (ERM) gevolgd dienen te worden.

wordt dus achteraf aangevraagd. Voor aanvragen gróter

verwachting kunnen in deze periode zo’n 25 tot 30

Ook archeologische en zogenoemde groene

dan €70.000 is er de eis om een inspectierapport te

projecten worden ondersteund.

monumenten als parken en historische tuinen komen in

overleggen welke is opgesteld vóór uitvoering van de

aanmerking voor een instandhoudingssubsidie.

werkzaamheden. Maak dus voordat u gaat starten met

Projecten waarbij sprake is van herbestemming, in

de werkzaamheden een inschatting hoe hoog de kosten

combinatie met verduurzaming en restauratie, van een

Jaarlijks is er minimaal ruim vijftig miljoen euro

zullen zijn, zodat u achteraf in aanmerking komt voor de

boerderij of boerderij-ensemble of onderdelen daarvan,

beschikbaar, welke wordt verdeeld over de verschillende

subsidie.

met erf en eventueel land komen in aanmerking

categorieën monumenten. Aanvragen kunnen elk jaar

voor een subsidie. Voor ondersteuning komen in

worden gedaan tussen 1 februari en 31 maart. De

Voor het aanvragen van de subsidie dient u

aanmerking projecten met een totale begroting van

regeling vervalt per 1 januari 2027, daarna zal deze

gespecificeerde facturen te overleggen welke de

minimaal 200.000 euro. Een financiële bijdrage bedraagt

worden herzien; de verwachting is echter wel dat er een

uitgevoerde werkzaamheden omschrijven.

maximaal 25 % van de ingediende begroting, tot een

vergelijkbare regeling in de plaats zal komen.

maximumbedrag van 250.000 euro. Voor de woonhuissubsidie is geen minimum of

Woonhuissubsidie

maximum aanvraagbedrag vastgesteld. Wel staat

Investeringssubsidie duurzame energie en energie-

Voor rijksmonumenten die niet in aanmerking komen

het subsidiepercentage vast. Het subsidiepercentage

besparing (ISDE)

voor de SIM bestaat er een andere subsidieregeling. De

bedraagt 38% van de instandhoudingskosten die voor

Met de Investeringssubsidie duurzame energie en

woonhuissubsidie is bedoeld voor particuliere eigenaren

subsidie in aanmerking komen.

energiebesparing (ISDE) kunnen woningeigenaren

van rijksmonumenten die een woonfunctie hebben.

subsidie aanvragen voor een zonneboiler, een (hybride)

De particuliere eigenaar van een rijksmonument

Aanvragen kunnen jaarlijks worden ingediend tussen 1

warmtepomp, isolatiemaatregelen en aansluiting op een

met woonhuisfunctie kan subsidie aanvragen

maart en 30 april, volgend op het kalenderjaar waarin

warmtenet. Zakelijke gebruikers komen in aanmerking

voor instandhoudingskosten. In tegenstelling

de subsidiabele kosten zijn gemaakt. Op 1 maart 2024

voor subsidie voor een zonneboiler, een warmtepomp,

tot de fiscale aftrek voor rijksmonumenten is de

kan de woonhuissubsidie dus voor aangevraagd worden

aansluiting op een warmtenet en voor kleinschalige

woonhuissubsidie alleen bedoeld voor kosten van

over het jaar 2023.

windturbines en zonnepanelen.

onderdelen van het rijksmonument. Dat komt overeen

Boerderijenfonds

In 2022 is er € 228 miljoen budget beschikbaar

met de werkzaamheden die voor de SIM in aanmerking

Het Boerderijenfonds is een initiatief van stichting

voor zonneboilers, (hybride) warmtepompen,

komen, dus bijvoorbeeld het herstellen van metsel-

Agrarisch Erfgoed Nederland en is in 2020 van start

isolatiemaatregelen en aansluitingen op een warmtenet.

en voegwerk, het repareren of vervangen van goten,

gegaan als particulier fonds, waarvan het beleid van

Jaarlijks komt er een nieuw budget beschikbaar. De

buitenschilderwerk en het (plaatselijk) vervangen van de

het fonds wordt uitgezet door het bestuur van stichting

ISDE-subsidie loopt door tot 2030.

dakbedekking. Restauratiekosten voor deze subsidie ook

Boerderijenfonds. Bij de uitvoering van het fonds wordt

instandhoudingswerkzaamheden aan monumentale

Herbestemmingsonderzoek Het Oude Slot

57

Aanvragen worden behandeld op volgorde van

De inzendtermijnen voor het landelijk fonds verschillen

Bij het projectvoorstel dient duidelijk aangegeven te

binnenkomst.

per branche. Zie hiervoor: https://www.cultuurfonds.

worden:

nl/inzendtermijnen#191

•

De concrete doelstelling. Wat men wil bereiken.

Prins Bernhard Cultuurfonds

Voor aanvragen bij de provinciale afdeling gelden

Het Cultuurfonds ondersteunt projecten op het gebied

andere inzendtermijnen. Zie hiervoor: https://www.

•

Een totaal begroting;

van cultuur, natuur of wetenschap in Nederland.

cultuurfonds.nl/provinciale-afdelingen

•

Wat de bijdrage is van de diverse betrokken partijen

Stichtingen, verenigingen en soms ook personen kunnen

Wanneer het project succesvol is;

(financieel/inkind);

een aanvraag doen voor financiële ondersteuning. Het

Fondsen

•

Wat de belangrijkste projectrisico’s zijn;

Cultuurfonds heeft in elke provincie een afdeling die

Steunfonds Duurzaamheid

•

Welke bijdrage gevraagd wordt van de Stichting

lokale of regionale projecten ondersteunt.

Stichting Steunfonds Duurzaamheid steunt projecten en

Stichtingen en verenigingen kunnen een financiële

initiatieven die uitgaan van verantwoord ondernemen.

bijdrage aanvragen voor beeldende kunst,

Het fonds wil projecten met een bijdrage aan educatie,

Van de aanvragers zal gevraagd worden hun voorstel

monumentenzorg, geschiedenis & letteren, muziek,

duurzaamheid en een circulaire economie ondersteunen

ook mondeling aan het bestuur toe te lichten en

theater en film, natuur, wetenschap of buurtcultuur.

met een eenmalige maximum bijdrage van € 15.000

de steunaanvragen kunnen heel het jaar worden

Het Cultuurfonds is er voor zowel amateurs als

per project. Herbestemmingen die een bijdrage leveren

aangevraagd.

professionals.

aan de lokale circulaire economie of aan de economie

Steunfonds Duurzaamheid.

op een landgoed en de bekendheid van het monument

Particuliere fondsen

Het fonds vindt het belangrijk dat de projecten die

vergroten komen bijvoorbeeld in aanmerking voor

Tegenwoordig lijkt het steeds belangrijker te worden

ze financieel ondersteunen uitzonderlijke initiatieven

een bijdrage aan energiebesparende voorzieningen.

om financiering te zoeken in particuliere bronnen. Ook

betreffen die een wezenlijke leemte vullen binnen

Maar bijvoorbeeld ook innovatieve ideeën voor

innovatievere constructies zoals crowdfunding lijken

het bestaande aanbod. Ook gaat het fonds ervan uit

energieopwekking met monumentale water- of

in populariteit te winnen. Voorbeelden van particuliere

dat de aanvragers ook zelf in het project investeren,

windmolens of herbestemming van tuingebouwen

fondsen zijn onder andere:

alsmede elders fondsen werven. De projecten worden

naar educatielokalen voor schoolklassen komen in

•

VSB-fonds

inhoudelijk beoordeeld door de afdelingsbesturen,

aanmerking voor een bijdrage van het fonds.

•

BPD Cultuurfonds

•

Prins Bernhard Cultuurfonds

adviescommissies of andere deskundigen. Zij bepalen of projecten een bijdrage ontvangen.

Enkele uitgangspunten van de stichting:

•

Gravin van Bijlandtfonds

Het Cultuurfonds dekt de kosten van projecten altijd

•

Ze richten zich primair op de regio Zuid-Oost

•

Elisabeth Strouven Fonds (Maastricht e.o.)

Brabant;

Of en welke fondsen eventueel een bijdrage kunnen

Het maximum bedrag per project is €15.000,-. In

leveren aan de ontwikkeling van uw erfgoed, is

uitzonderingsgevallen kan het bestuur hiervan

afhankelijk van of de doelstellingen van de fondsen

afwijken;

overeenkomt met de nieuwe functie. Over het algemeen

Er is altijd sprake van een éénmalige ondersteuning

zal er sprake moeten zijn van een maatschappelijke

van projecten en initiatieven, niet van

invulling van het erfgoed.

gedeeltelijk. De hoogte van de bijdrage verschilt per project. Een aanvraag wordt niet in behandeling

•

genomen als het project al is gestart. Projecten met een regionaal karakter moeten worden

•

aangevraagd bij één van de provinciale afdelingen. Zij hebben soms aanvullende richtlijnen of mogelijkheden. Projecten voor een breed publiek uit meerdere provincies kunnen subsidie aanvragen bij het landelijk

exploitatiesubsidie; •

Deze steun kan de vorm hebben in een lening, subsidie of garantie.

bureau. Herbestemmingsonderzoek Het Oude Slot

58

Financieringen

Cultuurfonds-hypotheek

De hoogte van de lening is afhankelijk van de

Via banken is het soms moeilijk een complexe herbe-

De kosten van de restauratie van een provinciaal

investeringen in energiebesparende maatregelen. De

stemming te financieren. Via het Nationaal Restauratie

of gemeentelijk monument zijn gedeeltelijk te

lening voor een particulier eigenaar-bewoner bedraagt

Fonds zijn er verschillende mogelijkheden om instand-

financieren middels een cultuurfonds-hypotheek bij

minimaal €2.500 en maximaal € 50.000. Voor VvE’s

houding, restauratie, herbestemming maar ook verbete-

het Nationaal Restauratiefonds. Deze hypotheek is een

geldt een minimum van €25.000 en een maximum van

ringen van beschermde gebouwen te financieren. Welke

annuïteitenlening met een gunstige rente. Deze rente

€300.000.

vorm van financiering het best past bij uw plannen, is

ligt 4,5% onder de marktrente, met een minimum van

afhankelijk van onder andere de eigendomssituatie, het

1,5%. De leningen worden verstrekt uit een ‘Revolving

in te brengen eigen vermogen en de totale investerings-

Fund’ van de provincie Noord-Brabant. De hoogte van de

kosten. Een mix van financieringen is in sommige geval-

Cultuurfonds-hypotheek wordt bepaald aan de hand van

len ook denkbaar.

de door de gemeente vastgestelde subsidiabele kosten, verminderd met het bedrag dat mogelijk uit subsidies of

Restauratiefonds-hypotheek

verzekeringsuitkeringen bij schade door brand of storm

De kosten van de restauratie en onderhoud van een

et cetera is ontvangen.

rijksmonument zijn gedeeltelijk te financieren middels

De lening bedraagt minimaal € 10.000 en maximaal

een restauratiefonds-hypotheek bij het Nationaal

€ 100.000. De hypotheek moet vóór aanvang van de

Restauratiefonds. Dit is een laagrentende lening

werkzaamheden zijn aangevraagd.

en is vaak de beste oplossing voor financiering van restauratiewerkzaamheden. De restauratiefonds-

Duurzame monumenten-lening

hypotheek is een annuïteitenlening met een gunstige

Eigenaar-bewoners en VvE’s van rijksmonumentale

rente. Deze rente ligt 5% onder de marktrente,

woningen en/of appartementen die bij het

met een minimum van 1,0%. De leningen worden

Restauratiefonds een lening voor restauratie aanvragen

verstrekt uit een ‘Revolving Fund’ van het Nationaal

kunnen hun duurzame ingrepen meefinancieren.

Restauratiefonds. De hoogte van de lening is afhankelijk

Het ministerie van OC&W heeft hiervoor € 10 miljoen

van de instandhoudingskosten die u maakt (voor

beschikbaar gesteld. Hiermee wil het ministerie de

restauratie en/of onderhoud). U vraagt de hypotheek

verduurzaming van rijksmonumenten stimuleren op het

aan nadat de instandhoudingskosten zijn bepaald

moment dat het pand gerestaureerd wordt.

door een bouwkundig bureau, geselecteerd door het

De kosten die gemaakt worden om een rijksmonument

Restauratiefonds.

te verduurzamen kunnen worden meegefinancierd

Voor grootschaligere restauraties van monumenten

met de restauratie. Daarbij gaat het over ingrepen

die niet als woonhuis zijn geregistreerd, is er de

als spouwmuur- of dakisolatie, het plaatsen van

restauratiefondsplushypotheek. De lening bedraagt

isolatieglas en duurzame systemen als zonneboilers of

dan minimaal €300.000 welke in maximaal 30 jaar tijd

-panelen, HR-ketels en warmtepompen. De duurzame

afgelost dient te worden. De hypotheek moet vóór

maatregelen kunnen gelijktijdig en tegen dezelfde

aanvang van de werkzaamheden zijn aangevraagd.

voorwaarden worden gefinancierd als de restauratie. Dat betekent dat ook de rente 5% onder de marktrente ligt, met een minimum van 1,5%. Herbestemmingsonderzoek Het Oude Slot

59

Bijlage 5 - DESTEP ANALYSE

laatste jaren opgelopen: in 1990 was nog 12,8 procent van de inwoners 65-plus.

Demografie

Tot 2040 zet de vergrijzing nog door en daarna zal het

De samenstelling en spreiding van de bevolking bepalen in grote mate de behoefte van de

aandeel ouderen heel geleidelijk afnemen, verwachten PBL en CBS. De potentiële beroepsbevolking van

bevolking. Er zijn verschillende demografische trends en factoren die invloed kunnen hebben op

Nederland (de populatie tussen 20 jaar en de AOW-

de herbestemming van objecten.

als gevolg van het verhogen van de AOW-leeftijd en na

gerechtigde leeftijd) zal de komende jaren snel groeien het jaar 2024 geleidelijk stabiliseren.

Landelijke bevolkingsontwikkeling

asielstroom naar Nederland. In 2015 was er een piek

De Nederlandse bevolking groeide in 2023 met 136

van Syrische asielmigranten. Ook nam het aantal

Vaker oud in goede gezondheid

393 inwoners (inclusief correcties). Dat zijn 7,6 mensen

Eritrese asielmigranten toe. Het eerste decennium van

Nederland vergrijst in een rap tempo: het aandeel

per duizend inwoners. Aan het eind van 2023 telde de

deze eeuw kende een relatief bescheiden asielinstroom

oudere leeftijdsgroepen neemt toe, wat resulteert in

bevolking 17 947 684 mensen. De verwachting van het

waarbij Irakezen de grootste groep vormden. Ook deze

een stijgende gemiddelde leeftijd van de bevolking. Op 1

CBS is dat dit oploopt tot 18 miljoen in 2024 en tot 19

ontwikkeling is onderbroken door Covid-19. Echter sinds

januari 2023 telde Nederland 3.601.167 inwoners van 65

miljoen in 2037.

begin 2022 zijn er veel Oekraïense asielmigranten naar

jaar of ouder, wat 20,2 procent van de bevolking is. Ter

Nederland gekomen in verband met de oorlog.

vergelijking: in 1990 was dit aandeel nog 12,8 procent. In

De bevolking groeit als er meer immigranten dan

2023 was de grijze druk 34 procent, wat betekent dat er

emigranten zijn en als er meer kinderen geboren

Huishoudens en vergrijzing

voor elke 65-plusser 3 mensen in de werkzame leeftijd

worden dan er mensen overlijden. In 2023 kwamen

Begin 2023 waren er 8,3 miljoen particuliere

(20 tot 65 jaar) zijn. Volgens de bevolkingsprognose zal

er 141 895 mensen bij door internationale migratie

huishoudens in Nederland. Volgens de meest recente

deze grijze druk de komende jaren stijgen tot bijna 50

(immigratie minus emigratie), en -5 502 door natuurlijke

huishoudensprognose van het CBS zal dit aantal in 2050

procent.

aanwas (geboorte minus sterfte). Tot 2014 werd

zijn toegenomen tot 8,8 miljoen. Gemiddeld wonen er

de bevolkingsgroei voornamelijk veroorzaakt door

2,12 mensen in een Nederlands huishouden, in 1963

Naast de algemene vergrijzing is er ook sprake

natuurlijke aanwas, daarna vooral door migratie.

was de gemiddelde huishoudensgrootte nog 3,52. Door

van dubbele vergrijzing, met een groeiend aantal

deze zogenaamde ‘huishoudensverdunning’ is het aantal

80-plussers. Begin 2023 was 15,3 procent van de

Rond de eeuwwisseling werden jaarlijks ruim 200

huishoudens veel sneller gegroeid dan de bevolking.

inwoners tussen de 65 en 80 jaar oud, terwijl 4,9

duizend kinderen geboren. Sindsdien nam het aantal

Eén van de belangrijkste trends van de demografie

procent 80 jaar of ouder was. Interessant is dat vrouwen

geboorten af en schommelt het de laatste jaren tussen

in Nederland is echter vergrijzing. In de Verkenning

gemiddeld langer leven dan mannen, wat zichtbaar is in

de 170 en 175 duizend. Covid-19 heeft een aantal

Bevolking 2050 (2021) laten Nidi en CBS zien dat het

de hoogste leeftijdsgroepen. Zo zijn er 95.090 vrouwen

ontwikkelingen onderbroken. Het aantal overledenen

zeer aannemelijk is dat het aandeel ouderen zal blijven

en 40.128 mannen van 90 jaar of ouder.

bereikte in 2020 een hoogtepunt, met bijna 165 duizend

toenemen en dat het aandeel van de bevolking in de

sterfgevallen. De voorgaande jaren lag dit getal rond

werkzame leeftijden krimpt.

Langer zelfstandig wonen

de 150 duizend. In de afgelopen twintig jaar is de

Op 1 januari 2023 telt Nederland 3 601 167 inwoners

Ouderen leven niet alleen steeds langer, ze leven ook

natuurlijke groei van de bevolking meer dan gehalveerd.

van 65 jaar of ouder. Dat is 20,2 procent van de

langer zelfstandig en minder vaak in een verpleeg- of

bevolking, waarbij een stijging wordt voorzien tot 25

verzorgingstehuis. Begin deze eeuw woonde 81 procent

procent in 2035. De vergrijzing van Nederland is de

van de 75-plussers zelfstandig, in 2017 was dat

Conflicten in de wereld zorgen voor pieken in de

Herbestemmingsonderzoek Het Oude Slot

60

92 procent. Ruim 617 duizend 75-plussers woonden

Vorig jaar was het eerste jaar sinds 2020 zonder

samen en nog eens 530 duizend woonden alleen. Tot de

lockdowns en coronamaatregelen. In 2022 gold er

leeftijd van 80 jaar wonen relatief weinig ouderen in een

tot halverwege januari in Nederland nog een harde

Groeiende mogelijkheden van werkzoekenden

tehuis. Echter, ook het aandeel 80-plussers in tehuizen

lockdown. Daarna werd de samenleving geleidelijk

Werkzoekenden hebben steeds meer ruimte om

neemt al jaren af. In 1997 woonde 23 procent van de

opengesteld en in maart 2022 vervielen de laatste

kritischer te zijn tijdens hun zoektocht naar een baan.

80-plussers in een verpleeg- of verzorgingstehuis, 20

coronamaatregelen.

Met een enorm aantal vacatures tegenover relatief

jaar later was dat nog geen 12 procent. De afname heeft

er meer vacatures zijn dan werklozen.

weinig werkzoekenden zijn er voor werkzoekende

zich ook bij jongere leeftijdscategorieën voorgedaan.

Werkloosheid

een aantal voordelen. In een krappe arbeidsmarkt zul

Tegenwoordig hebben 65-plussers ook vaker een eigen

De werkeloosheid in Nederland is door Covid-19 in

je minder snel een afwijzing krijgen. Ook biedt een

koopwoning. Eind jaren negentig had ongeveer een

begin 2020 flink toegenomen. Echter nu deze crisis zo

krappe arbeidsmarkt meer kansen voor starters met

op de drie ouderen een eigen woning. In 2008 was

goed als achter de rug is zien we dat de werkloosheid

weinig werkervaring of voor ouderen met juist heel veel

dit al 45 procent, en anno 2015 bezit de helft van de

in het vierde kwartaal van 2023 rond de 360 duizend

ervaring.

65-plushuishoudens een eigen woning. Zes op de tien

ligt wat gelijkstaat aan 3,5% van de beroepsbevolking.

babyboomers hebben een eigen huis, tegen vier op de

Vergeleken met het kwartaal ervoor is dit met 6000

Het lage aantal werkzoekenden zorgt er daarnaast

tien 75-plussers.

afgenomen.

voor dat salarissen worden opgedreven. Je hebt

Grijze druk

Het aantal werkenden van 15 tot 75 jaar nam in dezelfde

om een hogere financiële vergoeding te vragen. Maar

Grote gemeenten zijn momenteel minder vergrijsd dan

periode met ongeveer 50.000 toe tot 9,8 miljoen. De

ook op andere gebieden, bijvoorbeeld een hogere

kleinere gemeenten. In de toekomst zal dat zo blijven.

toename van het aantal werkenden was het grootst

onkostenvergoeding, een praktischer rooster of eerder

De verhoging van de AOW-leeftijd zorgt ervoor dat de

bij jongeren. Dat meldt het CBS op basis van nieuwe

een vast contract.

grijze druk (de verhouding tussen het aantal personen in

cijfers over de beroepsbevolking. UWV registreerde in

de AOW-leeftijd en het aantal personen van 20 jaar tot

december 2023 160,8 duizend lopende WW-uitkeringen.

tijdens salarisonderhandelingen een betere positie

de AOW-leeftijd) in de toekomst minder toeneemt dan zonder de verhoging van de AOW-leeftijd.

Horeca In 2023 is de omzet in de horeca met 13,2 procent

In het vierde kwartaal van 2023 hadden 3,6 miljoen

gestegen ten opzichte van 2022. Alle subsectoren

mensen van 15 tot 75 jaar om uiteenlopende redenen

binnen de horeca boekten een hogere omzet. Dit was

Economie

geen betaald werk. Naast werklozen ging het om 2,9

het eerste jaar sinds 2020 zonder coronamaatregelen.

Landelijke economische ontwikkelingen

miljoen mensen die niet recent hebben gezocht en/of

In 2022 gold in Nederland tot halverwege januari nog

De economie kromp in het vierde kwartaal 2023 met 0,5

niet direct beschikbaar zijn voor werk. Zij worden niet

een strenge lockdown, maar in maart 2022 werden de

procent ten opzichte van het vierde kwartaal 2022.

tot de beroepsbevolking gerekend. Hun aantal is in de

laatste coronamaatregelen opgeheven. Dit had een

Toch groeide de bbp met 0,1%. Deze groei volgt op twee

laatste drie maanden met gemiddeld 4000 gestegen.

positief effect op de omzetgroei van de horeca in 2023.

jaren waarin de groei uitkwam op achtereenvolgens 6,2

Daarnaast waren de prijzen in 2023 hoger dan het jaar

en 4,4 procent.

Met een daling van zowel het aantal werklozen (-6000)

ervoor. Het volume lag vorig jaar bijna 6 procent hoger

Hoewel het consumentenvertrouwen nog niet op

als het aantal vacatures (-5 000) bleef de arbeidsmarkt in

dan in 2022.

goed niveau ligt, heeft het consumentenvertrouwen

het vierde kwartaal van 2023 net zo gespannen als in het

gedurende 2023 een verbetering ondervonden en deze

derde kwartaal. Tegenover elke 100 werklozen stonden

In 2023 was de omzet van hotels 17,8 procent hoger dan

verbetering is in 2024 verder gestegen. Ook zien mensen

opnieuw 114 vacatures.

in 2022. Verhuurders van vakantiehuisjes en campings

sparen steeds zinvoller in

Dit is het negende achtereenvolgende kwartaal waarin

zagen een stijging van 4,3 procent in hun omzet Herbestemmingsonderzoek Het Oude Slot

61

Kantines en cateringbedrijven boekten bijna 20 procent

Sociaal-Cultureel

theoretisch zijn opgeleid. Praktische kennis en

meer omzet, terwijl restaurants een stijging van bijna 14

Sociale contacten

kunde is lange tijd gedevalueerd, maar maakt nu een

procent noteerden. De omzet van cafés groeide in 2023

Mensen hadden het zwaar te verduren tijdens COVID-19.

herwaardering door: vakmensen krijgen een steeds

met 10,5 procent. Fastfoodrestaurants zagen bijna 9

We (althans, een groot deel van de bevolking) zijn weer

hogere (sociale) status.

procent meer omzet dan het jaar ervoor.

toe aan menselijk contact – we willen weer mensen zien en met mensen zijn. En dat kan gelukkig ook weer.

Doe-democratie

Vastgoed

Ruim drie op de tien Nederlanders van 15 jaar of ouder

Steeds vaker wordt een beroep gedaan op de burger

De vastgoedmarkt is in de afgelopen jaren met

hebben dagelijks contact met familieleden die niet bij

om problemen zelf, al dan niet in samenspraak met

recordhoogtes gegroeid. De vraag is gestegen

hen in huis wonen. Een ongeveer even grote groep

medeburgers, op te lossen. De overheid treedt minder

en het aanbod is gedaald. De gevolgen hiervan

heeft dagelijks contact met vrienden. Met buren heeft

als verzorger op maar zal meer moeten gaan faciliteren.

zijn huurstijgingen en krapte op goede locaties.

15 procent dagelijks contact, terwijl 12 procent zelden of

De afgelopen jaren zijn de prijzen van bestaande

nooit contact heeft met de buren.

koopwoningen aanzienlijk gestegen, waarbij ze

Van bezit naar gebruik Het feitelijke eigendom van zaken en goederen

inmiddels hoger liggen dan tijdens het vorige

(Mentale) gezondheid

wordt steeds minder belangrijk in de maatschappij.

hoogtepunt in 2008. Halverwege 2019 vertraagde het

Steeds meer mensen in Nederland hebben last van

Consumenten hoeven een product niet te bezitten,

tempo van de prijsstijgingen enigszins, maar daarna

psychische vermoeidheid of burnout klachten door

zolang ze er maar gebruik van kunnen maken. Diensten

versnelden ze opnieuw.

prestatiedruk. De samenleving staat voor de vraag hoe

als Swapfiets vervangen bijvoorbeeld het eigendom van

In december 2023 waren bestaande koopwoningen

de prestatiedruk kan worden verlicht en hoe we om

een fiets met het gebruiksrecht ervan.

gemiddeld 1,6 procent duurder dan een jaar eerder.

gaan met stress en burnouts. Zelfvoorzienendheid

De gemiddelde verkoopprijs van bestaande woningen bedroeg 422,4 duizend euro.

Een crisis zorgt er vaak voor dat mensen hun levens

Als tegenbeweging op de doorzettende globalisering

Het totaal aantal verkochte woningen neemt daarom

analyseren en nieuwe wegen voor zichzelf uitstippelen.

en digitalisering, streven steeds meer mensen naar een

ook de laatste jaren af. Volgens het kadaster werden

Veel consumenten hebben de afgelopen twee jaar

volledig zelfvoorzienende levensstijl. Dit wordt veelal

er in 2020 nog 236.481 woningen verkocht en door de

een drastische persoonlijke omwenteling ervaren. Ze

gedreven vanuit een gevoel van ontheming, de behoefte

jaren heen is dit aantal in 2023 gedaald naar 182.403.

verwelkomden nieuwe waarden, levensstijlen en doelen.

om minder afhankelijk te zijn van anderen en de wens

Eén daarvan is dat mensen bijvoorbeeld meer prioriteit

om de eigen klimaatvoetafdruk te reduceren. Deze

Bouwsector

gaven aan tijd voor zichzelf. Vooral jongeren zijn steeds

zelfvoorzienendheid leidt tot off-the-grid huisvesting,

Volgens nieuwe cijfers van het CBS is de omzet in de

meer op zoek naar zingeving. Vroeger identificeerde

het lokaal verbouwen van voedsel en alternatieve

bouw in het vierde kwartaal van 2023 met 2,5 procent

men zich met het werk dat werd verricht. Tegenwoordig

ruileconomieën.

gestegen. Over het gehele jaar 2023 lag de omzet 6,8

is er steeds meer de vraag waar we nu onze identiteit en

procent hoger dan het voorgaande jaar. Echter, deze

geluk vandaan halen.

omzetstijging was kleiner dan die van de afgelopen

Digitale criminaliteit Terwijl het totaal aantal gewelddelicten in Nederland

twee jaar. In het vierde kwartaal werden vergunningen

Stijgend opleidingsniveau

jaarlijks afneemt, neemt het aantal meldingen van

afgegeven voor de bouw van 14,2 duizend woningen,

Het gemiddeld genoten onderwijsniveau in Nederland

digitale criminaliteit explosief toe. Van kleinschalige

wat neerkomt op een daling van 10 procent vergeleken

neemt jaarlijks toe. Dit draagt enerzijds bij aan de

phishing tot grootschalige ransomware en van

met het jaar ervoor.

kenniseconomie, maar creëert anderzijds een tekort

digitale pesterijen tot DDOS-aanvallen op vitale

aan vakmensen doordat steeds meer mensen puur

bedrijfsonderdelen: digitale criminaliteit vormt een Herbestemmingsonderzoek Het Oude Slot

62

nieuw front voor justitie, waar traditionele preventie- en

robots? Welke beslissingen kan en mag kunstmatige

opsporingsmiddelen niet effectief zijn. Een voorbeeld

intelligentie voor mensen nemen?

grondstoffen, materialen, producten en afval.

van een nieuwe repressieve tactiek is het in beslag

Energiearmoede

nemen van digitale valuta.

In een poging de klimaatverandering een halt toe te roepen, wordt de gasproductie versneld

Herwaardering lokale omgeving

Elf technologische doorbraken

teruggeschroefd. In combinatie met toenemende

Er vindt een herwaardering plaats van de lokale

Er zijn elf technologische doorbraken die in de komende

vraag en al dan niet om geopolitieke redenen minder

omgeving. Deze herwaardering is mede versterkt tijdens

vijf tot tien jaar substantiële impact zullen hebben

toevoer vanuit grote gasproducerende landen zoals

de pandemie waarin mensen werden verzocht om zo

op organisaties, consumenten en op markten waar

Rusland, leidt dit tot snel stijgende energieprijzen. Bij

min mogelijk te reizen. Nederlandse gaan vaker op zoek

de interactie tussen organisaties en consumenten

huishoudens met lage inkomens en slecht geïsoleerde

naar activiteiten in de buurt en gaan meer op vakantie in

plaatsvindt. Dit zijn: big data, cloud computing,

huizen leidt dit steeds vaker tot energiearmoede:

eigen land

dna-sequencing, energieopslag, geavanceerde

financiële problemen door een snelle stijging van de

robottechnologie, internet of things, kunstmatige

maandelijkse energielasten.

Technologie

intelligentie, mobiel internet, mobile payments,

Er komt een golf met nieuwe technologieën aan. Over

nanotechnologie en 3D-printing.

veel van deze technologieën wordt al langer gesproken.

Weersextremen De impact van door de mens veroorzaakte

Bijvoorbeeld over de inzet van kunstmatige intelligentie,

Ecologie

klimaatverandering wordt steeds merkbaarder. Waar

de toepassing van nanotechnologie, het benutten van de

Grondstofbehoefte stijgt en klimaat adaptie is nodig

klimaatverandering lange tijd een abstract begrip is

mogelijkheden van big data of de uitrol van 3D-printen.

Met de groei van de wereldbevolking en de mondiale

geweest waarvan de impact vooral voor de volgende

Wij zien om ons heen dat succesvolle organisaties in

welvaart neemt de vraag naar natuurlijke grondstoffen

generaties merkbaar zou zijn, krijgen we inmiddels

staat zijn om nieuwe technologieën in te zetten om de

zoals water, energie, mineralen, metalen en voedsel

steeds vaker te maken met weersextremen. Van

resultaten op verschillende vlakken te verbeteren.

toe. Er is echter een beperkte hoeveelheid grondstoffen

overstromingen in Limburg tot hittegolven op de

beschikbaar. De economische impact wordt

Noordpool. En van tornado’s in Barendrecht tot vrieskou

Geautomatiseerde organisaties

vergroot door de onderlinge afhankelijkheid tussen

in Texas: extreem weer is inmiddels onderdeel van onze

Technologie stelt organisaties in staat om een groot

klimaatverandering en grondstoffen schaarste, met

dagelijkse realiteit.

aantal bedrijfsprocessen verder te automatiseren.

grote invloed op voedsel- en waterproblematiek. Ook

Hierdoor kunnen arbeidsintensieve, en dus dure

Nederlandse bedrijven worden geconfronteerd met

Afnemende biodiversiteit

en foutgevoelige processen worden vervangen met

klimaatverandering en grondstoffenschaarste (PWC,

Als gevolg van klimaatverandering en vervuiling neemt

behulp van technologie. Technologieën die dit in

2018). Door klimaatverandering neemt de kans op

de biodiversiteit wereldwijd af en doorgaat de aarde

steeds grotere mate mogelijk maken zijn geavanceerde

wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen toe. Het

volgens wetenschappers momenteel de zogenaamde

robottechnologie, kunstmatige intelligentie en cloud

is van groot belang dat Nederland zich aanpast aan deze

‘zesde massale uitstervingsgolf’. Dit kan onder andere

computing.

veranderingen, een klimaatadaptie (Delta commissaris).

negatieve gevolgen hebben voor de voedselveiligheid en een gezond leefmilieu.

Daartegenover ontstaat er een ethische discussie

Nederland werkt toe naar een Circulaire Economie

rondom de rol van kunstmatige intelligentie en robotica

in 2050. Hierin staat het hergebruik van materialen,

in de samenleving. In welke mate is het ethisch te

herbestemmen van producten en besparen van

verantwoorden om mensenwerk te vervangen met

grondstoffen centraal. Een efficiëntere omgang met Herbestemmingsonderzoek Het Oude Slot

63

Politiek-juridisch Politieke verhoudingen De verhoudingen tussen lokale, landelijke en Europese politiek veranderen. Gemeenten hebben meer taken vanuit het Rijk gekregen die zij op lokaal niveau moeten uitvoeren en vormgeven. Tegelijk ontstaat meer versnippering in het politieke landschap. Het aantal (lokale) partijen dat zitting heeft in de colleges en gemeenteraad neemt landelijk toe. De diversiteit aan standpunten en belangen betekent dat continuïteit in beleid op middellange termijn niet langer een vanzelfsprekendheid is Steeds meer burgers hebben de perceptie dat de overheid onbetrouwbaar is. De toeslagenaffaire waarbij burgers door de Nederlandse overheid in gelijke gevallen niet gelijk behandeld zijn, heeft dit gevoel versterkt en breder aan het voetlicht gebracht. De maatschappelijke roep om transparantie vanuit de overheid wordt steeds groter, maar de invulling hiervan blijft achter. Woo-verzoeken die worden beantwoord met zwartgelakte rapporten, achterkamertjespolitiek, een gebrek aan actieve herinneringen bij onze voornaamste politici: het antwoord op de roep om transparantie lijkt in veel gevallen schijntransparantie te zijn.

Herbestemmingsonderzoek Het Oude Slot

64

Bijlage 6 - Financiële stand van zaken per 01-01-2024

Herbestemmingsonderzoek Het Oude Slot

65

Bijlage 7 - Jarenplan kostenraming Nibag Groep B.V. (deel 1) (betreft bouwkundig onderhoud van de schil van het gebouw o.b.v. de voormalige situatie van verhuur)

Herbestemmingsonderzoek Het Oude Slot

66

Bijlage 7 - Jarenplan kostenraming Nibag Groep B.V. (deel 2) (betreft bouwkundig onderhoud van de schil van het gebouw o.b.v. de voormalige situatie van verhuur)

Herbestemmingsonderzoek Het Oude Slot

67

Klement Rentmeesters. Voor de toekomst van uw monument.

Makelaardij Beheer en exploitatie Herbestemming Subsidies Grondzaken

www.klement-rentmeesters.nl