Bijlage 2. Ontwerp jaarverslag 2023 VRK.pdf
Tekst van het document
2023 ONTWERP JAARVERSLAG
VERSIE DB 22 MAART 2024
JAARVERSLAG 2023
Kerngegevens Naam:
Veiligheidsregio Kennemerland
Bezoekadres:
Zijlweg 200 2015 CK Haarlem
Postadres:
Postbus 5514 2000 GM Haarlem
Telefoon: Website:
023-5159500 www.vrk.nl
Dagelijks bestuur:
Mw. M.H.F. Schuurmans-Wijdeven (voorzitter) Dhr. J. Wienen, burgemeester gemeente Haarlem Dhr. F.C. Dales, burgemeester gemeente Velsen Dhr. A. Schoorl, wethouder volksgezondheid gemeente Heemskerk Dhr. L. Carree, wethouder volksgezondheid gemeente Zandvoort
Directie:
Dhr. A.F.M. Schippers, directeur Veiligheidsregio Dhr. A. van de Velden, directeur Publieke Gezondheid (tot 5 september 2023) Mevrouw O.C. Scheidel, directeur Publieke Gezondheid (M.i.v. 11 april 2023) Dhr. H. Balk, waarnemend directeur (vanaf 1 november 2023)
Pagina 2
JAARVERSLAG 2023
Inhoudsopgave 1. Voorwoord 2. Leeswijzer 3. Jaarrekeningresultaat 2023 in één oogopslag
4 5 6
4. Programmaverantwoording 4.1 Programma Publieke Gezondheid 4.2 Programma Covid-19 4.3 Programma Noodopvang ontheemden Oekraïne 4.4 Programma Noodopvang asielzoekers 4.5 Programma Jeugdgezondheidszorg (JGZ) 4.6 Programma Regionale Brandweerzorg 4.7 Programma Ambulancezorg 4.8 Programma Geneeskundige Hulp bij Ongevallen en Rampen (GHOR) 4.9 Programma Multidisciplinaire samenwerking 4.10 Programma Bevolkingszorg 4.11 Programma Zorg & Veiligheidshuis 4.12 Programma Meldkamer Noord-Holland 4.13 Programma Veilig Thuis 4.14 Programma Interne Dienstverlening 4.15 Programma Financiële middelen
7 7 16 17 18 19 24 31 34 37 42 45 48 50 55 62
5. Paragrafen 5.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Verbonden partijen 5.4 Bedrijfsvoering 5.5 Wet Open Overheid (Woo) 5.6 Financiering 5.7 Grondslagen 5.8 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 5.9 Opbouw van het begrotingssaldo: 5.10 Incidentele baten en lasten per programma 5.11 Investeringen en restantkredieten 5.12 Informatie over maximum inkomensnorm voor de publieke sector 5.13 Balans en toelichting
63 63 65 66 67 67 68 70 71 73 74 76 77 79
6. Overige gegevens 6.1 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld 6.2 Verantwoording in het kader van SISA
89 89 90
7. Controleverklaring onafhankelijke accountant
91
8. Bijlagen Bijlage 1: Gemeentelijke bijdragen 2023 Bijlage 2: Restantkredieten 2023
92 92 93
Pagina 3
JAARVERSLAG 2023
1. Voorwoord In het jaar 2023 heeft de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) een dynamische periode doorgemaakt, waarin zowel bouwen als afbouwen centraal stonden. Laten we eens nader bekijken wat dit jaar voor de VRK heeft betekend. Afbouwen: een tijd van verandering Het jaar begon met het afscheid van directeur Bert van de Velden. Bert was sinds 2013 de drijvende kracht achter de VRK en kende de regio als geen ander. Zijn rol als Directeur Veiligheidsregio/ Directeur Publieke Gezondheid was van onschatbare waarde voor de organisatie en de ontwikkeling van de publieke gezondheid in onze regio. Vooral tijdens de coronaperiode heeft hij laten zien hoe cruciaal de verbindende rol van de GGD is tijdens crisissituaties. Directeur Frans Schippers was al in 2022 voor enkele dagen gedetacheerd bij het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV). Na een uitbreiding van de detachering heeft dit geleid tot een definitief afscheid. Bij het NIPV zal Frans Schippers zich gaan inzetten voor een doel waar de VRK al veel langer landelijk voor pleit: een betere en zeker ook efficiëntere manier van het opleiden van brandweermensen, en ook andere medewerkers van de veiligheidsregio’s. De VRK loopt er al veel langer tegenaan dat de eisen aan opleidingen en examens worden geformuleerd op andere plekken dan de veiligheidsregio’s zelf, terwijl de inspanningen en de kosten daar wel landen.
De VRK gaat dus zeker plezier beleven aan deze stap. Maar de VRK gaat ook een bijzondere en toegewijde directeur missen die al sinds 2007 aan de regio is verbonden en die van grote betekenis is geweest voor de VRK. Maar het afbouwen beperkte zich niet tot de directie. Ook andere gewaardeerde medewerkers namen afscheid, soms vanwege het bereiken van de (pre)pensioenleeftijd, soms om elders nieuwe kansen te benutten. De VRK biedt medewerkers volop groeimogelijkheden, waardoor ze nog interessanter zijn voor andere werkgevers. Gelukkig wisten we in 2023 ook nieuwe talenten aan te trekken, hoewel het invullen van alle vacatures een uitdaging bleek. Bouwen: nieuwe gezichten en perspectieven Op 11 april verwelkomden we Ciska Scheidel als nieuwe Directeur Veiligheidsregio/Directeur Publieke Gezondheid. Haar komst viel samen met de zoektocht naar vernieuwende werkwijzen en verbanden, waarbij de GGD Kennemerland haar meerwaarde bewees. Gezondheid staat landelijk en voor gemeenten steeds hoger op de agenda, en preventie van gezondheidsproblemen is van groot belang.
De dreigingen in de maatschappij worden serieuzer en het Rijk wil de regio’s in staat stellen zich daartegen te wapenen en daarin ook beter met elkaar samen te werken. Om daar invulling aan te geven heeft de VRK onder andere ingezet op een betere manier van het verzamelen van informatie over situaties die tot een crisis kunnen leiden, om zo beter voorbereid te zijn. Brandweer Kennemerland richtte zijn aandacht op een ander soort dreiging die steeds reëler wordt voor de regio, die van een natuurbrand. Governance en de rol van de gemeenteraden De VRK is een zeer brede gemeenschappelijke regeling, de gemeenten hebben ook het Zorg & Veiligheidshuis en Veilig Thuis bij de VRK ondergebracht. Met name Veilig Thuis heeft te maken met een vraag vanuit de maatschappij die moet worden gekoppeld aan de financiële middelen die gemeenten willen en kunnen besteden aan deze WMO-taak. In 2023 is een benchmark gerealiseerd die gebruikt is voor het goede gesprek hierover met de betrokken wethouders. Dit is een goede basis gebleken voor aanscherping van de afspraken hierover in 2024. Zo is gebouwd aan een meer stabiele inbedding van Veilig Thuis binnen de VRK. In 2023 hebben ook de gemeenteraden gebouwd aan de toekomst van de VRK, met name aan het goed besturen van deze gemeenschappelijke regeling.
De gemeenteraden samen hebben speciaal voor de aan te passen gemeenschappelijke regeling van de VRK, een traject ingericht waarin de raden zelf hebben aangegeven hoe de democratisering van de regeling eruit zou kunnen zien, en hoe de gemeenteraden hun eigen rol daarin zagen. Dit waardevolle traject heeft belangrijke bouwstenen geleverd voor het opstellen van een nieuwe gemeenschappelijke regeling, die in 2024 in procedure kon gaan. Dank Kortom, 2023 was een jaar van verandering, waarin we afscheid namen en nieuwe wegen insloegen. Het bestuur van de VRK dankt allen die in 2023 afscheid namen van de VRK nog eens van harte voor hun rol en alle anderen die in 2023 hun steentje hebben bijgedragen aan de uitdagingen in onze regio. De VRK blijft bouwen aan een veilige en gezonde regio, met oog voor innovatie, maatschappelijke ontwikkelingen en samenwerking. Marianne Schuurmans-Wijdeven Voorzitter Veiligheidsregio Kennemerland
Ook Harm Balk trad toe tot de directie als waarnemer van Frans Schippers tijdens diens detachering. Harm heeft bewezen dat brandweerzorg en crisisbeheersing bij hem in goede handen zijn. Inmiddels is hij per april 2024 benoemd tot nieuwe Directeur Veiligheidsregio/Commandant Brandweer.
Pagina 4
JAARVERSLAG 2023
2. Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. In het jaarverslag zijn de programmaverantwoording en de paragrafen opgenomen. In hoofdstuk 4 wordt verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid. Conform de opzet van de programmabegroting 2023 wordt verantwoording afgelegd via de vragen: • Wat wilden we bereiken • Wat hebben we ervoor gedaan • Wat heeft het gekost In de paragrafen (hoofdstuk 5) staat informatie die inzicht geeft in de financiële positie van de VRK, de beheersmatige aspecten en de risico's, conform de eisen die diverse regels aan het jaarverslag van een overheidsorganisatie stellen.
De jaarrekening in hoofdstuk 6 is een specifiek onderdeel van dit document. In dit onderdeel staat onder andere de balans inclusief toelichting, het verloop van programmabegroting naar actuele begroting, overzicht resultaten op taakveld en het verloop van de investeringen. Bij de overige gegevens (hoofdstuk 7) staat onder andere de verantwoording aan het Rijk over de besteding van Rijksbijdragen, in het kader van SISA. Hoofdstuk 8 bevat de controleverklaring van de accountant. Ten slotte is in de bijlagen onder andere het overzicht van de bijdragen van de regiogemeenten terug te vinden.
Pagina 5
JAARVERSLAG 2023
3. Jaarrekeningresultaat 2023 in één oogopslag Het jaar 2023 wordt afgesloten met een exploitatieresultaat van € 80.754. De primitieve begroting sloot met een negatief saldo van € 9.300. De totale lasten over 2023 bedroegen € 131 miljoen waarvan € 1.3 miljoen toevoegingen aan bestemmingsreserves. In onderstaande grafiek zijn deze lasten per programma weergegeven.
Lasten Jaarrekening 2023 Reserves Noodopvang Oekraine Corona Veilig Thuis Bevolkingszorg Jeugdgezondheidszorg Interne Dienstverlening Financiële middelen Meldkamer Noord Holland Zorg & Veiligheidshuis GHOR Ambulancezorg
1.323 0 124 8.223 8.469 628 9.215 21.521 1.443 9.556 503 1.883 8.588 2.485
Multidisciplinaire Samenwerking
45.426
Brandweerzorg Openbare Gezondheidszorg
12.208 0
10000
20000
30000
40000
Begroting Realisatie
50000
De totale baten over 2023 bedroegen € 132 miljoen waarvan € 0.5 miljoen onttrekkingen vanuit reserves. In onderstaande grafiek zijn de baten per inkomstenstroom weergegeven.
Baten Jaarrekening 2023 487
Mutatie reserves
33.329
Productgerelateerd
Zorgverzekeraars
10.151
Inwonerbijdrage
38.679
Bestuursafspraken
34.620
BDUR
14.437 0
5000
10000
15000
Begroting Realisatie 20000
25000
30000
35000
40000
In dit verslag wordt verantwoording afgelegd over de resultaten en worden de afwijkingen verklaard. Conform het beleid worden afwijkingen groter dan € 50.000 verklaard. Daar waar dat inhoudelijke meerwaarde heeft, worden ook kleinere afwijkingen toegelicht.
Pagina 6
JAARVERSLAG 2023
4. Programmaverantwoording 4.1 Programma Publieke Gezondheid Ontwikkelingen 2023 Infectieziektebestrijding In 2023 zagen we in lijn met de rest van het land veel meldingen van Groep A-streptokokken en kraamvrouwenkoorts, een verzameling infecties die hierdoor worden veroorzaakt. Opvallend was ook een grote uitbraak van schurft in een verpleeghuis. Meer dan 100 directe contacten moesten preventief behandeld worden. Voortbordurend op vorige jaren is veel aandacht besteed aan de versterking van de infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid. In 2023 heeft het Rijk financiële middelen ter beschikking gesteld aan GGD’en om te investeren in personeel. Daarbij lag de prioriteit bij het op orde brengen van de basis voor de infectieziektebestrijding. Omdat de benodigde medische expertise schaars is, heeft GGD Kennemerland de focus gelegd op het creëren van ondersteunende niet-medische functies om daarmee de effectiviteit van de schaarse expertfuncties te maximaliseren. Schaarste en andere ontwikkelingen rondom pandemische paraatheid vragen ook om meer bovenregionale samenwerking. In 2022 is de intentie uitgesproken om de samenwerking op IZB-gebied te versterken.
Een kwartiermaker heeft in 2023 een uitwerking van de eerste fase opgeleverd; een door de professionals gedragen advies en uitwerking van de al bestaande samenwerking ten behoeve van versterking van de infectieziektebestrijding binnen de regio. Verdere stappen volgen in 2024. Het aantal tuberculose-gevallen loopt terug, terwijl ook hierin personele krapte speelt. De zeven GGD’en in Noord-Holland en Utrecht willen de continuïteit en kwaliteit van tuberculosezorg doelmatig borgen. Concentratie van expertise is hierbij nodig, maar wel met regionale verankering en een goede decentrale uitvoering. Op projectmatig wijze gaan de GGD’en werken aan de doorontwikkeling van het GGD Tuberculose REC Noordwest NL naar één Centrum Organisatie (CO) met Mobiele Tuberculose Teams (MTT’s). Ten slotte heeft de minister van VWS in 2022 besloten tot de inrichting van regionale vaccinatievoorzieningen. Dit moet leiden tot laagdrempelige toegang tot vaccins, meer kennis over beschikbare vaccins en een betere registratie van gegeven vaccinaties. Voor zo'n meer integrale voorziening is binnen GGD Kennemerland ook draagvlak bij de diverse betrokken teams. In 2024 volgen verschillende deelprojecten.
Maatschappelijke Zorg Het Meldpunt Zorg en Overlast was ook in 2023 zeven dagen per week bereikbaar van 9 – 20 uur. De aansluiting op het Landelijk Meldpunt Zorgwekkend Gedrag 0800-1205 en de doorverbinding vanaf 112 en 0900-8844 is ook in 2023 soepel verlopen. De trend van meer en complexe meldingen heeft zich doorgezet voor alle OGGZ-taken. De caseload van de medewerkers is in 2023 toegenomen. Als gevolg van agressie door een cliënt is er sprake van langdurige uitval door ziekte van een medewerker. De formatie is onvoldoende berekend op het aantal en aard van de meldingen, centrumgemeente Haarlem heeft een verzoek om extra formatiemiddelen echter niet kunnen inwilligen. Er zijn toch ook nieuwe initiatieven en projecten opgepakt. Extra inzet is geleverd om buitenslapers te bereiken bij winterse en andere extreme weersomstandigheden (project ‘Code Rood’). Op verzoek van de gemeente Haarlem is een pilot gestart waarbij huisartsen op locatie aanwezig zijn tijdens het verpleegkundig spreekuur voor dak- en thuislozen. Hierdoor kan doorverwijzing en behandeling ter plekke plaatsvinden. Deze pilot loopt tot voorjaar 2024. In 2023 heeft een groep medewerkers presentaties gegeven bij ketenpartners, gemeentes en politie, en is gewerkt aan de zichtbaarheid bij ketenpartners door deelname aan netwerkbijeenkomsten en informatiemarkten.
In het wekelijkse ‘VroegSignaleringsoverleg VSO’ worden politiemeldingen van burgers met verward gedrag besproken met de GGZ, verslavingszorg, politie. De GGD voert de coördinatie en het secretariaat van dit afstemmingsoverleg uit. Het VSO kampt met een grote toename van meldingen vanuit de politie in 2023 door nieuwe landelijke richtlijnen vanuit de politie. Deze toename overstijgt de capaciteit van de GGD en vraagt om inzet van tijdelijk extra formatie. Uitbreiding van formatie voor coördinatie en secretariaat of een andere prioritering in het VSO is noodzakelijk als de trend stabiliseert of toeneemt. Er is een (landelijk) tekort aan forensisch artsen, waardoor de dienstverlening onder druk staat. Voor de taken van de forensische geneeskunde is in 2022 de samenwerking op NoordWest 4 niveau met GGD Hollands Noorden, GGD Amsterdam en GGD Zaanstreek Waterland geïntensiveerd en geformaliseerd. In voorjaar 2023 is een pilot ‘samenwerking NW4’ gestart met o.a. functiedifferentiatie, een nieuwe werkwijze en een nieuwe regioindeling: niet op basis van grenzen van de GGD-regio’s maar in een regio-Noord en regio-Zuid.
Pagina 7
JAARVERSLAG 2023
Doelenboom Wat wilden we bereiken met welk beoogd maatschappelijk effect? Het doelmatig en doeltreffend uitvoeren van wettelijke taken en het bieden van speciale arrangementen voor lokale behoeften t.b.v. de Publieke Gezondheid met gezonde burgers als effect. Wat wilden we daarvoor doen?
Wat hebben we uiteindelijk gedaan?
Operationeel doel: Signaleren en monitoren van infectieziekten en het uitvoeren van preventieve activiteiten om verspreiding van infectieziekten te voorkomen. Indien nodig bestrijden van grote uitbraken/epidemieën (Infectieziekte bestrijding, tbc- en soa-/hiv-bestrijding). Ambities 2023-2026
Realisatie en prestaties 2023
Afhandelen van meldingen van infectieziekten (inclusief tbc).
Met het vervallen van de A-status van COVID-19 in juni, verviel ook de plicht voor artsen en hoofden van laboratoria tot het melden van positieve testen bij de GGD. In 2023 zagen we in lijn met de rest van het land veel meldingen van Groep A-streptokokken en kraamvrouwenkoorts, een verzameling infecties die hierdoor worden veroorzaakt.
Het houden van spreekuren (soapoli, reizigers-advisering, tbc).
Aantal consulten voor de risicogroepen van de seksuele gezondheid blijft onverminderd hoog. Het aantal reizigersconsulten is op weg terug naar het niveau van voor de coronaperiode, maar heeft dat nog niet bereikt.
Bronopsporing (oorzaak) en contactonderzoek (patiënten).
Opvallend was een grote uitbraak van schurft in een verpleeghuis. Meer dan 100 directe contacten moesten preventief behandeld worden.
Geven van voorlichting en advies.
Diverse voorlichtingsactiviteiten hebben plaatsgevonden, onder andere voorlichting op scholen op het gebied van seksuele gezondheid en actieve deelname aan voorlichting voor vaccinatieprogramma’ onder andere op social media.
Vaccineren.
Naast de bestaande Mpox campagne is uitvoering gegeven aan de inhaalcampagne HPV 18 +. In het najaar was er een najaarscampagne Covid-vaccinatie. Voor een toekomstige efficiënte uitvoering van vaccinatiecampagnes is een eerste verkenning gedaan naar een vaccinatievoorziening binnen regio Kennemerland.
Preventieactiviteiten.
Outreachment activiteiten zijn structureel opgepakt. Scholen en evenementen zijn bezocht. Communicatie over preventie krijgt extra aandacht.
Signaleren en surveilleren.
In periodieke overleg tussen de afdeling IZB en Airport Medical Services (AMS) vindt o.a. afstemming plaats over de signaleringsfunctie van AMS in het kader van infectieziekten.
Infectieziekten bestrijden bij (grote) ziekte uitbraken.
In het kader van versterking van de pandemische paraatheid op de ‘Points of Entry’, is de afdeling IZB aangesloten bij het landelijk expertise netwerk Points of Entry. Het Draaiboek IZB Wpg Schiphol is na een herziening vastgesteld. Bij de herziening is samengewerkt met partners zoals Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL), Amsterdam Airport Schiphol (AAS), Airport Medical Services (AMS) en GHOR Kennemerland. Alle VRK-crisisfunctionarissen die een rol hebben zijn geschoold. Voor ketenpartners waren er implementatiebijeenkomsten.
Opzetten van zorgnetwerk m.b.t. Antibioticaresistentie (ABR).
In 2023 heeft de implementatie van Meldpunt voor Uitbraken Infectieziekten & BRMO (MUIZ) verder vorm gekregen en zijn alle grote VVT-instellingen inmiddels op het netwerk aangesloten.
Pagina 8
JAARVERSLAG 2023
Operationeel doel: Uitvoeren van toezicht volgens de Wet Kinderopvang. Ambities 2023-2026
Realisatie en prestaties 2023
Inspecteren van kinderdagverblijven, gastouderbureaus en gastouders op hygiëne, veiligheid, pedagogisch beleid en omgang met ouders en personeel.
Aantal inspecties kinderdagverblijven: 342 Aantal inspecties buitenschoolse opvang: 314 Aantal inspecties gastouderbureaus: 12 Aantal inspecties gastouders: 241 Van de Onderzoeken Voor Registratie (OVR) uit 2023 zijn 10 onderzoeken doorgeschoven naar januari 2024. Deze zijn inmiddels uitgevoerd en daarmee zijn alle inspecties van 2023 afgerond.
Operationeel doel: Advies en inspecties technische hygiënezorg om te voorkomen dat infectieziekten uitbreken of zich verspreiden. Ambities 2023-2026
Realisatie en prestaties 2023
Inspecteren, tattoo/piercingshops, zeeschepen (ship sanitation), zorg- en verpleegtehuizen (zorghygiëne), coffeeshops (Haarlem) en seksinrichtingen.
Hygiëne-inspecties zijn verricht, ook bij evenementen.
De uitkomsten van de risicoscan i.s.m. de gemeenten verkennen. Gezamenlijk bepalen welke extra activiteiten op het gebied van inspecties, advisering of voorlichting benodigd zijn om de infectiepreventie in de regio op orde te brengen.
Prioritering uitkomsten risicoscan gerealiseerd. Formatie van Team Infectiepreventie uitgebreid om in 2024 uit te voeren.
Inspecteren van (tijdelijke) huisvesting vluchtelingen, statushouders, daklozenopvang en blijfhuizen.
Er zijn inspectiebezoeken voor de opvang van Oekraïners uitgevoerd en van asielzoekers uitgevoerd.
Adviseren bij evenementen.
Medewerkers hebben evenementen-organisatoren en gemeenten geadviseerd op het gebied van infectiepreventie.
Operationeel doel: Adviseren van bewoners, gemeenten en instellingen met als doel het beschermen en bevorderen van de gezondheid in relatie tot de leefomgeving. Ambities 2023-2026
Realisatie en prestaties 2023
Signaleren van voor gezondheid ongewenste situaties in de leefomgeving.
Het signaleren van risicovolle milieufactoren in de leefomgeving is een continu proces. Onderdeel is het signaleren van trends in binnengekomen meldingen, gesprekken met stakeholders en artikelen/ literatuur/onderzoeken. N.a.v. trends volgen maatregelen, bijvoor beeld het opzetten van hittepanel onderzoek n.a.v. de aanhoudende hitte of via communicatie adviseren over het binnenmilieu bij hoge energieprijzen.
Beantwoorden van vragen van burgers, gemeenten en instellingen en geven van voorlichting.
Het aantal vragen m.b.t. gezonde leefomgeving: 312. De meldingen zijn divers, maar de meeste meldingen gaan over vocht en schimmel, laagfrequent geluid, ongedierte en houtrook.
Uitvoeren projecten en onderzoek.
In 2023 is aan verschillende projecten en onderzoeken (mee) gewerkt dan wel duiding gegeven, bijvoorbeeld bij het datarapport luchtkwaliteit IJmond en Hollandse luchten. Ook is geadviseerd over de gezonde leefomgeving bij ruimtelijke plannen.
In crisissituaties en bij blootstelling aan schadelijke stoffen burgers Er waren 10 GAGS-inzetten in de regio Kennemerland. informeren over risico’s, mogelijke gevolgen en te nemen maatregelen. Operationeel doel: Signaleren en monitoren van de gezondheid van de inwoners van Kennemerland. (Epidemiologie) Ambities 2023-2026
Realisatie en prestaties 2023
Uitvoeren gezondheidsenquêtes, opstellen gezondheidsprofielen, Continue uitvoering, eveneens aanvullende monitors analyseren van de gezondheidssituatie van de bewoners in Kennemer- uitgevoerd in vervolg op de Covid-19 pandemie. Publicaties van land en gemeenten ondersteunen met verdiepend onderzoek. gezondheidsmonitors volwassenen & ouderen. Signaleren van regionale en landelijke ontwikkelingen, in kaart brengen van problemen op het gebied van volksgezondheid en het doen van aanbevelingen aan beleidsmakers.
Panelstudies en factsheets uitgebracht en gepubliceerd. Toekenning KWF-subsidie Kanker Lokaal op de Kaart (looptijd 2024-2028).
Uitvoeren van extra monitors in het kader van de coronapandemie en de impact daarvan.
Publicaties in 2023 van de monitor jongvolwassenen.
Pagina 9
JAARVERSLAG 2023
Operationeel doel: Ondersteunen van gemeenten en regionale/lokale ketenpartners bij het bevorderen en behouden van de gezondheid van de gehele bevolking in de regio. Specifiek is aandacht voor risicogroepen zoals jongeren, volwassenen met een lage sociaaleconomische status en ouderen. (advisering publieke gezondheid) Ambities 2023-2026
Realisatie en prestaties 2023
Adviseren gemeenten over lokaal beleid (op basis van gezondheidsnota).
Structurele aansluiting bij alle gemeenten en daarmee ook advisering geborgd. Tevens aansluiting bij de IZA/ GALA-processen die in 2023 gestart zijn.
Op inhoud adviseren van gemeenten en ketenpartners over uitvoeren van gezondheidsbeleid.
• GGD is als adviseur lokaal structureel aangesloten bij de preventie akkoorden binnen 9 gemeenten. • Input geleverd voor het in het kader van het IZA opgestelde regiobeeld. Tevens is er via de IZA-thematafels input geleverd voor de in dec 2023 gepubliceerde regioplannen. • Regionale partner voor landelijke kennisinstituten om de gemeenten zo goed mogelijk te kunnen adviseren op basis van de meest actuele en wetenschappelijke inzichten.
Signaleren en herkennen van kansrijke onderwerpen en netwerken met een positief effect op de gezondheid.
Het actief opzetten van verbindingen ter versterking van (bestaande) netwerken. Daarnaast wordt kennis en input geleverd, gebaseerd op actuele regionale/ lokale data. Dit met het doel netwerken inhoudelijk te versterken. Enkele voorbeelden zijn: • KWF-subsidie • Sportakkoorden • Gezonde school • Stoppen met roken • Zero suïcide
Eerste aanspreekpunt preventieve gezondheidszorg.
Vanuit gemeenten en in toenemende mate vanuit de andere partijen zoals zorgaanbieders en andere uitvoerders worden adviseurs actief benaderd voor preventie vraagstukken.
Opstellen regionaal beleid.
Uitvoering van het ambitiedocument “Gezondheid geen luxe, maar noodzaak”.
Beleidsondersteuning van wettelijke taken van de GGD.
Een GGD-breed preventienetwerk voorziet in structurele aansluiting van interne beleidsondersteuning en uitvoering van wettelijke taken.
Monitoren van lokale uitvoering ten behoeve van verbetering en herijking.
Voorbereidingen getroffen op monitoring in 2024 t.b.v. • KWF • Valpreventie • Zandvoorts Preventie Model
Verzorgen van workshops met gemeentelijke domeinen waarbij uitvoering wordt geëvalueerd. Centraal staat wat leeft (monitoring en signalering), wat speelt (welke uitvoering loopt er) en wat werkt (op basis van ervaring, praktijk en wetenschap).
In meerdere gemeente speelt de GGD een adviserende rol in het aandragen van de methode ‘Gezonde gemeenten’. Deze methodiek versterkt de integrale aanpak en het programmatisch werken aan vraagstukken. Dit is een lopend proces in samenwerking met elke gemeente.
Operationeel doel: Voorkomen en verminderen van uitsluiting en dakloosheid; realiseren van een aanvaardbare kwaliteit van leven voor kwetsbare mensen die vaak meervoudige problemen hebben. (OGGZ) Ambities 2023-2026
Realisatie en prestaties 2023
Aannemen en registreren cliënten en type OGGZ-problematiek (via Meldpunt Zorg & Overlast en Brede Centrale Toegang).
Het Meldpunt Zorg en Overlast is zeven dagen per week van 9-20 uur bereikbaar. Meldingen komen binnen via de website, telefonisch of via de mail. Meldingen bij de BCT vinden vooral fysiek plaats op de locatie Wilhelminastraat te Haarlem. Taken t.b.v. de OGGZ-cliënten zijn in 2023 onverkort uitgevoerd. Werkwijze en procedures, zoals voor huisbezoeken en inspecties, het BCT loket voor daklozen en het verpleegkundig inloopspreekuur voor daklozen, zijn met regelmaat geëvalueerd en bijgesteld.
Beoordelen van de gezondheids-, zorg- en overlastsituatie (of initiëren Maatschappelijke Opvang) middels Outreachende bemoeizorg.
Is uitgevoerd. Extra inzet is geleverd om buitenslapers te bereiken tijdens de winternoodopvang fase 2 en bij extreme weersomstandigheden (project ‘Code Rood’).
Pagina 10
JAARVERSLAG 2023
Het bieden van somatische zorg aan daklozen door middel van een verpleegkundig spreekuur.
Spreekuren zijn tweemaal per week uitgevoerd, op de locatie van Stem in de Stad. Daarnaast is er zorg gegeven aan cliënten die op de ziekenboeg verblijven of in een maatschappelijke opvang. Er is extra ingezet op vaccinatierondes voor de OGGZ-doelgroep voor griep en Covid-19. Op verzoek van de gemeente Haarlem is een pilot gestart waarbij huisartsen tijdens het spreekuur op de locatie aanwezig zijn, zodat doorverwijzing en behandeling ter plekke plaats kan vinden. Deze pilot loopt tot voorjaar 2024.
Opstellen en uitvoeren Trajectplan om teloorgang /overlast te stoppen.
Alle taken zijn uitgevoerd.
Doorverwijzen naar reguliere zorg.
Is uitgevoerd. In 2023 is er door een werkgroep van medewerkers extra ingezet op geven van presentaties bij ketenpartners, gemeentes en politie deelname aan netwerkbijeenkomsten en informatiemarkten.
Bieden van nazorg (monitoren van overdracht).
Het Meldpunt Zorg en Overlast is zeven dagen per week van 9-20 uur bereikbaar. Meldingen komen binnen via de website, telefonisch of via de mail. Meldingen bij de BCT vinden vooral fysiek plaats op de locatie Wilhelminastraat te Haarlem. Taken t.b.v. de OGGZ-cliënten zijn in 2023 onverkort uitgevoerd. Werkwijze en procedures, zoals voor huisbezoeken en inspecties, het BCT loket voor daklozen en het verpleegkundig inloopspreekuur voor daklozen, zijn met regelmaat geëvalueerd en bijgesteld.
Overleggen/afstemmen met ketenpartners en sociale wijkteams/ Meerteams.
Is uitgevoerd. Extra inzet is geleverd om buitenslapers te bereiken tijdens de winternoodopvang fase 2 en bij extreme weersomstandigheden (project ‘Code Rood’).
Operationeel doel: Preventief en actief stoppen van bedreigingen van de volksgezondheid en/of overlast in de directe leefomgeving van mensen. (Hygiënisch Woningtoezicht) Ambities 2023-2026
Realisatie en prestaties 2023
Uitvoeren Hygiënisch Woningtoezicht bij zwaar vervuilde woningen; vervuiling en overlast beëindigen en de bewoner(s) stimuleren deze problemen in de toekomst te voorkomen.
Hygiënisch Woningtoezicht bij zwaar vervuilde woningen is uitgevoerd met als doel vervuiling en overlast beëindigen en de bewoner(s) stimuleren deze problemen in de toekomst te voorkomen. De trend van toename van zware en complexe problematiek zet zich door, er zijn meer en ernstigere meldingen in 2023, ook met gedwongen/ niet vrijwillige ruimingen onder bestuursdwang.
Operationeel doel: Vroegsignalering van personen met verward gedrag VSO: tijdige toeleiding naar zorg en afname van overlast. Ambities 2023-2026
Realisatie en prestaties 2023
In het wekelijkse Vroegsignaleringsoverleg VSO worden meldingen van de politie betreffende burgers met verward gedrag in het afstemmingsoverleg met GGZ, verslavingszorg, politie en GGD besproken. Het doel is hen z.s.m. naar adequate zorg toe te leiden en overlast te verminderen. De coördinatie en het secretariaat van het VSO zijn bij de GGD belegd.
Het wekelijkse VroegSignaleringsoverleg VSO is onverkort doorgezet. Meldingen van de politie betreffende burgers met verward gedrag zijn in het afstemmingsoverleg met GGZ, verslavingszorg, politie en GGD besproken. Er is een grote toename van meldingen vanuit de politie in 2023 door nieuwe landelijke richtlijnen. Deze toename overstijgt de capaciteit van de GGD t.b.v. het VSO.
Operationeel doel: Wet verplichte GGZ en pilot uitbreiding bereikbaarheid en beschikbaarheid Meldpunt Zorg & Overlast. Ambities 2023-2026
Realisatie en prestaties 2023
Op verzoek van de gemeenten voert de GGD twee taken uit in het kader van de WVGGZ (Wet Verplichte GGZ): het meldpunt en het verkennend onderzoek voor een aanvraag Zorgmachtiging. Daarnaast heeft de tweejarige pilot ‘uitbreiding bereikbaarheid en beschikbaarheid GGD Meldpunt Zorg & Overlast 2020-2021’ geleid tot een structurele uitbreiding. De zorgcoördinatoren van de GGD zijn per 1 maart 2022 zeven dagen per week bereikbaar voor burgers en ketenpartners van 9-20 uur.
De GGD heeft de taken in het kader van de WVGGZ (Wet Verplichte GGZ) in 2023 onverkort uitgevoerd: het betreft meldpunt en het verkennend onderzoek voor een aanvraag Zorgmachtiging. Het Meldpunt Zorg en Overlast is ook in 2023 zeven dagen per week bereikbaar van 9 – 20 uur. De aansluiting op het Landelijk Meldpunt Zorgwekkend Gedrag 0800-1205 verloopt soepel evenals de doorverbinding vanaf 112 en 0900-8844.
Pagina 11
JAARVERSLAG 2023
Operationeel doel: Voorkomen en beperken van gezondheidsschade van burgers als gevolg van incidenten, crises, rampen en zware ongevallen. (Psychosociale Hulpverlening) Ambities 2023-2026
Realisatie en prestaties 2023
Inzetten Psychosociale Hulpverlening (PSH), zowel in GRIPopgeschaalde situaties als in niet GRIP-situaties.
PSH is ingezet bij opgeschaalde GRIP-situaties en bij casussen waar sprake was van dreigende maatschappelijke onrust o.a. bij zedenzaken.
Vakbekwaam houden van team psychosociale hulpverleners (door opleiding, training en oefening in samenwerking met GHOR).
PSH-medewerkers zijn opgeleid en getraind ter voorbereiding op een inzet. Er zijn meerdere PSH-basistrainingen en Emergo Training System oefeningen georganiseerd.
Procedures crisisorganisatie op orde brengen c.q. houden (planvorming, multidisciplinaire afstemming, bewaken van afspraken met ketenpartners).
De inzet van de vakspecialist PSH heeft geleid tot een kwaliteitsimpuls. Procedures zijn geactualiseerd en er is ingezet op het verstevigen en initiëren van integrale ketensamenwerking. Contacten met bestaande ketenpartners zijn geïntensiveerd. Inzetten zijn geëvalueerd.
Operationeel doel: Uitvoeren forensische geneeskunde voor politie en gemeenten. (Forensische geneeskunde) Ambities 2023-2026
Realisatie en prestaties 2023
Arrestantenzorg; het bieden van expertise op het gebied van huisartsenzorg, verslavingszorg, infectieziekten en psychiatrie.
Arrestanten zijn waar gewenst gezien door een forensisch arts t.b.v. medische zorg en advisering van de politie. Vanaf de start van de pilot ‘samenwerking op NW4 niveau’ in voorjaar 2023 is de arrestantenzorg ook uitgevoerd door forensische verpleegkundigen uit regio Zuid, onder supervisie van de forensisch artsen.
(Medische) adviseren van de politie; het bepalen van geschiktheid voor verhoor en detentie, als ook het inschatten van verblijfsrisico’s.
De Forensische geneeskunde taken zijn in 2023 onverkort uitgevoerd. Er is een (landelijk) tekort aan forensisch artsen, waardoor de dienstverlening onder druk staat. Voor de forensische geneeskunde taken is in 2022 de samenwerking op NW4 niveau met GGD HN, GGD A’dam, GGD ZaWa en GGD Kennemerland geïntensiveerd en geformaliseerd. In voorjaar 2023 is een pilot ‘samenwerking NW4’ gestart met o.a. functiedifferentiatie, een nieuwe werkwijze en een nieuwe regio-indeling: niet op basis van grenzen van de veiligheidsregio’s maar in een Noord- en Zuid-regio.
Forensisch onderzoek; zedenonderzoek, letselrapportage, het Taken van de gemeentelijke lijkschouwer zijn uitgevoerd. opvragen en interpreteren van medische informatie voor het politiedossier, bloedafname bij alcohol en/of drugs, DNA en urine-afname, postmortaal onderzoek en bloedonderzoek bij verdenking van infectieziekten. Lijkschouw; bij natuurlijk en niet-natuurlijk overlijden en in geval van euthanasie, bemiddeling bij niet-natuurlijke dood en orgaan/ weefseldonatie.
Is uitgevoerd.
Wat wilden we bereiken met welk beoogd maatschappelijk effect? Behouden en verstevigen van de unieke kennis-positie op het gebied van Publieke Gezondheid en Veiligheid. Operationeel doel: Anticiperen op behoeften van klanten en partners op het gebied van Publieke Gezondheid en Veiligheid. Ambities 2023-2026
Realisatie en prestaties 2023
GGD reageert op vragen vanuit de gemeenten, maar adviseert ook proactief.
In diverse werkvorm binnen de gemeente is GGD standaard aangesloten en is er de bestaande infrastructuur om op vragen te reageren, maar ook om ongevraagd mee te denken en vanuit het perspectief van publieke gezondheid te adviseren.
Proactief- en signaal gestuurd toezicht houden op de Wmo. (Wet maatschappelijke ondersteuning)
De met de gemeente afgesproken onderzoeken in het kader van het toezicht op de kwaliteit van de Wmo zijn afgerond.
Optreden als vertrouwd adviseur van de gemeenten in het kader van de Omgevingswet en samen met brandweer en omgevingsdienst opstellen van een leefomgevingsadvies waarin gezondheid, veiligheid en milieu zijn afgestemd.
Aansluiting van de GGD en brandweer bij de gemeentelijke DSO's is gerealiseerd en daarmee is het fundament gelegd voor integrale advisering vanuit gezondheid en veiligheid.
Pagina 12
JAARVERSLAG 2023
Operationeel doel: Streven naar integraal beleid en afstemming met gemeentelijke beleidsterreinen, zoals milieu, jeugdbeleid, ruimtelijke ordening, veiligheid, welzijn. Ambities 2023-2026
Realisatie en prestaties 2023
Opstellen i.s.m. gemeenten van de regionale nota volksgezondheid.
Afgestemde vervolgvisie is vastgesteld in 2022 en is nu lopend (t/m 2028).
Continue afstemming met gemeenten door onder meer accountgesprekken, informatiebijeenkomsten en overleggen op ambtelijk niveau.
Presenteren en bespreken van de resultaten van de Gezondheidsmonitor volwassenen & ouderen 2022 en de Gezondheidsmonitor jongvolwassen 2022 bij elke gemeente, met ambtenaren van meerdere beleidsterreinen. Organisatie van een regionale themabijeenkomst over mentale gezondheid jongeren (januari 2024). Ter voorbereiding aan de bestuurscommissie vindt een ambtelijk overleg met gemeenten plaats. Verder vindt er in lijn met de ontwikkelingen rondom IZA/GALA maandelijks een ambtelijk overleg IZA/ GALA plaats. Tweemaal per jaar een bijeenkomst voor wethouders en ambtenaren volksgezondheid met als doel inhoudelijk dieper op onderwerpen in te gaan. In 2023 zijn de onderwerpen kwetsbare ouderen en mentale gezondheid besproken.
Periodiek (in ieder geval jaarlijks) workshops met meerdere Workshop VNG-bijeenkomst 16 mei 2023 te Zandvoort: Van data domeinen binnen gemeente over wat leeft, wat speelt en wat werkt. naar doen. Voorbereidingen voor het versterken van de kennis en adviesfunctie van de GGD op het onderwerp mentale gezondheid (GALA). Operationeel doel: Publieke gezondheid verbinden aan het sociale domein door het vergaren, analyseren, verrijken en duiden van (onderzoeks) informatie. Ambities 2023-2026
Realisatie en prestaties 2023
GGD-onderzoeksgegevens beschikbaar stellen aan gemeenten en deze informatie verrijken met gegevens uit andere bronnen.
Alle gepubliceerde gezondheidsmonitors en verdiepende onder zoeken zijn gepubliceerd in de Gezondheidsatlas en via mail gedeeld met alle betrokken gemeenten en partijen. Methode 'Gezonde Gemeenten' als handreiking aangeboden waardoor een verdieping van de data werd gefaciliteerd. Deze verdiepende sessies lopen nog door in 2024.
Het doen van verdiepend onderzoek en analyses op eigen initiatief en op verzoek van gemeenten en ketenpartners.
Gepubliceerde panels in 2023: • Hittestress • Energiecrisis • Zonbescherming • E-bike Gepubliceerde verdiepende onderzoeken in 2023: • Rondkomen en gezondheid in GGD-regio Kennemerland. • De mentale gezondheid van inwoners van GGD-regio Kennemerland 2021/2022. • Factsheet mentaal welzijn LHBTQ+ jongvolwassenen 2022. • Sociale status van buurten en wijken in Kennemerland 2021.
Operationeel doel: Continu beeld van en inzicht in de gezondheid van de inwoners van Kennemerland. Ambities 2023-2026
Realisatie en prestaties 2023
Beheer, onderhoud en innovatie van de digitale gezondheidsatlas; www.gezondheidsatlaskennemerland.nl.
• Up to date houden van de gezondheidsatlas door alle publicaties te verwerken. • Het verbeteren van de digitale toegankelijkheid van de gezondheidsatlas (lopend proces).
Delen van kennis en aanvullende informatie op basis van onderzoeksgegevens via digitale media. Onder andere via een gezondheidsapp. Aansluiting en verdieping zoeken in data en gegevens vanuit andere domeinen.
• Ontwikkeling opstarten van verschillende Power BI Dashboards om data en informatie beschikbaar en inzichtelijk te maken binnen GGD Kennemerland. Dashboards in ontwikkeling voor afdeling Infectieziektebestrijding (IZB) en overgewichtcijfers Jeugdgezondheidszorg (JGZ). • Delen van cijfers over mentale gezondheid via podcast ‘De Gezondcast’. • Delen van relevante cijfers via social media platform van Gezonde school. • Meerdere digitale nieuwsbrieven richting het netwerk.
Pagina 13
JAARVERSLAG 2023
Wat heeft het gekost? Taakveld 714. Openbare Gezondheidszorg
Rekening 2022 Bedragen x € 1000
Uitg.
Ink.
Saldo
Begroting 2023 na wijziging
Rekening 2023
Uitg.
Uitg.
Ink.
Saldo
Ink.
Resultaat Saldo
Wettelijke taken OGZ Infectieziekte bestrijding
816
21
-795
1.965
865
-1.100
1.694
552
-1.142
-42
Tuberculosebestrijding
595
18
-577
562
75
-487
626
75
-551
-64
Toezicht kinderopvang
1.025
1.028
3
869
1.104
235
1.099
1.129
30
-206
Psychosociale hulp bij ongevallen en rampen (PSHOR)
37
-
-37
68
-
-68
69
-
-69
-1
Epidemiologie
549
89
-460
653
60
-593
444
5
-439
153
Leefomgeving
446
-
-446
628
-
-628
637
0
-637
-9
Advisering publieke gezondheid
546
-
-546
640
-
-640
590
-
-590
50
Statushouders
78
-
-78
100
-
-100
38
-
-38
63
OGZ te bestemmen
149
-
-149
117
-
-117
119
-
-119
-2
Vroegsignalering
198
-
-198
203
-
-203
207
-
-207
-4
Meldpunt Zorg & Overlast
116
-
-116
126
-
-126
126
-
-126
-
Wet verplichte GGZ
99
-
-99
108
-
-108
108
-
-108
-
Meerkosten apenpokken
7
7
-
-
-
-
-
-
-
-
1.251
1.060
-191
-16
7.008 2.821
-4.187
-77
241
117
Seksuele gezondheid
1.210
1.077
-133
1.083
907
-176
Totaal Wettelijke taken OGZ
5.871
2.240
-3.630
7.121
3.012
-4.110
256
473
217
661
785
124
Markttaken OGZ Reizigersadvisering
662
903
Toezicht WMO
21
33
12
23
29
6
30
40
9
4
Cursussen GGD
96
95
-1
132
129
-3
137
101
-36
-33
Forensische geneeskunde
887
1.002
115
629
718
89
1.151
1.272
121
32
1.259
1.603
343
1.446
1.661
215
1.980 2.315
335
120
Zorgcoordinatie OGGz
35
44
9
45
45
0
46
28
-19
-19
Hygienisch Woningtoezicht
178
-
-178
185
-
-185
187
-
-187
-2
Totaal Markttaken OGZ Subsidietaken OGZ
Projecten gezondheidsbevordering
49
41
-8
-
-
-
98
164
66
66
Brede Centrale Toegang Kennemerland
1.294
1.590
296
1.415
1.636
221
1.417
1.636
219
-2
Totaal Subsidietaken OGZ
1.556
1.675
119
79
44
Totaal producten OGZ
8.686
5.518
-3.168
-3.773
86
Totaal projecten OGZ Totaal Openbare gezondheidszorg
1.645 1.680 10.212
6.353
497
532
35
1.250
1.268
9.183
6.050
-3.133
11.462
7.621
-
125
125
35
1.748 1.827
-3.859
10.737
6.964
19
1.471
1.540
69
50
-3.840 12.208 8.504
-3.704
137
-
-
Dekkingsbronnen: BDUR
-
Inwonerbijdrage
-
4.710
4.710
Totaal dekkingsbronnen
-
4.835
4.835
-
-
-
-
-
-
-
-
Resultaat voor bestemming Openbare gezondheidszorg
9.183 10.885
1.702
11.462
7.621
-3.840 12.208 8.504
-3.704
137
Resultaat na bestemming Openbare gezondheidszorg
9.183 10.885
1.702
11.462
7.621
-3.840 12.208 8.504
-3.704
137
-
-
Pagina 14
JAARVERSLAG 2023
Het resultaat op het programma Publieke Gezondheid bedraagt € 137.000 voordelig.
Toelichting op de resultaten > € 50.000: Tuberculosebestrijding (€ 64.000 nadeel) Net als in 2022 zijn de kosten van de regionale tuberculosebestrijding hoger dan begroot, maar het nadeel is lager dan bij de 2e bestuursrapportage werd verwacht. Het tekort komt mede door een extra inzet op coördinatie, die nodig is vanwege de grote instroom van nieuwkomers. Deze coördinatie wordt grotendeels uitgevoerd door GGD Amsterdam waarmee een samenwerkingsverband bestaat. Daarnaast wordt GGD Amsterdam, vanwege de krapte op de arbeidsmarkt, ook ‘ingehuurd’ voor uitvoerende taken binnen GGD Kennemerland. Toezicht kinderopvang (voorheen Technische Hygienezorg; € 206.000 nadeel) Het resultaat op product Toezicht Kinderopvang bedraagt € 206.000 nadelig. Dit is voornamelijk veroorzaakt door langdurige afwezigheid vanwege ziekte. Om aan de wettelijke toezichtstaken en de afspraken daarover met gemeenten te kunnen voldoen, is extra capaciteit ingezet.
Epidemiologie (€ 153.000 voordelig) en Advisering publieke gezondheid (€ 50.000 voordelig) Op beide onderdelen zijn in 2023 aanvullende opdrachten met eigen financiering gekregen. De formatieruimte hiervoor kon niet gelijk worden ingevuld met nieuw eigen personeel dan wel inhuur, waardoor deze opdrachten deels zijn ingevuld door het al zittende personeel welke al was gedekt in de begroting. Dit leidt tot een voordeel. Statushouders (€ 63.000 voordelig) Het product statushouders laat een voordeel zien ten opzichte van de begroting van € 63.000. Dit wordt veroorzaakt doordat een deel van de gemaakte kosten via de GGD GHOR is vergoed, waar in de begroting geen rekening mee was gehouden. Reizigersadvisering (€ 117.000 voordelig) Door een forse toename van de vraag naar reizigersadvisering is de bezettingsgraad van de spreekuren bijna volledig benut, waar in de planning was uitgegaan van een iets lagere bezetting. Deze hogere bezettingsgraad heeft tot meer inkomsten en een voordelig resultaat geleid.
Pagina 15
JAARVERSLAG 2023
4.2 Programma Covid-19 Ontwikkelingen 2023 Omdat de eerdere afspraken met het Rijk over financiering vanaf 1 juli 2023 niet meer gelden, is een nieuwe regeling opgezet. Voor de inrichting van een basiscapaciteit verstrekt het ministerie van VWS een Uitkering basiscapaciteit COVID-19-vaccinatie, over de periode van 1 juli 2023 tot en met 31 december 2023. Aanvullend heeft het ministerie een uitkering verstrekt voor het toedienen van een herhaalprik aan mensen die een hoger risico lopen om ernstig ziek te worden door corona, waaronder 60-plussers, zwangeren en zorgmedewerkers met direct patiëntof cliëntcontact.
Nadat in 2022 de maatregelen al waren ingetrokken die tot doel hadden zicht te houden op het coronavirus en de verspreiding ervan tegen te gaan, verviel in juni 2023 ook de meldingsplicht van positieve COVID-testen, met de afschaffing van de A-status van COVID-19. Dit betekent dat artsen en hoofden van laboratoria positieve testen niet langer hoeven te melden bij de GGD. Dit betekent dat de GGD nog een gering aantal activiteiten heeft uitgevoerd in het kader van Covid-19. Wel zijn er begin van het jaar nog coronatesten uitgevoerd door de GGD.
Wat heeft het gekost? Taakveld 714. Openbare Gezondheidszorg
Rekening 2022 Bedragen x € 1000
Uitg.
Ink.
Saldo
Begroting 2023 na wijziging
Rekening 2023
Uitg.
Uitg.
Ink.
Saldo
Ink.
Resultaat Saldo
Coronavirus
3.720
2.339
-1.381
850
850
-
1.149
0
-1.149
-1.149
bemonstering/teststraat
3.220
2.940
-280
500
500
-
494
725
231
231
Bron en contactonderzoek
8.635
8.264
-371
500
500
-
554
810
256
256
821
765
-56
125
125
-
198
221
23
23
Callcenter GGD Noodopvang Screening Schiphol BOT PSH Corona-labkosten VRK vanaf juni
9
22
13
-
-
-
2
-
-2
-2
990
1.097
107
-
-
-
18
20
2
2
5
5
-
-
-
-
3
-
-3
-3
1.286
1.286
-
-
-
-
0
-
-0
-0
Teststraat XL Schiphol
2.885
2.949
64
-
-
Covax Vaccinaties
21.029
19.360
-1.669
2.300
2.300
-
2.981
3.274
293
293
382
317
-65
80
80
-
104
70
-34
-34
-
3.638
3.638
Facilitaire zaken Corona Dekking productieverlies Corona
-
-
-
-
-
428
428
428
Basiscapaciteit COVID-19 vaccinaties
1.038
1.038
-
513
513
-
-
COVID-19 vaccinatiecampagne 2023
5.924
5.924
-
2.012
2.012
-
-
Zelftesten passagiers China-AMS
140
140
-
194
150
-44
-44
Totaal Corona
42.982
42.982
-
11.457
11.457
- 8.223 8.223
-0
-0
Resultaat voor bestemming Corona
42.982
42.982
-
11.457
11.457
- 8.223 8.223
-0
-0
Resultaat na bestemming Corona
42.982
42.982
-
11.457
11.457
- 8.223 8.223
-0
-0
Ten behoeve van een transparante verantwoording op de Covid-19 kosten is een apart programma ingericht. De kosten die in dit kader zijn gemaakt worden in principe volledig vergoed door het Rijk. In dat kader is bijgaande tabel in het jaarverslag opgenomen.
Pagina 16
JAARVERSLAG 2023
4.3 Programma Noodopvang ontheemden Oekraïne Wel heeft de GGD een rol gehad, GGD Kennemerland heeft zich ingezet door het bieden van jeugdgezondheidszorg, ondersteuning bij uitbraken van infectieziekten, uitvoeren van Technische hygiënezorg bij opvanglocaties, ondersteuning bij het organiseren van huisartsenzorg, en andere coördinerende werkzaamheden. De kosten worden van rijkswege vergoed.
Door het oorlogsgeweld in Oekraïne is een grote stroom van ontheemden ontstaan. De komst van vele ontheemden uit Oekraïne naar Nederland noodzaakte om binnen korte termijn voldoende opvangplekken te creëren. De toestroom van ontheemden uit Oekraïne was dermate hoog dat Nederland niet in staat was om binnen de bestaande structuren opvang te bieden. Om die reden heeft het kabinet de opdracht gegeven om opvanglocaties te realiseren en te exploiteren. In veel delen van Nederland zijn hiervoor de veiligheidsregio's ingezet, in Kennemerland hebben de gemeenten dit grotendeels zelf opgepakt.
Wat heeft het gekost? Taakveld 6.1
Rekening 2022 Bedragen x € 1000
Uitg.
Ink.
Saldo
Begroting 2023 na wijziging
Rekening 2023
Uitg.
Uitg.
Ink.
Saldo
Ink.
Resultaat Saldo
Vluchtelingen Oekraïne noodopvang (GOO+POO)
171
171
-
187
187
-
124
124
-
-
Totaal producten Noodopvang vluchtelingen Oekraine
171
171
-
187
187
-
124
124
-
-
Totaal projecten Noodopvang vluchtelingen Oekraine
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
171
171
-
187
187
-
124
124
-
-
Resultaat voor bestemming Noodopvang vluchtelingen Oekraine
171
171
-
187
187
-
124
124
-
-
Resultaat na bestemming Noodopvang vluchtelingen Oekraine
171
171
-
187
187
-
124
124
-
-
Totaal Noodopvang vluchtelingen Oekraine Dekkingsbronnen:
Ten behoeve van een transparante verantwoording van kosten voor de noodopvang is een apart programma ingericht. De kosten die in dit kader zijn gemaakt worden in principe volledig vergoed door het Rijk.
Pagina 17
JAARVERSLAG 2023
4.4 Programma Noodopvang asielzoekers Taakveld 6.1
Rekening 2022 Bedragen x € 1000
Uitg.
Ink.
Saldo
Statushouders en asielszoekers noodopvang (GOO en AZC)
19
-19
Statushouders en asielszoekers noodopvang (GOO en AZC)
-19
19
Totaal Noodopvang Asielzoekers
Begroting 2023 na wijziging
Rekening 2023
Uitg.
Uitg.
Ink. 28
Saldo
Ink.
Resultaat Saldo
28
-
0
-
0
-
-
-
28
28
-
-
-
-
-
Resultaat voor bestemming Noodopvang Asielzoekers
-
-
-
28
28
-
-
-
-
-
Resultaat na bestemming Noodopvang Asielzoekers
-
-
-
28
28
-
-
-
-
-
Dekkingsbronnen:
Ten behoeve van een transparante verantwoording op kosten voor de noodopvang is voor dit onderdeel een apart programma ingericht. In 2023 zijn in dit kader geen kosten gemaakt.
Pagina 18
JAARVERSLAG 2023
4.5 Programma Jeugdgezondheidszorg (JGZ) Arbeidsmarkt De beheersmaatregelen die zijn genomen om de werving van goed personeel te vergroten, werpen hun eerste vruchten af: het lukt beter om vacatures ingevuld te krijgen. Maar de arbeidsmarkt voor de Jeugdgezondheidszorg blijft gespannen en dat leidt onder andere tot de noodzaak van externe inhuur van artsen. Medewerkers zijn het belangrijkste werkkapitaal van JGZ, om die reden wordt niet alleen ingezet op werving, maar ook op behoud van personeel. Zo werkt JGZ aan de invoer van het nieuwe Landelijk Professioneel Kader (LPK) waarin meer aandacht is voor functiedifferentiatie, herverdeling van de taken onder de JGZ-professionals en meer regie bij ouders. Hierdoor ontstaat er meer tijd voor zorg op maat en preventie. Daarnaast vinden we het belangrijk dat elke medewerker die taken uitvoert die passen bij haar of zijn talenten. Op die manier motiveren en binden wij onze medewerkers. JGZ en nieuwkomers Het is de taak van de JGZ om jeugdige nieuwkomers in beeld te krijgen. Het Vluchtelingenteam heeft in het verlengde van 2022 onverminderd en met toewijding de zorg van jeugdige nieuwkomers gecontinueerd: intake met aandacht voor de lichamelijke, cognitieve en psychosociale ontwikkeling, en toedienen vaccinaties. Dit is gebeurd met ondersteuning van het JGZ-personeel op locatie en stafartsen en -verpleegkundigen.
Het afgelopen jaar was team Vluchtelingen een zelfstandig ingericht team buiten de reguliere formatie van JGZ om, aangezien de financiële dekking van tijdelijke aard is. In 2024 wordt verwacht dat over deze tijdelijkheid, en dus vaste inrichting binnen de JGZ, meer bekend is. Het uitgangspunt hierin vormt het borgingsplan nieuwkomers JGZ dat in 2023 tot stand is gekomen en hiervoor handvatten geeft. Financiële middelen ter ondersteuning van de JGZ zijn verkregen uit twee bronnen: De gemeente voor Oekraïense nieuwkomers en statushouders die geregistreerd staan in onze regio en het COA (Centraal Orgaan opvang Asielzoekers) voor de andere nieuwkomers zoals asielzoekers en statushouders die verblijven in opvangfaciliteiten en nog in afwachting zijn van huisvesting. Nieuwkomers uit Oekraïne De volgende cijfers zijn een momentopname in januari van het jaar 2024. In 2023 is de instroom van het aantal jeugdige nieuwkomers uit Oekraïne afgenomen met 87% ten opzichte van 2022 (van 749 in 2022 naar 96 in 2023). Op 1 januari 2023 verbleven 712 jeugdige nieuwkomers uit Oekraïne in onze regio, in 2022 waren dit er 836. In 2023 hebben 110 jeugdigen uit Oekraïne een intake gehad (incl. doorgeschoven intakes vanuit 2022), in 2022 waren dit er 577. De andere nieuwkomers Het precieze aantal voor instroom jeugdige nieuwkomers die niet uit Oekraïne kwamen, is niet goed vast te stellen.
Veel jeugdige nieuwkomers verbleven maar kort in onze regio, daarnaast is de wijze van registratie in de loop van het jaar veranderd.
Rijksvaccinatieprogramma Het RVP-jaarverslag 2023 over 2022 vermeldt dat zowel landelijk als regionaal de vaccinatiegraad voor de verschillende doelgroepen is afgenomen. Het jaar 2023 was het tweede jaar van de inhaalcampagne van de vaccinatie tegen HPV voor jongens van 11 t/m 18 jaar. Er zijn vier jaarcohorten extra gepland, net als in 2022. Voor jongens onder de 15 jaar volstaan twee vaccinaties HPV en boven de 15 jaar zijn drie vaccinaties nodig. Hiervoor zijn in 2022 en 2023 extra vaccinatiemomenten geweest. In Kennemerland is er bij de groepsvaccinaties in 2023 een positieve trend gezien in de opkomst DTP/BMR (9-jarigen), HPV (10- jarigen en inhaalgroep) en MenACWY (14-jarigen). Het RIVM-rapport zomer 2024 zal uitwijzen of de vaccinatiegraad daadwerkelijk verbeterd is in deze regio want de cijfers van de groepsvaccinaties zijn niet volledig; veel jeugdigen halen hun vaccinatie op het Vaccinatie Op Maat (VOM)-spreekuur of in een andere regio halen (vaak waar ze op school gaan). In de regio Haarlemmeer worden alle kinderen van 0-4 jaar gevaccineerd op het consultatiebureau van de GGD. Voor het bepalen van de vaccinatiegraad in de regio is het belangrijk dat het volledige vaccinatieschema (inclusief gegeven vaccinatie in een andere regio) is afgerond. Het is dan ook belangrijk om de gegevens van het RIVM af te wachten.
Op basis van de cijfers uit 2022 over de daling van de vaccinatiegraad, wordt samen met de gemeenten bezien welke acties er mogelijk zijn om deze zorgelijke trend te keren. Een belangrijke ontwikkeling in 2023 is dat zwangeren vanaf 22 weken niet alleen kinkhoestvaccin aangeboden krijgen, maar ook het griepvaccin. Het griepvaccin wordt elk jaar toegediend in de periode van 15 oktober tot 1 maart. Voor de implementatie van dit vaccin wordt samengewerkt met verloskundigen en gynaecologen. Eind 2023 is gewerkt aan de implementatie van het Rotavirusvaccin voor alle jonge zuigelingen. Dit vaccin moet ernstige maag-/darmklachten voorkomen, zodat er minder ziekenhuisopnames noodzakelijk zijn. Voor de implementatie van dit vaccin zijn afspraken gemaakt met de afdeling Kindergeneeskunde van het Spaarne Ziekenhuis. Vermindering mentale gezondheid De JGZ heeft de extra inzet rondom de gedaalde mentale gezondheid van de jeugd gecontinueerd. Zo besteden JGZprofessionals meer tijd dan voorheen aan de toename van school(ziekte)verzuim. Daarnaast verleent de JGZ-zorgcoördinatie vanwege de wachtlijsten bij ketenpartners, zoals bij de Centra Jeugd & Gezin en in de jeugdzorg bij de diverse instellingen die jeugd- en opvoedhulp bieden. Ook dit vergt extra inzet. Tot slot is er een toename van kinderen in het speciaal onderwijs wat meer specialistische inzet van de JGZ-professionals vraagt.
Verder zijn JGZprofessionals betrokken bij de ketenaanpak Mentale Gezondheid vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).
Pagina 19
JAARVERSLAG 2023
Digitaliseren en innovatie vormden ook in 2023, met efficiëntie in gedachten, de speerpunten: denk aan de aanbesteding van planningssoftware, de doorontwikkeling van onze JGZ-app en het chatten met ouders. Alles met de bedoeling om te komen tot een toekomstbestendige jeugdgezondheidszorg. Dat samen, om met andere organisaties het verschil te maken - om de gezondheidsontwikkelingen en preventieve zorg van en voor
kinderen te verbeteren. De JGZ speelde in 2023 een rol in de uitrol van de ketenaanpak Gezond Gewicht in het kader van het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Hierbij is vooral aandacht voor de rol van de Centrale Zorgverlener, waarvoor onderzocht wordt, hoe deze rol ondergebracht kan worden bij de jeugdverpleegkundige of de verpleegkundig specialist overgewicht.
Doelenboom Wat wilden we bereiken met welk beoogd maatschappelijk effect? Veilig en gezond opgroeien van alle kinderen in Kennemerland met gelijkwaardige kansen en optimale ontwikkeling. Wat wilden we daarvoor doen?
Wat hebben we uiteindelijk gedaan?
Operationeel doel: Uitvoeren basistakenpakket volgens landelijk professioneel kader. Ambities 2023-2027
Realisatie en prestaties 2023
Uitgangspunt is dat ieder kind (leeftijd 4-18 jaar) het volledige basispakket jeugdgezondheidszorg krijgt aangeboden. In gemeente Haarlemmermeer geldt het aanbod voor kinderen in de leeftijd van 0-18 jaar. Daarnaast is er inzet op het mbo voor studenten in de leeftijd van 18-23 jaar in de hele regio in het kader van schoolziekteverzuim.
-9 maanden tot 4 jaar: In de Haarlemmermeer is 97% van de kinderen in beeld geweest bij de JGZ. Daarnaast steunt JGZ ook zwangere vrouwen door het aanbieden van de vaccinatie maternale kinkhoest, prenatale Stevig Ouderschap en Prenataal huisbezoek en sinds 2023 de maternale griepvaccinatie. 5-jarigen: 93% van de ouders van 5-jarigen heeft gebruik gemaakt van een preventief aanbod in schooljaar 2022-2023. Groep 7: 91% van de ouders en kinderen is bereikt met het preventief aanbod aan de ouders van alle kinderen in groep 7. 2e klas VO: 88% van de jongeren heeft gebruik gemaakt van het preventief JGZ-aanbod in schooljaar 2022-2023 aan de 2e-klassers. Dit bestond uit hetzij een vragenlijst met een gesprek, hetzij een vragenlijst en afstemming met school. Van eenzelfde aanbod aan 4e klas VO is door 61% van de jongeren gebruik gemaakt. Een belangrijke taak van JGZ op het voortgezet onderwijs is begeleiding bieden aan schoolziekteverzuim. Speciaal onderwijs: ruim 4300 kinderen en jongeren in de regio volgen speciaal onderwijs. In het VO speciaal onderwijs ontvangen de 1e en 3e klassers een uitnodiging voor een preventief gesprek over gezondheid, welbevinden en leefstijl. In het speciaal basisonderwijs doorgaans de 5, 8 en 11-jarigen. In 2023 hebben 1676 kinderen en hun ouders een aanbod gekregen voor een preventief onderzoek en gesprek.
70% van de ouders en kinderen heeft hier gebruik van gemaakt. Door het jaar heen heeft JGZ nieuwsbrieven en nieuwsflitsen via de scholen aan ouders gestuurd.
Kerntaken: het systematisch volgen en beoordelen van de lichamelijke en psychosociale ontwikkeling van jeugdigen, het tijdig signaleren van problemen en vroegtijdig opsporen van specifieke stoornissen, het geven van preventieve voorlichting, advies, instructie en begeleiding, het ontzorgen en normaliseren, versterken eigen kracht en zelfredzaamheid van kinderen én ouders, het beoordelen of extra ondersteuning, hulp of zorg nodig is en direct de juiste zorg of hulp erbij halen, samenwerken en adviseren.
Om ieder kind in beeld te hebben en het tijdig signaleren van problemen doet de JGZ periodieke gezondheidsonderzoeken aan de hand van vragenlijsten. Systematisch geven wij preventieve voorlichting en adviezen aan kinderen, ouders en jongeren. Door voorlichting te geven over wat normaal is, zijn wij in staat om in een vroegtijdig stadium advies of ondersteuning te bieden. Het Landelijk Professioneel Kader (LPK) geeft meer ruimte voor zorg op maat. Wij geven zorg op maat door persoonlijk in gesprek te gaan en de hulpvraag duidelijk in beeld te krijgen en daarop adequaat te reageren. De klant blijft hierin de regie houden. Door te blijven monitoren, door te verwijzen en de GIZ-training (Gezamenlijk Inschatten Zorgbehoeften).
Pagina 20
JAARVERSLAG 2023
Operationeel doel: Uitvoeren Rijksvaccinatieprogramma. Ambities 2023-2027
Realisatie en prestaties 2023
Alle kinderen krijgen een aanbod om gevaccineerd te worden.
Op basis van de QuickScan 2022, wegens (landelijk) dalende vaccinatiegraad, zijn de volgende acties uitgevoerd: • Optimaliseren communicatie: website en uitnodigingsbrieven. • Training prikangst, waar ook aandacht is voor de verwachtingen van ouders. • Kleinschalig vaccineren. • Online afspraak inplannen. • Nieuwe en extra vaccinatielocaties.
Operationeel doel: Samen met ketenpartners de beste zorg voor het kind te realiseren. Ambities 2023-2027
Realisatie en prestaties 2023
Participeren in samenwerkingsverbanden in het primair en voortgezet onderwijs zoals de Jeugdteams, Kernteams en kinderen die opvallen in voorschoolse voorzieningen in regio Kennemerland en Haarlemmermeer.
In Midden- en Zuid-Kennemerland is aan elke school voor basis- en voortgezet onderwijs een zgn. kernteam verbonden, waarin JGZ participeert. Met aandacht voor samenwerking en in het voortgezet onderwijs specifiek voor schoolziekteverzuim. In afstemming met de 8 gemeenten monitort JGZ gezamenlijk de effectiviteit van de kernteams. Haarlemmermeer kent Zorg Advies Teams verbonden aan de scholen, waarin alle partners, dus ook JGZ, samenwerken.
Participeren in multidisciplinaire netwerken rondom jeugd zoals Centra JGZ is vaste partner van en deelnemer aan multidisciplinaire voor Jeugd en Gezin (CJG), buurtnetwerken, de overdrachtstafel Veilig netwerken. Thuis (VT) en netwerkbijeenkomsten met het Spaarne Gasthuis. Wat wilden we bereiken met welk beoogd maatschappelijk effect? Proactief inspelen op behoeften van gemeenten en ouders op het gebied van jeugdgezondheidszorg. Wat wilden we daarvoor doen?
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Operationeel doel: Uitvoeren subsidietaken. Ambities 2023-2027
Realisatie en prestaties 2023
Subsidietaken worden jaarlijks vastgesteld en uitgevoerd.
In 2023 is conform afspraken het subsidieplan 2023 uitgevoerd en is het subsidieplan 2024 in overleg met de gemeente vastgesteld.
Specifiek voor de Gemeente Haarlemmermeer worden uitgevoerd: • Workshops en cursussen. • Opvoedspreekuren. • Stevig Ouderschap en Prenataal Stevig ouderschap. • Voegsignalering bij spraak- en taalproblematiek. • Aandacht aan Kinderen Die Opvallen. • Participatie in diverse netwerkoverleggen. • Samenwerking jeugdartsen met huisartsen. • Pilot Preventieve Videobegeleiding voor gezinnen met dreigende hechtingsproblemen (onveilige gehechtheid) en opvoedstress.