Bijlage 2 Begroting Spaarne Werkt.pdf

Begroting Spaarne Werkt 2026 Gemeenten Bloemendaal, Haarlem Heemstede en Zandvoort

Opgesteld door:

Spaarne Werkt

Datum:

17 april 2025

Status:

Begroting (ontwerp)

VOOR INFORMATIE:

Spaarne Werkt Adres:

Spieringweg 835 2142 ED Cruquius

Telefoon:

023 – 54 34 767

Fax:

023 – 54 34 800

E-mail:

info@ spaarnewerkt.nl

Website:

www.spaarnewerkt.nl

Inhoud Voorwoord

1

1

Managementsamenvatting

2

2

Begroting 2026 Spaarne Werkt

3

3

4

5

2.1

Gemeentelijke bijdrage per programma.................................................................................. 5

2.2

Totaaloverzicht exploitatie 2026 ............................................................................................. 6

2.3

Programmarekening 2026 uitgesplitst .................................................................................10

Programma Werk

11

3.1

Programmarekening Werk .....................................................................................................12

3.2

Toelichting ...............................................................................................................................13

3.3

Bedrijfsonderdelen programma Werk nader belicht ............................................................15

3.3.1

Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw) .................................................................15

3.3.2

Uitvoering Beschut werk ....................................................................................................17

3.3.3

Duurzame activiteiten gericht op werk .............................................................................20

3.4

Maatschappelijke impact .......................................................................................................21

Programma ‘Re-integratie’

23

4.1

Programmarekening ‘Re-integratie’.......................................................................................24

4.2

Toelichting ...............................................................................................................................25

4.3

Maatschappelijke impact .......................................................................................................26

Programma ‘Onderwijs Jongeren’

28

5.1

Programmarekening Programma ‘Onderwijs Jongeren’ .......................................................29

5.2

Toelichting ...............................................................................................................................29

5.3

Maatschappelijke impact .......................................................................................................32

6

Gemeentelijke bijdragen

33

7

Risicoparagraaf

37

7.1

Risico’s en maatregelen ter beperking van risico’s ..............................................................37

7.2

Geprognosticeerde balans en weerstandsvermogen ...........................................................41

Bijlage I: Reserves, voorzieningen & geldleningen

43

Bijlage II: Investeringen

44

Bijlage III: Meerjarenoverzicht

45

Bijlage IV: Programmabegroting uitgesplitst

46

Voorwoord De komende periode staat voor Spaarne Werkt geheel in het teken van de transitie als gevolg van de afnemende bedrijfsomvang. Deze situatie vraagt om een herziening van de organisatie, de werkprocessen en de strategische prioriteiten, waarbij we onze doelstelling, als regionaal werk-ontwikkelbedrijf van de gemeenten Bloemendaal, Haarlem Heemstede en Zandvoort, centraal blijven stellen: het bieden van duurzame werkgelegenheid en werk ontwikkelmogelijkheden voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Deze begroting voor 2026 legt de nadruk op het realiseren van de stappen uit het transitieplan 2025 – 2028 naar een meer duurzame en toekomstgerichte organisatie. Wij zetten in op een zorgvuldige besteding van de beperkte financiële middelen, het versterken van samenwerking, zowel intern als met onze externe partners en het waarborgen van de kwaliteit van onze dienstverlening. De transitie biedt ons de kans om de organisatie te transformeren en aan te passen aan de veranderende omstandigheden. Samen met onze medewerkers, de deelnemende gemeenten en partners in de stad blijven wij bouwen aan een duurzame en toekomstgerichte organisatie. Wij kijken uit naar een constructief en succesvol jaar.

Begroting Spaarne Werkt 2026

1

1 Managementsamenvatting In de managementsamenvatting zijn de kernpunten van de begroting samengevat:  De begroting is gebaseerd op het transitieplan 2025 – 2028 dat begin februari 2025 in het bestuur is besproken en is vastgesteld.  Transitiegelden Rijk, voor de transitie naar een toekomstbestendige infrastructuur voor werk ontwikkelbedrijven, zijn niet opgenomen in de begroting.  Verdienvermogen organisatie neemt af door krimp populatie en afschalen bedrijfsactiviteiten.  Verdere afbouw van de (ambtelijke) personele bezetting van 103,5 fte begroot in 2025 naar 99,8 fte in 2026, gelijk aan taakstelling transitieplan.  Lonen van het ambtelijk personeel zijn geïndexeerd met gemiddeld 3,85% voor 2025 en 1% voor 2026. Onderhandelingen over nieuwe cao-SGO 2025 – 2026 lopen nog.  Lonen van het regeling gebonden personeel zijn geïndexeerd met gemiddeld 4,5% voor 2025 en 4% voor 2026. Onderhandelingen over nieuwe cao’s lopen nog.  Structurele afname Wsw-populatie zet trendmatig door, van gemiddeld 538 personen (467 fte) begroot 2025 naar gemiddeld 487 personen (422 fte) begroot 2026. Een afname van 45 fte.  Toenemende vergrijzing van de Wsw-populatie. Op 1 januari 2025 is meer dan 62% van Wsw-populatie is 55 jaar of ouder, hetgeen enkele procenten hoger ligt dan het landelijk gemiddelde.

 Uitgangspunt van de begroting is dat de toename van de loonkosten Wsw als gevolg van indexering van de lonen volledig wordt gecompenseerd door de verhoging van de Wsw-subsidie.  Regeling Lage inkomensvoordeel (LIV) is met ingang van 2025 beëindigd. Werkontwikkelbedrijven worden gecompenseerd via het Wsw-deel van de Integratie-uitkering Participatie.  Verdere toename doelgroep Beschut werk, van gemiddeld 120 personen gerealiseerd 2024, naar gemiddeld 150 begroot 2026, een toename van 30 personen over 2 jaar.  Uitvoering Beschut werk niet kostendekkend, financiering door het Rijk is ontoereikend.  Inzet van gemiddeld 55 fte uit doelgroep Banenafspraakbanen binnen programma Werk.  Programma Werk levert met onderdeel Kringloop en Kleding forse bijdrage aan duurzaamheidsdoelstellingen.  Programma Re-integratie verwacht in 2026, evenals in 2025, 600 tot 700 personen te kunnen begeleiden in de stap naar een reguliere werkplek.  Programma ‘Onderwijs Jongeren’ biedt een onderwijsprogramma voor 48 jongeren, waarvan meer dan de helft een betaalde baan zal vinden. 14 jonger nemen aan het programma deel middels een BBL-constructie.  Totale ESF-subsidie is begroot op € 300.000, voor programma Re-integratie € 250.000 en voor het Programma Onderwijs Jongeren € 50.000.

Begroting Spaarne Werkt 2026

2

2 Begroting 2026 Spaarne Werkt Spaarne Werkt, het Participatiebedrijf van de gemeenten Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort, heeft als belangrijkste opdracht het organiseren van betaald werk voor de doelgroep van de Wsw en Beschut werk. Daarnaast wordt de focus gelegd op de toeleiding naar betaald werk voor werkzoekenden met een grote maar overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt, de doelgroep banenafspraak, voorheen garantiebanen, en leerwerktrajecten voor jongeren zonder beroeps -of startkwalificatie (voortijdige schoolverlaters en jongeren in kwetsbare posities). Deze opdracht wordt vormgegeven met de onderstaande programma’s:  Programma ‘Werk’ o Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw) o Uitvoering Beschut werk o Duurzame activiteiten gericht op werk  Programma ‘Re-integratie’  Programma ‘Onderwijs Jongeren’ Om dit te realiseren wordt het Participatiebedrijf gelijktijdig met de transitie ingericht als Gezamenlijke

een ondernemend, effectief en flexibel werk-ontwikkelbedrijf dat samenwerkt met de

ontwikkel-

klantmanagers van ‘Werk en In komen’, partners in de stad en werkgevers. De

agenda

gezamenlijke opdracht is om voor zoveel mogelijk kwetsbare werkzoekenden in ZuidKennemerland betaald werk te realiseren. Om deze doelstelling zo goed als mogelijk te kunnen realiseren is een meerjarige gezamenlijke ontwikkelagenda opgesteld. De uitgangspunten zijn vastgelegd in het meerjaren kaderprogramma (MJK) 2022 – 2026 en kunnen als volgt worden samengevat:  Continuïteit in aanbod van gevarieerd werk voor doelgroep Wsw  Gevarieerd en passend werkaanbod voor doelgroep Beschut werk  Intensiveren samenwerking partners op het gebied van re-integratie  Samenwerken in de participatieketen: simpel switchen, van arbeidsmatige dagbesteding naar betaald werk  Ontwikkeling Participatiebedrijf als samenwerkingspartner in arbeidsmarktregio  Duurzame inzetbaarheid doelgroep Wsw en Beschut werk  Organiseren van leerlijnen  Extra inzet op plaatsingen Banenafspraakbanen De acties uit de gezamenlijke ontwikkelagenda vallen samen met de transitie die Spaarne Werkt de komende jaren doormaakt. Het veranderende speelveld waar werkontwikkelbedrijven in Nederland mee te maken hebben, en dus ook Spaarne Werkt, als gevolg van de structurele krimp van de Wsw-populatie, dwingt ook vanuit deze invalshoek

Transitie

tot aanpassing van de organisatie. Dit is de reden dat het bestuur, mede op grond van de

Begroting Spaarne Werkt 2026

3

conclusies uit het in 2023 opgestelde onderzoeksrapport van adviesbureau Berenschot. de koers heeft ingezet naar een meer duurzame toekomst voor Spaarne Werkt. De gekozen koers houdt in dat de organisatie wordt afgebouwd in lijn met de krimpende populatie, maar met ruimte voor terugval van en springplank voor de doelgroep. Het bestuur heeft de directie gevraagd om een transitieplan waarin de financiële doorrekening van de afbouw van werksoorten inzichtelijk wordt gemaakt, zodat duidelijk wordt wat de financiële en personele consequenties zijn van gemaakte en te maken keuzes. Het transitieplan dat is gebaseerd op de door het bestuur ingezette koers omvat de onderstaande uitgangspunten: -

Het transitieplan legt de focus op de uitwerkingen voor de komende vier jaar (2025–2028). In 2028 volgt een ijkmoment.

-

Vooralsnog mag als stip op de horizon uitgegaan worden van 350 plekken binnen de infrastructuur van Spaarne Werkt (programma Werk).

-

De resultaten van Spaarne Werkt van de programma’s Werk, Re-integratie en Jongerenworden gezien als één bedrijfsvoering.

-

Bij de afweging welke werksoorten er worden afgebouwd wordt niet alleen gekeken naar de financiën, maar o.a. ook naar welke impact dit heeft op de doelgroep en de organisatorische consequenties.

-

De huidige medewerkers Wsw die nu ‘binnen’ werken continueren zoveel mogelijk hun huidige werk. Bij de afbouw van werksoorten worden medewerkers die nu werken op werk soorten die blijven of pas later worden afgebouwd zoveel mogelijk geplaatst op werksoorten die blijven. Dit voorkomt inhuur.

-

Bij de afbouw van werksoorten worden medewerkers die nu werken op werksoorten die blijven of pas later worden afgebouwd zoveel mogelijk geplaatst op werksoorten die blijven. Dit voorkomt inhuur.

-

Bij het programma Re-integratie wordt rekening gehouden met de opdracht om de kosten per traject naar het niveau van het MJK te brengen.

De bovenstaande uitgangspunten uit het transitieplan zijn nader geconcretiseerd in afspraken voor 2025 en 2026. Dit betreft: Voor 2025: -

Opstellen formatieplan voor zowel regeling gebonden en niet regeling gebonden personeel. Dit plan is nodig om een goede afweging te kunnen maken ten aanzien van de af te bouwen leer-werkplekken en het aantal plekken voor mensen met een banenafspraak

-

Onderzoek naar de (toekomstige) huisvesting. Dit wordt met name ingegeven door de toe-

-

Uitwerking van de kosten die de transitie met zich meebrengt en de besteding van de door

nemende exploitatiekosten en leegstandsproblematiek van de hoofdlocatie te Cruquius. het Rijk beschikbaar gesteld transitiegelden. -

Onderzoek en beoordeling van de duurzame activiteiten van Kringloop en Kleding in casu de duurzaamheidsdoelstellingen versus participatiedoelstellingen. Onderzoek naar de toekomstige positie van het Jongerenprogramma.

Begroting Spaarne Werkt 2026

4

Voor 2026: -

Het opstellen van een Businesscase Techniek.

-

De besluitvorming over de toekomst van het onderdeel Grafisch.

-

In lijn brengen van de trajectprijs voor programma Re-integratie met MJK.

Begroting ìn

Het is van belang dat inzichtelijk is hoe de begroting 2026 zich verhoudt tot het opgestelde

relatie tot

transitieplan en de maatregelen die hierin zijn opgenomen. Daarom volgt hier een

transitieplan

beknopte samenvatting van de belangrijkste punten: -

Werksoorten: bij de verschillende werksoorten is in de begroting rekening gehouden met de krimp van de doelgroep en wat dit betekent voor de ontwikkeling van de netto omzet en de kosten van dit bedrijfsonderdeel.

-

Niet-regelinggebonden (ambtelijk) personeel: in de begroting is uitgegaan van een personele formatie van 99,8 fte, zoals dit in het transitieplan is opgenomen. Omdat de huidige personele bezetting hier nog boven ligt, zullen in 2025 maatregelen worden genomen om de bezetting af te bouwen. De mogelijke kosten die hiermee samenhangen zijn niet in de begroting opgenomen deze naar verwachting volledig in 2025 zullen worden gemaakt.

-

Onderhoud pand te Cruquius: in de begroting zijn uitsluitend de kosten van het reguliere onderhoud opgenomen en niet de kosten van groot onderhoud aan het gebouw en de installaties. Hoogstwaarschijnlijk is groot onderhoud wel noodzakelijk gezien de huidige bouwkundige staat van het gebouw. Er is afgesproken dat de werkgroep die zich zal richten op het onderzoek naar de huisvesting tevens zal beoordelen of en in welke mate groot onderhoud verantwoord is en wanneer dat zal worden uitgevoerd.

-

Transitiekosten: er is in de begroting geen rekening gehouden met transitiekosten zoals bijvoorbeeld, de herinrichting van het pand te Cruquius ten behoeve van verhuur. Ook de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen voor de transitie van werk-ontwikkelbedrijven zijn niet opgenomen. In de loop van het transitieproces zal nader worden beoordeeld of en in welke mate aanvullende transitiemaatregelen nodig zijn, welke kosten hiermee samenhangen en hoe de middelen van het Rijk hiervoor kunnen worden aangewend.

-

Duurzame activiteiten van Kringloop en Kleding en Programma Jongeren: deze activiteiten zijn in de begroting opgenomen op basis van de huidige opzet, een en ander in afwachting van de aangekondigde onderzoeken. Voor Kringloop en Kleding geldt dat is uitgegaan van een formatie van 8,8 fte voor begeleidend en leidinggevend personeel. De huidige personele bezetting ligt echter veel hoger, wat derhalve ook een risico voor de begroting is.

2.1 Gemeentelijke bijdrage per programma De deelnemende gemeenten dragen financieel op verschillende manieren bij aan de uitvoering van de wettelijke taken die worden uitgevoerd in de verschillende programma’s. In onderstaande tabel is dit samengevat:

Begroting Spaarne Werkt 2026

5

Overzicht gemeentelijke bijdrage per programma:

Programma

Omschrijving

Werk Werk Re-integra ti e Re-integra ti e

Ui tvoeri ng Wsw Ui tvoeri ng Bes chut werk Ka ndida ten met grote a fsta nd a rbei dsma rkt Ba nena fs pra a kba nen (Ga ra ntieba nen)

Totaal

Begroting 2026

Begroting 2025

Begroting 2024

18.762.690 3.764.517 3.035.863 1.036.768

19.650.374 3.990.730 2.987.246 291.503

18.441.023 3.361.008 2.933.363 -

26.599.837

26.919.853

24.735.394

Gevra a gde dekki ngs bi jdra ge

1.709.608

-

-

Totaal

28.309.445

26.919.853

24.735.394

De totale gevraagde bijdrage van de deelnemende gemeenten aan de programma’s van Spaarne Werkt neemt in 2026 toe met € 1.390.000 ten opzichte van de begroting 2025. Op hoofdlijnen valt het verschil als volgt te verklaren: -

Uitvoeringskosten Wsw zijn € 888.000 lager door krimp van de Wsw-populatie, waardoor minder Wsw-subsidie wordt ontvangen, en omdat er geen geld is opgenomen voor het Rijksbudget ter verbetering van de infrastructuur van werk-ontwikkelbedrijven. In 2025 was hiervoor nog € 576.000 in de begroting opgenomen.

-

De bijdrage voor Beschut werk, in de vorm van loonkostensubsidie en vergoeding begeleidingskosten, neemt toe vanwege de instroom van nieuwe deelnemers, maar de bijdrage in het totale tekort Beschut werk, vorig jaar nog begroot op € 1.105.000, is niet opgenomen in 2026. Per saldo neemt de gemeentelijke bijdrage hierdoor af met € 226.000.

-

Toename van de loonkostensubsidie voor de Banenafspraakbanen resulteert in een toename van de gemeentelijke bijdrage van € 745.000, een en ander door toename van het aantal deelnemers.

-

De gevraagde dekkingsbijdrage ter dekking van het tekort van de GR € 1.710.000. Voor alle programma’s geldt dat sprake is van kostenstijgingen, welke zich op een breed front voltrekken en niet opgevangen kunnen worden met eigen additionele opbrengsten. Deze kostenstijgingen hoofdzakelijk het gevolg van verhoging van het minimumloon, caoloonstijging en inflatie.

2.2 Totaaloverzicht exploitatie 2026 De programmarekening is opgebouwd uit de afzonderlijke programma’s welke binnen Spaarne Werkt zijn ondergebracht. Hoewel de totale programmarekening van Spaarne Werkt sluit, door de gevraagde dekkingsbijdrage van de GR-gemeenten, geldt dat niet per Sluitende

se voor de afzonderlijke programmaonderdelen. Uiteraard is gewaarborgd dat de financiële

exploitatie

middelen die door de gemeenten voor de specifieke programma’s beschikbaar worden gesteld ook daadwerkelijk worden aangewend ten behoeve van de doelgroepen waar het

Begroting Spaarne Werkt 2026

6

om gaat. In paragraaf 2.3 is een nadere uitsplitsing van de programmarekening opgenomen. Onderstaand volgt de gecomprimeerde programmarekening met een totaaloverzicht van de opbrengsten en kosten en een toelichting daarop:

Programmarekening 2026 (gecomprimeerd): Begroting 2026

Begroting 2025

Begroting 2024

Opbrengsten Netto omzet (opbrengs ten ui t werka cti vi tei ten) Gemeentel ijke bijdra ge ui tvoe ri ngs kosten Ws w Overi ge opbre ngs te n (i ncl. overi ge gemee ntel ijke bijdra gen) Totaal opbrengsten

13.092.086 18.762.690 5.793.813 37.648.588

13.394.996 19.650.374 5.105.000 38.150.370

13.578.116 18.441.023 4.589.413 36.608.553

Kosten Pers oneel s kos ten 'regel i ng gebonden' medewerkers Pers oneel s kos ten 'ni et- regel i ng gebonden' medewerkers Ove ri ge bedri jfskos ten Totaal kosten

24.515.293 10.114.808 4.728.095 39.358.196

23.115.969 10.233.013 5.638.387 38.987.370

21.025.109 10.339.571 5.868.872 37.233.553

Exploitatieresultaat

-1.709.608

-837.000

-625.000

Toe voegi ngen (-) onttrekki nge n (+) a a n res e rves Gevra a gde dekki ngs bi jdra ge GR-gemeenten

1.709.608

837.000 -

625.000 -

-

-

-0

Resultaat

De netto omzet is dat deel van de opbrengsten dat met de ‘eigen’ bedrijfsactiviteiten wordt gerealiseerd. Dit is een belangrijk aspect van de programmarekening omdat met Netto omzet

deze opbrengsten de kosten van de organisatie zoveel als mogelijk kunnen worden terugverdiend. Een aanvullende bijdrage van de deelnemende gemeenten wordt hierdoor mogelijk voorkomen of verminderd. De netto omzet neemt in 2026 af met € 302.910 ten opzichte van de begroting 2025. Deze afname van de netto omzet is vooral het gevolg van het afschalen van de bedrijfsonderdelen Groen en Schoonmaak, in verband met de afnemende populatie Wsw. Zo’n twee-derde van de kostenbegroting wordt bepaald door de personeelskosten van het regeling-gebonden personeel, Wsw, Beschut werk en de Banenafspraakbanen. De personeelskosten Wsw nemen structureel af door de uitstroom van Wsw’ers. Tegenover de afname van de Wsw-populatie, staat een aanwas van deelnemers uit de categorie Beschut werk en Banenafspraakbanen. In tegenstelling tot de loonkosten van de Wsw zullen de loonkosten van deze doelgroep toenemen als gevolg van instroom van nieuwe kandidaten met resp. € 758.000 en € 1.452.000 toenemen ten opzichte van de begroting 2025. De kosten van het ambtelijk personeel laten in 2026 een afname zien van € 118.000 ten opzichte van de begroting 2025. Door de afbouw van de formatie van 103,5 naar 99,8 fte

Personeels-

nemen de personeelskosten af. De personeelskosten dalen echter niet in dezelfde mate

kosten NRG

als de afbouw van de formatie vanwege de indexering van de lonen. Er is in de begroting

Begroting Spaarne Werkt 2026

7

rekening gehouden met een percentage van gemiddeld 3,85% in 2025 en 1% in 2026. De personele formatie komt voor 2026 in totaal uit op 99,8 fte (117 personen). Dit Formatie

betreft voor het overgrote deel het reguliere vaste personeel zoals, teamleiders, leerwerkbegeleiders, arbeidscoaches, loopbaanbegeleiders, docenten, maar ook personeel van ondersteunende afdelingen en het management van Spaarne Werkt. De onderstaande tabellen geven een inzicht in de formatie per programma en de verschillen tussen de begrotingsjaren 2026, 2025 en 2024.

Personele bezetting begroot in fte: Programma

Begroting 2026

Begroting 2025

Begroting 2024

Werk Werk Kringl oop en kledi ng Re-integra ti e Onde rwi js Jongeren

49,7 8,8 31,2 10,0

53,3 8,8 31,3 10,2

58,3 13,1 31,2 12,4

Totaal personele bezetting

99,8

103,5

115,1

2026 - 2025 Fte

2025 - 2024 Fte

Werk Werk Kringl oop en kledi ng Re-integra ti e Onde rwi js Jongeren

-3,6 -0,0 -0,2

-5,1 -4,3 0,0 -2,2

Totaal mutatie personele bezetting

-3,8

-11,5

Personele bezetting begroot in fte (mutatie j-o-j):

Programma

Een belangrijke kanttekening bij de personele formatie NRG heeft betrekking op de inzet van Banenafspraakbanen. De begroting gaat ervan uit dat de benodigde personele bezetting voor het onderdeel Kringloop en Kleding-sorteren, de duurzame activiteiten, voor een groot deel kan worden ingevuld met inwoners uit deze doelgroep, in totaal circa 32 fte. De Banenafspraakbanen zijn in deze begroting opgenomen bij het programma Werk en zijn bedoeld als vangnet voor mensen die, tijdelijk, nog geen aansluiting vinden op de arbeidsmarkt. De inzet van deze doelgroep is nodig om de continuïteit van de activiteiten te behouden. Wanneer er onvoldoende kandidaten uit deze doelgroep beschikbaar zijn, bestaat er en risico dat er moet worden teruggevallen op NRG-personeel, met als consequentie dat de loonkosten van het ambtelijk personeel de begroting hierdoor zullen overschrijden. In de personele bezetting van het programma Re-integratie is rekening gehouden met het totaal aantal fte’s dat nodig is om het verwachte aantal kandidaten uit het meerjarenkaderprogramma te kunnen bemiddelen.

Begroting Spaarne Werkt 2026

8

Gezien de structurele krimp van de organisatie in de komende jaren is het een absolute Taakstelling

noodzaak om, vanuit het oogpunt van kostenbeheersing, de omvang van de ambtelijke

formatie

(NRG) formatie in lijn te brengen met de bedrijfsomvang. In de begroting wordt daarom uitgegaan van een ambtelijke formatie van 99,8 fte (117 personen), zoals ook opgenomen in het transitieplan. Omdat de huidige personele bezetting momenteel nog op een hoger niveau ligt zullen in 2025 organisatorische maatregelen worden genomen om uiteindelijk uit te komen op de beoogde bezetting in 2026. Zo wordt de organisatie meer gestroomlijnd door bedrijfsonderdelen samen te voegen. Wat de afbouw van de formatie daarbij bemoeilijkt is het feit dat Wsw’ers die tot op heden ingezet werden op reguliere taken wegvallen en niet vervangen kunnen worden door nieuwe instroom. De overige bedrijfskosten nemen in de begroting 2026 af met € 910.000 ten opzichte van

Overige bedrijfskosten

de begroting 2025. Dit is het geheel gevolg van de afname van de kosten van groot onderhoud. In tegenstelling tot 2025 zijn hiervoor geen kosten opgenomen in de begroting. In 2025 was hiervoor nog € 837.000 begroot. Dit heeft te maken met, zoals reeds aangehaald in paragraaf 2, het feit dat in het kader van de transitie de toekomstige huisvestingspositie nader zal worden onderzocht. In afwachting hiervan worden nu geen grote investeringen begroot. Voor wat betreft de overige kostencategorieën ligt begroting 2026 vrijwel op het zelfde niveau als voorgaand jaar. De krimp van de organisatie werkt ook door in de bezetting van de beschikbare capaciteit

Leegstand

aan huisvesting. Dit speelt met name bij de hoofdvesting in de Cruquius waar inmiddels

pand Cruquius delen van het pand leegstaan en andere delen wellicht efficiënter kunnen worden benut. De exploitatiekosten van het pand, waaronder ook het groot onderhoud, nemen echter met de jaren toe omdat het pand inmiddels gedateerd is. Het gevolg is dat kosten van de huisvesting een zware last gaan vormen op de totale exploitatierekening van Spaarne Werkt. Dit is de reden waarom, als een van de vervolgmaatregelen uit het transitieplan, een onderzoek wordt ingesteld naar de toekomstige huisvesting. De kosten van de leegstand van het pand te Cruquius worden indicatief becijferd op € 380.000. Daar staat tegenover dat ook delen van het pand worden verhuurd aan externe partijen. De huuropbrengst, inclusief service kosten, is begroot op circa € 403.000 en opgenomen in de netto omzet. Om de resultaten van de afzonderlijk programma’s beter inzichtelijk te maken wordt een Interne

systeem van interne doorbelastingen gehanteerd. Hiermee worden de kosten van de

doorbelasting

staf, huisvesting en indirecte kosten aan de hand van verschillende verdeelsleutels doorbelast aan de verschillende programmaonderdelen. In de begroting van 2024 en 2025 is uitgegaan van onvolledige schattingen omdat de doorbelastingssystematiek ten tijde van het opstellen van deze begrotingen nog niet volledig was uitgewerkt. Dit verklaard ook de grote afwijkingen tussen de bedragen in de begrotingen 2024, 2025 en die in 2026.. Inmiddels is de interne doorbelastingssystematiek geheel geactualiseerd, zodat in deze begroting de geactualiseerde bedragen zijn toegepast.

Begroting Spaarne Werkt 2026

9

2.3 Programmarekening 2026 uitgesplitst De hiervoor besproken programmarekening kan nader worden uitgesplist naar de verschillende programma’s. Het programma Werk, met de uitvoering van de Wsw, Beschut werk en de Banenafspraakbanen als belangrijkste onderdelen, beslaat verreweg het grootste deel van de exploitatie van Spaarne Werkt. In het navolgende overzicht is de programmarekening 2026 uitgesplitst per programma weergegeven. Programmarekening begroting 2026 uitgesplitst per programma:

Werk

Reintegratie

Onderwijs Jongeren

Totaal

9.370.423 18.762.690 4.368.859

3.297.363 827.426

424.300 597.528

13.092.086 18.762.690 5.793.813

32.501.971

4.124.789

1.021.828

37.648.588

24.198.462 6.178.089 4.461.985 -1.066.607

3.008.892 45.278 702.079

316.830 927.826 220.831 364.528

24.515.293 10.114.808 4.728.095 -

33.771.930

3.756.249

1.830.016

39.358.196

1.269.959

-368.540

808.189

1.709.608

-

-

-

-

Opbrengsten Netto omzet (opbrengs ten ui t werkacti vi tei ten) Gemeentel i jke bi jdrage ui tvoeri ngs kos ten Ws w Ove ri ge opbrengs ten (i ncl . ove ri ge geme entel i jke bi jdra gen) Totaal opbrengsten Kosten Pers oneel s kos te n Re gel i ng ge bonden medewerkers Pers oneel s kos te n Ni et-re gel i ng ge bonden medewerkers Ove ri ge bedri jfs kos ten Doorbel a s te kos ten Totaal kosten Gevraa gde dekki ngs bi jdra ge GR-gemeenten Resultaat

Begroting Spaarne Werkt 2026

10

3

Programma ‘Werk’ Het programma Werk is gericht op het aanbieden van werk voor de doelgroep van de Wsw, Beschut werk en andere inwoners die vallen onder de Participatiewet. Hierbij staat voorop dat de best passende leerwerkplek voor deze medewerkers wordt gezocht. Wanneer dit wordt gerealiseerd, komen de medewerkers het best tot hun recht en zijn zij in staat zichzelf verder te ontwikkelen. Hierin ligt voor de organisatie ook de sleutel om het verdienvermogen op peil te houden.

Kern-

Het programma Werk bestaat uit een drietal kernactiviteiten.

activiteiten  Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw)  Uitvoering Beschut werk  Duurzame activiteiten gericht op werk Binnen het programma Werk kunnen Wsw’ers, Beschut werkenden, maar ook cliënten van de Participatiewet die meer zijn gericht op re-integratie, worden ingezet op de traditionele activiteiten zoals; Groen, Schoonmaak en Techniek, maar ook op de duurzame activiteiten van Kringloop en Kleding. Met dit specifieke bedrijfsonderdeel van het programma Werk wordt niet alleen een bijdrage geleverd aan de sociaal-/ maatschappelijke doelstelling maar ook een bijdrage aan een duurzame samenleving. Ondanks de grote maatschappelijke waarde van de duurzame activiteiten van Kringloop en Kleding is het financieel rendement van deze activiteit een aandachtspunt. In paragraaf 3.3.3 zal dit nader worden belicht. Met een begroot aantal personen van gemiddeld 487 vormt de Wsw in 2026 nog steeds de grootste populatie binnen Spaarne Werkt. Omdat instroom sinds de Participatiewet niet meer mogelijk is neemt het aantal Wsw’ers de komende jaren geleidelijk af met gemiddeld circa 40 personen per jaar. Hier staat tegenover dat het aantal medewerkers Beschut werk, de nieuwe doelgroep uit de Participatiewet, geleidelijk toeneemt, naar gemiddeld 150 personen in 2026.

Hoewel deze medewerkers goed kunnen worden ondergebracht binnen de bedrijfsactiviteiten van Spaarne Werkt, hebben zij een grotere behoefte aan begeleiding. Omdat het verdienvermogen van deze medewerkers substantieel lager ligt dan dat van de Wsw’ers en de financiering vanuit het Rijk ontoereikend is, is aanvullende financiering nodig om de kosten van de werkplek en organisatie te bekostigen. Het verdienvermogen van het programma Werk staat sowieso structureel onder druk Duurzame

vanwege de steeds ouder en beperkt inzetbaar wordende populatie van de Wsw. Het

inzetbaarheid

verdienvermogen van de nieuwe doelgroep Beschut werk ligt aanzienlijk lager en biedt onvoldoende compensatie. Om de duurzame inzetbaarheid van de Wsw-populatie te verbeteren wordt op continue basis gewerkt aan het vergroten van kennis en bewustwording van

Begroting Spaarne Werkt 2026

11

de medewerkers op het gebied van fysieke belastbaarheid, gezond (werk-) gedrag en gezonde leefstijl. Hiermee worden preventief werk gerelateerde (fysieke) klachten voorkomen en ook het ziekteverzuim structureel verlaagd. Het einddoel is duurzame inzetbaarheid en het verbeteren van vitaliteit en gezondheidsvaardigheden.

3.1 Programmarekening Werk De programmarekening van het programma Werk is in navolgend overzicht weergegeven. Programmarekening Werk: 2026 Be groti ng

2025 Be groti ng

2024 Be groti ng

Opbrengsten Bruto omze t Di re cte kos te n Netto omzet

10.653.423 1.283.000 9.370.423

11.812.500 1.787.500 10.025.000

12.528.153 2.184.400 10.343.753

Ge me e nte l i jke bi jdra ge ui tvoe ri ngs kos te n Ws w

18.762.690

19.650.374

18.441.023

Ove ri ge opbre ngs te n

4.368.859

3.612.659

3.187.422

Totaal opbrengsten

32.501.971

33.288.033

31.972.199

Bruto l one n Soci a l e l a s te n e n pe ns i oe npre mi e s Ove ri ge kos te n

13.608.006 3.606.122 757.687

13.965.551 3.754.638 1.139.423

13.598.899 3.677.855 744.666

Totaal personeelskosten Wsw

17.971.815

18.859.612

18.021.420

Bruto l one n Soci a l e l a s te n e n pe ns i oe npre mi e s Ove ri ge kos te n

4.653.771 1.410.222 162.655

2.493.672 738.017 82.126

2.237.135 679.021 87.533

Totaal pers.kosten beschut werk, Banenafspraakbanen

6.226.647

3.313.814

3.003.689

Bruto l one n Soci a l e l a s te n e n pe ns i oe npre mi e s Ove ri ge kos te n

4.350.386 1.339.450 488.254

4.426.611 1.409.995 482.492

4.449.645 1.514.236 425.212

Totaal personeelskosten ambtelijk

6.178.089

6.319.099

6.389.092

Afs chri jvi ngs kos te n va s te a cti va Re nte Huur ge bouwe n e n ove ri ge be dri jfs mi dde l e n Onde rhouds kos te n Kos te n e ne rgi e Be l a s ti nge n e n ve rze ke ri nge n Al ge me ne kos te n

672.101 75.774 753.276 1.065.201 644.120 391.533 859.980

640.416 123.084 724.587 1.910.244 641.792 393.250 827.840

746.058 90.000 712.947 1.565.100 787.558 424.418 915.473

Totaal overige (bedrijfs-) kosten

4.461.985

5.261.213

5.241.555

-888.823 -137.926 -39.858

-500.000 -

-367.103 -

Totaal doorbelaste kosten

-1.066.607

-500.000

-367.103

Totaal kosten

33.771.930

33.253.738

32.288.653

Exploitatieresultaat

-1.269.959

34.295

-316.454

Toe voe gi nge n (-) onttre kki nge n (+) a a n re s e rve s Ge vra a gde de kki ngs bi jdra ge GR-ge me e nte n

1.269.959

837.000 -

625.000 -

-

871.295

308.546

Personeelskosten Wsw

Personeelskosten beschut werk, Banenafspraakbanen

Personeelskosten ambtelijk

Overige (bedrijfs-) kosten

Doorbelaste kosten Doorbe l a s ti ng s ta f Doorbe l a s ti ng hui s ve s ti ng Doorbe l a s ti ng i ndi re ct

Resultaat

Begroting Spaarne Werkt 2026

12

3.2 Toelichting De programmarekening Werk omvat naast alle directe kosten en opbrengsten van het programma Werk zelf ook alle overige kosten van de organisatie. De overige kosten worden, middels de interne doorbelastingssystematiek, doorbelast aan de programma’s Reintegratie en Onderwijs Jongeren. Voor het programma Werk is de netto omzet de belangrijkste te beïnvloeden variabele om Netto omzet

te komen tot een goed financieel resultaat. De netto omzet wordt gerealiseerd met een gevarieerd palet aan bedrijfsactiviteiten. Daarnaast worden inkomsten verkregen uit het Wsw-deel van de Integratie-uitkering Participatie (Wsw-subsidie), loonkostensubsidies voor de doelgroep Beschut werk en voor de Banenafspraakbanen, e.e.a. zoals weergegeven in onderstaand overzicht: Opbrengsten programma Werk:

2026 Begroti ng

2025 Begroti ng

2024 Begroti ng

Omzet Detacheren Schoonma a k Groen Pos t Parkeerbeheer en fi ets enwerk Beschut werk Techniek Gra fi s ch Duurza me activi tei ten: kri ngl oop en kl edi ng Duurza me activi tei ten: fi ets depot Overi ge a cti vi teiten

2.667.329 852.785 1.207.975 1.300.000 1.075.000 825.000 2.228.500 496.835

2.839.000 1.000.000 1.836.000 1.345.000 1.175.000 925.000 2.195.000 497.500

2.300.000 1.100.000 1.850.000 850.000 385.000 1.515.000 1.150.000 800.000 1.752.500 228.000 597.653

Totaal omzet

10.653.423

11.812.500

12.528.153

Kos tpri js omzet

1.283.000

1.787.500

2.184.400

9.370.423

10.025.000

10.343.753

18.762.690

19.650.374

18.441.023

2.202.362 1.054.728 1.036.768 75.000

1.722.291 1.104.515 785.853 291.503 -

1.530.776 1.114.638 483.151 58.857

4.368.859

3.904.162

3.187.422

32.501.971

33.579.536

31.972.199

Totaal netto omzet Gemeentelijke bijdrage uitvoeringskosten Wsw Overige opbrengsten Beschut werk: l oonkos tens ubsi di e (LKS) Beschut werk: a a nvul lende fi na nci eri ng Beschut werk: vergoedi ng begel ei dings kosten (Iusd) Ba nena fspraa kba nen: l oonkostens ubsi di e (LKS) Ba nena fspraa kba nen: i nfras tructurele opsl a g 10.000 ba nenpl a n Overi ge opbrengsten Totaal overige opbrengsten Totaal opbrengsten

De netto omzet neemt in 2026 af met € 655.000 ten opzichte van de begroting 2025, van € 10.025.000 naar € 9.370.423. Dit houdt hoofdzakelijk verband met het afschalen van

Begroting Spaarne Werkt 2026

13

bedrijfsactiviteiten vanwege de structurele krimp van de organisatie, in casu de afname van beschikbare doelgroep-medewerkers. Ook het afnemend verdienvermogen vanwege de ouder wordende Wsw-populatie en het lagere verdienvermogen van de doelgroep Beschut werk speelt hierbij een rol. Dit is vooral zichtbaar bij de onderdelen Groen en Schoonmaak, waar enkele grote contracten daarom niet langer uitvoerbaar zijn. In het kader van de transitie zijn de activiteiten van Businesspost, Parkeerbeheer en Fietsdepot reeds per ultimo 2024 beëindigd. De afname van de gemeentelijke bijdrage uitvoeringskosten Wsw houdt geheel verband met de afname van de Wsw-populatie. Het gaat hierbij om een gemiddelde uitstroom van circa 40 personen per jaar. Ook de personeelskosten van de Wsw nemen hierdoor af en houden gelijke tred met de bijdrage uitvoeringskosten Wsw. De toename van de overige opbrengsten wordt vooral verklaard door hogere loonkostenOverige

subsidies voor Beschut werk en de Banenafspraakbanen. Het aantal mensen uit deze

opbrengsten

doelgroepen neemt in 2026 verder toe. Voor wat betreft de Banenafspraakbanen stijgt het aantal van 20 fte, begroot 2025, naar 55 fte in 2026, reden waarom de loonkostensubsidie toeneemt met € 745.000. Er is in de begroting geen rekening gehouden met een aanvullende bijdrage voor Beschut werk. Het tekort Beschut werk is in deze begroting opgenomen in het totale tekort in de begroting, zie hiervoor de gevraagde dekkingsbijdrage van de deelnemende gemeenten. De personeelskosten van het regeling gebonden (RG) personeel , opgeteld circa € 24,2

Personeelskos- miljoen, leggen een fors beslag op de begroting van het programma Werk. De hoogte van ten RG-

deze personeelskosten wordt echter volledig bepaald door de afspraken die voortvloeien

personeel

uit de van toepassingen zijnde cao’s, dan wel de ontwikkeling van de minimumlonen. Omdat de cao-afspraken voor 2026 nog niet bekend zijn is een aanname gedaan ten aanzien van de loonkostenstijging. Er is voor de Wsw rekening gehouden met een gemiddelde loonstijging van ruim 4% in 2026. Het lage inkomensvoordeel (LIV), wat de loonkosten feitelijk verlaagt, is in 2025 reeds vervallen. Voor sociaal ontwikkelbedrijven wordt de afschaffing van het LIV echter deels gecompenseerd door middel van een verhoging van de Wsw-subsidie. Het resterende deel van de kosten, circa € 10,6 miljoen, bestaat uit de kosten van de organisatie van het programma Werk. Dit betreft de personeelskosten van de NRGmedewerkers € 6,2 miljoen, de overige bedrijfskosten € 4,5 miljoen en de doorbelaste kosten naar de overige programma’s € 1,1 miljoen. De personeelskosten van het ambtelijk personeel zijn in paragraaf 2.2 reeds toegelicht. De personele formatie voor het programma Werk bestaat in 2026 uit 49,7 fte. In deze

Formatie

bezetting zijn opgenomen de teamleiders en werkbegeleiders van de verschillende bedrijfsonderdelen maar ook het staf en leidinggevend personeel van Spaarne Werkt. De

Begroting Spaarne Werkt 2026

14

komende jaren zal de personele bezetting geleidelijk afnemen in lijn met de krimp van de organisatie. Doorbelaste kosten

De doorbelaste kosten betreffen de kosten van staf, huisvesting en indirecte afdelingen Deze kosten zijn, zoals hiervoor aangegeven, volledig verantwoord binnen het programma Werk. Naar het programma Re-integratie wordt € 702.000 doorbelast en naar het programma Jongeren € 364.000, in totaal € 1.270.000.

3.3 Bedrijfsonderdelen programma Werk nader belicht 3.3.1

Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw)

De Wsw-populatie neemt, zowel landelijk als ook bij Spaarne Werkt, trendmatig af sinds de beëindiging van de Wsw in 2015. Zo wordt er in de begroting van Spaarne Werkt vanuit SW-formatie

gegaan dat de SW- formatie verder daalt van gemiddeld 572 personen over 2024 naar gemiddeld 487 Wsw’ers in 2026. In onderstaande grafiek is het verloop van de SWformatie over de jaren 2021 tot en met 2029 weergegeven:

W = werkelijk, B = begroot, Mjr = meerjarenraming

In het begrotingsjaar 2026 zelf stromen er naar verwachting gemiddeld 43 Wsw’ers uit, wat overeenkomt met 8,5 procent van de populatie. Deze uitstroom ligt enigszins hoger dan de afgelopen jaren in verband met uitstroom wegens pensionering en de ouder wordende populatie. Ook na 2026 zal deze trendmatige uitstroom doorzetten. De uitstroom wordt versneld door “de regeling vervroegd uittreden” (RVU), die voortvloeit uit de caoWsw. Met de hogere uitstroom is in de voorliggende cijfers ook rekening gehouden. Een positieve ontwikkeling is dat de subsidie die de gemeenten voor de Wsw ontvangen,

Begroting Spaarne Werkt 2026

15

Wsw-deel

het Wsw-deel van de Integratie-uitkering Participatie (Wsw-deel IuP), conform begroting

Integratie-uit-

toereikend zal zijn om de personeelskosten van de Wsw volledig te dekken. In de jaren

kering Partici-

voor 2023 was altijd sprake van tekorten. Dit lijkt nu trendmatig gekeerd. Dat is een

patie

gunstige ontwikkeling voor Spaarne Werkt omdat de personeelskosten van de SWmedewerkers op landelijk niveau worden bepaald door de cao voor de Wsw. De toekenning van het Wsw-deel IuP komt tot stand op basis van een verdeelmodel, wat mede afhankelijk is van beleidsmatige keuzes op ‘Haags niveau’. Het hierdoor ontstane subsidietekort of inmiddels een overschot is daarmee een gegeven. Spaarne Werkt noch de aangesloten gemeenten hebben daadwerkelijk invloed op de hoogte van de loonkosten of de subsidie. De onderstaande grafiek maakt het verloop van de personeelskosten Wsw in relatie tot het Wsw-deel van de IuP gevisualiseerd:

W = werkelijk, B = begroot, Mjr = meerjarenraming

Voor 2026 is becijferd dat het subsidieoverschot uitkomt op circa € 700.000. Voor de jaren na 2026 wordt verwacht dat de overschotten zullen afnemen. Een effect wat aan deze positieve ontwikkeling bijdraagt is het zogenaamde volume effect. Dit houdt in dat de budgetruimte die op landelijk niveau beschikbaar is, niet wordt gekort indien er in een jaar meer Wsw’ers uitstromen dan in vergelijking tot de ramingen. Met andere woorden, de budgetruimte die ontstaat door een hogere uitstroom van Wsw’ers wordt verdeeld over de resterende populatie en als subsidie doorgegeven aan de gemeenten. Dit is een belangrijke ontwikkeling die ertoe bijdraagt de uitvoering van de Wsw voor de aangesloten gemeenten zoveel als mogelijk kostendekkend te maken. Of de hiervoor geschetste ontwikkeling zich inderdaad zal voordoen is uiteraard geheel afhankelijk van de ontwikkeling van de loonkosten en verdere besluitvorming over de hoogte van de Wsw-subsidie op het Ministerie, hetgeen dus ook een zeker risico inhoudt.

Begroting Spaarne Werkt 2026

16

Duurzame inzetbaarheid is en wordt een steeds belangrijker aandachtspunt voor de ouder wordende doelgroep van de Wsw. Per 1 januari 2025 was meer dan 62% van de Inzetbaarheid

Wsw’ers 55 jaar of ouder, een toename met 2% ten opzichte van de stand per 1 januari

en verdienver-

2024. Deze ontwikkeling zet het verdienvermogen van de organisatie als geheel onder

mogen Wsw

druk. Daarom is een van de speerpunten van het uitvoeringsbeleid het behouden of zo mogelijk verbeteren van de duurzame inzetbaarheid van de populatie. Hiertoe worden verschillende activiteiten ontplooit zoals; arbeidsontwikkeling, aanbod van gezondere voeding, ruimte voor lichaamsbeweging tijden werkuren en meer aandacht voor verzuimbegeleiding. De GR-gemeenten dragen elk voor hun deel bij in de uitvoeringskosten van de Wsw. Deze

Uitvoeringskosten Wsw

bijdrage per deelnemende gemeente is bepaald aan de hand van de bedragen van het Wsw-deel IuP 2026. Dit is gebaseerd op de cijfers uit de meest recente gemeentecirculaire van 2024. Het bedrag van de subsidie Wsw, betreft echter een voorlopige inschatting van de het uit het Rijksbudget te ontvangen bedragen. Hierbij is expliciet rekening gehouden met een bijstelling van de Wsw-deel IuP welke overeenkomt met de indexering van de loonkosten Wsw. In de begroting is derhalve als uitgangspunt genomen dat het Wsw-deel IuP en de loonkosten Wsw met eenzelfde bedrag toenemen. De ervaring leert dat een systematiek waarbij subsidie niet wordt geïndexeerd, een onjuist en te negatief beeld geeft. Bij het opstellen van de gemeentelijke begroting kan dit tot ongewenste effecten leiden. Wij achten het zeer reëel, ook gezien de systematiek die het Ministerie voor de bijstelling van het Participatiebudget hanteert, dat de bijstelling van de budgetten op bovenstaande wijze zal plaatsvinden.

Toekomstbe-

Er is in de begroting 2026 geen rekening gehouden met de door het Rijk beschikbaar

stendige infra-

gestelde middelen voor de transitie naar een toekomstbestendige infrastructuur voor

structuur

sociaal ontwikkel bedrijven.

3.3.2

Uitvoering Beschut werk

De regeling Beschut werk is vanuit de Participatiewet ingesteld vanuit het oogpunt dat er altijd een groep inwoners blijft die wel kunnen werken, maar uitsluitend in een Uitvoering

beschutte omgeving. Het gaat hierbij specifiek om mensen die een dusdanige mate van

Beschut werk

begeleiding en/of aanpassing van het werk nodig hebben, dat dit redelijkerwijs niet van een werkgever mag worden verwacht. Gemeenten hebben de wettelijke taak om inwoners met een indicatie Beschut Werk een beschutte werkplek aan te bieden. Spaarne Werkt voert deze regeling voor de gemeenten uit waarbij deze cliënten binnen het programma Werk op verschillende bedrijfsonderdelen worden ingezet.

Begroting Spaarne Werkt 2026

17

De doelgroep Beschut werk betreft mensen die weliswaar arbeidsvermogen hebben maar die niet in een reguliere baan kunnen werken, ook niet met extra begeleiding en ondersteuning. Zij hebben uitsluitend in een beschutte omgeving onder aangepaste omstandigheden mogelijkheden tot arbeidsparticipatie. Dit brengt met zich mee dat de gemiddelde kosten per werkplek hierdoor aanzienlijk hoger liggen dan die van de reguliere Wswmedewerker. Bij de intake van kandidaten van de doelgroep Beschut werk wordt door de assessoren van het onderdeel Re-integratie veel aandacht besteed aan de inzetbaarheid van de betreffende kandidaten. Er wordt goed beoordeeld op welke werksoorten deze inwoners kunnen worden geplaatst. Uit ervaring blijkt dat niet alle werksoorten even geschikt zijn voor deze inwoners. Echter omdat Spaarne Werkt beschikt over een breed palet aan werksoorten zijn er voldoende mogelijkheden om deze inwoners goed in te passen in de leer- werkprocessen en werksoorten die worden geboden, al dan niet met de benodigde werkplekaanpassingen. Per ultimo 2024 zijn er in totaal 134 beschut werkplekken gerealiseerd, een toename van 28 personen ten opzichte van de stand per ultimo 2023. Hiermee is de taakstelling in aantallen Beschut werk, welke door het Ministerie jaarlijks wordt vastgesteld, voor Haarlem en Heestede volledig behaald en voor Bloemendaal en Zandvoort bijna.

De populatie Populatie

Beschut werkenden zal de komende jaren echter verder toenemen met circa 10 tot 20.

Beschut

personen per jaar. Voor 2026 wordt uitgegaan van gemiddelde van 150 personen,

werk

hetgeen overeenkomt met circa 101 fte op basis van 37 uur per week. In onderstaande grafiek zijn de gerealiseerde en begrote aantallen per jaar weergegeven.

W = werkelijk, B = begroot, Mjr = meerjarenraming

De taakstelling in aantallen Beschut werk, welke in 2025 moet worden gerealiseerd, is door het Ministerie vastgesteld op 127 werkplekken, op basis van 31 uur per week per

Begroting Spaarne Werkt 2026

18

werkplek. Dit betekent dat, met de verhoging van de taakstelling die naar verwachting nog voor 2026 moet worden doorgevoerd, de begroting 2026 goed in lijn ligt met de taakstelling van het Ministerie. De totale loonkosten van Beschut werk zijn voor 2026 begroot op circa € 4,1 miljoen. Daarnaast worden uitvoeringskosten gemaakt voor (intensieve) begeleiding, noodKosten en

zakelijke werkplekaanpassingen en infrastructuur. De loonkosten worden bepaald door de

financiering

arbeidsvoorwaarden die voortvloeien uit de cao ‘Aan de Slag’, zoals die zijn overeengekomen met de VNG en de vakbonden. Deze cao voorziet onder andere in een salariëring op het niveau van het minimum loon of, afhankelijk van de inschaling, iets daarboven met een pensioenregeling bij het PWRI. Op de hoogte van de loonkosten heeft Spaarne Werkt weinig tot geen invloed. Spaarne Werkt, die als werkgever Beschut werkenden in dienst neemt, wordt in de loonkosten tegemoetgekomen met een loonkostensubsidie (LKS). De hoogte van de LKS wordt bepaald aan de hand van een objectieve loonwaarde-meting welke door de gemeente wordt uitgevoerd. Daarbij geldt een minimumloonwaarde van 30% en een maximum van 70%. In de begroting 2026 is uitgegaan van een gemiddelde LKS van 53,5%. In 2024 werd een percentage gerealiseerd van 53,8%. We zien een geleidelijke toename van het LKS-percentage omdat de loonwaarde gemiddeld genomen op een lager niveau worden vastgesteld. Naast LKS ontvangt Spaarne Werkt ook een vergoeding voor begeleidingskosten voor de doelgroep Beschut werk. Deze vergoeding is begroot op € 1.562.000 voor alle deelnemende gemeenten tezamen en is gebaseerd op een bedrag van € 12.929 per werkplek van 31 uur per week (2025 € 11.300). In de begroting wordt er dus vanuit gegaan dat het bedrag per werkplek substantieel naar boven wordt bijgesteld, hetgeen een risico inhoudt voor de begroting.

Desalniettemin komt het totaal bedrag van de vergoeding begeleidingskosten goed overeen met het bedrag dat op macroniveau recentelijk is vastgesteld voor 2026. Een hogere vergoeding voor de uitvoering van Beschut werk is ook structureel noodzakelijk omdat de LKS tezamen met de vergoeding voor begeleidingskosten lang niet toereikend zijn om de loonkosten, tezamen met de kosten voor de organisatie van de uitvoering van Beschut werk, volledig te dekken. Het tekort ‘Beschut werk’ legt daarom een zware last op het resultaat van Spaarne Werkt en noodzaakt tot efficiënte uitvoering van deze regeling. Dit laatste blijkt moeilijk te realiseren enerzijds, omdat het verdienvermogen van deze doelgroep beperkt is en anderzijds vanwege het hoge ziekteverzuim. De relatie tussen de loonkosten en de vergoedingen voor Beschut werk zoals in de begroting opgenomen laat, beknopt samengevat het onderstaande beeld zien:

Begroting Spaarne Werkt 2026

19

Loonkosten doelgroep Beschut werk

€ 4.072.000

Loonkostensubsidie (LKS)

-/-

€ 2.202.000

Vergoeding begeleidingskosten

-/-

€ 1.562.000

Tekort

€

308.000

Uit bovenstaande blijkt dat, vanuit financieel perspectief, de uitvoering van Beschut werk nog steeds zwaar verliesgevend is, hetgeen ook een belangrijke oorzaak is van het totale verlies van Spaarne Werkt en zoals dat voor 2026 is begroot. Het saldo van de gemaakte loonkosten en de ontvangen vergoedingen komt per definitie al uit op een tekort van € 308.000. Er resteert derhalve geen volledige dekking voor alle uitvoeringskosten van Beschut werk. De financiële problematiek rond Beschut werk, die op landelijk niveau ook wordt erkend, verdiend een adequate oplossing. In verschillende gremia wordt al enige tijd overleg gevoerd om te komen tot een betere financiering vanuit het Rijk. De eerste tekenen van verbetering zijn inmiddels zichtbaar, blijkend uit de in 2024 doorgevoerde verhoging van de vergoeding voor begeleidingskosten met ruim € 2.000 per werkplek.

3.3.3 Duurzame activiteiten gericht op werk Met de duurzame activiteiten gericht op werk wordt een tweeledige maatschappelijke doelstelling gerealiseerd. Enerzijds zijn deze activiteiten ondersteunend aan de realisatie van de doelstellingen van de Participatiewet, omdat wordt voorzien in gevarieerde leerwerkplekken met een reële kans op uitstroom naar regulier werk, anderzijds worden met deze activiteiten ook duurzaamheidsdoelstellingen gerealiseerd, zoals het hergebruik van textiel en ingezamelde huisraad, het scheiden van waardevolle afvalstromen en hergebruik van materialen. De duurzame activiteiten bestaan uit de volgende onderdelen:  Kledingsortering  Kringloopactiviteiten van de ‘Snuffelmug’ Hoewel de duurzame activiteiten van Kringloop en Kleding een grote maatschappelijke waarde hebben is dit in financieel opzicht geen rendabele bedrijfsactiviteit. Zo wordt het Financieel

resultaat voor doorbelasting van de kosten van huisvesting en ondersteunende diensten begroot op € 458.000 positief. Na doorbelasting resteert echter een negatief resultaat van € 1,2 miljoen. Hierbij is echter wel uitgegaan van de vaste personele bezetting van begeleidend en leidinggevend personeel, welke is beperkt tot 8,8 fte. Vooralsnog blijkt deze bezetting moeilijk haalbaar en ligt de werkelijke personele bezetting met regulier personeel veel hoger. De reden hiervan is dat beschikbare posities tot op heden onvoldoende ingevuld kunnen worden met mensen uit de doelgroep van de Participatiewet, terwijl dit wel

Begroting Spaarne Werkt 2026

20

het uitgangspunt is en ook mede reden is waarom deze activiteit is opgezet. Hier komt nog bij dat de lessen uit de praktijk leren dat het moeilijker is om mensen uit de doelgroep van de Participatiewet direct klaar te stomen voor reguliere functies en dat meer tijd en begeleiding nodig is om dit te realiseren. De werkelijke financiële resultaten over 2024, met een resultaat voor doorbelasting van circa € 800.000 negatief en € 1,5 miljoen negatief na doorbelasting, maken deze problematiek dan ook duidelijk. Hoewel de wens is deze activiteiten te behouden, is het voorgaande de reden dat in het kader van de transitie dit bedrijfsonderdeel nader zal worden onderzocht. Daarbij zal niet alleen gekeken worden naar mogelijkheden voor financiering vanuit de duurzaamheidsdoelstellingen, maar ook naar alternatieven zoals uitbesteding of afsplitsing van activiteiten of locaties. De kringloopactiviteiten van de ‘Snuffelmug’, in combinatie met kledingsortering, zullen volgens de begroting in 2026 circa € 2 miljoen netto omzet realiseren. De opbrengst wordt vooral verkregen met de kringloopwinkels van de ‘Snuffelmug’ in Haarlem en Heemstede, die regionaal een goede bekendheid genieten met een vaste toestroom van klanten en daaruit voortvloeiende inkomsten. De formatie van de kringloopactiviteiten van de ‘Snuffelmug’ en kledingsortering wordt Formatie

ingevuld met een gevarieerd palet aan arbeidskrachten, van vaste krachten, Wsw’ers en Beschut werkenden tot en met vrijwilligers. Het is een bedrijfsonderdeel waar per definitie ook mensen uit de doelgroep van LKS- en de Banenafspraakbanen ingezet kunnen worden. Het mes snijdt hier namelijk aan twee kanten. Enerzijds worden aan de betreffende doelgroep de mogelijkheid geboden om zich te ontwikkelen en de kansen op het vinden van een reguliere baan te vergroten en anderzijds draagt de inzet van garantiebanen bij aan de invulling van de benodigde formatie. Vanuit kostenoverwegingen is het, zoals gezegd, onhaalbaar gebleken om het grootste deel van de formatie in te vullen met regulier personeel. Dit is de reden dat voor de begroting 2026 de inzet van regulier, vast personeel wordt beperkt tot in totaal 8,8 fte en voor het overige deel van de benodigde bezetting wordt gerekend op mensen uit de doelgroep, waaronder ook 32 fte Banenafspraakbanen.

3.4 Maatschappelijke impact Los van het feit dat de uitvoering van de Wsw en Beschut werk gemeentelijke taken zijn die uit de wet voortvloeien, heeft het programma Werk een grote maatschappelijk impact. Meer dan 650 mensen uit de regio ontlenen eigenwaarde aan participatie door middel van zinvol en betaald werk. Er wordt mensen reële kansen geboden op arbeidsontwikkeling en perspectief op werk. Werk

Voor de ontwikkeling van deze mensen worden allerlei trajecten ingezet, zoals

Begroting Spaarne Werkt 2026

21

ontwikkelbedrijf

begeleiding, training en scholing, werken in een beschermde werkomgeving, groep- en individuele detachering of zelfs directe plaatsing op een zelfstandige baan in het bedrijfsleven. Dit leidt uiteindelijk tot persoonlijke groei wat zich vertaalt in meer welzijn, een betere gezondheid, een betere toekomst voor kinderen en minder criminaliteit. Kortom een meer inclusieve samenleving. Een onderdeel van de sociale ontwikkeling van deze mensen, met veelal beperkte capaciteiten, is ook de mogelijkheid om terug te kunnen vallen als het even niet lukt. Daarmee wordt voorkomen dat mensen langer uit de roulatie zijn en daardoor niet meer kunnen participeren. De medewerkers van het programma Werk worden ingezet op uiteenlopende bedrijfsactiviteiten en werksoorten. Deze diversiteit maakt het mogelijk dat medewerkers kunnen worden geplaatst op werkplekken waar zij het best tot hun recht komen en waar zij daadwerkelijk toegevoegde waarde hebben. Niet alleen voor zichzelf maar vooral ook voor de bedrijven en organisaties waarvoor het werk wordt gedaan of waar zij middels detachering zijn geplaatst. Daar komt bij dat de bedrijfsactiviteiten die gericht zijn op duurzaamheid niet alleen voorzien in zinvol werk, waarmee invulling wordt gegeven aan sociale ontwikkeling, maar ook bijdragen aan de maatschappelijke opgave rond duurzaamheid.

Vanuit de samenleving zien we dat op alle fronten worden initiatieven worden genomen om te komen tot een meer duurzame samenleving. De activiteiten van kringloop en kle-

Duurzaamheid dingsorteren dragen hieraan bij en hebben een grote, vooral regionale, impact. Zo wordt door kleding-sortering jaarlijks meer dan 800.000 kilo textiel verwerkt. Na een zorgvuldig sorteerproces wordt de bruikbare kleding afgezet in de eigen kringloopwinkels of bij derden met duurzame of sociale doelstellingen en initiatieven. Reststromen die niet geschikt zijn voor product of grondstof worden hergebruik. Opgeteld wordt meer dan 90% van de ingezamelde textiel opnieuw gebruikt en slechts 10%, circa 80.000 kilo, wordt gescheiden aangeboden aan de regionale afvalverwerking. Deze circulaire aanpak wordt ook gehanteerd bij de inzameling van huisraad met de kringloopactiviteiten, in 2024 op jaarbasis zo’n 2 miljoen kilo. De ingezamelde huisraad wordt ingeleverd bij de kringloopwinkels of aan huis opgehaald. Na sortering wordt ongeveer de helft van de ingeleverde huisraad als product verkocht, voornamelijk in de eigen kringloopwinkels, en vindt daarmee een nieuwe eigenaar. Mensen met een smalle beurs kunnen zichzelf voorzien van de noodzakelijke huisraad. Ruim 35% wordt gescheiden en in relevante stromen zoals hout, plastic, metaal, glas etc. gescheiden aangeboden aan de regionale afvalinzameling voor hergebruik van grondstoffen. Slechts circa 10% is niet geschikt voor grondstof voor hergebruik en wordt als restafval aangeboden bij de afvalverwerking.

Begroting Spaarne Werkt 2026

22

4

Programma ‘Re-integratie’ Het bedrijfsonderdeel dat zich richt op het programma ‘Re-integratie’ heeft zich gespecia-

Kern-

liseerd in het naar werk leiden van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het

activiteiten

betreft vooral de doelgroepen van de Participatiewet, maar met name diegenen met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt. De arbeidsmarkt in de regio Zuid-Kennemerland vertoont momenteel kenmerken van overspannenheid. Dit betekent dat mensen die een betaalde baan zoeken en beschikken over de juiste kwalificaties ook gemakkelijk een baan kunnen vinden. Voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, die onder deze omstandigheden nog geen baan hebben gevonden, wordt dit echter steeds moeilijker. Uit ervaringscijfers van de afgelopen periode blijkt dat de omvang van de groep werkzoekenden met een grote maar overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt echter structureel lager ligt dan het aantal van 950 personen dat met de gemeenten is overeengekomen in het meerjaren-kaderprogramma. Dit vertaalt zich in minder re-integratietrajecten. Het aantal kandidaten is voor het Participatiebedrijf van belang voor het invullen van de programma’s en het alloceren van de financiële middelen. Afhankelijk van de conjunctuur, situatie op de arbeidsmarkt en andere maatschappelijk ontwikkelingen kan dit aantal uiteraard variëren. Een inschatting van het aantal aanmeldingen voor re-integratietrajecten wordt jaarlijks in gezamenlijk overleg tussen gemeenten en het Participatiebedrijf bepaald.

De opdracht voor het Participatiebedrijf is om zoveel mogelijk werkzoekenden uit deze groep te begeleiden en te plaatsen op een betaalde baan bij een reguliere werkgever. Afspraken over de doelgroep met een arbeidsbeperking die geplaatst kunnen worden op een Banenafspraakbaan bij een reguliere werkgever, vallen hier ook onder. De doelstelling is dat circa 55% van de werkzoekenden, die in een re-integratietraject worden opgenomen, uitstroomt naar betaald werk bij een reguliere werkgever. Binnen het participatiebedrijf zijn er legio mogelijkheden om in korte tijd de baankansen van mensen uit de doelgroep Banenafspraakbaan te vergroten en kandidaten aan werk te helpen, met name binnen de duurzame activiteiten van Kringloop en Kelding. Voor 2026 gaan we uit van 55 fte (80 personen) die met inzet van loonkostensubsidie van gemeenten worden bemiddeld. De kosten en opbrengsten van deze doelgroep zijn opgenomen bij het programma Werk. Arbeidsontwikkeling is voor Re-integratie een onderwerp wat in toenemende mate aan belang wint. Niet alleen voor de doelgroep die reeds bij Spaarne Werkt in dienst is,

Arbeidsontwikkeling

waaronder de Wsw en Beschut werk maar ook voor en personen uit de categorie banenafspraak. Het doel is om de duurzame inzetbaarheid, in de breedste zin des woords, te bevorderen. Hiertoe worden onder de titel ‘coaching on the job’ heldere en binnen redelijke termijn haalbare doelen gesteld, die onder begeleiding van een teamleider en job-

Begroting Spaarne Werkt 2026

23

coach worden gerealiseerd. Verschillende coaching instrumenten waaronder; e-learning, conversatieles, opleiding/training, Zorg/hulpverlening en snuffelstages worden hierbij ingezet.