Document · PDF

Bijlage 1b. ontwerp Ontwikkelvisie vol 2.pdf

Gemeenteraad 17 december 2025, gemeente HeemstedeBij agendapunt: 6: Ontwerp-Ontwikkelvisie gebied Manpad + ontwerp-Beeldkwaliteitsplan gebied Manpad22.277 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Gebied Manpad Ontwerp Ontwikkelvisie VOLUME 2: Participatie

Gebied Manpad Ontwerp Ontwikkelvisie Colofon Gebied Manpad Ontwerp Ontwikkelvisie Parck Manpad M2 Ontwikkelaars Timpaan VE-R landschapsarchitectuur & stedenbouw Participatie in samenwerking met: Barbara Wassenaar Oktober 2025

VOLUME 2: Participatie

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Inhoudsopgave

1. Inleiding 1.1 Doelstelling en planproces 1.2 Wat vooraf ging 1.3 Doel en structuur van Volume 2

7 12 16 18

6. Kerngroep werksessie (4 september 2024) 6.1 Aanpak en presentatie 6.2 Groepswerksessies 6.3 Inzichten

129 134 136 176

2. Vertrekpunt participatie 2.1 Marsroute en Participatieplan 2.2 Kerngroep en communicatie 2.3 Drie ontwerprichtingen

21 26 28 30

7. Inloopdag (18 september 2024) 7.1 Tussenstand planproces 7.2 Inhoudelijke toelichting 7.3 Reacties

179 184 186 202

3. Belanghebbende bijeenkomst (10 juni 2024) 37 3.1 Presentatie 42 3.2 Discussie en bevindingen 44

8. Overleggen met adviseurs 8.1 Presentaties en gesprekken

209 214

9. Kerngroep (19 november 2024) 9.1 Presentatie 9.2 Discussiepunten en inzichten

219 224 240

10. Kerngroep (12 februari 2025) 10.1 Presentatie 10.2 Reacties en inzichten

243 248 262

11. Kerngroep (26 maart en 9 april 2025) 11.1 Aanpassingen aan het plan 11.2 Vervolg

265 270 280

4. Kerngroep werksessie (19 juni 2024) 4.1 Aanpak 4.2 Groepswerksessies 4.3 Inzichten

47 52 54 78

5. Kerngroep werksessie (3 juli 2024) 5.1 Aanpak 5.2 Groepswerksessies 5.3 Inzichten

81 86 92 126

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

Hoofdstuk 1

Inleiding

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

“Het heeft lang geduurd, maar nu is er een brede en gedragen basis voor een prachtig plan.”

Ondertitel voor afbeeldingen, diagrammen en tabellen

G E B I E D

Ondertitel voor afbeeldingen, diagrammen en tabellen

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Ondertitel voor afbeeldingen, diagrammen en tabellen

1.1

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Doelstelling en planproces De Ontwikkelvisie Gebied Manpad vormt de basis voor het formele besluit voor de herinrichting en ontwikkeling van het betreffende plangebied in het Omgevingsplan. Daarmee is deze Ontwikkelvisie een belangrijke mijlpaal in de transformatie van het Gebied Manpad van agrarische functie met kassen naar een woonmilieu met veel aandacht voor landschap, natuurwaarden en een afgewogen inpassing in de bestaande omgeving. 1.1.4 Het planproces om tot de Ontwikkelvisie te komen

1.1.1 Wat is een Ontwikkelvisie?

De Ontwikkelvisie geeft richting aan de ontwikkeling van het Gebied Manpad in de gemeente Heemstede. Een Ontwikkelvisie is nog niet het plan voor uitvoering, maar is bedoeld om richting te geven aan de uitwerking in meer details. Het is een strategisch, richtinggevend document dat de langetermijnvisie schetst voor de ontwikkeling van een gebied. De uitwerking vindt normaliter plaats na vaststelling van de Ontwikkelvisie in het Omgevingsplan. Omwille van het belang van de participatie en om tijdens die participatie inhoudelijke gesprekken te kunnen voeren die over concrete voorstellen gaan. in plaats van over abstractere visies, is er voor gekozen om delen van het proces parallel te laten lopen (zie 1.1.4.) en al tijdens de Ontwikkelvisie een landschaps- en stedenbouwkundig plan te maken.

1.1.2 De doelstelling

De doelstelling van de Ontwikkelvisie Gebied Manpad is om op basis van de gestelde kaders de contouren van het plan voor de inrichting van het gebied te maken. Daarbij staan landschap, natuurwaarden en een afgewogen inpassing in de omgeving centraal, waarbij de opgave is om een transformatie van agrarisch gebied met kassen naar een ontspannen woonmilieu voor 149 huishoudens te ontwikkelen. De Ontwikkelvisie Gebied Manpad komt tot stand via een participatieproces waarbij afwegingen tussen alle aspecten van een goede omgevingskwaliteit worden gemaakt en wat een integraal plan oplevert dat de grondslag is voor het omgevingsplan en de verdere uitwerking richting de uitvoering.

1.1.3 Ontwikkelvisie documenten

De Ontwikkelvisie bestaat uit een serie documenten. Deze documenten worden aangeduid als volume. Samen vormen ze één onlosmakelijk geheel. In de volumes van de Ontwikkelvisie worden de verschillende stadia van de voorbereiding weergegeven. Hieronder wordt een overzicht gegeven van alle volumes waaruit de Ontwikkelvisie Gebied Manpad bestaat. Volume 1 - Achtergronden en Woningbouwprogramma Volume 2 - Participatieproces en planontwikkeling Volume 3 - Vlekkenplan en Landschaps- en Stedenbouwkundig Plan (LSP) Volume 4 - Inrichtingsplan Landschap, Natuur en Openbare Ruimte (IP)

Het ontwikkelproces voor het Gebied Manpad is al heel lang gaande. Vanaf 2001 lopen er al trajecten om de kassen te verwijderen en het gebied een andere functie te geven. Zonder op alle stappen en ontwikkelingen in die afgelopen decennia in te gaan wordt in de paragraaf hierna een overzicht gegeven aan wat voorafging aan de Ontwikkelvisie die er nu ligt. Het meest recente planproces is gestart met het opstellen van de Marsroute voor het proces in 2023. Parallel daaraan liep ook de besluitvorming over de gemeentelijke woonvisie voor heel Heemstede. Het uiteindelijke besluit daarover vormde de basis voor het vastgestelde woonprogramma voor het Gebied Manpad begin 2024. Over deze en andere kaders voor het maken van de Ontwikkelvisie is verdere toelichting gegeven in Volume 1 Achtergronden. Op de hiernavolgende pagina’s staat in een eenvoudig blokschema weergegeven hoe de stappen tot aan het vaststellen van de Ontwikkelvisie zullen zijn. En een identiek schema voor de periode en stappen vanaf de vastgestelde Ontwikkelvisie tot aan de uitvoering. Voor het eerste deel van dat procesoverzicht geldt dat een deel van de stappen al genomen is bij het verschijnen van dit document.

Als gezegd zijn de Marsroute en het Participatieplan al vastgesteld in 2023 en zijn er scenario’s met ruimtelijke modellen als mogelijke voorbeelden ter illustratie van het woningbouwprogramma gemaakt om mede te dienen om tot een vastgesteld woningbouwprogramma voor Gebied Manpad op basis van de gemeentelijke woonvisie te komen. Dit waren essentiële stappen die onder de initiatieffase vallen. Dit wordt gevolgd door de eigenlijke planvorming waarin met de Voorlopig Ontwerp fase begonnen is die uiteindelijk via het participatieproces leidt tot de serie documenten die als volumes onder de Ontwikkelvisie vallen. Een aantal ambtenaren van de gemeente Heemstede, een aantal personen van het team van eigenaar en ontwikkelaar van het gebied, meerdere omwonenden en ook de ontwerpers zijn al sinds het eerste begin van het denken over de ontwikkeling van het gebied betrokken geweest. De tijd vanaf 2001 beslaat vele gesprekken, voorstellen en wendingen in de ontwikkelingen die uiteindelijk allemaal een bijdrage hebben geleverd aan de vorming van dit plan. Voor enkele betrokkenen dus een ware marathon en voor vele anderen in ieder geval een hele intensieve recente periode van participatie in het meedenken over dit plan.

Zowel de gemeente als de grondeigenaar en ontwikkelaar willen iedereen bedanken voor de inspanningen en de bijdrage om de uiteindelijke Ontwikkelvisie zo goed mogelijk te maken.

G E B I E D

Initiatief

Planvorming

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Uitvoering

Beheer

Voorlopig Ontwerp (VO)

Definitief Ontwerp (DO)

Uitvoeringsontwerp (UO)

Beheer- en onderhoudsplan

Marsroute

Herijking Participatieplan

Beeldkwaliteitsplan

Omgevingsvergunning

Beheerplan

Participatieplan

Ontwerp Ontwikkelvisie

Bestekstekeningen

Revisietekening en overdrachtsdossier gronden van ontwikkelaar naar gemeente

Woningbouwprogamma • Rekenmodellen • Scenario’s

Woningbouwprogramma • Besluit gemeenteraad woningbouwprogramma van 149 woningen

• Ambities en achtergrond • Vlekkenplan • Landschaps- en Stedenbouwkundig Plan (LSP) • Concept Beeldkwaliteitplan (BKP) • Inrichtingsplan Landschap, Natuur en Openbare Ruimte (IP) (volgt los)

• incl. Toetsingskader ruimtelijke kwaliteit

Onderzoeken

• Ter onderbouwing en ondersteuning van Omgevingsplan

Anterieure Overeenkomst

Bouwplannen voor: • Woningbouw • Bouwwerken • Infrastructuur • Inrichting

• Inrichting landschap • Natuur • Openbare ruimte

Ontwerp Omgevingsplan

• Gedetailleerd onderhoudsplan per onderdeel van het inrichtings en uitvoeringsontwerp

Onderzoeken

• Quickscan onderzoeken t.b.v. haalbaarheid Omgevingsplan

Ontwikkelovereenkomst • incl. concept anterieure overeenkomst

Participatie art. 10.2 OW

Participatie: Samen tekenen aan plan voor gebied

Ter visie leggen Ontwerp Ontwikkelvisie (6 weken)

Vaststellen van de Ontwikkelvisie Procesoverzicht Gebied Manpad tot aan de vaststelling van de Ontwikkelvisie.

Participatie: Inpassing reacties bij uitwerking naar Omgevingsplan

Ter visie leggen Ontwerp Omgevingsplan (Formele participatie Awb 3.4)

Participatie: Reactie op de uitvoeringsplannen

Vaststellen van het Omgevingsplan Procesoverzicht Gebied Manpad vanaf de vaststelling van de Ontwikkelvisie naar vaststelling Omgevingsplan en uitvoering.

1.2

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Wat vooraf ging Ruim twintig jaar wordt er al nagedacht over de mogelijkheden voor ontwikkeling van het Gebied Manpad. In die tijd is er veel uitgezocht dat ook in de planvorming van nu goed bruikbaar is. Uiteraard zijn er ook veel zaken gepasseerd die nu geen relevantie meer hebben. In deze paragraaf wordt niet zozeer teruggekeken naar de voorgaande decennia en wat er chronologisch gebeurd is, maar wat er in die tijd ter tafel is gekomen dat van belang is voor het proces, inhoud of afwegingen van de huidige Ontwikkelvisie.

1.2.1 De plangeschiedenis in vogelvlucht

Wanneer gekeken wordt naar de geschiedenis van de planvorming voor het Gebied Manpad, is het eenvoudig om kopje onder te gaan in alle details, besluiten en plannen. Wanneer echter door de oogharen gekeken wordt naar die geschiedenis, dan is de hoofdlijn van het gesprek over het gebied wel duidelijk. Ruim 20 jaar geleden werd onderzoek gedaan naar het laadvermogen van het gebied, toen nog geheel in lijn met de bouwplannen van de jaren 90, VINEX locaties en uitbreidingswijken die gekenmerkt worden door een dichtheid van 30-40 woningen per hectare en in die tijd veel ontwikkeld werden. Het leverde een capaciteitsstudie op, waarin grof gezegd het karakter van de Rivierenbuurt ook in het Gebied Manpad gerealiseerd zou worden, met een open middenzone van de Herenweg tot de Leidsevaart. Hiertegen was veel protest, en het protest vond ook politieke steun. In de jaren er na werd door de gemeente intensief onderzocht of het niet mogelijk was om het gebied zónder woningbouw te ontwikkelen als natuurgebied met recreatie. Dit bleek niet mogelijk.

In de meest recente periode is een nieuwe verschuiving zichtbaar. De druk op de woningmarkt is landelijk zó groot en het woningprobleem is, ook lokaal in Heemstede, zó urgent dat er een verschuiving in prioriteit te zien is naar woningbouw. In de laatste jaren is niet meer ‘zo min mogelijk woningen’ het belangrijkste criterium voor Gebied Manpad, maar ‘zo min mogelijk woningen, waarbij ook ruimte is voor sociaal programma en betaalbare woningen’. Deze verschuiving is voor het aantal woningen in gebied Manpad van belang omdat het grootste deel van de woningen die nu voorzien zijn, niet als kostendrager kan functioneren en dus bovenop het aandeel duurdere woningen komt. Deze verschuiving is door de gemeente bestendigd in het aannemen van de Woonvisie in 2024.

1.2.2 Vorming van kaders voor ontwikkeling

Door het intensieve gesprek van gemeente, eigenaar en partijen en bewoners, werden op verschillende momenten kaders ontwikkeld waaraan een ontwikkeling moest voldoen. Vaak werden deze kaders vergezeld van ambities, wensen of ideeën. Door de jaren heen is zo een lange lijst ontstaan met randvoorwaarden, eisen of kaders die soms ook enigszins intern conflicteren. Over deze kaders voor het maken van de Ontwikkelvisie is verdere toelichting gegeven in Volume 1 Achtergronden.

Daarna werd de koers voor het gebied om woningbouw toe te staan als kostendrager voor de sanering van de kassen en de inrichting tot natuur- en recreatiegebied. Meerdere plannen werden binnen deze opvatting gemaakt door aansprekende bureaus voor landschap en stedenbouw: Hosper, v-eld, Karres en Brands, Rho en Delva. Soms was er steun, soms niet, soms gooide een andere ontwikkeling roet in het eten. De aantallen woningen liepen in deze tijd op van circa 8, via 15 en later 20 vrije kavels, naar eerst 35 en later circa 45 woningen, vaak (niet altijd) in de zuidwesthoek van het gebied, waar de kassen staan. Het maatschappelijk debat gedurende die tijd was zeer intensief en meerdere keren werd een groep bewoners betrokken bij de planvorming. Dat gebeurde bijvoorbeeld in 2006 en in 2012 tot 2016. In 2017 werd een inventarisatieronde georganiseerd voor creatieve ideeën en in 2022 werd een ronde langs partijen gedaan om te bespreken wat de verschillende partijen belangrijk vonden bij een ontwikkeling van het gebied. Diverse malen was er ook maatschappelijk draagvlak voor een ontwikkeling. Toch lukte het dan niet om er een politiek besluit aan te koppelen. 16

1.3

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Doel en structuur van Volume 2 Dit is het tweede deel van een serie volumes die samen de Ontwikkelvisie vormen. In de huidige vorm als Ontwerp Ontwikkelvisie om uiteindelijk na vaststelling als Ontwikkelvisie sturing te geven aan de planuitwerkingen. Dit Volume 2 beschrijft het planproces gedurende de participatie om vanaf de vaststelling door de gemeenteraad van het Woningbouwprogramma te komen tot een Ontwerp Ontwikkelvisie. De participatie bestaat uit een aantal publieke bijeenkomsten op verschillende momenten en een serie werksessies met een kerngroep gedurende het gehele proces. Daarnaast zijn er diverse overleggen geweest met instanties en ketenpartners. 1.3.1 Doel van Volume 2

Dit document heeft tot doel om een overzicht te geven van een intensief participatieproces dat aan de basis staat van de vorming van het ruimtelijk plan voor Gebied Manpad. De participatie heeft vorm gekregen in diverse gremia, waardoor het plan tot stand is gekomen met een brede inbreng en reflectie vanuit verschillende perspectieven. De structureel ingezette overleggen, werksessies en afstemmingen bestaan uit: • Brede publieke bijeenkomsten: In de eerste daarvan op 10 juni 2024 werden de kaders voor de ontwikkeling toegelicht en een kerngroep samengesteld. De tweede bijeenkomst was een Open Inloop georganiseerd op 18 september 2024. Hierin werd de stand van zaken van het vlekkenplan en een mogelijk invulling getoond en reacties opgehaald op de dag zelf en in de weken daarna via de website. • Kerngroep: Deze is door deelnemers zelf samengesteld uit afgevaardigden van omwonenden van de diverse aangrenzende gebieden, woningbouwvereniging en enkele maatschappelijke organisaties waaronder Landschap Noord-Holland. Deze afgevaardigden, samen met ambtenaren van de gemeente en vertegenwoordigers van de ontwikkelaar en het ontwerpbureau, vormen de kerngroep bestaande uit circa 25 personen. Met deze kerngroep is een serie werksessies gehouden onder leiding van Barbara Wassenaar en inhoudelijk geleid door Berrie van Elderen, landschapsarchitect en stedenbouwkundige van VE-R.

Deze intensieve sessies hebben belangrijke input geleverd voor de vorming van het plan. • Regulier overleg: Een tweewekelijks overleg tussen Gemeente Heemstede en het team van de eigenaar, ontwikkelaar en ontwerper. Dit overleg is sterk procesmatig van aard en planinhoudelijke onderwerpen worden vaak geagendeerd voor bilateraal overleg of als onderwerp voor voorbereiding voor bespreking met de kerngroep. • Afstemming betrokken instanties: In het gebied spelen een aantal specifieke zaken, zoals de waterleidingenzone die vanaf de waterleiding Duinen richting Amsterdam loopt gaat dwars door het plangebied. Afstemming met PWN en Waternet zijn hier nodig en overleggen hebben plaatsgevonden over randvoorwaarden en afstemming in de planvorming. Met de Provincie

Noord-Holland is gesproken over het groene programma en de doelstellingen en ook over het deel van het terrein dat zij in eigendom hebben. Landschap Noord-Holland is een belangrijke partij gezien het beheer en belang van Buitenplaats Leyduin. Landschap Noord-Holland neemt ook deel in de kerngroep. Ook de Historische Vereniging Heemstede-Bennebroek is betrokken en neemt deel in de kerngroep. Daarnaast wordt er gesproken met het Hoogheemraadschap Rijnland over het watersysteem van de locatie en aansluiting op de Leidsevaart. Afstemming en toets met maatschappelijke belangenorganisaties zoals Wandelnet, ANWB en ENFB wordt gedaan wanneer de Ontwerp Ontwikkelvisie vorm heeft gekregen en er een concreet gedragen plan ligt. Datzelfde geldt ook voor WTH aangaande brede toegankelijkheidsaspecten van het plan. In dit Volume 2 wordt het planproces gevolgd aan de hand van met name de stappen die in en met de Kerngroep gemaakt zijn. Deze vormen de rode draad en zijn op gezette tijden steeds teruggekoppeld en/of doorontwikkeld met de andere gremia.

1.3.2 Structuur van het document

Dit document behandelt na dit inleidende hoofdstuk de stappen in het planproces aan de hand van de progressie gemaakt in de planontwikkeling. Daarbij zijn de participatiesessies met de kerngroep de rode draad, maar ook de brede publiekssessies en belangrijkste momenten uit andere overleggen zijn meegenomen. Zo begint de reeks met de eerste brede Publieke Bijeenkomst en wordt gevolgd door een serie kerngroepen. Per sessie wordt een hoofdstuk besteed aan wat is voorgelegd aan de kerngroep, hoe de werksessie is verlopen en welke inzichten dit heeft opgeleverd. In elk van de hoofdstukken die besteed wordt aan het werk van de kerngroep wordt het materiaal afgebeeld uit de betreffende sessie die ook als verslag direct na de sessie is gedeeld met de kerngroepleden. Het planproces is nog niet ten einde, dus ook de participatie nog niet. Dat betekent dat dit document in die zin een open einde kent. In het laatste hoofdstuk wordt een korte toelichting gegeven op de geplande vervolgstappen.

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

Hoofdstuk 2

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Vertrekpunt participatieproces

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

“Alle inbreng is welkom. We weten dat er voldoende bedenkingen bij diverse partijen en personen zijn, maar staan daarom juist open om dit plan met elkaar te maken.”

Ondertitel voor afbeeldingen, diagrammen en tabellen

G E B I E D

Ondertitel voor afbeeldingen, diagrammen en tabellen

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Ondertitel voor afbeeldingen, diagrammen en tabellen

2.1

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Participatieplan De gemeente Heemstede heeft in maart 2023 een Particpatieplan opgesteld voor het planproces om tot ontwikkeling van het Gebied Manpad te komen. Hierin wordt tot doel gesteld om in een participatief proces samen met de eigenaar en overige betrokkenen, belangstellenden en de gemeenteraad te komen tot een gedragen plan voor het gebied. Dit moet gebeuren door in stappen de vraagstukken die hierbij spelen aan de orde te stellen, te bespreken en conclusies te trekken. Dit leidt tot een ontwikkelovereenkomst tussen gemeente en eigenaar/ontwikkelaar op basis van een ontwikkelvisie met stedenbouwkundig plan. 2.1.1 Basis voor het Particpatieplan

Het vastgestelde Participatie Beleid (april 2020) van de Gemeente Heemstede stelt dat bij een initiatief de initiatiefnemer de proceseigenaar is, in dit geval dus de eigenaar/ontwikkelaar Parck Manpad (na de overname van de gronden Timpaan). Gezien de complexiteit van het project is er door de gemeente voor gekozen om het opstellen van het Participatieplan voor haar rekening te nemen in nauw overleg met de ontwikkelaar. De uitvoering van het Participatieplan is een gedeelde verantwoordelijkheid van gemeente en ontwikkelaar. Omdat het gebied en het initiatief tot ontwikkeling al zo’n lange geschiedenis kent (zie eerdere toelichting in hoofdstuk 1 en de achtergronden in Volume 1) wordt er nadrukkelijk gesteld dat de wensen, kanttekeningen, gedeelde inzichten en ervaringen uit het verleden meegenomen worden in de afwegingen van het Participatieplan. De kaders voor de planvorming (zie hoofdstuk 6 Volume 1) staan daarbij voorop.

2.1.2 Stappen in de Marsroute

Voorafgaand aan het Participatieplan is een Marsroute door de gemeente Heemstede vastgesteld. Hierin is een reeks stappen in de tijd voorgesteld waarlangs het plan voor Gebied Manpad zich moet ontwikkelen. 1. A. Opstellen ontwikkelvisie voor de gebiedsontwikkeling Manpad B. Toetsen haalbaarheid ontwikkelvisie C. Inspraak ontwikkelvisie D. Vaststellen ontwikkelvisie door gemeenteraad 2. A. Opstellen stedenbouwkundig plan door ontwikkelaar B. Toets stedenbouwkundig plan 3. A. Opstellen ontwikkelovereenkomst met ontwikkelafspraken B. Vaststellen ontwikkelafspraken door college B&W Deze drie fases zouden in de oorspronkelijke Marsroute volgtijdelijk zijn, en het Particpatieplan van maart 2023 richtte zich op de stappen A t/m D uit fase 1 van deze lijst.

2.1.3 Integreren en versnellen

Die focus op fase 1 zou leiden tot een ontwikkelvisie waarvan, na vaststelling door de gemeenteraad, het vlekkenplan zou worden vertaald naar een meer gedetailleerd stedenbouwkundig plan in fase 2 en na vaststelling daarvan zou een fase 3 volgen om de ontwikkelafspraken in een ontwikkelovereenkomst vast te leggen. Door voortschrijdend inzicht is echter geconstateerd dat de hierboven geschetste Marsroute beter in elkaar geschoven kan worden. Enerzijds, omdat de wens onder belanghebbenden in de kerngroep duidelijk maakte dat op basis van grove vlekken van een vlekkenplan het gewenste inzicht om vertrouwen te hebben in de voorgestelde ontwikkelingen onvoldoende was. Het stedenbouwkundig plan om inzichtelijk te krijgen waar welke woningen komen was juist vanuit de participatie een sterke initiële wens. Anderzijds gaf nadere beschouwing van het proces om tot de wijzigingen in het Omgevingsplan te komen, onder de nieuwe Omgevingswet die sinds 1 januari 2024 in werking is getreden, ook reden om een aantal van de stappen samen te pakken en daarmee het proces te versnellen. Deze integrale aanpak is identiek aan het in hoofdstuk 1 getoonde blokschema (procesoverzicht, bladzijden 14 en 15). In het regulier overleg tussen gemeente en ontwikkelaar werd al eerder rekening gehouden met deze integratie en wijziging in het planproces, en ook in november 2024 is dit met de Kerngroep gedeeld.

Deze gewijzigde aanpak is door de gemeenteraad goedgekeurd op 16 februari 2025. Omdat de wens vanuit de deelnemers aan de participatie vroegtijdig duidelijk was om meer concrete inzichten in de planvorming te hebben dan alleen vlekken op de kaart, heeft het ontwerpteam van de ontwikkelaar direct vanaf de aanvang van het participatieproces inzicht gegeven op het niveau van een stedenbouwkundig plan. Steeds met de kanttekening daarbij dat in eerste instantie het vlekkenplan het oorspronkelijk doel van fase 1 was. Met de wijziging in de Marsroute en planning zijn vlekkenplan en uitwerking in een landschaps- en stedenbouwkundig plan (LSP) nu aan elkaar gekoppeld en onderdeel van de Ontwikkelvisie zoals die met dit participatietraject is voorbereid.

2.2

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Kerngroep en communicatie Om tot een gedragen herinrichting van het gebied te komen is het samen denken en tekenen met belanghebbenden over het gebied als randvoorwaarde gesteld. Zowel de gemeente als de ontwikkelaar steunen deze aanpak volledig. Op basis van het beschreven proces in het Participatieplan en doelstellingen van brede betrokkenheid is nadrukkelijk benoemd dat er gedurende het planproces gewerkt zal worden met een kerngroep van afgevaardigden uit de omgeving.

2.2.1 Brede communicatie

In het Participatieplan is aangegeven dat er breed gecommuniceerd zal worden over de voortgang van het planproces op diverse momenten. In de communicatie wordt onderscheid gemaakt in diverse rollen. Die van beslisser, proceseigenaar en/of coproducent. Dit zijn de gemeente en ontwikkelaar. De rol van adviseur is toebedeeld aan de diverse (belangen)organisaties, ketenpartners en instanties: Natuur- en milieuorganisaties, Provincie Noord-Holland, Hoogheemraadschap Rijnland, Leidingbeheerders (voor de regionale waterleidingen door het gebied; PWN en Waternet), Landschap Noord-Holland en belangenorganisaties van de toekomstige gebruikers (Wandelnet, ENFB, ANWB, WHT). Partijen en personen die worden geraadpleegd betreffen: Direct omwonenden van de Manpadslaan, Herenweg en Rivierenbuurt; Daarnaast de bedrijven in het gebied; de volkstuinvereniging Groenendaal en Stichting Manpadslaangebied. Tot slot wordt er in de breedte informatie verstrekt aan inwoners van de gemeente Heemstede en de regio.

2.2.2 Kerngroep

In het Participatieplan is onder stap 1 gesteld dat het ontwikkelen van scenario’s voor de inrichting om te komen tot een Ontwikkelvisie in nauwe betrokkenheid met direct betrokken zal worden gedaan. Hier is in het daadwerkelijke proces invulling aan gegeven door een kerngroep in het leven te roepen. Direct aan het begin van het planproces, na vaststelling door de gemeenteraad van het woningbouwprogramma van 149 woningen, is door de gemeente en eigenaar/ontwikkelaar aan deelnemers van de eerste publieke bijeenkomst voorgelegd om tot een afgewogen afvaardiging van belanghebbenden te komen die geraadpleegd worden gedurende het planproces. In eerste instantie ging dit over de direct omwonenden van de Manpadslaan, Herenweg en Rivierenbuurt bedrijven in het gebied en de volkstuinvereniging Groenendaal en Stichting Manpadslaangebied. Elk van deze ‘partijen’ kwam tot een afvaardiging van een aantal personen die tot de kerngroep toetraden. Alleen Stichting Manpadslaangebied gaf aan daar geen belangstelling voor te hebben. Vervolgens was het logisch om Landschap Noord-Holland met een vertegenwoordiger in de kerngroep uit te nodigen, aangezien in eerste instantie nog sprake was dat deze instantie wellicht het natuurdeel van het plan over zou nemen en/of beheren.

Later in het proces heeft Landschap NoordHolland definitief aangegeven hier geen interesse in te hebben, maar dat was nadat het proces met kerngroepbijeenkomsten al gestart was. Ook de Historische Vereniging had aangegeven in de 28

kerngroep te willen plaatsnemen met een afgevaardigde. Hier is gehoor aan gegeven. Tot slot was het ook meer dan logisch om de woningcorporatie Elan Wonen vertegenwoordigd te laten zijn in de kerngroep, omdat met het besluit tot het woningbouwprogramma door de gemeenteraad ook tot sociale woningbouw binnen dat programma voor Gebied Manpad is besloten en de corporatie de aangewezen partij is om in de planvorming daar op te reflecteren. Het samenstel van de kerngroep was na de Publieke Bijeenkomst van 10 juni een feit. Er is afgesproken dat de kerngroepsessies onder leiding staan van Barbara Wassenaar, dat de afgevaardigden het voorgenomen intensieve planproces met elkaar doorlopen, alle deelnemers aanwezig zijn bij de sessies en indien verhinderd dit voorafgaand communiceren, dat informatie gedurende de stappen in het planproces binnen de kerngroep blijft en dat het team van gemeente en ontwikkelaar op regelmatige momenten in het proces de resultaten in de planvorming overzichtelijk samenvat, zodat daarmee naar buiten kan worden gecommuniceerd.

2.2.3 Publieks bijeenkomsten en informatievoorziening

Naast het instellen van een kerngroep is het regelmatig inzicht bieden in de voortgang van het proces ook belangrijk. De eerste publieke bijeenkomst na het besluit van de gemeenteraad over het woningbouwprogramma paste in het proces zoals in eerdere besluiten van de gemeenteraad over het Participatieplan en Marsroute. Deze publieke bijeenkomsten zijn later in het proces nogmaals gehouden om de tussentijdse stand van zaken omtrent het vlekkenplan en mogelijke invulling daarvan breed te delen. Een volgende brede publieke bijeenkomst is te verwachten wanneer het concept van de Ontwerp Ontwikkelvisie gereed is. Aan het eind van dit document wordt een doorkijk gegeven naar de concrete eerstvolgende stappen van het participatieproces. Daarin komen zowel de brede publieksbijeenkomsten als de kerngroep en de afstemming met instanties aan bod.

2.3

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Drie ontwerprichtingen Het inhoudelijke traject van de participatie startte met het inzichtelijk maken van diverse mogelijkheden van inrichten van het Gebied Manpad binnen het plangebied en met het woningbouwprogramma zoals vastgesteld als uitgangspunt. In Volume 1 is in hoofdstuk 5 het woningbouwprogramma verder toegelicht. Daar zijn ook de eerder opgestelde scenario’s weergegeven. Deze waren meer rekenkundig van aard, maar door de rekenmodellen ook van uiteenlopend thema’s te voorzien kon ook een mooie eerste stap in het ruimtelijk beeld gegeven worden. Deze drie ontwerprichtingen werden daarmee het vertrekpunt van de participatie die hierna in de volgende hoofdstukken wordt toegelicht. Globale impressie van af de weg door het open gebied van Panorama

2.3.1 Ontwerprichting Panorama

De ontwerprichting ‘Panorama’ richt zich op het maximaliseren van het zicht tussen Groenendaal en Leyduin. De ruimte tussen de twee nieuwe woonbuurten aan weerszijden van deze zichtlijn wordt daartoe zo groot mogelijk gemaakt en zo open mogelijk ingericht. Het zicht tussen Groenendaal en Leyduin is bijzonder, want dit is de enige plek waar dit zicht over de strandvlakte, tussen de oude en de nieuwe duinen, nog mogelijk is. Alle andere plekken tussen Herenweg en Leidsevaart zijn dichtgebouwd of -gegroeid. Om het panorama te maximaliseren worden alle woningen naar de zijkanten geschoven, zo RUIMTELIJKE dicht TEST 3. WATERRIJK mogelijk tegen de Manpadslaan en de Rivierenbuurt aan. Wel wordt nog een open zone getekend tussen nieuwe en bestaande woningen. Het landschap lijkt op het gebied aan de andere kant van de Leidsevaart. Het heeft nog de landelijke kenmerken van het agrarische landschap van vroeger, maar is meer ingericht voor natte natuur met een open karakter. Bij het landschap passen populieren, iepen en elzen. De sloten vormen rechte RUIMTELIJKE TEST 1. PANORAMA rationele lijnen, zoals nu, maar dan met extra breedte en ruimte voor natuurvriendelijke oevers en af en toe een bootje.

Ruimtelijk concept

Woonbuurt aan de zijde van de Manpadslaan

Woonbuurt aan de zijde van de Herenweg

Woonbuurt aan de zijde van de Rivierenbuurt

3D basis-model (ruimtelijk, hoogtes, woontypen, boombeplanting)

100

150m.

woningbouwprogramma

Telmodel woningen en parkeren

---

Overzicht Manpadslaangebied vanaf het westen (hangend boven Leyduin) --

---

VE-R landschap en stedenbouw

januari 2023

---

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

2.3.2 Ontwerprichting State

In de ontwerprichting ‘State’ wordt ingezet op de sfeer van landgoederen in de zone tussen Herenweg en Leidsevaart. De woningen worden geplaatst in compacte clusters die als kleine landgoedjes in een riant beplant landschap liggen. Door de beschikbare open ruimte te verdelen rondom deze compacte clusters van bebouwing wordt het mogelijk om iedere nieuwe woning, maar ook alle bestaande woningen te laten grenzen aan een bijzondere openbare ruimte. Die moet ook rugdekking bieden aan de clusters en is dus aan de randen ook rijk beplant. Het landschap wordt ingericht volgens de karaktereigenschappen van de landgoederen, met blijvende, duurzame soorten als eik en beuk en met daaronder een rijke stinzenbeplanting. De Leidsevaart wordt op strategische plekken uitgebreid om ruimte te maken voor het aanleggen van RUIMTELIJKE TEST 3. WATERRIJK bootjes. Water heeft soms beschoeiing om aan te sluiten op dit karakter. Het zicht tussen Groenendaal en Leyduin is er wel, maar verbreed pas meer naar het westen, meer tegen de Leidsevaart aan.

Globale impressie van af de weg door het open gebied van Panorama

Woonbuurt aan de zijde van de Manpadslaan

Woonbuurt aan de zijde van de Herenweg

Woonbuurt aan de zijde van de Rivierenbuurt

RUIMTELIJKE TEST 2. STATE

Ruimtelijk concept

3D basis-model (ruimtelijk, hoogtes, woontypen, boombeplanting)

100

150m.

woningbouwprogramma

Telmodel woningen en parkeren

--0

-100

---

VE-R landschap en stedenbouw

Overzicht Manpadslaangebied vanaf het westen (hangend boven Leyduin) januari 2023

---

150m.

woningbouwprogramma

---

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

2.3.3 Ontwerprichting Waterrijk

‘Waterrijk’ is de ontwerprichting waarbij ingezet wordt op een zo krachtig mogelijk, eenduidig ‘woonlandschap’ waarbij de woningen zo gelijkwaardig mogelijk over het beschikbare gebied worden verdeeld en altijd in contact staan met water, landschap en natuur. Van grens tot grens wordt op dit karakter ingezet. Twee zones worden wat meer open gehouden. Ten eerste de zone van de waterleidingen, omdat hier nog steeds het zicht tussen Groenendaal en Leyduin een plek krijgt en omdat er ook niet gebouwd kan worden. En ten tweede het zicht tussen de Manpadslaan en de centrale ruimte om ook het contact van de Manpadslaan met het groene middengebied mogelijk te maken. Elke nieuwe en elke bestaande woning kan in direct contact liggen met een hoogwaardige openbare ruimte. In het gebied wordt een maximale lengte aan oevers gemaakt die allemaal natuurlijk worden ingericht. Zo wordt een maximale bijdrage aan dit type ecologie gerealiseerd. Bij de woningen kan ook ruimte gemaakt worden voor het aanleggen van een bootje. Bomen en beplanting passen bij deze inrichting en bestaan bijvoorbeeld uit wilgen en elzen en rietkragen met biezen en lisdodden.

Globale impressie van af de weg door het open gebied van Panorama

RUIMTELIJKE TEST 3. WATERRIJK

Woonbuurt aan de zijde van de Manpadslaan

Woonbuurt aan de zijde van de Herenweg

Woonbuurt aan de zijde van de Rivierenbuurt

RUIMTELIJKE TEST 3. WATERRIJK

Ruimtelijk concept

3D basis-model (ruimtelijk, hoogtes, woontypen, boombeplanting)

100

150m.

woningbouwprogramma

Telmodel woningen en parkeren ---

34 0

-100

---

VE-R landschap en stedenbouw

Overzicht Manpadslaangebied vanaf het westen (hangend boven Leyduin) januari 2023

---

150m.

woningbouwprogramma

---

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

Hoofdstuk 3

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Publieke bijeenkomst 10 juni 2024

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

“Het woningbouwprogramma van 149 woningen is een besluit van de gemeenteraad, maar hoe gaan we dat nu invullen in Gebied Manpad? Dat is een vraag waar we samen aan gaan werken.”

Ondertitel voor afbeeldingen, diagrammen en tabellen

G E B I E D

Ondertitel voor afbeeldingen, diagrammen en tabellen

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Ondertitel voor afbeeldingen, diagrammen en tabellen

3.1

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Presentatie Na opening en toelichting op het komende proces door Barbara Wassenaar geeft Berrie van Elderen van VE-R toelichting op het inhoudelijk ontwikkeltraject tot nu toe en de drie ontwerprichtingen als mogelijke scenario’s. De presentatie laat alle aspecten van deze drie verschillende varianten op hoofdlijnen voorbij komen, zodat alle toehoorders een goed beeld, begrip en de achtergronden van de drie richtingen meekrijgen. 3.1.1 Kaders

De kaders waaraan de ontwikkeling moet voldoen worden gepresenteerd. Dit is een samenstel aan randvoorwaarden zoals die in eerdere fases door de gemeente zijn bepaald. Deze kaders staan ook in het Participatieplan opgenomen en zijn terug te lezen in hoofdstuk 6 van Volume 1 van de Ontwikkelvisie.

3.1.2 Samenstelling woonprogramma

Toelichting wordt gegeven op het woonprogramma van 149 woningen. Het wordt de toehoorders duidelijk gemaakt hoe de opbouw van dit aantal in elkaar zit. De gemeente baseert nieuwe ontwikkelingen binnen de gemeente op de woonvisie zoals die is vastgesteld door de gemeenteraad. Hierin gelden parameters dat 1/3 van de woningen in de sociale categorie valt en circa 1/3 van de woningen in de betaalbare prijscategorie. Dat houdt in dat circa 2/3 van de woningen geen kostendrager van het plan zijn, terwijl het overgrote deel van het plan onbebouwd is. Deze inrichtingskosten moeten dus gedragen worden door de duurdere categorie woningen.

3.1.3 Een groene ontwikkeling: ecologie en doelsoorten

Er wordt uitleg gegeven over de ecologische doelstellingen. De aangenomen motie om 5,5 hectare aaneengesloten natuur te maken in het plangebied is een factor voor de planvorming, maar minstens zo belangrijk zijn de ecologische kwaliteitsaspecten, zoals voor welke doelsoorten een habitat gecreëerd moet worden, welke inrichtingsaspecten daarvoor passend zijn en hoe een zo robuust mogelijke groenstructuur gemaakt kan worden in samenhang met het gehele gebied. De ontwikkeling van gebied Manpad wordt hoe dan ook een groene ontwikkeling.

3.1.4 De drie ontwerprichtingen in detail toegelicht

Voor de toehoorders wordt naast een gedetailleerdere presentatie van het woonprogramma en mogelijke woningtypes ook elk van de drie ontwerprichtingen uitgebreid getoond en toegelicht. Tevens wordt duidelijk gemaakt dat de drie ontwerprichtingen de scenario’s zijn waarmee gestart wordt aan de participatie, dat de reactie van het aanwezige publiek vanavond al op prijs gesteld wordt, maar dat een verdere doorontwikkeling op basis van deze scenario’s onderdeel is van de komende sessies van de kerngroep. De drie ontwerprichtingen worden na de presentatie ook getoond op A0 panelen, zodat iedereen er met een kop koffie of thee in de hand nog eens rustig langs kan lopen en in gesprek kan gaan over kenmerken, vragen of opmerkingen. De drie sets aan panelen van de ontwerprichtingen zoals tentoongesteld na de presentatie op 10 juni 2024

3.2

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Discussie en bevindingen Na de presentaties is er ruimte voor discussie en het ophalen van eerste reacties uit de zaal. Omdat het proces hier nog aan het begin van het ontwerptraject staat wordt nog een keer duidelijk gemaakt dat de scenario’s echt verkenningsrichtingen zijn en nog geen ontwerp of plan. Daarvoor moet enerzijds nog veel worden uitgezocht en anderzijds hebben we met elkaar afgesproken dat op participatieve wijze een plan tot stand zal komen. Daarbij is het van belang dat alle verkenningen voorafgaand natuurlijk wel bouwstenen opleveren die goed gebruikt kunnen worden om mee te gaan schuiven en puzzelen in de kerngroepsessies.

3.2.1 Het programma staat vast

Er zijn meerdere vragen waarom er 149 woningen moeten komen, en of dat niet minder kan. Er wordt nog een keer toegelicht dat het programma is vastgesteld in het voortraject, waarbij zowel de gemeente als de ontwikkelaar naar haalbaarheid hebben gekeken van het aantal woningen in relatie tot het woonprogramma zoals eerder uitgelegd. Schuiven met het programma en verder inrichten van de omgeving, en zelfs schuiven tussen woningtypes binnen de prijscategorieën behoort tot de ontwerpopgave, maar het programma qua cijfers staat vast.

• • • • • • •

meer groen? Wat is de beste plek voor de aansluiting van de entreeroute op de Herenweg? Hoeveel water willen we in het gebied? Moet het gebied ingericht worden als natuurgebied? En zo ja, is dat dan open, natte natuur, of meer landgoederennatuur met bomen en stinzenbeplanting? Moet het gebied recreatieve functies krijgen? En zo ja, welke? Is een verbinding met de Rivierenbuurt gewenst? Is het wenselijk om ruimte te maken voor het aanleggen van boten? Etc.

3.2.4 Vrees voor appartementengebouwen

Een breed gehoord geluid op deze eerste avond van het participatieproces richting de Ontwikkelvisie is de vrees voor hoogbouw. De appartementengebouwen worden door een aantal mensen als torens bestempeld en hoogbouw. Daarnaast is er veel tegenstand te horen voor welke locatie dan ook van deze ‘torens’. Er wordt geconcludeerd dat dit een belangrijk onderwerp is, naast alle andere bouwstenen en vragen als genoemd, om de kerngroep mee op pad te sturen om tot voorstellen met draagvlak te komen.

3.2.2 Er is nog geen plan

Vragen en opmerkingen uit de zaal gaan ook over het idee dat bij sommige mensen leeft dat er al wel een plan zal zijn en de gemeente en ontwikkelaar al een voorkeur hebben voor een van de drie ontwerprichtingen. Door het ontwerpteam en gemeente wordt nogmaals toegelicht dat er nog geen plan is. Wel is er uitvoerig getest wat de bouwstenen voor een plan kunnen zijn. Met die bouwstenen gaan we tijdens de participatie, aan de slag om te onderzoeken voor welke oplossing het meeste draagvlak is. Dat kan één van de gepresenteerde denkrichtingen zijn, maar de kans is groot dat een combinatie van bouwstenen uit die denkrichtingen tot het uiteindelijke plan zal leiden.

3.2.3 Waar gaat de participatie in de kerngroep precies over

Deelnemers aan de brede publieksbijeenkomst vragen zich af waar de afgevaardigden van de verschillende gebieden en organisaties dan precies mee aan de slag gaan. Er wordt een toelichting gegeven met behulp van een sheet met een lijst aan onderwerpen en vragen die het team als vertrekpunt van die sessies ziet. • • • •

Hoe moeten de woningen worden verdeeld over het gebied van Parck Manpad (later Timpaan)? Op welke plek moeten de appartementen-gebouwen komen? Hoe hoog mogen deze zijn? Als ze minder hoog moeten worden, wat is dan de plek voor de alternatieve woningen en/of voor het parkeren? Anders geformuleerd: liever lagere bebouwing en minder groen of liever hogere bebouwing en Publieke bijeenkomst op 10 juni 2024 met informele gesprekken naderhand bij de panelen.

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

Hoofdstuk 4

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Kerngroep werksessie

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

“We moeten eerst werken aan vertrouwen dat het werk van de kerngroep er echt toe doet. De meeste deelnemers zijn vooral tegen de ontwikkeling en denken dat er toch niets meer aan te veranderen is.”

Ondertitel voor afbeeldingen, diagrammen en tabellen

G E B I E D

Ondertitel voor afbeeldingen, diagrammen en tabellen

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Ondertitel voor afbeeldingen, diagrammen en tabellen

4.1

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Aanpak van de sessie Op 19 juni 2024 vond de eerste bijeenkomst van de kerngroep plaats. Aan deze bijeenkomst namen circa 20 deelnemers deel, waaronder omwonenden, afgevaardigden van belangenverenigingen, gemeentemedewerkers en het team van de ontwikkelaar. De sessie werd gehouden in het Gebied Manpad, op het terrein van Parck Manpad in een loods naast de huidige kassen op het terrein. Na een gezamenlijke wandeling over een deel van het terrein werd er gewerkt in twee groepen aan de thema’s landschap en woningbouw.

4.1.1 Aanpak en start van de sessie

De bijeenkomst begon met een rondleiding door het gebied. Dit bood de deelnemers de kans om de locatie in detail te bekijken en een beter begrip te krijgen van de huidige situatie en de mogelijkheden voor toekomstige ontwikkelingen. Na het terreinbezoek gingen de deelnemers aan de slag in de loods op het terrein aan de Manpadslaan. Hier waren twee basis maquettes van het gebied opgesteld: • Rond maquette 1 werd gewerkt aan het thema ‘Positie van de Woningen’. Deelnemers van de groep die hier als eerste aan het werk gingen konden losse woonblokken verschuiven om verschillende opstellingen en indelingen te verkennen. Dit leverde waardevolle inzichten op over de mogelijke configuraties en hun impact op de omgeving. • Rond maquette 2 werd gewerkt aan het thema ‘Landschapsinvulling’. Hierbij werd gekeken naar de inrichting van groenvoorzieningen, wegen en andere infrastructuur. Ook werd een gebied van 5,5 ha aangesloten groen meegenomen in de sessies, zodat ook gelijk een goed beeld ontstond van wat die gewenste opgave uit de aangenomen motie van de gemeenteraad precies ruimtelijke betekent in het gebied. Deelnemers deelden hun ideeën en voorkeuren voor een evenwichtige en aantrekkelijke landschapsindeling.

4.1.2 Groepswerk

Op basis van de al gesondeerde vragen en zorgpunten uit de publieke bijeenkomst is door het ontwerpteam in de voorbereiding van de eerste kerngroepsessie al gereageerd door een brede set aan beschikbaar materiaal te maken waarmee vrijelijk kon worden geschoven op de maquettes. Elk van de twee groepen van circa 10 personen kreeg onder begeleiding van een ontwerper van VE-R de mogelijkheid om allerlei configuraties neer te leggen. Eerst aan de tafel met maquette rond het thema ‘positie van de woningen’ en daarna aan de tafel met de ‘landschapsinvullingen’ of vice versa. Tijdens dit eerste inhoudelijke werk van een hele diverse groep personen werd er uitgebreid en stevig gediscussieerd over de voor- en nadelen van de verschillende oplossingen en ideeën. Gedurende de sessie van elke groep is er heel veel naar voren gekomen dat door de aanpak met maquettes en allerhande inlegstukken direct zichtbaar was voor iedereen. Alle mogelijke stappen in het schuiven en veranderen zijn vastgelegd en in de volgende paragraaf weergegeven.

Met de deelnemers aan de kerngroep werd een wandeling over het terrein gemaakt als start van de eerste sessie.

4.2

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Groepswerksessies In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van de werksessies van de twee groepen aan de landschapstafel en daarna van de twee groepen aan de woningbouwtafel. Door middel van een beeldverslag wordt een letterlijk beeld van alle inbreng gegeven dat ook als verslag van de avond is gedeeld met de kerngroepdeelnemers. 4.2.1 Sessies aan de landschapstafel

De landschappelijke inzetstukken van de maquette voor elk van de drie ontwerprichtingen werden een voor een op de ondergrond gelegd. De groep gaf reacties over sterke en zwakke punten van elk van de landschapsinzetstukken per ontwerprichting.

Herenweg-deel

Langs Rivierenbuurt deel

•

• •

Ontwerprichting State (Sessie 1)

Algemene opmerkingen: •

Manpadslaan moet behouden blijven zoals het nu is.

Publieke functies direct naast bestaande woningen worden niet gewaardeerd. Beperken van geluid en activiteiten in zijn algemeenheid. Geen recreatie aantrekken. Wellicht een meer open relatie tussen dit deel en de rest van het gebied (niet helemaal rondom beplant).

•

• •

Groene buffer is goed maar niet helemaal gesloten en hoge beplanting. Misschien wat meer groene ruimte tussen sloot en hoge beplanting. De functie ‘spelen’ meer landschappelijk van uitstraling. Dilemma van wel of niet mogelijk maken van wandelen van noord naar zuid langs Leidsevaart.

(Sessie 2)

Zuidwest-deel

• •

•

Groene buffer tussen Manpadslaan en nieuwe woningbouw wordt gewaardeerd. Een groen kader voor nieuwe woningen is prettig. Misschien niet de hele rand tussen woongebied en volkstuinen dicht.

•

Het toevoegen van water en insteekjes vanaf de Leidsevaart is een kwaliteit. Wonen en water, en ook in combinatie met groen is een kwaliteit. De groene natuurlijke barrière wordt gewaardeerd, maar zou smaller mogen.

Herenweg-deel •

• •

Combinatie van continue blauw/groene barrière tussen bollenschuur en nieuwe ontwikkelingen zou beter zijn. Het oprijlaan idee is mooi. Neem ook de bestaande bomen mee.

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

Ontwerprichting Panorama (sessie 1)

Algemene opmerkingen: •

Langs Rivierenbuurt deel • •

• De beplanting in het middendeel blokkeert de • zichtlijn. • Sport en spel voor de buurt is prima (geen aantrekkende werking vanuit grotere omgeving), wel meer in natuurlijke setting inpassen. •

Zuidwest-deel • • •

De beplantingsranden zijn niet breed genoeg. Openheid en zicht maken ruimte voor de woningen heel beperkt. Wat is de meerwaarde precies van de openheid in het deel dat tussen volkstuinen en Leidsevaart in ligt?

De openheid als thema brengt niet voldoende kwaliteit voor de omgeving. De woningbouw wordt naar de randen geduwd. De groene buffers zijn te smal. Idee: maak een open veld met water en riet tussen Rivierenbuurt en beplantingsrand. Daarachter de woningen (zie foto). De 5,5 ha aaneengesloten groen gebied wordt minder gewaardeerd dan goede buffers aan alle zijden maken.

Herenweg-deel • • •

Natuurlijk of referentie aan bloembollen in eerste deel Herenweg kavel heeft wel kwaliteit. Een duidelijke begrenzing en buffer tot naastliggende woningen wordt gemist. De zichtlijn vanaf Herenweg zou gemaakt moeten worden, want nu is die er niet. Voor wie doen we dat dan?

V O LU M E

(sessie 2)

Langs Rivierenbuurt deel

Zuidwest-deel

•

Omdraaiing van gras,water en riet en het beplante deel ten opzichte van de Rivierenbuurt (zie ook algemene opmerkingen). De groene buffer zoals hier weergegeven is niet breed genoeg.

Herenweg-deel •

Groen en water langs de randen ontbreekt in dit model.

• •

Zijkanaaltjes vanaf Leidsevaart toevoegen. Meer buffer en bredere buffer nodig tussen bestaand en nieuw. De ruimtelijke kwaliteit wordt gewaardeerd. Passend bij bebouwing. Bebossing zou ruimer kunnen. De open ruimte tussen Leidsevaart en Volkstuinen kan beter benut worden voor bouwen.

Langs Rivierenbuurt deel • •

‘Openheid met water is mooi’ vs. ‘Water en open gebied is saai en niet bruikbaar.’ Meer buffer nodig tussen Rivierenbuurt en nieuw bebouwing. Breder en groener.

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Ontwerprichting Waterrijk (sessie 1)

Zuidwest-deel •

•

Het water is leuke toevoeging, maar directe vaarverbindingen met de Leidsevaart worden niet als positief gezien. Ook al wordt er veel water gemaakt in dit model doordat het groen versnipperd lijkt het minder natuurwaarde te hebben dan een aaneengesloten gebied van 5,5 ha.

Herenweg-deel • • •

Water tussen bollenschuurkavel en Herenweg-kavel zou gewaardeerd worden. Ook een vaarverbinding door het gebied naar de Leidsevaart zou een kwaliteit zijn. De hoofdontsluiting ligt nu steeds in het midden van de Herenweg-kavel; kan die niet meer naar 1 kant opschuiven?

Zuidwest-deel • •

De vloeiende, organische, vormentaal spreekt aan. Speels en mooi mix tussen water en groen.

Herenweg-deel • •

Meer bomen toegevoegd aan de randen. Ook nieuwe boomgroepen toevoegen aan de kavel van provincie en langs de nieuwe weg.

(sessie 2)

Langs Rivierenbuurt deel • • • • • 58

Waterrijke invulling en afstand tot Rivierenbuurt is beter in dit model. Kwaliteit van water en groen. Geen doorgaande vaarverbindingen voor bootjes van buitenaf; geen recreatie aantrekken. Vanuit het gebied naar buiten varen zou wel leuk zijn. Is dat te handhaven? Beplanting in de hoek Rivierenbuurt, Nelis, Volkstuinen ontbreekt.

Algemene opmerkingen:

Langs Rivierenbuurt deel

•

Deze landschappelijke inrichting is speels en aantrekkelijk terwijl er toch rekening gehouden is met buffers en afstanden. Zowel interessant voor de nieuwe woningen als ook (mogelijk met aanpassingen) goed voor de bestaande woningen.

•

• •

De groene rand tussen Rivierenbuurt en nieuw gebied zoals in het middendeel ook doorzetten richting de zone Rivierenbuurt, Nelis, Volkstuinen. Het spelen en sport moet kleinschalig en voor de wijk zijn. Geen recreatie aantrekken. Dilemma of er wel of geen voetgangers verbinding langs de Leidsevaart gemaakt moet worden. 59

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

4.2.2 Sessies aan de woningbouw-tafel

Het woningbouwprogramma is in blokjes passend bij de typologieën uit het rekenmodel gemaakt. Deze losse blokjes worden eerst door het ontwerpteam op de ondergronden van de ontwerprichtingen op de maquette gezet. Vervolgens kan er per ontwerprichting vanuit die uitgangspositie geschoven worden door de groep op zoek naar verbeteringen. Het is daarbij zaak om niet individuele wensen te volgen, maar met elkaar in gesprek te gaan over welke verschuivingen de groep verbeteringen voor het model acht. Elke stap is vastgelegd in het proces van de sessie en daaronder vanuit hetzelfde perspectief weergegeven om een goed vergelijk te kunnen maken.

Ontwerprichting Panorama (sessie 1)

Aanpassing 1: • • • •

Alle drie de appartementen-gebouwen in het middengebied. Concentratie van woningbouw op het gebied waar de huidige kassen staan. Enkele laagbouw-woningen aan de achterkant van het perceel Herenweg. Alleen laagbouw langs de Rivierenbuurt en verder weg van de bestaande woningen.

Aanpassing 2: •

De woningbouw langs de Rivierenbuurt wordt meer verspreid neergezet

Aanpassing 3: •

Woningbouw langs de Rivierenbuurt wordt in 2 clusters geplaatst (zodat er doorzicht ruimte is vanaf de bestaande woningen).

Aanpassing 4: •

Appartementen- gebouwen worden dichter bij elkaar gezet.

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

(sessie 2)

Aanpassing 1:

Aanpassing 2:

•

• •

Appartementengebouw langs de Rivierenbuurt wordt verplaatst naar open middengebied. Appartementen-gebouw op de achterzijde van de Herenweg kavel wordt verplaatst naar het open middengebied. Appartementengebouw van Zuidwest kavel wordt verschoven richting open middengebied. Twee-onder-één kap woningen bij Manpadslaan verplaatst naar oude appartementenlocatie.

•

Sociale woningbouw appartementen verplaatst van open middengebied naar binnen zuidwest cluster. Vrijstaande en twee-onder-één kap woningen verschoven van nieuwe appartementen- locatie naar oude appartementen- locaties.

Aanpassing 3:

Aanpassing 4:

•

Enkele woningen (vrijstaande, twee-onder-één-kap woningen en rug-aan-rug woningen) verplaatst van Manpadslaan zijde naar de kavel aan de Herenweg. Eengezinswoningen uit zuidwest kavel worden verplaatst naar achterzijde Herenweg kavel.

•

Appartementengebouw uit Zuidwest kavel verplaatst naar de zone langs de Leidsevaart nabij de Rivierenbuurt, tegenover het trapveldje. Enkele eengezinswoningen verplaatst van zuidwest kavel naar oorspronkelijke locatie appartementengebouw langs de Rivierenbuurt.

G E B I E D

Aanpassing 5: • •

Beplanting bij appartementen- gebouwen toegevoegd voor inpassing in open middengebied Rug-aan-rug woningen verplaatst van Herenweg kavel naar midden van Zuidwest kavel.

Aanpassing 6: •

•

Appartementengebouwen in middengebied vierlaags door allereerst parkeren er onderuit te halen en op maaiveld er naast te plaatsen. Vervolgens kan de toplaag van de middendure appartementen er nog af. Een rij van drie woningen wordt bij de Herenwegkavel bijgeplaatst. Het appartementengebouw bij de Rivierenbuurt aan de Leidsevaart wordt vlakbij de Manpadslaan geplaatst.

Aanpassing 7: •

•

• •

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

Het lagere appartementengebouw wordt naar het achterste deel van de kavel aan de Herenweg verplaatst. De rug-aan-rug woningen en enkele eengezinswoningen worden naast de Herenweg kavel geplaatst. (Dit is geen te bebouwen locatie i.v.m. waterleidingen en eigendom). Het andere rug-aan-rug woningblok is naar de kop bij de Leidse vaart naast de Rivierenbuurt geplaatst. Meer beslotenheid door beplanting bij appartementen en bij hoek Rivierenbuurt, Nelis, volkstuinen.

V O LU M E

Aanpassing 8: •

De niet passende woningbouw bij de Herenweg kavel is verplaatst naar het midden van de Zuidwest kavel.

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Ontwerprichting Waterrijk (sessie 1)

Aanpassing 9: •

•

Aanpassing 10:

Alle woningbouw langs de Rivierenbuurt wordt • verder richting het open middengebied geschoven, weg van de bestaande woningen. De ruimte tussen bestaande woningen en de nieuwe rij wordt met extra beplanting groen ingevuld.

Het appartementengebouw op de Herenweg wordt vervangen door 22 rijwoningen. Een deel is op de locatie van het appartement gezet en een deel is in het open middengebied in de richting van de Leidse vaart geplaatst.

Aanpassing 1: • • • •

Aanpassing 2:

Appartementengebouw verplaatst van langs de • Rivierenbuurt naar het middengebied. Beplanting rond de appartementengebouwen in het • middengebied. Laagbouw (rug-aan-rug woningen) langs de • Rivierenbuurt verschoven richting middengebied. Groene invulling in de hoek Rivierenbuurt/Nelis/ volkstuinen op de plaats waar eerst appartementengebouw stond.

Appartementengebouw op de Herenwegkavel verplaatst naar Zuidwestkavel langs de Leidsevaart. Enkele vrijstaande en 2-onder-1 kap woningen op de plek van het appartementengebouw. Beplanting tussen deze woningbouw en de Herenweg.

G E B I E D

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

(sessie 2)

Aanpassing 1: •

Het appartementengebouw langs de Rivierenbuurt wordt verplaatst naar het middengebied naast het andere appartementengebouw en op de speelvelden.

Aanpassing 2:

Aanpassing 3:

•

Eén appartementengebouw wordt vervangen door 22 rijwoningen. Deze zijn als twee rijen op de achterzijde van de Herenwegkavel ingepast. De twee overbleven appartementengebouwen zijn van de Leidsevaart afgeschoven. De rug-aan-rug blokken zijn geclusterd in het gebied naast de Rivierenbuurt maar ver weg van bestaande woningen en naast de open middenruimte.

•

Enkele woningen zijn verschoven van nabij Manpadslaan naar gebied grenzend aan open midden gebied. Additioneel groen bij Herenweg entree en in tussenruimte Rivierenbuurt en woningbouw clusters aan die zijde.

Aanpassing 4: •

Groene buffers worden geplaatst tussen nieuwe woningbouw en bestaande woningen. Ook op de kavel van de provincie langs de leidingenstrook wordt een strook met beplanting toegevoegd.

G E B I E D

Ontwerprichting State (sessie 1)

(sessie 2)

Aanpassing 1:

•

Het appartementengebouw langs de Rivierenbuurt is naar de Zuidwest kavel aan de Leidsevaart geschoven. Er is één lijn gevormd met diverse eengezinswoningen op afstand van de grens met de Rivierenbuurt. Eén van de twee rug-aan-rug woningblokken is van de Herenwegkavel naar de groenbuffer aan de Volkstuinen geschoven.

•

Alle drie de appartementengebouwen worden verplaatst en geclusterd in één lijn ten westen van de Volkstuinen. Eén van de rug-aan-rug blokken wordt op de oorspronkelijke locatie van het Appartementengebouw langs de Rivierenbuurt geplaatst.

Aanpassing 2: •

• •

M A N PA D

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

Eén appartementengebouw wordt uit de rij genomen en in de zone langs de Rivierenbuurt geplaatst, maar dan zo dicht mogelijk bij de Leidsevaart. De rug-aan-rug woningblokken worden allebei dicht bij de Leidsevaart geplaatst op de Zuidwestkavel. Extra groen buffers worden toegevoegd langs de Rivierenbuurt, tussen de appartementen en de rugaan-rug woningen en achter de Manpadslaan.

V O LU M E

Aanpassing 3: •

De sociale woningbouw appartementen worden één laag lager, omdat het parkeren niet in de plint van het gebouw maar op een parkeerterrein op maaiveld er naast wordt voorgesteld.

G E B I E D

M A N PA D

Vrije ontwerprichting (sessie 1)

Aanpassing 4: •

Het appartementengebouw bij de Leidsevaart en de eengezinswoningen op de kavel van de Herenweg worden omgedraaid.

Startpunt: •

•

O N T W E R P

O N T W I K K E LV I S I E

V O LU M E

Tot slot wordt elke groep gevraagd om een positionering van het gehele woningbouwprogramma neer te zetten op een blanco ondergrond.

Aanpassing 1:

Eengezinswoningen van verschillende types in kleine • clusters op het eind van de Herenweg-kavel, twee clusters langs de Rivierenbuurt, en verspreid over de zuidwest-kavel. De drie appartementen- gebouwen worden op de zuidwest kavel geplaatst relatief dicht bij het middengebied en de Leidsevaart.

Op verschillende plekken wordt beplanting geplaatst. Deels als afscheiding tussen bestaande gebieden en de nieuwe woningbouw, en deels ter onderscheid van de clusters.

G E B I E D

Aanpassing 2: •

De rug-aan-rug woningen in het cluster aan de Herenweg worden omgeruild met vrijstaande woningen uit het Zuidwestkavel.

Aanpassing 3: •

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeentebestuur.heemstede.nl/api/v1/meetings/2765/documents/43319